1 KORƐNTEKMA

1

1 Mɛ Pɔle wiin ɔɔn tɛ Yezu Krista ta fanɛta na Wuro dungo baraka hɔn kɔ ne na plalo Sɔsetɛne, 2 mɛ bɔ sɛbɛ fanɛ Wuro ta kɔnkma ma wiinye ɔɔn ti Korɛnte kɔ wiinye kma ɔɔn kìni Yezu Krista baraka hɔn kɔ wiinye kma ɔɔn tɛ Wuro ta dɛ́gɛwɛsma na kɔ wiinye kma pepe ɔɔn kià Matigi Yezu Krista togo yira ye tida pepe hɔn ɔn da, y’a Matigi ne kià Matigi mɛ. 3 Ke Tɔn Wuro kɔ Matigi Yezu Krista tɛ ye y’a woramadiabe kɔ y’a siara ta ka ma. 4 Wuro ta woramadiabe wiin ɔɔn pere ka ma Yezu Krista baraka hɔn, ma tɛ ne baraka yira Wuro ma wɔn ye na sangan pepe ma. 5 Bare awe baraka hɔn ka gun ɔn paga naforo sii pepe na. Bere na yi pepe kɔ tɔɔ sii pepe na yi. 6 Wɔn kɔrɔ wiin siɛrɛbe ɔɔn yira Krista ye na, wɔn fangan gun ka hɔn. 7 Ye tɛ yee, ki wiinye ɔɔn tangan ne kià Matigi Yezu Krista ta naa yɛ́rɛ, ka pna Wuro ta kiɛn tala boo na titiri ga. 8 Awe yɛrɛ ɔɔn na fangan ka ka hɔn mɛ fɔn yaa wiri tege ma wiin fa to zarakedo ka zɛ ka na kià Matigi Yezu Krista ta kɔɔ ma ga. 9 Wiin Wuro we ɔɔn ka wiri ka kwɛ kɔ ye nɔ kià Matigi Yezu Krista, a yɔnma yi. 10 Kià kma, ma ka mɛ kià Matigi Yezu Krista togo na ɔn da ka ne bɛɛn dɛ́gɛ ka ne ti ka yɔ ga. Ka tɛ k’a giatɛ ne tala ka kakiri ne tala mɛ. 11 Ka sege rɛ kià kma, Kolowe ta kɔnkma n’a yira n’a dɔrɔ ne ma ye bɛnbareyafa ti ka yɔ. 12 Ma kia wiin fa yira, bo wɔn. Ka na wiinye ti pepe wɔnwɔ kwa, ye yiwɔ Pɔle ye, bɔɔ ne kwa, ye yiwɔ Apolɔse ye, bɔɔ ne kwa, ye yiwɔ Sefase ye, bɔɔ ne kwa, ye yiwɔ Krista ye. 13 K’a giati ɔn da Krista sodini ra? Pɔle ye mane ɔɔn kwangwaga sɔnɔ ma ka ye na ra? Pɔle togo na ka mane batize ra? 14 Wuro foo ma yɛrɛ dafa ma ka na sɔɔn sii batize ga, a ma tɛ Kirisipuse kɔ Gayuse ga. 15 Ye tɛ yee, ka na sɔɔn sbɛ ne da ye mɛ togo na ye batize ga. 16 E, ka taa dɛn. Ma Sitefanase ta kɔnkma batize mɛ. Wɔnwɔ nii wa, ma sɔnza batize titiri ma wiin yɔnnɔ tɔɔ ga. 17 Bare Krista ne fanɛ sma batize na ga nka a ne fanɛ ɔn da ma naa fanɛdia ɔɔn yira. Ma ka ye yira kɔ sma ta datɔkakiri ga wiin fa to ma ka naa a kwangwagada ta zanada ga. 18 Kwangwagasɔ na da wiinye ɔɔn puru ne yira, wɔnwɔ zanada firesma yinna hɔn. Nka wiinye kma ɔɔn ti kisi na sogo ma, a Wuro ta sebe ke yinna hɔn. 19 Bare ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye ma na datɔsma ta datɔ yaga ɔn kakirikma kakiri yaga. 20 Awale wee datɔta ta datɔ ti? Wee Tɛn na tɔta ta tɔɔ ti? Wiin te ɔɔn bo sire be hɔn da pepe tɔɔ, wee a ta tɔɔ ti? Wuro bo diniyan be hɔn tɔɔ pepe ta yinnifrɛ na ga ra? 21 Tian na, diniyan hɔn kma kɔ y’a tɔɔ pepe, ye sbɛ Wuro kɔ y’a datɔ dɛ́gɛ tɔɔ ga. Wɔn ɔɔn tɛ Wuro ɔɔn n’a za da yɔnmabe ti wiinye kma hɔn, ye daga wɔnwɔ kisi wɔnna yinnida wɔ na puruyira baraka hɔn. 22 Ziwifu kabakoda kia zɛ na, Girɛkisi ne datɔ kia. 23 Nka mɛ́ han, Wuro ta Dɛ́gɛwɛta wiin ɔɔn kwangwaga sɔ ma, wɔn ta da mɛ́ ɔɔn puru n’e yira. Bɔ ɔɔn Ziwifu tra hɔn mɔdayaga ɔn ne kakabafrɛ sizɛ ma. 24 Nka Wuro wiinye kma wiri, ye tɛ Ziwifu wɛlɛ Girɛkisi yo, A Krista wɔnwɔ ta. Wuro ta sebe kɔ a ta datɔ. 25 Bare wiinye da ɔɔn kakabada Wuro ta, wɔn fan yi sma ta yinnamalɔda ma, wiinye da ɔɔn fanganduru na da Wuro ta, wɔn ne fan yi sma ta fangan na da ma. 26 Kià kma, ki wiinye ɔɔn Wuro ta wiri mɔɔ, nɛ ka ka yɛrɛ giati? Sma ta giatɛ ma, datɔsma na yaan ye ti ka hɔn ga, sbɛsma na yaan ye mane ti ka hɔn ga, siɛbɛsma ta kɔnkma na yaan ye mane ti ka hɔn mɛ ga. 27 Nka diniyan hɔn kma wiinye da giati yinnida, wɔnwɔ Wuro ɔɔn dɛ́gɛ ɔn datɔsma piribɛ kɔ lɔgɔ. Wiinye da ɔɔn fanganduru na ye, wɔnwɔ Wuro ɔɔn dɛ́gɛ ɔn diniyan hɔn fangan piribɛ kɔ lɔgɔ. 28 Wiinye da ɔɔn zanada diniyan hɔn kma yinna hɔn, ye n’e na wu wa, man’e giati ga, wɔnwɔ Wuro ɔɔn dɛ́gɛ ɔn sma ta giatɛ pepe yaga, 29 wiin fa to danfa tala boo ka naa ye yɛrɛ yirebɛ Wuro zin ga. 30 Awe baraka hɔn ka kwɛ kɔ Yezu Krista wiin ɔɔn tɛ kià datɔ kɔ kià telebe kɔ kià kìni kɔ kià kisi na Wuro wiin pere ke ma. 31 Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn, ye wiin te ɔɔn kia ye yɛrɛ yirebɛ, y’a ye yɛrɛ yirebɛ Matigi baraka hɔn.

2

1 Kià kma mɛ yɛrɛ mane naa ka brɛ wiin sangan ma, ma mane naa Wuro ta kabakoda yira ka ma kɔ bɛredasige wɛlɛ kɔ datɔbɛreda ga. 2 Bare m’a giati da ma daga foyi gun ka ta ga, a ma tɛ Yezu Krista dama ga, wiin Yezu Krista ɔɔn kwangwaga sɔ ma. 3 Bo wɔn ɔɔn tɛ ma ɔɔn mane fangandurute ka yinna hɔn ne kwan ne sma. 4 N’a bɛreda kɔ n’a pile mane sbɛ ka ta datɔ baraka hɔn ga nka ye mane sbɛ ka ta Wuro ta Ni ta tɛda baraka hɔn, 5 wiin fa to k’a yɔnmabe ka tɛ sma ta datɔ na yi ga nka a ne Wuro ta sebe na yi. 6 Kamasɔrɔ a ma datɔ ke ɔɔn yira Krista timikma ma wiinye ɔɔn smapapa. Datɔ we bo diniyan be hɔn yi ga, mane bo diniyan be hɔn sebe na kma yi wiinye ɔɔn daga yaga ga. 7 Wuro ta datɔ wiin ɔɔn kabako na ye, wiin datɔ ɔɔn mane dɔɔn, Wuro mane pia wiin ta n’a tigɛ kià yirebe ye na n’a bii fɔn gwerena, wɔnna datɔ we ke ɔɔn yira. 8 Bo diniyan be hɔn sebe na kma na sɔɔn n’a tɔɔ ga bare ye ma n’a tɔɔ, ye mane na Matigi yirebe na te kwangwaga ga. 9 Nka ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye yɔnnɔ wiin fa za ga, turu wiin fa mɔɔ ga, wiin fa ɔɔn kɔ zɛ sɔɔn ta giatɛ hɔn ga, ye wɔnna frɛ wɔ pepe Wuro ɔɔn tɛtɛrɛ y’a dadiamasma ma. 10 Tian na, ke ma Wuro wɔnna bunu we dɔrɔ y’a Ni baraka hɔn. Bare a ta Ni frɛ pepe kiɛkiɛ, hali kɔ a kɔrɔ hɔn da pepe. 11 Kɔ te ɔɔn ti sma yɔ ne sɔɔn kɔrɔ hɔn da tɔɔ, a ma tɛ a yɛrɛ kakiri yɛ ga? Yee mɛ, sɔɔn sbɛ ne Wuro ta da tɔɔ ga, a ma tɛ Wuro ta Ni yɛrɛ yɛ ga. 12 A ma ke han, ke diniyan ta kakiri gun ga nka ke Wuro ta Ni ɔɔn gun wiin fa to ke sbɛ Wuro ta woramadiabe na perefrɛ yɔnnɔ tɔɔ. 13 Ke ma bere n’e yira kɔ sma ta datɔ na kakiri ga, ke ye yira kɔ Wuro ta Ni na tɔɔ. Awe Ni we baraka hɔn ke Wuro ta Ni na da yira. 14 Sɔɔn sbɛ n’e to ye yɛrɛ ma yee ɔn dian Wuro ta Ni na da hɔn ga. Wɔn kakabafrɛ a ta, a sbɛ n’e kɔrɔ tɔɔ ga. Bare Wuro ta Ni baraka hɔn ye na kiti tɛ. 15 Wuro ta Ni ti wiin te hɔn, wɔnna te da pepe kiti, sɔɔn ma ne na n’awe kiti ga. 16 Wuro domada na sɛbɛ da, ye kɔ te ɔɔn Matigi ta giatɛ tɔɔ ɔn ne na n’a sma kɔ da? Nka ke han, Krista ta giatɛ ɔɔn ti ke hɔn.

3

1 Kià kma, ma bɛre ka ta wɔkara Wuro ta Ni ti wiinye kma hɔn ga nka ma bɛre ka ta wɔkara wiinye kma ɔɔn dɔɔ diniyan hɔn diamada ma, wiinye kma ɔɔn Krista ta da tɔɔ ye sangan mane dɛrɛ ga. 2 Yanyingin ma ɔɔn pere ka ma mɛnɛ na, a zɔnfa ma ɔɔn pere ka ma ga. Ka mane na sbɛ n’a zɔn ga. Nka hali ɔɔn naa n’a kwɛ sma ma, ka na sbɛ n’a zɔn ga. 3 Bare k’a tɛ ɔn ne dɔɔ diniyan hɔn diamada ma yɛ, yu kɔ birisi ti ka yɔ yɛ. K’a tɛ ɔn ne tɛ wɔkara diniyan hɔn kma, ka kakiɛtɛre ga fɔn nɛ? 4 Bɔɔ ta tɛ ɔɔn ne kwa, ye yiwɔ Pɔle ta kma, bɔɔ ne kwa, ye yiwɔ Apolɔse ta kma, a diniyan hɔn kma zugo ɔɔn ti ka hɔn ga ra? 5 Apolɔse wɔn wɔnnɔ? Pɔle ne wɔnnɔ mɛ? Ye baratɛre ka yɔnmabe gun wiinye baraka hɔn. Matigi wiin kiɛn ta ye pepe tala tala ma, wɔn na bara ye ɔɔn ta. 6 Mɛ sɔ daga, Apolɔse ɔɔn zio k’a ma. Nka Wuro ɔɔn man’a prabɛ. 7 Ye tɛ yee, wiin te ɔɔn n’a daga yo, wiin te ɔɔn zio k’a ma yo, wɔnwɔ na sɔɔn foyi ga. Wuro dama ɔɔn giati, awe wiin ɔɔn n’a prabɛ. 8 Wiin te ɔɔn n’a daga yo, wiin te ɔɔn zio k’a ma yo, ye pepe tala. Ye pepe talatala na y’a bara na tɔnɔ ɔɔn gun. 9 Bare mɛ́ pepe kwɛ ne Wuro ta bara ɔɔn ta, Wuro wiin lɔ sɔn ne wiin kɔɔn tɔgɔ, wɔn ma ki. 10 Wuro wiin woramadiabe ta ne ma, wɔn baraka hɔn, ma kɔɔn we du ka wɔkara kɔntɔgeta na fɔrɔ yi. Sɔnza ɔɔn naa tɔge a ma. Nka wiin ti pepe wɔn daga ye tɔgenɔn kɔrɔse. 11 A ma kɔndu we han, za yi sbɛ ne kiɛ titiri wiin dɛ́gɛ ɔɔn ti bo kiɛwɛ yi na ga. Wɔn Yezu Krista. 12 Be tɔge a ma kɔ sanɔ yo, ye tɛ gwanafuro yo, ye tɛ terebadɔge yo, ye tɛ sɔ yo, ye tɛ sɔgɔ yo, ye tɛ wɛlɛ yo, 13 sma pepe talatala ta bara na kayan na tɛ. Kitikɔ na n’e dɔrɔ bare a ye yɛrɛ dɔrɔ kɔ togo, a ma togo ɔɔn na sma pepe ta bara na kayan dɔrɔ. 14 Wiin te ta tɔgedo ɔɔn taa ma bɛrɛ ga, wɔnna te na sara gun. 15 Togo ɔɔn wiin te ta bara wunna, wɔnna te na foyi gun ga. Wɔnna te yɛrɛ dama ɔɔn na dɛɛ wɔkara sɔɔn dɛɛ togo na wiin nɛ. 16 Ka tɔɔ da ka Wuro ta kɔɔn, a ta Ni ne ti ka hɔn ga ra? 17 Wiin te ɔɔn Wuro ta kɔɔn yaga, Wuro n’a na te yaga mɛ. Bare Wuro ta kɔɔn kìni. Wɔnna kɔɔn we wɔn ki. 18 Sɔɔn sii ka ye yɛrɛ firebɛ ga. Ka na wiin ɔɔn n’e yɛrɛ giati datɔta wɔkara bo diniyan be hɔn kma, a daga ye yɛrɛ ta kakabasɔn na ɔn sbɛ tɛ datɔta na. 19 Bare Wuro diniyan hɔn kma ta datɔ giati yinnifrɛ. Bo wɔn ɔɔn tɛ ye ɔɔn ne sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Wuro datɔsma foga ye ta yinnamakwiɛda ɔɔn hɔn yɛ. 20 Ye bere ne sɛbɛ yɛ mɛ ɔn da, ye Matigi datɔsma ta giatɛ tɔɔ, y’a tɔɔ da ye zanada. 21 Awale sɔɔn sii ka ye yɛrɛ yirebɛ sɔɔn ye na ga bare frɛ pepe ka ye. 22 Pɔle yo, Apolɔse yo, Sefase yo, diniyan yo, ni wɛlɛ siri yo, basiɛ frɛ wɛlɛ naa ye yo, ye pepe ka ye. 23 Nka ki Krista ye, Krista ne Wuro yi.

4

1 Wɔn ye na ye daga ke giati Krista ta baratɛre, Wuro ta bunu na da kalfa wiinye kma ma. 2 Kamasɔrɔ da ɔɔn kalfa sɔɔn ma, ye wiin fa kia a na te ta, wɔn yɔnmabe. 3 A ma mɛ han, ki mɛ kiti yo, wɛlɛ bɔɔ kitisɔre mɛ kiti yo, wɔn foyi mɛ ta ga. Mɛ mane na ne yɛrɛ kiti mɛ ga. 4 N’a giatɛ mane na ne zarake mɛ ga. Nka a wɔn ɔɔn tian pere ne ma ga. Wiin te ɔɔn mɛ kiti, wɔn Matigi. 5 Wɔn ye na, ka ka kiti sɔɔ a na wagati ma wiri ga, Matigi ma naa dɛn ga. Wiin fa ɔɔn dɔɔn tunio hɔn, awe ɔɔn na n’a sabɛ kini na ɔn sma kɔrɔ hɔn giatɛ dɔrɔ pasaa. Wɔnna sangan ma, wiin yirebe ɔɔn wiri wiin te ma, wɔn na wɔn gun Wuro ta. 6 Kià kma, ki ye na ma wɔnna domada wɔ yira yiranɔmaza na n’e kayanbɛ Apolɔse kɔ mɛ yɛrɛ ma wiin fa to ka tɛ wɔkara mɛ́, ɔn ka ne ka yɛrɛ yirebɛ ne kwa, ye mɛ bo kɛrɛ wɛlɛ bo kɛrɛ yi ga. 7 Tian na, kɔ te ɔɔn bi fɔnbɛ kɔ bɔ sɛrɛ? Wɔnnɔ ɔɔn ti be ta ɔn mane Wuro ta pere yi be ma ga? A ɔɔn ma Wuro ta perefa be ma, wɔnnɔ na be be yɛrɛ yirebɛ wɔkara a Wuro ɔɔn n’a pere be ma ga? 8 Ka yingin wɛ, ka tɛ wɛ frɛkma na. Ka tɛ fanganmɛ na kamasɔrɔ mɛ́ mane fanganmɛ ga. Nka ma kia ka tɛ fanganmɛ yɛrɛyɛrɛ na wiin fa to mɛ́ sbɛ tɛ fanganmɛ na kɔ ka nɛmɛ mɛ. 9 Bare ye tɛ wɔkara Wuro mɛ́ fanɛsma wɔ tigɛ timi wɔkara wiinye kma ɔɔn daga yɛɛ na. Mɛ́ pere diniyan hɔn kma kɔ mɛlɛkɛ ma, ye ɔɔn mɛ́ ta segefrɛ na. 10 Mɛ́ tɛ kakabasma na Krista ye na nka ki tɛ datɔsma na Krista baraka hɔn. Mɛ́ tɛ fangandurukma na, ki ɔɔn tɛ fangankma na. Ki yirebe gun, mɛ́ ne dɛgɛbe gun. 11 Hali ɔn naa n’a kwɛ basiɛ ma, wu ti mɛ́ na, mulu ne ti ke na, ke koma ne gwelengwele, sma ne ke yagayaga, ke ne yaratatasma 12 ne yannɛ ne baratɛ kɔ ke sra. Ye ke vini, ke ne duba ta. Ye ke yannɛ, ke ne wɔn sɔmna. 13 Ye ke yagabɛ, ke ne sma zigitugu. Ke sbɛ ne da hali ɔn naa n’a kwɛ sma ma, ke tɛ wɔkara yanmayanma frɛyaga diniyan hɔn kma ta. 14 Ma bɔ da bɛ sɛbɛ ka ma wiin fa to ma ka piribɛ ga rɛ. Ma kia ka sɔnmɛ wɔkara n’a moronanɔmanɛ. 15 Tian na, hali ka ɔɔn sma sana fun (10,000) gun wiinye ɔn Krista ta da yira ka ma, ka tamɛ yaan ga. Mɛ ɔɔn ka vɔrɔ Yezu Krista hɔn fanɛdia baraka hɔn. 16 Wɔn ye na ma ka mɛ ɔn da ka ne zugo bii. 17 Wɔn ye na ma Timote fanɛ ka ta, n’a moronanɔ na tele yi Matigi baraka hɔn. Ma n’a sirewɔ ta wiin nɛ Krista baraka hɔn, wɔkara ma Wuro ta kɔnkma sma kɔ lɔgɔ wiin nɛ bii pepe hɔn, a na ka kakiri tugo kɔ wɔn. 18 Kamasɔrɔ bɔɔ n’a giati ɔn da ma na naa ka brɛ ga n’e yɛrɛ yirebɛ. 19 Nka Matigi ɔɔn dian ye na, bɛɛ yɔ ne zɔgɔ ma na naa ka brɛ. Wɔnna yɛrɛyirebɛsma wɔ wiin fa yira ne wiin fa ta, ma na wɔn nɔma tɔɔ. 20 Bare Wuro ta kolo hɔn da bɛreda dama yee ga nka fɔn tɛda ne tiye mɛ. 21 Wɔnnɔ ɔɔn dia yi ka ma? Ma naa ka brɛ kɔ vanfrɛ ra, taa ma naa dadiamabe hɔn kɔ woramakɔn?

5

1 Ye yira ne kwa bii pepe hɔn, ye ka ti kakalafa hɔn, sizɛ yɛrɛ dian wiin kakalafa nɛmɛ na ga. Ye ka na boo ti kɔ ye tɔn ta ya. 2 Hali kɔ wɔn, ka ne bere ne ka yɛrɛ yirebɛ yɛ mɛ. Ka sbɛ ne ninaban ye na ga wiin fa to wiin te ɔɔn ti wɔnna da wɔ hɔn a nii sbɛ wɛ ka hɔn ga kɛ? 3 Mɛ kɔnɛ ti kɔ ka nɛmɛ ga nka ma k’a da giati. Mɛ kɔnɛ n’a giati ɔn da ma m’a ne ti kɔ ka nɛmɛ, wiin te ɔɔn wɔnna da wɔ ta, 4 Matigi Yezu togo na kɔ a ta sebe baraka hɔn, ka ɔɔn naa ka nɛmɛ kwɛ wiin kɔɔ ma, ma na ti kɔ ka nɛmɛ n’a giatɛ hɔn. 5 Wiin te ɔɔn wɔnna da wɔ ta, wɔnna te na pere Sitanɛ ma wiin fa to a ni sbɛ kisi Matigi ta kiti kɔɔ ma. 6 Yɛrɛyirebɛwɔn ti ka na ga yo. Ka tɔɔ da kwindie na zɔgɔ fɔgɔ pepe kobɛ ga ra? 7 Ka kwindiebire wa ka hɔn wiin fa to ka tɛ fɔgɔwun na bare kwindie ti ka hɔn ga. Bare Krista wiin ɔɔn kià yɛrɛgun na salaka, wɔn yɛɛ wɛ. 8 Wɔn ye na ke tɛ ke fɛti we ta ɔn k’a ta kɔ kwindiebire ga, ɔn k’a ta kɔ zugoyagafa ga, ɔn k’a ta kɔ kakalafa ga, nka ke a ta kɔ buro, kwindie ti wiinye hɔn ga, kìni hɔn ɔnkɔ tian hɔn. 9 Ma man’e yira ka ma n’a sɛbɛ hɔn ɔn da ka ka tɛ bɛɛn ne ti ka yɔ kɔ vunatɛsma ga. 10 Ye tɛ wɔkara bo diniyan be hɔn vunatɛsma pepe wɛlɛ yinnanayansma pepe kɔ pana pepe kɔ fiankansma pepe ma mane ɔɔn kwɛ ga bare ka ɔɔn da ka dɛ́gɛ ye pepe na, ka daga sa diniyan hɔn. 11 Awo. Ma ye yira ka ma ɔn da wiin te ɔɔn da, ye ka na plalo, ɔɔn ne vunatɛ, wɛlɛ a yɔnnɔ ne yaan, wɛlɛ ne fiankan wɛlɛ sɔnyagabɛsma, wɛlɛ ne mɛnɛyinginta wɛlɛ ne panɔ, ka ka kwɛ kɔ wɔnna sɔnsi ga, ka yɛrɛ ka da ka zɔn ne kɔ lege ga. 12 Wiinye kma ɔɔn ke na bɔɔ ga, mɛ ɔɔn daga wɔnwɔ kiti ra? Wiinye kma ɔɔn ke na bɔɔ, a wɔnwɔ ke daga ɔɔn kiti ga ra? 13 Wiinye kma ɔɔn ke na bɔɔ ga, Wuro ɔɔn na wɔnwɔ kiti. Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye ka zugoyagasma wa ka yɔ.

6

1 Bɔɔ da ɔɔn kɔ ka yɔ, wɔnnɔ na ka bii ne yaa sizɛ brɛ ɔn mane tɛ dɛ́gɛwɛsma n’e yɔnnɔhɔnwa ga? 2 Ka tɔɔ da dɛ́gɛwɛsma ɔɔn na diniyan hɔn kma kiti ga ra? A ɔɔn ma ki ɔɔn na diniyan hɔn kma kiti, ka sbɛ ne kiti ne bana daslala ma ra? 3 Ka tɔɔ da ke ɔɔn na mɛlɛkɛ kiti mɛ ga ra? A ɔɔn ma bo sire be hɔn da yɛ. 4 Wɔnna dasie bɛ nɛmɛ ɔɔn ne ti ka ta kiti na, Wuro ta kma wiinye kma na wu wa, wɔnnɔ na ka ne bii ne yaa wɔnwɔ brɛ? 5 Ma ye yira wiin fa to ka piri. Safɛ sɔɔn ti ka hɔn wiin ɔɔn da tɔɔ ne sbɛ n’e na plala ta da yɔnnɔhɔnwa ga kɛ? 6 Nka kiti ɔɔn ne ti plala sma pla yɔ, wiinye kma ɔɔn Wuro tɔɔ ga, a ma wɔnwɔ ɔɔn yaa ne wɔnna da wɔ yɔnnɔhɔnwa. 7 Yɛrɛ giati kiti ta tɛ ɔɔn ne kɔ ka yɔ, wɔn k’a da ta yaga yo. Wɔnnɔ ɔɔn tɛ telebareyafa da mane dia yi ka ma ga? Wɔnnɔ ɔɔn tɛ ka mane ka yɛrɛ to, ye k’a frɛ pepe tɔɔ ga? 8 Nka a ma ki ɔɔn telebareyafa ta ne bɔ sɛrɛ ta frɛ pepe tɔɔ. Ye ma ka na plala mɛ. 9 Ka tɔɔ da telebareyasma na Wuro ta kolo gun kɔrɔ na ga ra? Ka ka ka yɛrɛ lamara ga. Bo kalalatɛsma, bo fiankansma, bo vunatɛsma ɔnkɔ wiinye nimisini ɔɔn ye nɛmɛ nimisini sian. 10 Bo pana, bo yinnanayansma, bo mɛnɛyinginsma, bo sɔnyagabɛsma, bo bɛrɛmasma, wɔnwɔ na Wuro ta kolo gun kɔrɔ na ga. 11 Bo ɔɔn mane ka tinɔn a fɔn ka na bɔɔ tinɔn. Nka ka mi ɔn kìni ɔn tɛ smatele na Matigi Yezu Krista togo na kɔ kià Wuro ta Ni baraka hɔn. 12 Ka na bɔɔ tɛ ne kwa, ye yiwɔ sbɛ ne da pepe ta. Wɔn tian nka da pepe ka fɔrɔ ga yo. Ma sbɛ ne da, da ma sbɛ ne da pepe ta nka ma na dian ne yɛrɛ ka tɛrɛbe hɔn ɔn ne yɛrɛ yaga kɔ bɔɔ da ga yo. 13 Ka tɛ ne kwa mɛ, ye tulu tɛ zɔnfrɛ ye na, zɔnfrɛ ɔɔn tɛ tulu ye na mɛ. Wɔn tian nka Wuro na n’e pepe kwɛ n’e yaga yo. Nka sɔɔn kɔn tɛ kakalafa ye na ga yo. A tɛ Matigi ɔɔn ye na, Matigi ne ti a ye na mɛ. 14 Awale wiin Wuro ɔɔn Matigi winni n’a sabɛ sara yɔ, wɔn ɔɔn na ke winni ke sabɛ mɛ y’a sebe baraka hɔn. 15 Ka tɔɔ da ka koma wɔn Krista yasɔ ga ra? Ma sbɛ ne Krista yasɔ bii n’e ta vunatɛ ye na ra? Awo rɛ. 16 Ka tɔɔ da wiin te ɔɔn kwɛ ne kɔ vunatɛya tɛ kɔn tala kɔ lege ga ra? Bare ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn yo ɔn da, ye ye pepe sma pla na kwɛ tɛ komavere tala. 17 Nka wiin te ɔɔn kwɛ kɔ Matigi, wɔnna te kwɛ kɔ lege ni tala hɔn mɛ. 18 Ka tɔngɔn kakalafa na. Bɔ kakiɛ sɛrɛ pepe sɔɔn wiinye ta, wɔnwɔ foyi ta a kɔn na ga. Nka kakalatɛta kakiɛ ta ye yɛrɛ kɔn na. 19 Taa k’a tɔɔ da Wuro ta Ni wiin ɔɔn ti ka hɔn ɔn ne Wuro ta pere yi ka ma, ka kɔn wɔn ta kɔɔn, ka mane ka yɛrɛ yi titiri ga ra? 20 Wuro k’a wɔnwɛtere sara. Wɔn ye na, k’a yirebɛ kɔ ka koma.

7

1 Ka mane sɛbɛ fanɛ ne ma wiinye da na, ka tɛ ke wɔnwɔ bɛre basiɛ. Ka mane da, ye nimisin sbɛ ne wɔɔ yee ɔn ka ya yɔn ga ra? 2 Nka kakalafa ta tɛ ɔɔn ne ti bii pepe hɔn, wɔn fɔn wiin nimisin ti wɔn ne ti kɔ y’a ya, wiin ya ti wɔn ne ti kɔ ye bangan. 3 Bangan daga wiin fa ta y’a ya ma, a ne wɔn t’a ma, ya ne tɛ yee ye bangan ma mɛ. 4 Ya kɔn n’a yi ga, a a bangan yi. Nimisin kɔn ma bere n’a yi mɛ ga, a a ta ya yi. 5 Ka ka da ka maga nɛmɛ ma ga fɔn ka pepe sma pla bɛɛn ye na ɔn da ka na boo wagati ta wiin fa to ka ka yɛrɛ pere wuromɛ na. Wɔn timi ka bere kwɛ yɛ, ka tɛ Sitanɛ naa tɔrɔ k’a fanganduru ma ɔn ka mama ga. 6 Ma wɔn yira ɔn dian ka dungo na da ma, ma fangan dɛ ka ma ga. 7 Mɛ mane kia sini pepe ne ti wɔkara mɛ nka wiin ti pepe wɔn ye nii na kiɛn gun Wuro ta. Boo bo gun, boo ne bo gun. 8 Wɔn ye na, wiinye kma ɔɔn yɔn dɛn ga, m’a yira n’a dɔrɔ ye ma kɔ yɔfuroyàra ma, da ye ne sbɛ ne wɔɔ yoo wɔkara mɛ, wɔn fɔrɔ. 9 Nka ye ɔɔn mane sbɛ ne sɔmna ga, ye yɔn. Bare a ma wɔn na sɔɔn ne yannɛ ye na wu na, be yɔn fan wɔn fɔnyi. 10 Wiinye kma ɔɔn yɔn, m’a sigebɛ ye ma. A mɛ ɔɔn n’a sigebɛ ye ma ga nka a Matigi ɔɔn da, ye ya ka da ye sa ye bangan ta ga. 11 A ɔɔn sa a ta, a ka bere yɔn ga wɛlɛ a bere yaa ye bangan brɛ. Sin ka da ye y’a ya dra mɛ ga. 12 A ma bɔ sɛrɛ han, m’a yira n’a dɔrɔ ye ma, wɔn Matigi ga, wɔn mɛ yɛrɛ ɔɔn da ka na plalo ɔɔn ne ti kɔ ya, ya we ɔɔn mane Wuro ta kma na boo ga, a ɔɔn da ye wɔɔ ne kɔ ye bangan yee yɛ, bangan we k’a laga ga. 13 A ɔɔn ma ya ɔɔn ti kɔ sin, wɔnna sin we ɔɔn mane Wuro ta kma na boo ga, sin we ɔɔn da ye wɔɔ ne kɔ y’a ya yee yɛ, ya we ka da ye maga mɛ ga. 14 Bare bangan we wiin ɔɔn Wuro ta kma na boo ga, a kìni y’a ya baraka hɔn. Ya we wiin ɔɔn Wuro ta kma na boo mɛ ga, wɔn ne kìni ye bangan baraka hɔn mɛ. Wɔn ma tɛ ga, ye nɔmanɛ na tɛ wɔkara wiinye kma ɔɔn sizɛ kamasɔrɔ ye ne kìni. 15 Wiin te we ɔɔn Wuro ta kma na boo ga, a ɔɔn ma wɔn ɔɔn da ye yaa, a sbɛ ne yaa. Wɔnna sangan ma, a ta wɔkwɛta we tɛ ye yɛrɛ yi na. Siara ye na Wuro ka wiri. 16 Tian na ya, be tɔɔ da a ɔɔn ma bi baraka hɔn be bangan na kisi ra? Bi bangan mɛ, be tɔɔ da a ɔɔn ma bi baraka hɔn bia ya na kisi ra? 17 Wɔn nii wa mɛ, Matigi wiin fa pere wiin sɔɔn ma, yee a na te daga ne figɛ. Wuro da ye ka wiri ka ne ti wiin nɛ, yee ka daga wɔɔ yɛ. Wɔn ma ɔɔn yira Wuro ta kɔnkma pepe ma. 18 Wuro da ye wiin te wiri, a ne yaro wɛ, a daga wɔɔ yee yɛ. Wuro da ye wiin te wiri, a ma ne yaro ga, a na te ka yaa yaro ga. 19 Yaro foyi ga, yarobareya mane foyi mɛ ga. Wiin fa ɔɔn sige, wɔn Wuro ta yirada ta tɛ. 20 Wuro da ye wiin te wiri a ne ti wiin nɛ, a na te daga wɔɔ yee yɛ. 21 Wuro da ye be wiri be ɔɔn mane tere, ka be nina ban ga. Nka bɔɔ dɛbɛmada ɔɔn gun wiinye ɔɔn sbɛ ne tɛ be be yɛrɛ gun, be be sige. 22 Bare Matigi wiin tere wiri, wɔn tɛ vɛnɔ na Matigi ta. Yee mɛ, wiin te ɔɔn ne tisramata Matigi ɔɔn n’a wiri, a tɛ Krista ta tere na. 23 Wuro k’a wɔnwɛtere sara. Ka ka tɛ sma ta tɛrɛ na ga. 24 Kià kma, Wuro da ye ka na wiin wiri a ne ti wiin nɛ, a na te daga wɔɔ yee yɛ. 25 A ma wiinye kma ɔɔn yɔn ga han, mɛ wiin te ɔɔn Matigi ta woramadiabe gun, siɛbɛ ne ti ne hɔn ma fa gun Matigi ta n’a yira ga, n’a giatɛ ma ɔɔn yira. 26 Mia giatɛ ma d’a ta wɔɔ yoo wɔn fɔrɔ. Ke ɔɔn da ke bo basiɛ bonatɛgɛda na kayan ta, tian na mɛ a za da nimisin ta wɔɔ yoo wɔn fɔn yi. 27 Be ɔɔn ne ti kɔ boo ya mɛ, k’a laga ga. Be ɔɔn mane ti kɔ boo ya mɛ ga, ka boo kia ga. 28 Nka be ɔɔn yɔn, be kakiɛ ta ga. Wiin dalo ɔɔn yɔn, a kakiɛ ta ga. Nka wiinye kma ɔɔn yɔn, ye na yannɛ na yire ye gun y’a sirewɔ hɔn, mɛ ne kia n’e wa ye ma. 29 Kià kma, ma wiin fa yira ka ma bo wɔn. Wagati vetra. Sma ɔɔn naa fɔnɔ a hɔn, yàra ti wiinye kma ta, ye tɛ wɔkara yàra ti ye ta ga. 30 Wiinye kma ɔɔn mɔgɔ, ye tɛ wɔkara ye mɔgɔ ga. Wiinye kma ɔɔn zi, ye tɛ wɔkara ye mane zi ga. Wiinye kma ɔɔn tɛrɛ, ye tɛ wɔkara foyi ti ye ta ga. 31 Wiinye kma ɔɔn bo diniyan be hɔn tɔnɔ gun, ye tɛ wɔkara ye foyi gun ga. Bare bo diniyan be na sangan dɛrɛ titiri ga. 32 Ma kia k’a ninabannɔ pepe wɛ. Wiin te ɔɔn yɔn ga, Matigi ta da na ninabannɔ ɔɔn ti wɔnna te ma. A na tɛ wiin nɛ a da ɔɔn dia Matigi ma, wɔn a ɔɔn ta. 33 Nka wiin te ɔɔn yɔn, diniyan hɔn da na ninabannɔ ɔɔn ti wɔnna te ma. A na tɛ wiin nɛ a da ɔɔn dia y’a ya ma, wɔn a ɔɔn ta. 34 Ye tɛ yee, a ta giatɛ tɛ pla. Yee mɛ, wiin nimisin ɔɔn yɔn ga kɔ wiin dalo ɔɔn yɔn ga, Matigi ta da na ninabannɔ ɔɔn ti kɔ wɔnwɔ wiin fa to ye tɛ sma na kìni ye na, ye koma ma kɔ ye ni hɔn. Nka wiin ya ɔɔn yɔn, diniyan hɔn da na ninabannɔ ɔɔn ti kɔ wɔn. A na tɛ wiin nɛ a da ɔɔn dia ye bangan ma, wɔn a ɔɔn ta. 35 K’a tɔnɔ ye na ma bɔ yira ka ma, ye tɛ wɔkara gian ma ɔɔn wɔrɔ ka na ga rɛ nka wiin fa to wiin fa ɔɔn fɔn, ka sbɛ wɔn ta ɔnkɔ ka sbɛ wɔɔ kɔ Matigi, dɛ́gɛdo ka ne ti ka na ga. 36 Wiin dalo ɔɔn ma wiin sin yi, a ɔɔn m’a yɔn dɛn ga ɔn mane sɔmna ne gun a ye na ga, ɔn da fɔn y’a pere ye ma yanma na, a wiin fa giati a daga wɔn ta. A kakiɛ ta ga, ye daga yɔn. 37 Nka wiin te ɔɔn n’a giati ye yɛrɛ kɔrɔ hɔn ɔn da ye sbɛ ne kiu ka y’a dalo ma ɔn k’a yɔn ga, wɔnna te dafɔre ta. 38 Ye tɛ yee, wiin te ɔɔn y’a dalo yɔn, wɔnna te dafɔre ta, wiin te ɔɔn yi yɔn ga, wɔnna te yaga yi. 39 Ya daga wɔɔ kɔ ye bangan a ta sirewɔ pepe hɔn. Nka a bangan ɔɔn siri, wiin te ɔɔn dia a ma, a sbɛ ne yɔn a ta nka a daga ne Wuro ta kma na boo. 40 Nka mia giatɛ ma a ɔɔn wɔɔ yee yɛ, a na dangamu yi wɔn na. Mɛ yɛrɛ tɔɔ mɛ ɔn da Wuro ta Ni ɔɔn ne ta ma ne bɔ yira.

8

1 A ma fiankankika na da han, tɔɔ ti ke pepe hɔn. Tɔɔ yɛrɛyirebɛfa ka sɔɔn hɔn nka dadiamabe fa kwɛ sɔɔn ta yɔnmabe ma. 2 Wiin ɔɔn n’a giati ɔn da yi bɔɔ da tɔɔ, a ye tɔɔ fɔrɔna dɛn ga wɔkara ye daga tɔɔ na wiin nɛ. 3 Nka Wuro da dia wiin te ma, Wuro a na te tɔɔ. 4 Awale, sɔɔn sbɛ ne fiankankika nɔma ra? Ke tɔɔ da fiɔn foyi na fa ga. Wuro sɔnnala nii wɛ, boo za yi mane tiye mɛ ga. 5 Bare hali ye ɔɔn ne yira ne kwa, ye bɔɔ bafrɛ ti wuro hɔn wɛlɛ diniyan hɔn, ye bɔɔ bafrɛ na yaan ye tiye, sbɛfrɛ na yaan ye ne tiye mɛ, 6 Wuro tala dama ɔɔn tiye ke ta, frɛ pepe sa wiin tɔn we ta, ke ne bere ne yaa wiin brɛ. Kɔ Matigi tala dama Yezu Krista frɛ pepe tiye wiin baraka hɔn kɔ ke tiye wiin baraka hɔn mɛ. 7 Nka tɔɔ ti sma pepe hɔn ga. Bɔɔ ta tɛ ɔɔn ne dɔ tuma fiankando hɔn, wɔnwɔ fiankankika nɔma wɔkara fian ma ye pere yɛrɛyɛrɛ na. Ye tɛ yee, ye ta giatɛ wiin ɔɔn fiin ga, wɔn yanganmu. 8 A zɔnfa ɔɔn ke vetrabɛ Wuro na ga. Ke ɔɔn m’a zɔn ga, ke na wɔɔ timi mɛ ga. Ke ɔɔn n’a zɔn, ke na sige zin mɛ ga. 9 Nka ka ka yɛrɛ kɔrɔse, wiin tisramabe ɔɔn ki yɛrɛ yi, wɔn ka naa fangandurukma firebɛ ga. 10 Bare tɔɔ ti bi wiin te hɔn, ye ɔɔn bi za bi ne zɔn fiankando hɔn, wiin te ta yɔnmabe ɔɔn fiin dɛn ga, wɔnna tɛda wɔ ta zɛ na n’a ka fiankankika ta nɛmɛ hɔn mɛ ga ra? 11 Ye tɛ yee, bia tɔɔ baraka hɔn, Krista siri be na plalo wiin ye na, awe wiin ta yɔnmabe ɔɔn fiin ga, a yaga. 12 Ka ɔɔn ka na plala kakiɛ bii yee, ye ta giatɛ wiin ɔɔn fiin ga ka ɔɔn wɔn yanganmu, Krista kakiɛ ka ɔɔn bii. 13 Bo wɔn ye na boo zɔnfa ɔɔn ne na ne na plalo firebɛ, ma na maga wɔnna kika we ta nɛmɛ na melemele, ka tɛ ma naa ne na plalo firebɛ ga.

9

1 Ma ti ne yɛrɛ soro ma ga ra? Ma fanɛta ga ra? Ma kià Matigi Yezu za ga ra? Ki mia bara Matigi baraka hɔn ga ra? 2 Hali ma ɔɔn mane fanɛta bɔɔ ta ga, ma fanɛta ki kɔnɛ ta bare n’a fanɛ na tɔbe wɔn ki Matigi baraka hɔn. 3 Ma wiin fa gun n’a yira ne na zarakesma ma, bo wɔn. 4 Ka daga ke zɔnbɛ ɔn ke mɛnɛbɛ ga ra? 5 Ke daga naa kɔ boo ya wiin ɔɔn Wuro ta kma na boo wɔkara bɔ fanɛnɛsɛrɛ Matigi na plala kɔ Sefase n’e ta wiin nɛ ga ra? 6 Mɛ kɔ Baranabase dama ɔɔn daga ne baratɛ ra? 7 Kɔ te ɔɔn tɛ zɛ kunkwinita na n’e yɛrɛ do wa? Kɔ te ɔɔn erezɛnkoro sɔn ɔn mane zɔn erezɛnnɔmanɛ wɔ na ga? Wɛlɛ mɛ, kɔ te ɔɔn worofrɛ nɛ man’e yɛrɛ woro kɔ ye na yanyingin ga? 8 Wɔn sma ta tɛda wɛlɛ a wɔn nɛmɛ tɛn ɔɔn yira mɛ ga ra? 9 Tian na, ye sɛbɛ Moyizi ta Tɛn na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye yangan ne sɔnfrɛnɔmanɛ vuro, ye be daga n’a do pɛrɛ ga. Wɔn hɔn Wuro ninaban yangannɛ ye na wa? 10 A ke dama ye na a bɛre ga ra? Tian na, ke ye na bɔ sɛbɛ bare wiin te ɔɔn sɔn, yɔnmabe daga ne ti a hɔn, wiin te ɔɔn bilevuro, yɔnmabe daga ne ti wɔn hɔn mɛ a tɔɔ da ye na ye nii gun a na. 11 Mɛ́ ɔɔn Wuro ta Ni na da tugo ki ye na, ɔn gun ka sra hɔn frɛ na, wɔn dayaga ra? 12 Bɔɔ smazɛ ɔɔn naa ne wɔnna tɛn we dɛ ka ma, wɔnnɔ na mɛ́ daga n’a dɛ ka ma mɛ ga? Kamasɔrɔ mɛ́ yɛrɛ wɔn ta ka na ga. Mɛ́ da pepe sɔmna wiin fa to ke ka bɔɔ da ta wiinye ɔɔn sɔɔ Krista ta fanɛdia ma ga. 13 Ka tɔɔ da wiinye kma ɔɔn ti Wuroyirebɛbara hɔn, ye Wuro ta kɔɔn hɔn ye do na zio sa ga ra? Ye wiinye kma ɔɔn baratɛ salakawɛdo hɔn, ye wiinye frɛ ɔɔn dɛ salakawɛdo ma, wɔnwɔ hɔn ye ye nii gun ga ra? 14 Yee mɛ, wiinye kma ɔɔn fanɛdia yira, Matigi sogo pere ɔn da ye n’e do na zio gun fanɛdia na yira hɔn. 15 Nka mɛ bɔ na foyi ta n’e za ga. Ma ma bere ne bɔ sɛbɛ fanɛ ka ma ɔn da ka naa kɔ lɔgɔ mɛ ga. A ma wɔn na, ma siri fan wɔn fɔn. Wiin sababu we ɔɔn tɛ ma ne ne yɛrɛ yirebɛ, sɔɔn sbɛ ne wɔn tɔɔ ne ta ga. 16 Bare fanɛdia ta yira yɛrɛyirebɛda mɛ ta ga. A fangan wiin ɔɔn dɛ mɛ ma, ma ɔɔn ma fanɛdia yira ga, gwale tɛ a sa ne ma. 17 A m’a ma mɛ yɛrɛ hɔn ye ta tɛ sa, ma mane daga ne sara gun ye na. Nka ye ta tɛ ɔɔn ne fangan ne ma, ye bara wiinye ɔɔn kalfa ne ma. 18 Wee ye ɔɔn n’a sara? Ma wiinye fanɛdia wɔ yira, ma daga n’e ta zana yewɔ fanɛdia wɔ wiinye da yira ne ye na, ma ka wɔnwɔ sigebɛ zin ga. 19 Tian na, mɛ ti ne yɛrɛ soro ma sma pepe ta nka yee ma ne yɛrɛ ta sma pepe ta tere na yɛ mɛ wiin fa to ma ye hɔn yaan ye gun. 20 Ma mane ne yɛrɛ ta Ziwifu na kɔ Ziwifu wiin fa to ma Ziwifu wɔ gun. Wiinye kma ɔɔn ti Tɛn soro ma, ma ne yɛrɛ ta wɔkara wɔnwɔ mɛ, kamasɔrɔ ma man’e na boo ga, wiin fa to wiinye kma ɔɔn ti tɛn soro ma, ma sbɛ n’e gun. 21 Wiinye kma ɔɔn Tɛn giati ga, ma mane ne yɛrɛ ta ye nɛmɛ na kamasɔrɔ ma ne dɔɔ Wuro ta Tɛn ma. Bare Krista ɔɔn n’a tɛn. Wiin fa to wiinye kma ɔɔn tɛn giati ga, ma sbɛ n’e gun. 22 Ma mane ne yɛrɛ ta fangandurute na kɔ fangandurukma wiin fa to ma ye gun. Ma mane ne yɛrɛ ta sma pepe yi na wiin fa to ma sbɛ sma zɔgɔ kisi. 23 Ma wɔn pepe ta fanɛdia ye na wiin fa to ma ne nii gun a hɔn. 24 Ka tɔɔ da tɔngɔndo hɔn kma pepe tɛ ne tɔngɔn nka sɔnnala dama ɔɔn tɔngɔn na tɔnɔ gun ga ra? Wɔn ye na, ka tɔngɔn wiin fa to ka tɔngɔn na tɔnɔ gun. 25 Tɔngɔnsma pepe tɛ n’e yɛrɛ yannɛ smado hɔn. Ye wɔn ta wiin fa to ye banfola gun wiin ɔɔn sbɛ ne yaga. Nka ke ye ta banfola ye na wiin ɔɔn sbɛ ne yaga ga. 26 Mɛ tɔngɔn wiin nɛ, bo wɔn. Ma ne yinna pi ne tɔngɔn ga. Ma vuro wiin nɛ, bo wɔn, ma vuro vuna yee ga. 27 Nka ma sige ne yɛrɛ ma fɔrɔna wiin fa to ma ka naa fanɛ puru n’e wɛ bɔ sɛrɛ ma, mɛ yɛrɛ nii naa wɛ ga.

10

1 Kià kma, ma kia ka kakiri tugo kɔ ke tamɛ ta da. Ye pepe mane kwɛ ne ti dabanɔ wee ɔn kwɛ yɛngɛnzu kwire. 2 Ye pepe mane kwɛ batize Moyizi baraka hɔn dabanɔ hɔn kɔ yɛngɛnzu hɔn. 3 Ye pepe mane kwɛ Wuro ta zɔnfa zɔn 4 ɔn kwɛ Wuro ta mɛnɛfa mɛnɛ bare Wuro ta tolo boo na ye mane mɛnɛ, wɔn ne dɔɔ ye ma. Wɔnna tolo we wɔn mane Krista. 5 Hali kɔ wɔn, ye na yaan ye mane Wuro ma diamada ta ga, bo wɔn ɔɔn tɛ ye na sara ɔɔn mane bɛrɛ bɛrɛ kibɛkolo hɔn. 6 Wɔnna da wɔ tɛ tagamase na ke ta wiin fa to dayaga na wu ka ke foga wɔkara a man’ewɔ foga wiin nɛ ga. 7 Ka ka tɛ fiankansma na wɔkara ye na bɔɔ mane tɛ wiin nɛ ga, wɔkara a sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye zamɛ mane tangan zama kɔ mɛnɛ na, ye wɔn timi ye ɔɔn tuma ne nihɔndia. 8 Ka ka tɛ ke kɔ kakalafa hɔn wɔkara ye na bɔɔ mane tɛ wiin nɛ ga. Bo wɔn ɔɔn tɛ ye na sma sana kioro ne nɔma saa (23,000) ɔɔn mane kwɛ siri kɔɔ tala ma. 9 Ka ka tɛ ke Matigi ta n’a sege wɔkara ye na bɔɔ mane tɛ wiin nɛ mɛ ga. Bo wɔn ɔɔn tɛ sanmɛ ɔɔn man’e yɛɛ. 10 Ka ka ne dandan wɔkara ye na bɔɔ mane tɛ wiin nɛ ga. Bo wɔn ɔɔn tɛ frɛ na migebɛta ɔn man’e na bɔɔ yɛɛ. 11 Wɔnna da wɔ mane tɛ ye na ɔn sɛbɛ tigɛ ke ma wiin fa to ye tɛ tagamase na ke ma ɔn ke kala kɔ lɔgɔ, ke wiinye kma ɔɔn ti da na wɛbɛdo hɔn basiɛ. 12 Ye tɛ yee, wiin te ɔɔn n’a giati ɔn da ye taa, a ye yɛrɛ kɔrɔse a ka naa bɛrɛ ga. 13 Wiinye mama ɔɔn mane ka gun, wɔn wiinye ɔɔn daga sɔɔn gun. Wuro yɔnma yi. Wiinye sie mane ti ka ma ga, a dian wɔn na mama ka gun ga. Mamasangan a na sie pere ka ma ka sbɛ ka yɛrɛ wa ɔn fangan ka ka hɔn, ka sbɛ taa. 14 Wɔn ye na ne marefɔre, ka tɔngɔn fiankan na. 15 Ma bɛre ka ta wɔkara wiinye kma ɔɔn da kɔrɔ tɔɔ. Ma wiin fa yira, k’a na kayan ta ka yɛrɛ ma. 16 Ke baraka yira Wuro ma wiin duba na mɛnɛfa ye na, ɔn sbɛ n’a mɛnɛ, wɔn ke kwɛ kɔ Krista a too ta vunu hɔn ga ra? Ke tɛ ne wiin buru we dini, wɔn ke kwɛ kɔ lege mɛ ga ra? 17 Buru tala dama ta tɛ ɔɔn ne tiye, wɔn tɛ ke pepe ɔɔn kwɛ tɛ kɔn tala mɛ bare ke pepe ke nii gun wɔnna buru tala we ɔɔn na. 18 Ka Isirayɛlenɔmanɛ ta da na kayan ta rɛ. Wiinye kma ɔɔn salakawɛkika nɔma, ye kwɛ fa tala ma kɔ Wuro, salakawɛdo ti wiin togo ma ga ra? 19 Wɔnnɔ ɔɔn wɔn kɔrɔ? Ye wiin worofa ɔɔn yɛɛ fiɔn ma wɛlɛ ye fiɔn we yɛrɛ daga giati na ra? 20 Awo rɛ. Nka ye ta tɛ ne y’a salaka wa, zini ɔɔn ma man’e wa Wuro ma ga, ma kia ka ka nii ka zini ta da hɔn ga. 21 Ka sbɛ ne mɛnɛ Matigi ta mɛnɛfa na ɔn bere ne mɛnɛ zini ta mɛ ga. Ka sbɛ ne zɔn Matigi ta ɔn bere ne zɔn zini ta mɛ ga. 22 Taa ke kià Matigi woro ba le? Ke kɛnɛ yi a ma ra? 23 Bɔɔ tɛ ne yira ne kwa, ye yiwɔ sbɛ ne da pepe ta nka da pepe ka fɔrɔ ga. Bɔɔ tɛ ne kwa, ye yiwɔ sbɛ ne da pepe ta nka da pepe ka mako fɔrɔ ga. 24 Sɔɔn sii ka ye yɛrɛ ta tɔnɔ kia ga fɔn bɔ sɛrɛ yi. 25 Wiinye frɛ pepe ɔɔn zabire tun hɔn, ka ye zɔn ɔn ka toga ga k’a daronada ye na. 26 Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye lagakɔn kɔ ye ma frɛ pepe Matigi ye. 27 Wiin te ɔɔn Wuro ta kma na boo ga, wɔn ɔɔn ka wiri zama na, ka ɔɔn dian yeyɛ yuru na, a wiin fa pepe pere ka ma, k’a zɔn ɔn ka toga ga k’a giati ye na. 28 Nka boo sɔɔn ɔɔn da ka ma, y’a fiankankika, ka k’a nɔma ga yirata we ye na ɔnkɔ k’a giatɛ ye na. 29 Ma bɔ yira ɔn da ki yɛrɛ ta daronada ga nka awe yɛrɛ ɔɔn ta daronada. Bare ga wɔnnɔ na ma na tɛ boo ta daronada n’a tisramabe kiti? 30 Ma ɔɔn baraka yira Wuro ma n’a zɔnfa ye na, ma baraka yira Wuro ma wiin fa ye na, wɔnnɔ na sɔɔn na ne togo yaga wɔn ye na yɛ? 31 Awale, ka ti zɔn hɔn yo, ka ti mɛnɛ hɔn yo, ka wiin fa pepe ta, k’a ta Wuro ta yirebe ɔɔn na. 32 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse, ɔn ka tɛ sɔɔn sii na bɛrɛbɛta na ga. Ziwifu wɛlɛ sizɛ wɛlɛ Wuro ta kɔnkma na boo. 33 Mɛ yɛrɛ sige ne yɛrɛ ma ne wɔn ɔɔn ta wiin fa to ne da sbɛ dia sma pepe ma da pepe hɔn. Ma n’a tɔnɔ kia ga nka sma na yaan ye ta tɔnɔ wiin fa to ye sbɛ kisi.

11

1 Ka ne tɛzugo bii wɔkara mɛ yɛrɛ Krista zugo bii wiin nɛ. 2 K’a tɛ ɔn ne ka kakiri to mɛ da sangan pepe ma, ma wiinye da yira ka ma, ka ne kwa wɔnwɔ ma mɛ, ma bire ka na wɔn ye na fɔrɔna. 3 Nka ma kia ka wiin fa yɔnnɔ tɔɔ, bo wɔn. Nimisin pepe wɔnnate wɔn Krista. Ya wɔnnate wɔn ne nimisin. Krista wɔnnate wɔn ne Wuro. 4 Wiin nimisin pepe ɔɔn ne ti wuromɛ hɔn wɛlɛ ne Wuro ta fanɛ yira banfola ne pi a ta, a ye wɔnnate dɛgɛbɛ. 5 Nka wiin ya pepe ɔɔn ne ti wuromɛ hɔn wɛlɛ ne Wuro ta fanɛ yira, fa mane pi a wɔɔn ma ga, a ye wɔnnate dɛgɛbɛ. Bare ye tɛ wɔkara a wɔɔn sɛn ɔɔn. 6 Ya ɔɔn mane na pi ye wɔɔn ma ga, a daga ye wɔɔn yaro. Nka wɔɔn ta yaro wɛlɛ a ta sɛn ɔɔn ne pere wiin ya ma, a daga pi ye wɔɔn ma. 7 Nimisin daga banfola pin ga bare a Wuro gia ɔɔn n’a ta yirebe. Nka ya wɔn nimisin ta yirebe. 8 Bare a nimisin ɔɔn sa ya hɔn ga nka ya ɔɔn sa nimisin hɔn. 9 Nimisin dan ya ye na ga nka ya ɔɔn dan nimisin ye na. 10 Bo wɔn ye na ya daga fa pi ye wɔɔn ma mɛlɛkɛ ye na wiin ɔɔn n’a dɔrɔ ɔn d’a ti sɔɔn soro ma. 11 Kamasɔrɔ Matigi zin, ya sbɛ ne dɛ́gɛ nimisin na ga, nimisin mane sbɛ ne dɛ́gɛ ya na mɛ ga. 12 Bare hali ya ɔɔn sa nimisin hɔn, ya ɔɔn nimisin vɔrɔ. Wuro ɔɔn wɔn pepe ta. 13 Ki yɛrɛ n’e na kayan ta han. Ya daga Wuro mɛ, fa ka ne pi a wɔɔn ma ga ra? 14 Sma ta da yɛrɛ n’a yira n’a dɔrɔ ka ma da nimisin wɔnsogo ɔɔn yaan fɔnɔ wɔn pere ga ra? 15 Kamasɔrɔ wɔn ne yirebe ya ta. Bare wɔnsogo pere a ma ɔn tɛ wɔkara banfola. 16 Wiin te ɔɔn ne dakwiɛ ye na, ke daro wɔn na ga, Wuro ta kɔnkma ma daro ye na mɛ ga. 17 Wɔn nii wa mɛ, ma na ka yirebɛ titiri ga bare ka wiinye nɛmɛ kwɛ ta, ye foyi fɔrɔ ka ma ga fɔn ne ka mako ɔɔn yaga. 18 Ye yɛrɛ da ne ma mɛ, ye ka tɛ ka nɛmɛ kwɛ wiin sangan ma, dɛ́gɛ ne ti ka yɔ. Ma yɛrɛ tɔɔ da ye tian mɛ. 19 Dɛ́gɛ yɛrɛ daga ne ti ka yɔ wiin fa to wiinye kma ɔɔn smatele, wɔnwɔ dɛ́gɛ sbɛ tɔɔ. 20 Nka ka tɛ ka nɛmɛ kwɛ wiin sangan ma, a Matigi ta zɔnfa ka tɛ ɔɔn zɔn ga. 21 Bare ga wiin tɛ ti wɔn sale y’a zɔnfa zɔn. Ye tɛ yee, wu ne ti bɔɔ na, kamasɔrɔ bɔɔ ne mɛnɛyingin. 22 Kɔan ti ka ta ka sbɛ ne zɔn ɔn mɛnɛ wiin wɛɛn ga ra? Taa ka kia Wuro ta kɔnkma na wu wa, foyi ti wiinye kma ta ga, ka ne wɔnwɔ piribɛ? Wɔnnɔ ma na ɔɔn yira ka ma yɛ? Ma daga ka yirebɛ wɔn na ra? Awo rɛ ma na ka yirebɛ wɔn na ga. 23 Mɛ wiin fa gun Matigi ta ɔn n’a yira ka ma, bo wɔn. Matigi Yezu kiɛ sra hɔn wiin wuru hɔn, a buru bii, 24 ɔn baraka yira n’a wɛ wiin sangan ma, ɔn n’a yɔyɔ ɔn da: «Bo mɛ kɔn wiin ɔɔn pere ka ye na. Ka wɔn ta ɔn ka kakiri tugo mɛ da.» 25 Ye zɔn wɛ timi, a wɔn nɛmɛ ta kɔ mɛnɛfa we mɛ ɔn da: «Bo mɛnɛfa be wɔn bɛɛn na wun yi mɛ too baraka hɔn. Ka ɔɔn ne mɛnɛ a na wiin sangan ma pepe, ka wɔn ta ɔn ka kakiri to mɛ da.» 26 Bare ka ɔɔn bo buru be zɔn wiin sangan ma pepe ɔn mɛnɛ bo mɛnɛfa be na, ka Matigi ta siri yira fɔn yaa kayan a ta berena ma. 27 Wɔn ye na wiin te pepe ɔɔn zɔn Matigi ta buru na ɔn mɛnɛ a ta mɛnɛfa na, ma ye ta kɔ kiu ga, a na te ye yɛrɛ ka zarake hɔn Matigi kɔn kɔ a too ta. 28 Wɔn ye na, wiin te pepe ɔɔn da ye wɔnna buru we zɔn ɔn mɛnɛ wɔnna mɛnɛfa we na, a na te ye yɛrɛ kɔrɔse dɛn. 29 Bare wiin te ɔɔn ma giati ga ɔn Matigi kɔn zɔn n’a too mɛnɛ, a na te ye yɛrɛ na zarakefa ɔɔn zɔn ɔn n’e mɛnɛ. 30 Bo wɔn ɔɔn tɛ sma na yaan ye ɔɔn ne ti ka hɔn ne pare, bɔɔ ne muruku, bɔɔ ɔɔn siri. 31 Ke ɔɔn ke yɛrɛ kɔrɔse, ke na kiti ga. 32 Nka Matigi ke kiti wiin fa to a ke ladi, ke ka naa kwɛ zarake kɔ diniyan hɔn kma ga. 33 Wɔn ye na kià kma, ka ɔɔn ka nɛmɛ kwɛ wiin fa to ka zɔn, ka ka nɛmɛ yɛ́rɛ. 34 Wu ne ti wiin te na, a zɔn ye brɛ wiin fa to ka ka naa ka nɛmɛ kwɛ k’a zarake na ga. A ma bɔ dasɛrɛ han, ma ɔɔn naa naa ka brɛ wiin sangan ma, ma na wɔnwɔ yɔnnɔhɔnwa.

12

1 Awale kià kma, ma kia ka Wuro ta Ni ta kiɛn sii pepe nɔma tɔɔ. 2 Ka tɔɔ da ka mane Wuro tɔɔ wiin sangan ma dɛn ga, fian yɛrɛ ɔɔn bɛre ne gun ga, ka mane yaa wɔnwɔ brɛ gwagana yee. 3 Wɔn ye na m’a yira n’a dɔrɔ ka ma da Wuro ta Ni ti wiin te pepe hɔn, a sbɛ ne da ye gwale tɛ a sa Yezu ma ga. Sɔɔn mane sbɛ ne da, ye Yezu Matigi, a ma tɛ Wuro ta Ni baraka hɔn mɛ ga. 4 Kiɛn sii yaan nka ye pepe Wuro ta Ni tala baraka hɔn. 5 Bara sii yaan nka a awe Matigi tala we. 6 Tɛda sii yaan mɛ, nka Wuro tala ɔɔn wɔn pepe ta sma pepe hɔn. 7 Wiin te ti pepe wɔn Wuro ta Ni na dɔre gun sma pepe mako ta fɔrɔ na. 8 Wuro ta Ni datɔ ka boo hɔn ne kakiriprabe ka boo hɔn. 9 Awe Ni we ɔɔn yɔnmabe ka boo hɔn, awe sɔnnala we ɔɔn sebe pere boo ma ne parere kɛnɛbɛ. 10 A kabakoda na tɛsie pere boo ma, ne boo ta Wuro ta daberebɛta na, ne zini na kayan ta tɔɔ na kakiri ka boo hɔn, ne sie pere boo ma, wɔn ne sbɛ ne bɛre sidazɛ hɔn, ne sie pere boo ma, wɔn ne sbɛ ne wɔnna sida wɔ kɔrɔ yira. 11 Nka awe Ni tala we dama ɔɔn wɔn pepe ta ne y’a kiɛn dini sma pepe ma ye dungo na. 12 Tian na, sɔɔn kɔn tala nka a na yasɔ yaan. Nka hali sɔɔn yasɔ ɔɔn yaan wiin nɛ pepe, yee ye pepe na kwɛ yi kɔn tala yɛ. Yee Krista ti yɛ mɛ. 13 Bare ke pepe batize Ni tala hɔn wiin fa to ke kwɛ tɛ kɔn tala dama. Ziwifu kɔ sizɛ, tɛrɛ kɔ tisramakma. Ni tala na ke pepe mɛnɛ mɛ. 14 A yasɔ nɔ tala dama ɔɔn ti sɔɔn kɔn na ga nka ye yaan. 15 Kan m’a da, ye yi soro ga, ye wɔn ye na yi kɔn na boo ga, wɔn mane sbɛ ne tɛ a nii ka ne ti kɔn hɔn ga ra? 16 Turu m’a da, ye yi yɔnnɔ ga, ye wɔn ye na yi kɔn na boo ga, wɔn mane sbɛ ne tɛ a nii ka ne ti kɔn hɔn ga ra? 17 Kɔn pepe na kwɛ yi mane yɔnnɔ, nɛ sɔɔn mane na tɛ ɔn ne mɔɔ? A pepe na kwɛ yi mane turu, nɛ sɔɔn mane na tɛ ɔn ne wunnu mɔɔ? 18 Nka Wuro yasɔ pepe tigɛ kɔn ma ye dungo na. 19 Ye pepe na kwɛ yi mane yasɔ tala dama, wee kɔn mane na ne ti? 20 Yasɔ wɔ kɔnɛ yaan nka ye pepe na kwɛ yi kɔn tala dama. 21 Yɔnnɔ sbɛ ne da soro ma, ye yi mako sa a hɔn ga. Wɔɔn mane sbɛ ne da kaɛn ma, ye yi mako sa ye hɔn ga. 22 Wɔn nii wɛ mɛ, ke wiinye yasɔ yɛrɛ giati frɛ ga, ye ta fɔrɔda tiye. 23 Wiinye yɛrɛ ɔɔn giati kiu na frɛ ga, wɔnwɔ ma ke kiu ka yi. Yewɔ da ɔɔn daga yira na yee ga, a ma yewɔ ma ke kwa yi. 24 Yewɔ wiinye mako ɔɔn sa wɔnna kwamabe we hɔn ga. Nka Wuro kɔn tɛtɛrɛ wiinye ɔɔn ti a na ga, wɔnwɔ mako sa yi yirebe hɔn, 25 wiin fa to dɛ́gɛdo ka ne ti kɔn na ga nka yasɔ wɔ ne kwɛ ne ninaban ye nɛmɛ ye na. 26 Yasɔ tala ɔɔn ne yannɛ, bɔ sɛrɛ pepe kwɛ ne yannɛ kɔ lege. Yasɔ tala ɔɔn yirebe gun, bɔ sɛrɛ ne kwɛ ne nihɔndia kɔ lege. 27 Awale ki Krista kɔn ɔn n’a yasɔ, wiin ti wɔn kɔ ye tado. 28 Wuro wiinye kma tigɛ y’a koma hɔn, ye na gwere ye, wɔn fanɛsma, Wuro ta daberebɛre ɔɔn dɔɔ wɔnwɔ ma, sma na kalasma ɔɔn dɔɔ wɔnwɔ ma, kabakoda na tɛsie pere wiinye kma ma, wɔnwɔ ɔɔn dɔɔ, parere na kɛnɛsie pere wiinye kma ma, wɔnwɔ ɔɔn dɔɔ, sma na diɛmasma ɔɔn dɔɔ, zɛngɛnkma ɔɔn dɔɔ, sida na berebɛsie pere wiinye kma ma, wɔnwɔ ɔɔn dɔɔ. 29 Sma pepe ɔɔn fanɛsma ra? Sma pepe ɔɔn Wuro ta daberebɛre ra? Sma pepe ɔɔn sma na kalasma ra? Sma pepe ɔɔn kabakoda ta ra? 30 Sma pepe ɔɔn sbɛ ne parere kɛnɛbɛ ra? Sma pepe ɔɔn sbɛ ne bɛre sidazɛ hɔn ra? Sma pepe ɔɔn sbɛ ne sida kɔrɔ berebɛ ra? 31 Ka Wuro ta kiɛn na fɔrɔ ye ɔɔn kia. Wiin sogo ɔɔn fɔrɔ yi bɔ sɛrɛ pepe ma, ma na wɔn dɔrɔ ka ma.

13

1 Hali ma ne sbɛ ne sma ta sida bɛre ne sbɛ ne mɛlɛkɛ ye bɛre, dadiamabe mane ti ne hɔn ga, ma tɛ wɔkara boo fa digekɔn, wɔkara balokuru digekɔn. 2 Hali ma ne Wuro ta daberebɛta, ne Wuro ta da pepe tɔɔ, tɔɔ sii pepe ne ti ne hɔn, hali n’a yɔnmabe ne yire fɔrɔna ne sbɛ ne tola tumabɛ ye tanganda hɔn, dadiamabe mane ti ne hɔn ga, wɔn pepe zana. 3 Hali ma ɔɔn n’a frɛ pepe dini wufigɛsma ma, ɔn ne kɔn ka togo hɔn, dadiamabe mane ti ne hɔn ga, wɔn pepe zana. 4 Dadiamabe kɔrɔ hɔn toba ga, dadiamabe sɔɔn mako fɔrɔ, kiɔn ti a hɔn ga, a ye yɛrɛ yira ga, a ye yɛrɛ yirebɛ ga. 5 Dadiamabe peremagada ta ga, a ye yɛrɛ ta tɔnɔ kia ga, a ye woro babɛ sɔɔn ta ga, a woro tigɛ ga. 6 Dadiamabe nihɔndia telebareyafa na ga nka a y’a nihɔndiaro gun telebe ɔɔn hɔn. 7 Dadiamabe da pepe yafa, a dian da pepe na ne yɔɔn da pepe ma ne da pepe sɔmna. 8 Dadiamabe wɛ abada ga. Daberebɛre domada ra? Wɔnwɔ na bɛrɛ. Sida ra? Wɔnwɔ na wɛ. Tɔɔ ra? Wɔnwɔ na mige. 9 Bare tege ti kià tɔɔ na, tege ne ti kià fanɛ na mɛ. 10 Nka wɛbareyada ɔɔn na naa wiin sangan ma, tege ti wiinye na, wɔnwɔ na mige. 11 Ne na nimisalasangan ma, ma mane bɛre wɔkara nimisalo, nimisalakakiri ne ti ne hɔn, ma ne giati wɔkara nimisalo. Ma naa tɛ sɔnpe na, ɔn saa nimisaladatɛ na. 12 Ke wiin fa za basiɛ, wɔn sa boo fa gia ta, ke wiin sege dubale hɔn yɛlɛlɛ. Nka boo sangan ke na n’a za srasra. Basiɛ, tege ti mia tɔɔ na. Boo sangan ma ye na ne tɔɔ wɔkara ma tɔɔ wiin nɛ. 13 Awale basiɛ wɔnna frɛ saa wɔ tiye, bo yɔnmabe, bo zigi, bo ma dadiamabe. Nka dadiamabe ɔɔn yire yi.

14

1 Ka dadiamabe kia. Ka Wuro ta Ni ta kiɛn kia wiinye ɔɔn n’a ta fanɛ na yira ye, ka wɔnwɔ yɛrɛ kia. 2 Bare wiin te ɔɔn bɛre sidaza hɔn, a bɛre sma ta ga nka Wuro ta a bɛre. Sɔɔn n’a ta bɛreda kɔrɔ tɔɔ ga. Wuro ta Ni baraka hɔn, a bɔɔ dɔnda za n’e yira. 3 Nka wiin te ɔɔn Wuro ta fanɛ yira, sma ta wɔnna te bɛre. A sma kala n’e mɛ n’e wora sigebɛ. 4 Wiin te ɔɔn bɛre sidaza hɔn, a na te ye yɛrɛ ɔɔn kala. Nka wiin te ɔɔn Wuro ta fanɛ yira, wɔnna te zamɛ ɔɔn kala. 5 Ma kia ka pepe ne bɛre sidaza hɔn nka ka ɔɔn ne Wuro ta fanɛ yira, wɔn dia yi ne ma. Wiin te ɔɔn Wuro ta fanɛ yira, wɔn fɔn kɔ sidaza hɔn bɛreta, fɔn a ɔɔn wiin fa yira a ɔɔn n’a kɔrɔ berebɛ zamɛ ta kala na. 6 Kià kma, basiɛ be na, mɛ ɔɔn naa ka sege na ɔn naa ne bɛre sidaza hɔn, n’a bɛreda ɔɔn mane dɔreda yira ka ma ga, mane tɔɔ ka ka hɔn ga, mane Wuro ta fanɛ na yira ye ka ma ga, mane ka na kala ye ga, wɔnnɔ ma ɔɔn fɔrɔ ka ma? 7 Yee tomafrɛ ti yɛ: Bo tola, bo ma kolinzo. Tola wɛlɛ kolinzo kɔn ɔɔn mane berebere ga, a wiin fa yira, kɔ te ɔɔn sbɛ ne wɔn tɔɔ? 8 Tolakɔn ɔɔn mane kìni ga, kɔ te ɔɔn na ye yɛrɛ tɛtɛrɛ kun na? 9 Ki mɛ, k’a bɛreda ɔɔn mane kakirikma ye ga, ka wiin fa yira, nɛ sɔɔn na tɛ ɔn n’a kɔrɔ tɔɔ? Ka tɛ k’a bɛreda ne kìni. 10 Wiinye domadanɔmanɛ ɔɔn ti diniyan hɔn, ma ye sii tɔɔ n’e wɛ ga, kɔrɔ bere ne ti ye pepe na mɛ. 11 Kamasɔrɔ wiin te ɔɔn bɛre, a wiin fa yira, ma ɔn mane wɔn kɔrɔ tɔɔ ga, wɔɔn ti a ta bɛre na ne ta ga, wɔɔn mane ti mia mɔɔ na a ta mɛ ga. 12 Ki mɛ, ka ne kia ne kwɛ Wuro ta Ni ta kiɛn ma wiinye ɔɔn ti ka hɔn bare wɔn ɔɔn dia ka ma nka ka tɛ ye tɛ zamɛ na kalada na. 13 Bo wɔn ye na, wiin te ɔɔn ne bɛre sidaza hɔn, a daga ne Wuro mɛ wiin fa to a ne sbɛ n’e berebɛ. 14 Bare ma ɔɔn ne Wuro mɛ sidaza hɔn, n’a giatɛ ti wuromɛ hɔn nka ne kakiri foyi tɔɔ ga yo. 15 Awale wɔnnɔ ma daga ɔɔn ta han? Ma na ne Wuro mɛ kɔ n’a giatɛ ɔn n’a mɛ kɔ ne kakiri mɛ. Ma na ne sɔn kɔ n’a giatɛ ɔn ne sɔn kɔ ne kakiri mɛ. 16 Bare ga be ɔɔn da be duba ta a ma bia giatɛ dama ɔɔn ti bara hɔn, wiin te ɔɔn mɔɔ yee dama, nɛ wɔnna te na tɛ ɔn da amina bia barakayira na? Be wiin fa yira a na ma debe ne wɔn tɔɔ ga han. 17 Bia barakayira kɔnɛ zɛ han nka bɔ sɛrɛ kala ga yo. 18 Wuro baraka hɔn mɛ bɛre sidaza hɔn ɔn yalo ka pepe ma. 19 Nka zamɛ kwɛdo hɔn, bɛredanɔmanɛ koo ta yira bɔ sɛrɛ ta kala na, dia yi ne ma ɔn yalo bɛreda na yaan ye ta yira ma sidaza hɔn. 20 Kià kma, ka ka ka yɛrɛ ta wɔkara nimisala dagiati hɔn ga nka ye ɔɔn ma dayaga na, ka sbɛ ne ka yɛrɛ ta wɔkara nimisala. Ye ɔɔn ma dagiati na, ka ka yɛrɛ ta wɔkara smapapa. 21 Ye sɛbɛ tɛn na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Matigi da, ye ye na bɛre bo sii be ta sismazɛ kɔ samara baraka hɔn ye nka hali kɔ wɔn, ye ye na mɔɔ ye ta ga. 22 Ye tɛ yee, sibere tɛ tagamase na. Yɔnmabe ti wiinye kma hɔn, a tɛ tagamase na wɔnwɔ ta ga nka yɔnmabe ti wiinye kma hɔn ga, a tɛ tagamase na wɔnwɔ ɔɔn ta. Wuro ta fanɛ ta yira tɛ tagamase na. Yɔnmabe ti wiinye kma hɔn ga, a tɛ tagamase na wɔnwɔ ta ga nka yɔnmabe ti wiinye kma hɔn, wɔnwɔ ta a tɛ tagamase na. 23 Awale Wuro ta kɔnkma pepe ɔɔn ye nɛmɛ kwɛ, ye pepe ne bɛre sidaza hɔn zɛzɛ, wiinye kma ɔɔn mɔɔ ye ta wɛlɛ yɔnmabe ti wiinye kma hɔn ga ɔn naa kɔ ye hɔn, ye na ka giati kakabasma ga ra? 24 Nka ye pepe ɔɔn ne Wuro ta fanɛ yira, yɔnmabe ti wiin te hɔn ga, wɛlɛ wiin te we ɔɔn mɔɔ ɔn naa kɔ, a n’a za da sma pepe ye zarake n’e kiti. 25 A mane wiinye da dɔɔn ye kɔrɔ hɔn, wɔnwɔ na dɔre sire, a zii bɛrɛ ye zin sugu lɔ ma ɔn Wuro yirebɛ n’a yira n’a dɔrɔ d’a ti ka woro hɔn tian na. 26 Ye ɔɔn ma yee, wɔnnɔ ke na ɔɔn ta han, kià kma? Ka ɔɔn ka nɛmɛ kwɛ, ka na wiin ti pepe wɔn sbɛ ne boo turu sɔn wɛlɛ ɔn ka kala kɔ bɔɔ da wɛlɛ ɔn bɔɔ dɔreda yira wɛlɛ ɔn bɛre sidaza hɔn wɛlɛ ɔn wɔnna bɛreda wɔ kɔrɔ berebɛ. Wɔn pepe daga tɛ ka na kwɛ yi ta kala ɔɔn na. 27 Ye ɔɔn ma sidazabɛre, sma pla ɔɔn daga wɔn ta, ye ka yalo sma saa ma ga. Boo bɛre, wɔn timi bo bɛre mɛ. Sɔɔn ne tiye mɛ wiin ɔɔn n’e kɔrɔ yira. 28 Sɔɔn ɔɔn mane tiye wiin ɔɔn na n’e kɔrɔ yira ga, ka na plalo we daga saa. A y’a da bɛre ye yɛrɛ ma kɔ Wuro. 29 A ɔɔn ma Wuro ta fanɛ na yira, sma pla wɛlɛ sma saa n’e yira, bɔ sɛrɛ n’e na kayan ta. 30 Wiinye kma ɔɔn tangan, wɔnwɔ na boo ɔɔn bɔɔ dɔreda za, wiin te ɔɔn bɛre, wɔn daga bɔɔ. 31 Ka pepe sbɛ ne Wuro ta fanɛ yira nka wiin ti wɔn kɔ ye bɛresangan wiin fa to ka pepe sbɛ kala ɔn worasigi gun. 32 Wiin te ɔɔn Wuro ta daberebe na ni ta kiɛn gun, wɔnna te daga n’e yɛrɛ figɛnɔn tɔɔ. 33 Bare Wuro ke wiri piriparada na ga nka a ke wiri siara ɔɔn na. 34 Wɔkara ye tɛ wiin nɛ Wuro ta dɛ́gɛwɛsma yɔ, yàra daga bɔɔ nɛmɛkwɛdo hɔn. Sogo pere ye ma bɛreda na ga. Ye daga ne mɔɔ wɔkara tɛn n’e yira wiin nɛ mɛ. 35 Ye ne kia toga kìni bɔɔ da na, ye ɔɔn tɛ ye ye bangannɛ toga ye brɛ. Ya daga bɛre na zamɛ kwɛdo hɔn ga. 36 K’a giati da ki brɛ Wuro ta bere tuma ra? K’a giati da ki dama ma a wiri ra? 37 Ka na boo ɔɔn n’a giati ɔn da yi Wuro ta daberebɛta wɛlɛ Wuro bɔɔ da yira ye ma, a ye yɛrɛ na kayan ta kɔ Matigi ta yirada ma wiinye sɛbɛ ka ma. 38 Wiin te ɔɔn ma wɔn giati ga, ka k’a giati mɛ ga. 39 Ye tɛ yee kià kma, ka ne Wuro ta fanɛ ta yira kia ɔn ka ne sɔɔ sidazabɛre ma mɛ ga. 40 Nka ye pepe daga tɛ fɔrɔna kɔ ye tɛnɔn na.

15

1 Kià kma, ma wiinye fanɛdia wɔ yira ka ma, ka wiinye wɔ mɔɔ, ka dɔɔ wiinye wɔ ma, ma kia ka kakiri tugo kɔ lɔgɔ yɛ. 2 Ma wiinye fanɛdia wɔ yira ka ma, ma ye yira ka ma wiin nɛ, ka ɔɔn n’e foga yee, yewɔ baraka hɔn ka na kisi. Wɔn ma tɛ ga, k’a yɔnmabe na tɛ zana. 3 Mɛ yɛrɛ mane wiin fa gun, wɔn ma pia ɔɔn yira ka ma dɛn ɔn da Krista siri kià kakiɛ ye na wɔkara Wuro domada na sɛbɛ n’e yira wiin nɛ ɔn da, 4 ye y’a sitra, a ɔɔn winni sa yin saaro kɔɔ ma Wuro domada na sɛbɛ yiranɔn na. 5 Y’a ye yɛrɛ dɔrɔ Sefase ma, wɔn timi a ɔɔn ye yɛrɛ dɔrɔ kalanɔmanɛ funpla wɔ ma mɛ. 6 Wɔn timi a ye yɛrɛ dɔrɔ plala sma zɔkoo (500) n’e timi ma kanyɔnnɔ tala na. Ye na yaan ye ti ni na yɛ, ye na damanɛ siri. 7 Wɔn timi a ye yɛrɛ dɔrɔ Zake ma. Wɔn timi mɛ, a ye yɛrɛ dɔrɔ fanɛsma wɔ pepe ma. 8 Wɛbɛdo ma, a ye yɛrɛ dɔrɔ mɛ ma mɛ, mɛ wiin te yɛrɛ ɔɔn mane daga kɔ wɔn ga. 9 Bare mɛ ɔɔn fanɛsma pepe hɔn slalo yi. Fanɛtogo yɛrɛ daga ne wiri mɛ wiin te ma ga bare ma mane Wuro ta kɔnkma yannɛ fɔnɔ. 10 Nka ma ti wiin wɛɛn sma, ma baraka yira Wuro ma, a wiin kiɛn ta ne ma, wɔn tɛ zana ga. Ma yɛrɛ bara ta ɔn yalo ye pepe ma. A mɛ ɔɔn wɔnna bara wɔ ta ga nka Wuro ta kiɛn wiin ɔɔn ti ne hɔn wɔn ɔɔn n’e ta. 11 Ka tɛ ke wɔn to. A tɛ mɛ yo, a tɛ yewɔ yo, ke wiin fa puru ka ɔɔn yɔɔn a ma, bo ɔɔn wɔn. 12 Ke ɔɔn ne puru ne kwa, ye Krista winni sa sara yɔ, nɛ ka na bɔɔ tɛ ɔn ne kwa, ye sara ta winni tian ga? 13 Sara ta winni ɔɔn mane tian ga, wɔn kɔrɔ Krista winni mɛ ga kɛ. 14 Krista ɔɔn ma winni ga, mia pile tɛ zana, k’a yɔnmabe ne zana mɛ kɛ. 15 Sara ta winni ɔɔn mane tian ga, mɛ yɛrɛ tɛ siɛrɛkomayaga na Wuro ta yo. Bare mɛ siɛrɛyagabe ta ɔn d’a Krista winni n’a sabɛ sara yɔ kamasɔrɔ a ma ye ta ga. 16 Sara ta winni ɔɔn mane tian ga, wɔn kɔrɔ Krista winni mɛ ga kɛ. 17 Krista ɔɔn ma winni ga, wɔn kɔrɔ k’a yɔnmabe tɛ zana, ka ne ti k’a kakiɛ hɔn yɛ. 18 Wiinye kma ɔɔn siri Krista na yɔnmabe ne ti ye hɔn, wɔnna kma ye yaga kɛ. 19 A ɔɔn ma kià sirewɔ dama ye na ke yɔɔn Krista ma, wɔn kɔrɔ bɔ smasɛrɛ ye fɔn ke ye melemele kɛ. 20 Nka awo. Krista winni sa sara yɔ ɔn tɛ siriwɛre pepe na zɛngɛnte na. 21 Awale a debe ma sɔnnala do ma siri kɔ diniyan hɔn han, sɔnnala do ma sara ta winni kɔ diniyan hɔn mɛ. 22 Sma pepe debe ne siri Adama baraka hɔn han, yee ye pepe na ni gun Krista baraka hɔn yɛ mɛ. 23 Nka wiin ti wɔn kɔ ye tado n’a bii gwere ye ma dɛn, wiin ɔɔn Krista, wɔn timi wiinye kma ɔɔn Krista ye a nasangan ma. 24 Wɔn timi wɛbɛsangan wiri, a na fanganmabe ka tɔn Wuro sra hɔn wiin sangan ma, toga pepe kɔ fangan pepe kɔ sebe pepe yaga wɛ timi ma. 25 Bare Wuro domada na sɛbɛ n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da, y’a daga tangan fanganmabe na fɔn yaa kayan a zugi pepe ta bɛrɛ ma a wee. 26 A zugi na wɛbɛ yi wiin ɔɔn na yaga, wɔn siri. 27 Yee ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Wuro frɛ pepe bɛrɛbɛ a wee. Nka Wuro domada na sɛbɛ da wiin sangan ma, ye frɛ pepe ti a soro ma, wiin te ɔɔn n’e ka a sra hɔn, wɔnna te nii ti ga yo. 28 Frɛ pepe ɔɔn naa kiɛ a sra hɔn wiin sangan ma, wɔnna sangan ma wiin te ɔɔn frɛ wɔ ka awe Nɔ sra hɔn, awe na ti wɔnna te sra hɔn mɛ wiin fa to Wuro ne ti frɛ pepe wɔɔn na. 29 A m’a ma yee ye ti ga, wiinye kma ɔɔn tɛ ye n’e batize sara ye na, wee wɔɔn na ye mane na ne wɔn ta? Sara mane na winni ga, wɔnnɔ na ye tɛ ye n’e batize ye ye na? 30 Wɔnnɔ na mɛ́ yɛrɛ mane na ne ti farasida hɔn sangan pepe ma? 31 Tian na kià kma, mɛ ti siri na sogo ma kɔɔ pepe ma. Ki ye na mɛ ne yɛrɛ yirebɛ kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn. 32 A m’a ma sma ta zɛda ɔɔn n’e wɔɔn, mɛ kwini kɔ wiinye kma Efɛsekuru hɔn wɔkara sɔkobafrɛ, wɔnnɔ ɔɔn mane na mɛ ka wɔn hɔn? Sara ta winni ɔɔn mane tian ga, dakalo wiin fa yira, ɔn da ye tɛ ke zɔn ɔn mɛnɛ bare sɛn ke na siri, ka tɛ ke wɔn ta kɛ. 33 Ka ka ka yɛrɛ firebɛ ga. Mareyaga sbɛ ne mafɔre yaga. 34 Ka ka yinnamalɔ ɔn saa dayagatɛ na. Ka na bɔɔ Wuro tɔɔ ga. Ma ye yira k’a pere ɔɔn na. 35 Nka boo na toga, ye nɛ sma winni ne sa? Ye wee kɔn ye bere ne naa kɔ ɔɔn? 36 Yinni sege rɛ. Be wiin fa tugo, a ma katra ga, a sbɛ ne faga ra? 37 Be wiin fa tugo, wiin fa ɔɔn daga faga sa, a tɛ mane wɔn nɔ ga ra? Bilenɔ wɛlɛ boo faza nɔ. 38 Wɔn timi Wuro kɔn pere a ma. Wiin kɔn sii da ɔɔn dia a ma tamara wɔn a ɔɔn pere tugofrɛ wɔ ma zɛzɛ wa. 39 Danfrɛ pepe koma tala ga. Sma koma dɛ́gɛ ti worofrɛ ye kɔ yala ye kɔ zɛ ye na. 40 Wurokɔn hɔn koma tiye, diniyan hɔn ye ne tiye mɛ, ye pepe wɔlɔnɔn mane tala mɛ ga. 41 Boo wɔlɔ wɔkara sin, boo ne wɔlɔ wɔkara yuu, boo ne wɔlɔ wɔkara mamala. Boo mumulu yɛrɛ wɔlɔ yi boo ma mɛ. 42 Yee sara winnisangan ma ye na ti mɛ. Wiin kɔn ɔɔn vra, wɔn na winni sa ne vrabareya yi. 43 Wiin kɔn ɔɔn yaga, wɔn na winni sa ne wɔlɔ yirebe na, fanganduru ti wiin kɔn na wɔn na winni sa ne paga fangan na. 44 Wiin kɔn ɔɔn worofakɔn wɔn na winni sa ne Wuro ta Ni na yi. Worofakɔn ɔɔn ne tiye, wɔn kɔrɔ Wuro ta Ni na yi tiye mɛ kɛ. 45 Tamara yee ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn wa, ye Adama na gwere yi wɔn mane tɛ nima na. Adama na wɛbɛ yi wɔn Wuro ta Ni wiin ɔɔn ni pere. 46 Nka wiin ɔɔn gwere lagakɔn ma, wɔn mane sansukanpla dama. Wɔn timi Wuro ta Ni ti wiin kanpla hɔn wɔn ɔn sbɛ ne naa. 47 Gweresɔn wiin kɔn ɔɔn dan kɔ vere, wɔn lɔmafa. Sɔn plalo we wɔn tuma wuro hɔn. 48 Wiin te kɔn ɔɔn dan kɔ vere, wɔn mane ti wiin nɛ, yee lagakɔn ma koma ti yɛ, wiin te ɔɔn tuma wuro hɔn ɔɔn zii, wɔn kɔn ti wiin nɛ, yee wurokɔn hɔn koma na ne ti mɛ. 49 Ke tɛ wiin nɛ ɔn mane ti wɔkara lagakɔn ma sɔɔn, yee ke na ne ti wɔkara wurokɔn hɔn sɔɔn yɛ mɛ. 50 Kià kma, ma wiin fa yira, bo wɔn. Sɔɔn sbɛ n’e to sɔnbe hɔn ɔn Wuro ta kolo gun kɔrɔ na ga, wiin fa ɔɔn vra wɔn mane sbɛ n’e to wɔn hɔn ɔn vrabareyabe gun kɔrɔ na mɛ ga. 51 Ma na kabakoda bɔɔ yira ka ma. Ke pepe na siri ga nka ke pepe na katra 52 nɔɔ tala hɔn yinna pi kɔ ye kibɛ, wɛbɛtola digekɔn ta. Bare tola na pɛn, sara winni sa kɔ koma na vrabareya ye. A ma ke han, ke na katra. 53 Bo kɔn be ɔɔn vra, wɔn daga bere tɛ vrabareya yi na. Wiin ɔɔn siri, wɔn bere tɛ siribareya yi na. 54 Awale bo kɔn be ɔɔn vra, wɔn ɔɔn naa bere tɛ vrabareya yi na wiin sangan ma, wiin kɔn we ɔɔn siri wɔn ɔɔn bere tɛ siribareya yi na wiin sangan ma, wɔnna sangan ma wiin fa ɔɔn yira Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, sebe sbɛ siri ma, wɔnna domada wɔ na paga. 55 Bi siri, wee bia sebe ti? Bi siri, wee be na bado ti? 56 Siri na bado wɔn kakiɛ, kakiɛ ta sebe wɔn ma tɛn. 57 Ka tɛ ke baraka yira Wuro ma wiin ɔɔn sebe pere ke ma kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn. 58 Wɔn ye na n’a kma fɔre, ka ka wora sige ɔn ka vilɛ ga. Ka ne yaa zin suu Matigi ta bara na ɔn tɔɔ da ka wiinye yannɛ ta Matigi ye na, ye na tɛ zana ga.

16

1 Awale ma wiin fa yira Wuro ta kɔnkma ma Galategiamana hɔn gwanakwɛda na Wuro ta dɛ́gɛwɛsma ye na, wɔn nɛmɛ ki daga ɔɔn ta mɛ. 2 Tun o tun na gwerekɔ ma, ka na wiin ti pepe a y’a gwana wiinye tigɛ n’e gun kiege ma, a ye kwɛ. Ka ka da ka mia naa yɛ́rɛ ɔn sbɛ ne gwana wɔ tɔɔ ga. 3 Ma ɔɔn naa naa wiin sangan ma, ka wiinye kma dɛ́gɛ, ke na n’e fanɛ kɔ k’a gwana wɔ, ye yaa n’e pere Zeruzalɛmukma ma. 4 Mɛ yɛrɛ ɔɔn ne daga yaa, ye na yaa kɔ ne nɛmɛ. 5 Ma na dɔɔ Masedowanegiamana hɔn ɔn naa ka brɛ. Ma na dɔɔ yeyɛ. 6 Ka ma farase ga, ma na yin damanɛ ta ka brɛ wɛlɛ ɔn pian hɔn ta kɔ ka nɛmɛ wiin fa to ka ne diɛma, ma sbɛ n’a yuru sere ta. 7 Ma kia naa ka sege basiɛ yee dama ɔn fɔnɔ ga nka Matigi ɔɔn dian, ma kia wɔɔ kɔ ka nɛmɛ ɔn boo wagati ta. 8 Nka ma na wɔɔ Efɛsekuru hɔn fɔn yaa Pantekɔte na kɔɔ wiri. 9 Bare m’a za da ma sbɛ ne bara na yire ye ta yeyɛ, zugi na yaan ye ne tiye mɛ. 10 Timote ɔɔn naa, ka ka tɛ a ne kwan ka yɔ ga bare a Matigi ta bara ɔɔn ta wɔkara mɛ. 11 Sɔɔn sii k’a dɛgɛbɛ ga. K’a diɛma wiin fa to a bere naa ne brɛ siara hɔn bare m’a yɛ́rɛ kɔ ne na plala. 12 A ma ke na plalo Apolɔse han, ma man’a woro sigebɛ fɔrɔna, d’a yaa ka brɛ kɔ ke na plala. Nka a kia yaa basiɛ ga. A ɔɔn naa sogo gun wiin sangan ma, a na yaa. 13 Ka ka yinna doma ɔn ka woro sige yɔnmabe hɔn. Ka nimisinigia ka ka yɛrɛ hɔn ɔn fangan ka ka hɔn. 14 Ka ne da pepe ta kɔ dadiamabe. 15 Kià kma, ma fa tala yira n’a sigebɛ ka ma yɛ mɛ. Ka tɔɔ da Sitefanase kɔ y’a kɔnkma ɔɔn pia dɔɔ Krista ma Akayikma hɔn. Ye man’e yangan Wuro ta dɛ́gɛwɛsma ye na fɔrɔna. 16 Awale wiinye kma ɔɔn wɔnna smasie wɔ kɔ wiinye kma ɔɔn kwɛ ye ma ye ta bara kɔ ye ta yannɛ hɔn, ka ne mɔɔ wɔnna kma wɔ ta. 17 Sitefanase kɔ Forotunatuse kɔ Akayikuse ta naa dia ne ma fɔrɔna. Ye ka tado bii. 18 Bare ye mɛ zigi tugu ɔn ki yi tugu mɛ. Wiinye kma ɔɔn wɔnna smasie wɔ, ka ne wɔnwɔ da diabɛ ka ma. 19 Wuro ta kɔnkma wiinye ɔɔn ti Azigiamana hɔn, wɔnwɔ bire ka na. Akilase kɔ Pirisile ɔnkɔ Wuro ta kɔnkma wiinye ɔɔn tɛ n’e nɛmɛ kwɛ ye brɛ, wɔnwɔ pepe bire ka na fɔrɔna Matigi togo na mɛ. 20 Ke na plala pepe bire ka na. Ka Wuro ta dɛ́gɛwɛsma ta foo bire nɛmɛ na. 21 Mɛ Pɔle yɛrɛ soro ɔɔn bo sɛbɛ ta ɔn bire ka na. 22 Matigi da ɔɔn mane dia wiin te ma ga, wɔnna te voda. Maranata. Kià Matigi naa. 23 Matigi Yezu ta kiɛn tɛ a ka diɛma. 24 Ka pepe da dia ne ma Yezu Krista baraka hɔn.