Luk

Luk

¹ Ngwalee Tiofilas ’ae, ngwane ’oro ki da kekeda sulia doo ki sui ne tha Jisas ’e ilia ’i malutameli. ² Da kekeda sulia doo ki na meli rongoa faasia ngwane ki na da riki mamana ’ana doo neri ki. Na ngwane neri ki na da rikia doo neri ki ne ’e fuli, da ka bae laubo sulia na Faarongolae ’Okae neri fuameli. ³ Nia nee, ngwane ’inito Tiofilas ’ae, nau ku manata sulia ’e ’okae thasa nau ku kekeda sulia doo ne ki fuamu, sulia nau ku thaitamana ’okae ’ana doo ki sui, ’ito mai ’ana thafalilana unuunua neri. ⁴ Nau ku kekeda sulia doo ne ki fasi ’oko thaitamana mamanalana doo nee ki sui da toolamainia fuamu. ⁵ ’Ana si manga tha Herod ’e gwaungai fuana balifera ’i Jiudea, tee ngwane ni foa na thatana tha Sekaraea ’e too laubo, ma nia faasia bare ngwane ni foa ki fulingana tha Abaeja. Na ’afe nia ni Elisabet ’e mango laubo faasia ’aebara nia ngwane ni foa ne ’ito mai faasia tha Aron, na doorana tha Mosis. ⁶ Na abuloladarua teefau ’e ’okae ’asiana, ma ka ’o’olo ’i naofana tha God, sulia daru roo ’okae sulia na bibirangaa nia tha God fonea si ngataa fifii nia ki. ⁷ Sui ta, ’e langi daru si to ’ana ta ngwela, sulia ni Elisabet ’e ’aba’ato. Ma keerua sui bo na arai nia tha Sekaraea, daru ngwaro naa. ⁸ Tee fe maedani tha Sekaraea ’e lea ’i laona Beu Abu ni Gwaungaia tha God, sulia ’e dao naa ’ana si manga fasi na bare ngwane ni foa nia ki tha Sekaraea da ka ilia raoa kera ngwane ni foa ki. ⁹ Na bibirangaa kera ngwane ni foa ki naa na fililana tee ngwane ’ada fasi ka naarea ’ai moko ’okae neri, ’e ’urii: Da ’ui’ana doo mala daisi ura fililana ni ti ’ada ne kau naarea ’ai moko ’okae neri ’i fafona fuli ere abu laona Beu Abu tha God. ’Ana si manga neri, da filia tha Sekaraea, ma ka ruu naa ’i laona Beu Abu, ¹⁰ na imole ’oro ki ne da too ’i maa, da ka foa si manga ne ’e naarea ’ai moko ’okae neri. ¹¹ Ma tee enselo nia tha God ka daofaatai fuana, ma ka takwe ’i bali aolo ’ana fuli ere abu neri. ¹² Si manga tha Sekaraea ’e rikia na enselo neri, nia ’e tona ma ka mau ’asiana. ¹³ Sui ta, na enselo neri ka bae ’urii fuana, “Sekaraea ’ae, langi ’o si mau lau! Tha God ’e rongoa naa foalae ’oe. Ma na ’afe ’oe ni Elisabet kau tharea tee ngwela ngwane. Ma ’okou ’alangia ’ana tha Jon. ¹⁴ ’Okou nonithathala baita, ma na imole ’oro ki laubo dau nonithathala ’ana si manga ne ’e futa! ¹⁵ Sulia nia kau thau ’ana ngwane baita ’i naofana tha God. Nia si kuufia waen ma langi ta doo ni kuufilana ne ’e suukwai ka lilinge nia. Ma si manga ’e futa mai, na Mangoedoo Abu kau funguli nia. ¹⁶ Nia kau olifainia mai imole ’oro ki ’i Israel fuana God kera. ¹⁷ Nia kau eta ’i nao ’ana Aofia, ma kau too ’ana suukwaia mala profet Elaeja. Ma ni ti kera na da olisusuu, nia ka ofuda lau, fasi na maka ki ma na ngwela kera ki, da ka liothau lau ’ani kera kwailiu. Ma nia kau bulasia manatalada na toa aburongo ki, fasi na manatalada ka ’o’olo. Ma nia kau thalungana imole ki fuana Aofia, fasi da ka maasia daolana mai.” ¹⁸ Sui, tha Sekaraea ka bae ’urii fuana enselo neri, “Nau kwau thaitamana ’urifita ’ania mamanalana si doo neri? Sulia nau fonea ’afe nau, miri ngwaro naa.” ¹⁹ Ma na enselo neri ’e olisia ka bae ’urii, “Nau tha Gebriel na ku too fonea tha God ’ana si manga ki sui. Ma nia ’e arasi nau mai, fasi kwa bae fone ’oe, ma kwa faarongo ’oe ’ana si Faarongolae ’Okae nee. ²⁰ Ma lelea ’oe ’o si faamamanea bo si faarongolae nau nee, ’oe ’okou rikia na mamanalana ’ana si manga ne tha God ’e ’olea mai fasi si doo neri kau fuli ’ania. Ma sulia ’o si manata mamana bo ’ana baelaku, na fakamu kau ’ato, ma ka langi ’o si bae tafa lelea ka dao ’ana si manga na doo ne ku faarongo ’oe ’ania kau fuli mamana fuamu.” ²¹ ’Ana si manga neri na imole ki ne da maasia tha Sekaraea, da ka kwele ’asiana, sulia ’e too mai ’i laona Beu Abu tha God ka tau ’asiana. ²² Ma si manga tha Sekaraea ’e kotho mai ’i maa, na fakana ka ’ato naa, ma ka langi si bae naa fonea imole neri ki. Si manga neri bo ni kera sui, da ka manata naa ’urii, “Mamana naa, alamia nia ’e rikia mai ta faataia ’i laona Beu Abu.” Sulia na fakana ’e ’ato naa, ma nia ka bae bana ’ana ’abana fuada na imole ki. ²³ Ma si manga nia ura raolae ’i laona Beu Abu ni Gwaungaia ’e sui, tha Sekaraea ka oli naa ’i luma kera. ²⁴ Ma ’e langi si tau bo ’i burina si doo neri, na ’afe nia ni Elisabet ka iana naa, ma sulia lima fe sinali, ni nia si lea bokau faasia ’i luma kera, ²⁵ ma ni nia ka bae ’urii, “Si manga neri, tha God ’e fone nau naa, ma ka lafu nau naa faasia na ’idalae ne ku too mai ’ana, si manga bae na imole ki da thaitamana na ku ’aba’ato.” ²⁶ Si manga ’e dao ’ana onona fe sinali ne ni Elisabet ’e iana mai sulia, tha God ka fala mai enselo Gebriel ura tee maetoaa laona balifera ’i Galili na da ’alangia ’ana ’i Nasaret. ²⁷ Nia ’e ngala mai tee si faarongolae fuana tee thaari na da alufaafia fuana tee ngwane na da ’alangia ’ana tha Josef. Tha Josef ’e futa ’ana kwalafa tha Deved na ngwane ’Inito. Ma na thatana thaari neri, ni Meri. ²⁸ Na enselo ’e lea mai, ka bae ’urii fuana, “Laa thato ’okae kau! Tha God ka too fone ’oe, ma na ’okaelae nia fuamu ’e baita ka tatha!” ²⁹ Si manga ni Meri ’e rongoa baelana enselo neri, nia ka manata ’a’abo, ma ka rofea malutana si faarongoa neri na enselo ’e thaea fuana. ³⁰ Sui na enselo ka bae ’urii lau fuana, “Meri ’ae, langi ’o si mau lau, sulia tha God ’e faa’inito ’oe. ³¹ Sulia ’e fili ’oe, ma ’okou iana, ma ’okou tharea tee ngwela ngwane, ma ’okou ’alangia ’ana tha Jisas. ³² Ma nia kau ’inito ka tatha, ma dau ’alangia ’ana Ngwela tha God. Tha God ’e alua nia fasi ka gwaungai, ilingia kokoo abu nia tha Deved. ³³ Ma nia kau gwaungai fuana Jiu ki na kwalafaa tha Jakob ne ’e afitai ka sui, ma na ’Initooa nia ’e ’afitai ka sui!” ³⁴ Ma ni Meri ka bae ’urii fuana enselo neri, “Nau ku abutai nau ’ua baku nee. ’Urineri ma si faarongoa ne ’o thaea fuaku kau mamana ’urifita?” ³⁵ Ma na enselo neri ’e olisia ka ’urii, “Na Mangoedoo Abu kau sifo mai faafi ’oe, ma na suukwailana tha God kau too fone ’oe. Sulia na Ngwela Abu neri, dau ’alangia ’ana Ngwela tha God. ³⁶ ’Oko thaitamana na toolamu ni Elisabet. Na imole ki sui da thaea ’e ’afitai naa nia ka to ’ana ta ngwela. Sui boroi ’ana nia ka ngwaro, na onona naa fe sinali nia nee. ³⁷ Sulia ’e langi ta si doo si ’afitai bo fuana tha God.” ³⁸ Ni Meri ka bae ’urii, “Nau ai ni rao nia na Aofia, ka dao mamana ’ana fuaku ilingia na ’o thaea neri.” ’I burina ni Meri ’e bae ’urii, na enselo bae ka lea na ’ana. ³⁹ ’Ana si manga neri ’uabo, ni Meri ka thathalu naa, ma ka lea ’ali’ali naa ura maetoaa ’i tolo ’i laona balifera ’i Jiudea. ⁴⁰ Si manga ’e dao, nia ka ruu naa kau ’i luma kera tha Sekaraea, ma ka bae ’okae kau fuana ni Elisabet. ⁴¹ Ma si manga ni Elisabet ’e rongoa na bae ’okaelana ni Meri, na ngwela ’i ruruuna ’e tona ka agara. Ma na Mangoedoo Abu ka fungulia naa ni Elisabet, ⁴² ma nia ’e ’ai baita ka ’urii, “’Oilakea fuamu ka talua keni ki sui, ma ka ’oilakea laubo fuana ngwela ne ’o iana ai. ⁴³ Nau kwasi tala’ana doo baita ’urii ka fuli fuaku, fasi na gaa nia na Aofia nau ka lea mai ura maatoolaku! ⁴⁴ Sulia si manga ku rongoa bo baelamu, ngwela ku iana ai ’e nonithathala ’asiana ma ka agara ’i ruruuku. ⁴⁵ Ka ’oilakea fuamu sulia ’o manata mamana ’ana baelana tha God kau fuli mamana fuamu.” ⁴⁶ Ma ni Meri ka bae ’urii, “Na lioku ’e faabaitaa tha God, ⁴⁷ ma mangoku ’e thalathala sulia tha God ne faamoori nau. ⁴⁸ Nau ku ngu ma ku faabaita nia ’aku, sulia ’e manatatooku, nau ai ku nonieno baku, ma ku too na ura raolae fuana. ’E ’ito ’i tari’ina ka oli ’alaa, na imole ki sui dau thaea ku too ’ana ’oilakea baita, ⁴⁹ sulia na doo baita ki ne tha God ’e ilia fuaku ’ana suukwaia nia teefau. Ma na thatana tha God ka abu. ⁵⁰ ’E ’ito ’i tari’ina ka lea sulia na uuni ngwane ki sui, nia ’e faatana kwaimanataia nia fuada na imole ki sui na da faarebaita ’ani nia. ⁵¹ Nia ’e tegweraa ’abana ne ’e suukwai ka tatha, ma ka tagalangainia ngwane ki na da talatango kera ’i tala’ada. ⁵² Nia ’e faasifoa ngwane ’inito ki faasia ’initooa kera, ma ka faa’initoa ngwane ki na da nonieno. ⁵³ Na ngwane ki na da fiolo, nia ’e thareda ’ana doo ’okae ki, ma ’e fala ngwane totoda ki da ka siofa. ⁵⁴ - ⁵⁵ Nia ’e manatatoona bae alangaia ma ka ilia fuana kokoo abu kolu ki, ma ka fone kolu na ngwane rao nia ki ’i Israel. Nia ’e langi si manataburo bo ’ana faatailana kwaimanataia ne ’e thafali bae sulia fuana tha Abraham, ma fuakolu laubo kwalafaa nia ne totoo firi!” ⁵⁶ Ni Meri ’e too fonea ni Elisabet sulia olu fe sinali, sui nia ka fi oli ’i maetoaa nia. ⁵⁷ ’E dao na ’ana si manga fasi ni Elisabet ka tharengwela, ma nia ka tharea tee fe ngwela ngwane. ⁵⁸ Na imole kwaimani nia ki, ma na imole ki ’ana ’aebara nia, da rongoa si doo ’okae ne tha God ’e ilia fuana, ma da ka nonithathala ’asiana sulia. ⁵⁹ Fiuna fe dani ’i burina ngwela neri ’e futa, da ka lea naa sulia bibirangaa kera na Jiu ki ’ura ’irimamalafoalae ’i nonina. Ma da dooria fasi da ka ’alangia ’ana maka nia tha Sekaraea. ⁶⁰ Sui ta, gaa nia ’e olisida ka ’urii, “’E langi molu si ’alangia ’ana thata neri! Na thatana ’ana na tha Jon.” ⁶¹ Ma na imole ki sui da olisia da ka ’urii, “’E langi ta ngwane ’ana kwalafaa kamurua si to bo mai ’ana thatae doo neri.” ⁶² Sui da ka bae ’ana ’abada, ma da ka fala mamalafoa fuana tha Sekaraea, ma da soetalafana ura thatae doo tae ne ’e dooria da ka ’alangia ’ana ngwela ne. ⁶³ Ma tha Sekaraea ka kwaikaru kau, ma ka gani ura tee si ’abe doo ura kedalana, ma ’e kedaa ka ’urii, “Na thatana ngwela nee, tha Jon.” Ma na imole ki sui da ka kwele ’asiana. ⁶⁴ Ma ’ana si manga neri laubo, tha Sekaraea ka bae tafa naa, ma nia ka faabaitaa naa tha God. ⁶⁵ Ma na imole ki sui bo na da koni mai ’i seeri, da ka kwele ’asiana, ma na faarongolae sulia doo neri ki ’e talo fuana imole ki na da too ’i tolo, laona balifera ’i Jiudea. ⁶⁶ Ma na imole ki sui na da rongoa doo neri ki, na manatalada ka kali, ma da ka bae ’urii, “Na kwai ngwane tae nee ngwela ne kau ’uria nee?” Da bae ’urii, sulia da thaitamana na suukwaia nia tha God ’e too fonea ngwela nee. ⁶⁷ Ma na Mangoedoo Abu ’e too naa fonea tha Sekaraea na maka nia tha Jon, ma tha Sekaraea ka faatalo ’ana faarongolae nia tha God ka bae ’urii, ⁶⁸ “Kolu ka faabaitaa tha God ne ’e God fuada na toaa ki ’i Jiu. Nia ’e dao mai ura fonelakolu imole nia ki, ma ura faamoorilakolu. ⁶⁹ Nia kau fala mai tee ngwane Kwaifaamoori ne ’e suukwai ka tatha, ne ’e ’ito mai faasia kwalafaa tha Deved na ngwane ’Inito, ma na ngwane ni rao nia na Aofia. ⁷⁰ Nia ’e alangainia mai doo ne ki, ’ana baelada na profet abu ki ’i nao mai, ⁷¹ fasi nia ka faamoori kolu faasia maalimae kolu ki ma faasia suukwailana ngwane ki na da sualangai kolu. ⁷² Nia ’e thaea kau faatana kwaimanataia nia fuana kokoo abu kolu ki, ma nia kau manatatoona alaofua abu nia ⁷³ ne ’e ilia fuana kokoo abu kolu tha Abraham, ma nia kau lafu kolu faasia maalimae kolu ki, ⁷⁴ fasi kolu ka rao fuana ma ka langi kolu si mau, ⁷⁵ ma fasi kolu ka too ’o’olo ’i maana ’ana fe dani ki sui.” ⁷⁶ Ma tha Sekaraea ka bae ’urii fuana ’alakwa nia tha Jon, “Ngwela nau ’ae, dau ’alangi ’oe ’ana profet nia tha God ne ’e ’inito faafia doo ki sui. Ma ’okou tatha ’i nao ’ana Aofia, fasi ’oko thaea fuana imole ki fasi da ka thalungana moorilada maakwali nia. ⁷⁷ Ma ’oko faarongoa imole nia ki, ne dau to ’ana mooria si manga tha God kau manatalukea ta’alae kera ki. ⁷⁸ Sulia God kolu, ’e kwaimanatai ’asiana fuakolu. Ilingia na thato ne tae mai fonea folaalae, ⁷⁹ na Faamoori kolu ’e dao mai faasia tha God fonea folaalae fuada ne da too laona maerodo ’ana maea. Ma nia ka adomi kolu ’ana talailakolu ura enoenoa fonea tha God.” ⁸⁰ Ma tha Jon ’e baita mai ’ana nonina, ma na manatalana ka suukwai laubo. Ma si manga ’e baita mai, nia ’e lea ka too ’i laona gano ’ai’adea, lelea ka dao ’ana si manga ne ’e thakatafa faatai mai fuana imole ki ’i Israel.

¹ Si manga tha Jon ’e faekwa ’ua, na ngwane ’inito ’ana fera baita ’i Rom na thatana tha Ogastas, ’e alua tee si baea fifii fuada na imole ki sui ’ana fera ki ’i laona ’initooa nia, fasi da ka lea ’ana fera kokoo abu kera ki ura kedalana thatada. ² Nia neri etana bo kekedalae na da ilia si manga tha Kwirinias ’e ’inito faafia ’aefera ’i Siria. ³ Ma na imole ki sui, da ka lea ura kedalana thatada, tee tee ngwane ka oli ’uri maetoaa nia. ⁴ Tha Josef ’e lea laubo mai faasia maetoaa nia ’i Nasaret ’ana balifera ’i Galili, ma ka lea ’ana balifera ’i Jiudea, ’ana maetoaa tha Deved na ngwane ’inito na da ’alangia ’ana ’i Betlehem, sulia tha Josef na ngwane ’ana kwalafaa tha Deved. ⁵ Tha Josef ’e lea ura kedalana thatana fonea ni Meri, na keni bae da alufaafia fuana. Ma ’ana si manga neri, ni Meri ’e iana naa. ⁶ Ma si manga daru too ’i Betlehem, nia ka nonifii naa ura tharelae. ⁷ Ma nia ka tharea ngwela ulunao nia, ma ka ’afua ’ana si maku, ma ka faatioa ’i laona si kula ni tharelana buluka ki, sulia ’e langi naa ta luma fasi daru ka folia ura toolae. ⁸ Na bare ngwane ki na da liosulia sipsip, da too karangia laubo fera neri, ma da liosulia sipsip kera ki ’i laa rodo. ⁹ Ma na enselo nia tha God ka daofaatai fuada, ma na folaalana tha God ka rara faafida, ma da ka mau ’asiana. ¹⁰ Ma na enselo neri ka bae ’urii fuada, “’E langi molu si mau lau, sulia nau ku ngala mai si Faarongolae ’Okae ne ’e faanonithathalaa imole ki sui. ¹¹ ’I tari’ina na Faamoori kamolu ’e futa naa ’i Betlehem, laona ’aefera tha Deved, ma nia na Kraes na Aofia. ¹² Ma si mamalafoa fuamolu ’e ’urii: Molu kau rikia tee kae ngwela na da ofia ’ana si maku, ma da ka egwelaa ’i laona si kula ni tharelana buluka.” ¹³ Tona boroi, molee enselo faasia ’i thalo da ka daofaatai na mai fonea enselo bae, ma da faabaitaa tha God da ka ’urii, ¹⁴ “’Initooa fuana tha God ’i thalo. Ma na enoenoa fuana imole ki sui ’i molaagali na tha God ’e ele sulida.” ¹⁵ ’I burina enselo ki da oli naa ’i thalo, na ngwane ki na da liosulia sipsip da ka bae ’urii fuada kwailiu, “Kolu lea fasi ’i Betlehem fasi kolu ka rikia na doo na tha God ’e bae sulia fuakolu.” ¹⁶ Da lea ’ali’ali, ma da ka daotoona ni Meri fonea tha Josef, ma da rikia kae ngwela neri ’e tio ’ana laona si kula ni thare buluka. ¹⁷ Ma si manga da rikia naa, da ka bae sulia doo na enselo ki da faarongo kera ’ania sulia na ngwela neri. ¹⁸ Ma na imole ki na da rongoa, da ka kwele ’asiana ’ana si faarongolae na da faarongo ’ania. ¹⁹ Ma ni Meri ’e manatatoona doo neri ki sui, ma ka taingainia ’i liona. ²⁰ Ma na ngwane ni liolae sulia sipsip ki da oli, ma da ka tangoa tha God ura doo ki sui na da rongoa ma da ka rikia, ’e mamana naa mala bae na enselo ’e thaea fuada. ²¹ Ma ’ana wiki ’i buri, si manga na da ’irimamalafoa ’ana ngwela neri, daru ka ’alangia naa ’ana tha Jisas, si thata bae na enselo ’e thaea fuana ni Meri, si manga bae ni nia ka si iana ’ua. ²² ’E dao ’ana si manga fasi tha Josef ma ni Meri daru ka fafaalu keerua naa sulia na bibirangaa bae tha Mosis ’e alua ’uria burina tharengwelalae. Tha Josef ma ni Meri daru ka ngala ngwela neri ’i laona Beu Abu ni Gwaungaia ’i Jerusalem fasi daru ka fala fuana tha God, ²³ ilingia bae da kedaa sui naa ’i laona bibirangaa nia tha God ka ’urii, “Da ka fala banaa ngwela ngwane ulunao ki fuana tha God.” ²⁴ Da fala laubo afuafulae ’ana roo fe fao ki, ma langi ta roo fe bola, sulia bibirangaa tha God ’e dooria ura fafaalulana ni Meri. ²⁵ Ma ’ana si manga neri, tee ngwane thatana tha Simion ’e too ’i Jerusalem. Nia na ngwane ’okae, ma ’e foasia ngado tha God, ma ka too ni kwaimaakwalilae bana maasia si manga tha God kau faamooria imole ki ’i Israel. Na Mangoedoo Abu ’e too ’ani nia, ²⁶ ma ’e thaea nia kau moori lelea ka dao ’ana si manga nia ’e rikia na Kraes na tha God ’e alangainia kau faamooria imole nia ki. ²⁷ Na Mangoedoo Abu ’e talaia tha Simion ura laona Beu Abu ni Gwaungaia, ma ka daotoona tha Josef fonea ni Meri, si manga daru ngala mai kae ngwela neri na da ’alangia ’ana tha Jisas, fasi da ka ilia si doo ki na bibirangaa ’e thaea fasi da ka ilia ’ani nia. ²⁸ ’Urineri bo, tha Simion ka ’olia naa ngwela neri, ma ’e faabaitaa tha God ka ’urii, ²⁹ “God ’ae, na alangaia bae ’o thaea fuaku ’e mamana naa. Nia ne, ’e ’okae ’asiana fasi nau ngwane ni rao ’oe kwa mae na ’aku. ³⁰ Sulia si manga neri, ku rikia naa ’ana maaku na ngwane ne ’o fala mai fasi ka faamooria imole ki. ³¹ Nia naa na ngwane ne ’o kwaimaakwali ai, fasi na imole ki sui da ka rikia. ³² Na Faamoori nee, ’e ilingia na kwethu, sulia nia kau faatana na kwaidooria ’oe fuada na imole ki ne langi lau Jiu ki. Ma ka faa’inito kameli imole ’oe ki ’i Jiu.” ³³ Na maka nia ma gaa nia, daru ka kwele ’asiana si manga daru rongoa doo neri ki tha Simion ’e thaea sulia ngwela neri. ³⁴ Sui tha Simion ka fala mamanaa faafi kera. Ma ka bae ’urii fuana ni Meri, na gaa nia, “Tha God ’e filia ’ua na mai ngwela nee, ma na imole ’oro ki ’i Israel dau daotoona mooria suli nia, ma ’orolada laubo dau daotoona maea sulia da si thaitamana. Nia nee na mamalafoa ne faatana tha God fuada na imole ki, ma ’orolada laubo da otekera ’ani nia. ³⁵ Lelea sa ka ’urineri, si manatalae doo anggwa kera ki kau too faatai. Meri ’ae, kwaimanatailae baita kau daotoomu, ma kau ilingia ta ’ila bae ’e toe ’oe ka fii ’asiana.” ³⁶ Tee ’oru keni ’e too laubo si manga neri, na thatana ni ’Ana, ma nia tee profet laubo, ma ka ngwaro naa. Nia na thaari tha Faniuel, ’ana kwalafaa tha Asa. Si manga ’e thaari ’ana, nia ’e ’afe ma ka too fonea arai nia sulia fiu fe ngali bo, ³⁷ ma ’i burina arai nia ’e mae, nia ’e ’oru ka too sulia kwalu akwala ma fai fe ngali. Nia ’e too ngado bana ’i laona Beu Abu ni Gwaungaia. Nia ’e abufanga ma ka foasia tha God sulia fe thato ki sui ma fe rodo ki sui. ³⁸ ’Ana si manga neri laubo, nia ’e daotoona tha Josef ma ni Meri, ma ka tangoa tha God, ma ka bae sulia ngwela neri fuana imole ki sui na da maasia ’ada si manga tha God kau faamooria imole ki ’i Israel. ³⁹ Si manga tha Josef ma ni Meri daru faasuia naa doo ki sui na bibirangaa tha God ’e dooria, daru ka oli naa ura maetoaa kera ’i Nasaret, ’i laona balifera ’i Galili. ⁴⁰ Na ngwela neri ka baita mai, ma ka suukwai, ma ka to ’ana liotooa. Ma na mamanaa nia tha God ka too fonea. ⁴¹ ’Ana fe ngali ki sui, na maka nia ma gaa nia tha Jisas daru lea ’ana fera baita ’i Jerusalem ’uria na Fangaa ’ana Tathalae. ⁴² Si manga tha Jisas ’e dao na ’ana akwala ma roo fe ngali, da ka lea naa ’ana fangaa neri sulia bibirangaa kera. ⁴³ ’I burina fangaa neri, na maka nia ma gaa nia daru ka oli na ’adarua. Sui ta, daru si thaitamana bo na tha Jisas ’e too ’ua bana ’i Jerusalem. ⁴⁴ Daru fiia ’adarua thasa ’e lea naa fonea leaa baita neri, ma daru ka lea na ’adarua sulia fe thato lalau. ’I buri daru ka fi thafali rofe ’i malutada na ngwane futa ma na ngwane kwaimani keerua ki. ⁴⁵ Ma si manga daru rofe ma daru si rikia, daru ka oli ma daru ka rofe lau mai ’i Jerusalem. ⁴⁶ ’Ana oluna fe dani, daru ka fi daotoona ’i laona Beu Abu ni Gwaungaia tha God. Nia ’e too ’ana fonea ngwane ni toodoo ki ’i Jiu, ma ka fafurongoda ’ana, ma ka soetalafada ’ana ura doo na da toolamainia. ⁴⁷ Na imole ki sui na da rongo baelana, da ka kwele ’asiana ’ana thaitamedooa nia ma si olisilae nia ki. ⁴⁸ Ma si manga tha Josef ma ni Meri daru rikia, daru ka kwele ’asiana. Ma na gaa nia ka bae ’urii fuana, “’Alakwa nau ’ae, ura tae ne ’oko ade ’urii ’ani kamiria maka ’oe? Na maka ’oe ma ni nau, miri rofe mai ’uri ’oe, ma miri ka manata ’a’abo ’asiana.” ⁴⁹ Ma tha Jisas ’e olisi keerua ka ’urii, “Ura tae nee muru ka rofe mai ’uri nau? Fulingana muru ka thaitamana bamurua na ku too baku ’i see laona beu Maka nau.” ⁵⁰ Sui ta, daru si thaitamana bo malutana si baea ne ’e thaea fuadarua. ⁵¹ Sui, tha Jisas ka oli naa fonedarua uri Nasaret, ma ka roo naa sulia baeladarua. Ma gaa nia ka taingainia si doo neri ki sui laona liona. ⁵² Tha Jisas ’e baita mai ’ana noni doo, ma na liotooa nia ka baita laubo. Ma tha God fonea imole ki da ka nonithathala laubo suli nia.

¹ ’Ana si manga neri, ’e dao naa ’ana akwala ma lima fe ngali na tha Taebirias ’e ’inito faafia fera baita ’i Rom, ma tha Pontias Paelat ka ’inito faafia ’i Jiudea, ma tha Herod ka ’inito faafia ’i Galili, ma tha Filip na doorana ka liosulia ’i Iturea ma ’i Trakonaetis, ma tha Lisanias ka liosulia balifera ’i Abilin. ² Si manga neri laubo, tha Anas ma tha Kaeafas daru foanigwau ’i Jerusalem. Ma ’ana si manga neri, na baelana tha God ’e dao mai siana tha Jon na ’alakwa tha Sekaraea, si manga ’e too naa ’i laona gano’ai’adea. ³ Ma tha Jon ’e lea ’ana balifera kalikalia kafo neri ’i Jodan, ma ka bae ’urii fuada na imole ki, “Molu ka manata oli naa faasia ta’alae kamolu ki, ma molu ka sisiuabu, fasi tha God ka manatalukea ta’alae kamolu ki.” ⁴ ’E ilingia bae tha Aesaea na profet ’e kedaa ka ’urii, “Tee ngwane ’e ’ai laona gano’ai’adea ka ’urii, ‘Na Aofia kau dao mai! Molu ka ’olosia tale maasia! ⁵ Molu ka lulaa kuruotea ki, ma molu ka faadedemaa tolo ki ma fe ua ki. Molu ka ’olosia tale ’e’eo ki, ma molu ka faadolodoloa tale kwarula ki. ⁶ Ma na imole ki sui dau rikia na tha God kau faamoori kera.’ ” ⁷ Imole ’oro ki da lea mai siana tha Jon fasi ka faasisiu abu kera. Ma tha Jon ka bae ’urii fuada, “Molu ilingia ’amolu kalena baekwa tolo ki! Nau ku thaea lau fuamolu, boroi ’ana molu ka sisiuabu ma sui ka langi molu si manata oli bo, ’e ’afitai molu ka tafi faasia kwakwaea nia tha God. ⁸ Molu ka ilia ’amolu doo ki na ’e faatana molu manata oli naa faasia abulo ta’alae kamolu ki! Ma ka langi molu si manata ’urii ’i laona liomolu, ‘Kameli ngwane meli futa mai ’ana kwalafaa tha Abraham ne. ’Afitai ta kwakwaea faasia tha God ka daotoomeli.’ Nau ku bae ’o’olo fuamolu, ’e ngwaluda bana fasi tha God ka ngala tai gwe fau, ma ka thaungana ’ana kwalafana tha Abraham! ⁹ ’Ana si manga neri, tha God ’e thalungana naa kwakwaea, ilingia ta ngwane na ’e dau ’ana ta akisi, ma ka kwaimaakwali naa ura kasilana ’ai ki. Na ’ai ki sui ne langi si fungu ’ana fufue doo ’okae ki, nia kau kasida, ma kau ’ui’anida ’i laona ere.” ¹⁰ Sui, na imole ki da soetalafana tha Jon da ka ’urii, “Tae ne meli ka ilia fasi ka faatana na meli manata oli naa?” ¹¹ Ma nia ’e olisida ka ’urii, “Ti bana ne to ’ana ta roo si maku, nia ka fala ruana si maku fuana ta ngwane ne si to ’ana ta si maku. Ma lelea ta ngwane ne ’e to ’ana fanga, nia ka tolingia fuana ta ngwane ne si too ’ana ta si fanga.” ¹² Tai ngwane ta’a ki na da konia malefo ’ana takisi, da dao laubo mai ura sisiuabulae, ma da soetalafana da ka ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, tae ne meli kau ilia fasi ka faatana meli manata oli naa?” ¹³ Ma tha Jon ’e olisida ka ’urii, “Molu ka konia bo si malefo ne tala’ana si malefo na bibirangaa ’e alua. ’E langi molu si gani ka talua si malefo neri.” ¹⁴ Ma tai ngwane ni omea ki da soetalafana laubo da ka ’urii, “Ngwalee ’ae! Ma kameli mone, tae ne meli kau ilia fasi ka faatana meli manata oli naa?” Ma nia ka bae ’urii fuada, “Molu si suumainia ta ngwane ura falelana malefo fuamolu. Ma langi molu si fofo faafia ta ngwane. Molu ka ngali enoeno bo ’ana si malefo da foli kamolu ai.” ¹⁵ Na imole ki da kwaimaakwali maasia daolana Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia fasi ka faamooria imole nia ki. Kera da manata ’ada ’urii, “Alamia tha Jon naa ne na Kraes.” ¹⁶ Sui ta, tha Jon ka bae ’ana ’urii fuada, “Nau ku siufi kamolu baku ’ana kafo, ma na ngwane ai ne kau dao mai ne ’e baita ka talu nau. Ma nau boroi kwasi tala’ana lukelana tae butu nia ki. Ma nia kau faasisiuabu kamolu ’ana Mangoedoo Abu ma ’ana ere. ¹⁷ Ma nia ’e kwaimaakwali naa ura tolingilana imole ki sui, ka ilingia ta ngwane bae ’e ’efoa ’unge doo ki faasia mingge doo ’okae ki. Ma nia kau konia mingge doo ’okae ki ’i laona beu nia ni aludooe, ma kau suungia ’unge doo ki laona ere na ’e langi si mae.” ¹⁸ Ma tha Jon ’e bae sulia Faarongolae ’Okae fuada ’ana si omelangwane ’oro ’urineri ki, ma nia ka gwafeda fasi da ka talana bibirangaa kera ki. ¹⁹ Ma ’ana si manga neri laubo, tha Jon ’e baefifii fuana tha Herod, na ngwane ne ’e gwaungai ’ana balifera neri, sulia tha Herod ’e adea ni Herodias, na ’afe doorana tha Filip, ma nia ka ilia doo ta’a ’oro ki laubo. ²⁰ Ma si doo ne ta’a ka tatha ne tha Herod ’e ilia naa ne, ’e bokoa tha Jon ’i laona dele. ²¹ ’I nao sui tha Jon ka fi too laona dele, nia ’e faasisiuabua imole ’oro ki. Tha Jisas ’e lea mai, ma tha Jon ka faasisiu abu nia laubo. Ma ’ana si manga ’e foa, na lofothalo ka ’ifi naa, ²² ma na Mangoedoo Abu ka sifo na mai faafia ilingia ta fe bola. Ma tee si lingee baea ’e talo mai faasia ’i thalo ka ’urii, “’Oe naa na ngwela liliothau nau. Nau ku nonithathala ’asiana suli ’oe.” ²³ ’Ana si manga tha Jisas ’e tala’ana olu akwala fe ngali burina futalana, nia ka thafali lea naa ura toodoolae. Ma na imole ki sui, da manata thasa tha Jisas na ngwela tha Josef bana. Sui ta, Tha Josef neri ’e futa ’ana tha Hilae. ²⁴ Tha Hilae ’e futa ’atha Matat, tha Matat ’e futa ’atha Lifae, tha Lifae ’e futa ’atha Melkae, tha Melkae ’e futa ’atha Janae, tha Janae ’e futa ’atha Josef. ²⁵ Tha Josef na ngwela tha Matataeas, tha Matataeas ’e futa ’atha Emos, tha Emos ’e futa ’atha Neham, tha Neham ’e futa ’atha Eslae, tha Eslae ’e futa ’atha Nagae. ²⁶ Tha Nagae na ngwela tha Meata, tha Meata ’e futa ’atha Matataeas, tha Matataeas ’e futa ’atha Semein, tha Semein ’e futa ’atha Josek, tha Josek ’e futa ’atha Joda. ²⁷ Tha Joda na ngwela tha Joanan, tha Joanan ’e futa ’atha Risa, tha Risa ’e futa ’atha Serababel, tha Serababel ’e futa ’atha Sialtiel, tha Sialtiel ’e futa ’atha Nirae. ²⁸ Tha Nirae na ngwela tha Melkae, tha Melkae ’e futa ’atha Adae, tha Adae ’e futa ’atha Kosam, tha Kosam ’e futa ’atha Elmadam, tha Elmadam ’e futa ’atha Ere. ²⁹ Tha Ere na ngwela tha Josua, tha Josua ’e futa ’atha Eliesa, tha Eliesa ’e futa ’atha Jorim, tha Jorim ’e futa ’atha Matat, tha Matat ’e futa ’atha Lifae. ³⁰ Tha Lifae na ngwela tha Simion, tha Simion ’e futa ’atha Jiuda, tha Jiuda ’e futa ’atha Josef, tha Josef ’e futa ’atha Jonam, tha Jonam ’e futa ’atha Elaeakim. ³¹ Tha Elaeakim na ngwela tha Milia, tha Milia ’e futa ’atha Mena, tha Mena ’e futa ’atha Matata, tha Matata ’e futa ’atha Netan, tha Netan ’e futa ’atha Deved na ngwane ’inito. ³² Tha Deved na ngwela tha Jesi, tha Jesi ’e futa ’atha Obed, tha Obed ’e futa ’atha Boas, tha Boas ’e futa ’atha Salmon, tha Salmon ’e futa ’atha Nason. ³³ Tha Nason na ngwela tha Aminadab, tha Aminadab ’e futa ’atha Admin, tha Admin ’e futa ’atha Anae, tha Anae ’e futa ’atha Hesron, tha Hesron ’e futa ’atha Peres, tha Peres ’e futa ’atha Jiuda. ³⁴ Tha Jiuda na ngwela tha Jakob, tha Jakob ’e futa ’atha Aesak, tha Aesak ’e futa ’atha Abraham, tha Abraham ’e futa ’atha Tera, tha Tera ’e futa ’atha Neho. ³⁵ Tha Neho na ngwela tha Sirag, tha Sirag ’e futa ’atha Riu, tha Riu ’e futa ’atha Pileg, tha Pileg ’e futa ’atha Eba, tha Eba ’e futa ’atha Sela. ³⁶ Tha Sela na ngwela tha Keinan, tha Keinan ’e futa ’atha Afaksad, tha Afaksad ’e futa ’atha Sem, tha Sem ’e futa ’atha Noa, tha Noa ’e futa ’atha Lamek. ³⁷ Tha Lamek na ngwela tha Metusala, tha Metusala ’e futa ’atha Enok, tha Enok ’e futa ’atha Jered, tha Jered ’e futa ’atha Mahelalel, tha Mahelalel ’e futa ’atha Kenan. ³⁸ Tha Kenan na ngwela tha Enos, tha Enos ’e futa ’atha Set, tha Set ’e futa ’atha Adam na ngwela tha God.

¹ Na Mangoedoo Abu ’e fungulia tha Jisas, ma ka oli mai faasia kafo ’i Jodan, ma na Mangoedoo Abu ka talaia ’uria ’i laona gano’ai’adea. ² Ma tha Saetan ka ilitoona ’i seeri sulia fai akwale fe dani. Ma sulia fe dani neri ki, tha Jisas ka si ’ania bo ta si fanga, ma ka fiolo ’asiana naa. ³ Ma tha Saetan ka bae ’urii fuana, “Lelea sa ’oe Ngwela tha God mamana, ’oko bae ’ana gwe fau ne fasi ka thau ’ana berete.” ⁴ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Na Kekedaalae Abu ’e thaea ka ’urii, ‘Imole si moori lau ’ana talitoona si fanga bana.’ ” ⁵ Sui tha Saetan ka talaia lau ura gwauna fe tolo neri, ma ’ana si manga faekwa bo, nia ka faatana naa ’initooa ki sui ’i molaagali fuana. ⁶ Ma nia ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Nau kwau fala ’initooa nee ki sui bo, ma na doo ’okae nee ki sui bo fuamu. Sulia doo nee ki, na doo nau ki sui bo, ma nau ku falateefau baku ’ana fuana ta imole ne nau ku filia. ⁷ Ma lelea ’oko boururu, ma ’oko faabaita nau, nau kwau fala ’initooa nee ki sui bo fuamu.” ⁸ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Na Kekedaalae Abu ’e thaea ka ’urii, ‘Tee talifilia God ’oe bo ne ’oko foasia, ma ’oko rao fuana.’ ” ⁹ Sui, tha Saetan ka talaia lau ura fera baita ne ’i Jerusalem, ma ka faatakwea ’ana tee si kula ne ’e too ’asiana ’i langi fafona Beu Abu ni Gwaungaia. Ma ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Lelea sa ’oe Ngwela mamana nia tha God, ’oko lofo kau ’i thaegano faasia ’i see. ¹⁰ Sulia na Kekedaalae Abu ’e thaea ka ’urii, ‘Tha God kau fala mai enselo nia ki, fasi da ka tanggi suli ’oe. ¹¹ Ma da ka thako ’oe, fasi ’aemu boroi si fotongai ’ana ta gwe fau.’ ” ¹² Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Na Kekedaalae Abu ’e ’urii laubo, ‘’Osi ilitoona God ’oe.’ ” ¹³ ’I burina na tha Saetan ’e ilitoona tha Jisas ’ana doo neri ki sui, nia ka lea na ’ana faasia, ma ka maasia ’ana ta si manga ’okae fasi ka oli lau mai. ¹⁴ Na suukwailana Mangoedoo Abu ’e too fonea tha Jisas, ma ka oli naa ura balifera neri ’i Galili. Ma na unuunua sulia ’e talofia balifera neri lalau. ¹⁵ Ma nia ka toodoo ’i laona beu ni foa kera ki, ma na imole ki sui da ka faabaita nia. ¹⁶ Sui tha Jisas ’e lea ’i Nasaret, na maetoaa bae nia ’e baita mai ’i laona. Ma ’ana Sabat, fe dani ni mamaloa, nia ka lea naa ’i laona beu ni foa ilingia ne ’ito ka ilia na mai. Ma nia ka tatae ura teemailana Kekedalae Abu ki, ¹⁷ ma da fala kekedalae nia profet Aesaea fuana. Nia ’e egwea, ma ka dao ’ana si kula tha Aesaea ’e kedaa ka ’urii, ¹⁸ “Na Mangoedoo nia tha God ’e funguli nau naa, sulia ’e fili nau fasi ku bae sulia Faarongolae ’Okae fuada na imole siofa ki. Ma nia ka fale nau mai fasi ku faatalo ’ana fuada na imole ki na da too ’i laona dele, kera dau tofetoo lau. Ma nau kwau guraa maada na imole ki na maada ’e rodo. Ma nau kwau faatofetooa imole ki na da malaliita kera. ¹⁹ Ma nau kwau faatalo ’ana si manga fasi na Aofia ka faamooria imole nia ki, ’e dao naa.” ²⁰ Si manga tha Jisas ’e teemai ka sui, nia ka kosua naa kekedalae neri ki, ma ka olifana fuana ngwane ne ’e liosulia beu ni foa, ma ka ’ono naa fasi ka toodoo. Ma na imole ki sui na da too laona beu ni foa neri, da ka alua maa naa ’ani nia. ²¹ Ma nia ’e thafalia baelae fuada ka ’urii, “Kekedalae Abu ne, ’e mamana naa ’i tari’ina, ’ana si manga ne molu rongoa nau ku teemainia kau fuamolu.” ²² Ma na imole ki sui da ka bae ’okae suli nia, ma da ka kwele ’asiana sulia na bae ’okaelana. Sui ta, da bae ’ada ’urii, “Nia na ’alakwa bae tha Josef bana nee? Nia thaea thasa nia ’e faamamanea naa si Kekedaalae Abu ne.” ²³ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku thaitamana molu kau bae ’urii fuaku, ‘Ngwane Kwaifaamoori ’ae, ’o gura ’oe fasi tala’amu.’ Ma molu kau bae laubo ’urii fuaku, ‘’O ilia fasi ’i fera ’oe, na doo bae ki meli rongoa ’o ilia mai ’ana maetoaa ’i Kapaneam.’ ” ²⁴ Sui tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea doo mamana fuamolu, ’e ’afitai da ka konitana ta profet ’i maetoaa nia. ²⁵ Nau ku thaea lau fuamolu, na keni ’oro ki ’i Israel na da ’oru si manga tha Elaeja ’e too ’ana. Ma si manga neri na uta si ’aru sulia olu fe ngali ma ono sinali, ma na fioloa baita ka liu laubo ’ana fera kolu ki sui. ²⁶ Ma tha God si fala lau tha Elaeja siana ’oru ne ki Israel. Nia ’e fala ’ana tha Elaeja siana tee gwe ’oru ne langi lau keni ’i Jiu ne ’e too ’i Sarefat, laona balifera ’i Saedon. ²⁷ Ma na Jiu ’oro ki ’i Israel na uru ’e thaungida, si manga tha Elaesa ’e profet. Ma nia si guraa bo ta imole ’ada. Talifilia bo tha Neman na ngwane ne langi lau ta Jiu ne ’e lea mai faasia fera ’i Siria, nia ne tha Elaesa ’e guraa.” ²⁸ Ma si manga da rongoa si doo neri, na imole ki sui laona beu ni foa, da ka rakethasu ’asiana. Da rakethasu sulia tha Jisas ’e thaea tha God kau fonea ’ana imole ne langi lau Jiu ki, ma ni kera ka langi lau. ²⁹ Da tatae, ma da taria tha Jisas faasia maetoaa neri. Ma da bokosi kwailiu ’ana tha Jisas ’uri gwauna ilifau neri da kasi fera ’i fafona, fasi da ka suia kau tha Jisas ’i thaegano, ka mae ’ana. ³⁰ Sui ta, nia ’e langi ’ana bana ’i malutana konia neri, ma ka lea na ’ana faasida. ³¹ Sui, tha Jisas ka lea ’i Kapaneam, tee maetoaa ’ana balifera ’i Galili. Ma ’ana tee fe Sabat, fe dani ’ana mamaloa, nia ka toodoo fuada na imole ki ’i seeri. ³² Ma na imole ki na da koni mai siana ’i laona beu ni foa, da ka kwele ’asiana ’ana toodooa nia ki, sulia tha Jisas ’e bae ’ana suukwaia ma na mamanaa ne ’e ’ito mai faasia tha God. ³³ Ma tee ngwane na anoedoo ta’ae ’e thaungia, ’e too laubo ’i seeri. Nia ’e ’ai ka ’urii, ³⁴ “Jisas ngwane ’i Nasaret ’ae, nau ku thaitamamu, ’oe Ngwane Abu tha God. Tae nena ’o dooria ’oko ilia ’ani kameli? Alamia ’o lea mai ura faafunuilamelilae tomone nena?” ³⁵ Tha Jisas ’e ngatafia anoedoo ta’ae neri, ka ’urii, “’O bona ’amu, ’oko kotho mai ’i maa faasia ngwane nena!” Ma na anoedoo ta’ae neri ka ’ui’ana ngwane neri ’i thaegano ’i maana konia neri, ma ka thaka na mai maa faasia. Ma na ngwane neri ka langi si maala bo. ³⁶ Na imole ki na da koni ’i seeri, da ka kwele ’asiana, ma da soetalafada kwailiu da ka ’urii, “Na toodooa tae ne ’urii? Ngwane nee ’e arasia anoedoo ta’ae ki ’ana babaitaa ma na suukwaia, ma da ka thaka teefau na mai ’i maa!” ³⁷ Ma na unuunua sulia tha Jisas ’e talofia fera ki sui kalikalia balifera neri. ³⁸ Sui tha Jisas ’e ’akwasia beu ni foa neri, ma ka lea ’i luma kera tha Saemon. Na fungo keni nia tha Saemon ’e matai baita ’ana si manga neri. Ma da soea tha Jisas fasi ka guraa. ³⁹ ’Urineri bo tha Jisas ’e lea ka takwe ’i ninimana ifitai nia keni neri, ma ka lafua naa akolae neri faasia. Na mataia neri ka sui naa faasia, ma ’e tatae ka thasifanga naa, ma ka fala fanga naa fuada. ⁴⁰ Ma si manga na thato ’e suu naa, ma na Sabat ka sui naa, na imole ’oro ki da ka ngala mai na imole kwaimani kera ki, na mataia ’e’ete ki ’e thaungida ’i siana tha Jisas. Ma tha Jisas ka alua ’abana faafida, ma ka gura teefau ’ani kera. ⁴¹ Na anoedoo ta’ae ki da tafi faasia imole ’oro ki, ma da ’ai da ka ’urii, “’Oe naa na Ngwela nia tha God!” Sui ta, tha Jisas ’e ngatafida ma ka luia da si bae, sulia da thaitamana sui naa ne nia na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia ura faamoorilada na imole nia ki. ⁴² ’I laasikadangi, tha Jisas ’e ’akwasia ’i Kapaneam, ma ka lea ura tee si kula ne gwagwatani. Ma na imole ki da ka rofe naa ’i burina, ma si manga da daotoona, da ka bae ’urii fuana, “’O si lea faasia maetoaa ne.” ⁴³ Sui ta, tha Jisas ’e bae ’urii fuada, “Tha God ’e fale nau mai fasi ku faatalo ’ana Faarongolae ’Okae. Nia nee nau ku lea ’ana tai maetoaa ’e’ete ki laubo, fasi ku faatalo ’ana na tha God kau ’inito faafia na imole nia ki.” ⁴⁴ Ma tha Jisas ka faatalo ’ana Faarongolae ’Okae ’i laona beu ni foa ki ’ana fera neri ’i Israel.

¹ Tee fe dani, tha Jisas ’e takwe ka toodoo ’i ninimana asi baita neri ’i Galili, ma na imole ’oro da ka kwaisuungai mai siana ura rongolana baelana tha God. ² Ma nia ka rikia roo baru na ngwane dee ki da ’akwasia ka too bana ’i malitakwa, ma da ka taufia ’ada na furai kera ki. ³ Ma tha Jisas ka tae ’i laona baru tha Saemon, ma ka thaea fuana fasi ka usungai faekwa kau ’ana faasia ’i thara. Ma tha Jisas ’e gooru ’i laona baru neri, ma ka toodoo fuada na imole ki. ⁴ Ma si manga tha Jisas ’e toodoo fuada na imole ki ’e sui, nia ka bae ’urii fuana tha Saemon, “Molu usungainia kau baru ne ura kula lobola, sui molu ka ala ’ana furai kamolu ki ura deelae.” ⁵ Ma tha Saemon ’e olisia ka ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, kameli meli ulafu meli ka laga naa sulia fe rodo lalau neri, sui ta, langi meli si deea bo tagwe thakwari. Boroi ’ana, sulia ’o thaea naa, nau kwau ala lau ’ana furai ki.” ⁶ Ma si manga da ala ’ana furai neri ki, da ka deea thakwari ’oro ’asiana, ma na furai ki karangi dau foga naa. ⁷ Sui da ka karumainia mai ngwane kwaimani kera ki ’i laona ta baru ai, fasi da ka lea mai da ka ’adomi kera. Da dao mai, ma da ka kwaia roo baru neri ki ’ana thakwari lelea karangi kau kuruu bo. ⁸ Ma si manga tha Saemon Pita ’e rikia doo neri, nia ’e lea mai ka boururu ’i naofana tha Jisas, ma ka bae ’urii, “Aofia ’ae, lea kau ’amu faasi nau! Nau ngwane ku ta’a ’asiana!” ⁹ Tha Saemon fonea ngwane ki na da too ’i seeri, da kwele ’asiana ’ana thakwari ’oro na da deea. ¹⁰ Ma roo ngwane na daru rao fonea tha Saemon, na thatada tha Jemes ma tha Jon, na roo ngwela tha Sebedi ki, daru kwele ’asiana laubo. Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana tha Saemon, “’E langi ’o si mau lau. ’I nao bae ’o dee ura thakwari, sui ’e ’ito ’i tari’ina ka oli ’alaa, ’oko dee naa ura imole ki, fasi da ka manata mamana ’ana tha God.” ¹¹ Ma si manga da dao ’i thara, da ka ’akwasia naa baru ki sulia one, ma da ’akwasia doo ki sui, da ka lea naa fonea tha Jisas. ¹² Tee fe dani, tha Jisas ’e too ’ana tee maefera, ma tee ngwane uru ’e thaungia, ’e too laubo ’i seeri. Si manga ’e rikia tha Jisas, nia ’e lea mai siana, ka boururu ’i naofana, ma ka gwafea ka bae ’urii, “Aofia ’ae, lelea sa ’o dooria, ’oko gura nau mai.” ¹³ Sui tha Jisas ’e tagaa kau ’abana, ka thamotoona nonina, ma ka bae ’urii, “Iuka, nau ku dooria. ’Oko ’okae naa.” Ma ’ali’ali ’i burina tha Jisas ’e thaea si baea neri, na uru neri ka singgi naa faasia ngwane neri. ¹⁴ Sui tha Jisas ’e olitana kau ngwane neri ka bae ’urii fuana, “’E langi ’o si faarongoa lau ta imole ’ana doo neri ki. ’O lea fasi ’amu siana ngwane ni foa, ma ’oko faatana nonimu siana, fasi ka thaitamana ne ’o ’okae naa. Sui ’oko fala susuua ne tha Mosis ’e thaea, fasi imole ki sui da ka faamamanea nee na uru neri ’e singgi naa.” ¹⁵ Ka ’urineri boroi, na faarongolae sulia doo neri ki tha Jisas ’e ilia, ’e talofia fera ’oro ki, ma na imole ’oro ki da ka lea mai siana ura rongolana toodoo nia ki, ma fasi tha Jisas ka gurada laubo faasia mataia kera ki. ¹⁶ Si manga ’oro, tha Jisas ’e ’akwasia imole ki ma ka lea ura si kula enoeno ki fasi ka foa ’ana. ¹⁷ Tee fe dani, si manga tha Jisas ’e toodoo ’i laona tee beu, tai Farasi ki ma ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da too laubo ’i seeri. Da lea mai faasia maetoaa ’oro ki ’i laona balifera ’i Galili ma faasia ’i Jiudea, ma ’i Jerusalem. Ma na suukwaia tha God ’e too fonea tha Jisas, fasi ka guraa imole ki na da matai. ¹⁸ Ma tai ngwane ki da ngala mai tee ngwane ne nonina ’e mae, ’i laona ifitai nia. Da thasi suukwai naa ura ruulae fonea ’i luma, fasi da ka alua ’i naofana tha Jisas, fasi ka guraa. ¹⁹ Sui ta, konia neri ’e baita ’asiana, ma ngwane kwaimani nia ki da si tala’ana naa ura ruulae kau ’i beu siana tha Jisas. Sui da ka ngala ngwane neri, ma da ka raa naa fonea ’i fafona luma, ma da ka tafangia tee maekwadaa baita, da ka sifolangana ngwane neri ’i fafona ifitai nia ’i siana tha Jisas. ²⁰ Ma si manga tha Jisas ’e rikia na manata mamanalae kera, nia ka bae ’urii fuana ngwane ne nonina ’e mae, “Ngwane nau ’ae, nau ku manatalukea naa ta’alae ’oe ki.” ²¹ Ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa fonea Farasi ki, da ngunungunu kwailiu ’i malutada da ka ’urii, “Rongwane ’ae! Nia thaea nia ta ngwane ’urifita fatai nee? Nia ’e faabobolangainia ’ana fonea tha God. Ngwane bana si manatalukea bo ta’alae ki ’urii. Talitoona tha God bo ’e tala’ana lukelana ta’alae ki.” ²² Tha Jisas ’e thaitamana laubo manatalada, ma ka bae ’urii fuada, “Molu si manata lau ’urineri.” ²³ Sui nia ka bae ’urii, “Lelea sa ku bae fuana ngwane ne nonina ’e mae ku ’urii, ‘Nau ku manatalukea naa ta’alae ’oe ki,’ molu si rikia bo si manga ’e fuli ’ana. Ma sui lelea sa ku bae ’urii, ‘Tatae, ’oko fali,’ seeri taari molu ka fi rikia suukwaia na ku gura ’ania. ²⁴ Si manga ku guraa ngwane ne, nau ku faatana fuamolu ne nau Ngwela nia Imole, ku too ’ana suukwaia ura lukelana ta’alae ki.” Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana ngwane ne nonina ’e mae, “Nau ku thaea fuamu, ’o tatae naa, ngala ifitai ’oe, ma ’oko lea naa ’i fera kamu.” ²⁵ Ma ’ali’ali na ngwane neri ka tatae naa ’i nao ’ada, ma ka ngala ifitai nia ka oli naa ’i fera ’i laona tangolae baita fuana tha God. ²⁶ Ma kera teefau da ka kwele ’asiana naa, ma da ka tangoa tha God. Da kwele ’asiana ’ana doo ne da rikia, ma da ka ’urii, “Iuka, doo ni kwelelae ’ana ’e baita ’asiana ne kolu rikia ’i tari’ina.” ²⁷ ’I buri, tha Jisas ’e lea kau ’i maa, ma ka rikia tha Lifae, na ngwane ni konilana malefo ’ana takisi, ’e too bana si kula ne ’e rao ’ana. Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O lea mai buriku.” ²⁸ Tha Lifae ’e tatae, ma ka ’akwasifalaburi ’ana doo nia ki teefau, ma ka lea na ’ana ’i burina tha Jisas. ²⁹ Sui tha Lifae ka ilia tee fafangaa baita fuana tha Jisas ’i luma nia. Ma ’ana si manga neri laubo, na ngwane ’oro ki na da konia malefo ’ana takisi fonea tai imole ki lau, da fanga fonea tha Jisas. ³⁰ Tai Farasi ma ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa da rakethasu, ma da ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas, “’E tala’ana nia si fanga ma si kuu fonea ngwane ki da konia malefo ’ana takisi ma ngwane ta’a ki.” ³¹ Tha Jisas ’e olisida ka bae ’urii, “Na imole ki ne langi da si matai, da si dooria bo ta ngwane kwaifaamoori, ngwane ki na da matai taari, da thasi ura ngwane kwaifaamoori. ³² Nau kwasi lea lau mai ura laefilana imole ’o’olo ki fasi da ka manata oli, na imole ki na abulolada ’e ta’a taari, nau ku lea mai ura laefilada fasi da ka manata oli.” ³³ Tai ngwane da bae ’urii fuana tha Jisas, “’Ana si manga ’oro ki, na bare ngwane fafurongo nia ki tha Jon da abu fanga ma da ka foa, ma na bare ngwane fafurongo kera na Farasi ki da ’urineri laubo. Sui ta, na bare ngwane fafurongo ai ’oe ki, da fanga ma da ka kuu bada.” ³⁴ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “’E langi si tala’ana fasi toa ne da too ’ana ta fafangaa ’ana luma’a da ka abu fanga. Sulia, si manga na fungao ’e too ’uabana foneda, da ka nonithathala ’ada. ³⁵ Sui ta, nia kau dao ’ana si manga fasi da ka talaia fungao neri faasida. Si manga neri taari da fi abu fanga, sulia da kwaimanatai. Nia ne ’e langi si tala’ana fasi bare ngwane fafurongo nau ki da ka abu fanga bada si manga ku too ’uabaku foneda.” ³⁶ Sui tha Jisas ’e bae omelangwane fuada ka ’urii, “’E langi si tala’ana fasi molu ka ’iria ta si maku faalu ma molu ka ladoa ’ana ta maku kwali. Lelea sa ta imole ka ilia si doo neri, nia ’e nagaa naa maku faalu neri, ma si bali maku faalu neri boroi si lio ’okae bo fonea kwali maku bae. ³⁷ Ma molu ka thaitamana laubo, ’e langi ta imole si alua na waen faalu laona ngwai kwali ’ana ’ungana nanikoti, sulia kwali ngwai neri ’e langi si fufu. Lelea sa nia ka ilia si doo ’urineri, si manga na waen neri ’e lugaluga mai, nia kau fogea kwali ngwai neri, ma na waen neri kau kisitai, ma na ngwai neri ka ta’a laubo. ³⁸ Nia nee ngwane ka alua banaa waen faalu ’i laona ngwai faalu ne ’e tala’ana kau fufu. ³⁹ “Ta ngwane ne ’e ladokuufilana bana waen kwali, ’e langi si dooria bo waen faalu. Sulia ’e bae ’urii, ‘Na waen kwali ne kuufilana ’e ore ’okae.’ ”

¹ Tee fe Sabat, fe dani ’ana mamaloa, tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki da lea ma da ka tatha ’ana tee raoa ’ana witi. Ma si manga da tatha ’ana, na bare ngwane fafurongo nia ki da ka falia tai funge doo, ma da ka ’aga’agathaa laona ’abada, da ka ’ania naa. ² Ma si manga na Farasi ki da rikia, da ka bae ’urii, “Doo ne molu ilia ’e ’oia bibirangaa tha Mosis, sulia molu falia witi ne ’ana Sabat, fe dani ’ana mamaloa.” ³ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku thaitamana kamolu teemainia laona Buka Abu sulia si doo bae tha Deved na ngwane ’inito ’e ilia ’i nao. ’Ana si manga neri, tha Deved fonea ngwane nia ki da fiolo ’asiana, ⁴ ma nia ka lea ’i laona ’O’oba Abu tha God, ma na ngwane ni foa ka fala berete ne da faabua fuana tha God ma ka fala ’ana fuana tha Deved. Tha Deved ’e ’ania berete neri ma ka fala laubo fuana ngwane nia ki, da ka ’ania laubo. Sui ta, na bibirangaa kolu ’e alamatana fuana talitoona bo na ngwane ni foa tha God da ka ’ania. Ma ’e langi kolu si rikia bo laona Buka Abu ne tha God ’e rakethasuia tha Deved.” ⁵ Sui tha Jisas ka bae ’urii, “Nau, na Ngwela nia Imole, ku to ’ana suukwaia ura thaelana doo fasi ngwane ki da ka ilia bada ’ana Sabat.” ⁶ Ma ’ana ta fe Sabat laubo, tha Jisas ’e lea laona beu ni foa ma ka toodoo ’i seeri. Ma tee ngwane ’i seeri na ’aba aolo nia ’e mae. ⁷ Ma tai ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, ma na Farasi ki, da ka too laubo ’i seeri, ma da lilio ’uria ade’ana tha Jisas ka guraa ngwane neri ’ana Sabat. Lelea sa ’e ’urineri, da ka fofo faafia tha Jisas ura ’e ’oia bibirangaa tha God ’ana guralae, doo ne da manata sulia ’e ilingia na raoa. ⁸ Sui ta, tha Jisas ’e thaitamana bana manatada, ma nia ka bae ’urii fuana ngwane nee ’abana ’e mae, “Tatae ’oko takwe mai ’i naofana imole ki sui.” Ma ngwane neri ’e tatae, ma ka lea mai siana tha Jisas. ⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana Farasi ki, ma na ngwane toodoo neri ki ’ana bibirangaa, “Nau ku soetalafamolu fasi. Tae ne bibirangaa kolu ’e alamatana fasi kolu ka ilia ’ana fe dani ’ana mamaloa? Nia alamatana ililana doo ’okae ki, ma langi doo ta’a ki? Nia alamatana faamoorilana ta ngwane, ma langi thaumaelilana ta ngwane?” ¹⁰ Tha Jisas ’e bae ’urii sui ka lio kwailiu fuada, sui ka bae ’urii fuana ngwane bae ’abana ’e mae, “Tagaa mai ’abamu.” Ma nia ka tagaa, ma na ’abana ka ’okae naa. ¹¹ Si manga da rikia, da ka rakethasu ’asiana. Ma da bae ofu kwailiu ’i malutada ura ta si tae ne dau ilia ’ana tha Jisas. ¹² ’Ana tee si manga laubo, tha Jisas ’e tae ’i gwauna fe tolo neri ura foalae. Ma laona fe rodo lalau neri, nia ’e foasia tha God. ¹³ ’I laasikadangi, nia ’e soea bare ngwane fafurongo nia ki ’i siana, ma ka filia akwala ma roo ngwane na ’e ’alangida ’ana aposol ki. ¹⁴ Na thatada: tha Saemon ne tha Jisas ’e ’alangia ’ana tha Pita, ma na doorana tha Andru, ma tha Jemes, ma tha Jon, ma tha Filip, ma tha Batolomiu, ¹⁵ ma tha Matiu, ma tha Tomas, ma tha Jemes na ngwela tha Alfeas, ma tha Saemon ta ngwane ’ada na Jiu ki bae da dooria tarilana imole ki ’i Rom faasia ’i Israel, ¹⁶ ma tha Jiudas na ngwela tha Jemes, ma tha Jiudas Iskariot na ngwane ne kau ’olea maelana tha Jisas fuana maalimae nia ki. ¹⁷ Tha Jisas ’e sifo mai faasia gwauna fe tolo neri fonea akwala ma roo Aposol nia ki, ma ka takwe ’ana si kula neneba neri fonea konia baita neri, ma tai ngwane ’ada laubo na bare ngwane fafurongo nia ki. Ma tai imole ’oro ki lau na da too ’i seeri, da lea mai faasia balifera ’i Jiudea, ma na fera baita ’i Jerusalem, ma na fera ki ’i Taea ma ’i Saedon na da too sulia asi. ¹⁸ Da lea mai ura rongolana baelana tha Jisas, ma fasi tha Jisas ka gurada faasia mataia kera ki. Ma na ngwane ne da to ’ana anoedoo ta’ae ki da lea mai, ma tha Jisas ka gurada laubo. ¹⁹ Na imole ki sui da thasi ura thamotoolana nonina tha Jisas, sulia na suukwaia neri na ’e lea mai faasi nia ’e faamooria imole ki sui. ²⁰ Tha Jisas ’e lio kau fuana bare ngwane fafurongo nia ki ma ka bae ’urii, “Ka ’oilakea fuamolu imole ki ne molu siofa, sulia ’initooa nia tha God naa na doo kamolu. ²¹ Ka ’oilakea fuamolu imole ki ne molu fiolo ’ana si manga neri, sulia kamolu molu kau abusu. Ka ’oilakea fuamolu imole ki ne molu angi ’ana si manga neri, sulia kamolu molu kau ngwaela. ²² Ka ’oilakea fuamolu si manga na imole ki da ote kera ’ani kamolu, ma da ka tari kamolu, ma da ka bae naga kamolu, ma da ka sua ’ani kamolu, sulia molu roosuli nau Ngwela nia Imole. ²³ Molu ka nonithathala, ma molu ka ngwae thakathaka si manga na imole ki da ade ’urineri ’ani kamolu, sulia na kwaiaraa baita ’e maakwali maasi kamolu naa ’i thalo. Nau ku thaea doo neri ki sulia dau ilia laubo doo ta’a ki ’urineri ’ani kamolu, ilingia na kokoo abu kera ki da ilia laubo ’ana profet ki ’i nao mai. ²⁴ Sui ta, ’e ta’a ka tatha fuamolu na imole ki ne molu to ’ana totodaa si manga neri, sulia na ngwangwanealae kamolu ’e sui naa. ²⁵ ’E ta’a ka tatha fuamolu imole ki ne molu fanga abusu si manga neri, sulia kamolu molu kau fiolo. ’E ta’a ka tatha fuamolu imole ki ne molu ngwaela si manga neri, sulia kamolu molu kau liodila, ma molu kau angi. ²⁶ ’E ta’a ka tatha fuamolu si manga ne imole ki sui da bae ’okae suli kamolu, sulia na kokoo abu kera ki da ilia laubo si doo neri ’ada na profet susuke ki.” ²⁷ Tha Jisas ’e toodoo laubo ka ’urii, “Nau ku thaea fuamolu imole ne molu rongoa baelaku, molu ka liothau ’ada na maalimae kamolu ki, ma molu ka thasi ’okae fuada na imole ki ne da sualangai kamolu. ²⁸ Molu ka foasia tha God, fasi ka fala mamanaa fuada na imole ki ne da araara ’ani kamolu, ma molu ka foa fuada na imole ki ne da ilia doo ta’a ki ’ani kamolu. ²⁹ Ma lelea ta ngwane ka fidalia fakamu, ’oko alamatana ka fidalia laubo ta bali faka ai. Ma lelea ta imole ka ngala na maku ruruu baita ’oe, ’oko alamatana ka ngala laubo maku ruruu faekwa ’oe. ³⁰ ’Oko fala’ada na imole ki sui na da gani ’oe. Ma lelea ta imole ka ngala ta si doo ’amu, langi ’o si gani lau ura olifailana faasia. ³¹ Ma ta si tae ne molu dooria na imole ’e’ete ki da ka ilia fuamolu, molu ka ilia laubo fuada. ³² “Lelea sa molu liothau bo ’amolu ’ada na imole ki na da liothau ’ani kamolu, ’e ’afetai bo molu ka ngala ta kwaiaraa. Sulia imole ta’a ki boroi, da liothau laubo ’ada na imole ki na da liothau ’ani kera. ³³ Ma lelea molu ade ’okae bamolu fuada na imole ki na da ade ’okae fuamolu, ’e ’afetai bo molu ka ngala ta kwaiaraa. Sulia imole ta’a ki boroi, da ilia laubo si doo neri. ³⁴ Ma lelea molu faladoo bamolu fuada na imole ki na da thaitamana dau duua fuamolu, ’e ’afitai bo molu ka ngala ta kwaiaraa. Sulia imole ta’a ki boroi, da ilia laubo si doo neri fuada na imole ta’a ki, fasi da ka duu banaa fuada. ³⁵ Sui ta, molu ka liothau ’ada na maalimae kamolu ki, ma molu ka ade ’okae fuada, ma molu ka faladoo fuada ma ka langi molu si maasia lau duulana. Lelea sa molu ka ade ’urineri, na kwaiaraa kamolu kau baita, ma na birangamolu kau ilingia tha God na maka kamolu ne ’e ’inito ka tatha. Sulia nia ’e ade ’okae fuana imole ta’a ki ma na imole ki na birangada ’e ta’a. ³⁶ Molu ka manatainia imole ki, ka ilingia laubo na Maka kamolu ne ’e kwaimanatai fuamolu. ³⁷ “’E langi molu si ketoa ta imole, ade’ana tha God ka keto kamolu laubo. Ma langi molu si fala kwakwaelae fuana ta imole, ade’ana tha God ka fala laubo kwakwaelae fuamolu. Molu ka manatalukea na imole ki, fasi tha God ka manataluke kamolu laubo. ³⁸ Molu ka fala’ada na imole ki, fasi tha God ka fala’amolu laubo. Ma tha God kau fala na falelae nia fuamolu ka ilingia ta ngwai na da lulaa ma da ka felesia ma da dedea ka fungu lelea ka ’ikitai bo. Ma tha God kau fala’amolu, ka ilingia laubo ne molu fala’ada na imole ’e’ete ki.” ³⁹ Tha Jisas ’e bae omelangwane lau fuada ka ’urii, “Ta ngwane ne maana ’e rodo, ’e ’afitai ka talaia ta ngwane ai na maana ’e rodo laubo. Lelea sa nia ka ade ’urineri, keerua sui bo daru kau ’asi keerua laona kilu. ⁴⁰ Aia, na ngwane ne ’e fafurongo bana, ’e ’afitai ka talua na ngwane ne toodoo fuana. Sui ta, lelea na ngwane ne ’e fafurongo ka ngali teefau ’ana doo ki sui na ngwane toodoo ’e fala, nia kau ilingia na ngwane ne ’e toodoo. ⁴¹ “’Oe ’o to ’ana ta’alae baita ki, sui ta, ’oko ngatafia ’amu na ngwane ne ta’alae nia ki ’e ore faekwa. ’O ilingia na ngwane ne ’e rikia si gegeo ’i laona maana doorana, sui nia si rikia bo si tofi kalabuu baita ne ’e too laubo laona maana ’i tala’ana. ⁴² Ma ’oko bae ’urii fuana ngwane ’e’ete, ‘’Osi ilia ta si doo ta’a.’ Sui ta, ’o si manata baita bana ta’alae ore baita ne ’o ilia. ’Oe ngwane susuke ’asiana. ’Oko ekwatana fasi ta’alae ’oe ki. Sui fatai, ’o fi tala’ana fonelana kau ta ngwane ai ’uria rikilana ta’alae nia ki.” ⁴³ Tha Jisas ’e bae laubo ’ana tee si omelangwane fuada ka ’urii, “Na ’ai ne ’e tae ’okae, ’e ’afitai ka fungu ’ana fufue doo ta’a ki. Ka ilingia laubo, na ’ai ne ’e tae ta’a, ’e ’afitai ka fungu ’ana fufue doo ’okae ki. ⁴⁴ Kolu thaitamana ’ai ki sui, sulia fufue doo ki ne da fungu ’ania. Ma ’e ’afitai ta imole ka fusia fufue doo ’okae ki faasia na kwaletotore. ⁴⁵ Na ngwane ’okae ’e ilia laubo doo ’okae ki sulia si manatae doo ’okae ne ’e too laona liona. Ma na ngwane ta’a ’e ilia laubo doo ta’a ki sulia si manatae doo ta’a ne too laona liona. Sulia si doo ne too laona liona ngwane, nia ne thakatafa mai ’ana baelana.” ⁴⁶ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii, “Ura tae ne molu ka ’alangi nau ’ana Aofia, sui molu si ilia bo doo ne ki nau ku thaea fuamolu? ⁴⁷ Ma sa ni ti na ’e lea mai siaku, ka rongoa baelaku, ma ka ade sulia, nau kwau faatana fuamu na fiitooa nia, ma na moorilana. ⁴⁸ Nia ’e ilingia na ngwane ne ’e thaungana beu nia, ma ka ’elia bae fungu ’ana ki ka sifo ’i malau. Aia, ma ’ana si manga na uta ’e ’aru, ma na kafo ka busu mai, ’e ’afitai ka onggea, sulia ’e thaungana beu nia neri ’i fafona bae fungu ki ne ’e ’elia ka sifo ’i malau. ⁴⁹ Ma na ngwane ai ne ’e rongoa na baelaku, ma si ade sulia bo, ’e ilingia ngwane ne ’e thaungana beu nia laona one, ma ’e ’elia bae fungu ’ana ki si sifo bo ’i malau. Si manga na kafo ’e busu mai, ma ka fotongai ’ana beu neri, nia ka ’asia ma ka tagabola teefau naa.”

¹ Si manga tha Jisas ’e faasuia na baelana fuada na imole ki, nia ka lea naa ura fera ’i Kapaneam. ² Ma tee ngwane ’i seeri, ’e matai baita ma ka karangi mae naa. Na ngwane neri, na ngwane rao nia tee ngwane baita ’ana omea faasia na fera baita ’i Rom. Ma ngwane baita neri, ’e manata baita ’asiana ’ana na ngwane rao nia. ³ Ma si manga na ngwane baita neri ’e rongoa ne tha Jisas ’e dao mai, nia ka fala tai ngwane naonao ’ana Jiu ki, fasi da ka thaea tha Jisas ka lea mai, fasi ka guraa na ngwane rao nia. ⁴ Si manga da dao siana tha Jisas, da ka gwafea, da ka ’urii, “’E tala’ana ’oko fonea na ngwane rao nia ngwane nee, ⁵ sulia ngwane baita neri ’e kwaimani ’asiana fone kameli Jiu ki, ma nia ka thaungana tee beu ni foa fuameli.” ⁶ ’Urineri tha Jisas ka lea naa foneda. Ma si manga ’e dao karangia na kau na luma, na ngwane baita neri ’i Rom ka fala lau kau na ngwane kwaimani nia ki, fasi da ka bae ’urii fuana, “Arai baita ’ae, ’o si too ’a’abo lau. ’E langi kwasi tala’ana fasi ’oko lea mai ’i laona luma nau. ⁷ Ma nau boroi kwasi tala’ana laubo ura lealae kau siamu ’i tala’aku. ’Oko bae bamu mai, na ngwane ni rao nau ka ’akwaa naa. ⁸ Nau ku thaitamana ’o tala’ana bamu ililana doo neri, sulia nau ’i tala’aku ku rao laubo farana ’abada na ngwane baita ki, ma ku to ’ana ngwane ni firu ki na da rao ’i farana babaitaa nau. Ma lelea ku bae ’urii fuana ta ngwane, ‘’O lea,’ nia ka lea naa. Ma lelea ku soea ta ngwane ku ’urii, ‘’O lea mai,’ nia ka lea na mai. Ma lelea ku bae ’urii fuana ta ngwane ni rao, ‘’O ilia si doo ne,’ nia ka ilia naa.” ⁹ ’Ana si manga tha Jisas ’e rongoa si doo neri, nia ka kwele ’asiana. Ma ka abulo, ka bae ’urii fuada na imole ki na da lea ’i burina, “Nau ku thaea fuamolu, nau ku si rikia ’ua ta ngwane ne ’e manata mamana ka ’urii naa, ’i Israel boroi ka langi bo.” ¹⁰ Ma na ngwane ni ngali baea neri ki, da ka oli naa ’uria ’i luma nia ngwane baita bae, ma da ka rikia na ngwane matai bae ’e ’akwaa naa. ¹¹ ’E langi si tau bo ’i burina si doo neri ki, tha Jisas fonea na bare ngwane fafurongo nia ki, ma imole ’oro ki laubo, da ka lea naa ura tee fera ne da ’alangia ’ana ’i Nein. ¹² Ma si manga ’e dao karangia maana maethakaa ’ana maetoaa neri, tee leaa baita da ngala mai tee ngwane mae, da ka lea naa mai ’i maa. Na ngwane mae neri, na ’alakwa muutaia nia tee gwe ’oru. Ma na leaa baita neri da ka lea mai fonea ura alungwanelae. ¹³ Si manga tha Jisas, na Aofia, ’e rikia gwe ’oru neri, nia ka kwaimanatai ’asiana fuana, ma ka bae ’urii, “’Osi angi lau.” ¹⁴ Sui nia ka lea kau, ma ka thamotoona tafe ne ngwane mae neri ’e tio fafona, ma na ngwane ki na da ngala ngwane mae neri, da ka takwe ngado. Bo tha Jisas ka bae ’urii, “Ngwane daraa ne ’ae, nau ku thaea fuamu, ’o tatae naa!” ¹⁵ Ma na ngwane daraa bae ka tatae naa, ma ka thafalia naa baelae. Ma tha Jisas ka fala na kau fuana gaa nia. ¹⁶ Ma na imole ki na da rikia si doo neri, da kwele baita ’asiana, ma da tangoa tha God, da ka ’urii, “Tee profet baita ’e thakatafa na mai ’i malutakolu. Tha God ’e dao naa ura fonelakolu imole nia ki.” ¹⁷ Ma na unuunua sulia tha Jisas, ’e talofia naa laona balifera neri ’i Israel, ma na fera ki kalikalia laubo. ¹⁸ ’Ana si manga na ngwane fafurongo nia ki tha Jon da faarongo ’ana na raolana tha Jisas, tha Jon ka soea mai roo ngwane fafurongo nia ki siana, ¹⁹ ma ka odu keerua daru ka lea siana tha Jisas, na Aofia, ma daru soetalafana daru ka ’urii, “’Urineri ma ’oe naa na Kraes, ngwane nee kau dao mai, ma langi meli maasia ’ameli ta ngwane ai ’e’ete?” ²⁰ Ma si manga daru dao siana tha Jisas, daru soetalafana daru ka ’urii, “Tha Jon Baptaes ’e odu kamiria mai ura soetalafamu, ’Urii ma ’oe naa na Kraes, ngwane ne kau dao mai, ma langi meli maasia ’ameli ta ngwane ai ’e’ete?” ²¹ Ma ’ana si manga neri laubo, tha Jisas ’e guraa imole matai ’oro ki, ma ka taria na anoedoo ta’ae faasia imole ki, ma ka guraa imole ki na maada rodo. ²² Nia nee tha Jisas ka bae ’urii fuadarua, “Muru oli kau, ma muru ka faarongoa tha Jon ’ana doo nee ki muru rikia, ma muru ka rongoa ’i tari’ina. Imole maa rodo ki, da lilio naa. Ma imole ’ae mae ki, da fali naa. Ma na imole ki na uru ’e thaungida, da maafo naa. Ma imole ki na alingada ’e boko, da rongo naa. Ma imole mae ki, da moori oli naa. Aia, ma na Faarongolae ’Okae, ku faatalo naa ’ana fuada toa siofa ki. ²³ Tha God kau ’oilaketana imole ki sui ne langi da si ekwatai nau, sulia nau ku ilia doo nee ki.” ²⁴ ’I burina na roo ngwane fafurongo bae ki tha Jon daru oli naa, tha Jisas ka thafali bae sulia tha Jon fuada na konia neri ka ’urii, “’Ana si manga molu lea siana tha Jon laona gano’aiadea, na tae nee molu lea ura rikilana ’i seeri? Ta ngwane ne langi si manata mamana, ’e ilingia bana ta gwae rade na oru ’e ’isu kwailiu ’ana? ’E langi! Tha Jon ’e langi lau ta ngwane ’urineri. ²⁵ ’Urineri ma, tae ’ana ne molu lea ura rikilana? Ta ngwane ne ’e ’afi ’ana maku ki na liulana ’e baita? ’E langi! Sulia imole ki na da ’afi ’urineri, na totodaa kera ’e baita, ma da ka too ’i laona luma ki ne ’okae ’asiana. ²⁶ Molu faarongo nau mai. Na tae ’ana bae molu lea kau ura rikilana? Ta profet? Iuka! Nia na profet mamana! Sui ta, nia ’e talua fatai na profet bae ki sui bo ’i nao. ²⁷ Tha Jon naa bae da kekeda sulia laona Kekedaalae Abu ’ana si manga bae tha God ’e bae ’urii, ‘Rikia fasi, nau kwau fala kau na ngwane ni ngali baea nau ’i nao ’amu, fasi ka thalungana imole ki fuamu.’ ” ²⁸ Tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea fuamolu, tha Jon ’e baita ka talua na ngwane ki sui na da futa mai laona molaagali ne. Sui ka ’urineri boroi, na imole ki na da faarefaekwa ’ani kera ’i talada ’i laona ’Initooa nia tha God, kera na da baita ka tatha ’ana tha Jon.” ²⁹ Na imole ki sui na da rongoa baelana, ma na ngwane ki na da konia malefo ’ana takisi boroi, si manga da rongoa baelana tha Jisas, da thaitamana sui naa talitoona bibirangaa nia tha God bana ne ’e ’o’olo ma ka mamana, sulia da manata oli naa, ma tha Jon ka faasisiuabu kera sui naa. ³⁰ Sui ta, na Farasi ki ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, sulia da otekera ’ana manata olilae ma na sisiuabulae ’ana tha Jon, ’e langi da si dooria bo na roosulilana na kwaife’ogailae ne tha God ’e thalungana fuada. ³¹ Ma tha Jisas ka bae ’urii lau fuada, “Nau ku faabobolangainia toolamolu imole ki ’i tari’ina ne molu si manata mamana, molu ilingia kae ngwela ki ³² na da koni ’i maana usia ’ana roo figui ngwela ki. Ma da ’ai kwailiu fuada da ka ’urii, ‘Kameli ufia taleagaa, sui molu si ngwae bo sulia. Ma kameli ka ngulia naa fe ngu ’ana maea, sui molu si angi bo.’ ³³ Si manga tha Jon Baptaes ’e dao mai, nia ka abufanga, ma ’e langi si kuufia waen, molu ka thaea ’amolu nia ’e to ’ana anoedoo ta’ae. ³⁴ Sui, si manga nau Ngwela nia Imole, ku dao mai, ma ku fanga ofu, ma ku kuu fonea ngwane ki, molu ka bae laubo ’urii, ‘Molu rikia! Nia fanga baita, ma ka kuu baita ’ana waen, ma nia ka kwaimani fonea ngwane ki na da konia malefo ’ana takisi ma ngwane abulota’a ki laubo.’ ³⁵ Sui ta, na ngwane ai ne ki da roosulia na liotooa nia tha God, da faatana ne tha God ’e mamana.” ³⁶ Tee ngwane ’ada na Farasi ki na thatana tha Saemon, ’e laefia tha Jisas fasi ka fanga fonea. Ma tha Jisas ka lea ’i luma nia, ma ’e reri falaburi, ka fanga fonea. ³⁷ Ma tee keni na abulolana ’e ta’a ’e too laubo ’i fera neri. ’Ana si manga na keni neri ’e thaitamana ne tha Jisas ’e fanga ’i luma nia Farasi neri, nia ka ngala mai tee bii ngwaingwai ’okae ne ’e fungu ma ka moko ’okae ’asiana. ³⁸ Ni nia ’e ruu kau ’i luma, ma ka takwe ’i burina tha Jisas ’i otofana ’aena, ma ’e angi, ma ka faangwinia ’aena tha Jisas ’ana kafona maana. Sui, ka usua ’ana ifuna gwauna, ma ka nonoia naa. Sui nia ka kisitana na ngwaingwai moko ’okae neri ’i fafona ’aena tha Jisas. ³⁹ Ma si manga Farasi bae ’e laefia kau tha Jisas, ’e rikia si doo neri, nia ka manata ’ana ’urii, “Lelea sa na ngwane ne ta profet, nia ka thaitamana bana keni nee ’e fiko nia na abulolana ’e ta’a ’asiana.” ⁴⁰ Tha Jisas ’e thaitamana bana manatana Farasi neri, ma ka bae ’urii fuana, “Saemon ’ae! Tee si doo ne ku doori thaea fuamu.” Ma tha Saemon ka ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, ’o thaea mai fuaku.” ⁴¹ Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Ro ngwane daru ngalilanga ’ana si malefo faasia tee ngwane ne ’e faalamana daru ka ngalilanga bada ’ana malefo nia ki. Tee ngwane ’e ngalilanga ’ana lima talange fe malefo, ma ta ngwane ai ka ngalilanga ’ana lima akwale fe malefo. ⁴² Ma keerua sui bo daru si tala’ana naa duulana malefo neri ki, ma na ngwane ne ’e alamatana ngalilangaa fuadarua ka manatalukea na ngalilangaa keerua ki teefau. ’Urineri ma tha ti ’adarua ne ’e nonithathala ka tatha, ’ana roo ngwane ne ki nia ’e fala malefo neri ki fuadarua?” ⁴³ Ma tha Saemon ’e olisia ka ’urii, “Nau ku fiia thasa na ngwane ne ’e ngala si malefo ore baita.” Ma tha Jisas ka bae ’urii, “’Oe ’o olisi ’o’olo naa ’ana neri.” ⁴⁴ Sui tha Jisas ka abulo fuana keni neri, ma ka bae ’urii fuana tha Saemon, “’O rikia fasi na keni ne. Si manga ku ruu mai laona luma ’oe, ’o si fala bo ta si kafo fuaku ura taufilana ’aeku. Ni nia mone, ’e taufia ’aeku ’ana kafona maana, ma ka usua ’ana ifuna gwauna. ⁴⁵ Ma ’o si nonoi nau bo si manga ku dao mai. Na keni nee mone, ’e ’ito ’ana si manga bae ku ruu mai ’i luma, nia ’e nonoia ’aeku ka lado bana. ⁴⁶ ’Osi gwaia bo gwauku ’ana ta si ngwaingwai. Ma keni ne, ’e ’igia ’aeku ’ana ngwaingwai moko ’okae. ⁴⁷ Nia nee, nau ku thaea fuamu, na liothaua baita nia, ’e faatana na garolae ’oro nia ki da luke teefau naa. Sui ta, ni ti ne da manatalukea na garolae faekwa nia ki, na liothaua nia ’e faekwa laubo.” ⁴⁸ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana keni neri, “Nau ku manatalukea naa na garolae ’oe ki.” ⁴⁹ Ma tai ngwane na da too ’i seeri, da ka rakethasuia tha Jisas, ma da ka bae ’urii ’i malutada kwailiu, “Na ngwane ’urifita naa ne, na garolae ki boroi nia ka manatalukea naa?” ⁵⁰ Tha Jisas ka bae ’urii lau fuana keni neri, “’O lea naa, ma ’o si manata ’a’abo lau. Tha God ’e faamoori ’oe naa, sulia ’o manata mamana.”

¹ Ma ’i burina na doo neri ki, tha Jisas ’e lea daranini ’ana maetoaa faekwa ki, ma na maetoaa baita ki laubo, ma nia ka faarongo ’ana na Faarongolae ’Okae sulia na tha God kau gwaungai fuana imole nia ki. Ma na akwala ma roo ngwane fafurongo nia ki, da lea laubo fonea, ² ma tai keni ki laubo na tha Jisas ’e taria na anoedoo ta’ae ki ma na mataia ki laubo faasida. Kera naa: ni Meri, keni ’i Magdala bae tha Jisas ’e taria na fiu anoedoo ta’ae ki faasia, ³ ni Joana, na ’afe tha Kusa na ngwane baita ’ana ngwane na da rao ’i laona na beu tha Herod na ngwane ’inito, ma ni Susana, ma tai keni ’oro ki lau. Na keni neri ki na da foli doo ’ana malefo kera ki ura fonelana tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki. ⁴ Imole ’oro ki na da koni mai siana tha Jisas. Da lea mai faasia fera ’e’ete kwailiu ki sui. Tha Jisas ’e bae omelangwane fuada ka ’urii, ⁵ “Tee ngwane ’e lea ka tagalongainia mingge ’ai ki laona raoa nia ’ana witi. Ma ’ana si manga ’e tagalongainia mingge ’ai neri ki, tai mingge doo ’e ’asia sulia tale. Ma na imole ki da tatha, da ka uria, ma na tha’aro ki da ka ’ania laubo. ⁶ Aia, tai mingge doo ’e ’asia laona thaegano faula. Ma ’ana si manga da bulao mai, ’ali’ali bo da ka kuku naa, sulia na thaegano neri ’e langi si ngwangwarasiaa. ⁷ Ma tai mingge doo ’e ’asia laubo ’i malutana na kwaletotore ki. Ma na kwaletotore ki da ka bulao mai fonea mingge doo ’okae ki, ma ka nuku faafia na witi neri ki. ⁸ Ma tai mingge doo ’e ’asia laubo ’i laona thaegano ’okae, ma da bulao, ma da ka fungu ’ana fufue doo ’oro ’asiana.” Ma tha Jisas ’e faasuia baelana ka ’urii, “Lelea sa ta imole ’e dooria ka thaitamana ’okae ’ana doo ne ki, nia ka fafurongo ’okae.” ⁹ Sui na bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas da ka soetalafana ’ura maalutana si omelangwane neri, ¹⁰ ma ’e olisida ka ’urii, “Si manga ’e sui na mai, tha God si talamatana ’ua, nee nia kau gwaungai ’urifita faafia imole nia ki. Sui ta, ’i tari’ina, si folaalae neri ’e dao naa fuamolu. Fuana tai imole ki lau, nau kwau bae ’ana si omelangwane ki, ma ’e langi kwa si talamatana, fasi: ‘Da ka fafurongo ma da ka fafurongo boroi, sui ta, ’e langi da si rongoa bo tha God. Ma kera dau lilio, ma dau lilio, sui ta, ’e langi da si rikia boo si tae ne tha God ’e ilia fuada.’ ” ¹¹ ’Urineri, tha Jisas ka bae lau ’urii, “Na ’inifitalana si omelangwane neri nee: Na mingge doo, ’e ilingia baelana tha God. ¹² Na mingge doo ne da ’asida sulia tale ki, da ilingia imole ki ne da rongoa baelana tha God, ma tha Saetan ’e lea mai ka lafua si baea neri faasi kera. Nia nee ’e adea ka langi da si too ’ana manata mamanalae ni mooria. ¹³ Ma na mingge ’ai ne da ’asia ’i fafona thaegano ne ’e faula, ’e ilingia imole ki ne da rongoa baelana tha God, ma da ka ngala ’ana nonithathalalae. Sui ta, baelana tha God ’e langi si lalifuu bo laona moorilada. Kera dau manata mamana bo sulia si manga faekwa. Sui ta, si manga ilitooa ’e dao bo mai, ka langi da si manata mamana naa. ¹⁴ Mingge ’ai ki ne da ’asia ’i malutana kwaletotore ki, ’e ilingia imole ki ne da rongo, sui ta, da manata ’a’abo ’ada sulia doo ’e’ete ki, ilingia na totodaa ki, ma na tofa nonithathalalae ’i laona molaagali ne ’e suusida. Nia nee ’e adea na manatalada si rafo. ¹⁵ Na mingge doo ne da ’asia ’i laona thaegano ne ’e ’okae, ’e ilingia imole ki ne da rongoa baelana tha God ma da ka taingainia ’i laona manatalae ngwane ’o’olo ne ’okae. Ma da ka rao suukwai ’ana manata mamanalae ’ura ililana raoa ’okae ’oro ki.” ¹⁶ Tha Jisas ’e bae lau ’urii, “’E langi ta ngwane si faatharua kwethu, ma ka alua bana ’i farana ta tiu ma langi ta ifitai. Nia kau alua banaa ’i fulina, fasi na ngwane ne ’e ruu mai ’i luma ka rikia. ¹⁷ “Nia ’e ’urineri laubo ’ana ta si doo ne ’e too anggwa ’ana si manga ne, ta fe dani nia kau thakatafa teefau mai. Ma ta si baea ne da agwatana, kau thakatafa teefau mai. ¹⁸ “Nia nee molu ka fafurongo ’okae, sulia tha God kau fala baitalana liotooa fuamolu, lelea molu roosulia na toodooa nau ki. Ma ti boroi ’ana ne ’e to ’ana ta folaalae faekwa sulia ’initooa tha God, tha God kau fala ore baita fuana. Sui ta, ni ti ne langi si roosulia toodooa ne ki, ta folaalae faekwa boroi ’ana ne nia manata thasa ’e to ’ana sulia ’initooa tha God, tha God kau olitana faasia.” ¹⁹ ’I buri, na gaa nia tha Jisas fonea na doorana ki, da dao mai, ma da doori riki nia, sui ta, ’e ’afitai fuada ura ’idu karangilana, sulia na imole ’oro ki da koni kalia ’ana si manga neri. ²⁰ Ma tee ngwane ’i laona konia neri ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Gaa ’oe fonea na dooramu ki, da takwe bo mai ’ada ’i maa, ma da doori riki ’oe.” ²¹ Tha Jisas ka bae ’urii fuada teefau, “Ti kera ne da rongoa, ma da ka roosulia baelana tha God, kera naa na gaa nau ki, ma na dooraku ki.” ²² Tee si manga, tha Jisas fonea na bare ngwane fafurongo nia ki, da tae ’i laona tee gwe baru, ma nia ka bae ’urii fuada, “Kolu faafolo fasi ura bali asi ai loko.” Ma da tae, da ka faafolo naa. ²³ Ma ’ana si manga da lea na kau, tha Jisas ka moosu ’ana. ’Ana si manga neri bo, na oru baita ka tae na mai, ma na nanafo ki ka kwae naa mai laona baru neri, ma na baru neri ’e karangi ka kuruu naa. ²⁴ Na bare ngwane fafurongo nia ki da ka faatharasia tha Jisas da ka ’urii, “Arai baita ’ae! Kolu karangi kuruu naa!” Sui tha Jisas ’e tatae ka ngata fuana oru ma na nanafo neri ki, ma da ka roosulia, ma na asi neri ka folaa naa. ²⁵ Sui tha Jisas ka ngatafia bare ngwane fafurongo nia ki ka ’urii, “Ura tae ne molu si manata mamana ’ani nau?” Ma da kwele, ma da ka mau, ma da ka soetalafada kwailiu da ka ’urii, “Kwai gwane ’urifita naa nee? Nia ’e ngata bana, ma na oru baita fonea nanafo baita ki, da ka roo naa suli nia.” ²⁶ Sui tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki, da ka faafolo naa ’ana asi neri lelea da ka dao ’ana balifera ’i Gerasa, ’ana bali asi ne too otofana balifera ’i Galili. ²⁷ Si manga tha Jisas ’e sifo kau ’i thara faasia baru neri, nia ka daotoona tee ngwane faasia fera neri. Na ngwane neri, na anoedoo ta’ae ki da ’arutoona, ma nia ka talu bana sulia si manga ’e tau na mai, ma ’e langi si too laubo ’i laona ta luma. Boroi ma nia ’e too bana ’i laona na maa’ofi ura alulana ngwane mae ki. ²⁸ - ²⁹ Si manga ’oro ki ne sui na mai, da kani faafia roo ’aena ma ’abana laubo, ma da ka alua ngwane ura fololae ’usia. Sui ta, nia ’e muusia bana seni neri ki, ma na anoedoo ta’ae neri ki da ka taria na kau ura laona gano ’ai’adea. Ma si manga ’e rikia bo tha Jisas, nia ka ’ai baita, ma ka boururu naa ’i maana ’aena tha Jisas. Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Anoedoo ta’a ne, ’o thaka mai ’i maa faasia tha ngwalee.” Ma ngwane neri ’e ’ai ka ’urii, “Jisas ’ae, ’Oe Ngwela tha God ne ’Inito ka Tatha! Tae ne ’o dooria ’oko ilia ’ani nau? Nau ku gani ’oe fasi ’o si fala ta kwakwaelae fuaku.” ³⁰ Tha Jisas ’e soetalafana ka ’urii, “Thatamu ni ti nena?” Ma nia ’e olisia ka ’urii, “Thataku tha Omea baita.” Nia ’e bae ’urineri sulia na anoedoo ta’ae ’oro ki ’asiana ne da ’arutoona. ³¹ Na anoedoo ta’ae neri ki da gwafea tha Jisas fasi ka langi si arasida ’uri laona kilu daudaulinge ura kwakwaelae. ³² Ma na botho ’oro ki, da fanga ’ada sulia talatoli karangia laubo fera neri. Ma na anoedoo ta’ae neri ki, da gwafea tha Jisas fasi da ka ruufia ’ada botho neri ki. Ma tha Jisas ka alamatai kera naa. ³³ Kera da thakatafa mai faasia ngwane bae, ma da ka ruufia naa ferae botho neri teefau. Na ferae botho neri teefau, da ka fita naa sulia ilifau neri ura laona asi, ma da lola da ka mae teefau naa. ³⁴ ’Ana si manga na ngwane ki na da liosulia ferae botho neri da rikia si doo neri, da ka thaka naa, ma da ka faarongo ’ana laona maetoaa neri ma na maetoaa faekwa ki kalikalia laubo. ³⁵ Na imole ki na da rongoa, da ka lea mai ura rikilana doo ne ’e fuli. Ma ’ana si manga da dao mai siana tha Jisas, da ka rikia na ngwane neri na anoedoo ta’ae ’e lea naa faasia, ma ka too naa ’i maana ’aena tha Jisas, ma nia ka ’afi naa, ma ka manata ’o’olo naa. Ma kera sui da ka mau. ³⁶ Ma imole ki na da rikia si manga ne tha Jisas ’e taria na anoedoo ta’ae neri ki faasia na ngwane neri, da ka bae naa sulia fuana imole ki na da koni mai. ³⁷ Sui imole ki sui na da too ’ana balifera neri, da thaea fuana tha Jisas fasi ka lea faasida, sulia da mau ’asiana. Sui tha Jisas ka tae naa ’i laona baru bae, ma da ka lea naa. ³⁸ Na ngwane bae na anoedoo ta’ae ’e lea faasia, ’e radi ’ana tha Jisas ka ’urii, “’O alamatai nau ku lea ’aku fone ’oe.” Sui ta, tha Jisas ’e olitana kau, ka bae ’urii fuana, ³⁹ “’O oli ’amu ’i fera kamu, ma ’oko faarongo ’ana doo ki sui na tha God ’e ilia fuamu.” Sui, na ngwane neri ka oli naa ’i fera kera, ma ka bae naa sulia doo ki sui na tha Jisas ’e ilia fuana. ⁴⁰ Sui, si manga tha Jisas ’e oli mai faasia bali asi neri, na imole ki da maakwalia, ma da ka nonithathala ’asiana ura rikilana. ⁴¹ Ma tee ngwane ne thatana tha Jaeras ka dao na mai. Na ngwane neri nia ta ngwane naonao ’i laona beu ni foa. Nia ’e lea mai ka boururu ’i ’aena tha Jisas, ma ka gwafea naa tha Jisas fasi ka lea fonea ’i luma nia. ⁴² Sulia tee fe thaari muutaia nia ’e matai, ma ’e karangia kau mae naa. Ni nia tee akwala ma roo fe ngali bo. Ma ’ana si manga tha Jisas ’e lea fonea, na imole ’oro ki da koni laubo kalia. ⁴³ Ma tee keni, gwe ’abu ’e tafangia ’e too laubo ’i seeri. Na mataia ta’a neri ’e thaungia mai sulia akwala ma roo fe ngali. Ma ni nia ka nagaa sui naa totodaa nia teefau fuana ngwane kwaigurai ki, sui ka langi si ’akwaa bo. ⁴⁴ Ma na keni neri ka lea enoeno mai ’i burina tha Jisas, ma ka thamotoona kakamuna maku tha Jisas, ma na mataia neri ka sui naa faasia ’ana si manga neri ’uabo. ⁴⁵ Tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, “Ti ’amolu ne thamotooku?” ’Ana si manga neri, na konia neri lalau da ka tofe bada. Tha Pita ka bae ’urii, “Ngwane baita ’ae, imole ’oro ki ne da beresi ’oe nee.” ⁴⁶ Sui ta, tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Tee ngwane ’e thamotooku, sulia nau ku thaitamana si manga na suukwaia nau ’e guraa ta imole.” ⁴⁷ Iuka, na keni neri ’e thaitamana ne tha Jisas ’e thaitamana filoa naa, nia ’e mau ka lelebe ma ka fali na mai, ma ka boururu ’i naofana tha Jisas. Ma si manga na konia neri da bubungi nia, nia ka faarongo kera teefau ’ana ura tae ne nia ka thamotoona tha Jisas, ma si doo neri ne adea nia ka ’akwaa ’ali’ali naa. ⁴⁸ Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Keni ne ’ae, tha God ’e gura ’oe naa, sulia ’o manata mamana ’ani nau. ’O lea naa, ma ka langi ’o si manata ’a’abo lau.” ⁴⁹ Si manga tha Jisas ’e bae ’ua bana, tee ngwane ka dao na mai faasia luma kera tha Jaeras, ma ’e faarongoa tha Jaeras ka ’urii, “Na thaari ’oe bae, ’e mae naa. Langi ’o si faa’aberotana lau ngwane toodoo nena.” ⁵⁰ Ma tha Jisas ’e rongoa, ka bae ’urii fuana tha Jaeras, “Langi ’o si mau lau. Lelea sa ’oko manata mamana ’ani nau, na thaari ’oe kau ’akwaa bana.” ⁵¹ Si manga da dao kau ’i luma, tha Jisas ka talaia bo tha Pita, ma tha Jon, ma tha Jemes fonea maka ma gaa nia ngwela neri, da ka kotho na kau ’i luma. Tha Jisas ’e luia ta imole lau si lea foneda ’i luma. ⁵² Ma na konia neri teefau da liodila, ma da ka angisia ngwela neri. Sui tha Jisas ka bae ’urii, “Molu si angi lau. Na ngwela nee si mae bo, nia ’e moosu bana.” ⁵³ Ma da ka ngwaela ’ana tha Jisas, sulia da thaitamana sui naa na ngwela neri ’e mae mamana naa. ⁵⁴ Sui tha Jisas ka dau ’i ’abana thaari neri, ma ’e ’ai ka ’urii, “Ngwela ne ’ae, ’o tatae naa!” ⁵⁵ Na mangona ka oli lau mai, ma ka tatae naa. Ma tha Jisas ka thaea fuada fasi da ka fala ta si fanga fuana. ⁵⁶ Na gaa nia ma na maka nia ngwela neri, daru ka kwele ’asiana ’ana si doo neri. Sui tha Jisas ka luida fasi da si unuunu sulia doo neri ki fuana ta imole.

¹ Tha Jisas ’e soea mai na akwala ma roo Aposol nia ki siana. Ma nia ka fala na suukwaia ma na gwaungaia ura guralana mataia ki, ma na tarilana anoedoo ta’ae ki. ² Nia ka arasida kau ura faatalolana na ’Initooa nia tha God, ma na guralana imole matai ki. ³ Ma nia ka bae ’urii fuada, “’E langi molu si ngala ta si doo ’uria lealae kamolu. Molu si ngala ta kuba, ma ta ngwai, ma ta si fanga, ma ta si malefo, ma ta roo si maku ura faalangalae. ⁴ Ma ta ngwane ’ana ta luma ne da konitai kamolu, molu ka too ngado ’i laona luma neri, lelea ka dao ’ana si manga ne molu kau lea ’ana. ⁵ Lelea sa ta ngwane ’ana ta fera ne langi da si konitai kamolu, molu ka lea ’amolu faasia, ma molu ka kwaetafusia gegeo faasia ’aemolu ilingia na faataia fuada ne tha God kau tooketa kera, sulia da otekera rongoa baelana tha God.” ⁶ Ma na bare ngwane fafurongo ki da ka lea, ma da ka tatha ’ana fera ki sui ura baelae sulia Faarongolae ’Okae sulia tha God, ma na guralana imole ki ’ana fera ki sui. ⁷ Ma ’ana si manga neri laubo, tha Herod Antipas na ngwane ’inito ’i Galili, ’e rongoa na unuunua sulia doo ne tha Jisas ’e ilia. Ma na manatana ka isifufuli naa sulia tai imole da thaea tha Jon Baptaes ne ’e moori oli lau, ⁸ ma tai imole lau da ka thae ’ana tha Elaeja na profet, ma tai imole lau da ka thaea nia ta profet ’ua mai ’i nao ne ’e tatae lau faasia maea. ⁹ Bo ma tha Herod ka bae ’urii, “Tha Jon bae nau ku fala na ngwane ni omea ki da ka singgi muusia naa gwauna! Ma na ngwane ’urifita nee da bae sulia nee?” ’Urineri, ’e thafali ’ana si manga neri, tha Herod ’e dooria ’asiana rikilana tha Jisas. ¹⁰ Ma ’ana si manga na akwala ma roo aposol tha Jisas ki da oli na mai faasia faatalolana na ’Initooa nia tha God ma na guralana imole matai ki, da ka bae sulia doo ne da ilia ki. Sui, tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki, da ka lea talifilida ura maetoaa ’i Betsaeda. ¹¹ Sui ta, ’ana si manga ne, imole ki da rongoa naa tha Jisas ’e tatha, da ka lea laubo ’i burina. Ma tha Jisas ’e konitaida, ma ka bae sulia na ’Initooa nia tha God fuada, ma ka faamooria na imole ki ne da matai. ¹² Ma ’i thaulafi, si manga thato karangi kau suu naa, na akwala ma roo ngwane fafurongo nia ki da ka lea mai siana, ma da ka bae ’urii, “’Oko olitana na konia ne, fasi da ka lea ’ada ’ana fera ki, ma da ka daotoona ta si fanga fonea ta si kula ura moosulae, sulia si kula ne ’e langi ta imole si too bana.” ¹³ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Molu fala ta si fanga fuada ura ’anilana.” Ma da ka olisia da ka ’urii, “Kameli to bana lima fe berete, ma na roo gwe thakwari. ’Urineri ma ’oko dooria meli lea ma meli ka folia mai ta fanga fuana konia baita nee?” ¹⁴ Na konia neri ’e tala’ana lima tooni ngwane ki ne da too ’i seeri. Tha Jisas ka bae ’urii fuana na bare ngwane fafurongo nia ki, “Molu thaea fuada da ka ’ono ’i thaegano ’ana tee figui imole ’ana lima akwale ngwane.” ¹⁵ Burina na bare ngwane fafurongo ki da ilia si doo neri ’e sui, na ngwane ki sui da ka ’ono naa ’i thaegano. ¹⁶ Sui tha Jisas ka ngala na lima fe berete neri ki, ma na roo gwe thakwari neri ki, ma ka lio ’alaa ’uria ’i thalo, ma ka tangoa tha God. Sui nia ka niia naa fe berete neri ki, ma gwe thakwari neri ki, ma ka fala fuana bare ngwane fafurongo nia ki, fasi da ka tolingia fuada na imole ki. ¹⁷ Ma kera teefau da ka fanga, ma da ka abusu naa. Ma na bare ngwane fafurongo nia ki, da ka konia na orongana fanga ne ’e ore ’i laona akwala ma roo nanado ki lelea ka fungu bo. ¹⁸ Tee si manga tha Jisas ’e foa ’ana talifilia, ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka lea mai siana, ma nia ’e soetalafada ka ’urii, “Imole ki da thae nau ’ana tha ti?” ¹⁹ Ma da olisia da ka ’urii, “Tai ngwane da thaea thasa ’oe tha Jon Baptaes ne ’e moori oli lau. Ma tai ngwane lau da thaea thasa ’oe tha Elaeja ne ’e moori oli lau. Ma tai ngwane lau da thaea thasa ’oe ta ngwane ’ada na profet bae ki ’i nao mai ne ’e moori oli lau.” ²⁰ Ma tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, “Ma kamolu mone molu ’alangi nau ’ana tha ti?” Tha Pita ’e olisia ka ’urii, “’Oe na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia ura fonelana imole nia ki.” ²¹ Sui tha Jisas ka bae fifii fuada fasi ka langi da si faarongoa lau ta imole ’ana si doo neri. ²² Ma nia ka bae laubo ’urii, “Nau, na Ngwela nia Imole, ku nonifii ka baita ’asiana ’ana doo ’oro ki. Ma na ngwane naonao ki, ma na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, dau ekwatai nau. Ma dau thaumaeli nau, sui ’ana oluna fe dani, tha God kau tatae nau lau ura mooria.” ²³ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii fuada teefau, “Lelea sa ta imole ka dooria lealae mai ’i buriku, nia si manata ’a’abo sulia si doo nia ki ’i tala’ana bana. Fe dani ki sui nia ka nonimaabe ’uria ngalalana ’airarafolo nia ’ana ngadalae ma ka lea mai ’i buriku. ²⁴ Sulia sa ta imole ne ’e dooria ka ogoni ’ana na mooria nia faasi nau, nia kau tala faasia mooria firi. Sui ta, sa ta imole ka fala maelana uri nau, nia kau to ’ana mooria firi. ²⁵ Lelea sa ta ngwane ka to ’ana doo ki sui laona molaagali lalau, si manga nia mae, ma nia ka tala faasia tha God, doo neri ka si fala bo ta ’okaelae fuana. ²⁶ Ma lelea ta imole ka ’ida ’ani nau fonea baelaku, ’urineri nau, na Ngwela nia Imole, kwau ’ida laubo ’ani nia, ’ana si manga ku dao mai ’ana ’initooa nau, ma na ’initooa nia Maka nau, ma na ’initooa kera enselo abu ki laubo. ²⁷ Nau ku thaea naa fuamolu, tai ngwane ’amolu ’i see laubo, langi da si mae lelea da ka rikia na ’initooa tha God ne kau ’inito faafia imole nia ki.” ²⁸ Tala’ana kwalu fe dani ’i burina tha Jisas ’e thaea si doo neri ki, nia ka talaia tha Pita, ma tha Jon, ma tha Jemes, da ka tae ’i gwauna tee fe tolo ura foalae. ²⁹ Ma si manga tha Jisas ’e foa ’ana, na maana ka tatala ma ka ngwaasinasina, ma na maku nia ki ’e kwakwaoa ma ka ngwaasinasina ’asiana. ³⁰ Ma ’ali’ali roo ngwane ki daru ka too laubo ’i seeri, ma daru ka bae naa fonea tha Jisas. Kerua na tha Mosis ma tha Elaeja. ³¹ Da thakatafa mai faasia ’i laona na ngwaasinasinalae ’i thalo, ma da ka bae fonea tha Jisas sulia na maelana ma lealana faasia na molaagali ’uria ’i thalo, ne nia kau faamamanea ’i Jerusalem. ³² Tha Pita ma na roo ngwane kwaimani nia ki, da ka moosu naa ’ada. Sui ’ana si manga da tharai naa, da ka rikia na ngwaasinasinalana tha Jisas ma na roo ngwane ki ne daru takwe fonea. ³³ Ma ’ana si manga na roo ngwane neri ki daru thasi ura lealae faasia tha Jisas, tha Pita ka bae ’urii fuana, “Ngwane baita ’ae, ’e ’okae ’asiana ne kolu ka too na ’akolu ’i see. Alua meli thaungana olu ’o’oba, ta doo fuamu, ta doo fuana tha Mosis, ma ta doo fuana tha Elaeja.” (Nia lalafusia laubana doo ne nia ’e thaea.) ³⁴ Ma si manga tha Pita ’e bae ’ua bana, tee gwe datha ’e dao ma na nunufilana ka ’afu naa faafida. Ma na olu ngwane fafurongo neri ki, da ka mau ’ana si manga ne gwe datha neri ’e lea mai ka dau faafida. ³⁵ Ma tee si lingee baea ’e thakatafa mai faasia laona gwe datha neri ka ’urii, “Nia nee na ngwela nau na ku filia. Molu ka rongo uri nia!” ³⁶ Ma si manga lingee baea neri ’e sui naa, talitoona tha Jisas bana ne too fonea olu ngwane fafurongo nia ki ’i seeri. Ma da ka bonatana na doo neri, ma ’ana si manga neri da si faarongoa naa ta imole ’ana doo neri ki da rikia. ³⁷ ’Ana fe dani ’i burina doo neri ki, tha Jisas fonea olu ngwane fafurongo nia ki, da ka sifo na mai faasia gwauna fe tolo neri tha Jisas ’e tatala ’ana, ma na imole ’oro ki da ka todaa tha Jisas. ³⁸ Ma tee ngwane faasia na konia neri ’e ’ai ka ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, nau ku gani ’oe, ’oko taria kau anoedoo ta’ae ne faasia ngwela nau, sulia nia ne tee fe ngwela muutaia nau naa. ³⁹ Na anoedoo ta’ae ’e olofia ’ali’ali bana, ma nia ’e ’ai baita, ma ka ’ui’ania ngwela neri ’i thaegano ma ka lebetana naa, ma na alifuto ka tafa naa ’i fakana. Si manga ’e thaungia, ka ’afitai ’asiana ura suilae faasia, ma ka faangada nia ’asiana naa. ⁴⁰ Nau ku gwafea bare ngwane fafurongo ’oe ki fasi da ka taria faasia, ma ka ’afitai ’asiana fuada ura ililana.” ⁴¹ Tha Jisas ka bae ’urii, “Na manatamolu ’e sadi ’asiana, ma kamolu ngwane ta’a ki! ’E langi molu si faamamana nau ’ua! Nau ku nonidadaola naa ’ana fiitalalae kamolu nee. Nau ku too fone kamolu ka dao naa ’urineri, fulingana sa molu ka faamamana nau naa.” Sui nia ka bae ’urii ura ngwane neri, “’O ngala mai ngwela ’oe ’i see.” ⁴² ’Ana si manga na ngwela neri ’e dao mai ’ana si kula ne tha Jisas ’e takwe ’ana, na anoedoo ta’ae neri ka ’ui’ana ngwela neri ’i thaegano, ma ka lebetana naa. Ma tha Jisas ka ngata kau fuana anoedoo ta’ae neri, ma ka thaka na mai faasia ngwela neri, ma na moorilana ngwela neri ka fi ’okae, ma tha Jisas ka fala ngwela neri fuana maka nia. ⁴³ Na imole ki ne da koni, da ka kwele ’asiana ’ana suukwailana tha God. ’Ana si manga ne ngwane ki da kwele ’ua bada ’ana doo ki ne tha Jisas ’e ilia, nia ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, ⁴⁴ “’E langi molu si manataburo ’ana doo neri ki ku thaea fuamolu. Da kau fale nau Ngwela nia Imole ’i ’abada na maalimae nau ki.” ⁴⁵ Sui ta, na bare ngwane fafurongo nia ki da si thaitamana bo malutana si baea neri nia ’e thaea. Tha God ’e thaufinia na malutana si baea neri faasida. Sui ta, da mau laubo ura soetoolana malutana si baea neri. ⁴⁶ Na olisusuua ’e lea naa ’i malutada na bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas, sulia tai ’ada ne kau gwaungai faafida teefau. ⁴⁷ Sulia tha Jisas ’e thaitamana bana manatalada, nia ka ngala tee ngwela, ma ka faatakwea ’i malutada, ⁴⁸ ma ka bae ’urii fuada, “Lelea sa ta ngwane ’amolu ka konitana ta kae ngwela ’urii sulia ne ’o faamamana nau, ’oe ’o konitai nau laubo. Ma sa nitai ne ’oko konitai nau, ’o konitana laubo tha God ne ’e arasi nau mai. Sulia sa ni ti ne ka faafaekwa nia ’i tala’ana ’i malutamolu, nia naa na ngwane baita ne ’e gwaungai faafi kamolu teefau.” ⁴⁹ Sui tha Jon ka bae ’urii, “Ngwane baita ’ae, kameli rikia tee ngwane ’e taria na anoedoo ta’ae ki ’ana suukwaia ’oe, ma meli ka luia faasia ililana, sulia nia langi lau ta ngwane ’akolu.” ⁵⁰ Tha Jisas ka bae ’urii fuada, “’E langi molu si luia lau, sulia sa ni ti ne langi si takwe bokosi kolu, nia ta ngwane ’akolu nena.” ⁵¹ Si manga ’e dao karangia naa fasi tha Jisas ka tae naa ’i thalo, nia ka manata fifii ’ana lealae ’i Jerusalem. ⁵² Ma nia ka fala ngwane ki da ka eta ’i nao ’ana. Da lea, ma da ka dao ’ana tee maetoaa ’ana na balifera ’i Samaria fasi da ka thalungana doo ki sui maakwali nia. ⁵³ Sui ta, na imole ki ’i seeri da si dooria bo konitailana, sulia nia na ngwane ’i Jiu na ’e lea ’i Jerusalem. ⁵⁴ Ma si manga na roo ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki, tha Jemes ma tha Jon, daru rikia doo neri, daru ka bae ’urii fuana, “Ngwalee, Aofia ’ae. ’E ’urifita? ’O dooria fasi miri ka gani ura ere faasia ’i thalo fasi ka tharufi teefau ’ani kera?” ⁵⁵ Sui tha Jisas ’e abulo kau ma ka balufi keerua. ⁵⁶ Ma da ka lea naa ’ada ura ta fera lau. ⁵⁷ Si manga da lea naa sulia tale, tee ngwane ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Nau ku dooria ku lea ’aku fone ’oe, sa ’i fai boroi ’ana ’oko lea ’ana.” ⁵⁸ Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’E langi si ngwaluda neri. Sulia na koito kwasi ki da to ’ana kula kera ki ura moosulae, ma na tha’aro ki laubo da ka to ’ana nui kera ki. Sui ta, nau Ngwela nia Imole, ku si to bana ta si kula ura moosulae.” ⁵⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana ta ngwane lau, “’O lea mai buriku.” Sui ta, na ngwane neri ka bae ’ana ’urii, “Aofia ’ae, ’o alamatai nau fasi lea ku too fasi fonea maka nau, lelea nia ’e mae, nau ku alua sui kwa fi lea kau ’i burimu.” ⁶⁰ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Alamatana ngwane ki ne langi da si to ’ana mooria nia tha God, da ka alua ’ada ngwane mae kera ki. ’Oe ’o lea, ma ’oko faataloa ’amu na ’Initooa nia tha God.” ⁶¹ Ma ta ngwane lau ka bae ’urii, “Aofia ’ae, nau kwau lea kau ’i burimu. Sui ta, ’o alamatai nau fasi ku lea ma ku alulau fasi ’ana imole nau ki ’i fera.” ⁶² Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’E langi ta ngwane ne ’e dooria kau lea mai fone nau, ma nia ka manata fifii ’ana doo ki ne ’e ’akwasia, ’e langi si tala’ana fasi tha God ka ’inito faafia moorilana.”

¹ ’I burina na doo neri ki, tha Jisas na Aofia ka filia fiu akwala ma roo ngwane ki, ma ka faleda da ka lea roroo ngwane ki fasi da ka lea ’i nao ’ani nia ’ana fera ki sui ne ’e manata ura lealae ’uria. ² Ma nia ka bae ’urii fuada, “Na imole ki da kwaimaakwali naa ura manata mamanalae ’ana tha God, da ilingia na doo ’oro ki ’i laona raoa ura konilana. Sui ta, na ngwane ki ura konilana doo neri ki ne ’e langi da si ’oro. Nia nee, molu ka foa fuana tha God fasi ka fala mai ngwane ni rao ki fone kamolu. ³ Molu lea naa. Nau ku arasi kamolu ilingia kale sipsip ki ’i malutada na koito kwasi ki, sulia ngwane ’oro ki da dooria da ka naga kamolu. ⁴ ’E langi molu si ngala ta si malefo, ma langi ta ngwai ura alumalefolae ’i laona, ma langi ta tae butu. Ma langi molu si ’abero ’ana baelae fonea ta ngwane sulia tale. ⁵ Ma si manga molu ruu ’ana ta luma, molu ka bae ’urii, ‘Tha God ka faabu kamolu, ma na enoenoa nia kau too fone kamolu ’i laona luma ne.’ ⁶ Ma lelea na ngwane ne ’e too ’i seeri ka konitai kamolu ’ana enoenoa, na ’okaelae kamolu kau too laubo fonea ngwane neri. Ma lelea ka langi, na ’okaelae neri kau oli laubo mai ’ana fuamolu. ⁷ Molu ka too ’i luma neri, ma molu ka ’ania ta fanga, ma molu ka kuufia ta si doo na da fala fuamolu. Sulia na ngwane ne rao, kau ngala bo na fofolilae nia. Molu ka too ngado, ma langi molu si toofufuli. ⁸ “Ma si manga molu dao ’ana ta maetoaa, ma da ka konitai kamolu, molu ka ’ania fanga tae ne da fala fuamolu. ⁹ Ma molu ka guraa na imole matai ki ’i maetoaa neri, ma molu ka bae ’urii fuada na imole ki ’i seeri, ‘Si manga tha God kau ’inito faafia imole nia ki, ’e dao karangi kamolu naa.’ ¹⁰ Ma lelea molu dao ’ana ta maetoaa, ma ka langi da si konitai kamolu, molu ka lea sulia tale ’i laona maetoaa neri, ma molu ka bae ’urii, ¹¹ ‘Na gegeo ’ana maetoaa kamolu ne ’e rarau ’ana ’aemeli, meli kwaetafusia na kau ’usi kamolu. Nia nee na faataia fuamolu ne tha God kau tooketa kamolu sulia molu noni dadaola ni rongolana baelana. Molu ka manatatoona si doo nee: Na ’initooa tha God ’e dao karangi kamolu naa.’ ¹² Nau ku thaea fuamolu, fe dani ’ana kwakwaea ne kau dao mai, ma tha God kau fala tooketalae fuana imole ki ’ana maetoaa ta’a bae ’i Sodom. Sui ta, nia kau fala na tooketalae baita ka tatha fuana imole ki ’ana maetoaa ne, ka talua na tooketalae fuana imole ki ’ana maetoaa bae ’i Sodom!” ¹³ Tha Jisas ka bae ’urii, “’E ta’a ka tatha fuamolu ne molu too ’i Koresin. Ma kamolu ne molu too ’i Betsaeda ka ’urineri laubo. Sulia molu si faamamanea doo ’oro ni kwelelae ’ana bae ki nau ku ilia fuamolu. Lelea sa da ilia doo ni kwelelae ’ana neri ki ’i Taea ma ’i Saedon ’i nao, na imole ki ’i seeri da ka gooru ’i thaegano, ma da ka ’afisia maku bilia ki, ma da ka rafua nonida ’ana fua, fasi ka faatana na da manata oli teefau naa faasia abulo ta’alae kera ki. ¹⁴ Sui ta, ’ana fe dani na tha God kau tooketaa imole ki ’i molaagali, na kwakwaea kamolu kau tatha ka talua na kwakwaea kera na imole ki ’i Taea ma ’i Saedon. ¹⁵ Iuka, kamolu na toaa ’i Kapaneam, molu fiia thasa tha God kau kwau kamolu ’uria ’i thalo. Sui ta, nia kau ’ui’ani kamolu ’i laona si kula ’ana ngadalae.” ¹⁶ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Lelea sa ni ti ne ka rongo kamolu, nia ’e rongo nau laubo. Ma lelea sa ta imole ka otenia ’ani kamolu, nia ’e otenia laubo ’ani nau. Ma lelea sa ta imole ka otenia ’ani nau, nia ’e otenia laubo ’ana tha God ne ’e fale nau mai.” ¹⁷ Ma na fiu akwala ma roo ngwane bae da ka lea naa. Ma ’ana si manga da oli mai, da nonithathala ’asiana, ma da ka bae ’urii, “Aofia ’ae, na anoedoo ta’ae ki boroi da roosuli kameli si manga meli tarida ’ana suukwaia ’oe!” ¹⁸ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku rikia na suukwaia ’e lafu faasia tha Saetan ma nia ka ’asinia mai faasia ’i thalo ma ka inasisii mai ilingia ta sinamaaru ne ’e binalu. ¹⁹ Molu rongo fasi! Nau ku fala naa na suukwaia fuamolu fasi molu ka uria boroi ta baekwa tolo ma langi ta fafari, ka langi si ’ale kamolu bo. Nau ku fala na suukwaia ne baita fuamolu ka talua tha Saetan na maalimae kolu. ’E langi ta si doo ’atha Saetan ne fala fiilae fuamolu. ²⁰ Molu ka nonithathala ’amolu sulia na anoedoo ta’ae ki da roosuli kamolu. Sui ta, molu ka nonithathala baita ’amolu, sulia tha God ’e kedaa sui naa thatamolu ’i thalo.” ²¹ Ma ’ana si manga neri, na Mangoedoo Abu ’e faanonithathalaa tha Jisas, ma nia ka bae ’urii, “Maka ’ae, ’oe ne ’o ’inito faafia doo ki sui ’i thalo ma ’i molaagali. Nau ku tango ’oe, ’uria ne ’o faatana na doo ne ki fuana imole ki na da ilingia kae ngwela ki, ma ’oko thaufinia doo ne ki faasia ngwane ki na imole ki da faarebaita ’ada sulia da liotoo, ma da thaitamana doo ’oro ki. Iuka Maka ’ae, na doo neri ki ’e ’urineri naa sulia na kwaidooria ’oe, ’ito ’ua na mai ’i nao.” ²² Sui tha Jisas ka bae ’urii, “Maka nau ’e fala sui naa doo ki sui fuaku. Ma talifilia na Maka bo ne ’e thaitamaku na ngwela nia. Ma talifilia laubo na Ngwela ’i tala’ana ne ’e thaitamana Maka nia, ma talifilia bo imole ki ne na Ngwela ’e filida ura faatailana fuada, ne da thaitamana na Maka.” ²³ Sui tha Jisas ka abulo fuana bare ngwane fafurongo nia ki talifilida, ka bae ’urii fuada, “Ka ’oilakea fuamolu, sulia molu rikia na doo ne ki ni kwelelae ’ana ’i tari’ina. ²⁴ Nau ku thaea fuamolu, na profet ’oro ki ma na ngwane ’inito ’oro ki ’i nao, da dooria laubo rikilana na doo ne ki molu rikia ’i tari’ina, sui ta, ’e ’afitai ’asiana fuada. Ma da ka dooria ’asiana laubo rongolana na doo ne ki molu rongoa ’i tari’ina, sui ta, ’e ’afitai laubo fuada.” ²⁵ Tee ngwane toodoo ’ana bibirangaa, ’e lea mai siana tha Jisas. Nia ’e dooria kau ilitoona, ma ka bae ’urii, “Ngwane toodoo ’ae, ta tae ne nau kwau ilia fasi nau ku to ’ana na mooria firi?” ²⁶ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii fuana, “Tae ne na Kekedalae Abu ki ’e thaea? ’Urineri ma ’oko toolamai ’urifita ’ania?” ²⁷ Ma na ngwane neri ’e olisia ka bae ’urii, “’Oko liothau ’ana God ’oe, ’ana manatalamu teefau, ma ’ana mangomu teefau, ma ’ana suukwailamu teefau, ma ’ana liomu teefau. Ma ’oko liothau ’ana toolamu ka ilingia laubo ne ’o liothau ’ani ’oe ’i tala’amu.” ²⁸ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii, “Si olisilae ’oe neri ’e ’o’olo. ’O ade ’urineri, ma ’oko moori.” ²⁹ Sui ta, na ngwane toodoo neri, ’e dooria kau faatana ne na moorilana ’e ’o’olo bana, ma nia ka soetalafana lau tha Jisas ka ’urii, “Ti nee na toolaku ne kwau liothau ’ania?” ³⁰ Ma tha Jisas ’e thaitamana imole ki Jiu da otekera ’ana imole ki ’i Samaria ma nia ’e olisia ka ’urii, “Tee ngwane ’i Jiu ’e too mai ’i Jerusalem ma ka lea ’uria ’i Jeriko. Ma si manga ’e lea bana sulia tale, na ngwane bebeli ki da ka thaungia, ma da ka ngala na doo nia ki teefau fonea na maku nia ki. Ma da kwaea lelea ka maetabuamarakwa bo, ma da ka ekwatana, da ka lea na ’ada faasia. ³¹ Ma ’ana si manga neri, tee ngwane ni foa faasia Beu Abu ni Gwaungaia ’e lea laubo sulia tale neri, ma si manga ’e rikia na ngwane bae, nia ka falifolo laubo ’ana sulia ta bali tale ai, ma ka lea na ’ana. ³² Sui, tee ngwane ni rao kwaifonei laona na Beu Abu ni Gwaungaia ka lea laubo mai sulia tale neri. Ma si manga ’e dao ’i seeri, nia ka rikia na ngwane bae. Sui ta, nia ’e falifolo laubo ’ana faasia ’ana ta bali tale ai, ma ka lea laubo ’ana faasia. ³³ Sui tee ngwane faasia tee balifera ’e’ete ’i Samaria ’e lea laubo mai sulia tale neri. Si manga ’e rikia ngwane bae, nia ka kwaimanatai ’asiana fuana. ³⁴ Ma ’e lea mai siana, ka taufia na maala nia ki ’ana ngwaingwai ma na waen, ma ka ’afua maala nia neri ki. Sui ka kwaua ’i fafona dongki nia, ma ka ngala naa ’uria tee beu ura folilana da ka too ’i laona, ma ka liosulia ’i seeri. ³⁵ Ma ’ana ruana fe dani, nia ka lafua roo oronge malefo ne tala’ana fofolia ura roo fe dani, ma ka fala fuana na ngwane ne ’e liosulia na beu neri, ka bae ’urii fuana, ‘’Oko liosulia ngwane ne, ma ’ana si manga nau ku oli lau mai, nau kwau duu teefau ’ana malefo ’oe ki ne ’o fonea ’ana.’ ” ³⁶ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O manata ’urifita? Ti ’ada na olu ngwane neri ki na da thaea ’ana toolana ngwane bae na ngwane bebeli ki da kwaea?” ³⁷ Ma na ngwane toodoo ’ana bibirangaa ka bae ’urii, “Na ngwane ne ’e kwaimanatai fuana.” Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “’O lea, ma ’oko ade ’urineri laubo.” ³⁸ Si manga tha Jisas ma na bare ngwane fafurongo nia ki da lea, da ka dao ’ana tee fera, ma tee keni neri na thatana ni Mata ka konitana tha Jisas ’uri luma nia. ³⁹ Ma na toolana ni Meri ’e gooru bana ’i ninimana ’aena tha Jisas na Aofia, ma ka fafurongoa ’ana toodoolana. ⁴⁰ Ma na manatalana ni Mata ka ’a’abo ’asiana sulia ni nia bana ne ’e ilia raoa ki sui ’i luma. Ma nia ka lea mai siana tha Jisas, ka bae ’urii fuana, “Aofia ’ae, ’urineri ’o si manata ’a’abo bo sulia na thaasiku ne ’e ’akwasi nau bana, ma ku ilia baku na raoa ne ki sui talifili nau? ’O thaea fuana fasi ka lea mai fasi ka kwaifonei laubo fone nau!” ⁴¹ Ma na Aofia ’e olisia ka ’urii, “Mata ’ae, ’o manata ’a’abo ma na manatalamu ka ta’a sulia doo ’oro ki bana. ⁴² Sui ta, tee si doo bana ne baita. Ma ni Meri ’e filia naa si doo baita, ma ’e ’afitai ta imole ka lafua naa faasia.”

¹ ’Ana tee fe dani, tha Jisas ’e foa, ’ana tee si kula. Ma si manga ’e foa ka sui bo, tee ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki ka bae ’urii fuana, “Aofia ’ae, ’o toolamainia foalae fuameli, ilingia bae tha Jon ’e toolamainia laubo foalae fuana bare ngwane fafurongo nia ki.” ² Tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Si manga molu foa, molu ka bae ’urii, ‘Maka ’ae, Kameli meli dooria imole ki sui da ka faabaitaa thatamu, sulia ’e abu ka tatha. ’Oko dao mai ’ana gwaungaia ’oe faafia moorilada na imole ki sui. ³ Ma ’oko fala mai fuameli si fanga ne ’e tala’ameli sulia dani. ⁴ Ma ’oko manatalukea na ta’alae kameli ki, ka ’uria laubo na meli manatalukea ta’alae kera na imole ki sui na da ilia doo ta’ae ki fuameli. Ma ’o si ekwatai kameli ura ilitooa ka talu kameli.’ ” ⁵ Ma tha Jisas ka bae ’ana tee si omelangwane ’urii fuada na bare ngwane fafurongo nia ki, “Lelea sa ta ngwane ’ani kamolu ka lea uri luma ta ngwane kwaimani ’ana ’i ’initoona rodo, ma ka bae ’urii fuana, ‘Ngwalee ’ae, ’o fala fasi mai ta olu fe berete fuaku, ⁶ sulia tee ngwane kwaimani nau laubo, ’e too mai ’ana fera tau, ma ka dao mai siaku. Sui ta, ’e langi kwasi to ’ana ta si fanga fasi ku fala fuana.’ ⁷ Ma na ngwane kwaimani neri ’e too ’i luma ka bae ’urii, ‘’E langi ’o si faa’aberotai nau lau! Na ’olofolo ’e fono naa, ma kameli ngwela nau ki meli ka moosu teefau naa. ’E ’afitai ku tatae lau ura falelana ta si doo fuamu.’ ⁸ Aia, nau ku thaea fuamolu, boroi ’ana lelea sa ’e langi si dooria ililana ta si doo, ma lelea sa na ngwane neri ’e gani, ma ka redua naa ganilae, na ngwane ne ’i luma, kau tatae ma kau fala bana na doo ki sui ne ’e dooria. Ma ’e langi si ilia lau sulia na ngwane neri na ngwane kwaimani nia, boroi ma sulia ne nia ’e gani redua naa. ⁹ Nia nee nau ku thaea fuamolu. Molu ka gania tha God fasi molu ka ngala doo ki ne molu gani ’uria. Molu ka rofe ’i siana tha God, ma nia kau ’adomi kamolu fasi molu ka daotoona. Molu ka kidikidi ’ana ’olofolo nia tha God, ma nia kau ’ifi fuamolu. ¹⁰ Sulia na imole ki sui na da gania tha God, kera dau ngala si doo na da gani ’uria. Ma na imole ki sui na da rofea si doo na da thasi ’uria ki siana tha God, dau daotoona. Ma na imole ki sui na da kidikidi ’ana ’olofolo, tha God kau ’ifi fuada. ¹¹ “’Urineri ma, tha ti ’amolu na maka ki, ne lelea sa na ngwela ’oe ka gania tagwe thakwari, ma ’oko fala ’amu loi fuana? ¹² Ma lelea sa na ngwela ’oe ka gani ’uria ta thauli kukua, ’oko fala ’amu ta fafari fuana? ’E langi banaa! ¹³ Sui boroi ’ana kamolu molu ka ta’a, molu thaitamana molu ka fala si doo ’okae ki fuana ngwela kamolu ki. Sui ta, na Maka kamolu ’i thalo, ’e ’okae ka tatha talu kamolu. ’Urineri ne nia ka fala Mangoedoo Abu fuana imole ki na da gani nia ’uria!” ¹⁴ ’Ana tee si manga, tha Jisas ’e taria tee anoedoo ta’ae faasia tee ngwane na fakana ’e ’ato. Ma si manga na anoedoo ta’ae neri ’e tafi faasia, nia ka bae lau. Ma na imole ’oro na da koni ’i seeri, da ka kwele ’asiana. ¹⁵ Ma tai imole ’ada ki da ka bae ’urii, “Tha Jisas ’e taria naa anoedoo ta’ae ki ’ana suukwaia nia tha Saetan, na gwaungai ’ana anoedoo ta’ae ki.” ¹⁶ Ma tai imole ’ada, da dooria da ka ilitoona tha Jisas. Ma da soe nia fasi ka ilia ta si doo ni kwelelae ’ania, fasi ka faatana ne nia ’e to ’ana suukwaia faasia tha God. ¹⁷ Ma sulia na tha Jisas ’e thaitamana bana na manatalada, nia ka bae ’urii fuada, “Lelea sa barengwane laona ta maetoaa baita da firu fone kera ’i talada, ’urineri na maetoaa baita neri kau tagala. Ma lelea sa ta ngwane, ma na ’afe nia, ma na ngwela keerua ki, da ka firu fone kera ’i talada, ’e ’afitai da ka too ofu. ¹⁸ Ma na ’initooa tha Saetan ’e ’urineri laubo. Lelea sa tha Saetan ka firu fonea toa na da lea suli nia, ’urineri dau tagala kwailiu bada. Nau ku thaea doo neri ki, sulia molu thaea nau ku taria anoedoo ta’ae ki ’ana suukwaia tha Saetan. ¹⁹ Aia, ma kamolu thaea nau ku taria anoedoo ta’ae ki ’ana suukwaia tha Saetan. ’Urineri ma suukwaia tha ti mone ’ana nee tai ngwane fafurongo ’amolu ki da taria ’ana anoedoo ta’ae? Tha Saetan? ’E langi banaa! Sulia doo neri ki, ’e faatana molu garo naa. ²⁰ Nau ku taria anoedoo ta’ae ki ’ana suukwaia tha God. Ma nia ’e faatana naa fuamolu na gwaungaia tha God faafia imole ki ’e dao naa siamolu.” ²¹ Tha Jisas ’e bae lau sulia tee si omelangwane ka ’urii, “Lelea sa ta ngwane ramo ka thalungainia na raunga nia ki ura firulae, ma nia ka folo ’okae ’usia luma nia, ’e ’afitai ta ngwane ka belia na doo nia ki ’i luma nia. ²² Ma lelea sa ta ngwane ne ’e suukwai ka tatha talu nia, ’e lea mai, ma ka firu fonea, ma ka talu nia, na ngwane neri ka ngali teefau naa ’ana doo ni firulae nia ki na ’e fitoona, ma ka tolingia na doo nia ki sui fuana ngwane kwaimani nia ki. ²³ “Ma sa ni ti ne ’e langi si lea mai buriku, nia na maalimae nau. Ma sa ni ti na ’e langi si kwaifonei fone nau ura konilana mai imole ki siana tha God, nia ’e tagalangai kera sui naa faasia tha God.” ²⁴ Tha Jisas ’e bae lau ’urii, “Si manga da taria anoedoo ta’ae ka lea faasia ta ngwane, nia ka tatha laona kula ’ai’adea, ma ka rofe ’uria ta si kula fasi nia ka too lau ’ana. Ma lelea sa nia ’e rofe ma ka langi naa, nia kau manata ’urii, ‘Nau ku oli ’uria na ngwane bae nau ku totoo mai ’ana ’i nao, ma ku lea mai faasia.’ ²⁵ ’Ana si manga ’e oli mai ka dao, nia ka rikia ngwane bae ’e faafaalua ma ka ’olosia naa moorilana teefau. ²⁶ Si manga ne rikia ’e ’urineri naa, nia ’e oli lau mai, ma ka talaia lau mai ta fiu anoedoo ta’ae ka tatha talu nia, ma da lea mai, da ka too lau laona ngwane bae. ’Ana si manga neri, na moorilana ngwane neri ka fi ta’ae ka talua fatai ’i nao.” ²⁷ Si manga tha Jisas ’e thaea si doo neri ki fuada, tee ’initai laona konia neri ’e ’ai ka ’urii, “Na keni na ’e thare ’oe ma ka faasusufi ’oe, na ’e nonithathala ka tatha.” ²⁸ Sui ta, tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Mamana ka tatha. Boroi ma na imole ki na da rongoa baelana tha God, ma da ka roosulia, kera naa da nonithathala ka tatha.” ²⁹ Ma si manga da koni mai ka ’oro kalia tha Jisas, nia ka bae ’urii fuada, “Kamolu na uuni ngwane nee, molu ta’a ’asiana. Sulia molu doori rikia ta si doo ni kwelelae ’ana fasi ka faatana suukwaia tha God, sui ta, ’e ’afitai fuamolu ura rikilana. Molu kau rikia bamolu na doo ni kwelelae ’ana, ka ’uria si doo bae ’e fuli fuana profet Jona. ³⁰ Si doo ne fuli fuana tha Jona, ’e ’uria ta mamalafoa faasia tha God, ne faatana fuana imole ki ’i Ninifa. Na doo na fuli fuaku ’e ’uria ta mamalafoa ne faatana laubo na tha God ’e fale nau mai, na Ngwela nia Imole, fuada na uuni ngwane ’ana si manga ne. ³¹ Ma ’ana fe dani ne tha God kau tooketaa imole ki, na ’initai bae na ’e gwaungai ’ana maetoaa ’i Siba, nia kau tatae, ma kau faatana na ta’alae kamolu ki barengwane ’ana uuni ngwane ne, sulia na bibirangaa kamolu ki ’e garo ’asiana. Nia ’e lea tau mai faasia susuilana fera ne ’i ano, ura rongolana liotooa tha Solomon. Sui ta, nau, tee ngwane na ku baita ka tatha talua tha Solomon, na ku too ’i see ’i tari’ina, ma molu si rongo nau bo. ³² Kau ’urineri laubo ’ana fe dani na tha God kau tooketaa na imole ki, ma na imole ki ’i Ninifa dau faatana ta’alae kamolu ki, sulia da manata oli teefau naa faasia garolae kera ki, si manga da rongoa na faatalolae ne tha Jona ’e ilia fuada. Sui ta, nau tee ngwane baita ka tatha talua tha Jona, ne ku too ’i see ’i tari’ina, sui ka langi molu si manata oli bo.” ³³ Tha Jisas ka bae ’urii, “’E langi ta imole si fatharua kwethu, ma ka thaufangana ma langi ka alua ’ana farana ta tiu. Si manga ’e fatharua kwethu sui ka alua naa ’ana si kula ’ura daurangailana kwethu, fasi sa ni ti nee ’e kotho mai luma, nia ka rikia folaalana. ³⁴ Lelea sa ’e langi ’o si rikia na folaalae ne, na maamu na ’e ta’a, ma ’oko too bamu laona maerodo. Lelea sa maamu ka ’okae ma ’oko too laona folaalae ne, ’e ’urineri sulia na maamu naa ne talaia mai folaalae laona nonimu. ³⁵ Molu ka manata ’okae ade’ana molu ka ekwatana na folaalae nau, ma laona moorilamolu ka rorodoa. ³⁶ Ma lelea sa molu ka fungu ’ana folaalae, ’e langi ta si kula ’ana nonimolu si rorodoa naa. Lelea sa ka ’urineri taari molu ka too ’ana si kula na kwethu ’e tharu ai.” ³⁷ ’Ana si manga tha Jisas ’e faasuia na baelana, tee ngwane ’ada na Farasi ki ka laefia mai ura fangalae ’i luma nia. Tha Jisas ka lea fonea ma ka fanga naa fonea. ³⁸ Ma na Farasi neri ka kwele ’asiana, sulia ’e rikia tha Jisas si taufia bo ’abana ’i nao ’ana fangalae. ³⁹ Ma tha Jisas na Aofia ka bae ’urii fuana, “Kamolu Farasi ki, molu manata ’a’abo ’asiana ura taufilana bana na bali ai ’i maa ’ana titiu ni kuu ki, ma na doo ni fanga kamolu ki. Sui ta, ’i laona na moorilamolu ’e fungu ’ana doo ta’a ki sui. ⁴⁰ Molu oengwanea ’asiana! Tha God ’e thaungana na bali ai ’i maa ’ana doo ki sui, ma ka thaungana laubo bali ai ’i lalo ’ana doo ki sui. ⁴¹ Aia, molu ka fala si doo ki na ’e too laona titiu ni kuu kamolu ki fonea doo ki na ’e too laona doo ni fanga kamolu ki fuana ngwane siofa ki, fasi na ’oke doo kamolu ki sui ka faalu ’i naofana tha God. ⁴² “Ka ta’a fuamolu na Farasi ki, sulia boroi ’ana molu ka fala si mamage doo faekwa ki ’ana fanga laona raoa kamolu ki, sui ta, ’e langi molu si manata ’a’abo bo ura ’olosilana toolamolu fonea imole ki na molu too foneda, ma na liothaua kamolu fuana tha God si ’okae bo. ’E ’okae fasi molu ka ilia si doo faekwa ki ’ana falelana tangafulu ’ana si fanga ’ana fanga kamolu ki fuana tha God, ma molu ka manatatoona laubo si doo baita ne ’ana liothaulae ’ana tha God, ma na imole ki sui ’ana maetoaa kamolu. ⁴³ “Ka ta’a fuamolu na Farasi ki, sulia si manga molu lea laona beu ni foa, molu ka filia ’amolu toolae ’ana si kula ni toolae kera ngwane baita ki. Ma si manga molu lea ’i maana usia ki, molu dooria imole ki da ka faabaita kamolu. ⁴⁴ Ka ta’a fuamolu na Farasi ki, sulia molu ’uria na kwainaia ne langi da si ’uia bo ta sulufau kalia, si manga ngwane ki da ’asida boroi ’i fafona, ’e langi da si thaitamana bo doo moko ne nii laona.” ⁴⁵ Sui tee ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa ka bae ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, si manga ’o bae ’urineri, ’o bae naga kameli laubo neri.” ⁴⁶ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Ka ta’a fuamolu ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, sulia molu thaungana bibirangaa ’afitai ’oro ki fuana imole ki, ma ka ’afitai ’asiana fuada ura roosulilana. Ma ka langi molu si foneda laubo. ⁴⁷ Ka ta’a fuamolu, sulia molu thaungana na kilu gwau kera na profet ki ka lio kwanga ’asiana, doo bae na kokoo abu kamolu ki bana bae da thaumaelida. ⁴⁸ Sulia doo neri ki, na ’e faatana na molu alafaafia si doo ta’a bae ki na kokoo abu kamolu ki da ilia ’ani kera. Sulia kera na da thaumaelida, ma kamolu molu ka thaungana kwainaia kera ki. ⁴⁹ Ma ’uria si doo neri, tha God ’i laona liotooa nia, ka bae ’urii, ‘Nau kwau fala kau na profet ki, ma na aposol ki fuada, sui ta, kera dau thaumaelia tai ngwane ’ada, ma dau faangadaa laubo tai ngwane ’ada.’ ⁵⁰ Nia neri, tha God ka fala kwakwaelae fuana imole ki ’ana uuni ngwane nee, sulia da thaumaelia na profet ki sui, ’ito mai ’ana thafalilana fera ne ’i ano, ⁵¹ thafali mai ’ana maelana tha Ebol lelea ka dao ’ana maelana tha Sekaraea na ngwane bae da thaumaelia laona Beu Abu ni Gwaungaia ’i malutada fuli ere abu ma na tobi abu. Si doo mamana ku thaea fuamolu, tha God kau tooketaa imole ki ’ana uuni ngwane ne, faafia maelana ngwane neri ki. ⁵² “Ka ta’a fuamolu ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, sulia molu thaufangainia na mamanaa tha God, fasi na imole ki langi da si thaitamana. ’E langi molu si manata mamana laubo ’ana, ma molu ka luia na imole ki faasia thaitamanalana.” ⁵³ Ma ’ana si manga tha Jisas ’e lea naa faasia maetoaa neri, na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, ma na Farasi ki, da ka thafalia naa ngengelana, ma da ka soetalafana ura doo ’oro ki. ⁵⁴ Ma da thasi ura faagarolana tha Jisas fasi da ka daotoolana ta si tae ne nia ’e thaea ka garo.

¹ ’Ana si manga neri laubo, tee konia baita, ’e tala’ana tooni ma tooni imole, da koni mai ura rongolana tha Jisas. Na konia neri ’e baita ’asiana lelea da ka urida kwailiu naa. ’I nao ’ana ne tha Jisas ’e bae fuana konia baita neri, nia ka thafali bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Molu ka fii kamolu faasia roolae sulia manatalae ngwane ta’a kera na Farasi ki, sulia kera na ngwane susuke ki. ² Tae ne na ngwane susuke ’e thaufangainia, tha God kau faatalo ’ania. Ma na doo anggwa ki, dau thaitamana laubo. ³ Ma tae na molu thaea ’i laona mae rodo, dau rongoa laona dani folaa. Ma tae ne na molu fuarotana ’ana ta si kula banitai, dau faataloa fasi na ngwane ki sui da ka rongoa.” ⁴ Tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea fuamolu ngwane kwaimani nau ki, langi molu si manata baita ’ana ti na kau thaumaelia na nonimolu, ma ’i buri ’e langi da si ilia bo ta si doo ta’a lau ’ana mangomolu. ⁵ Sui ta, nau ku faatana fuamolu ngwane na molu ka manata baita ’ana, molu ka maungia tha God. Sulia nia naa na ’e thaitamana kau thaumaelia nonimolu, ma ka to laubo ’ana suukwaia ura ’uilae ’ana mangomolu laona si kula ’ana ngadalae. Iuka, nau ku thaea lau fuamolu, tha God talifilia bo na molu ka maungia. ⁶ “Na lima kae fe tha’aro ki, da folia bo ’ana roo kalife mamage seleni faekwa ki. Kali fe tha’aro neri ki da ka faekwa boroi ’ada, tha God si manataburo bo ’ana ta tee fe doo ’ani kera. ⁷ Na ifuna gwaumolu boroi, tha God ’e thaitamana teefau bana ai. Nia nee langi molu si mau, sulia tha God ’e manata baita ’ana imole ki ka talua na kae fe tha’aro faekwa ’oro ne ki.” ⁸ Sui tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea fuamolu, lelea sa ta ngwane ka faatalo ’ani nia ’i naofana imole ki ne nia na ngwane fafurongo nau, ’urineri nau, na Ngwela nia Imole boroi, kwau faatalo laubo ’ani nia ’i naofana enselo nia ki tha God. ⁹ Ma lelea sa ta ngwane ka tofe nau ’i maana imole ki, nau kwau tofea laubo imole neri ’i naofana enselo nia ki tha God. ¹⁰ “Ma lelea sa ta imole ka bae naga nau, tha God ’e thaitamana ka manatalukea bana. Sui ta, lelea sa ta imole ka bae nagaa na raoa nia Mangoedoo Abu, ’e afitai tha God ka manatalukea na imole neri. ¹¹ “Ma kera dau ngali kamolu ’uria tooketalamolu ’i laona beu ni foa ma langi ’i naofana ngwane ’inito ki. ’Ana si manga neri, langi molu si mau, ma langi molu si manata ’a’abo ’uria ta si baea ’urifita ne molu kau thaea, ma molu ka olisida ’ania. ¹² Sulia ’ana si manga neri, na Mangoedoo Abu kau toodoo fuamolu sulia si doo ki na molu kau thaea.” ¹³ Tee ngwane ’i laona konia neri, ’e bae ’urii fuana tha Jisas, “Ngwane Toodoo ’ae, ’o thaea fuana dooraku fasi ka tolingia na totodaa kamiria ki na maka kamiria ’e ’akwasia fuamiria.” ¹⁴ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ti ne ’e fala suukwaia fuaku ura tooketalae ma tolingilana doo ’urineri ki ’i malutamurua?” ¹⁵ Ma nia ka bae ’urii fuada teefau, “Molu ka manata ’okae, ade’ana ’urineri molu ka fi anau ’ana doo ki. Sulia na mooria mamana nia ngwane ’e langi lau ’ana malefo ma langi na totodaa nia ki.” ¹⁶ ’Urineri tha Jisas ka bae ’ana si omelangwane fuada ka ’urii, “Tee ngwane totoda ’e to ’ana tee si thaegano ’okae na ’e fasi doo ’i laona, ma ka konia na doo ’okae ’oro ki ne ’e fasia ’i laona. ¹⁷ Ma nia ’e too ka manata ’ana suli nia ’i tala’ana ma ka ’urii, ‘Tae ne nau kwau ilia? Sulia ’e langi kwasi to naa ’ana ta si kula ura taingailana doo nau ki. ¹⁸ Iuka, nau kwau thasi ’urii, nau kwau taga ’ana ’o’oba nee nau ku koni doo ’i laona, nau ku thaungana lau tee ’o’oba faalu ne ore baita. Ma nau kwa fi konia mai fufue doo nau ki ma tai doo ki lau ’i see. ¹⁹ Sui nau kwa fii bae lau ’urii fuaku ’i tala’aku, Ka ’oilakea ’asiana fuamu! ’O to naa ’ana doo ’okae ’oro ki ne ’o dooria sulia fe ngali ’oro ki. ’Oko too takofaekwa ’amu! ’Oko fanga ’okae ’amu, ma ’oko kuu ’amu, ma ’oko ilia doo ne kau faanonithathalaa moorilamu.’ ²⁰ Sui ta, tha God ’e bae ’urii fuana, ‘’O oengwanea ’asiana! Laona fe rodo ’i tari’ina naa ne ’okou mae, ma ’oko fi thaitamana tai ne kau to ’ana na doo ki ne ’o taingainia fuamu tala’amu.’ ” ²¹ Ma tha Jisas ’e faasuia na toodoolae neri ka ’urii, “Si doo neri kau fuli ’urineri laubo fuana ngwane na da konia doo ki fuada talada, sui ta, ’i naofana tha God kera da siofaa ’asiana.” ²² Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Nau ku thaea fuamolu, langi molu si manata ’a’abo sulia tae ne molu kau ’ana, ma tae ne molu kau ’afisia. ²³ Sulia na mooria ne, ’e ’okae ka tatha talua na fanga, ma na noni ne ’e ’okae ka tatha talua na maku. ²⁴ Rikia na tha’aro ki, langi da si ’a’abo bo sulia raolae ’ana ta raoa. Ma langi da si konia bo ta fanga, ma kera da si thaungana bo ta ’o’oba ura alulana fanga. Sui ta, tha God ’e thareda bana. Ma tha God ’e manata baita ’asiana ’ani kamolu ka talua tha’aro ’oro ki. Nia nee, tha God kau thare kamolu bana. ²⁵ “Sui boroi ’ana molu ka manata ’a’abo ’ana mooria kamolu ki, ’e ’afitai ’asiana molu ka thaungana moorilamolu ka ore tau lau. ²⁶ Ma lelea sa ’e langi molu si tala’ana bo ililana si doo faekwa ki ura faataulana moorilamolu, ’uria tae na molu ka manata ’a’abo ’ana doo ’e’ete ki? ²⁷ “Molu rikia fasi na takana ’ai ki ne da taka faalu. ’E langi da si rao bo, ma langi da si thaungana bo ta maku fuada. Nau ku thaea fuamolu, na rikilada ’e kwanga ka tatha talua maku ki ne tha Solomon na ngwane ’inito ’e ’afisia. ²⁸ Ma na takana ’ai ki da too bada sulia kae si manga kukuru, ma da ka ’ui’anida laubo laona ere. Sui ka ’urineri boroi ’ana, tha God ’e faa’afisida ’ana doo ’okae ki. ’Urineri ma kamolu fiitala ’asa tha God langi si faa’afi kamolu laubo? Na fiitooa kamolu ki ’e faekwa ’asiana. ²⁹ “Ma langi molu si manata ’a’abo ’asiana sulia tae ne molu ka ’ania, ma tae ne molu ka kuufia. ³⁰ Sulia na ngwane too kinakina fuana tha God ki ne da thaitamana dau manata ’a’abo sulia si doo neri ki. Ma kamolu, Maka kamolu ’e thaitamana ka sui naa ne molu thasi ’uria doo neri ki. ³¹ Molu ka manata naa mone sulia na mooria ne tha God ’e ’inito faafia, fasi nia ka fala fuamolu na doo ki ne molu dooria.” ³² Sui tha Jisas ka bae lau ’urii, “Kamolu imole nau ki, sui boroi ’ana molu ka ’uria na ferae sipsip faekwa, langi molu si mau, sulia tha God na Maka kamolu, ’e nonithathala ’asiana ura falelana ’initooa nia fuamolu. ³³ Molu ka usi ’ana doo kamolu ki, ma molu ka fala si malefo fuana toa siofa ki. Lelea sa molu ka ade ’urineri, molu kau to ’ana ngwai ura koni malefolae ki ’i thalo ne ’e ’afitai ka fura. Kamolu kau konia na totodaa kamolu ki ’i thalo, ’ana kula ne ’e ’afitai da ka faasuia, ma na kula ne ngwane bebeli ki langi da si dao ’ana, ma langi ta ’aide si nagaa. ³⁴ Sulia si manga na totodaa kamolu ’e too ’i thalo, na moorilamolu ’e too teefau naa ’uria ’i thalo. Ma si manga na totodaa kamolu ’e too laona molaagali, na moorilamolu ka too teefau naa ’uria doo ki laona molaagali. ³⁵ “Molu ka too ni liliolae maasia ta tae ne kau dao mai. Ma molu ka ’afisia na maku kamolu ki, ma molu ka fatharua na kwethu kamolu ki, ³⁶ ka ’uria naa ngwane rao ki na da maasia na ngwane ’inito kera ne kau oli mai faasia ta fafangaa ’ana luma’a. Si manga ’e dao mai ma ka kidikidi, kera ’ali’ali bo da ka ’ifingia na ’olofolo fuana. ³⁷ Ka ’oilakea fuana na ngwane rao neri ki na ngwane ’inito kera ’e daotooda, ma da tharai ’ua bada, ma da maasia ’ana si manga ’e oli mai ’ana. Nau ku thaea na doo mamana fuamolu, nia ka thathalu, ma ka faa’onoda teefau, ma ka thareda. ³⁸ Ka ’oilakea fuada lelea sa nia daotooda da kwaimaakwali, ’uria nia kau dao mai laona ’initoona rodo, ma langi kade rodo ’i laasikadangi! ³⁹ “Ma molu ka manatatoona doo ne, lelea sa na ngwane ’ana luma ’e thaitamana si manga ne ngwane bebeli kau dao mai ’ana, ’e ’afitai na ngwane bebeli ka ruu laona luma nia. ⁴⁰ Kamolu laubo, molu ka too ni kwaimaakwalilae ’ani nau, na Ngwela nia Imole. Nau kwau dao mai ’ana na si manga ne molu fiia thasa langi ku si dao mai ’ana.” ⁴¹ Tha Pita ka bae ’urii, “Aofia ’ae. ’Urii ’o thaea si omelangwane neri fuameli bana neri, ma langi fuana imole ki sui?” ⁴² Na Aofia ’e olisia ka ’urii, “Kamolu kau ’uria na ngwane rao ne ’e liotoo ma nia ka rao ’o’olo. Ma na arai baita kau alua fasi nia ka liosulia na ngwane rao ki, ma ka fala na fanga fuada ’ana si manga ura fala fangalae. ⁴³ Ma ’oilakea fuana na ngwane rao neri ne ngwane baita nia daotoona, ma nia ilia doo neri ki ’ana si manga ne nia ’e dao mai ’i luma nia! ⁴⁴ Nau ku thaea na doo mamana fuamolu, na ngwane baita ka alua fasi nia ka liosulia doo nia ki sui. ⁴⁵ Sui ta, ’e ta’a ’asiana lelea sa na ngwane rao neri ka manata ’urii, ‘Na ngwane baita nau, daolana mai ’e tau ’ua,’ ma nia ka thafalia naa kwaelana ngwane rao ki, ma na keni rao ki, ma nia ka too ni fanga ’ana ma ka kuu lilinga na ’ana lelea gwauna ka lilinge naa. ⁴⁶ Sui na ngwane baita kau dao mai ’ana ta fe dani ne ’e langi nia si kwaimaakwali ’ania, ma ’ana si manga ne nia si thaitamana laubana. Na ngwane baita kau fala kwakwaelae baita fuana, ma kau alu nia ’ana si kula fuana imole ki ne langi da si manata mamana. ⁴⁷ “Ma na ngwane rao na ’e thaitamana tae na ngwane baita nia ’e dooria fasi nia ka ilia, sui nia si thalungainia bo ma si ilia bo doo ki na ngwane baita nia ’e dooria, dau fala kwakwaelae baita fuana. ⁴⁸ Sui ta, na ngwane ni rao ne ’e langi si thaitamana si doo na ngwane baita nia ’e dooria, ma nia ka ilia si doo neri ne ’e tala’ana da ka nangasia faafia, dau fala kwakwaelae faekwa bo fuana. “Lelea sa tha God ka fala doo ’oro ki fuana ta ngwane, tha God ’e dooria ngwane neri ka olitana laubo doo ’oro ki fuana. Ma lelea sa tha God ka fala doo ’oro ki ’asiana fuana ta ngwane, nia ’e dooria laubo doo ’oro ki ’asiana faasia ngwane neri.” ⁴⁹ Tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku lea mai ura suungilana na molaagali, ma nau ku dooria na ere neri kau thafali tharu naa! ⁵⁰ Nau kwau tatha laona nonifiia ’e baita ’asiana ne ’e ’uria si manga ne ngwane ’e kurumainia laona kafo ’ana sisiuabulae. Ma nau ku manata fifii naa ura lealae laona sisiuabulae ’ana nonifiia baita neri ka fono naa! ⁵¹ ’Urineri ma kamolu manata ’asa nau ku dao mai fonea enoenoa laona molaagali? ’E langi ’asiana! Sui ta, nau ku dao laubo mai fonea tolilae. ⁵² Nia ’e thafali ’ana si manga ne ka oli ’alaa, na luma ne lima imole ki da too ’i laona, dau toli. Olu imole ’ana ta bali, ma roo imole ’ana ta bali ai. ⁵³ Na maka ki dau olisusuu fonea na ’alakwa kera ki, ma na ngwane daraa ki dau olisusuu fonea na maka kera ki. Ma na gaa ki dau olisusuu fonea na thaari kera ki, ma na thaari ki dau olisusuu fonea na gaa kera ki. Ma na fungo keni ki dau olisusuu fonea na kenifungao kera ki, ma na kenifungao ki da ka olisusuu fonea na fungo keni kera ki.” ⁵⁴ Tha Jisas ’e bae lau fuana konia baita neri ka ’urii, “Lelea sa molu rikia gwe datha ’e tae mai faasia suulana thato, molu ka thaitamana na uta kau ’aru. Ma nia kau ’aru mamana naa. ⁵⁵ Ma lelea sa na oru ka tae mai, molu kau thaitamana laubo nia kau ’ako’ako. Ma nia kau ’ako’ako mamana naa. ⁵⁶ Kamolu ngwane susuke ki! Sulia molu thaitamana rikilana mamangaa fonea na molaagali, sui ka langi molu si lio thaitamana doo ne tha God ’e ilia ’ana si manga neri.” ⁵⁷ Tha Jisas ’e bae lau ka ’urii, “’Uria tae ne molu si filia ’amolu doo ’o’olo ki ni ililana? ⁵⁸ Lelea sa ta imole ka ngali ’oe ura tooketalae, sui fatai muru kafi bae laona kula ni tooketalae, ’oko thasi fasi ’uria ’olosilana doo ki ’i malutamurua. Sulia lelea ’e langi ’o si ilia si doo neri, nia kau ngali ’oe siana ngwane ni keketoa, ma ’i burina nia ’e tooketa ’oe, nia ka fale ’oe fuana ngwane kani ngwane ki, ma da ka alua ’oe laona dele. ⁵⁹ Nau ku thaea fuamolu, lelea sa ’e ’urineri, ’e ’afitai ’asiana ’oko lea mai ’i maa faasia na dele, lelea ’oko fala bo si malefo ’isi na ’e tala’ana kwakwaelae ’oe.”

¹ Ma ’ana si manga neri laubo, tai imole na da too ’i seeri, da faarongoa tha Jisas ’ana imole ki faasia ’i Galili ne tha Paelat ’e thaumaelida, si manga da foasia tha God. ² Ma tha Jisas ka bae ’urii, “’Uria tae? Sulia ne da thaumaelia barengwane neri, da ka mae naa ’urineri, molu manata ’asa kera na barengwane na ta’alae kera ki ’e baita ka talua na imole ki sui ’i Galili neri? ³ ’E langi ’asiana! Ma nau ku thaea fuamolu, lelea sa langi molu si manata oli faasia na ta’alae kamolu ki, kamolu teefau ne molu kau mae laubo ’uri kera. ⁴ Kamolu manata ’urifita sulia akwala ma kwalu ngwane bae ki laona maetoaa bae ’i Saeloam na beu baita bae ’e ’asia faafida, ma da ka mae teefau naa? ’Urineri, molu manata thasa si doo neri ’e faatana ni kera naa na ngwane ta’a ki, ka talua na imole ki sui ne da too ’i laona fera ’i Jerusalem? ⁵ ’E langi! Nau ku thaea fuamolu, lelea sa ’e langi molu si manata oli faasia ta’alae kamolu ki, kamolu teefau molu kau mae laubo ’uri kera.” ⁶ Sui tha Jisas ka bae fuada ’ana si omelangwane ne ka ’urii, “Tee ngwane ’e fasia tee ’ai na da ’alangia ’ana fig ’i laona raoa nia. ’Ana tee si manga, ’e lea ma ka rofe ’uria tai fufue doo ’i gwauna ’ai neri, ma ’e langi si rikia bo ta fufue doo ’ana. ⁷ Ma nia ka bae ’urii fuana ngwane ne rao ’i laona raoa nia, ‘Rikia fasi, olu fe ngali nau ku lilio mai ’uria na fufue doo ki, ma langi kwasi rikia bo ta fufue doo ’ana. ’Urineri ’oko kasia na ’amu! ’Uria tae ne ka too bana ura suusilana thaegano ura raolae?’ ⁸ Sui ta na ngwane rao neri ’e olisia ka ’urii, ‘Aofia ’ae, ’o alamatana ’ai ne ka too fasi ’ana sulia ta tee fe ngali. Nau kwau ’elia ta kakaloa kalikalia, ma kwau alua tafu ki ’aena, fasi na thaegano ne ka ’okae lau. ⁹ Ma lelea sa ’ai ne ka fungu ’ana fufue doo ki ’ana fe ngali loko mai, ka ’okae. Ma lelea sa ka langi, ’oko kasia na ’amu.’ ” ¹⁰ ’Ana tee fe Sabat fe dani ’ana mamaloa, tha Jisas ’e toodoo ’i laona tee beu ni foa. ¹¹ Ma tee keni ’e too ’i seeri ne na anoedoo ta’ae ’e kosua na sulina ka buu, ma nia ka matai sulia akwala ma kwalu fe ngali, ma ’e langi si tala’ana nia kau takwe ’o’olo. ¹² Ma si manga tha Jisas ’e rikia, nia ’e soea mai siana ka bae ’urii fuana, “’Oko ’akwaa naa faasia na mataia nee ’e thaungi ’oe.” ¹³ Ma nia ka alua ’abana ’i fafona sulina, ma ’ana si manga neri bo, na keni neri ka tatae ’o’olo, ma ka tangoa tha God. ¹⁴ Ma si manga ngwane naonao ’ana beu ni foa neri ’e rikia tha Jisas ’e ilia si doo neri ’ana keni ne ’ana Sabat fe dani ni momololae, nia ’e oli ma ka rakethasu ’asiana, ma nia ka bae ’urii fuana ngwane neri ki, “Ono fe dani ne ura ililana raoa kamolu ki. Ma ’ana fe dani neri ki laubo, molu ka lea mai ura guralae. ’E langi molu si lea mai ura guralae ’ana Sabat fe dani ni momololae.” ¹⁵ Ma na Aofia tha Jisas ’e olisia ka bae ’urii, “Kamolu ngwane susuke ki! Sulia molu ili ngwaluda ’ana raoa ki si manga molu lukea na buluka ma dongki kamolu ki, ma molu ka talaida ’uri kafo ura faakufilada ’ana Sabat fe dani ’ana mamaloa. ¹⁶ Ma na keni ne, nia ne ’ana kwalafaa kokoo abu kolu tha Abraham laubo, ma tha Saetan ka kani mai faafia ’ana mataia sulia akwala ma kwalu fe ngali. Ma ’e ’okae fasi nau ku guraa na mataia ne faasia ’ana dani ’ana Sabat.” ¹⁷ Si manga tha Jisas ’e bae ’urineri, na maalimae ki da ka ’ida ’asiana, ma na imole ki da fi nonithathala ’ana, sulia doo ni kwelelae ’ana ki ne tha Jisas ’e ilia. ¹⁸ Tha Jisas ’e bae lau ka ’urii, “Nau ku bae lau kau sulia tee si unuunua ne kau faatana si doo ne tala’ana na ’initooa tha God faafia imole nia ki. ¹⁹ Nia ’e ’urii: Tee ngwane ’e ngala na mingge ’ai faekwa ne da ’alangia ’ana mastad, ma ka fasia laona raoa nia. Nia ’e bulao mai, ma ka alua na ’ai baita, ma na tha’aro ki da ka lea mai, ma da ka too ’i gwauna, ma da ka thaungana nui kera ki ’ana thare ’ai neri.” ²⁰ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku bae lau kau sulia ta unuunua ne kau faatana na doo ne ka tala’ana na ’initooa tha God faafia imole nia ki. ²¹ Nia ’e ilingia ta kae si isi ura faafufulana berete ne ta keni ’e ngala, ma ka dolaa ’ana flaoa ’oro, lelea ka tathafia gwe kumu neri fasi ka fufu ma ka fane.” ²² Si manga tha Jisas ’e lea ’uria ’i Jerusalem, nia ka tatha daraninia naa maetoaa baita ki, ma na maetoaa faekwa ki, ma ka toodoo fuana imole ’oro ki. ²³ Ma tee ngwane ’e soetalafana ka ’urii, “Arai ’ae. ’Urineri ma ta ange imole bo ne tha God kau faamoorida?” Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, ²⁴ “Nau ku thaea fuamolu, molu ka thasi suukwai, fasi molu ka kotho ’ana ’olofolo ne ’e susu ne lea ’uria ’i thalo. Sulia na imole ’oro dau thasi ’uria na kotholae, ma ka ’afitai ’asiana fuada sulia na ’olofolo kau fono ’usida. ²⁵ Si manga ngwane baita ’ana luma ’i thalo nia ka tatae, ma ka fono ’usia na thato, kamolu kau takwe mai ’i maa, ma molu ka kidikidi ’ana ’olofolo, ma molu ka bae ’urii, ‘Arai ’ae, ’o ’ifi kau fuameli.’ Sui ta, nia ’e olisia ma ka ’urii, ‘’E langi nau kwasi thaitamamolu, ma langi nau kwasi thaitamana kula ne molu lea mai faasia.’ ²⁶ Sui molu kau olisi ’urii ’ana, ‘Kameli meli fanga naa fone ’oe, ma meli ka kuu laubo fone ’oe, ma ’oko toodoo naa ’i laona na maetoaa kameli ki.’ ²⁷ Sui ta, nia ka bae ’urii, ‘Kamolu na ngwane ta’a ki, molu ka lea tau kau faasi nau. Nau kwasi thaitamamolu, ma langi nau kwasi thaitamana kula ne molu lea mai faasia.’ ²⁸ “Ma si manga molu rikia tha Abraham, ma tha Aesak, ma tha Jakob, ma profet ki sui ’i laona ’Initooa nia tha God, tha God kau ’ui’ani kamolu ’i maa, molu kau kwaimanatai, molu kau angi, ma molu kau rakethasu ma molu kau didilifo! ²⁹ Ma na ngwane ki dau dao mai faasia taelana thato, ma ’i suulana thato, ma faasia gwauna fera, ma ’i ’aena fera, ma kera ka koni ’ana fangalae loko ’i laona ’Initooa nia tha God. ³⁰ Sulia na ngwane ne da ’isi ’ana si manga neri, dau eta ’i nao. Ma na ngwane ne da eta ’i nao ’ana si manga neri, dau ’isi.” ³¹ ’Ana si manga neri, tai Farasi ki da lea mai siana tha Jisas, ma da bae ’urii fuana, “’O lea faasia ’i see ’uria ta fera ’e’ete, sulia tha Herod na ngwane ’inito ’e dooria ’asiana thaumaelilamu.” ³² Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Tha Herod ’e ’uria ta koito kwasi, sulia nia ’e too susuala ’asiana. Lea molu ka thaea fuana, tari’ina ma langi ’i bobongi, nau kwau ilia na ’aku raoa nau ’ana tarilana anoedoo ta’ae ki, ma guralana imole matai ki. Ma ’ana oluna fe dani, nau kwa fi faasuia na raoa nau. ³³ Sui ka ’urineri boroi ’ana, nau ku tathadongaa na ’aku ’uria ’i Jerusalem ’i tari’ina, ma ’i bobongi, ma laona fe dani loko ki laubo. Sulia ’e langi si tala’ana dau thaumaelia na profet ’ana ta fera ’e’ete, talitoona bo laona fera ’i Jerusalem.” ³⁴ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii, “Toaa ki ’i Jerusalem ’ae! Kamolu molu laafauna profet bae ki tha God ’e arasida mai siamolu, ma molu ka thaumaelida naa. ’Ana si manga ’oro nau ku dooria molu ka lea mai siaku, fasi kwa liosuli kamolu ka ’uria ta kukua ne ofia kalena ’i farana kukubana. Sui ta, ’e langi molu si dooria bo. ³⁵ Ma ’ana si manga ne naa, tha God kau lea faasi kamolu, ma kau ekwatai faiburi ’ana fera kamolu. Ma nau ku thaea fuamolu, ’e afitai naa molu ka riki nau lau, lelea ka dao ’ana si manga ne molu kau bae ’urii, ‘Tha God ’oko ’oilaketana na ngwane ne ’e lea mai ’ana na suukwaia ’oe!’ ”

¹ ’Ana tee fe Sabat, fe dani ’ana momololae, tha Jisas lea ka fanga ’i luma tee ngwane naonao ’ana Farasi ki. Ma ’ana si manga neri, na ngwane ki da ka lilio ’uria rikilana ta tae ne nia kau ilia. ² Ma tee ngwane ne roo ’abana ki ma na roo ’aena ki ’e ubu ’asiana, nia ’e lea mai siana tha Jisas. ³ Ma tha Jisas ’e soetalafana Farasi ki ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa ka ’urii, “Na bibirangaa kolu ’e alamatana fasi kolu ka guraa ta ngwane matai ’ana Sabat, ma laa ’e langi?” ⁴ Sui ta, ’e langi da si olisia bo. Sui tha Jisas ka thamotoona ngwane matai neri, ma nia ka ’akwaa naa, ma tha Jisas ’e alamatana ka lea na ’ana. ⁵ Sui tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, “’Urineri ma lelea sa ta ngwela ’amu ma langi ta buluka ’amu, ka ’asia ’i laona ta kilu ’ana Sabat, tala’ana lea ’oko faamooria bamu?” ⁶ Ma ’ana si manga tha Jisas ’e soetoona ’urineri, langi ta ngwane si olisia bo. ⁷ Ma si manga tha Jisas ’e rikia ngwane ki ne da dao mai ’ura fangalae, ma da ka filia ’ada si kula ’inito ki ’ura goorulae, nia ka bae ’ana si omelangwane nee fuada ka ’urii, ⁸ “Si manga ta ngwane ’e laefi’oe ’ura ta fafangaa ’ana luma’a, langi ’o si gooru ’ana si kula ni goorulae fuana ngwane naonao ki, ade’ana da ka laefia laubo ta ngwane ne ’e baita ka talu ’oe. ⁹ Ma na ngwane ne ’e laefi kamurua mai ’e dao, ka bae ’urii fuamu, ‘’O tatae, fasi ngwane ne ka gooru ’i seenena.’ ’Urineri bo ’oko ’ida ’asiana, sulia da ’idu ’oe ’oko gooru naa ’ana si kula ’i thaegano fuana ngwane siofa ki. ¹⁰ Aia, si manga ta ngwane ’e laefi’oe, ’oko gooru ’amu ’ana ta si kula ’i thaegano, ma si manga na ngwane ne ’e laefi’oe mai ’e dao, nia ka bae ’urii fuamu, ‘Ngwalee ’ae, ’o ’idu mai ’uria si kula ’okae mone nee.’ ’Urineri, nia ka faabaita ’oe ’i nao ’ada na ngwane ki ne molu koni ’i seeri. ¹¹ Sulia na ngwane ne ’e faabaita nia ’i tala’ana, tha God kau faafaekwa nia. Ma na ngwane ne ’e faafaekwa nia ’i tala’ana, tha God kau faabaitaa nia.” ¹² Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana ngwane ne ’e thaungana fafangaa neri, “Si manga ’o thaungana ta fafangaa, langi ’o si laefia bamu ngwane kwaimani ’oe ki, ma na imole futa ’oe ki, na ngwane totoda ki ne da too karangi ’oe. Sulia da thaitamana kera dau thaungana ta fafangaa ’urineri, ma dau laefi’oe laubo ’ura duulana laubo si doo ne ’o ilia fuada. ¹³ Sui ta, si manga ’o thaungana ta fafangaa, ’oko laefia mai imole siofa ki, ma na imole ki ne ’aeda ma langi na ’abada ’e mae, ma na imole ki na maada ’e rodo. ¹⁴ Lelea sa ’oko ade ’urineri, ka ’oilakea fuamu. Sui boroi ’ana ka langi da si duu fuamu, tha God kau duua fuamu, ’ana si manga ne imole ’o’olo ki dau tatae lau faasia maea.” ¹⁵ Ma ’ana si manga neri, tee ngwane ’ana barengwane ne da too ’ana fafangaa, ’e rongoa tae ne tha Jisas ’e thaea, nia ka bae ’urii, “Ka ’oilakea ’ana fuana ngwane ne dau fanga ’ana fafangaa ’i laona ’Initooa nia tha God.” ¹⁶ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “’Ana tee si manga, tee ngwane ’e thaungana tee fafangaa baita, ma ka laefia mai ngwane ’oro ki ura fafangaa neri. ¹⁷ Ma ’ana si manga doo ki sui ’e kwaimaakwali naa, nia ka fala ngwane rao nia ka lea ura talailana mai ngwane ne ’e alungaida fasi da ka lea mai. Nia ka bae ’urii, ‘Molu lea na mai sulia na doo ki ’e kwaimaakwali sui naa.’ ¹⁸ Sui ta, kera thafalia ’ada baekwailiulae, da ka thaea doo ki ’e suusida ne langi da si lea mai. Tee ngwane ’e bae ’urii, ‘Nau ku folia tee si thaegano, ma nau ku dooria nau ku lea ku rikia fasi. ’O faarongo nia, nau ku kwaimanatai ’asiana.’ ¹⁹ Ma ruana ngwane ka bae ’urii, ‘Nau ku folia akwale buluka ’ana si manga ne, ma nau ku dooria ku ilitooda fasi, alamia da rao ’okae ma laa ’e langi. ’O faarongoa nia nau ku kwaimanatai ’asiana ’e langi kwa si lea bo kau.’ ²⁰ Ma oluna ngwane ka bae ’urii, ‘Nau kwa fi arai bo, ma ka ’afitai ’asiana fuaku ura lealae kau. ’O faarongo nia, nau kwasi lea bo kau.’ ²¹ Si manga ne ngwane rao nia ’e oli mai, ma ka faarongoa ngwane baita nia ’ana si doo neri ki, ngwane baita neri ka rakethasu ’asiana, ma ka bae ’urii fuana ngwane rao nia, ‘’O lea ’ali’ali sulia tale baita ki, ma sulia tale faekwa ki, ’oko talaia mai na ngwane siofa ki, ma na ngwane ne ’aeda ma langi ’abada ki ’e mae, ma na ngwane ne maada ’e rodo, ma tai ngwane ne nonida ’e mae laubo.’ ²² Si manga ngwane rao neri ’e oli mai, nia ka bae ’urii fuana ngwane baita nia, ‘Arai ’ae, doo bae ki ’o thaea fuaku, nau ku ilia sui naa, ma si kula ni toolae ’ana fafangaa ’oe ’e langi si fungu ’ua ’ana imole.’ ²³ Ngwane baita ne ka bae lau ’urii, ‘’O lea lau sulia tale faekwa ki ne da too tau, ’oko laefida, ma ’oko odua lau mai tai ngwane fasi na luma nau ka fungu. ²⁴ Ma nau ku thaea fuamu, nia ’afitai ’asiana fuana ta ngwane ’ana ngwane ki nau ku laefida mai ’i nao, da ka fanga ’ana fafangaa nau.’ ” ²⁵ ’Ana tee si manga, na konia baita da lea fonea tha Jisas. Ma nia ’e abulo ka bae ’urii fuada, ²⁶ “Ta ngwane ne ’e dooria ka lea mai buriku, nia ka liothau ’ani nau ka talua na maka nia, ma na gaa nia, ma na ’afe nia, ma na ngwela nia ki, ma na ngwanefuta nia ki, ma na ngwaingwane nia ki, ma nia ’i tala’ana laubo. ²⁷ ’E ’afitai fuana ta ngwane ka ilingia ta ngwane fafurongo ’aku, lelea sa nia si nonimaabe ura lealae ’i buriku, sui boroi ’ana si manga nia ka nonifii, ma ka mae ’ana ’airarafolo. ²⁸ “Lelea sa ta ngwane ’amolu ’e dooria ka thaungana ta luma baita, nia kau ’ono, ma ka manata fasi sulia ta fita si malefo ne nia ’e to ’ana fasi ka tala’ana faasuilana na luma neri. ²⁹ Lelea sa nia si ade ’urineri, ma nia ka alua naa na faangadoa ’ana luma neri teefau, ma na ngwane ki da ka rikia ’e langi si to ’ana malefo ne ’e tala’ana faasuilana, kera kau ’onionga ’ana, ma da ka bae ’urii, ³⁰ ‘Na ngwane ne ’e thafalia naa faatakwelana luma ne, sui ta, nia si tala’ana kau faasuia.’ ³¹ “Ma lelea sa ta ngwane ’inito ne ’e lea fonea tee akwala tooni ngwane nia ki ura firulae fonea ta ngwane ’inito ai ne ’e lea mai fonea na roo akwala tooni ngwane nia ki ni firulae, nia kau gooru fasi ’i thaegano ka manata ’ana sulia ade’ana nia si suukwai tala’ana bo na firulae fonea ngwane ’inito neri. ³² Ma lelea sa nia ’e langi bo, nia ka fala ta ngwane ’ana, fasi ka lea, ma ka gani ’uria na enoenoa ’i malutadarua, ’ana si manga daru too tau ’ua mai. ³³ Ka ’urineri laubo, molu ka thafali manata ’okae fasi sulia na nonifiilae ne molu kau daotoona si manga ne molu kau lea mai buriku, lelea sa ta ngwane ’amolu ne ’e langi si ekwatai faiburi ’ana doo nia ki sui, ’e ’afitai ’asiana nia kau lea mai buriku.” ³⁴ Tha Jisas ’e bae lau ’urii, “Na solo na doo ’okae. ’Urineri boroi, lelea sa na asilalana ka langi naa faasia, ’e ’afitai ’asiana ’oko ilia lau ’ana ta si doo fasi ka asila lau. ³⁵ Ma ’e langi si ’okae naa ura ililana ’ana ta si doo. ’E langi si ’okae naa ura dolalana ’ana thaegano ma ura fonelana lau ’ana ta si doo. Ma ’e tala’ana da ka ’ui bada ’ania. Molu ka fafurongo ’okae ’uria si baea neri ki.”

¹ ’Ana tee si manga, na ngwane ’oro na da rao ’ana konilana malefo ’ana takisi, ma na ngwane ne ki kera fiia thasa kera ngwane ta’a ki laubo, da dao ura rongolana tha Jisas. ² Na Farasi ki ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da thafalia ngunungunulae da ka ’urii, “Na ngwane ne ’e konia ngwane ta’a ki ma ka fanga bana foneda!” ³ Nia ne tha Jisas ’e bae omelangwane fuada ka ’urii, ⁴ “Lelea sa ta ngwane ’amolu ’e to ’ana tee talange sipsip, ma tee doo ’ada ka langi ’ana, tae nee ngwane neri kau ilia? Nia kau ’akwasia na sikwa akwala ma sikwa sipsip neri ki, ma ’e lea ka rofe ’uria tee doo neri ’e langi ’ana, lelea nia ka daotoona bo. ⁵ Ma si manga ’e daotoona, nia ka nonithathala ’asiana, ma ka ngala naa ’i gwauna ’abana, ⁶ ’uri fera. Sui nia ka soea ngwane kwaimani nia ki, ma na ngwane ki ’i fera nia, fasi da ka koni mai, ma nia ka bae ’urii fuada, ‘Nau ku nonithathala ’asiana, sulia nau ku daotoona naa sipsip nau bae ’e langi ’ana. Nia ne molu ka nonithathala fone nau!’ ” ⁷ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea fuamolu, na nonithathalalae baita ’urineri ’e nii laubo ’i thalo faafia tee ngwane ta’a nee manata oli. Na nonithathalalae fonea ’e talua na nonithathalalae faafia sikwa akwala ma sikwa ngwane ki ne da ’o’olo bo ’ada.” ⁸ Ma tha Jisas ’e bae omelangwane lau ka ’urii, “Lelea sa ta keni ne ’e to ’ana ta akwale seleni, ma ta tee fe seleni ka langi ’ana, tae ne ni nia kau ilia? Ni nia kau fatharua ta kwethu, ma kau thalofia na luma nia, ma kau rofe ’ana si kula ki sui lelea ka daotoona bo. ⁹ Ma si manga ’e daotoona, nia ka soea ngwane kwaimani nia ki, ma na ngwane ki ’i fera kera fasi da ka koni mai siana, ma nia ka bae ’urii fuada, ‘Nau ku nonithathala ’asiana, sulia ku daotoona naa fe seleni nau bae ’e langi ’ana. Nia ne molu ka nonithathala ’amolu fone nau!’ ” ¹⁰ Tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea fuamolu, doo neri ’e ’urineri laubo ’i thalo. Tha God fonea enselo nia ki, da nonithathala ’asiana faafia tee ngwane ne ’e abulo ta’a, sui ka manata oli lau mai.” ¹¹ Ma tha Jisas ’e bae omelangane lau ka ’urii, “Tee ngwane ’e to ’ana roo ’alakwa ki. ¹² Na ngwane ’i buri ka bae ’urii fuana maka nia, ‘Maka ’ae, ’o fala mai bali nau ’ana aludooa kolu.’ ’Urineri bo, na ngwane neri ka tolingia naa aludooa kera ’i malutana roo ’alakwa nia ki. ¹³ Ma ’i burina ange fe dani ’e sui, na ’alakwa nia bae ’i buri ka usi naa ’ana bali ai nia ’ana aludooa kera, ma ’e ngala malefo nia ka lea na ’ana. Ma nia ka lea naa ura na fera tau, ma ka naga teefau naa ’ana malefo nia ki ’ana toolae ta’a. ¹⁴ Ma ’i burina ne ’e faasuia naa na malefo nia ki, na fioloa baita ka tatha naa ’ana balifera neri, ma nia si to na ’ana ta si doo. ¹⁵ Ma nia ka lea siana tee ngwane ’ana fera neri ka soetalafana ura ta si raoa, ma na ngwane neri ka fala tee si raoa faamamagu fuana ’ana liolae sulia botho nia ki. ¹⁶ Ma nia ’e dooria thasa ka ’ania mone ’ana ta si oronge fanga ’ana fanga kera botho ki, sulia ’e langi ta ngwane ’i seeri si fala bo ta si fanga fuana. ¹⁷ Sui ta, si manga ’e manata ’okae ’ana, nia ka bae ’urii ’ana fuana ’i tala’ana, ‘Na ngwane ni rao nia ki maka nau, kera fanga ’okae ’ada neri, ma da ka abusu, ma nau nee ku fiolomae naa! ¹⁸ ’E ’okae ’asiana sakwau oli ’aku siana maka nau, ma kwau bae ’urii fuana, Maka ’ae, nau ku garo ’asiana ’i maa tha God, ma ’i maamu laubo. ¹⁹ Nau kwasi tala’ana naa ’ou ’alangi nau lau ’ana ngwela ’oe. ’O alamatai nau ku rao na ’aku fuamu ilingia ta ngwane ni rao ’oe.’ ²⁰ Ma ’e tatae, ka oli naa ’i siana maka nia. “Ma si manga ’e dao tau ’ua kau faasia ’i fera, na maka nia ’e lio kau, ka rikia naa. Ma ka kwaimanatai ’asiana fuana ’alakwa nia. Nia ’e fita kau, ka ofia na mai ’alakwa nia, ma ka nonoia naa. ²¹ Ma na ’alakwa nia neri ka bae ’urii fuana, ‘Maka ’ae, nau ku garo ’asiana naa ’i maa tha God ma ’i maamu laubo. Nau kwa si tala’ana naa ’ou ’alangi nau lau ’ana ngwela ’oe.’ ²² Sui ta, na maka nia ’e soea ngwane ni rao nia ki ka ’urii, ‘Molu ’ali’ali! Molu ka ngala mai na maku tikwa ne rikilana ’e kwanga ka tatha, ma molu ka faa’afisia ’ania. Ma molu ka alua kome ’i ’abana, ma na tae butu ki ’i ’aena. ²³ Sui, molu ka lea, ma molu ka thaungia mai kale buluka kobu bae fasi kolu ka thaungana ta fafangaa ma kolu ka nonithathala ’akolu. ²⁴ Sulia na ’alakwa nau, ’e ’ura ’ana bae ’e mae naa, sui ka moori oli lau. Ma ’e ’ura ’ana bae ’e langi ’ana naa, sui ku rikia lau.’ Ma na fangaa neri ka thafali naa. ²⁵ “Ma ’ana si manga neri, na ngwane ai bae ’i nao ’e too ’ua mai laona raoa. Ma si manga ’e oli mai ka dao karangia ’i fera, nia ka rongoa naa lingena thathoa ma na ngwangwaelalae. ²⁶ Nia ka karumainia mai tee ngwane ’ana ngwane ni rao ki, ma ka soetalafana ura tae loko da thasi fana. ²⁷ Ma na ngwane ni rao neri ’e olisia ka ’urii, ‘Na ngwane bae ’i burimu ’e oli na mai, ma na maka ’oe ka thaungia na kale buluka kobu bae, sulia tha ngwala bae ’i burimu ’e moori bana, ma ’e oli mai ka dao naa.’ ²⁸ Ma na ngwela bae ’i nao ka rakethasu ’asiana, ma si ruu na kau ’i luma. Na maka nia ’e kotho mai ’i maa, ma ka gwafea fasi ka ruu kau ’i luma. ²⁹ Nia ’e olisia maka nia ma ka bae ’urii, ‘Rikia fasi, nau ku rao fuamu ilingia ta ngwane tofarao ’oe sulia fe ngali ’oro ne ki, ma ku roosulia baelamu. Sui boroi ’ana, ’o si fala bo ta kale nanikoti mone ’ana fuaku, fasi ku thaungana ’aku ta fafangaa fonea ngwane kwaimani nau ki! ³⁰ Na ’alakwa ’oe nena mone, ’e nagaa sui naa totodaa ’oe ’ana keni kaubare ki, ma si manga ’e oli mai fera, ’oko thaungia fatai kale buluka kobu ’okae bae fuana!’ ³¹ Na maka nia ’e olisia ka ’urii, ‘Ngwela nau ’ae, ’oe ’o too ngado bamu fone nau, ma na doo nau ki teefau, na doo ’oe ki bana. ³² Ka ’urineri boroi, kolu ka ilia na ’akolu na fafangaa ne, ma kolu ka nonithathala ’akolu, sulia na thaasimu ’e ’ura ’ana bae nia ’e mae naa, sui ka moori oli lau. Ma ’ura ’ana bae nia ’e langi ’ana naa, sui kolu ka rikia lau.’ ”

¹ Tha Jisas ’e bae omelangwane lau fuada na bare ngwane fafurongo nia ki ka ’urii, “Tee ngwane totoda neri ’e to ’ana tee ngwane ni rao ne alua ka baita faafia aludooa nia ki. Ma na ngwane ki da ka thaea fuana ngwane totoda neri, na ngwane rao nia ’e rao kaubare, ma ka nagaa bana totodaa nia. ² Ma na ngwane totoda neri ’e soea mai ngwane rao nia neri ma ’e soetalafana ka ’urii, ‘Ngwalee ’ae, tae nee ku rongoa suli ’oe? ’O kedaa fita si malefo ’aku ne ’o rao ’ana, sulia ’e langi ’o si baita naa faafia aludooa nau ki.’ ³ “Ma na ngwane ni rao kaubare neri ka manata ’urii, ‘Na ngwane baita nau ’e faasui nau naa faasia raoa nau. ’Urineri ma ta si tae nee kwau ilia fasi ku to lau ’ana ta si raoa faalu? Nau kwasi suukwai naa ura ’elilana ta kilu, ma ku ’ida ’asiana laubo ura ganilae. ⁴ Nau ku thaitamana naa si doo nee kwau ilia fasi si manga ku sui boroi faasia raoa nau, na ngwane ki da ka konitai nau bada ’i luma kera ki.’ ⁵ “Ma ’e soea mai ngwane nee ki da ngalilanga faasia ngwane baita nia, ma ka bae ’urii fuana etana ngwane, ‘Fita si doo ne ’o ngalilanga ’ana faasia ngwane baita nau?’ ⁶ Nia ’e olisia ka ’urii, ‘Tee talange bii ngwaingwai.’ Ma na ngwane rao kaubare neri ka bae ’urii fuana, ‘Na ’abe doo ’ana ngalilangaa ’oe nee, ’o gooru, ma ’oko kedaa lima akwale doo.’ ⁷ Ma nia ka bae ’urii fuana ruana ngwane, ‘Ma ’oe mone ta fita si doo ne ’o ngalilanga ’ania?’ Ma nia ’e olisia ka ’urii, ‘Na tee talange ngwai flaoa.’ Ma na ngwane ni rao kaubare neri ka bae ’urii fuana, ‘Na ’abe doo ’ana ngalilangaa ’oe ne, ’o kedaa kwalu akwale doo.’ ⁸ Ma na ngwane baita nia ’e tangoa ngwane ni rao kaubare neri ’uria si liotooa nia neri. Sulia na ngwane ki ’i molaagali da liotoo ka tatha ’ana doo ki ’i molaagali ka talua na ngwane ki ’ana folaalae. ⁹ “Nau ku thaea fuamolu, molu ka fala totodaa kamolu ki ’ura fonelana ngwane maadiu ki. Ma si manga na malefo kamolu ’e sui, tha God kau konitai kamolu ’i thalo. ¹⁰ “Sa ni ti ne ka rao ’okae ’ana si totodaa faekwa ki, nia kau rao ’okae laubo ’ana totodaa baita ki. Ma sa ni ti ne ’e rao noni dadaola ’ana totodaa faekwa ki, nia kau rao noni dadaola laubo ’ana totodaa baita ki. ¹¹ Kau ’urineri laubo, lelea sa ’e langi molu si rao ’okae ’ana totodaa ki ’i molaagali, tha God si faamamana kamolu laubo ’ana totodaa mamana. ¹² Ma lelea sa molu si rao ’okae ’ana si doo kera imole ’e’ete ki, tha God si fala laubo doo ki ’i thalo fuamolu. ¹³ “’E langi ta ngwane ni rao si rao fuana roo ngwane baita ’e’ete ki. Lelea sa ’e ’urineri mone, nia kau maalimae ’ana ta ngwane, ma kau kwaimani fonea ta ngwane ai. Ma nia kau rao ’okae fuana ta ngwane, ma kau ekwatai falaburi ’ana ta ngwane ai. Nia nee, ’e ’afitai ’asiana thasa molu ka rao fuana tha God, ma na malefo laubo ’ana tee si manga.” ¹⁴ Ma si manga na Farasi ki da rongoa si doo neri, da ka ’onionga ’ana tha Jisas, sulia kera da doori anau ’asiana ’ana malefo. ¹⁵ Tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Molu ilia bamolu doo ’okae ki ’i maana imole ki, fasi da ka tango kamolu. Sui ta,tha God ’e thaitamana bana mangomolu. Sulia si tae ne na imole ki da manata baita ’ania, tha God si manata baita bo ’ana.” ¹⁶ Tha Jisas ’e bae lau ’urii, Na bibirangaa nia ki tha Mosis, ma na kekedalae kera na profet ki, ’e rao ma ka talai kamolu mai lelea ka dao ’ana si manga tha Jon ngwane ni Sisiuabu ’e dao ’ana. Ma nia ’e thafali mai ’ana tha Jon ka faatalo ’ana na Faarongolae ’Okae sulia tha God fasi ka gwaungai fuana ngwane nia ki, na ngwane ’oro ki da nonithathala ura ruulae ’i laona na mooria ne tha God kau ’inito faafia. ¹⁷ Sui ta, ’e langi lau fasi na suukwailana bibirangaa nia ka sui, boroi ’ana nia ka faekwa. Na thalo ma na molaagali kau sui, sui ta, na suukwailana na bibrangaa ki kau totoo firi ma ’e langi si sui. ¹⁸ “Lelea sa ta ngwane ka ekwatana ’afe nia ma ka adea lau ta keni ’e’ete, nia ’e oe naa neri. Ma ilingia ta ngwane ka adea na ’afe na da lukasia, nia ’e oe laubo.” ¹⁹ Tha Jisas ’e bae lau ka ’urii, “Tee ngwane totoda ’e ’afi ’ana na maku ’okae ki na liulana ’e baita, ma nia ka too ’ana toolae ’okae ’ana si manga ki sui. ²⁰ Ma tee ngwane siofa na nonina ’e tharu susufu ’asiana, na thatana tha Lasaros, ’e too ’i ’aena ’olofolo ’ana luma nia ngwane totoda neri. ²¹ Ma tha Lasaros ’e dooria ka ’ania orongana fanga ne ’asia faasia na tefolo ni fanga nia ngwane totoda neri. Ma si manga tha Lasaros ’e ’ono ’i thaegano, na koito ki boroi da dao mai, ma da ka meelia na tharu nia ki. ²² Tha Lasaros ’e mae, ma na enselo ki da ka ngala ’i langi siana tha Abraham ura na fangaa baita ’i thalo. Ma na ngwane totoda neri ’e mae laubo, ma da ka alua naa. ²³ Ma nia ka too naa ’i laona si kula ’ana ngadalae baita fuana ngwane mae ki. Ma nia ka lio kau ’i langi, ma ka rikia tha Abraham ma tha Lasaros ’e too ’ana fonea. ²⁴ Ma nia ka ’ai kau fuana tha Abraham ka ’urii, ‘Kokoo Abraham ’ae, ’o manatai nau mai. Fala mai tha Lasaros, fasi ka kutumainia mai kakauna laona kafo, ma ka faagwaria mai meaku, sulia nau ku too naa ’ana na nonifiia ’i laona na ere nee.’ ²⁵ Sui ta, tha Abraham ka bae ’urii fuana, ‘Ngwela nau ’ae, ’o manatatoona fasi ’amu si manga bae ’o moori mai ’ana, ’oko to ’ana doo ’okae ’oro ki, ma tha Lasaros ’e to bana ’ana doo ta’a ki. Sui ta, ’ana si manga neri, nia ’e too naa ’ana nonithathalalae ’i see, ’ana si manga ’o too ’amu ’ana nonifiilae. ²⁶ Ma ta si doo lau, tha God ’e alua tee gwe dari baita ’i malutakolu, ma ’e langi si tala’ana ta ngwane ka faafolo kau ura bali nena. Ma ka langi si tala’ana laubo ta ngwane ka faafolo mai siameli.’ ²⁷ “Ma nia ’e olisia ka ’urii, ‘Kokoo ’ae, nau ku gwafe ’oe kau fasi ’oko fala tha Lasaros ura ’i luma maka nau, ²⁸ fasi ka baefifii ’ana lima dooraku ki, ade’ana da ka lea laubo mai ’ana si kula ni nonifiia nee.’ ²⁹ Ma tha Abraham ’e olisia ka bae ’urii, ‘Na kekedalae tha Mosis ma na profet ki ’e too teefau bana foneda. Nia ’e tala’ana fasi da ka roosulia.’ ³⁰ Ma nia ka bae ’urii, ‘Kokoo Abraham ’ae, ’e langi bo. Lelea sa ta ngwane ne ’e mae naa sui ka moori oli lau, ma ka dao siada taari, da ka manata oli faasia na bibirangaa ta’ae kera ki.’ ³¹ Ma tha Abraham ka bae ’urii fuana, ‘Lelea sa langi da si roosulia na kekedalae tha Mosis ma na profet ki, ’e ’afitai laubo da ka faamamanea, sui boroi ’ana sa ta ngwane ka moori oli lau faasia maea.’ ”

¹ Tha Jisas ’e bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Na doo ne adea na ngwane ki da ka abulo ta’a, nia kau fuli naa. Sui ta, nia kau ta’a ’asiana fuana ngwane ne ’e adea na doo neri ki ka fuli! ² Lelea sa ta ngwane ka ilia, ma na ngwane ki na da marabibi da ka ’asida faasia fiitooa kera ’ani nau, ’e ’okae ’asiana fasi da ka kania ta fau baita ’i luana, ma da ka ’ui’ana ’i laona matakwa. ³ Molu ka lilio ’okae! “Lelea sa na dooramu ka abulo ta’a, ’oko ngatafia. Lelea sa nia ka manata oli, ’oko manatalukea ta’alae nia. ⁴ Ma lelea sa na abulolana ka ta’a fuamu ’ana fiu si manga laona tee fe dani, ma nia ka lea laubo mai siamu burina fiu si manga neri ki, ma ka bae ’urii, ‘Nau ku manata oli naa,’ ’oko manataluke nia naa.” ⁵ Na aposol nia ki da ka bae ’urii fuana tha Jisas na Aofia, “’Oko faasuukwaia na fiitooa kameli ki.” ⁶ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Lelea sa molu too ’ana fiitooa ka faekwa boroi ’ana ’uria ta mingge mastad ne ’e faekwa ’asiana, molu thaitamana molu ka thaea bamolu fuana ta ’ai baita, ‘Lafu fe lalimu, ma ’oko takwe kau ’i laona asi.’ Ma nia ka roo bana sulia baelamolu. ⁷ “Lelea sa ta ngwane ’amolu ka too ’ana ta ngwane ni rao ura ’elilana thaegano, ma langi ka liosulia na sipsip ki, ma si manga ’e oli mai faasia na raoa, na tae ne ’ou thaea fuana? ’Oko thaea fuana ka lea ’ali’ali mai, ma ka fanga fasi? ⁸ ’E langi! ’Oko bae ’amu ’urii fuana, ‘’O naarea fasi mai fanga nau ki, sui ’oko ’afi faalu, ma ’oko ngali fanga mai, nau ku fanga ma ku kuu ka sui fatai, ’i buri ’oko fi fanga, ma ’oko fi kuu ’amu.’ ⁹ Na ngwane gwaungai ne langi si bae ’okae bana ’ana ngwane rao nia, sulia nia ’e ilia naa na doo ’e thaea fuana. ¹⁰ Ka ’urineri laubo fuamolu. Si manga molu ilia doo ki sui na tha God ’e thaea fuamolu, molu ka fi bae ’urii, ‘Kameli na ngwane rao ki bana ne, meli ilia bameli na raoa ne ’o dooria meli ka ilia.’ ” ¹¹ Tha Jisas ’e lea ’uria ’i Jerusalem, ma ka tatha ’i malutana balifera ki ’i Samaria ma ’i Galili. ¹² Ma si manga ’e dao ’ana tee maetoaa, nia ka daotoona tee akwale ngwane na uru ’e thaungida. Da takwe tau mai, ¹³ ma da ’ai baita mai da ka ’urii, “Jisas na ngwane baita ’ae, ’oko manatai kameli mai!” ¹⁴ Ma si manga tha Jisas ’e rikida, nia ka bae ’urii fuada, “Molu lea, ma molu ka faatana nonimolu siana na bare ngwane ni foa tha God ki, fasi da ka faamamanea na nonimolu ’e maafo naa.” Ma si manga da lea naa, na nonida ka maafo teefau naa. ¹⁵ Si manga tee ngwane ’ada ’e rikia na nonina ’e maafo naa, nia ka oli mai, ma ’e ’ai baita ma ka faabaitaa tha God. ¹⁶ Ma nia ka boururu maabe ’i ’aena tha Jisas ma ka faabaitaa. Nia neri langi lau na ngwane ’i Jiu, nia faasia ’i Samaria ’ana. ¹⁷ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Na akwale ngwane fatai bae ku gurada ma na nonida ka maafo naa. Ma ta sikwa ngwane lau, da nia ’ada ’i fai? ¹⁸ ’Urifita, na ngwane bae ki teefau langi da si oli mai ura faabaitalana tha God, talifilia bana ngwane ne ’e langi lau Jiu?” ¹⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Ngwalee ’ae, ’o tatae, ’oko lea naa. Tha God ’e gura ’oe naa sulia ’o manata mamana ’ani nau.” ²⁰ Tai Farasi ki da soetalafana tha Jisas da ka ’urii, “Si manga ’urifita ne tha God ka fi ’inito faafia molaagali ngwalee?” Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Si manga ne tha God kau ’inito faafia ngwane nia ki, ’e langi molu si rikia ’ana ta mamalafoa baita. ²¹ Ma langi ta ngwane si bae ’urii, ‘Rikia fasi, gwaungaia tha God naa ne!’ Ma langi ka ’urii, ‘Nia naa loko!’ Sulia na fera ne tha God ’e gwaungai ’ana, nia naa ’i laona moorilana imole ki.” ²² Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Si manga kau dao mai, si manga molu kau dooria rikilana fe dani nau, na Ngwela nia Imole. Sui ta, ’e langi molu si rikia. ²³ Ma tai imole ki dau bae ’urii fuamolu, ‘Lio fasi, na Kraes naa loko!’ Ma langi da ka ’urii, ‘Lio fasi, nia naa ne!’ Ka ’urineri boroi, langi molu si lea ’uria rikilana. ²⁴ Sulia na olilaku mai, na Ngwela nia Imole, kau ’uria na sinamaaru na ’e binalu ’i kwalimangaa, ma na folaalana ka rara laona kwalimangaa lalau, ma na imole ki sui da ka rikia. ²⁵ Sui ta, ’i nao ’ana olilaku mai, nau kwau nonifii, ma na imole ki dau otekera ’ani nau. ²⁶ Si manga nau kwau oli mai ’ana, kau ’uria laubo si manga bae tha Noa. ²⁷ Si manga tha Noa, na ngwane ki da fanga, ma da ka kuu, ma na ngwane ki fonea keni ki da ka ’afe ma da ka arai. Bo da ka tona naa sulia fe dani tha Noa ’e raa laona faka baita, ma na kafo ka fungu mai, ma ka faafunuida teefau naa. ²⁸ Ma si manga kwau oli mai ’ana, ’e ’uria laubo fe dani bae tha Lot, sulia imole ki da fanga, ma da ka kuu, ma da ka foli, ma da ka usi ’ana, kera da ka fasi fanga, ma da ka thaungai luma. ²⁹ ’Ana fe dani na tha Lot ’e lea faasia ’i Sodom, da tona, ma ere ma na fau ’ako’ako ki ka ’asia na mai faasia ’i thalo ma ka tharufida teefau naa. ³⁰ Nia kau ’urineri laubo ’ana fe dani kwau oli mai ’ania. ³¹ “Ma ’ana fe dani neri, na imole na ’e too ’i maa ’ana luma nia, ’e langi si oli lau mai ’i laona ’uria ngalilana doo nia ki. Ka ’urineri laubo fuana imole na ’e too ’i laona raoa, ’e langi si oli lau mai ’i luma. ³² Molu ka manatatoona doo ne fuli fuana ’afe tha Lot. ³³ Lelea sa ta imole ’e dooria ka dau faafia moorilana fuana ’i tala’ana, nia kau mae. Ma lelea sa ta imole ka fala ’ana na moorilana ’uria ’e lea suli nau, nia kau too ’ana mooria mamana. ³⁴ Nau ku thaea fuamolu, ’ana fe rodo neri, ro imole ki na da moosu laona tee ifitai, tee imole tha God kau ngala, ma ta tee imole ka ore. ³⁵ - ³⁶ Roo keni ki dau raodoo ofu, tee keni tha God kau ngala, ma ta tee keni kau ore.” ³⁷ Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da soetalafana da ka ’urii, “Ngwalee Aofia ’ae, ’i fai mone na doo neri ki kau fuli ’ana?” Ma tha Jisas olisida ka ’urii, “Na olilaku mai ’e langi ta imole si tala naa faasia, kau ’uria laubo na ’asungwaa si tala naa faasia ta doo mae.”

¹ Tha Jisas ’e bae fuana bare ngwane fafurongo nia ki ’ana si omelangwane ne, fasi ka faatana fuada fasi da ka foa sulia fe dani ki sui, ma ka langi da si fiitala. ² Nia ka bae ’urii, “Tee ngwane ni keketoa, ’e too ’ana tee fera, ma ’e langi si mangosia bo tha God, ma ’e langi si thaebaita bo ’ana ta imole. ³ Ma tee gwe ’oru ’i laona maetoaa neri, ’e lea mai siana sulia fe dani ki sui ’uria gwafelana ma ka bae ’urii, ‘Nau ku dooria ’oko fala tooketalae ’o’olo fuaku suusia na maalimae nau ki.’ ⁴ Ma sulia si manga ’e tau naa, na ngwane ni keketoa neri si ala bo faafia. Sui ’i buri nia ka manata ’urii fuana ’i tala’ana, ‘Sui boroi ’ana ’e langi kwasi mangosia bo tha God, ma ka langi kwasi thaebaita bo ’ana ta imole, ⁵ ku fala naa ’aku tooketalae ’o’olo fuana na gwe ’oru ne, nia faa’aberotai nau ’asiana ’ana lealae mai siaku, ade’ana nia ka faangada nau ’ana ’aekwalelaku mai!’ ” ⁶ Ma tha Jisas na Aofia ka bae ’urii, “Molu rongoa fasi na doo ne ngwane ni tooketa ta’a neri ’e thaea. ⁷ Ka ’urineri boroi nia ’e fala na tooketalae ’o’olo fuana, nia ne langi molu si manata ruarua ’ana tha God na ka fala ’o’oloa fuana imole nia ki, na da angi fuana sulia rodo ma dani. Tha God ’e ’ali’ali ’uria ’adomilada. ⁸ Nau ku thaea fuamolu, tha God kau fala’ali’ali ’ana na ’o’olo fuada. Ma si manga nau, na Ngwela nia Imole, kwau oli mai laona molaagali, ’urineri nau kwau daotoona imole ’oro ki na da manata mamana ’ani nau, ma langi ta ange imole bo?” ⁹ Tha Jisas ’e bae omelangwane fuana tai ngwane ki na da manata mamana ’ani kera ’i talada thasa da ’o’olo ma da ka faarefaekwa ’ana tai ngwane lau, ka ’urii, ¹⁰ “Roo ngwane ki da lea ’i laona Beu Abu tha God ura foalae. Tee ngwane na Farasi, ma ta ngwane ai ’e rao ’ana konilana malefo ’ana takisi. ¹¹ Na Farasi neri ’e takwe talifilia, ma ’e foa ka ’urii, ‘God ’ae, nau ku tango ’oe sulia ’e langi kwasi ’uria ngwane ’e’ete ki sui. Sulia da beli, ma da ka ilia doo ta’a ki, ma da ka kaubare. ’E langi kwasi ’uria na ngwane ta’a loko na ’e konia malefo ’ana takisi. ¹² Nau ku abufanga sulia ro fe dani laona tee fe wiki, ma ku fala na tangafulu ’ana aludooa nau ki fuamu.’ ¹³ “Sui ta, na ngwane na ’e konia malefo ’ana takisi, ’e takwe tau mai ’ana. Ma nia si taea bo maana ’uria ’i thalo, sulia ’e ’ida ’asiana. Ma nia ka faatana na ’e faarefaekwa ’ani nia ’i tala’ana ’ana fidalilana maaruruuna, ma ka bae ’urii, ‘God ’ae, manatai nau mai, nau na ngwane abulo ta’a!’ ” ¹⁴ Ma tha Jisas ka bae laubo ’urii, “Nau ku thaea fuamolu, na ngwane ne ’e faarefaekwa ’ani nia ’i tala’ana naa ne, ’e ’o’olo ’i maana tha God si manga ’e kotho kau ’i maa, ma langi lau na Farasi neri. Sulia na imole ki na da faabaita kera ’i talada, tha God kau faafaekwa kera. Ma na imole ki na da faafaekwa kera ’i talada, tha God kau faabaita kera.” ¹⁵ Tai imole ki da ngala mai kae ngwela ki siana tha Jisas, fasi ka thamotooda ma ka fala ’okaelae fuada. Ma si manga na bare ngwane fafurongo nia ki da rikia, da ka ngatafida. ¹⁶ Sui ta, tha Jisas ’e soea mai kae ngwela neri ki siana, ma ka bae ’urii fuada, “Molu alamatana kae ngwela ki da ka lea ’ada mai siaku, ma ’e langi molu si suusida lau. Sulia ta imole ne ’e manata mamana ka ’uria kae ngwela ki, nia ’e tala’ana toolae ’i laona ’Initooa nia tha God. ¹⁷ Nau ku thaea doo mamana fuamolu, lelea sa ta ngwane ’e langi si manata mamana ’ani nau ka ’uria ta kae ngwela, ’e afitai ’asiana tha God ka ’inito faafia mooria nia.” ¹⁸ Tee ngwane naoanao ’ana Jiu ki, ’e soetalafana tha Jisas ka ’urii, “Ngwane toodoo ’okae ’ae, si tae ’okae nee kwau ilia fasi ku too ’ana mooria firi?” ¹⁹ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “’Uria tae ne ’oko thaea nau ngwane ’okae? ’E langi ta ngwane si ’okae bo, talifilia bo tha God ne ’okae. ²⁰ ’E ’okae fasi ’oko thaitamana si ngataa fifii nia ki tha God bae ’e ’urii, ‘’Osi thaungwane, ma ’o si oe, ma ’o si beli, ma ’o si suke faafia ta imole, ma ’oko thaebaita ’ani keerua maka ’oe ma gaa ’oe.’ ” ²¹ Ngwane neri ’e olisia ka ’urii, “’E ’ito mai ’ana si manga ku faekwa ’ua, ku roosulia bibirangaa neri ki teefau lelea ka dao na ’i tari’ina.” ²² Ma si manga tha Jisas ’e rongoa si doo neri, nia ka bae ’urii fuana, “Tee si doo bo ne ’e langi ’ua. ’Oko usi ’ana ’oke doo ’oe ki teefau, sui ’oko ngala malefo neri ki, ’oko fala fuana imole siofaa ki, ma ’ou too ’ana na aludooa ’i thalo. Sui ’oko lea mai suli nau.” ²³ Ma si manga ngwane neri ’e rongoa si doo neri, na liona ka dila ’asiana, sulia nia na ngwane totoda. ²⁴ Ma si manga tha Jisas ’e rikia ngwane neri na liona ’e dila, ma nia ka bae ’urii, “’E afitai ’asiana fuana ngwane totoda ki da ka ruu ’i laona ’initooa nia tha God. ²⁵ ’E afitai ’asiana fuana ta kamel ka ruu sulia na maekwadaa faekwa ’i ’aena nila ni tai maku. ’E afitai ’asiana laubo fuana ta ngwane totoda na tha God kau ’inito faafia mooria nia.” ²⁶ Aia, si manga na imole ki da rongoa si baea neri, da ka soetalafana ka ’urii, “Arai ’ae, ma ’e langi ta imole si todaa banaa mooria firi ngwalee?” ²⁷ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Na doo neri ’e afitai ’asiana fuana imole, sui ta, fuana tha God ’e langi si afitai bo.” ²⁸ Tha Pita ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Kameli meli ’akwasia naa aludooa kameli ki teefau, fasi meli ka lea naa suli ’oe!” ²⁹ Tha Jisas ka bae ’urii, “Iuka. Nau ku thaea fuamolu, lelea sa ta imole ka ’akwasia na luma nia, ma na ’afe nia, ma na bare ngwane futa nia ki, ma maka nia ma na gaa nia, ma na ngwela nia ki, ’uria ’Initooa nia tha God, ³⁰ nia kau todaa doo ’oro ki laona molaagali ne talua doo bae ki nia ’akwasia. Ma ’ana mooria faalu ne kau dao mai, ngwane neri kau too naa ’ana mooria firi.” ³¹ Ma si manga tha Jisas ’e lea fonea bare ngwane fafurongo nia ki talifili kera, nia ka bae ’urii fuada, “Kolu lea kau ’i Jerusalem fasi da ka faafonoa na doo bae na profet ki da kedaa sulia nau, na Ngwela nia Imole. ³² Kera da fi fale nau laona ’abada na ngwane ne langi lau Jiu ki, fasi da ka faangwaela ’ani nau, ma da ka bae ta’a ’ani nau, ma da ka ngisufi nau. Da ka nangasi nau, ma da ka thaumaeli nau. ³³ Ma ’ana oluna fe dani, nau kwa fi moori lau.” ³⁴ Sui ta, na bare ngwane fafurongo ki langi da si thaitamana bo si baea neri ki ne tha Jisas ’e thaea fuada, sulia manatalada ’e sadi ’asiana ’uria ’inifitalana na doo ne tha Jisas ’e bae sulia. Nia ne adea ka langi da si thaitamana tae ne tha Jisas ’e bae sulia. ³⁵ Si manga tha Jisas ’e dao karangia maetoaa ’i Jeriko, tee ngwane maana rodo ’e too ’i ninimana tale. Sulia fe dani ki sui nia ’e gani malefo siana ngwane ki. ³⁶ Ma si manga ’e rongoa ngwane ’oro ki da tatha, nia ’e soetalafada ka ’urii, “Tae ne ’urii?” ³⁷ Ma da olisia da ka bae ’urii, “Tha Jisas na ngwane bae ’i Nasaret neri ’e lea mai.” ³⁸ Ma ngwane maana rodo neri ’e ’ai ma ka bae ’urii, “Jisas ’oe na ngwela ’ana kwalafaa tha Deved, ’oko manatai nau mai!” ³⁹ Ma ngwane ne da eta ’i nao ’ana da ka ngatafia, ma da ka thaea nia ka too enoeno. Sui ta, ma nia fi ’ai baita mone, ma ka bae ’urii, “’Oe na ngwela ’ana kwalafaa tha Deved, ’o manatai nau mai!” ⁴⁰ Ma tha Jisas ka takwe ma ka thaea fuada fasi da ka talaia mai siana. Ma si manga ’e dao karangia, tha Jisas ka soetalafana, ⁴¹ “Ngwalee ’ae, tae ne ’o dooria kwau ilia fuamu?” Ma ngwane neri maana ’e rodo ka bae ’urii, “Aofia ’ae, nau ku dooria fasi kwa lilio.” ⁴² Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O lilio naa. Tha God ’e gura ’oe naa, sulia ’o manata mamana ’ani nau.” ⁴³ Ma ’urineri bo nia ka lilio naa, ma ka lea naa fonea tha Jisas, ma ka faabaitaa naa tha God. Ma si manga imole ki da rikia, da ka faabaitaa laubo tha God.

¹ Tha Jisas ’e dao ’i Jeriko, ma ka tatha kau ’i laona. ² Ma tee ngwane naonao ’ada na ngwane ki na da konia malefo ’ana takisi, na thatana tha Sakias, nia na ngwane totoda ’asiana. ³ Ma nia ka thasi ’asiana ’uria rikilana tha Jisas. Sui ta, ’e afitai, sulia nia na ngwane kukuru ’asiana, ma ka ’afitai ’uria rikilana tha Jisas, sulia na konia neri ’e suusia. ⁴ Ma nia ka fita kau ’i nao ’ana konia neri, ma ka raa ’i gwauna tee ’ai na da ’alangia ’ana Sikamo, fasi ka rikia tha Jisas ne ’e lea mai sulia tale neri. ⁵ Si manga tha Jisas ’e dao ’ana si kula neri, nia ka lio ’alaa kau ’i gwauna ’ai bae, ma ka rikia naa tha Sakias, ma ka bae ’urii fuana, “Sakias ’ae, ’o sifo ’ali’ali mai, sulia nau kwau too ’i luma ’oe ’i tari’ina.” ⁶ Tha Sakias ka nonithathala ’asiana, ma ka sifo ’ali’ali mai, ma ka talaia naa tha Jisas ’i luma nia. ⁷ Na imole ki sui da rikia si doo neri, ma da ka unuunu buri ’ana, da ka ’urii, “Tha Jisas ’e lea naa siana ma ka too fonea na ngwane ta’a ’urineri rongwane.” ⁸ Ma tha Sakias ’e tatae, ma ka bae ’urii fuana Aofia tha Jisas, “Aofia ’ae, nau kwau fala ta bali ’ana aludooa nau fuana imole siofaa ki. Ma lelea sa ku ngali talua si doo kera imole ki, nau kwau duu ’ana fai si manga fuana.” ⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’I tari’ina tha God ’e faamooria naa na ’aebara ne, sulia ngwane ne ’e faamamanea tha God ka ’uria manata mamanalae bae na kokoo abu kolu tha Abraham. ¹⁰ Nau, na Ngwela nia Imole, ku lea mai ’uria rofelana imole ki na da lea garo, fasi ku faamoori kera laubo.” ¹¹ Na konia baita neri da rongoa doo ki sui na tha Jisas ’e thaea. Sulia ’e dao karangia naa ’i Jerusalem, nia ka thaea si omelangwane fasi ka faasuukwaia manatalada, sulia da fiia thasa na ’Initooa nia tha God kau fuli ’ali’ali bana. ¹² Nia ne adea tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Tee ngwane ’ana ’aebara baita, ’e thathalu sui naa ura lealae siana tee ngwane ’inito baita na ’e too tau mai, fasi nia ka gania ’uria na suukwaia ma na ’initooa fasi si manga ’e oli mai, nia ka ’inito fuana fera nia. ¹³ ’I nao sui ka fi lea, nia ’e soea mai akwale ngwane ni rao nia ki ’i siana, ka fala na malefo baita fuada, ka bae ’urii, ‘Molu ka rao ’ana malefo ne ki, fasi molu ka todaa lau tai malefo maana maakwali nau.’ ¹⁴ Sui ta, na ngwane rao nia ki na ngwane baita neri, da sualangana, ma da fala tai ngwane fasi da ka bae fonea ngwane ’inito baita neri, sulia ’e langi da si dooria bo na ngwane neri ka ’inito fuada. ¹⁵ “Ka ’urineri boroi, na ngwane ’inito baita ’e alua ngwane neri ka ’inito naa fuada, ma ’ana si manga ’e oli mai, nia ka thaea fuana ngwane ni rao nia ki bae ’e fala malefo fuada, fasi ka daotoona ta fita si malefo lau na da todaa maana malefo bae ki ’e fala fuada. ¹⁶ Na etana ngwane rao ’e lea mai, ka bae ’urii, ‘Arai baita ’ae, nau ku todaa ta akwale malefo lau fonea malefo bae ki ’o fala fuaku.’ ¹⁷ Ma ngwane baita neri ka bae ’urii fuana, ‘’Oe ngwane rao ’okae. Sulia nau ku thaitamana nau ku fitoomu ’ana doo faekwa ki, ’urineri nau ku alua ’oko liosulia akwale maetoaa.’ ¹⁸ ’Urineri na ruana ngwane ni rao ’e lea mai ka bae ’urii, ‘Arai baita ’ae, nau ku todaa lau ta lima malefo fonea malefo bae ki ’o fala fuaku.’ ¹⁹ Ma ngwane baita neri ka bae ’urii fuana, ‘’Oko liosulia lima maetoaa.’ ²⁰ ’I buri, oluna ngwane ni rao ’e lea lau mai ka bae ’urii, ‘Arai baita ’ae, malefo ’oe bae ki nau ku ngala, ku bino ngingiria faafia ’ana si maku. ²¹ Sulia nau ku mau ’ani ’oe ngwane susuala. ’O ’uria ta ngwane na ’e thaitamana ’oko ngala bamu doo ngwane ’e’ete ki, ma ’o thaitamana ’oko ngala laubo fanga faasia raoa kera imole ’e’ete ki.’ ²² Sui ngwane baita neri ka bae ’urii fuana, ‘’Oe ngwane rao ta’ae. Nau kwau tooketa ’oe sulia si baea ’oe ki tala’amu. ’O thaea thasa nau ngwane susuala, ma nau ku ’uria ta ngwane na ’e ngala doo ki na ’e langi lau doo nia ki, ma nau ku ngala fanga faasia raoa kera tai imole ’e’ete ki. ²³ Lelea sa ’o manata ’urineri, ’uria tae ne langi ’o si ngala malefo nau, ma ’oko alua ’amu laona si kula ni alu malefolae, fasi ’ana si manga ku oli mai, ku ngala tai fe seleni sarenga ’i maana?’ ²⁴ ’Urineri bo ngwane baita nia ka bae ’urii naa fuana ngwane ki da takwe ’i seeri, ‘Molu ngala malefo nena faasia, ma molu ka fala fuana ngwane na ’e too ’ana akwale malefo.’ ²⁵ Da ka bae ’urii, ‘Aofia ’ae, nia too naa ’ana akwale si malefo ngwalee.’ ²⁶ Ma ngwane baita neri ’e olisia ka ’urii, ‘Nau ku thaea fuamolu lelea sa ta imole ka rao ’okae ’ana doo na ku fala fuana, nau ku thaitamana kwau fala lau tai doo ’oro fuana. Sui ta, lelea sa ta imole ka langi si rao ’okae ’ana tae na ku fala fuana, sui boroi ’ana ta doo faekwa nia ka too ’ana, nau ku thaitamana kwau lafua faasia. ²⁷ Sui ta, na maalimae nau ki bae da otekera ’ana ku ’inito fuada, molu talaida mai ma molu ka thaumaelida ’i see ’i naofaku.’ ” ²⁸ ’I burina na tha Jisas ’e bae ’urineri, nia ka lea naa kau ’i nao ’ani kera ’uria ’i Jerusalem. ²⁹ Ma si manga ’e dao karangia maetoaa ’i Betfeis ma ’i Betani siana gwe ua da ’alangia ’ana Olif, nia ka odua ro ngwane fafurongo nia ki ’i nao, ka bae ’urii, ³⁰ “Muru lea ’ana maetoaa loko muru naofia kau. Ma si manga muru dao ’i seeri, muru kau rikia tee dongki. Da kania bada dongki neri, ma langi ta ngwane si tae ’ua ’i fafona. Muru lukea, ma muru ka talaia mai ’i see. ³¹ Ma lelea ta ngwane ka soetoomurua, ‘’Uria tae ne muru ka lukea na dongki ne rongwane?’ Muru ka thaea fuana, ‘Na Aofia ’e dooria.’ ” ³² Aia, ro ngwane neri ki daru lea, ma daru ka daotoona, ’e ’uria bana bae tha Jisas ’e thaea. ³³ Si manga da lukea na dongki neri, na ngwane ki na da nauthata ’ana dongki neri da ka bae ’urii, “Tae ne muru lukea na kale dongki nee ’uria.” ³⁴ Daru ka bae ’urii, “Na Aofia ’e dooria.” ³⁵ Ma da ka talaia na mai siana tha Jisas, ma da ka alua maku kera ki ’i fafona sulina na dongki neri, ma da ka ’adomia tha Jisas fasi ka tae ’i fafona. ³⁶ Si manga tha Jisas ’e lea kau sulia tale, imole ki da ka thamatana maku kera ki sulia tale, fasi nia ka fali ’i fafona. ³⁷ Ma ’ana si manga ’e dao karangia ’i Jerusalem ’ana si kula na tale ’e sifo toli ’uria fe ua neri ’i Olif, na ngwane ’oro ’ana bare ngwane fafurongo nia ki da too ’i seeri, ma da faabaitaa tha God ’ana si lingee doo baita ki, ’uria na doo ni kwelelae ’ana baita ki na da rikia. ³⁸ Ma da ka bae ’urii, “’Oko ’oilaketana ngwane ’inito ne ’e lea mai ’ana na suukwaia ’oe! Ma na enoenoa nia tha God ka too ’i thalo. Ma kolu ka faabaitaa tha God na ’e baita ka tatha.” ³⁹ Ma tai Farasi ki da too laubo ’i seeri, da ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Ngwane Toodoo ’ae, ’oko thaea fuana bare ngwane fafurongo ’oe ki, da ka too enoeno.” ⁴⁰ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku thaea fuamolu, lelea sa da ka too enoeno, na fau ki dau akwa ’ana faabaitalana tha God.” ⁴¹ Ma ’ana si manga tha Jisas ’e dao karangia ’i Jerusalem, nia ka lilio kau, ma ka rikia na maetoaa neri, ma nia ka angi, sulia na liona ’e dila fuana imole ki na da too ’i seeri. ⁴² Ma ka bae ’urii, “’E ’okae lelea sa molu ka thaitamana ’i tari’ina na doo na ’e talaia imole ki ’uria enoenoa. Sui ta, ’i tari’ina molu lalafusia bo. ⁴³ Nia kau dao ’ana si manga, fasi na maalimae kamolu ki, dau lea mai, ma dau firu fone kamolu, ma dau suusi kamolu, ma ka afitai molu ka kotho ’i maa. ⁴⁴ Ma kera dau tagalongainia fera kamolu ma na imole ki sui ’i laona. Ma ta tee gwe fau boroi si too naa ’ana si kula na ’e totoo ’ania ’i nao. Da ka nagaa fera kamolu, sulia langi molu si thaitamana si manga tha God ’e lea mai ’uria faamoorilamolu.” ⁴⁵ Si manga tha Jisas ’e ruu kau laona Beu Abu tha God, nia ka taria na imole ki na da usi ’i laona. ⁴⁶ Ma nia ka bae ’urii fuada, “Na kekedalae Abu ki ’e thaea ka ’urii, ‘Na beu nau, na beu ni foa.’ Sui ta, molu talana ’amolu ’ana kula ura belilae ’i laona.” ⁴⁷ Sulia fe dani ki sui, tha Jisas ’e toodoo ’i laona Beu Abu tha God. Ma na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, ma tai ngwane naoanao ki ’i Jiu, da thasi ’uria thaungilana tha Jisas. ⁴⁸ Sui ta, da si daotoona ta tale ’uria ililana, sulia na imole ki sui da too bada fonea sulia fe dani ki sui ’uria rongolana baelana.

¹ ’Ana tee fe dani, tha Jisas ’e toodoo fuada na imole ki ’i laona Beu Abu tha God. Ma nia ka faarongo laubo ’ana Faarongolae ’Okae. Ma ’ana si manga neri, na ngwane ni foa baita ki, ma ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, ma tai ngwane naoanao ki laubo, da lea mai siana tha Jisas. ² Ma da soetalafana da ka ’urii, “Ngwalee ’ae, na suukwaia tae ne ’o too ’ania ’uria ililana doo nee ki? Ma tha ti mone ne ’e fala na suukwaia nee fuamu?” ³ ’I seeri, tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Iuka, nau ku soetoomolu fasi ’uria tee si doo. ⁴ Molu thaea fasi fuaku, na suukwaia na tha Jon ’e too ’ana ’uria faasisiuabulae, ’e ’ito mai faasia ’i fai? ’E ’ito mai faasia tha God, ma langi ’e ’ito mai faasia na imole ki bana?” ⁵ Ma da ka soetalafada kwailiu ’i malutada da ka ’urii, “Tae nee kolu ka thaea? Lelea sa kolu olisia ma kolu ka ’urii, ‘Faasia tha God,’ nia kau bae ’urii, ‘Ma ’uria tae mone nee molu si faamamanea tha Jon?’ ⁶ Ma ’e langi si ’okae laubo fasi kolu ka bae ’urii, ‘’E ’ito bana mai faasia imole ki,’ sulia na imole ki dau ’uikolu ’ana fau, ma dau thaumaeli kolu, sulia da faamamanea tha Jon nia ta profet laubo.” ⁷ ’I seeri, da olisia tha Jisas ma da ka ’urii, “Kameli meli si thaitamana bo.” ⁸ Ma tha Jisas ka bae ’urii lau fuada, “Nau boroi langi kwasi faarongo kamolu bo ’ana na suukwaia ’urifita ne nau ku ilia ’ana doo ne ki.” ⁹ ’I buri, tha Jisas ka faarongo kera lau ’ana tee si omelangwane ka ’urii, “Tee si manga, tee ngwane ’e fasia tee ole’ai ’ana grep, ma nia ka alua tai ngwane rao da ka liosulia ole’ai neri. Ma ngwane baita ’ana na ole’ai ne ka lea ’ana tee fera tau, ma langi si oli ’ali’ali mai. ¹⁰ Lelea sa ka dao naa ’ana si manga na ole’ai neri ’e maua, ngwane baita neri ka fala tee ngwane ni rao nia, fasi ka ngala mai tai fufue grep ’ana ’ai na nia fasia laona ole’ai neri. Sui ta, ma si manga ngwane ni rao neri ’e dao laona ole’ai neri, na ngwane rao ki na da liosulia ole’ai neri ki, da ka kwaea, sui da ka olifai ’o’oni ’ana siana ngwane baita nia. ¹¹ Ma na ngwane baita neri ka fala lau ruana ngwane ni rao. Sui ta, ma ngwane rao ki na da liosulia ole’ai neri ki, da ka kwaea laubo, ma da ka bae ta’a naa ’ana, ma da ka olifai ’o’oni laubo ’ana. ¹² ’Urineri, ngwane baita neri ka fala lau oluna ngwane ni rao nia, ma da ka kwae maala laubo ’ana, ma da ka ’ui’ana faasia fera neri. ¹³ ’I buri, na ngwane baita neri ka manata ’urii, ‘Tae lau ne nau kwau ilia? Sui ta, nau kwau fala naa ’aku na ngwela ngwane nau na ku liothau ’asiana naa ’ania. Ma nia nee na ngwane rao ne liosulia ole’ai ki dau thaebaita ’ania.’ ¹⁴ Bo si manga ngwane ne ki da rao ’ana ole’ai neri, da rikia na ngwane neri, da ka bae ’urii ’i malutada kwailiu, ‘Na ngwela mamana nia ngwane baita bae naa ne, ne nia kau ngali ole’ai ne. Kolu thaumaelia fasi kolu ka ngala ’akolu ole’ai ne fuakolu.’ ¹⁵ ’Urineri bo da ka taria naa ngwane neri ’i maa faasia laona ole’ai bae, ma da ka thaumaelia naa.” Ma tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, ¹⁶ “Tae ne na ngwane baita ’ana na ole’ai neri kau ilia? Nia kau dao mai, ka thaungia na ngwane neri ki. Sui nia ka fala naa ole’ai nia fuana ngwane ’e’ete ki.” Si manga ngwane ki kera rongoa na baea ne tha Jisas, da ka bae naa ’urii, “’E langi ’asiana, ’e afitai ka ’urineri!” ¹⁷ Sui tha Jisas ka lilio suukwai fuada, ka bae ’urii, “Lelea sa ’e langi si ’urineri, tae naa na maalutana si baea bae laona Kekedalae Abu ki bae ’e ’urii, ‘Si fau nee na ngwane thaungai beu ki da otekera ’ania, nia nee si fau na ’e talingai ka talua na fau ki sui ’ana ’oguna beu.’ ¹⁸ “Ma lelea sa ta imole ka ’asia fafona fau neri, na imole neri ka magangisingsia naa. Ma lelea sa na fau neri ka ’asia faafia ta imole, na nonina imole neri ka meme teefau naa.” ¹⁹ ’Ana si manga neri, na ngwane ni foa baita ki fonea ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da lio thaitamana na tha Jisas ’e bae suli kera, ma da dooria da ka daua ’ana si manga neri. Sui ta, kera da mau lau bada ’ana imole ki. ²⁰ Ma na ngwane naoanao ki da thasi ’uria daotoolana ta tale ura daulana tha Jisas. Ma da folia tai ngwane fasi da ka suke ’ana soetoolana tha Jisas. Sulia da dooria da ka fofo faafia ’ana ta si doo ne si ’o’olo, fasi ka tala’ana falelana kau fuana ngwane gwaungai ’i Rom ne liosulia ’i Jiudea, fasi ka tooketa nia. ²¹ Da dao siana, ma da ka bae ’urii, “Ngwane toodoo ’ae, kameli thaitamana ’o toodoo, ma ’oko thaea na doo mamana ki. Ma ’oe ’o si ’ado bo fonea ta ngwane ’ana ta tae na da manata sulia. ’Oko toodoo bamu sulia suukwaia nia ma kwaidooria tha God fuana na imole ki. ²² Thaea mai fuameli, ’Urineri ma ’e tala’ana bana kolu ka fala malefo ’ana takisi fuana ngwane ’inito ’i Rom ma laa ’e langi?” ²³ Ma tha Jisas ’e lio thaitamana na sukelada, ma ka bae ’urii, ²⁴ “Faatana fasi mai ta fe seleni.” Ma si manga da ngala mai tee fe seleni fuana, nia ’e soetalafada ka ’urii, “’Urineri ma, ti nee nununa ’e nii ’ana fe seleni nee? Ma na thatana ni ti nee?” Ma da olisia da ka ’urii, “Na ngwane ’inito ’i Rom.” ²⁵ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Lelea sa ’e ’urineri, molu ka fala fuana na ngwane ’inito ’i Rom si doo nia ki, ma molu ka fala laubo si doo tha God ki fuana tha God.” ²⁶ Ma da ka too enoeno naa, sulia da mau ’asiana ’ana olisilana tha Jisas. Ma ’e langi da si tala’ana naa fasi da ka daotoona ta sukelae lau faafia tha Jisas ’i maana imole ki. ²⁷ Sui, tai Sadiusi ki da ka lea mai siana tha Jisas. Na Sadiusi ki na da thaea thasa na ngwane ki langi da si tatae lau faasia maea. Ma da soetalafana tha Jisas da ka bae ’urii, ²⁸ “Ngwane Toodoo ’ae, tha Mosis ’e kedaa na bibirangaa fuakolu ka alangai ’urii, ‘Lelea sa ta ngwane ka mae, ma na ’afe nia ka moori ’ua bana, boroi ma langi nia si too ’ana ta ngwela, na doorana ka adea lau gwe ’oru neri, fasi ka too ’ana ta ngwela fuana ngwane ai na ’e mae naa.’ ²⁹ “Iuka ma, ’ana tee si manga, fiu ngwai thaasina ki da too. Ma na ngwane ’i nao ’e ade keni, ma langi si too bana ta ngwela, ma ngwane neri ka mae na ’ana. ³⁰ “Ma na ruana ngwane ka adea lau gwe ’oru neri, ma nia ka mae laubo. ³¹ Sui oluna ngwane ka ’urineri laubo. Ma ka ’urineri laubo fuana ngwane ’i burina ki sui bo. Na fiu ngwai thaasina neri ki sui bo, da adea keni neri, ma langi da si too bana ta ngwela, ma da ka mae sui naa. ³² Ma ’i buri na, keni neri ka mae laubo. ³³ ’Urineri ma, ’ana fe dani na tha God kau taea imole mae ki sui faasia maea, ni tai ’ada ne na ’afe nia neri? Sulia na fiu ngwai thaasina neri ki sui bo bae da adea keni neri.” ³⁴ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Si manga nee, na ngwane ki ma na keni ki, da arai ma da ka ’afe. ³⁵ Sui ta, ’ana si manga na ’e nia ’ua kau, na ngwane ki ma na keni ki na da tala’ana na tataelae faasia na maea, ma da ka too naa ’ana na mooria firi ’i thalo, ’e langi da si arai ma da si ’afe naa, ³⁶ sulia da ’uria naa ’ada na enselo ki, ma ka langi da si mae naa. Kera naa na ngwela nia ki tha God, sulia da tatae naa faasia na maea. ³⁷ “’Urineri, ma na kekedalae tha Mosis ’e faafolaalia naa fuakolu na imole mae ki, dau moori lau. Sulia si manga bae tha God ’e faatana fuana tha Mosis ’ana ere bae tharufia kae fe ’ai bae, tha Mosis ’e ’alangia tha God ’ana, ‘God tha Abraham, ma God tha Aesak, ma God tha Jakob.’ ³⁸ Na maalutana ’e ’urii: Tai imole ki na da mae naa, da foasia bada tha God, sulia da moori naa fonea tha God.” ³⁹ Ma tai ngwane ’ada na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da ka bae ’urii, “Ngwane toodoo ’ae, na olisilae ’oe ’e ’okae ’asiana!” ⁴⁰ Ma da ka mau naa ’uria soetoolana lau. ⁴¹ Sui tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, “’Uria tae ne, da ka thaea na Kraes na ngwane ’ana na kwalafaa tha Deved? ⁴² Tha Deved ’e bae ’urii sulia ’i laona Kekedalae ’ana Sams ki, ‘Tha God ’e bae ’urii fuana Aofia nau: ’Oko too bali aolo ’ani nau, ma ’oko gwaungai fone nau, ⁴³ maasia si manga nau kwau alua maalimae ’oe ki ’i farana suukwaia ’oe.’ ⁴⁴ “Tha Deved ’ana ’i tala’ana na ’e ’alangia na Kraes ’ana na ‘Aofia.’ Nia naa, na Kraes ’e langi lau ngwela ’ana kwalafaa tha Deved bana. Nia na Aofia nia laubo.” ⁴⁵ Si manga imole ’oro ki da fafurongo, tha Jisas ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, ⁴⁶ “Molu ka lilio ’okae faasia na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa tha Mosis, sulia da dooria da ka tatha fonea maku iroiroa tikwa ki. Ma da dooria ’asiana laubo thasa na imole ki da ka faa’inito kera, ma da ka baediana fuada ’i maana usia ki. Ma da ka dooria toolae ’i nao ’ana si kula baita ni toolae ki laona beu ni foa ki, ma ’ana si kula ’okae ki si manga ’ana foalae. ⁴⁷ Sui boroi ’ana, ngwane neri ki da belia na luma ma si doo kera gwe ’oru ki. Ma da foa ka tikwa, fasi na imole ki da ka bae ’okae suli kera. Iuka, na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa tha Mosis, na kwakwaelae kera kau ta’a ’asiana fuada!”

¹ Si manga tha Jisas ’e too ’ua laona Beu Abu tha God, nia ’e lilio ma ka rikia ngwane totoda ki da lea mai ’uria fala malefolae laona na kwande doo ura alu malefolae ’i laona. ² Ma nia ka rikia laubo tee gwe ’oru na ’e siofaa ’asiana. Nia ’e lea mai, ma ka fala ro mamage malefo faekwa ki. ³ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Doo mamana ku thaea fuamolu, na falelae na gwe ’oru siofaa na ’e fala, ’e baita ka tatha talua ngwane ki na da fala malefo baita. ⁴ Sulia ngwane totoda ki, da fala bada si doo sarenga ki ’ana aludooa kera. Sui ta, gwe ’oru siofaa nee, ’e falateefau naa ’ana doo ki na ’e too ’ana ’uria ’arutoolana.” ⁵ Ma tai ngwane fafurongo ’ana tha Jisas, da tangoa na Beu Abu tha God, sulia na rikilana ’e kwanga ’asiana ’ana gwe fau ’okae ki na da laungia ’ana ma ’ana falelae ki laubo na da fala fuana tha God. Sui tha Jisas ka bae ’urii fuada, ⁶ “Na Beu Abu ni Gwaungaia nee molu rikia, kau dao ’ana fe dani na ’e langi ta tee gwe fau si too na ’i fulina, nia kau tagalo teefau naa ’i thaegano!” ⁷ Ma da soetalafana ka ’urii, “Ngwane toodoo ’ae, ’i angita na doo neri ki kau dao mai ’ana? Ma na tae nee kau fuli fasi ka faatana si manga na doo neri ki sui kau fuli ma kau dao mai ’ana?” ⁸ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Molu ka lilio ’okae, ma ka langi molu si alamatana ta ngwane ka talai garo ’ani kamolu. Sulia na ngwane ’oro ki dau dao mai ’ana thataku, ma dau bae ’urii, ‘Nau naa na Kraes!’ Ma dau bae laubo ’urii, ‘Si manga ’olea bae ’e dao naa!’ ’E langi molu si lea sulida. ⁹ Ma ka langi molu si mau ’ana si manga molu rongoa na firua ki, ma na baea sulia firua ki, sulia doo neri ki kau fuli fasi ’i nao. Sui boroi ’ana doo neri ki ka fuli, na ’isilana si manga ’e langi si karangia ’ua.” ¹⁰ Sui tha Jisas ka bae lau ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Na ’aefera ki dau firu ’i malutada kwailiu, ma na ’initooa ki dau firu ’i malutada kwailiu. ¹¹ Ma na anuanu baita ki kau dao mai, ma na fioloa, ma na uuni mataia baita ’asiana ki kau tatha ’ana fera ki sui, ma doo baita ’e’ete ni maungilana ki, ma na mamalafoa kau thakatafa mai faasia laona lofo thalo. ¹² “Ma ’i nao ’ana doo neri ki kau fuli, dau ilia doo ta’ae ki ’ani kamolu, sulia molu roosuli nau. Kera dau kani kamolu, ma dau faanonifii kamolu, ma dau falakamolu laona beu ni foa ki ’uria ilitoolamolulae, ma dau alu kamolu ’i laona dele, ma dau ngali kamolu ’i nao ’ada na ngwane naoanao ki ’uria tooketalamolu. ¹³ Lelea sa ka ’urineri nia naa neri si manga ’okae fuamolu ’uria baelae sulia na Faarongolae ’Okae nia tha God. ¹⁴ Ma molu si manata ’a’abo lau ’uria ta si tae ne molu kau olisida ’ana. ¹⁵ Sulia nau kwau fala teefau naa ’ana fuamolu si baea ’ana liotooa, ma langi ta maalimae ’amolu kau bae naga kamolu, ma langi ka bae tofea doo ki na molu thaea. ¹⁶ Na maka kamolu ki, ma gaa kamolu ki, ma na ngwane ’i burimolu ki, ma na ngwane futa kamolu ki, ma na imole kwaimani kamolu ki, dau fala kamolu fuana ngwane naoanao ki. Ma tai ngwane ’amolu dau thaumaelida. ¹⁷ Na ngwane ki sui dau sualangai kamolu ’uri nau. ¹⁸ Ka ’urineri boroi ’ana, afitai ta tee si ifu faekwa ’ana gwaumolu kau langi ’ana. ¹⁹ Molu ka takwe ngado ’ana manata mamanalae kamolu, ma molu kau moori firi.” ²⁰ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii fuada, “Si manga molu rikia na omea ’e alasia ’i Jerusalem, molu ka thaitamana dau tagalongainia na fera baita neri. ²¹ Ma ’ana si manga neri, na imole ki na da too ’i Jiudea, dau tafi teefau ’uria gwauna fe ua ki. Ma na imole ki na da too laona maetoaa baita neri, dau tafi faasia. Ma na imole ki na da too kalikali mai ’e langi da si oli lau mai ura fera baita neri. ²² Sulia si manga ’uria tooketalae naa neri, fasi na tae ki bae da kekeda sulia ’i laona Kekedalae Abu kau dao mamana na mai. ²³ ’Ana si manga neri, na liodilalae kau baita fuana keni ki na da iana, ma na keni ki na da faasusufia kae ngwela ki, sulia ’e afitai naa da ka tafi. Ma na liodilalae baita laubo kau daotoona imole ki ’ana fera neri, sulia tha God kau kwaea na imole ki ’i seeri. ²⁴ Tai imole ’ada dau thaumaelida ’ana ’ila ni firua. Ma tai imole ’ada dau dauda, ma dau kani faafida, ma dau ngalida ’uria fera ’e’ete ki. Ma na imole ki ne langi lau Jiu, dau nagaa fera baita ’i Jerusalem lelea ka dao ’ana ’isilana si manga kera.” ²⁵ Tha Jisas ’e bae ’urii, “Doo ’e’ete ki kau fuli fuana thato, ma na sinali, ma na bubulu ki. Ma na imole ki ’ana na maetoaa baita ki sui ’i laona na molaagali, dau fiitala, ma da ka mau ’ana na kuruulana ma na raalana asi, ma na busulana nanafo ki. ²⁶ Ma na imole ki dau maetabuamarakwa sulia da mau ’asiana, si manga da maasia na daolana mai doo neri ki faafia na molaagali lalau. Sulia na doo ki ’i lofona thalo, dau lea garo. ²⁷ Sui fatai, nau, Ngwela nia Imole, kwa fi dao faatai mai. Nau kwau dao mai fonea na suukwaia baita, ma na folaalae baita ’i fafona na datha ki. ²⁸ Ma si manga na doo neri ki ’e thafali kau fuli, molu ka takwe, ma molu ka lilio ’alaa, sulia si manga tha God kau faamoori kamolu ai, ’e dao karangia naa.” ²⁹ Sui tha Jisas ka bae sulia si omelangwane neri fuada ka ’urii, “Molu ka manata fasi sulia ’ai na da ’alangia ’ana fig ma na ’ai ki sui laubo ’i see. ³⁰ Si manga molu rikia na ’abana ’e ngongothaa, molu ka thaitamana si manga ura uuni thato ’e karangi naa. ³¹ Ka ’urineri laubo, ’ana si manga molu rikia doo neri ki ’e fuli, molu ka thaitamana naa si manga fasi tha God ka gwaungai, ’e dao karangi naa. ³² Doo mamana ’asiana ku thaea fuamolu, doo neri ki sui kau dao mai, sui fatai na imole ki na da moori ’ana si manga neri, da fi mae. ³³ Na kwalimangaa ma na molaagali nee kau sui, sui ta, na baelaku ’e ’afitai ka sui. ³⁴ “Molu ka lilio ’okae. ’E langi molu si roo ’ana foalae baita ki, ma na kuu lilingalae, ma na manata ’aberolae ki ’ana mooria ’i laona molaagali. Lelea sa molu ade ’urineri, fe dani neri kau daofaatona kamolu ilingia ta ’aukwai. ³⁵ Sulia fe dani neri kau dao mai faafia imole ki sui, ’ana fera ki sui ’i laona molaagali. ³⁶ Molu ka lilio ’okae, ma molu ka foa ’ana si manga ki sui, fasi molu ka too ’ana suukwaia ’uria na mooria ’i laona doo neri ki na kau fuli. Ma fasi molu si nonisusuala lau si manga molu kau takwe ’i naofaku, na Ngwela nia Imole.” ³⁷ ’Ana fe dani ki sui, tha Jisas ’e toodoo fuada na imole ki ’i laona Beu Abu tha God. Ma ’ana fe thaulafia ki nia ka lea ’uria ’i gwauna fe ua neri ’ana Olif. ³⁸ Ma ’i laasikadangi ki sui, imole ’oro ki da ka lea mai laona Beu Abu tha God ’uria rongolana baelana tha Jisas.

¹ Si manga ’uria Fangaa ’ana Tathalae kera Jiu ki, ’e karangi naa. ’Ana fangaa neri, da thaitamana ’anilana berete ’e langi ta isi laona. ² Ma na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da ka manata ’uria thauagwalae ’ana tha Jisas, sulia da maungia na imole ki. ³ Ma tha Saetan ka dao mai ’i laona manatalana tha Jiudas Iskariot, ta ngwane ’ana akwala ma na ro ngwane fafurongo nia bae ki tha Jisas. ⁴ Nia ne tha Jiudas ka lea kau siana ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane naoanao ki ’ana ngwane ne kera liosulia Beu Abu tha God, ma ka thaea fuada nia ’e thaitamana kau ’adomi kera ’uria daulana tha Jisas. ⁵ Da ka nonithathala ’asiana, ma da ka fala malefo fuana. ⁶ Tha Jiudas ka ala naa faafia, ma ka thafali lilio naa ’uria ta si manga ne langi ta ngwane si too fonea tha Jisas, fasi nia ka ’olea maelana tha Jisas fuada. ⁷ ’Urineri, fe dani neri na imole Jiu ki ’uria ’anilana berete ne langi ta isi ’i laona, ’e dao naa. Fe dani neri, da thaungia laubo kale sipsip ki, ma da ka thalungainia fanga ’uria na Fangaa ’ana Tathalae. ⁸ Ma tha Jisas ka fala tha Pita fonea tha Jon ka bae ’urii fuadarua, “Muru lea muru ka thalungainia fanga fuakolu ’uria ’anilana ’ana Fangaa ’ana Tathalae.” ⁹ Keerua daru soetalafana tha Jisas daru ka ’urii, “’I fai ne ’o dooria miri kau thalungainia ’ana si kula ’uria fangalae?” ¹⁰ Tha Jisas ’e olisia ka bae ’urii, “Si manga muru dao kau ’ana fera, muru kau daotoona tee ngwane ’e ngala na doo ’uria ngali kafolae. Muru ka lea burina ’uria luma neri nia ’e lea ’uria. ¹¹ Muru ka bae ’urii fuana ngwane neri luma nia, ‘Na ngwane toodoo ’e bae mai ’urii fuamu: Niifai na luma fasi nau ku ’ania na Fangaa ’ana Tathalae fonea bare ngwane fafurongo nau ki?’ ¹² Ma na ngwane neri kau faatana luma baita ’ana luma neri na ’e too ’i langi, si kula na doo ki da thalungainia sui naa ’ana, ma ’i seeri muru kau thalungainia ’ana fanga ki.” ¹³ ’Urineri, daru ka lea naa, ma daru ka daotoona doo ki sui ilingia naa bae tha Jisas ’e thaea fuadarua. Ma daru ka thalungana naa fanga neri ’i seeri. ¹⁴ ’E dao naa ’ana si manga ’uria ’anilana na Fangaa ’ana Tathalae, ma tha Jisas fonea na aposol nia ki, da ka too naa ’ana kula ni fangalae. ¹⁵ Ma nia ka bae ’urii fuada, “Nau ku dooria ’asiana na ’anilana na Fangaa ’ana Tathalae fone kamolu, sui fatai nau kwa fi nonifii ’aku. ¹⁶ Ma nau ku thaea fuamolu ’e afitai nau ku ’ania lau na Fangaa nee ’ana Tathalae fone kamolu, lelea ka dao ’ana si manga ’ana faamamanalana si manga tha God kau gwaungai.” ¹⁷ Sui tha Jisas ka ngala na titiu, ma ka faabaitaa tha God. Sui nia ka bae ’urii fuada, “Molu ka ngala, ma molu ka ’ado ’ana ’i malutamolu. ¹⁸ Nau ku thaea fuamolu, ’ito ’i tari’ina ka oli ’alaa, nau kwasi kuufia lau waen nee, lelea ka dao ’ana si manga na ’initooa nia tha God kau dao mai.” ¹⁹ Sui tha Jisas ’e ngala fe berete, ma ka faabaitaa tha God, sui ka niia, ma ka fala fuada. Ma nia ka bae ’urii, “Na noniku nee nau ku fala fuamolu. Molu ka ’ania ’uria manatatoolaku.” ²⁰ ’I burina na fangalae, nia ka ngala laubo na titiu, ka bae ’urii, “Nia nee na ’abuku na ’e igwa ka duu ’usi kamolu. ’Ana ’abuku, ne tha God ’e faasuukwaia na alaofua faalu. ²¹ “Rikia fasi! Na ngwane ne kau fale nau fuana maalimae nau ki, ’e too bana fone nau ’i see ’ana si kula ni fangalae. ²² Sulia nau, na Ngwela nia Imole, kwau mae ilingia na tha God ’e dooria. Sui ta, ’e ta’a ’asiana fuana ngwane neri ’e fale nau fuana maalimae nau ki!” ²³ Ma da thafalia soetoolada kwailiu ’i malutada ’uria ni tai ’ada neri kau ilia si doo neri. ²⁴ Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka olisusuu ’i malutada kwailiu ’uria ni ti ’ada ne ’e baita ka tatha. ²⁵ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Kamolu thaitamana na ngwane gwaungai ki na da gwaungai fuana ngwane ne langi lau Jiu, da too ’ana suukwaia, ma da thaitamana ’asiana na suumailana ngwane ki ’uria ililana doo ki na da dooria. Ma da ka dooria na ngwane ki da ka thae kera ’ana gwaulii ngwane ki. ²⁶ Sui boroi ’ana, molu si ade lau ’urineri ’i malutamolu. Ma ni tai ’amolu ne ’e kwaitalai, nia kau ilingia ngwane ne ’e enoeno. Ma na ngwane ne ’e baita, ma nia kau ilingia na ngwane ni rao. ²⁷ ’Urineri ma thasa ni ti nee da thae nia ’ana ngwane baita, na ngwane na ’e too ura fangalae, ma langi na ngwane na ’e rao fuana? Na ngwane na ’e too ’uria fangalae na ’e baita. Sui ta, nau ku too ’i malutamolu ilingia na ngwane ni rao. ²⁸ “Molu too naa fone nau ’i laona na ilitooa nau ki sui. ²⁹ Lelea sa na Maka nau ’e falateefau naa ’ana gwaungaia fuaku, nau boroi kwau fala laubo na gwaungaia fuamolu, ³⁰ fasi molu ka fanga fone nau, ma molu ka kuu fone nau ’i laona ’Initooa nau. Ma molu ka too ’ana si kula ni toolae ’ana na gwaungaia ki, ma molu ka ’inito faafia na akwala ma ro kulee ngwane bae ki ’i Israel.” ³¹ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana tha Pita, “Saemon Pita ’ae! ’O fafurongo fasi ngwalee. Tha God ’e alamatana naa tha Saetan, fasi ka thasi ’uria kau tagalangai kamolu teefau faasi nau, ilingia ngwane ne ’e rao ’i laona raoa ’uria efolana mingge doo ’okae ki faasia na ’unge doo ta’ae ki. ³² Ngwalee Saemon ’ae, ka ’urineri boroi, nau ku foa fuamu, fasi ka langi ’o si oli faiburi ’ana na fiitooa ’oe. Ma ’ana ta si manga na ’oko manata oli lau mai ’uri nau, ’oko faasuukwaia na ngwane ki na da faamamana nau.” ³³ Ma tha Pita ’e olisia ka ’urii, “Aofia ’ae, nau ku kwaimaakwali baku ’uria lealae fone ’oe ’i laona dele ma ’uria maelae fone ’oe!” ³⁴ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Pita ’ae, nau ku thaea fuamu, ’i tari’ina laona fe rodo nee, ’i nao ’ana na kukua kau ’ai, ’ou tofe nau ’ana olu si manga, ma ’ou thaea ’o lalafusia nau.” ³⁵ Sui sa Jisas ’e soetalafana bare ngwane fafurongo nia ki ka ’urii, “’Urineri ma si manga bae nau ku odu kamolu kau, ma langi molu si too ’ana ta malefo, ma langi ta ngwai, ma langi ta tae butu, ’urineri ma kamolu kukuru ’ana ta si doo bae?” Ma da olisia da ka ’urii, “’E langi bo.” ³⁶ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Sui ta, ’ana si manga nee, lelea sa ta imole ka too ’ana ta malefo ma langi ta ngwai, nia ka ngala ’ana. Ma ta imole langi si too ’ana ta ’ile ni firu, nia ka usi ’ana maku tikwa baita nia, ma ka folia ta ’ile ’ana. ³⁷ Nau ku thaea doo nee fuamolu, sulia na Kekedalae Abu ’e bae suli nau ka ’urii, ‘Da ofu nia fonea ngwane ta’a ki.’ Doo neri kau fuli fuaku, sulia na kekedalae ki sui bo suli nau kau fuli mamana naa.” ³⁸ Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka bae ’urii, “Aofia ’ae, rikia fasi, kolu too naa ’ana ro ’ile ni firu ki ’i see!” Ma nia ’e olisida ka ’urii, “’E ’okae naa neri.” ³⁹ Tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki, da ’akwasia naa fera baita neri, ma da ka lea naa ’uria fe ua da ’alangia ’ana Olif, ilingia bae dau lea ngwaluda ’ana si manga ’oro ki. ⁴⁰ Ma si manga da dao ’ana si kula neri, nia ka bae ’urii fuada, “Molu ka foa, ade’ana molu ka ’asikamolu laona ilitooa.” ⁴¹ Sui tha Jisas ’e ’idu faekwa lau kau faasida, ’e tala’ana ’uilae ’ana si fau, ma ka boururu ’i thaegano, ka foa. ⁴² Nia ka bae ’urii, “Maka ’ae, lelea sa ’o dooria, ’oko lafua ’amu na nonifiilae nee faasi nau. Sui boroi ’ana, langi lau na kwaidooria nau ’i tala’aku, sulia na kwaidooria ’oe ’ana.” ⁴³ Ma tee enselo faasia ’i thalo ’e dao mai, ma ka faasuukwai nia. ⁴⁴ Ma si manga neri liona ’e dila ’asiana, nia ka foa suukwai lau. Ma na ’i’ida neri ’i nonina ’e ’udu ka ’asia ’i thaegano ilingia ta gwigwire ’abu. ⁴⁵ Ma si manga ’e tatae faasia foalae, nia ka oli siana bare ngwane fafurongo nia ki. Kera da moosu ’ada, sulia da maketho ’asiana ’ana liodilalae. ⁴⁶ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Rongwane ’ae, ’uria tae nee molu ka moosu? Molu tatae, ma molu ka foa, ade’ana molu ka ’asi kamolu laona ilitooa.” ⁴⁷ Si manga tha Jisas ’e bae ’ua bana foneda, tee konia baita da ka dao na mai. Ma tee ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia bae ki, na thatana tha Jiudas, ’e talaida mai. Ma nia ka dao mai siana tha Jisas, ma ka nonoia. ⁴⁸ Sui ta, tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Jiudas ’ae, ’o fale nau, na Ngwela nia Imole, fuada na maalimae nau ’ana nonoilaku!” ⁴⁹ Ma si manga na bare ngwane fafurongo ki da too fonea tha Jisas, da ka rikia si doo neri, da ka bae ’urii, “Aofia ’ae! ’Urineri ma kameli kau kwaeda ’ana ’ile ni firu kameli nee ki?” ⁵⁰ Ma tee ngwane ’ada, ka kwaea tee ngwane ni rao nia na foa ni gwau, ma ka kwae muusia naa bali alinga aolo nia. ⁵¹ Bo tha Jisas ka bae ’urii, “Sui naa neri!” Ma ka thamotoona na alingana ngwane neri, ma ka guraa naa. ⁵² Sui tha Jisas ka bae fuada na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane ki na da folo ’usia Beu Abu tha God, ma na ngwane baita ki na da lea mai ’uria daulana, nia ka bae ’urii, “Rongwane ’ae, ’urineri ma, nau ta ngwane thaungwane nee, fasi molu ka dao mai ’uri nau fonea ’ile ki ma subi ki? ⁵³ Nau ku too baku siamolu laona Beu Abu tha God sulia dani, sui ta, langi molu si thasi bo ’ura daulaku. Boroi ma si manga kamolu naa nee, fasi molu ka rao naa ’ana suukwaia tha Saetan, na ngwane nee ’inito faafia maerodo.” ⁵⁴ Sui da ka daua naa tha Jisas, ma da ka talaia naa ’i laona beu nia na foa ni gwau ki. Ma tha Pita ka ’isi tau na kau ’i burida ’ana ta kade tale tau faasida. ⁵⁵ Ma tee ere da ’ukunia ’i ’initoona labata ’i laona labu ’ana beu neri, ma tha Pita ka too naa fonea na ngwane ki nee da too kalikalia ere neri. ⁵⁶ Ma si manga tee keni ni rao ’e rikia tha Pita ne too ’i seeri karangia na ere neri, nia ’e lio thaitamana ma ka bae ’urii, “Na ngwane nee ’e too laubo fonea tha Jisas.” ⁵⁷ Sui ta, tha Pita ’e tofe ka ’urii, “Keni nee ’ae, nau ku si thaitamana ngwane nena!” ⁵⁸ Ma langi si tau laubo ’i burina, tee ngwane ka rikia tha Pita ma ka bae ’urii, “’Oe ta ngwane laubo ’ada ne!” Sui ta, tha Pita ’e olisia ka ’urii, “Ngwalee ’ae, nau ’e langi.” ⁵⁹ Ma fulingana kae si manga faekwa lau ’i burina, tee ngwane lau ’e bae suukwai ka ’urii, “’E mamana naa. Na ngwane nee ’e too laubo fonea tha Jisas, sulia nia laubo na ngwane faasia ’i Galili!” ⁶⁰ Sui ta, tha Pita ’e olisia ka ’urii, “Se ngwalee ’ae, nau ku lalafusia na doo ne ’o thaea!” Si manga ’e bae bana ’urineri, na kukua ka ’ai naa. ⁶¹ Ma na Aofia ’e abulo, ma ka lio ’o’olo kau fuana tha Pita. Ma tha Pita ka manatatoona naa si baea bae na Aofia ’e thaea fuana bae ka ’urii, “’I nao ’ana kukua kau ’ai, ’okou tofe nau ’ana olu si manga ma ’okou lalafusia nau.” ⁶² Ma tha Pita ka kotho kau ’i maa, ma ’e angi ka igigila naa ’i laona liodilalae ne ’e baita ’asiana. ⁶³ Ma na ngwane ni firua ki na da folo kalia tha Jisas, da ’onionga ’ana, ma da ka nangasia. ⁶⁴ Ma da kani bokotaa maana, ma da soetalafana da ka ’urii, “’O thaea fasi mai, ti neri ’e nangasi ’oe neri?” ⁶⁵ Ma da ka thaea si baea ta’ae ’oro ki laubo fuana. ⁶⁶ Ma ’i laasikadangi maakafukafua ’ua, na ngwane kwaitalai ki ’i Jiu, ma na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da bae ofu, ma da ka talaia mai tha Jisas fuada. ⁶⁷ Ma da ka bae ’urii fuana, “’O thaea mai fuameli. ’Urii ma ’oe naa na Kraes, na ngwane na tha God ’e filia ’uria faamoorilameli?” Ma ’e olisida ka ’urii, “Lelea sa ku thaea fuamolu, ’e afitai molu ka faamamane nau. ⁶⁸ Ma lelea sa ku soetoo molu ’uria ta si doo, ’e afitai bo molu ka olisia. ⁶⁹ Sui ta, ’e ’ito ’ana si manga nee ka oli ’alaa, nau na Ngwela nia Imole, kwau too ’i bali ’aba aolo ’ana tha God na ’e suukwai ka tatha, ma kwau gwaungai fonea.” ⁷⁰ Ma kera teefau bo da soetalafana da ka ’urii, “’Urii ma ’oe naa na Ngwela nia tha God?” Ma ’e olisida ka ’urii, “Kamolu ’ana ’i tala’amolu ne molu thaea neri.” ⁷¹ Ma da ka bae ’urii, “’E langi kolu si dooria naa ta si baea ni faamamanalae lau. Sulia kolu tala rongoa sui naa na baelana ne ’e thaea thasa nia Ngwela tha God!”

¹ Ma na bare ngwane naoanao neri sui bo, da tatae, ma da ka talaia tha Jisas siana tha Paelat ’uria na tooketalana. ² Ma da thafalia fofolae faafia ’ana doo garo ki, ma da ka ’urii, “Kameli daotoona na ngwane nee ’e bae alingana toaa kameli ki. Ma ka thaea fuada fasi da si fala lau malefo ’ana takisi fuana ngwane ’inito ’i Rom, ma nia ka thaea thasa nia naa nee na Kraes, na ngwane nee tha God ’e filia fasi ka ’inito.” ³ Ma tha Paelat ’e soetalafana ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’Urii ma ’oe naa na ngwane ’inito kera toaa ’i Jiu?” Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Nia naa neri ’o thaea neri.” ⁴ Sui tha Paelat ka bae ’urii fuada na ngwane ni foa baita ki, ma na konia neri, “Nau kwa si daotoona bo ta si garolae ’ana ngwane nee fasi da ka thaumaelia.” ⁵ Ma da bae suukwai da ka ’urii, “Boroi ma laona balifera lalau ’i Jiudea, na ngwane nee ’e nagaa sui naa toaa ki sui ’ana kwaifaamanataia nia. ’E ’ito mai ’i Galili lelea ka dao naa ’i see laubo.” ⁶ Si manga tha Paelat ’e rongoa si doo neri, nia ’e soetalafada ka ’urii, “’Urii ma ngwane nee ’e lea mai faasia ’i Galili nee?” ⁷ Ma si manga ’e thaitamana na tha Jisas ’e lea mai faasia fera na tha Herod ’e ’inito faafia, nia ka fala kau tha Jisas siana tha Herod. Sulia tha Herod ’e too laubo ’i Jerusalem ’ana si manga neri. ⁸ Ma si manga tha Herod ’e rikia tha Jisas, nia ka nonithathala ’asiana, sulia ’e rongoa na baelae sulia, ma ’e kwaimaakwali ka tau na mai ’uria rikilana. Ma ’e dooria rikilana tha Jisas fasi ka ilia ta si doo ni kwelelae ai. ⁹ Tha Herod ’e soetalafana doo ’oro ki ’ana, sui ta, tha Jisas si olisia bo ’ana ta si doo. ¹⁰ Ma na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da takwe laubo ’i seeri, ma da ka bae suukwai ’uria kefusilana tha Jisas. ¹¹ Ma tha Herod fonea na ngwane ni firu nia ki, da ka ’onionga ’ana tha Jisas, ma da ka bae ta’a ’ana. Ma da faa’afia ’ana tee maku tikwa ’okae, ma da ka olifana lau siana tha Paelat. ¹² Ma ’e ’ito ’ana fe dani neri, tha Herod ma tha Paelat daru fi ofu kwaimani lau. ’I nao keerua na ro maalimae ki. ¹³ Tha Paelat ’e konia na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane naoanao ki, ma na imole ki. ¹⁴ Ma ka bae ’urii fuada, “Molu fala mai ngwane nee siaku, molu ka thaea thasa ’e talai garo ’ana imole ki faasia na lealae sulia gwaungaia ’i Rom. Ma lio fasi, nau ku soetalafana ’i maamolu, ma langi ku si daotoona bo ta si garolae ’ana fonea doo ne ki molu kefusia faafia.” ¹⁵ Ma tha Herod boroi si daotoona boo ta si garolae ’ana, nia nee ka olitana laubana mai. Na ngwane nee si ilia bo ta si doo ne ’e garo fasi nia ka mae. ¹⁶ Nia nee, nau ku fala baku kau kwakwaelae fuana, sui ku fala ka lea na ’ana. ¹⁷ ’Ana na Fangaa ’ana Tathalae, tha Paelat ’e lafua tee ngwane na ’e too ’i laona dele fuada na Jiu ki, sulia na bibirangaa kera ’e ’urineri naa. ¹⁸ Sui ta, kera teefau bana da ’ai da ka ’urii, “Molu thaungia ngwane nee ka mae! Ma molu ka lafua mai ’amolu tha Barabas fuameli!” ¹⁹ Da alua tha Barabas ’i laona dele, sulia ’e thafalia na firua baita ’i laona fera baita neri, ma nia na ngwane thaungwane. ²⁰ Tha Paelat ’e dooria ka lukea tha Jisas, ma nia ka soetalafana lau kau na konia neri. ²¹ Sui ta, da ka thafalia na akwalae ma da ka ’urii, “Molu thaungia ka mae! Molu ka fotoinia sulia ’airarafolo!” ²² Ma tha Paelat ka bae ’urii lau fuada ’ana oluna si manga, “Boroi ma ta garolae tae nee ’e ilia? ’E langi ku si daotoona bo ta si doo nee nia ilia fasi ka mae. Nia nee nau ku fala kau da ka nangasia bada, sui ku fala ka lea na ’ana.” ²³ Boroi ma da ka akwa ma ka lealado bana ma da ka susuu banaa ’uria fotoilana tha Jisas sulia ’airarafolo. Ma na akwalae kera ka talua naa. ²⁴ Ma tha Paelat ka fala na kwakwaelae na da susuu faafia sulia ganilae kera. ²⁵ Ma nia ka lukea tha Barabas na ngwane bae da dooria, na ngwane bae da alua ’i laona dele ’uria thafalilana firua baita, ma na thaungwanea. Sui tha Paelat ka fala tha Jisas fuada, sulia na kwaidooria kera. ²⁶ Ma na ngwane ni firua ki, da ka talaia naa tha Jisas ’uria na maea. Ma si manga da lea kau, da ka todaa tee ngwane na thatana tha Saemon, faasia na maetoaa ’i Saeren. Da daua tha Saemon si manga ’e lea mai ma ka ruu laona labu ’i Jerusalem faasia tee si kula mai ’i maa. Ma da ka alua naa ’airarafolo ’i gwauna ’abana, ma da ka suumainia fasi ka ngala ’i burina tha Jisas. ²⁷ Ma tee konia baita da ka lea ’i burina. Ma tai keni ’i laona na konia neri da isigwau, ma da ka angisia. ²⁸ Tha Jisas ’e abulo fuada ma ka bae ’urii, “Keni ki ’i Jerusalem ’ae! ’E langi molu si angi lau fuaku. Molu ka angisi kamolu ’amolu ’i talamolu, ma na ngwela kamolu ki. ²⁹ Sulia nia kau dao ’ana fe dani na ngwane ki dau bae ’urii, Ka ’oilakea fuada na keni ki na ’e langi da si ngwelaa, ma na keni ki na da ’aba’ato, ma ’e langi da si faasusu! ³⁰ Ma si manga neri na ngwane ki da ka fi bae ’urii fuana fe ua ki, ‘Molu ka ’asia mai faafi kameli.’ Ma da ka bae ’urii fuana na tolo ki, ‘Molu ka thuu mai faafi kameli.’ ³¹ Sulia lelea sa da ilia doo ’urineri ’ani nau, na ngwane nee ku ’o’olo, da ka fi ilia doo nee ’e ta’ae ka tatha fatai ’ani kamolu nee molu too ’ana ta’alae ki.” ³² Ma da ka ngala laubo ro ngwane bebeli ki ’uria thaumaelilada fonea tha Jisas. ³³ Ma si manga da dao ’ana si kula na da thaea ’ana “Gwe Lelete,” da ka fotoinia naa tha Jisas sulia ’airarafolo. Ma ro ngwane bebeli bae ki, da ka fotoidarua laubo sulia ro ’airarafolo ki, tee ngwane ’i bali aolo ’ana tha Jisas, ma ta ngwane ai ’i bali mooli ’ana. ³⁴ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Maka ’ae, ’oko manatalukeda, sulia da lalafusia doo na da ilia.” Ma na ngwane ni firua ki da ka thatho ’ana daisi, fasi da ka daotoona ni ti ’ani kera ne kau ngala maku nia tha Jisas. ³⁵ Na ngwane ki na da takwe ’i seeri, da ka lilio bada ’uria, ma na ngwane naoanao ki ’i Jiu, da ka ’onionga ’ana ma da ka bae ’urii, “Nia ’e faamooria na ngwane ’e’ete ki. Lelea sa nia naa na Kraes, na ngwane na tha God ’e filia, ’e tala’ana ka faamoori nia ’i tala’ana.” ³⁶ Ma na ngwane ni firua ki, da ka ’onionga laubo ’ana, ma da lea kau siana, ma da ka fala na waen ’afae fuana. ³⁷ Ma da ka bae ’urii, “Lelea sa ’oe na ngwane ’inito kera imole ki ’i Jiu, ’oko faamoori ’oe fasi ’i tala’amu!” ³⁸ Ma da kedaa si baea ’urii ’i otofana gwauna tha Jisas, “Nia nee ngwane ’inito kera toa ’i Jiu.” ³⁹ Ma tee ngwane ’adarua na ro ngwane bae ki na da fotoia fonea tha Jisas, ’e bae nagaa ka ’urii, “’Urii ma ’oe naa na Kraes? ’Oko faamoori ’oe ’i tala’amu ma kamiria laubo!” ⁴⁰ Sui ta, na ruana ngwane ai ’e ngatafia ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’urii ma ’oe ’o si maungia bo kwakwaelae tha God? Kolu bobola sui bo, sulia da fala bo teesi kwakwaelae fuakolu. ⁴¹ Ma koro mone, na kwakwaelae nee ’e ’o’olo bana, sulia koro ngala naa ’uria maana doo ta’a ki na koro ilia. Ma ni nia mone si ilia bo ta si doo na ’e garo.” ⁴² Ma nia ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Jisas ’ae, ’oko manatatooku, si manga ’ou oli mai ’ana ’initooa ’oe.” ⁴³ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Nau ku thaea doo mamana fuamu, ’i tari’ina ’ou too fone nau ’i thalo.” ⁴⁴ ’E ’ito ’i ’initoona thato, na thato ka mae, ma na balifera neri teefau ka rodo naa, lelea ka dao ’ana oluna kade thato ’i thaulafi. ⁴⁵ Ma na maku baita neri na ’e suusia kade beu abu ’i laona na Beu Abu tha God ka sali ’ana ro bali doo. ⁴⁶ Ma tha Jisas ’e akwa baita ka ’urii, “Maka ’ae, nau ku fala na kau na mangoku fuamu.” Nia ’e bae ’urineri sui ka mae naa. ⁴⁷ Ma na ngwane naoanao ’ana ngwane ni firua ki ’e rikia si doo neri, ma ’e faabaitaa tha God ka ’urii, “’E mamana, nia na ngwane ’o’olo!” ⁴⁸ Ma si manga na ngwane neri ki da koni, ma da ka bubungia, da rikia sui na maelana tha Jisas, kera teefau da ka oli na ’i fera kera ki. Ma da ka fida ’i maa ruruuda fasi ka faatana na liodilalae kera ki. ⁴⁹ Ma na ngwane ki sui na da thaitamana tha Jisas, fonea na keni ki na da lea ’i burina faasia ’i Galili, da takwe tau bada, ma da ka rikia doo neri ki sui bo. ⁵⁰ - ⁵¹ Ma tee ngwane faasia na maetoaa ’i Arimatea ’i laona balifera ’i Jiudea, na thatana tha Josef, ’e too laubo ’i seeri. Ma nia na ngwane ’o’olo, ma na ngwane ’okae, ma nia ka kwaimaakwali laubo ’uria rikilana na tha God kau ’inito faafia imole nia ki. Ma sui boroi ’ana nia ta ngwane ’ana na bare ngwane ’olosidoo ki ’i Jiu, nia si ala bo faafia doo ki ne da thaea, ma da ka ilia ’ana tha Jisas. ⁵² Nia ’e lea siana tha Paelat, ma ka gani ’uria nonina tha Jisas. ⁵³ Ma nia ka lafua naa nonina tha Jisas, ma ka ’afua ’ana si ’abale maku kwakwaoa. Ma ka alua ’i laona na kilu faalu na da ’elia laona na fau baita ’uria alulana ngwane mae ki. ⁵⁴ Ma fe dani neri na Fraede. Ma fe dani ’uria thalungailana Sabat, fe dani ’ana momololae, ’e karangi thafali naa. ⁵⁵ Na keni ki na da lea mai burina tha Jisas faasia ’i Galili, da lea laubo fonea tha Josef. Ma da ka rikia naa kilu neri, ma da ka rikia naa alulana tha Jisas ’i laona. ⁵⁶ Sui da ka oli ’i fera, ma da ka thalungainia ngwaingwai ki, ma na doo moko ’okae ki ’uria gwailana ’ana nonina tha Jisas. Sui ta, ’ana fe dani ’ana Sabat, da ka momolo naa, ilingia na bibirangaa ’e thaea fasi da ka ilia.

¹ ’Ana Sande ’i laasikadangi maakafukafua ’ua, na bare keni bae da ngala na ngwaingwai moko ’okae ki na da thalungainia, ma da ka lea naa ’i maana kilu bae. ² Ma si manga da dao ’i maana da ka rikia kilu neri ’e ’ifi naa, sulia na rebe fau bae ’e langi si too naa ’i maana kilu. ³ Ma da ka ruu kau, sui ta, ’e langi da si rikia naa nonina na Aofia tha Jisas. ⁴ Ma si manga da manata ’ua bada sulia si doo neri, ro enselo na da ’afisia na maku ngwaasinasina ’asiana ki, daru ka thakatafa mai, ma daru ka takwe naa ’i ninimada. ⁵ Na keni neri ki da ka mau ’asiana, ma da ka gwautoli ’i thaegano. Sui ta, na ro ngwane neri ki, daru ka bae ’urii fuada, “Rongwane ’ae! Ura tae nee molu ka rofe ’uria ngwane ne ’e moori bana ’i laona si kula kera ngwane mae ki? ⁶ ’E langi si too naa ’i see, ’e moori oli naa. Molu manatatoona fasi, ’e faarongo kamolu sui naa ’ana, si manga bae ’e too ’ua fone kamolu ’i Galili. Nia ’e ngata ’urii bae, ⁷ ‘Kera dau fale nau, na Ngwela nia Imole, fuana ngwane ta’a ki, ma dau thaumaeli nau sulia na ’airarafolo, sui ’ana oluna fe dani, nau kwau moori oli lau.’ ” ⁸ ’Ana si manga neri na keni neri ki da fi manatatoona si baea bae ki nia ’e thaea. ⁹ Ma da ka oli naa faasia kilu, ma da ka faarongoa na akwala ma tee aposol nia ki, ma tai imole ki lau foneda. ¹⁰ Na keni neri ki da faarongoa na aposol nia ki, ne ni Meri faasia ’i Magdala, ma ni Joana, ma ni Meri na gaa tha Jemes, ma tai keni lau. ¹¹ Sui ta, na aposol ki da ka fiia thasa na keni neri ki da bae boboko bada, ma ka langi da si faamamanea bo baelada. ¹² ’Urineri boroi tha Pita ’e tatae, ma ka fita naa ’uri ’i maana kilu. Ma ’e ’agwaaro kau, ma ka rikia bana maku sasakea ki na da too ’i seeri. Sui nia ’e oli, ma ka kwele ’asiana ’ana si doo neri ne ’e fuli. ¹³ ’Ana fe dani neri, ta ro ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas, daru lea ’uria na fera ’i Emeas. ’E tala’ana tee akwale kade tale faasia ’i Jerusalem. ¹⁴ Ma daru ka bae ’adarua sulia doo neri ki sui na ’e fuli. ¹⁵ Ma si manga daru bae ’adarua, tha Jisas ’e lea karangi keerua mai, ma ka lea laubo fone darua. ¹⁶ Keerua daru rikia badarua, sui ta, tha God langi si alamatana fasi daru ka lio thaitamana. ¹⁷ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuadarua, “Tae nee muru bae mai sulia si manga neri muru lea mai ’ana?” Daru ka takwe ngado, ma na manataladarua ka kii. ¹⁸ Ma tee ngwane ’adarua na thatana tha Kleopas, ka bae ’urii, “Nau ku fiia thasa ’oe bana ne ’o too ’i Jerusalem, ma ’oko lalafusia bamu na doo ne fuli laona fe dani neri ki.” ¹⁹ Ma tha Jisas ’e soetoodarua ka ’urii, “Doo ’urifita ki naa neri rongwane?” Ma daru olisia, daru ka ’urii, “Doo ne da ilia ’ana tha Jisas, na ngwane bae ’i Nasaret. Na ngwane neri, nia na profet, na ngwane ’uria baelae ’ana baelana tha God, sulia tha God ma na ngwane ki da thaitamana na baelana ’e suukwai, ma na raolana ka baita ’asiana. ²⁰ Na ngwane ni foa baita kameli ki, ma na ngwane kwaitalai ki, da fala fasi da ka thaumaelia, ma da ka fotoinia ’i fafona ’airarafolo. ²¹ Ma kameli ka manata ’ameli sulia thasa nia naa ne kau lukea imole ki ’i Israel. Ma tari’ina na oluna naa fe dani ’i burina doo neri ki ’e fuli. ²² Ma kameli ka kwele ’asiana, sulia tai keni ’ana ofufua kameli, da lea ’i maana kilu. ²³ Sui ta, langi da si rikia nonina. Ma da oli mai, da ka thaea ne da rikia na enselo ki ne faarongoda ’ana ne nia ’e moori lau. ²⁴ Ma tai ngwane lau ’ana figua kameli, da lea laubo ’i maana kilu neri, ma da ka rikia ’e mamana naa, ilingia naa bae na keni neri ki da thaea. Sui ta, da si rikia naa nonina tha Jisas.” ²⁵ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuadarua, “Na gwaumurua ’e rorodoa ’asiana! Ma na manatalamurua si ’ali’ali ’uria faamamanelana doo bae na profet ki da thaea mai ’i nao. ²⁶ Na Kraes kau ngada fasi, sui nia ka fi gwaungai ’ana ’initooa baita.” ²⁷ Ma tha Jisas ka faamanatatoo keerua ’ana doo bae da thaea sulia na Kraes ’i laona na Kekedalae Abu ki. ’E thafali ’ana kekedalae ki tha Mosis ma na kekedalae kera na profet ki. ²⁸ Ma si manga da dao karangia na fera na da lea ’uria, tha Jisas ka thasi ’ana mala kau tatha faasi keerua. ²⁹ Ma daru gwafea, daru ka bae ’urii, “Kolu too fasi ’akolu, sulia ’e thaulafi naa, ma ’e karangia kau rodo naa.” Ma tha Jisas ka lea naa fonedarua. ³⁰ Si manga da ’ono naa ’uria fangalae fone keerua, nia ka ngala fe berete, ma ka faabaitaa tha God, sui ka niia fe berete neri, ma ka tolingia fuadarua. ³¹ Si manga daru rikia si doo neri, tha God ka alamatai keerua daru fi lio thaitamana, ma nia ka langi ’ana naa faasidarua. ³² Ma daru ka bae kwailiu fuadarua, daru ka ’urii, “See! Si manga bae ’e bae fone koro mai sulia tale, ma ka faamanatatoo koro ’ana na Kekedalae Abu ki, koro nonithathala ’asiana bae.” ³³ Ma ’ana si manga neri bo, daru tatae, ma daru ka oli lau mai ’uria ’i Jerusalem. Ma daru ka daotoona na akwala ma tee aposol bae ki da ofu bada, fonea tai ngwane ki lau. ³⁴ Ma na ngwane ki laona konia neri da ka faarongo keerua ka ’urii, “Na Aofia ’e moori lau, mamana naa! Nia ’e dao faatai fuana tha Saemon!” ³⁵ Ma daru ka bae sulia si doo bae ’e fuli mai sulia tale, ma sulia si manga bae daru lio thaitamana ’ana, si manga ’e niia na berete. ³⁶ Si manga ro ngwane neri ki daru bae ’ua badarua foneda, tha Jisas ka daofaatai naa, ma ka takwe ’i malutada, ma ka bae ’urii fuada, “Na enoeno ka too fone kamolu.” ³⁷ Ma da tona, ma da ka mau ’asiana, sulia da manata ’ada thasa da rikia ta anoedoo. ³⁸ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Tae ne adea molu ka mau? ’E langi molu si manata ruarua! ³⁹ Nau bana nee. Molu rikia ro ’abaku ki ma na ro ’aeku ki. Molu thamotoona fasi mai na noniku, fasi molu ka thaitamana, sulia na anoedoo langi si too ’ana ta ’oki fonea ta mariko, ilingia nee molu rikia nau ku too ’ania.” ⁴⁰ ’I burina nee ’e thaea doo neri ki sui, nia ka faatana na fulina maedoo ’ana nila ki ’ana ro ’abana ki ma na ro ’aena ki fuada. ⁴¹ Ma da ka nonithathala ’asiana ’i laona na kwelelae. Sui boroi ’ana, da ka manata ruarua bada, sulia langi da si thaitamana ’okae ’ua ’ana. Ma tha Jisas ka bae lau ’urii fuada, “Molu fala mai ta si fanga fuaku.” ⁴² Ma da fala tee gwe iia fuana. ⁴³ Ma nia ka ngala, ma ka ’ania naa ’i naofada. ⁴⁴ Sui nia ka bae lau ’urii fuada, “Doo nee ki nau ku thaea ’ua na mai fuamolu, si manga ku too ’ua mai fone kamolu. Doo nee ki sui, nia bae da kekeda suli nau laona bibirangaa ki tha Mosis, ma ’i laona kekedalae kera na profet ki, ma ’i laona Sams ki, kau fuli mamana naa.” ⁴⁵ Sui tha Jisas ka ’ifingia manatalada fasi da ka thaitamana na Kekedalae Abu ki. ⁴⁶ Nia ka bae ’urii fuada, “Da kekeda suli nau, na Kraes, nau kwau nonifii, ma ’ana oluna fe dani, nau kwau tatae lau faasia na maea. ⁴⁷ Ma ’e ’ito mai ’i Jerusalem lelea ka dao laona fera ki sui, molu ka bae sulia na manataolilae ma na do’anitaalae ’ana ta’alae ki ’ana na thataku. ⁴⁸ Ma kamolu naa molu ka faarongo ’ana doo neri ki. ⁴⁹ Ma nau ’i tala’aku, kwau fala fuamolu na Mangoedoo Abu nee Maka nau ’e alangainia sui na mai. Ma molu ka kwaimaakwali ’i Jerusalem, lelea na suukwaia faasia ’i thalo ka sifo mai faafi kamolu.” ⁵⁰ Sui nia ka talaida naa faasia na fera baita neri, lelea da ka dao ’ana maetoaa ’i Betani, ma nia ka uua ’abana ’i langi, ma ka faabu kera. ⁵¹ Ma si manga ’e faabu kera ’ua bana, nia ka ’akwasi kera, ma ka tae naa ’uria ’i thalo. ⁵² Ma da faa’initooa, sui da ka oli na ’ada ’i Jerusalem ’i laona nonithathalalae baita. ⁵³ Ma ’ana si manga ’oro ki da too bada ’i laona na Beu Abu tha God ’uria faabaitalana tha God.