HEBURO

1

1 Gweregwerena Wuro mane bɛre ke tamɛ ta y’a daberebɛre baraka hɔn kanyinnayan na kɔ nɔmayan na mɛ. 2 Bo basiɛ wɛbɛdo ma, a bɛre ke ta ye Nɔ baraka hɔn, a wiin ta frɛ pepe na kɔrɔzɔnta na ɔnkɔ a diniyan dan wiin baraka hɔn. 3 Wɔnna Nɔ we, wɔn awe Wuro yɛrɛ ta yirebe na foro na tagamase. Wuro ti wiin nɛ kiɔ, yee a ti diniyan ne ti a sra hɔn a domada baraka hɔn. A naa sma kìnibɛ n’e wɛ ye ta kakiɛ na wiin sangan ma, ɔn baa yaa tangan Sbɛpepenate na te digesoro ma wuro hɔn. 4 Nɔ we fan yi mɛlɛkɛ pepe ma fɔn Wuro ɔɔn togo pere a ma wiin ɔɔn yire yi ye pepe togo ma. 5 Wee mɛlɛkɛ ma Wuro da zɛ boo kɔɔ ma, ye be ne nɔ, ye mɛ ɔɔn be vɔrɔ sma? Wɛlɛ mɛ, ye na wee yi ma a da zɛ mɛ na tɛ be tɔn na, be tɛ ne nɔ na. 6 Kamasɔrɔ a da ye y’a gwerenɔ fanɛ diniyan hɔn wiin sangan ma, a da ye Wuro ta mɛlɛkɛ pepe tɛ ye ne yoloko a wee. 7 A wiin fa yira mɛlɛkɛ ye na, bo wɔn, ye Wuro y’a mɛlɛkɛ ta pangan na ne y’a baratɛre ta togakini na. 8 Nka a Nɔ, bo Nɔ be han, a da, ye ee Wuro, ye bia fanganmakware na wɔɔ fɔn melemele na, ɔn da mɛ ye be bia fanganmabe ta kɔ telebe. 9 Ye telebe da mane dia be ma fɔrɔna, Zugoyagafa mane dia be ma ga. Ye wɔn ye na Wuro, bia Wuro, be ta yi na ɔn fɛtitɛyìn vunu be ma, ɔn be dɛ́gɛ be wa be na plala yɔ. 10 A da yɛ mɛ, ye bi ɔɔn lagakɔn dan n’a bii fɔn gwerena Matigi. Ye wurokɔn wɔn ne be sra ta tɛbara. 11 Ye wɔnwɔ pepe na yaga nka bi na wɔɔ yɛ. Ye tian na ye ye pepe na bire wɔkara zogo. 12 Ye ye tɛ ne zogogwaga kwini wiin nɛ, ye yee be na n’e kunbere. Ye nka bi na wɔɔ be tinɔn na, tege ti bia sirewɔ na ga. 13 Wee mɛlɛkɛ ma Wuro da zɛ y’a tangan ye digesoro ma? Ye ye na n’a zugi pepe bɛrɛbɛ a wee? 14 Awale mɛlɛkɛ wɔ pepe nima na frɛ wiinye ɔɔn baratɛ Wuro ma, a n’e fanɛfanɛ sma mako ta fɔrɔ na wiinye ɔɔn na kisi gun kɔrɔ na ga ra?

2

1 Wɔn ye na, ke ɔɔn mane kia bɛrɛ ga, ke wiinye fanɛ mɔɔ, ke daga wɔnkiɛ ye hɔn fɔrɔna. 2 Bare mɛlɛkɛ mane wiin fa yira wɔn ta tɛ ɔɔn tɛ, wiinye kma ɔɔn mane maga ye na kɔ wiinye ɔɔn mane mɔɔ ye na ga, wɔnwɔ ɔɔn yinna hɔn togo gun. 3 Wiin kisi na yire yi be ɔɔn dutigɛ ne yira Matigi ta, wɔn timi wiinye kma ɔɔn n’a za, wɔnwɔ yɛrɛ n’a yira n’a kìni ke ma, ke ɔɔn ma wɔnkiɛ a hɔn ga, nɛ ke yɛrɛ na tɛ ɔn dɛɛ? 4 Wuro yɛrɛ n’e ta siɛrɛbe pagabɛ kɔ tagamase kɔ da na yire ye kɔ kabakoda sii pepe na yaan ye kɔ y’a Ni ta perefrɛ ye yɛrɛ dungo na. 5 Awale wiin diniyan ɔɔn naa ke n’a da yira, a mɛlɛkɛ sra hɔn a a ka ga. Ye yira kìni boo piri boo ma Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da: 6 Ye sɔɔn wɔnnɔ be ɔɔn ne be kakiri to a ta da? Sansukanpla wɔnnɔ be ɔɔn kwa a ma yee? 7 Be man’a dɛgɛbɛ wagati zɔgɔ ɔn yalo mɛlɛkɛ ma, be yirebe kɔ togo pere a ma. 8 Be a tigɛ frɛ pepe wɔɔn na, ɔn frɛ pepe ka a sra hɔn. Be man’a tigɛ frɛ pepe wɔɔn na wiin sangan ma, foyi wɔɔ wiin ɔɔn ti a soro ma ga. Kamasɔrɔ wiin fa ɔɔn n’a dɔrɔ ɔn da frɛ pepe ti a soro ma, ke mane wɔn za dɛn ga. 9 Nka ye ke boo fa kɔrɔse n’a za. Wiin te we ɔɔn mane dɛgɛbɛ wagati zɔgɔ ɔn yalo mɛlɛkɛ ma, awe Yezu we a yirebe kɔ togo gun siri na yannɛ do ma. Ye tɛ yee Wuro ta woramadiabe baraka hɔn, a siri sma pepe ye na. 10 Tian na, wiin Wuro we ɔɔn frɛ pepe dan, ye pepe ne ti a soro ma, a mane daga Yezu ta fa na do paga yi na yannɛ fɔnɔ wɛ timi ma wiin fa to a sbɛ tɛ nɔmanɛ na yaan ye nii sbɛ kɔ a ta yirebe hɔn. Bare awe Yezu ɔɔn kisi na sogo ye ta. 11 Bare wiin te ɔɔn sma kìnibɛ kɔ wiin te ɔɔn kìnibɛ, ye pepe sa bii tala hɔn. Bɔ wɔn ɔɔn tɛ a ɔɔn mane piri kɔ ye ta wiri ɔn da ye na plala ga, 12 ɔn da mɛ, ye ye na ne be togo yira ye na plala ma ne be togo yirebɛ zamɛ yɔɔ. 13 A ye bere da yɛ mɛ, ye mɛ na ne yɔɔn a ma fɔrɔna, ɔn ye bere da yɛ mɛ ye Wuro wiinye nɔmanɛ pere ye ma, ye bo yi kɔ lɔgɔ. 14 Ye tɛ yee, nɔmanɛ debe ne too tala kɔ kɔn tala, awe Yezu yɛrɛ tɛ tala kɔ lɔgɔ mɛ ɔn tɛ ye nɛmɛ sɔɔn na. A wɔn ta wiin fa to a sbɛ Sitanɛ ta fangan yaga y’a siri baraka hɔn, siri na sebe ti wiin sra hɔn, 15 wiin fa to wiinye kma pepe ɔɔn mane tɔrɔ siri na kuun ma ne y’a sirewɔ pepe ta tɛrɛbe hɔn a sbɛ wɔnwɔ dɛn mɛ. 16 Bare a mɛlɛkɛ a ɔɔn diɛma ga, nka Abrahamu timikma. 17 Wɔn ye na a mane daga tɛ tala kɔ ye na plala wiin fa to a tɛ salakawɛvɔ na wiin woroma ɔɔn dia, wiin ɔɔn vɛta Wuro brɛ zamɛ ta kakiɛ na yafa na. 18 Bare awe yɛrɛ ta tɛ ɔɔn yannɛ, wiinye kma ɔɔn ti yannɛ hɔn, awe ɔɔn sbɛ n’e diɛma.

3

1 Wɔn ye na n’a kma, Wuro ki wiinye wiri, ka Yezu ta da giati, Wuro wiin fanɛ wiin fa to ke wiin yɔnmabe we puru n’a yira, a tɛ a na salakawɛvɔ na. 2 Tian na, Wuro wiin ɔɔn man’a fanɛ wɔnna bara wɔ na, a man’e ta wɔkara Wuro man’e yira a ma wiin nɛ, wɔkara Moyizi da yira wiin nɛ ɔn da, y’a mane Wuro ta kɔɔn na da pepe ta ye yiranɔn na. 3 Wiin yirebe ɔɔn wiri a ma, wɔn fan yi Moyizi yi ma melemele wɔkara kɔntɔgeta togo gun wiin nɛ ɔn yalo kɔɔn ma. 4 Wiin kɔɔn ti pepe wɔn kɔ ye na tɔgeta ye pepe na tɔgeta wɔn ne Wuro. 5 Awale wiin fa pepe ɔɔn mane yira Moyizi ma, yee a ye ta wɔkara ɔn tɛ baratɛta na Wuro ta kma pepe wɔɔn na wiin fa to wiin fa ɔɔn naa yira, a tɛ wɔn siɛrɛ na. 6 Nka Krista wɔn tɛ nɔ na y’a kɔnkma wɔɔn na. A ta kɔɔn wɔn ke, ke ɔɔn wɔɔ kià yɔnmabe kɔ kià worasigi hɔn kɔ nihɔndiaro. 7 Wɔn ye na, Wuro ta Ni m’a yira wiin nɛ ga, ye ka ɔɔn n’a kɔɔn mɔɔ sma, 8 ye ka ka ka tramakwiɛ wɔkara ka mane tɛ wiin nɛ ka na magasangan ma a ma ga. Wɔkara ka man’a taa n’a sege wiin sangan ma kibɛkolo hɔn ga. 9 Ye wɛɛn ka tamɛ man’e taa ye sege ne kia ye kɔrɔ hɔn da tɔɔ. Ye ye mane y’a tɛda za dɔgɔ kiepla yɔɔ, nka hali kɔ wɔn pepe. 10 Ye bo wɔn ɔɔn tɛ ye woro ɔɔn mane ba wɔnna sma wɔ ta, ye ɔɔn da, ye bɔ sma bɛ ta giatɛ brɛ dɛrɛ sangan pepe ma, ye ye y’a sogo tɔɔ ga. 11 Ye ye woro do ma ye man’e sun ɔn da, ye ye wiin wɛɛn na do sɔɔ ye ma makunabɛ na, ye ye na n’e kɔbɛ yeyɛ titiri ga. 12 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse kià kma, giatiyagafa kɔ yɔnmabareyafa ka naa ka na sɔɔn sii ta a maga ni na te Wuro hɔn ga. 13 Nka ka ne ka nɛmɛ wora sigebɛ kɔɔ o kɔɔ fɔn yaa kayan Wuro domada na sɛbɛ wiin fa yira ɔn da sma, wɔn na ne tiye suu wiin fa to kakiɛ ka naa ka na sɔɔn sii firebɛ, a maga da kɔrɔ tɔɔ na ga. 14 Awale bo ke tɛ Krista yakwɛre na han. Nka ke wiin yɔnmabe gun n’a bii dubisangan ma, wɔn daga wɔɔ ke hɔn fɔn yaa wiri tege ma. 15 Bare Wuro domada na sɛbɛ n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da ye ka ɔɔn n’a kɔɔn mɔɔ sma, ye ka ka ka tramakwiɛbɛ wɔkara ka na magasangan ma ga. 16 Kɔkma ɔɔn man’a kɔɔn mɔɔ ɔn maga a ma? Ye wiinye kma pepe ɔɔn sa Ezipitigiamana hɔn Moyizi baraka hɔn ga ra? 17 Kɔkma ta a woro mane ba dɔgɔ kiepla yɔɔ? Ye wiinye kma ɔɔn mane kakiɛ ta ɔn bɛrɛ siri kibɛkolo hɔn ga ra? 18 Kɔkma ye na a man’e sun ɔn da, ye ye na kɔ y’a makunabɛdo hɔn ga, a ma tɛ bɔ damɔmagasma bɛ ga? 19 Ke a za da ye sbɛ kɔ yeyɛ ga bare yɔnmabe mane ti ye hɔn ga.

4

1 Wuro ye do sɔɔ ke ma ɔn da, ye ke na kɔ makunabɛdo hɔn. Wɔn ye na, ka tɛ ke ke yɛrɛ kɔrɔse fɔrɔna ke na boo ka naa pna yeyɛ hɔn ga. 2 Bare ke pepe fanɛdia mɔɔ wɔkara yewɔ sma wɔ nka ye mane wiinye domada wɔ mɔɔ, ye foyi fɔrɔ ye ma ga. Bare ye na mɔsma dian tɛ yɔnmabe kɔ ye hɔn ga. 3 Yɔnmabe ti ke wiinye kma hɔn, Wuro wiin makunabɛdo we da yira ɔn da, ye ye man’e sun ye woro do ma ɔn da, ye ye na kɔ y’a makunabɛdo wiin hɔn titiri ga, ke na kɔ a hɔn. A ta bara wɛ wɛ timi ma fɔn diniyan dansangan ma a mane wɔnna domada wɔ yira. 4 Bare yin kopraro da yira boo piri boo ma Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye yin kopraro ma Wuro y’a bara pepe na makunabɛ ta. 5 Ye bere da kià sɛbɛ hɔn mɛ, ye ma wiin makunabɛdo tɛtɛrɛ ye ma, ye ye na kɔ yeyɛ ga. 6 Awale bɔɔ sma debe ne daga kɔ na yeyɛ, wiinye kma ɔɔn pia fanɛdia mɔɔ, wɔnwɔ ma kɔ yeyɛ y’a damɔbareyafa do ma ga, 7 a bere ne kɔza tigɛ yɛ mɛ ɔn da sma wɔkara a mane pia n’e yira wiin nɛ sangan dɛrɛ ma da hɔn Davidi baraka hɔn, ɔn da, ye ka ɔɔn n’a kɔɔn mɔɔ sma, ye ka ka ka tramakwiɛ ga. 8 Awale Zozuwe ɔɔn mane makunabɛdo pere sma wɔ ma, Wuro mane na kɔza da yira titiri ga yo. 9 Wɔn ye na yin kopraro kɔɔ ma makunabɛ wɔɔ Wuro ta kma ye na. 10 Bare wiin te ɔɔn kɔ a ta makunabɛdo hɔn, wɔnna te makunabɛ y’a bara na mɛ wɔkara Wuro makunabɛ y’a bara na wiin nɛ. 11 Wɔn ye na ka tɛ ke sale kɔ wɔnna makunabɛdo we hɔn wiin fa to wɔnna sma wɔ ta damɔbareyafa nɛmɛ ka naa ke na sɔɔn gun ga. 12 Awale Wuro domada sugu ne kɛnɛ, ye do ne dia yi kunkwinitaba sii pepe ma. Ye kɔ fɔn yaa wiri sɔɔn woro kɔ a ni tido hɔn, ye sɔɔn ta tɛda kɔ a ta giatɛ pepe tɔɔ. 13 Danfa sii tiye a wiin za ga. Da pepe pasaa a yinna hɔn, awe ma ke na yaa kià da pepe kuna. 14 Salakawɛvɔ na yire yi debe ne ti ke ta han wiin ɔɔn ba fɔn yaa wurokɔn sɔro. Wɔn Wuro Nɔ Yezu, ka tɛ ke figɛ sige kià yɔnmabe ma. 15 Wiin salakawɛvɔ ɔɔn sbɛ ne ke diɛma kià fanganduru hɔn ga, a wɔn ɔɔn ti ke ta ga. A mane tɛ ke nɛmɛ na ɔn yannɛ sii pepe sɔmna nka a kakiɛ ta ga. 16 Wɔn ye na ka tɛ ke ke dɔbɛ Wuro ta fanganmakware na kɔ yɔnmabe, woramadiabe ti wiin wɛɛn wiin fa to ke sbɛ makare kɔ woramadiabe gun wiin fa to a ne ke diɛma sangan pepe ma.

5

1 Awale ye wiin salakawɛvɔ dɛ́gɛ n’a wa sma hɔn, wɔn tigɛ ne vɛ sma na Wuro ta. A salaka wa Wuro ma ne perefrɛ pere sma ta kakiɛ ye na. 2 Wiinye kma ɔɔn da yɔnnɔ tɔɔ ga, ne fire ye hɔn, a sbɛ ne yafa gun wɔnwɔ ye na. Bare fanganduru ti awe yɛrɛ na mɛ. 3 Wɔn ye na, a daga salaka wa ye yɛrɛ ta kakiɛ kɔ zamɛ ta kakiɛ ye na. 4 Awale sɔɔn sbɛ ne wɔnna salakawɛvɔrebe we na yirebe pere ye yɛrɛ ma ga. Wuro ɔɔn n’a pere wɔkara a man’e ta Arɔn ma wiin nɛ. 5 Yee mɛ, Krista salakawɛvɔrebe na yirebe pere ye yɛrɛ ma ga. Wiin te ɔɔn mane d’a ma, ye be ne nɔ, mɛ ɔɔn be vɔrɔ sma wɔnna te ɔɔn n’a pere a ma. 6 Wɔkara domadaza ma ye wiin yira nɛ ga ɔn da, ye be salakawɛvɔ sangan pepe ma wɔkara Mɛlekisedɛke. 7 Awe Yezu ɔɔn mane Wuro mɛ ne vɛ a ta y’a sirewɔ hɔn, wiin Wuro ɔɔn mane sbɛ n’a dɛn n’a wa siri hɔn. A mane mɔgɔ a ma fɔrɔna kɔ yinnazio, a ta mɛ ɔɔn naa figɛ a ta yɛrɛmazibɛ do ma. 8 Awe wiin ɔɔn mane Nɔ, a mane damɔnɔn sma y’a yannɛ baraka hɔn. 9 A ta da do naa paga wiin sangan ma, wiinye kma pepe ɔɔn mɔɔ a ta, a ɔɔn tɛ kisi na wɛbareya yi na sogo na wɔnwɔ ta. 10 Wuro ɔɔn n’a ta Mɛlekisedɛke nɛmɛ na salakawɛvɔ na. 11 Da na yaan ye tiye n’e yira, ye pepe kɔrɔ mane sbɛ ne yira ga. Bare ka kakiri dɛgɛ fɔnɔ da kɔrɔ ta tɔɔ ma. 12 N’a bii fɔn sangan dɛrɛ ma da hɔn, ka mane daga tɛ smakalasma na nka bo ka kia ye ne Wuro ta gwereda nɔma yira ka ma yɛ. Ka tɛ wɔkara bibiye, sɔɔn daga ne yingin pere wiinye ma yɛ, ɔn ka zɔnfa na sige yi pere ye ma ga. 13 Wiin te pepe ɔɔn sige yɛ, wɔnna te sbɛ ne tian na da tɔɔ n’e wa niɔn na ga bare a bibi. 14 Nka smapapa tɛ ne zɔnfa na sige yi ɔɔn zɔn, wɔnwɔ dafɔre kɔ dayaga tɔɔ n’e wa nɛmɛ na ye kakiri baraka hɔn.

6

1 Wɔn ye na ka tɛ ke Krista ta da na kala na dubido to yɛ ɔn n’a na yire yi ta. Ke na bere a ma ga, ɔn da ye ke yɔn Wuro ma, ye ke tɛdakuro to yɛ. 2 Ke daga ne bere ne batize ta da yira ga, mane na sradɛ nɔma bere wɔn kìnibɛ mɛ ga. Bo ma sara ta winni, bo ma kiti wiin ɔɔn na ne tiye sangan pepe ma mɛ. 3 Wuro ɔɔn dian ye na, ke na wiin fa ta, bo ɔɔn wɔn. 4 Bɔ sbɛ ne tɛ ga. Nɛ na bɔɔ sma tɛ ɔn Wuro ta kini gun n’a wɛ, ɔn nɛnɛ wɛ wuro hɔn frɛ na, ɔn ye nii gun n’a wɛ Wuro ta Ni na, 5 ɔn Wuro domada na dia ye nɛnɛ n’e wɛ, wiin fangan ɔɔn na ti sɛn da hɔn, ye wɔn na boo nɛnɛ n’a wɛ mɛ, 6 ɔn ye bere kɔ dakuro hɔn yɛ mɛ? Ye na kma sbɛ ne bere ne zugokatra gun titiri ga. Ye tɛ yee, ye bere Wuro Nɔ kwangwaga sɔ ma yɛ mɛ, n’a ta ye n’a vini. 7 Wiin wurozu ɔɔn zii lagakɔn ma, a ɔɔn n’a mɛnɛ ne dia ye na sɔnsma ta, a ye nii na siara gun Wuro ta. 8 Nka a ɔɔn ma sana kɔ kile ɔɔn faga a ma, a giati lagayɔ, y’a voda n’a wunna. 9 A ma ki han n’a kma fɔre, mɛ bɔ yira n’e yɔnnɔ tɔɔ ɔn tɔɔ da ki ti wiin sogo ma, wɔn fɔrɔ yi we wiin ɔɔn kisi na yi. 10 Telebareyafa ti Wuro hɔn ga. Ka wiinye bara ta kɔ wiin dadiamabe a togo ye na, ɔn n’a ta dɛ́gɛwɛsma diɛma gwerena kɔ basiɛ, a sbɛ ne sanfire kɔ wɔnwɔ ga. 11 Nka wiin fa ɔɔn dia mɛ ma, mɛ kia ka pepe talatala sige ka yɛrɛ ma wɔnna yɔnmabe we hɔn yɛ fɔn yaa wiri tege ma. 12 Ka ka fa wa k’a tɛda hɔn ga nka wiinye kma ɔɔn dosɔ na kɔrɔ gun yɔnmabe kɔ sɔmna baraka hɔn, ka wɔnwɔ zugo bii. 13 Wuro ye do sɔɔ Abrahamu ma wiin sangan ma, sɔɔn ta tɛ ɔɔn ma mane tiye wiin ɔɔn fan yi awe yɛrɛ ma ga, wɔn tɛ a ɔɔn ye sun ye yɛrɛ togo na 14 ɔn da, ye tian na, ye ye na siara ta a ma yaan, ɔn n’a timikma yanbɛ fɔrɔna. 15 Abrahamu ta tɛ ɔɔn sɔmna, wiin dosɔ ɔɔn tɛ a ma, a mane wɔn na da za. 16 Wiin fa ɔɔn fan yi sma ma, wɔn togo ma ye tɛ n’e sun. Ye ɔɔn ne kia sma tɔɔ da y’a yirada tian, ye ye sun wiinye da na, ye wɔnwɔ ta. 17 Wɔn n’a dɔrɔ ɔn da Wuro ta tɛ ɔɔn mane kia n’a dɔrɔ kɔrɔzɔnsma ma ɔn da, ye wiinye da yira ye na yaga ga, wɔn ɔɔn tɛ a ɔɔn man’e sun. 18 Ye tɛ yee, dadoga pla tiye wiinye ɔɔn yaga ga, niɔn mane ti ye hɔn Wuro ta mɛ ga. Bo dosɔ bo ma a ta tɛ ɔɔn ye sun. Wɔn ye na, ke wiinye kma ɔɔn tɛ́do gun a ta, wiin yɔnmabe da ɔɔn yira ke ma, ke ke worasige wɔn na. 19 Wɔnna yɔnmabe we tɛ wɔkara bagalo ke ni ta, wiin ɔɔn bagasige ne kɔ fɔn yaa wiri wurokɔn hɔn. 20 Yezu wiin ɔɔn tɛ salakawɛvɔ na ke ta sangan pepe ma wɔkara Mɛlekisedɛke wɔn kɔ wiin wɛɛn kià da yiratigɛ na.

7

1 Wɔnna Mɛlekisedɛke we mane Salɛmekma ta fanganma ne Vɔwuro ma salakawɛta. Abrahamu mane tuma fanganmɛ kwinido hɔn wiin sangan ma ne naa, a mane sa n’a tɛn ɔn duba ta a ma. 2 Abrahamu mane wiinye frɛ pepe gun, awe ma a man’e na sodinida funnɔ pere. A togo kɔrɔ wɔn wiin fanganma ɔɔn telebe ta. Wɔn timi, a ne Salɛmekma ta fanganma mɛ wɔn kɔrɔ siara. 3 Ke a tɔn kɔ a sie tɔɔ ga, man’a sado tɔɔ mɛ ga. Sɔɔn n’a ta vɔrɔda tɔɔ ga, sɔɔn man’a ta siri tɔɔ mɛ ga. Nka a tɛ Wuro Nɔ nɛmɛ na ɔn wɔɔ salakawɛta fɔn melemele na. 4 Ka wɔnna sɔɔn we ta sɔngwagabe na kayan ta rɛ. Abrahamu wiin te ɔɔn mane ke bɛma, wɔn y’a gunfrɛ pepe hɔn fɔrɔ ye na dinida funnɔ pere a ma. 5 Kamasɔrɔ Levi timikma na wiinye ɔɔn tɛ salakawɛre na, wɔnwɔ zamɛ ta frɛ wɔn kɔrɔ ye na plala wiinye ɔɔn Abrahamu timikma mɛ wɔnwɔ ta frɛ na sodinida funnɔ ye ɔɔn gun tɛn yiranɔn na. 6 Nka Mɛlekisedɛke wiin ɔɔn man’e na boo ga, wɔn frɛ na sodinida funnɔ gun Abrahamu ta, dosɔ pia tɛ wiin te ma, a ɔɔn duba ta a ma. 7 Ye tɛ yee, wiin te ɔɔn fan yi, wɔn ɔɔn duba ta slalo yi ma, dakwiɛro ma zɛ ye na ga. 8 Awale wiinye kma ɔɔn frɛ na sodinida funnɔ gun ke ta, wɔnwɔ siri. Boo piri, ye yira ne kwa, ye Mɛlekisedɛke wiin ɔɔn frɛ na sodinida funnɔ gun, ye wɔn ti ni na yɛ. 9 Ke ɔɔn da k’e pepe na kayan ta, n’a bii Abrahamu ma, hali Levi wiin te yɛrɛ ɔɔn frɛ na sodinida funnɔ tɔɔ, wɔn yɛrɛ mane frɛ na sodinida funnɔ pere mɛ. 10 Bare a mane vɔrɔ dɛn ga, a bɛma Abrahamu ɔɔn yaa kayan Mɛlekisedɛke ma. 11 Levi wɔ ta salakawɛbara m’a da pepe do paga, bare wiin Tɛn ɔɔn tigɛ, wɔn ɔɔn man’a na dubido, wɔɔn mane na ne ti boo salakawɛta ta sabɛ na Mɛlekisedɛke timikma hɔn titiri ga, Arɔn timikma hɔn a mane na sa. 12 Bare salakawɛta ta katra, wɔn Tɛn ta katra mɛ. 13 Bɔ sɛbɛ bɛ wiinye domada yira, wiin te ɔɔn wɔnwɔ ta, wiinye timikma nii ɔɔn ti salakawɛbara hɔn ga, wɔnna te wɔnwɔ na boo. 14 Ke pepe n’e yɔnnɔ tɔɔ tian na ɔn da kià Matigi Zuda timikma na boo. Kamasɔrɔ Moyizi ma wɔnna timikma wɔ da yira n’e za ɔn da, ye na tɛ salakawɛre na ga yo. 15 Wiin fa ɔɔn wɔn pepe kìnibɛ ke ma yɛ mɛ fɔrɔna, bo wɔn: Boo salakawɛtaza sa yɛ mɛ wiin ɔɔn sa Mɛlekisedɛke ta. 16 A tɛ salakawɛta na ne dɔɔ ye bɛma ma Tɛn yiranɔn na ga, nka a tɛ salakawɛta na ni ta sebe do ma wiin ɔɔn yaga ga. 17 Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn a ye na ɔn da, ye be tɛ salakawɛta na fɔn melemele ma, wɔkara Mɛlekisedɛke mane ti wiin nɛ. 18 Ye tɛ yee, gweretɛn we yaga bare a fangan mane dɛgɛ a mane fa fɔrɔ ga. 19 Bare Tɛn sbɛ foyi ta n’a do pagabɛ ga, nka yɔnmabe na fɔrɔ yi dutigɛ, ke sbɛ ne ke dɔbɛ Wuro na wiin baraka hɔn. 20 Wɔn nii wɛ mɛ, Wuro ye do sɔɔ mɛ, a wiin dosɔ nɛmɛ ta bɔ sɛrɛ ta kɔ na salakawɛbara hɔn ga. 21 Wiin te ɔɔn man’a da yira ɔn da, ye Matigi ye sun ye na ɔn mane na n’e berebɛ ga, ɔn da, ye be salakawɛta fɔn melemele na, wɔnna te ɔɔn ye do sɔɔ a ta da na. 22 Ye tɛ yee, wiin bɛɛn na dosɔ ɔɔn tɛ ke ma, Yezu tɛ wɔn na yɔnmado na, wɔn fɔn kɔ bo gwere yi we. 23 Wɔn nii wa mɛ, bɔ sɛrɛ wɔ mane yaan salakawɛbara hɔn bare siri mane tɛ ye mane sbɛ ne wɔɔ ga. 24 Nka Yezu ta tɛ ɔɔn ne tiye suu, a tɛ salakawɛta na wiin ta bara ɔɔn sbɛ ne pere sɔnza ma ga. 25 Bo wɔn ɔɔn tɛ wiinye kma ɔɔn ye dɔbɛ Wuro na a baraka hɔn, a ɔɔn n’e kisi melemele na bare a ti ni na suu ne vɛ ye na. 26 Wiin salakawɛta ɔɔn mane daga ke ye na, bo ɔɔn n’a le. A kìni, a dayaga ta ga, ma kakiɛ ta ga, a nii mane ti kakiɛtɛre hɔn mɛ ga, a ɔɔn duro ba wuro hɔn. 27 Bɔ salakawɛvɔresɛrɛ tɛ wiin nɛ kɔɔ pepe ma, ne salaka wa ye yɛrɛ ta kakiɛ ye na dɛn, wɔn timi ye ne salaka wa zamɛ ta kakiɛ ye na, a mako ti wɔn hɔn ga. A wɔn ta kanyɔnnɔ tala na dama kɔ ye yɛrɛ ta pere. 28 Boo Tɛn mane tiye ne sma tigɛ salakawɛvɔrebe na, fanganduru ti wiinye na. Dosɔ na domada ɔɔn naa Tɛn timi ɔn naa Nɔ boo tigɛ wiin ɔɔn da pepe do paga melemele na.

8

1 Ke wiin fa pepe yira, bo a na sigedo: Wɔnna salakawɛvɔ we nɛmɛ ɔɔn ti ke ta. A ba yaa tangan Sbɛpepenate Wuro ta fanganmakware digesoro ma. 2 Wuro ta kɔɔn yɛrɛworo, Matigi wiin bugu tɛtɛrɛ a mane sma ta tɛtɛrɛ yi ga, awe ɔɔn wɔn hɔn baratɛta. 3 Salakawɛvɔ pepe tigɛ wiin fa to a ne perefrɛ kɔ salaka wa, bo wɔn ɔɔn tɛ awe ɔɔn mane daga boo fa wa salaka na mɛ. 4 Krista mane ti diniyan hɔn, a yɛrɛ mane na ne salakawɛta ga bare wiinye kma ɔɔn perefrɛ pere Tɛn yiranɔn na, bara wɔ wɔnwɔ ye. 5 Nka wɔnwɔ wiin fa pepe ta, wɔn boo fa na tagamase. Wiin fa ɔɔn ti wuro hɔn wɔkara Wuro n’e yira Moyizi ma wiin nɛ nɛmɛtɛnpa ta tɛtɛrɛ na, y’a sege ye wiin ɔɔn dɔre a ma tolo ma, y’a pepe ta yee. 6 Tian na, wiinye bara ɔɔn yire yi, wɔnwɔ ɔɔn wiri a ma bare wiin bɛɛn ɔɔn fɔrɔ yi bo gwere yi ma, ne dɛ dosɔ ma, awe ɔɔn yɛre wɔn na. 7 Tian na, yagado mane ti bɛɛn na gwere yi we na ga, wɔɔn mane na ne ti boo plalo ta tigɛ na titiri ga yo. 8 Nka Wuro y’a kma zarake ɔn da, ye ye sege rɛ, ye Matigi da, boo kɔɔ na wiri yi, ye ye na ye do sɔɔ Isirayɛle ta kɔnkma ma ɔn bɛɛn na wun yi ka kɔ Zuda ta kɔnkma. 9 Ye ye mane wiin bɛɛn ka kɔ ye tamɛ wiin kɔɔ ma y’e foga ye sra ma, n’e sabɛ Ezipitigiamana hɔn. Y’a na ne wɔn nɛmɛ ga. Ye bare yewɔ yɛrɛ wɔɔ gun y’a bɛɛn hɔn ga, ye yi yɛrɛ n’e za n’e to mɛ. Matigi ɔɔn da yee 10 Matigi da, ye bare ye na wiin bɛɛn ka kɔ Isirayɛle ta kɔnkma, ye bo wɔn: Ye wɔnna kɔɔ wɔ ɔɔn naa fɔnɔ, ye ye ɔɔn da ye y’a Tɛn pere, ye ye kakiri kɔ ye ta giatɛ hɔn ye na n’e ka. Ye ye na tɛ ye ta Wuro na, ye tɛ y’a kma na. 11 Ye ye na sɔɔn sii na n’e na plalo kala titiri ga, ye sɔɔn mane na ne kwa ye na plalo ma mɛ, y’a Matigi dɛ́gɛ tɔɔ ga. Ye bare ye pepe na n’e tɔɔ n’a bii ye na smayeye ma ɔn yaa n’e kwɛ ye na durukma ma. 12 Ye bare ye na n’e ta yagada yafa, ɔn mane na n’e ta kakiɛ giati titiri mɛ ga. 13 Wuro bɛɛn na wun yi da yira wiin sangan ma, a gwere yi we ta bire yi na. Awale wiin fa ɔɔn tɛ bire yi na, wɔn kiɛgɛ ne ti migesogo ma.

9

1 Wɛnɔn mane ti bɛɛn na gwere yi we na salaka na, kɔɔn ne ti a na bɛɛ lagakɔn ma mɛ. 2 Paa boo mane tɛtɛrɛ. Wiin ɔɔn mane pia tɛtɛrɛ, ye mane wɔn togo wiri da bii hɔn kìni. Wɛɛn fintinadɛfa kɔ tabale kɔ salakawɛburo mane ti. 3 Boo paa mane ti sosɔzogo na plalo we timi, ye ne wɛɛn wiri da bii hɔn kìni na kìni yi. 4 Wunnudiafa na wɛnnɛfa wiin ɔɔn sanɔ na yi, wɛɛn wɔn mane ti kɔ bɛɛn na kuku wiin pepe ɔɔn vangan kɔ sanɔ, sanɔ na zɔlo boo ne ti a hɔn maanɛ ti wiin hɔn kɔ Arɔn ta gwangan wiin ɔɔn mane tulo ɔnkɔ bɛɛn na domada sɛbɛ wiinye walaga wɔ ma. 5 Wuro ta yɛrefrɛ, yirebe ti wiinye ma, wɔnwɔ mane y’a sinwunna ta kuku we na pogo ma. Nka bo wɔn pepe yirado bɛɛ ga. 6 Frɛ wɔ pepe tigɛ wɛ timi ma yee, salakawɛre mane kɔ gwerepa we hɔn sangan pepe ma y’a bara ta na. 7 Nka paa plalo we hɔn, salakawɛvɔ sɔnnala dama ɔɔn mane kɔ wɛɛn kanyɔnnɔ tala na dɔɔ tala yɔ worofrɛ na too wa na salaka na y’a kakiɛ kɔ zamɛ ta kakiɛ ye na. 8 Wuro ta Ni mane kia n’a dɔrɔ ɔn da, ye wɔnna gwere yi we ɔɔn ne tiye yɛ, be tɔɔ da Wuro ta kɔɔn na sogo dɔre dɛn ga. 9 Wɔn basiɛ da na tagamase. Perefrɛ kɔ salaka wiinye ɔɔn sbɛ ne da do paga ga, ɔn mane sbɛ n’e na wɛta giatɛ tanganbɛ ga, wɔnwɔ ɔɔn mane wɛ yeyɛ. 10 Wɔnwɔ mane zɔnfrɛ kɔ mɛnɛfrɛ kɔ kìnibɛ na landa na da dama. Ye mane sma ta landa na da wiinye ɔɔn tɛ sanɛ bɛɛn na wun yi na wagati ne wiri. 11 Nka Krista naa basiɛ ɔn tɛ frɛfɔre na salakawɛvɔ na. A y’a salakawɛbara ta wiin paa hɔn, wɔn ta da sige yi ne fɔrɔ yi. A sma ɔɔn n’a tɛtɛrɛ ga, a bo diniyan be hɔn yi ga. 12 Too baraka hɔn wiinye ɔɔn gugurɛ too ga, mane yannɔmanɛ too mɛ ga nka a yɛrɛ too a kɔ kɔ ɔɔn kanyɔnnɔ tala dama na legelege Wuro ta kɔɔn hɔn, ɔn tisramabe gun melemele na. 13 Bare gugurɛ too kɔ yantolɛ too kɔ yangannɛ na yibe ɔɔn mane vunu sma ma n’e kìnibɛ ye koma ma doma ye na, 14 Krista wiin ɔɔn ye yɛrɛ pere salaka na wɛbareya yi ne a na kabako yi na Wuro ma, yagado mane ti a na ga, nɛ wɔn too na tɛ ɔn ma sbɛ ke kìnibɛ ɔn giatiyaga wa ke hɔn, ke ne sbɛ ne bara ta ni na te Wuro ma ga? 15 Bo wɔn ɔɔn tɛ a ɔɔn tɛ bɛɛn na wun yi yɔɔ fa na. Wiinye kakiɛ ɔɔn mane tɛ bɛɛn na gwere yi we na wagati ma, a ta siri tɛ wɔnwɔ na yafa ye na. Wiinye kɔrɔ na do ɔɔn sɔɔ ɔn mane sbɛ ne wɛ ga, wiinye kma ɔɔn wiri, wɔnwɔ sbɛ ne wɔn gun. 16 Bare kɔrɔdinida ɔɔn ne ti wiin wɛɛn, wɔn n’a dɔrɔ da frɛ na te siri wɛ. 17 Sɔɔn ɔɔn siri, wɔnna sangan ma a ta yiratigɛda sbɛ ne giati. A ma siri ga, ye sbɛ ne giati dɛn ga. 18 Bo wɔn ɔɔn tɛ too ɔɔn mane vunu dɛn, bɛɛn na gwere yi we ɔɔn sbɛ ne giati. 19 Moyizi mane yirada wɔ pepe yira n’e wɛ zamɛ ma wiin sangan ma Tɛn yiranɔn na, ɔn yannɔmanɛ kɔ gugurɛ na too kɔ zio kɔ dasipɛnɛ kɔ izɔpekalo bii, ɔn sɛrɛsɛrɛ Tɛn na sɛbɛ yɛrɛ ma kɔ zamɛ ma 20 ɔn da, ye Wuro wiin bɛɛn ka kɔ ka nɛmɛ, ye bo wɔn na too. 21 Wɔn timi a ɔɔn too sɛrɛsɛrɛ paa we kɔ ye kɔrɔ hɔn frɛ pepe ma. 22 Tɛn yirado ma, too ye frɛ pepe kìnibɛ kɔ ɔɔn. Too ɔɔn ma vunu ga, kakiɛ na yafa tiye ga. 23 Wiinye frɛ ɔɔn ti wuro hɔn, a ɔɔn ma yee ye na tagamase kìnibɛ, be tɔɔ da wuro hɔn frɛ yɛrɛyɛrɛ daga kìnibɛ na kɔ salaka na fɔrɔ yi mɛ kɛ. 24 Sma wiin kɔɔn tɛtɛrɛ, a ne yɛrɛworo we na tagamase, a wɔn hɔn Krista kɔ ga, nka wurokɔn hɔn a kɔ wiin fa to a taa Wuro zin basiɛ ke ye na. 25 A ma bere wɔn ta wiin fa to a n’e yɛrɛ pere sangan pepe ma ga wɔkara salakawɛvɔ mane tɛ wiin nɛ dɔɔ o dɔɔ ne kɔ Wuro ta kɔɔn hɔn kɔ frɛza too. 26 Bare ga ye m’a ne ti yee, n’a bii diniyan dan ma da hɔn, a mane na yannɛ kanyinnayan na. Nka wɛbɛdo ma, a dɔre ɔn kakiɛ wɛ kanyɔnnɔ tala na ye yɛrɛ na salaka baraka hɔn. 27 Sma pepe ta tɛ ɔɔn ne daga siri kanyɔnnɔ tala na dama, wɔn timi kiti tɛ. 28 Yee mɛ, Krista tɛ salaka na kanyɔnnɔ tala na dama wiin fa to a sma na yaan ye ta kakiɛ wɛ. A na bere ye yɛrɛ dɔrɔ plalo na, wɔn na tɛ kakiɛ na wɛ na titiri ga, nka wiinye kma ɔɔn n’a yɛ́rɛ, wɔnwɔ kisi na.

10

1 Ziwifu ta Tɛn tian na da dɔrɔ ga, sɛnfrɛ yɛrɛworo gia a ɔɔn dɔrɔ yee dama. Wiinye kma ɔɔn ye dɔbɛ Wuro na, a sbɛ ne wɔnwɔ kìnibɛ telele ga. Nɛ a sbɛ n’e kìnibɛ bare salakasi tala ye ɔɔn wa dɔɔ o dɔɔ mane saa ga. 2 Wiinye kma ɔɔn Wuro yirebɛ yee, ye ta yagada mane na wɛ ye ma tala na, kakiɛ mane na ne ti ye wɔɔn hɔn titiri ga, ye ma bere, mane na ne kakiɛda giati titiri mɛ ga, sɔɔn ma bere mane na salakaza wa titiri mɛ ga. 3 Nka wɔnna salaka we baraka hɔn, kakiɛ bere ne tigɛ kakiri hɔn dɔɔ o dɔɔ. 4 Bare yantolɛ kɔ gugurɛ too sbɛ ne kakiɛ wɛ ga. 5 Wɔn nii wa mɛ, Krista na kɔsangan ma diniyan hɔn, a da, ye be maga salaka kɔ perefrɛ hɔn ɔn mɛ tɛtɛrɛ ɔn kɔn pere ne ma. 6 Ye wɛnnɛsalaka kɔ kakiɛ na yafakiasalaka da dia be ma ga. 7 Ye wɔn tɛ ye ɔɔn da, ye bo ye nɛmɛ, ye bare yi da ɔɔn yira Wuro domada na sɛbɛ hɔn, ɔn da ye n’a Wuro, ye ma naa be dungo ta na. 8 A pia n’a yira n’a dɔrɔ dɛn ɔn da, ye salaka kɔ perefrɛ kɔ wɛnnɛsalaka kɔ kakiɛ na yafakiasalaka, ye be kia ye na ga, ye ye da dia be ma ga. Tɛn wiinye salaka wɔ da yira, ke daga tɔɔ da ye wɔnwɔ. 9 Bo wɔn ɔɔn tɛ a da, ye bo ma naa be dungo ta na. Wiin salaka ɔɔn mane pia ne wɛ Wuro ma, a wɔn wa yɛ, ɔn za yi tigɛ. 10 Wɔnna dungo we na tɛ baraka hɔn ke kìni Yezu Krista kɔn na salaka ta wiin ɔɔn wɛ tala na dama yee. 11 Salakawɛre pepe taa kɔɔ pepe ma ne y’a bara ta ne salaka wa wiin ɔɔn sbɛ ne kakiɛ wɛ ga. 12 Nka awe Krista salaka tala dama wa kakiɛ ye na ɔn yaa tangan Wuro digesoro ma melemele na 13 n’e zugi ta bɛrɛ yɛ́rɛ ye wee. 14 A wiinye kma kìnibɛ, a ye pepe ta frɛ na do paga ye na salaka tala dama baraka hɔn. 15 Wɔn nɔma Wuro ta Ni ɔɔn dɔrɔ ke ma mɛ wiin sangan ma, a da, 16 ye ye wɔnna kɔ wɔ fɔnɔ wɛ timi ma, ye ye na kwɛ kɔ lɔgɔ wiin bɛɛn ma, ye bo wɔn. Ye Matigi da, ye ye kakiri hɔn kɔ ye ta giatɛ hɔn ye na y’a Tɛn sɛbɛ. 17 Ye ye na sanfire ye ta kakiɛ kɔ ye ta yagada melemele. 18 Awale yafa tɛ wiin wɛɛn, sɔɔn salaka wa kakiɛ ye na titiri ga yo. 19 Kià kma, ye tɛ yee, ye tɔɔ da tian na ke sbɛ ne kɔ Wuro ta kɔɔn hɔn Yezu too baraka hɔn. 20 Ke sogo na wun yi kɔ a na sugu yi gun, a wiin wa sosɔzogo woro hɔn, wɔn kɔrɔ a ta sɔnbe baraka hɔn. 21 Ke salakawɛvɔ gun wiin ɔɔn tangan Wuro ta kɔɔn wɔɔn na. 22 Wɔn ye na ka tɛ ke ke dɔbɛ Wuro na kɔ kɔrɔhɔnkìni kɔ yɔnmabe na siɛbɛ yi. Dayaga na foyi na zarakedo ka ne ti ke na ga, ke ne mi kìni. 23 Ka tɛ ke ne kià yɔnmabe yira n’a dɔrɔ sangan pepe ma ɔn ka da ke bana ga bare wiin te ɔɔn ye do sɔɔ ke ma, a tele. 24 Ka tɛ ke ne ke kakiri to ke nɛmɛ na, ne ke nɛmɛ wora sigebɛ dadiamabe kɔ dafɔretɛ na. 25 Ka ka saa naa na nɛmɛ kwɛ na ga, wɔkara bɔɔ daro ne tɛ wiin nɛ ga, nka ka ne ka nɛmɛ wora sigebɛ sangan pepe ma bare Matigi ta kɔɔ vetra. 26 Bare ke ɔɔn tian tɔɔ n’a wɛ ɔn ke bere ne kakiɛ ta yɛ mɛ, salaka ti wɔnna kakiɛ wɔ na titiri ga. 27 Nka ke daga ne tangan ne kiti na yaga yi ɔɔn yɛ́rɛ kɔ togo na yire yi wiin ɔɔn daga magasma wunna. 28 Wiin te ɔɔn Moyizi ta Tɛn yaga, siɛrɛkma sma pla wɛlɛ sma saa ɔɔn zɛ n’e yira, ye wɔnna te yɛɛ, ye makare a ma ga. 29 Awale wiin te ɔɔn ye timi bere Wuro Nɔ ma, a na te mi kìni wiin bɛɛn na too wɔ hɔn, a ɔɔn wɔn yaga, ɔn Wuro ta woramadiabe na Ni vini, wiin yinna hɔn togo na yagayaga yi ɔɔn na n’a gun, ɔn yalo Tɛn na yagata yi ma, ka wɔn na kayan ta. 30 Wiin te ɔɔn da, ye yi ɔɔn daga ku wa, ye yi ɔɔn na yinna hɔn togo ta, ɔnkɔ mɛ, ye Matigi na y’a kma kiti, ke pepe wɔnna te tɔɔ. 31 Be ɔɔn kɔ ni na te Wuro sra hɔn, wɔn da na yagayaga ye hali na. 32 Nka ka ka kakiri tugo kɔ k’a gwereda. Ka Wuro ta kini gun suu, ɔn yannɛ na yaan ye gun. 33 Ye mane ka yannɛ ne ka vini boo piri ma ne taa bɔɔ ta da na boo piri ma mɛ, ye wiinye yannɛ yee mɛ. 34 Ka mane kwɛ yannɛ kɔ kasonɔma ɔn dian ka sra hɔn frɛ ta tɔɔ na ka ta kɔ nihɔndiaro ɔn tɔɔ da wiin naforo ɔɔn fɔrɔ yi ɔɔn mane na yaga ga, ye wɔn ka na ɔɔn gun. 35 Ka ka tɛ k’a yɔnmabe yaga ga, a na tɔnɔ na yire yi pere ka ma. 36 Yannɛ hɔn ka mako sa wiin fa to ka sbɛ Wuro dungo ta, wiinye frɛ na do ɔɔn sɔɔ, ka sbɛ wɔnwɔ gun. 37 Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn, ɔn da ye bɛɛ yɔɔ ne zɔgɔ, zɔgɔ dama yee, wiin te ɔɔn na naa, a vetra. A na sangan dɛrɛ ga. 38 Sɔntele na wɔɔ ni na y’a yɔnmabe baraka hɔn, nka a ɔɔn bɛrɛ, a da na dia ne ma titiri ga. 39 Ke daga tɛ sma na wiinye ɔɔn bɛrɛ kià bɔnɔ ye na ga, nka yɔnmabe daga ne ti ke hɔn kià kisi ye na.

11

1 Yɔnmabe ɔɔn ne ti be hɔn, wɔn kɔrɔ be wiinye da giati, be ye gun n’e wɛ. Be wiinye da wɔ za ga, be tɔɔ da ye tian. 2 Gwerekma ta yɔnmabe ɔɔn n’e da dia Wuro ma. 3 Yɔnmabe baraka hɔn ke tɔɔ da Wuro diniyan dan kɔ ye domada. Ye tɛ yee, ke wiinye frɛ za, wɔnwɔ sa kià zɛbareya ye ɔɔn hɔn. 4 Yɔnmabe baraka hɔn Abɛle ta salaka Wuro ma mane fɔrɔ yi Kayɛn yi ma. A ta yɔnmabe baraka hɔn Wuro n’a ta sɔntele na bare Wuro yɛrɛ mane dian a ta perefrɛ hɔn. Abɛle ta yɔnmabe baraka hɔn a siri wɛ ne bɛre yee yɛ. 5 Yɔnmabe baraka hɔn Wuro mane Henɔke bii wiin fa to a ka siri ga, sɔɔn ma tɛ n’a za titiri ga, bare Wuro ɔɔn man’a bii. Wuro domada na sɛbɛ n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da, ye sanɛ Wuro da y’a bii, y’a da mane dia Wuro ma. 6 Awale yɔnmabe nii wɛ, sɔɔn da sbɛ ne dia Wuro ma ga bare ga wiin te ɔɔn ye dɔbɛ Wuro na, a na te daga tɔɔ da tian na a ti ni na. Wiinye kma ɔɔn n’a brɛ kia, a fɔrɔ wɔnwɔ ma. 7 Yɔnmabe baraka hɔn sma mane wiinye frɛ za dɛn ga, Wuro Nowe sɔnmɛbɛ wɔnwɔ na. A mane mɔɔ Wuro ta ɔn tuma korogwaga tɛtɛrɛ wiin fa to a y’a kɔnkma kisi. Ye tɛ yee, a mane diniyan hɔn kma zarake, Wuro ɔɔn n’a giati sɔɔn na tele yi a ta yɔnmabe baraka hɔn. 8 Yɔnmabe baraka hɔn Abrahamu mane tra Wuro ta wiri na ɔn dian ye na ɔn bii yaa giamanaza hɔn, a mane daga wiin gun kɔrɔ na. A mane tuma ne yaa, man’e yado tɔɔ ga. 9 Wuro mane wiin lagakɔn na do sɔɔ a ma, yɔnmabe baraka hɔn a mane yaa tangan yeyɛ buge hɔn kɔ Izake kɔ Zakɔbe wiinye nii ɔɔn mane ti wɔnna kɔrɔ we hɔn. 10 Bare wiin kuru du ɔɔn kiɛ fɔrɔ, wɔn Abrahamu mane ɔɔn yɛ́rɛ. Wiin kuru na tɔgeta kɔ a na tɛtɛrɛta ɔɔn Wuro yɛrɛ. 11 Yɔnmabe baraka hɔn, Sara kɔ y’a sɔnmurabe pepe sbɛ nɔ gun. Bare wiin te ɔɔn man’e do sɔɔ a ma, a man’e yɔnnɔ tɔɔ ɔn tɔɔ d’a ye yira wiin nɛ, yee a na n’e ta. 12 Bo wɔn ɔɔn tɛ mɛ, a bangan Abrahamu wiin yɛrɛ ɔɔn mane vetra wɛ sirido ma, wɔn sɔnnala dama baraka hɔn sma vɔrɔ yaan wɔkara wurokɔn ma mamala ne yaan, wɔkara yɛngɛnzu do ma banyege. 13 Wɔnna sma wɔ pepe siri yɔnmabe hɔn. Wuro wiin dosɔ ta ye ma, ye yɔnnɔ ma dɛ ye na frɛ ma ga. Nka ye man’e to dɛrɛdo hɔn n’e za ɔn bire ye na ɔn n’a yira n’a dɔrɔ ye yiwɔ mane samara ne fɔnɔsma diniyan hɔn. 14 Bare wiinye kma ɔɔn bɛre yee, wɔnwɔ n’a dɔrɔ n’a kìni da yiwɔ ti ne boo wɔdo ɔɔn kia. 15 Ye mane tuma wiin wɛɛn, wɛɛn da m’a bere kɔ ye kakiri hɔn, ye mane na bere yaa yeyɛ. 16 Nka wiin wɔdo ɔɔn fɔrɔ yi wɔn ma, wɔn ye mane ɔɔn kia, wiin wɔdo ɔɔn wuro hɔn yi. Bo wɔn ɔɔn tɛ ye ta tɛ ɔɔn ne Wuro wiri ye y’a Wuro, a ɔɔn mane piri kɔ wɔn ga. Bare a boo kuru tɛtɛrɛ ye ma. 17 Yɔnmabe baraka hɔn Wuro mane Abrahamu taa n’a sege a ɔɔn Izake wa salaka na. A mane ti ne y’a nɛmɛtala wa salaka na. Kamasɔrɔ a m’awe Abrahamu ma Wuro man’e do sɔɔ 18 ɔn d’a ma, ye Izake baraka hɔn a na timikma gun. 19 Abrahamu mane giati ne kwa, ye Wuro sbɛ ne soro winni. Ye tɛ yee, wɔnna giatɛ we baraka hɔn, a mane bere ye nɔ gun. 20 Yɔnmabe baraka hɔn Izake mane duba ta Zakɔbe kɔ Esawu ma sɛn na kayan na. 21 Yɔnmabe baraka hɔn Zakɔbe mane tɛ siri na, ɔn duba ta Zozɛfu nɔmanɛ ma ɔn zii yoloko ɔn lugo y’a gwangan ma ɔn Wuro yirebɛ. 22 Yɔnmabe baraka hɔn, Zozɛfu mane tɛ siri na ɔn Isirayɛlenɔmanɛ ta sada Ezipitigiamana hɔn nɔma yira n’e tigɛ ɔn ye wɔe ta da na kayan yira n’e sigebɛ ye ma ye na sitrada na. 23 Yɔnmabe baraka hɔn Moyizi na vɔrɔre man’a dɔɔn yɛgɛ saa yɔ a vɔrɔ wɛ timi ma, bare ye man’e nɔ ta foro za, wɔn tɛ ye ma kwan fanganma ta tɛn na ga. 24 Yɔnmabe baraka hɔn, Moyizi na tɛ sɔnpe na wiin sangan ma, mane dian sɔɔn n’e wiri da fanganma ta nɛmɛdalo nɔ titiri ga. 25 A ɔɔn da, ye ye daga ne yannɛ kɔ Wuro ta kma, ye wɔn fɔn ye yaa ne ti kakiɛ na dangamu hɔn wagati zɔgɔ dama ye na yee. 26 A mane Krista ta dɛ́gɛbe na kayan ta ɔn wɔn giati naforo na yire yi ɔn yalo Ezipitikma ta naforo ma, bare a mane na wiin yirebe gun Wuro ta, wɔn na kayan a mane ɔɔn ta. 27 Yɔnmabe baraka hɔn a mane sa Ezipitigiamana hɔn, ma kwan fanganma woro ta ba na ga. A man’e woro sige wɔkara wiin te ɔɔn Wuro za, sɔɔn wiin za ga. 28 Yɔnmabe baraka hɔn a mane Yɛrɛgun na fɛti ta ɔn too sɛrɛsɛrɛ wiin fa to niwɛmɛlɛkɛ we ka wiri Isirayɛlenɔmanɛ ta gwerevɔrɔnɔmanɛ ma abada ga. 29 Yɔnmabe baraka hɔn Isirayɛlenɔmanɛ mane Buruku na Zu kwire kwiɛ ma nka wiinye Ezipitikma ɔɔn da y’e ta, wɔnwɔ ɔɔn bora zu hɔn. 30 Yɔnmabe baraka hɔn Isirayɛlenɔmanɛ mane yaa Zerikokuru mini yin kopra, a na kwala ɔɔn bɛrɛ. 31 Yɔnmabe baraka hɔn vunatɛya Arahabu kwɛ siri kɔ magasma ga. Bare a mane kwa Isirayɛlenɔmanɛ ta fanɛsma ma. 32 Wɔnnɔ ma na ɔɔn yira yɛ? Wagati ti ne ta ma Zedeyɔn kɔ Barake kɔ Samesɔn kɔ Zɛfute kɔ Davidi kɔ Samiyɛle kɔ Wuro ta daberebɛre ta da yira tala tala ga. 33 Yɔnmabe baraka hɔn yewɔ mane bɔɔ giamanɛ kwini n’e tɔɔ, ɔn telebe tɛtɛrɛ ɔn Wuro ta dosɔ na da za ɔn zare da gwolo, ye ma sbɛ foyi ta ga. 34 Ɔn togo na yire yi dibe ɔn dɛɛ kunkwinitaba na ɔn kɛnɛ ɔn fangan gun ɔn y’a sebe dɔrɔ kunkwinido hɔn ɔn samara ta kunkwinini laga. 35 Yɔnmabe baraka hɔn bɔɔ yara ta kma mane siri ɔn ye bere winni ɔn naa ye brɛ. Ye mane bɔɔ yannɛ fɔrɔna, ye ma maga ga, wiin fa to ye tɛ ye winnisa na fɔrɔ yi gun sara yɔ ɔn ni gun. 36 Ye mane bɔɔ zii n’e vaan n’e pɛrɛ n’e ka kaso hɔn. 37 Ye bɔɔ dra n’e yɛɛ kɔ dɔge ɔn bɔɔ sɔsɔ ɔn bɔɔ yɛɛ kɔ kunkwinitabe. Ye mane yara ne fɔnɔ a ma gwakoma wɛlɛ sɛgɛkoma ɔɔn n’e ta zoga. Ye man’e ta frɛ pepe tɔɔ ne bɛrɛ ye ma n’e yannɛ. 38 Ye ta foro do ma ye mane daga ne ti diniyan hɔn kma yɔɔ ga, ye ne yara kibɛkolo hɔn kɔ tola hɔn kɔ wolakore hɔn kɔ wora hɔn. 39 Yewɔ sma wɔ pepe da mane dia Wuro ma ye ta yɔnmabe do ma. Nka hali kɔ wɔn, Wuro mane wiin dosɔ ta, ye wɔn gun ga, 40 bare fɔrɔ ye mane tiye Wuro ta ɔn yalo wɔn ma. Wuro ta tɛ ɔɔn mane wɔn ta wɔn tigɛ ke ma, bo wɔn ɔɔn tɛ a ɔɔn ma ye ta n’e do pagabɛ ke timi ma ga.

12

1 Ke mɛ, wɔnna siɛrɛkma na yaan ye bɛ ta tɛ ɔɔn ne ti ke ta, wiinye frɛ pepe kɔ wiinye kakiɛ pepe ɔɔn sɔɔ ke ma, ka tɛ ke ye dra. Wiin tɔngɔn ɔɔn tigɛ ke ma, ke sige ke yɛrɛ ma ɔn n’a ta. 2 Ka tɛ ke Yezu na kayan ta, awe wiin ɔɔn yɔnmabe dubido ɔn n’a wɛbɛdo. Wiin nihɔndiaro ɔɔn mane tigɛ a ma, wɔn ye na a dian yannɛ na ɔn siri kwangwaga na sɔ ma, ma piri ga, ɔn yaa tangan Wuro ta fanganmakware digesoro ma. 3 Tian na, wiin te ɔɔn mane daga wɔnna yannɛ wɔ ta ga, ɔn dian ye na kakiɛtɛre ye na, ka wɔn na kayan ta ɔn ka ka koma siribɛ ga. 4 Bare k’a kun hɔn kɔ kakiɛ, ka wiri siri ma dɛn ga yo. 5 Wuro wiinye domada wɔ yira ka ma ne ka wora sigebɛ wɔkara ye nɔmanɛ, ka sanfire wɔnwɔ ra? A da, ye Matigi wiin yinna hɔn togo dɛ be ma, ye b’e na kayan ta ne nɔ. Y’a ɔɔn bɔɔ da ta be na, ye be ka be kɔn siribɛ ga. 6 Ye bare wiin te da ɔɔn dia Matigi ma, y’a wɔnna te yɔnnɔhɔntoba. Y’a wiin te giati ye nɔ, y’a wɔnna te ladi. 7 Ka k’a yannɛ sɔmna n’e giati wɔkara tɔn ye nɔ yɔnnɔhɔntoba wiin nɛ. Tian na wɔnna yannɛ wɔ n’a dɔrɔ da ka Wuro nɔmanɛ. Nɔ tiye wiin tɔn ɔɔn n’a ladi ga ra? 8 Ye ɔɔn mane ka ladi wɔkara bɔɔ nɔmanɛsɛrɛ ga, ka weleyanɔma. 9 Ka ke na vɔrɔre na kayan ta kɛ. Ye mane ke yɔnnɔhɔntoba, ke ne mɔɔ ye ta yee yɛ. A ɔɔn ma nɛ na ke Tɔn wiin ɔɔn ti wuro hɔn, ke na mɔɔ wɔn ta wiin fa to ke wɔɔ ni na ga? 10 Ke na vɔrɔre mane ke yɔnnɔhɔntoba wagati zɔgɔ ɔɔn ye na yee y’a giati do ma nka awe ke yɔnnɔhɔntoba kià tɔnɔ ɔɔn ye na wiin fa to a y’a kìni ka ke hɔn. 11 Ye ke yɔnnɔhɔntoba wiin sangan ma, wɔn tɛ ne ke ninaban, ke nihɔndia ga. Nka sangan tɛ naa dɛrɛ wɔn timi, ye wiinye kma ladi kɔ wɔnna yinna hɔn togo we, wɔnwɔ n’e na tɔnɔ gun. Bo siara, bo ma telebe. 12 Wɔn ye na ka sra wiinye ɔɔn bana, ka ye duro, fanganduru ti ka fugolo wiinye na, ka fangan ka ye hɔn. 13 Ka ka kaɛn ka sotele hɔn wiin fa to kilenala ka naa tɛ kantala na ga nka a kɛnɛ. 14 Ka tɛ bɛɛn ne ti ka yɔ kɔ sma pepe, ka ne kìni k’a sirewɔ hɔn. Bare ga wɔn nii wɛ, sɔɔn sbɛ ne Matigi za ga. 15 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse wiin fa to ka na sɔɔn ka naa ye nii wa Matigi ta woramadiabe hɔn ga. Ka na boo ka naa tɛ wɔkara sɔnɔ na saga yi wiin ɔɔn faga bɔ sɛrɛ yɔ ne dayaga ta sma na yaan ye na kɔ y’a baga ga. 16 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse, ka na boo ka naa kɔ kakalafa hɔn ga, ɔn frɛ na kìni ye yaga wɔkara Esawu mane tɛ wiin nɛ ɔn y’a prayebe na tɔnɔ zabire kanyɔnnɔ tala na zɔnfa ye na. 17 Bare ga ka ye yɔnnɔ tɔɔ ɔn da a na da, ye ye tɔn ta duba kia wiin sangan ma, a nii ɔɔn wɛ a ma ye gun ga, ɔn mane sbɛ ne y’a tɛda katra titiri ga, ɔn mɔgɔ fɔrɔna yɔnnɔ ma bere tɔɔ mɛ ga. 18 Isirayɛlenɔmanɛ man’e dɔbɛ tolo na wiin nɛ sɔɔn sbɛ ne le wiin ma, Sinayitolo kɔ ye ma togo na yire yi kɔ ye na tunio kɔ ye na wuropangan, a yee k’a da ti ga. 19 Ye mane tolakɔn mɔɔ kɔ sɔɔn bɛrekɔn. Wiinye kma yɛrɛ ɔɔn mane wɔnna kɔn we mɔɔ, wɔnwɔ yɛrɛ ɔɔn mane da, ye ye ka wɔn nɛmɛ ta ye ma titiri ga. 20 Bare ye mane sbɛ ne taa wɔnna domada wɔ ta ga, wiinye ɔɔn mane kwa, ye wiin te pepe ɔɔn le tolo we ma, ye hali a ɔɔn tɛ worofa, y’a daga drɛ yɛɛ kɔ dɔge. 21 Wɔnna da wɔ mane kwandia fɔn Moyizi ɔɔn da ye yi kwan fɔn ne sma. 22 Nka ki ka dɔbɛ Siyɔntolo na kɔ ni na te Wuro ta kuru na wiin ɔɔn Zeruzalɛmu na wuro hɔn yi kɔ a ta mɛlɛkɛ na yaan ye wiinye ɔɔn ti fɛtitɛ hɔn. 23 Ka ka dɔbɛ Wuro ta gwerevɔrɔnɔmanɛ na mɛ, wiinye toga ɔɔn sɛbɛ wuro hɔn, kɔ Wuro yɛrɛ na, wiin ɔɔn da pepe na kitita kɔ smafɔre ni na wiinye ɔɔn tɛ frɛ na do paga ye. 24 Ka ka dɔbɛ Yezu na, wɔn wiin ɔɔn bɛɛn na wun yi na vɛta kɔ too na sɛrɛsɛrɛ ye na wiinye ɔɔn fɔrɔ yi Abɛle ta salaka na ye ma. 25 Wiin te ɔɔn ka wiri, ka ka yɛrɛ kɔrɔse ɔn ka naa maga mɔɔ na a ta ga. Wiinye kma ɔɔn mane maga mɔɔ na ye na sɔnmɛbɛta ta wiin ɔɔn Wuro, wɔnwɔ tɛnɔn ɔɔn ma dɛ yinna hɔn togo na ga. Yee mɛ, wiin te ɔɔn ye to wuro hɔn ɔn ne bɛre ke ta, ke ɔɔn ma mɔɔ a ta ga, ke na dɛɛ yinna hɔn togo na ga. 26 Awe wiin te bɛrekɔn ɔɔn mane lagakɔn smabɛ, a da basiɛ ye ye na bere lagakɔn smabɛ yɛ mɛ ɔn wurokɔn smabɛ mɛ. 27 Wiinye domada wɔ ɔɔn yira, ye basiɛ kɔnɛ, wɔnwɔ n’a dɔrɔ ɔn da, ye danfrɛ pepe na sma ɔn mige wiin fa to wiinye frɛ ɔɔn sbɛ ne sma ga, wɔnwɔ wɔɔ. 28 Ke debe kolo gun wiin ɔɔn na sma ga, ka tɛ ke baraka yira a ma wɔn ye na. Ka tɛ ke bara ta Wuro ma tɛnɔn na wiin ɔɔn dia a ma, awe woramadiabe we baraka hɔn, ne ti a soro ma, ne kiu ka a ma. 29 Bare kià Wuro togo wiin ɔɔn yaga ta.

13

1 Ka tɛ dadiamabe ne ti ka yɔ sangan pepe ma. 2 Ka ka sanfire kɔ samarafigɛ ga bare wɔn baraka hɔn bɔɔ vɛdo pere mɛlɛkɛ ma, ma ye yɔnnɔ tɔɔ ga. 3 Ka ne kasonɔma ta da giati ɔn tɛ wɔkara ka kwɛ ne ti kɔ lɔgɔ yeyɛ. Ye wiinye kma yannɛ, ka ne wɔnwɔ ta da giati bare ki bɔɔ sma mɛ. 4 Ka pepe daga kiu ka yanma ma, vunafa ka ne ti sin kɔ ya hɔn ga. Bare Wuro na kakalatɛsma kɔ vunatɛsma kiti. 5 Ka ka tɛ gwana na wu zugoyaga ka ka hɔn ga. Ka kayan ka sra hɔn frɛ dama ma bare Matigi yɛrɛ da ye ye na be dra ga, ye ye na be za be to ga. 6 Ye tɛ yee, ke sbɛ ne yɔɔn ke yɛrɛ ma ɔn da, ye Matigi ɔɔn kià tɛ́do ke na kwan foyi na ga. Wɔnnɔ sɔɔn sbɛ ne ɔɔn ta ne na? 7 K’a zɛngɛnkma wiinye ɔɔn Wuro domada yira ka ma, ka ka kakiri to ye da. Ye ta sirewɔsere wɛ wiin nɛ, ka wɔn na kayan ta ɔn n’e zugo bii. 8 Yezu Krista sbɛ ne katra ga. A mane ti wiin nɛ gwerena, yee a ti basiɛ ɔn ne na ne ti yee suu yɛ mɛ. 9 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse ye ka naa ka firebɛ kɔ boo kala na yaga yi ga. Bare sɔɔn ɔɔn fangan gun Wuro ta woramadiabe baraka hɔn, wɔn fɔn kɔ zɔnfrɛ na yi kamasɔrɔ wiinye kma yɛrɛ ɔɔn ye yɛrɛ kɔrɔse kɔ ye ta zama man’e na tɔnɔ gun ga. 10 Wiinye salakawɛre ɔɔn salakawɛ Ziwifu ta salakawɛdo hɔn, wɔnwɔ daga zɔn kià salakawɛdo hɔn frɛ na ga. 11 Bare salakawɛvɔ kɔ kɔ wiinye worofrɛ na too Wuro ta kɔɔn hɔn kakiɛ na yafakia na, wɔnna worofrɛ wɔ na kikiɛ bii ne sa ne wɛnnɛ zamɛ ta tangando timi. 12 Bo wɔn ye na Yezu ta tɛ ɔɔn mane kia zamɛ kìnibɛ kɔ ye yɛrɛ too, a ɔɔn yannɛ kwala timi. 13 Wɔn ye na, ka tɛ ke sa kià tangando hɔn, ɔn yaa n’a tɛn ɔn n’a ta yɛrɛmazibɛzugo bii. 14 Bare kuru na yagabareya yi ti ke ta bɛɛ ga nka ke ti ne kuru na pagabareya yi kia wiin ɔɔn sɛn yi. 15 Ka tɛ ke ne barakayirasalaka wa Wuro ma awe baraka hɔn sangan pepe ma. Wɔn kɔrɔ ke n’a togafɔrɔ wiri sangan pepe ma. 16 Ka ka sanfire kɔ dafɔretɛ kɔ nɛmɛdiɛma ga. Bare wɔnna salaka wɔ nɛmɛ da ɔɔn dia Wuro ma. 17 Ka ne mɔɔ k’a zɛngɛnkma ta ne ka yɛrɛ kurobɛ ye ma. Bare yewɔ ɔɔn ka kaɛn ka sofɔrɔ hɔn, a ma wɔn na Wuro na n’e toga sɛn. Ye ɔɔn tɛ yee, ye na y’a bara ta kɔ nihɔndiaro, ye na n’e ta kɔ ninabannɔ ga, wiin ɔɔn na tɛ siara na ka ma ga. 18 Ka ne Wuro mɛ mɛ́ ma bare mɛ́ kia mɛ́ kɔrɔ hɔn ne kìni, ke ne sbɛ ne dafɔre ta sangan pepe ma. 19 Ma ka mɛ ye na fɔrɔna ɔn da ka ye ta wiin fa to ma sbɛ wiri ka brɛ salesale. 20 Wiin siara na Wuro ɔɔn worofrɛ na nɛtagwaga winni n’a sabɛ sara yɔ, bɛɛn na wɛbareya yi na too baraka hɔn, 21 kià Matigi Yezu tɛ a sebe pere ka ma, ka ne sbɛ ne dafɔretɛ na, ka ne sbɛ n’a dungo ta. Wiin fa ɔɔn dia a ma, a tɛ a wɔn ta ke na Yezu Krista baraka hɔn, yirebe tɛ wiin ma basiɛ ɔnkɔ suu. Amina. 22 Kià kma, m’a kia ka ta ɔn da ka mɔɔ bɔ wora sigebɛbɛreda bɛ na fɔrɔna, bare ma wiin fa yira ka ma bɔ sɛbɛ bɛ hɔn, a yaan ga. 23 Ma kia ka tɔɔ da ye ka na plalo Timote wa kaso hɔn. A ɔɔn sale naa, ma na kwɛ yaa kɔ lege ka brɛ. 24 Ka bire k’a zɛngɛnkma pepe na kɔ Wuro ta kma pepe na. Ke na plala wiinye ɔɔn ti Italigiamana hɔn, wɔnwɔ bire ka na. 25 Wuro tɛ a y’a woramadiabe ta ka pepe ma.