Jon

Jon

¹ ’Ito ’ua mai ’i nao ’ana ne tha God ’e thaungana molaagali, si Baea nee ’e tio naa, ma nia ’e tio na mai fonea tha God. Ma si Baea neri banaa na tha God. ² ’E ’ito ’ua mai ’ana thathafalia, si Baea nee ’e too na mai fonea tha God. ³ Ma tha God ka thaungana doo ki sui ’ani nia. Iuka, na doo ki sui ne tha God ’e thaungana, ’e thaungana ’ana si Baea neri. ⁴ Ma na mooria mamana ’e ’ito mai faasia si Baea neri. Ma na mooria mamana neri naa na folaalae mamana ne tala fuada na imole ki sui. ⁵ Ma si folaalae neri ’e tala ’i laona maerodo, ma ’e ’afitai na maerodo neri ka suusia. ⁶ Tha God ’e fala mai tee ngwane na thatana tha Jon Baptaes, ⁷ ’e lea mai ’uria faarongolana imole ki ’ana si folaalae nee. Nia ’e lea mai ka faarongo kera ’ana, fasi na imole ki sui da ka rongoa ma da ka manata mamana ’ania. ⁸ Ma tha Jon ’e langi lau na folaalae, nia ’e lea ’ana mai fasi ka faarongo ’ana si folaalae neri. ⁹ Sui, si folaalae mamana neri ka fi lea mai ’i laona molaagali, ma ka talafia na imole ki sui. ¹⁰ Ma si Baea ne ’e too naa ’i laona molaagali. Tha God ’e thaungana molaagali nee ’ani nia, sui ta na imole ki ’e langi da si liothaitamana bo. ¹¹ Nia ’e dao mai laona fera nia, sui ta na imole nia ki da si konitana bo. ¹² Ma tai imole ki na da konitana, ma da ka manata mamana ’ani nia, nia ’e fala naa suukwaia fuada fasi da ka thau ’ana ngwela nia ki tha God. ¹³ Da futa faalu ilingia ngwela nia ki tha God! Na futa faalulae neri ’e fuli mai ’ana tha God. ’E langi si fuli sulia ta liae imole ’i molaagali, ma langi ka futa ’ana imole ’i molaagali. ¹⁴ Si Baea nee ’e thau ’ana imole, ma ka too naa fone kolu. Kameli meli rikia naa na ’initooa ne ’e too ’ana, sulia nia na ngwela muutaia nia tha God na Maka. Na ’okaelae ma na mamanalae ki teefau nia tha God ’e sifo mai fuakolu ’ani nia. ¹⁵ Tha Jon Baptaes ’e faarongo ’ani nia, si manga bae ’e ’ai ka ’urii, “Nia nee na ngwane bae ku bae sulia ’ana si manga bae ku bae ’urii, ‘Na ngwane ne ’e dao mai ’i buriku, ’e baita ka tatha talu nau, sulia ’e too ’ua na mai ’i nao ’ana futalaku.’ ” ¹⁶ Ma sulia na liothaua baita nia, tha Kraes ’e ilia doo ’okae ki sui fuakolu sulia dani. ¹⁷ Tha God ’e fala sui na mai si baea fifii nia ki fuakolu fuana tha Mosis. Sui ta, nia ’e fala mai na liothaua nia ma na mamanalae nia sulia tha Jisas na Kraes. ¹⁸ Ta imole si rikia tha God. Talitoona bo tee fe Ngwela muutaia nia tha God, ne ’e God mamana, ma ka too fonea tha God na Maka nia, nia nee ’e faatana tha God fuakolu. ¹⁹ Na ngwane naonao kera na imole ki ’i Jiu na da too ’i Jerusalem, da fala ngwane ni foa ki, ma na ngwane kwai’adomi ki ’ana ngwane ni foa, fasi da ka soetalafana tha Jon da ka ’urii, “’Urii ma ’oe ni ti nena?” ²⁰ Ma tha Jon ’e olisi folaa ’ada ka ’urii, “Nau langi lau na Kraes, na ngwane bae tha God ’e filia ’uria faamoorilana imole ki.” ²¹ Ma da ka soetalafana lau da ka ’urii, “Aia, ’urineri ma ’oe ni ti mone ’ana nena ngwalee? ’Oe tha Elaeja nena?” Ma nia ’e olisida lau ka ’urii, “’E langi.” Ma da soetalafana lau da ka ’urii, “’Urii ma ’oe naa na profet na meli maasia?” Ma tha Jon ’e olisida ka ’urii, “’E langi.” ²² Ma da soetalafana ’i’isi lau ’ana, da ka ’urii, “Aia, ’urineri ma ’oe ni ti ’ana nee? ’Oko thaea mai ta si doo fuameli, fasi meli ka faarongoa ’ana toa ne da odu kameli mai. Ta si tae nee ’ou thaea mai suli ’oe ’i tala’amu?” ²³ Ma tha Jon ’e olisida ’ana si baea bae tha profet Aesaea ’e kedaa ka ’urii, “Nau na ngwane bae ’e ’ai ’i laona bali fera kwasi ka ’urii, ‘Na Aofia kau dao na mai! Molu ka ’olosia tale fuana.’ ” ²⁴ Ma tai ngwane na Farasi ki da faleda mai, da soetalafana lau da ka ’urii, ²⁵ “Ma ’urifita ne ’oko faasisiuabua imole ki, lelea sa ’oe langi lau na Kraes, ma langi tha Elaeja, ma langi na profet?” ²⁶ Ma tha Jon ’e olisida ka ’urii, “Nau ku faasisiuabu baku ’ana kafo. Sui ta, tee ngwane ne molu lalafusia, ’e takwe bana ’i malutamolu. ²⁷ Ma nia naa na ngwane ne ’e lea mai ’i buriku, sui ta, ’e langi kwasi tala’ana kwau ’agwaaro, ma ku lukea tae butu nia ki.” ²⁸ Si doo nee ki sui ’e fuli ’i Betani, na bali fera ’i ninimana Kafo ’i Jodan ne oli ’uria ’i taelana thato, si kula bae tha Jon ’e faasisiuabua ’ana imole ki. ²⁹ ’Ana fe dani ’i buri, tha Jon ’e rikia tha Jisas ’e lea mai siana, ma ka bae ’urii fuada na imole ki, “Molu rikia fasi, nia nee na kale sipsip nia tha God ne kau lafua abulo ta’alae kera na imole ki sui ’i laona molaagali. ³⁰ Nia naa ne ngwane bae ku bae sulia ’ana si manga bae ku bae ’urii, ‘Tee ngwane kau dao mai ’i buriku. Nia ’e baita ka tatha talu nau, sulia ’e too ’ua na mai ’i nao ’ana futalaku.’ ³¹ ’I nao mai, ’e langi kwasi thaitamana na ngwane ’urifita nee ni nia, ’urineri boroi ’ana nau ku lea mai, ma ku faasisiuabu ’ana kafo fasi na imole ki ’i Israel da ka thaitamana.” ³² Ma tha Jon ka bae lau ’urii, “Nau ku rikia Mangoedoo Abu ’e sifo mai faasia ’i thalo ilingia ta fe bola, ma ka dau ’i fafona. ³³ ’E langi kwasi liothaitamana ’ua. Sui ta, tha God ne fala nau mai fasi ku faasisiuabu ’ana kafo, ’e bae ’urii fuaku, ‘’Ou rikia na Mangoedoo Abu ’e sifo mai faafia tee ngwane. Nia neri na ngwane ne kau faasisiuabu ’ana Mangoedoo Abu.’ ” ³⁴ Ma tha Jon ka bae lau ’urii, “Iuka, nau ku rikia naa si doo neri, ma ku faamamanea, nia naa na Ngwela nia tha God.” ³⁵ Ma ’ana fe dani ’i buri, tha Jon ka takwe laubo ’i seeri fonea roo ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki. ³⁶ Si manga tha Jisas ’e tatha ’ana, tha Jon ’e rikia, ma ka bae ’urii, “Rikia fasi, nia nee na Kale Sipsip nia tha God.” ³⁷ Si manga roo ngwane fafurongo neri ki, daru rongoa si doo neri, daru ka lea na ’adarua ’i burina tha Jisas. ³⁸ Tha Jisas ’e abulo, ma ka rikidarua daru lea na mai ’adarua ’i burina, ma ’e soetalafadarua ka ’urii, “Tae nee muru dooria?” Ma daru olisia daru ka ’urii, “Rabae ’ae, ’o too ’i fai?” Na maalutana rabae nee, “ngwane toodoo.” ³⁹ Ma nia ’e olisidarua ka ’urii, “Muru lea mai, fasi muru ka rikia.” Ma daru ka lea naa fonea, ma daru ka rikia si kula ne ’e too ’ana. ’E ’ito ’ana faina kade thato ’i thaulafi daru ka too fonea lelea ka rodo bo. ⁴⁰ Tee ngwane ’adarua ne tha Andru, na doorana tha Saemon Pita. ⁴¹ Ma si doo totongenao ne tha Andru ’e ilia naa ne ’e lea ka rofe ’uria doorana tha Saemon, ma ’e faarongoa ka ’urii, “Kamiria miri daotoona naa na Mesaea.” Na maalutana si baea neri ne na “Kraes,” na ngwane bae tha God ’e filia ’uria ’adomilana imole ki. ⁴² ’Urineri, nia ka talaia naa tha Saemon siana tha Jisas. Tha Jisas ’e lilio suukwai fuana, ma ka bae ’urii, “’Oe naa tha Saemon, ’alakwa tha Jon, nau ku ’alangi ’oe naa ’ana tha Sifas.” Si thata neri laubo na tha Pita, ma na maalutana ne, “Na Fau.” ⁴³ ’Ana fe dani ’i buri, tha Jisas ’e manata ’uria lealae ’ana bali fera ’i Galili, ma si manga ’e daotoona tha Filip, nia ka bae ’urii fuana, “’O lea mai buriku.” ⁴⁴ Tha Filip na ngwane faasia ’i Betsaeda, na maetoaa keerua tha Andru ma tha Pita laubo. ⁴⁵ Aia, tha Filip ’e daotoona tha Nataniel, ma ka bae ’urii fuana, “Kameli meli daotoona naa na ngwane bae tha Mosis ’e kekeda sulia laona si baea fifii ki, ma na profet ki da kekeda laubo sulia. Nia tha Jisas faasia ’i Nasaret, na ’alakwa tha Josef.” ⁴⁶ Ma tha Nataniel ka bae ’urii, “Ngwalee ’ae, ta si tae ’okae bana ne ka lea mai faasia ’i Nasaret?” Ma tha Filip ’e olisia ka ’urii, “Lea mai ’oko tala rikia ’amu.” ⁴⁷ Si manga ne tha Jisas ’e rikia tha Nataniel ’e lea mai siana, nia ka bae ’urii suli nia, “Na ngwane nee na ngwane mamana bo ’i Jiu, sulia ’e langi si suke!” ⁴⁸ Tha Nataniel ’e olisia ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’urifita nee ’oko thaitamaku?” Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Nau ku riki ’oe ’i ’aena ’ai da ’alangia ’ana figi si manga bae tha Filip si bae ’ua ’uri ’oe.” ⁴⁹ Si manga tha Nataniel ’e rongoa si doo neri, nia ka bae ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, ’oe naa na Ngwela nia tha God! ’Oe naa na ngwane ’inito ’i Israel!” ⁵⁰ Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oe ’o manata mamana bamu, ’uria bana bae ku thaea ku riki ’oe ’i ’aena figi bae? Nau ku thaea fuamu bae, thasa ’ou rikia doo baita ki ka talua fatai si doo nee.” ⁵¹ Sui tha Jisas ka bae ’urii lau fuada, “Do mamana ku thaea fuamolu, molu kau rikia thalo kau ’ifi, ma molu kau rikia laubo enselo nia ki tha God dau raa ’alaa ’uria ’i thalo, ma dau sifo mai faafi nau, na Ngwela nia Imole.”

¹ Burina roo fe dani ’e sui, tee luma’a ka tatha ’ana tee maetoaa na thatana ’i Kena ’i laona bali fera ’i Galili. Ma gaa tha Jisas ka too laubo ’i seeri ’ana si manga neri. ² Ma da ka laefia laubo mai tha Jisas ma na bare ngwane fafurongo nia ki ’uria luma’a neri. ³ Ma si manga na imole ki da kuu, ma na waen kera ka sui naa, gaa tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’E langi da si too na ’ana ta waen.” ⁴ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Gaa ’ae, langi ’osi soe nau lau ’uria ililana ta si doo, sulia si manga nau ’e langi ’ua.” ⁵ Ma gaa tha Jisas ka bae ’urii fuana ngwane rao ki, “Molu ka ilia ta si tae ne nia ’e thaea fuamolu.” ⁶ Ma na ono kwande doo baita ki ni ngalikafolae na da thaungana ’ana fau ’e too ’i seeri, ’uria tau ’abalae sulia na bibirangaa Jiu ki. Tee kufi doo ’e tala’ana 75 ma langi 115 lita ’ana kafo ne kau too ’i laona. ⁷ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana ngwane rao ki, “Molu ongia kwande doo nee ki ’ana kafo.” Ma da ka ongia lelea ka fungu bo. ⁸ Sui nia ka bae ’urii fuada, “Molu ongia kafo nee, ma molu ka fala fuana ngwane baita ’ana fafangaa.” Ma da ka fala fuana, ⁹ ma nia ka kuutoona kafo neri, ne ’e thau naa ’ana waen. Ma langi nia si thaitamana na waen nee ’e lea mai faasia ’i fai. Sui ta, na ngwane rao ne da ongia mai kafo neri bo ne da thaitamana. ’Urineri na ngwane baita neri ’e soea arai faalu neri, ¹⁰ ma ka bae ’urii fuana, “Na ngwane ki sui da fala waen ’okae ’i nao, ma ’i burina ngwane ki da kuu ka sui naa, nia ka fi fala waen ne kafola. Ma ’oe ’o ogoni ’ana waen ne ’e ’okae ka tatha lelea ka dao naa ’ana si manga neri!” ¹¹ Nia nee na etana si doo ni kwelelae ai ne tha Jisas ’e ilia ’i Galili, ’i laona maetoaa ’i Kena. ’I seeri nia ’e faatana ’initooa nia, ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka manata mamana naa ’ani nia. ¹² Ma ’i buri, tha Jisas fonea gaa nia, ma na doorana ki, ma na bare ngwane fafurongo nia ki, da ka lea naa ’uria maetoaa ’i Kapaneam. Ma da ka too ’i seeri sulia ange fe dani. ¹³ Si manga ’e karangia naa Fangaa ’ana Tathalae kera imole ki ’i Jiu, tha Jisas ka lea naa ’uria maetoaa baita ’i Jerusalem. ¹⁴ Ma ’i seeri laona Beu Abu tha God, nia ka rikia imole ki da usi ’ana buluka ki, ma na sipsip ki, ma na bola ki ’uria kwaisuusia kera. Ma nia ka rikia laubo ngwane ki ne da tatala ’ana malefo ki, da ’ono ’ada ’i ninimana tefolo kera ki. ¹⁵ Ma nia ka thaungana si nangananga ’ana si kwale ’oko ki, ma ka taria naa buluka ki, ma na sipsip ki, ma na doo ki sui faasia laona Beu Abu tha God. Ma nia ka kefusia tefolo kera ngwane ki ne da tatala ’ana malefo, ma ka tagalangana naa malefo kera ki. ¹⁶ Ma nia ’e ngatafia ngwane ki ne da usi ’ana bola ki, ka ’urii, “Molu ngala doo ne ki ’i maa! ’E langi molu si thaungana Beu Maka nau ’ana si kula ni usilae!” ¹⁷ Ma bare ngwane fafurongo nia ki da ka manatatoona Kekedalae Abu bae ’e ’urii, “God ’ae, na liothaua nau fuana Beu ’oe, ’e ilingia na ere ne tharu ’i laona mangoku.” ¹⁸ Sui na gwaulii ngwane ki ’i Jiu da soetalafana tha Jisas da ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’e tala’ana bana ’oko faatana ta si doo ni kwelelae ai fasi meli ka faamamanea ne tha God ’e fala suukwaia fuamu ’uria ililana si doo nee ki sui?” ¹⁹ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Lelea sa molu ka onggosia boroi Beu Abu nee, nau kwau faatakwea lau laona olu fe dani bo.” ²⁰ Ma da soetalafana lau da ka ’urii, “’Urii ma ’oe ’ou faatakwea lau laona olu fe dani bo ngwalee? Na Beu Abu ne tha God, da thaungana fatai sulia fai akwala ma ono fe ngali!” ²¹ Sui ta na Beu Abu ne tha Jisas ’e bae ’ana sulia ne na nonina. ²² Ma ’ana si manga tha God kau tatae nia lau faasia maea ne na bare ngwane fafurongo nia ki da fi manatatoona ne nia ’e thaea si doo ne, ma da fi manata mamana ’ana na Kekedalae Abu ma si baea ki ne tha Jisas ’e thaea. ²³ Ma ’ana si manga tha Jisas ’e too ’ua ’i Jerusalem ’ana Fangaa neri ’ana Tathalae, imole ’oro ki da ka manata mamana ’ani nia, sulia da rikia naa si doo ki ni kwelelae ai ne nia ’e ilia. ²⁴ Ka ’urineri boroi, tha Jisas ka si faamamane kera bo, sulia ’e thaitamana sui naa imole ki sui. ²⁵ Sui boroi ’ana ta imole si faarongo nia bo ’ana ta si doo sulia ta imole, nia ’e thaitamana sui naa si doo ki sui laona lioda.

¹ - ² ’Ana tee si manga, tee ngwane baita kera Jiu ki, ’e lea mai siana tha Jisas. Na ngwane neri thatana tha Nikodimas, ma nia laubo ta ngwane ’ada na Farasi ki. Nia ’e lea mai siana tha Jisas laona rodo, ma ka bae ’urii fuana, “Ngwane Toodoo ’ae, kameli meli thaitamana ni ’oe ngwane toodoo ne tha God ’e fala mai, sulia si doo ki ni kwelelae ai ne ’o ilia, ma ’e ’afitai ta imole ka ilia lelea sa tha God si too fonea.” ³ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Do mamana ku thaea fuamu, ’afitai ta imole ka rikia ’initooa nia tha God lelea sa ’e langi nia si futa faalu.” ⁴ Ma tha Nikodimas ’e soetalafana tha Jisas ka ’urii, “Ngwalee ’ae, na ngwane ne ’e baita naa, nia ka futa faalu lau ’urifita? ’Afitai ’asiana nia ka oli lau ’i ruruna gaa nia ma ka futa lau mai ’ana ruana si manga!” ⁵ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Do mamana ku thaea fuamu. ’Afitai ’asiana fuana ta ngwane ka ruu laona ’initooa nia tha God, lelea sa ’e langi nia si futa lau ’ana kafo ma na Mangoedoo Abu. ⁶ Si manga ngwane ’e futa ’ana maka ma gaa nia, nia ’e thau ’ana imole. Ma ni ti ne ka too ’ana mooria mamana, nia ’e futa ’ana Mangoedoo Abu tha God. ⁷ ’E langi ’osi kwele lau, sulia nau ku thaea fuamu molu ka futa lau ’ana ruana si manga. ⁸ Na Mangoedoo Abu ’e ilingia na oru. Sulia, boroi ’ana ’oko rongoa lingena oru, langi ’osi rikia bo ’i fai ne ’e lea mai faasia ma langi ’i fai ne ’e lea ’uria. ’E ’afitai laubo ’oko rikia Mangoedoo Abu, si manga ’e bulasia ta imole fasi ka thau ’ana imole faalu.” ⁹ Tha Nikodimas ’e soetalafana lau ka ’urii, “Ngwalee ’ae, si doo neri kau fuli ’urifita neri?” ¹⁰ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “’Oe nee na ngwane toodoo ’inito kera Jiu ki. Ma ’urifita ne langi ’osi thaitamana bo maalutana si doo neri ki? ¹¹ Do mamana ku thaea fuamu, kameli faarongo ’ana si doo ki na meli thaitamana ma meli ka bae sulia si doo ki na meli rikia. Ma ’e langi ta imole ’amolu si manata mamana bo. ¹² Aia, ma lelea sa ’e langi molu si manata mamana bo ’ana si doo ki ’i molaagali ne ku faarongo kamolu ’ania, molu ka manata mamana ’urifita ’ani nau lelea sa ku faarongo kamolu ’ana si doo ki faasia ’i thalo? ¹³ Talifili nau Ngwela nia Imole bo, ne ku thaitamana si doo ki ’i thalo, sulia ku sifo mai faasia ’i thalo. Ma ’e langi ta imole lau si dao ’ua ’i thalo fasi ka thaitamana. ¹⁴ “Ilingia si manga bae ’i nao, tha Mosis ’e ua fe loi bae ’ana barasi ’i gwauna thangge ’ai ’i laona gano kwasi, kera dau ua laubo Ngwela nia Imole ’i gwauna bae’ai, ¹⁵ fasi ni ti kera ne da manata mamana ’ani nia, dau too ’ana mooria firi. ¹⁶ Tha God ’e liothau ’asiana ’ana imole ki sui ’i molaagali, nia nee ka fala mai tee fe Ngwela muutaia nia, fasi ni ti ne ka manata mamana ’ani nia, nia kau too ’ana mooria firi ma ’e ’afitai ka mae. ¹⁷ Sulia tha God si fala mai Ngwela nia ’i molaagali ’uria ketolana imole ki, nia ’e fala mai fasi ka faamoori kera. ¹⁸ “Ni ti ne ’e manata mamana ’ana Ngwela nia, ’e langi tha God si ketoa. Ma ni ti ne ’e langi si manata mamana ’ani nia, tha God ’e ketoa sui naa, sulia ’e langi si manata mamana ’ana tee fe Ngwela muutaia nia. ¹⁹ Na keketoa ’e ’urii: Na ngwane ne ’e ilingia na folaa, ’e dao na mai ’i laona molaagali. Sui ta, sulia na abulolada na imole ki ’e ta’a, nia ne da ka nonithathala ’ada sulia na maerodo ka talua na folaalae. ²⁰ Sulia ni ti ne na abulolana ’e ta’a, nia ’e otenia ’ana folaalae, ma ’e langi si doori lea mai ’uria folaalae neri, sulia ’e langi si dooria abulo ta’alae nia ki ka faatai. ²¹ Sui ta, ni ti ne na moorilana ’e ’o’olo, nia ’e lea mai ’i laona folaalae, fasi na imole ki da ka riki folaa ’ana si do ki nee nia ’e ilia ’e lea naa sulia kwaidooria nia tha God.” ²² Ma ’i burina si doo neri, tha Jisas ma na bare ngwane fafurongo nia ki da lea ’uria ’i Jiudea, ma da ka too ’i seeri. Ma da ka faasisiuabua imole ki ’i seeri. ²³ Ma ’ana si manga neri laubo, tha Jon ’e faasisiuabua imole ki ’ana maetoaa ’i Aenon karangia ’i Salim. Tha Jon ’e faasisiuabu kera ’i seeri, sulia si kula na kafo ’e ’oro ’ana. Aia, na imole ’oro ki laubo da ka lea mai siana ’uria sisiuabulae. ²⁴ (’Ana si manga neri, langi da si alua ’ua tha Jon ’i laona dele.) ²⁵ Ma ’ana si manga neri laubo, tai ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki tha Jon, da olisusuu fonea tee ngwane ’i Jiu sulia na bibirangaa ’ana taufilana nonida, fasi da ka folaa ’i naofana tha God. ²⁶ Ma bare ngwane fafurongo nia ki tha Jon da lea siana tha Jon, ma da soetalafana da ka ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, ’o thaitamana na ngwane bae ’e takwe fone ’oe bali loko ’ana kafo ’i Jodan, nia bae ’o thaea doo ’okae ki suli nia. ’Ana si manga neri, nia ’e faasisiuabua naa imole ki, ma na imole ki sui da ka lea teefau naa ’i siana!” ²⁷ Ma tha Jon ’e olisida ka ’urii, “’E ’afitai ta imole ka ilia ta si raoa ’urineri lelea sa tha God si faangwaludea fuana. ²⁸ Kamolu molu rongoa sui naa si doo bae ku thaea fuamolu, nau ’e langi lau na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia. Nau ngwane ku lea mai ’i nao fasi ku faataloa faarongolae sulia nia. ²⁹ Na Kraes ’e ilingia na ngwane bae ’e arai faalu. Ma nau ku ilingia ngwane kwaimaani nia ngwane ne ’e arai faalu. Ma na ngwane kwaimaani nia na arai faalu neri, nia ’e nonithathala ’asiana si manga na ngwane arai faalu ’e dao ’uria luma’a nia. Ma ka ’urineri laubo ’ani nau. Nau ku nonithathala ’asiana ’ana si manga neri, sulia tha Jisas ’e dao naa. ³⁰ Na Kraes ka ’inito naa, ma nau ku siofaa naa. ³¹ “Iuka, na Kraes ne lea mai faasia ’i thalo, ’e baita ka tatha talua imole ki sui. Ta imole ’i molaagali, nia na imole ’i molaagali bana. Ma nia ’e thaitamana ka bae bana sulia si doo ki ne fuli ’i laona molaagali. Ma na ngwane ai nee ’e sifo mai faasia ’i thalo, nia ne ’e baita ka tatha talua imole ki sui. ³² Nia ’e bae folaa sulia si doo ki ne ’e rikia, ma ka rongoa faasia ’i thalo. Sui ta, ’e langi ta imole si dooria bo manata mamanalae ’ana si doo ki ne ’e thaea. ³³ Ma na ngwane ne ’e manata mamana ’ana si doo ki ne ’e thaea, na ngwane neri ’e faamamanea si doo mamana ki ne tha God ’e thaea. ³⁴ Ma na Kraes nee tha God ’e fala mai faasia ’i thalo, ’e faatalo ’ana baelana tha God, sulia tha God fala teefau na ’ana Mangoedoo Abu fasi ka ’adomi nia. ³⁵ Tha God na Maka ’e liothau ’asiana ’ana Ngwela nia, ma ka alua sui naa si doo ki sui ’i ’abana. ³⁶ Ma ni ti ne ka manata mamana ’ana Ngwela nee, nia ka too ’ana mooria firi. Ma ni ti ne ’e langi si manata mamana ’ana Ngwela nee, nia kau funu, sulia ’e too tari naa farana keketoa nia tha God.”

¹ - ³ Tha Jisas ma na bare ngwane fafurongo nia ki, da ’akwasia ’i Jiudea, ma da ka lea ’uria ’i Galili. Da lea, sulia tha Jisas ’e thaitamana na Farasi ki da rongoa thasa imole ’oro ’asiana da lea sulia ka talua tha Jon Baptaes, ma ka faasisiuabua imole ’oro ka tatha talua tha Jon Baptaes. ’E langi lau tha Jisas ne faasisiuabu, na bare ngwane fafurongo nia ki ’ana ne da ilia si doo neri. ⁴ Ma ’ana si manga da lea kau ’uria ’i Galili, da ka tatha banaa ’i laona bali fera ’i Samaria. ⁵ Ma da ka dao ’ana tee si maetoaa da ’alangia ’ana ’i Saeka laona bali fera ’i Samaria, ne ’e too karangia si thaegano ne tha Jakob ’e fala fuana ’alakwa nia tha Josef. ⁶ Na kafo’elia tha Jakob ’e too laubo ’i seeri. Ma sulia tha Jisas ’e ngada naa ’ana leaa neri, nia ka ’ono ’ana ’i ninimana kafo’elia neri. Ma ’ana si manga neri, ’e tala’ana naa ’i ’initoona thato. ⁷ - ⁸ Si manga na bare ngwane fafurongo nia ki da lea ’i laona fera neri fasi da ka usia ta si fanga, tee keni faasia ’i Samaria ka lea na mai ’uria ongilana kafo. Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Ngwalee ’ae, ’o fala mai ta si kafo kwai kuu fasi.” ⁹ Ma na keni neri ’e olisia ka ’urii, “’E rongwane ’ae, ’oe ngwane ’i Jiu nena, ma nau keni ’i Samaria nee. ’Urifita nee ’oko gani nau ’uria si kafo ni kuu?” Nia ’e bae ’urineri, sulia na imole ki ’i Jiu da maalimae ’ana imole ki ’i Samaria. ¹⁰ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Lelea sa ’oko thaitamana si tae ne tha God ’e fala, ma ’oko thaitamana ni ti ne ’e gani ’oe ’uria si kafo, alamia ’oko gani nau ’amu, ma nau kwau fala si kafo ’ana mooria fuamu.” ¹¹ Ma na keni neri ka bae ’urii fuana, “Arai baita ’ae, ’oe ’osi too ’ana ta doo ni ongilana kafo, ma na kafo’elia nee laubo ka sifo ’asiana. ’Urineri, si kafo ’ana mooria neri ’ou ngala mai faasia ’i fai? ¹² Na kokoo kolu tha Jakob ne fala kafo’elia nee fuakolu. Ma nia, ma na ngwela nia ki, ma na manutharea nia ki, da kuu laubo ’ana kafo’elia nee. ’Urii, ’oko thaea bamu thasa ’o ’inito ka talua tha Jakob, ma langi ’e ’urifita?” ¹³ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Ni ti ne ’e kuufia kafo nee, nia kau maelikuu lau. ¹⁴ Aia, ni ti ne ka kuufia ’ana kafo ne nau kwau fala, ’e ’afitai ka maelikuu lau. Iuka, ma na kafo neri nau ku fala fuana kau ilingia ta busumoori ne fala mooria firi fuana.” ¹⁵ Ma na keni neri ka bae ’urii, “Arai baita ’ae, ’o fala kafo neri fuaku, fasi ka langi kwasi maelikuu lau, ma kwasi lea lau mai ’i see ’uria ongikafolae.” ¹⁶ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O oli, ’oko soea mai arai ’oe muru ka lea mai ’i see.” ¹⁷ Ma na keni neri ’e olisia ka ’urii, “’E langi kwasi too bo ’ana ta arai.” Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oe ’o bae mamana neri, si manga ne ’o thaea thasa ’osi too bo ’ana ta arai. ¹⁸ Sulia ’o too ’ana lima arai fatai, ma na ngwane nena ’o too fonea si manga neri, ’e langi lau na arai ’oe mamana. Si doo nena ’o thaea, ’e mamana neri.” ¹⁹ Ma na keni neri ’e olisia ka ’urii, “Ngwalee arai baita ’ae, nau ku thaitamana ni ’oe ta profet nena. ²⁰ Na kokoo kameli ki ’i Samaria, da foasia tha God ’i gwauna fe tolo nee. Ma kamolu toaa ki ’i Jiu, molu thaea thasa si kula ’uria foasilana tha God naa ne ’i Jerusalem. Ngwalee ’ae, ’urii ma ’i fai ’ana roo si kula neri ki ne mamana?” ²¹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Ngwalee keni nee ’ae, ’oko manata mamana ’ani nau. ’Ana si manga ne kau lea mai, na imole ki da si foasia naa na Maka ’i gwauna fe tolo nee ma langi ’i Jerusalem. ²² Kamolu imole ki ’i Samaria, molu lalafusia bamolu tae ne molu foasia. Ni kameli imole ki ’i Jiu mone, meli thaitamana tae ne meli foasia, sulia tha God ’e faatana sui naa tale ni mooria sulia kameli na imole ki ’i Jiu. ²³ - ²⁴ Si manga neri kau dao mai, ma ’e dao naa, si manga na Mangoedoo Abu kau faatana mamanaa nia tha God. Na Mangoedoo neri ne faangwaludea fuana imole ki da ka foasia tha God ’ana si kula ki sui. Tha God naa na Mangoedoo, ma na imole ki da ka foasia ’ana Mangoedoo ma ’ana mamanaa. Imole ’urineri ki ne tala’ana da ka foasia na Maka.” ²⁵ Ma na keni neri ka bae ’urii, “Nau ku thaitamana ngwane ne tha God ’e filia ne da ’alangia ’ana na Kraes kau dao mai. Ma ’ana si manga neri nia kau dao mai, nia kau faarongo kolu ’ana doo ki sui.” ²⁶ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Nau naa nee, ngwane ne ku bae fone ’oe.” ²⁷ Ma ’ana si manga neri, na bare ngwane fafurongo nia ki da ka dao na mai, ma da kwele ’asiana, sulia da rikia tha Jisas ’e bae ’ana fonea keni nee. Sui ta, ’e langi ta ngwane ’ani kera si soetalafana bo keni neri, “Na tae ne ’o dooria?” Ma langi da si soetalafana bo tha Jisas, “’Urifita nee ’oko bae fonea keni nee?” ²⁸ Sui, na keni bae ka failuka naa ’ana kwande doo nia ni ngalikafolae, ma ka oli naa ’i fera, ma ka bae ’urii fuana imole ki ’i seeri, ²⁹ “Molu lea mai, molu ka rikia ’amolu tee ngwane ne ’e faarongo nau ’ana si doo ki sui ne ku ilia. Alamia nia na ngwane bae tha God ’e filia tomone nee?” ³⁰ Ma da ’akwasia maetoaa neri, da ka lea na mai siana tha Jisas. ³¹ Si manga neri, bare ngwane fafurongo nia ki da ka bae ’urii fuana, “Ngwane toodoo ’ae, ’o ’ania fasi ta si fanga ngwalee!” ³² Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku too ’ana fanga ni ’anilana ne molu lalafusia.” ³³ Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da soetalafada kwailiu da ka ’urii, “Alamia ta ngwane ’e ngali fanga mai fuana tomone nee?” ³⁴ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Na fanga nau naa na roosulilana baelana tha God ne fala nau mai, ma na faasuilana raoa nia ne fala nau mai ’uria ililana. ³⁵ Aia, kamolu too ’ana tee si tarifulalae ne ’e ’urii, ‘Fai fe sinali lau, sui fatai na konidoolae.’ Sui ta, nau ku thaea fuamolu, molu rikia fasi na imole ki ne da lea mai. Kera da ilingia na raoa ne ’e maua naa, ma ka kwaimaakwali naa ’uria konilana. ³⁶ Tha God kau kwaiarangana banaa ngwane ne ’e konidoo laona raoa. Ma si manga neri boroi nia ’e konia naa aludooa ’uria mooria firi, fasi na ngwane ne ’e fasi doo, ma na ngwane ne ’e konidoo, daru ka nonithathala teefau. ³⁷ Si tarifulalae mamana ’e ’urii, ‘Tee ngwane ’e fasi doo, ma ta ngwane ai ka konidoo.’ ³⁸ Nau ku falakamolu ’uria konilana doo ki laona raoa ne langi molu si rao ’ana. Tai ngwane ’e’ete ne da rao ulafu ’ana ma na rao ulafulada ne adomi kamolu naa si manga neri.” ³⁹ Imole ’oro ’i laona maetoaa neri ’ana bali fera ne ’i Samaria, da manata mamana ’ana tha Jisas, sulia na baelana keni neri, “Nia ’e faarongo nau ’ana doo ki sui ne ’ito ku ilia mai.” ⁴⁰ Ma ’ana si manga da lea mai siana tha Jisas, da thaea fuana fasi ka too foneda. Ma nia ka too lau sulia roo fe dani. ⁴¹ Ma imole ’oro ki lau ne da manata mamana, sulia na faarongolae nia ki tha Jisas. ⁴² Ma da ka bae ’urii fuana keni neri, “Kameli meli manata mamana naa, langi lau sulia si baea ki ne ’o thaea fuameli. Meli manata mamana ’ameli sulia meli talarongoa ’ameli baelana. Ma meli ka thaitamana ne nia mamana naa na Ngwane Faamoori fuada na imole ki sui.” ⁴³ ’I burina ne tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki da too ’ana maetoaa neri sulia roo fe dani, da ka lea naa ’uria ’i Galili. ⁴⁴ Tha Jisas ’ana ’i tala’ana ne ’e thaea ka ’urii, “’E langi da si faarebaita bana ta profet ’i laona maetoaa nia.” ⁴⁵ Ma si manga tha Jisas ’e dao ’i Galili, na imole ki ’i seeri da ka konitainia, sulia da lea laubo ’i Jerusalem ’ana Fangaa ’ana Tathalae, ma da ka rikia si doo ki ne tha Jisas ’e ilia ’i seeri. ⁴⁶ Sui tha Jisas ka oli lau ’uria ’i Kena na maetoaa ’i Galili, si kula bae ’e bulasia na kafo ka thau ’ana waen. Ma si manga ’e too ’i seeri, na ’alakwa nia tee ngwane ’inito faasia ’i Kapaneam, ’e matai baita ’asiana. ⁴⁷ Ma si manga ngwane neri ’e rongoa tha Jisas ’e lea naa faasia ’i Jiudea ma ka oli lau mai ’uria ’i Galili, nia ’e lea siana tha Jisas, ma ka gwafea ’uria lealae fone nia ’i Kapaneam, fasi ka guraa ’alakwa nia, sulia ’e matai ma ’e karangi kau mae naa. ⁴⁸ ’I burina ngwane neri ’e bae ’urineri, tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Kamolu dooria bamolu rikilana si doo ki ni kwelelae ai ma si doo ni mangosilana ki, sui fatai molu fi manata mamana ’ani nau.” ⁴⁹ Sui boroi ’ana, na ngwane neri ’e bae bana ’urii fuana tha Jisas, “Aofia ’ae, ’o lea mai fone nau, ade ’ana ’alakwa nau ka mae.” ⁵⁰ Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O oli ’amu, na ’alakwa ’oe ’e ’akwaa naa.” Na ngwane neri ka lea na ’ana, sulia ’e manata mamana naa ’ana baelana tha Jisas. ⁵¹ Ma si manga ’e lea ’ua kau sulia tale, na ngwane rao nia ki da fita na mai ’uria faarongolana, ma da ka bae ’urii, “Arai baita ’ae, na ’alakwa ’oe bae ’e ’akwaa naa!” ⁵² Ma na ngwane ’inito neri ’e soetalafada ka ’urii, “Kade thato tae ne na ’alakwa nau ’e ’akwaa ’ana?” Ma da olisia da ka ’urii, “Na ’akolae ’e sui faasia ’i rooki ’ana etana kade thato ’i asoa.” ⁵³ Na maka nia ngwela neri ’e thaitamana banaa kade thato bae tha Jisas ’e thaea ’ana si baea bae neri. Ma ’i burina si doo neri, na ngwane ’inito neri ma na imole ki sui ’i luma nia, da ka manata mamana naa ’ana tha Jisas. ⁵⁴ Ma si doo neri naa na ruana si doo ni kwelelae ai ne tha Jisas ’e ilia ’ana si manga ne ’e oli mai faasia ’i Jiudea ’uria ’i Galili.

¹ ’Ana tee si manga ’i buri, tha Jisas ka lea naa ’uria ’i Jerusalem, ’ana tee fafangaa baita kera Jiu ki. ² Tee mae kafo neri ’i Jerusalem, ’e too karangia si kula da ’alangia ’ana maethakaa kera sipsip ki. Aia, ’ana baelae kera Jiu ki, da ’alangia mae kafo neri ’ana ’i Betsaeda. Ma lima taofa tikwa ne too ’i ninimana mae kafo neri. ³ - ⁴ Imole ’oro ’asiana da tio laona taofa neri ki. Imole ki da matai ’ana kwalukaela mataia ’e’ete kwailiu ki, imole ki maada ka rodo, imole ki nonida ka mae, ma imole ki ’abada ma na ’aeda ka mae laubo. ⁵ Ma tee ngwane ’e tio ’i seeri, ’e matai naa sulia olu akwala ma kwalu fe ngali. ⁶ Tha Jisas ’e rikia ne ’e tio bana si kula neri, ma nia ka thaitamana ne nia ’e matai ka tau na mai, ma nia ’e soetalafana ngwane neri ka ’urii, “’E ’urifita, ’o dooria ’oko ’akwaa?” ⁷ Ma na ngwane matai neri ’e olisia ka ’urii, “Arai baita ’ae, ’e langi ta ngwane fasi ka ngali nau kau laona kafo, si manga na kafo ’e ingoingo naa. ’Ana si manga ki sui, si manga ku thasi fana lealae kau laona kafo, ta ngwane ai ka lea na ’ana ’i nao faasi nau.” ⁸ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Tatae, ’o ngala naa ifitai ’oe, ma ’oko lea naa ’amu.” ⁹ Ma ’ana si manga neri bana, na ngwane neri ka ’okae naa, ma ’e tatae ka ngala ifitai nia ma ka lea na ’ana. Ma fe dani neri na Sabat, fe dani ni momololae. ¹⁰ Nia ne na ngwane naonao ki ’i Jiu, da ka bae ’urii fuana ngwane neri ne ’akwaa naa, “Tari’ina na Sabat, ma ka abu ’asiana sulia bibirangaa kolu thasa ’oko ngala ifitai ’oe.” ¹¹ Ngwane neri ka bae ’urii fuada, “Na ngwane ne ’e gura nau ne ’e thaea ku ngala ifitai nau, ma ku lea naa.” ¹² Ma da soetalafana lau da ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ngwane tae ne thaea ’oko ilia si doo neri?” ¹³ Sui ta na ngwane neri ’e lalafusia laubana tha Jisas, sulia imole ’oro ’asiana ne da too ’ana si kula neri. Ma tha Jisas ka lea na ’ana ’i malutada. ¹⁴ Ma ’i buri na ’ana, tha Jisas ka fi daotoona laona Beu Abu tha God, ma ka bae ’urii fuana, “’O rikia fasi, si manga neri, ’o ’okae naa. Ma ’oko abulo naa faasia abulo ta’alae ’oe ki, ade ’ana ta si doo ta’ae ’asiana ka thaumaeli ’oe lau ’i buri. Sulia si doo neri kau ta’a ka tatha fatai talua si doo bae ’e thaungi ’oe ’i nao.” ¹⁵ Ma si manga ngwane neri ’e kotho kau ’i maa faasia Beu Abu tha God, nia ka lea siana ngwane naonao ki, ma ka bae ’urii fuada, “Tha Jisas bae ’e gura nau, ma ku ’akwaa lau.” ¹⁶ Ma si manga neri, da ka thafali maalimae naa ’ana tha Jisas, sulia ’e guraa ngwane neri ’ana Sabat, fe dani ni momololae. ¹⁷ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Ilingia banaa ne Maka nau ’e rao ka lado sulia fe dani ki, nau boroi ku rao ka lado laubo ’urineri.” ¹⁸ Aia, ma sulia si baea neri ki, ’e adea na manatalada na ngwane naonao ki ’i Jiu ka suukwai ’asiana ’uria thaumaelilana tha Jisas. Kera da dooria thaumaelilana, langi lau ’uria bana nee nia si faarebaita ’ana bibirangaa ki ’ana Sabat, ma ’uria laubo ne ’e thaea thasa tha God naa na Maka nia. Ma ’urineri, nia ’e faabobolangana ’ana ’i tala’ana fonea tha God. ¹⁹ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Do mamana ku thaea fuamolu. Nau, Ngwela nia tha God, ’e ’afitai ku ilia ta si doo ’i tala’aku. Nau ku thaitamana ku ilia baku si doo ne ku rikia na Maka nau ’e ilia. Ma si tae ne Maka nau ’e ilia, nia laubo ne nau ku ilia. ²⁰ Sulia na Maka nau ’e liothau ’ani nau, ma nia ’e faatana fuaku si doo ki sui ne nia ’e ilia. Ma nia kau faatana laubo fuaku si doo baita ki lau ne talua fatai guralana ngwane ne, ma molu ka kwele ’asiana ’ana si doo nee ku ilia. ²¹ Na Maka nau ’e thaitamana taelana ngwane mae ki fasi da ka moori lau. Ma si doo ’urineri laubo nee nau na Ngwela nia kwau ilia laubo. Nau ku fala laubo mooria fuana ni ti kera ne ku filida. ²² Na Maka nau ’e langi si ketoa ta imole, nia ’e fala ’ana suukwaia ni keketoa fuana Ngwela nia. ²³ Nia ’e fala si doo neri fuaku fasi na imole ki sui da ka faarebaita ’ani nau, ilingia laubo ne da faarebaita ’ana Maka nau. Ma ni ti ne langi si faarebaita ’ani nau, nia si faare baita laubo ’ana Maka nau ne odu nau mai. ²⁴ “Do mamana ku thaea fuamolu. Lelea sa ta imole ka rongoa baelaku, ma ka manata mamana ’ana tha God ne odu nau mai, nia kau too ’ana mooria firi. Ma ’e langi kwasi ketoa naa. Ma nia ka tatha naa faasia maea, ’uria na mooria mamana. ²⁵ Do mamana ku thaea fuamolu, si manga ne kau dao mai, ma nia nee ’e dao na mai, fasi ni ti kera ne da mae naa, da kau rongoa nau Ngwela nia tha God. Ma ni ti kera ne da roosuli nau, kera dau moori. ²⁶ Ilingia na Maka ’i tala’ana ne ’e too ’ana suukwaia ’uria falelana mooria, nia ’e fala laubo suukwaia neri fuaku na Ngwela nia. ²⁷ Ma nia ’e fala naa suukwaia fuaku, ’uria ketolana imole ki, sulia nau na Ngwela nia Imole. ²⁸ ’E langi molu si kwele ’ana si doo neri, sulia si manga neri kau dao mai, fasi na imole ki sui na da mae naa dau rongoa lingena baelaku, ²⁹ ma dau tatae mai faasia kwainaia kera ki, fasi ni ti kera ne da ilia si doo ’okae ki dau tatae mai ’uria mooria ne totoo firi. Ma ni ti kera ne da ilia si doo ta’ae ki dau tatae mai ’uria na kwakwaelae ne totoo firi. ³⁰ ’E langi kwasi ilia ta si doo sulia lioku ’i tala’aku. Nau ku ketoa baku imole ki sulia si tae ne tha God ’e thaea fuaku. Nia nee na keketoa nau ’e ’o’olo teefau, sulia nau kwasi ade sulia lioku ’i tala’aku, ku ade banaa sulia liona ngwane ne ’e odu nau mai. ³¹ “Lelea sa ku faarongo baku ’ana si doo ki suli nau ’i tala’aku, ’urineri ta imole si faamamanea bo na faarongolae nau. ³² Sui ta, ta ngwane laubana ne faarongo ’ana si doo ki ne ’e thaitamana suli nau. Ma nau ku thaitamana si doo ne ’e faarongo ’ana suli nau ’e mamana teefau. ³³ Aia, ma kamolu bae molu fala kau ngwane kamolu ki siana tha Jon, ma nia ka faarongo kamolu ’ana si doo mamana suli nau. ³⁴ ’E langi kwasi reri bo ’ana ta ngwane fasi ka faamamane nau, sui boroi ’ana nau ku bae naa sulia bae mamanalana tha Jon fasi ka ’adomi kamolu ’uria mooria faalu. ³⁵ Tha Jon ’e ’uria ta gwe kwethu ne tala ’okae. Aia, ma sulia kaesi manga bana, molu nonithathala sulia si doo ki ne ’e thaea. ³⁶ Sui ta, nau ku too laubo ’ana si doo ’uria bae mamanalae suli nau ne baita ka talua tha Jon: na kwaifaamanataia nau ki ma na doo ni kwelelae ’ana ki ne ku ilia. Ma si doo neri ki naa na raoa ne na Maka ’e fala fuaku fasi ku ilia. Ma si raoa nee nau ku ilia, ’e faamamanea na Maka nau ne odu nau mai. ³⁷ Ma na Maka ’ana ’i tala’ana laubo ne ’e odu nau mai ne faamamanea ’ani nau. ’E langi molu si rongoa lingena, ma ’e langi molu si rikia maana, ³⁸ ma ka langi molu si konitainia bo baelana laona moorilamolu, sulia ’e langi molu si manata mamana bo ’ana ngwane ne ’e odu nau mai. ³⁹ Kamolu thasa molu kau too ’ana mooria firi sulia molu riki ’okae ’ana ’i laona Kekedalae Abu ki. Na Kekedalae Abu neri ’e faatana doo mamana ki teefau suli nau. ⁴⁰ Ka ’urineri boroi, ’e langi molu si dooria bo lealae mai siaku fasi ku fala mooria neri fuamolu. ⁴¹ “Nau kwasi rofea bo ta imole fasi ka thae’okae ’ani nau. ⁴² Sui ta, nau ku thaitamamolu baku, ne langi molu si too bana ta liothaua ’ana tha God. ⁴³ Nau ku lea mai ’ana thatana Maka nau, sui ta, ’e langi molu si konitai nau bo. Aia, ma lelea sa ta imole ka lea bana mai ’ana thatana ’i tala’ana, molu kau konitainia bamolu. ⁴⁴ Molu dooria ’asiana fasi na imole ki da ka thae’okae ’ani kamolu, sui ta, molu si dooria bo ililana doo ’okae ki fasi tha God ka thae’okae ’ani kamolu. Ma lelea sa ka ’urineri, ’e ’afitai ’asiana thasa molu ka manata mamana ’ani nau. ⁴⁵ ’E langi molu si thaea lau thasa nau ne ku kefusi kamolu ’i naofana Maka nau. Tha Mosis ’ana bae ’e kedaa si bibirangaa ki ne molu manata mamana ’ania, si baea neri ki ’ana kau kefusi kamolu. ⁴⁶ Lelea sa molu manata mamana naa ’ana tha Mosis, fulingana sa molu ka manata mamana naa ’ani nau laubo, sulia nia bae ’e kekeda suli nau. ⁴⁷ Sui ta, sulia ’e langi molu si manata mamana bo ’ana si doo ki ne tha Mosis ’e kedaa suli nau, ’e ’afitai ’asiana molu ka manata mamana ’ana si doo ki ne ku thaea fuamolu.”

¹ Ma ’i buri, tha Jisas ka toofolo naa ’ana asi ’i Galili ne da ’alangia laubo ’ana asi ’i Taebirias. ² Ma tee konia baita ka lea ’i burina, sulia da rikia doo ki ni kwelelae ai ne ’e ilia ’ana guralana imole matai ki. ³ Ma tha Jisas ka tae ’i gwauna tee si kula ne fane, ma ka gooru ’i thaegano fonea bare ngwane fafurongo nia ki. ⁴ ’Ana si manga neri, na Fangaa ’ana Tathalae kera Jiu ki ’e karangi naa. ⁵ Tha Jisas ’e lilio kali nia, ma ka rikia konia baita ’asiana da dao mai siana, ma ka bae ’urii fuana tha Filip, “’I fai ne kolu kau folia ta si fanga ne ’e tala’ana kolu ka tharea ’ana imole ne ki teefau?” ⁶ Nia ’e bae ’urii sulia si doo neri fasi ka ilitoona tha Filip, ’urineri boroi ’ana nia ’e thaitamana naa si doo ne nia kau ilia. ⁷ Ma tha Filip ’e olisia ka ’urii, “Ta roo talange malefo boroi si tala’ana bo usilana ta fanga fasi ka tala’ada.” ⁸ Ma tee ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki ne da ’alangia ’ana tha Andru, na doora tha Saemon Pita, ka bae ’urii, ⁹ “Tee ngwela ngwane nee, ma ’e too bo ’ana lima kae fe berete ma roo gwe thakwari. Sui ta, ’e ’afitai ka tala’ana imole ’oro nee ki.” ¹⁰ Ma tha Jisas ’e thaea fuada ka ’urii, “Molu thaea fuana imole ki, da ka gooru ’i thaegano.” ’I seeri na kirasi ’e ’oro ’asiana ’ana. Ma na imole ki sui da ka gooru ’i thaegano, ma ’e tala’ana lima tooni ngwane. ¹¹ Ma tha Jisas ’e ngala fe berete neri ki, ma ka faabaitaa tha God, ma ka tolingia fuana imole ki ne da gooru ’i seeri. Ma nia ka ade ’urineri laubo ’ana gwe thakwari neri ki. Ma kera teefau, da ngala ka tala’ada teefau banaa. ¹² Ma si manga da abusu naa, nia ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Molu konia orongana fanga ne ore, fasi ka langi kolu si nagaa ta si doo.” ¹³ Ma da koni teefau na ’ana, da ka lulaa tee akwala ma roo kukudu ’ana orongana fanga ne ore ’ana lima fe berete bae ki da ’ania. ¹⁴ Ma si manga na imole ki da rikia si doo ni kwelelae ai ne tha Jisas ’e ilia, da ka bae ’urii, “Na profet bae kau dao mai laona molaagali, nia mamana naa nee!” ¹⁵ Sulia tha Jisas ’e thaitamana naa na konia neri ’e karangia naa da ka suumana fasi nia ka ’inito fuada, nia ka lea na ’ana talifili nia ’i gwauna tee fe tolo neri. ¹⁶ Si manga na thato ’e karangi ka suu naa ’i thaulafi, na bare ngwane fafurongo nia ki da ka sifo naa ninimana asi neri. ¹⁷ Ma na rodo ka rodo naa. Tha Jisas ’e langi si dao ’ua siada. Ma da tae laona tee baru, ma da ka toofolo ’ana asi neri ’uria na maetoaa da ’alangia ’ana ’i Kapaneam. ¹⁸ Ma si manga neri na oru ka dao mai, ma na nanafo ki ka baita ’asiana. ¹⁹ Ma ’ana si manga da faluta ka dao ’i fulingana ta olu ma langi ta fai kade asi, da lio kau, da ka rikia naa tha Jisas ’e fali mai fafona asi, ma ka lea karangia na mai na baru. Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka mau ’asiana. ²⁰ Ma tha Jisas ka bae ’urii kau fuada, “’E langi molu si mau! Nau bana nee!” ²¹ ’I buri, nia ka tae naa foneda laona baru, ma da ka nonithathala ’asiana. Ma ’e langi si tau bo da ka dao naa ’ana maetoaa ne da lea ’uria. ²² - ²³ Ma ’ana fe dani ’i buri, na imole ’oro ne da too ’ua ’ana bali asi bae da lea kau faasia, da ka rofe naa ’uria tha Jisas ’ana si kula bae tha Jisas ’e tangoa tha God ’uria fanga bae, ma ka fala fuana imole ’oro bae ki. Kera da thaitamana tee baru bana bae ’e too ’i seeri. Ma da ka thaitamana laubo ne tha Jisas ’e langi si lea bo fonea bare ngwane fafurongo nia ki laona baru neri. Da ka thaitamana laubo na bare ngwane fafurongo ki da lea bada talifilida. Ma tai baru da ’ito mai faasia ’i Taebirias, da ka olo ’i seeri. ²⁴ Ma ’ana si manga na konia neri da si rikia naa tha Jisas ma na bare ngwane fafurongo nia ki, da taelia baru ki, ma da lea, da ka rofe naa ’uria tha Jisas ’i Kapaneam. ²⁵ Ma si manga da daotoona ’i bali asi ai neri, da soetalafana da ka ’urii, “Ngwane toodoo ’ae, si manga tae bana ne ’o dao ’i see ngwalee?” ²⁶ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Do mamana ku thaea fuamolu, molu rofe nau sulia molu ’ania fe berete bae ki ma molu ka abusu, ma ka langi lau sulia ne molu filoa maalutana si doo ki ni kwelelae ai bae ku ilia. ²⁷ ’E langi molu si rao ulafu lau ’uria fanga ne kau funu laubana. Molu ka rao ’amolu ’uria fanga ne kau fala mooria firi fuamolu. Nau, Ngwela nia Imole kwau fala fanga neri ’ana mooria firi fuamolu, sulia tha God na Maka ’e faatana sui naa, ne ni nia naa ne odu nau mai.” ²⁸ Na imole ki da soetalafana da ka ’urii, “Ta si tae ne meli ka ilia, fasi meli ka ilia talitoona bo si raoa ki ne tha God ’e dooria?” ²⁹ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Si raoa nia tha God ’e ’urii: Molu ka manata mamana ’ana ngwane nee nia ’e odua mai.” ³⁰ Ma da ka soetalafana lau da ka ’urii, “Ta si doo ni kwelelae ai ’urifita nee ’ou ilia, fasi meli ka rikia ma meli ka manata mamana ’amu? Ta si tae ne ’ou ilia? ³¹ Na kokoo kolu ki da ’ania berete bae da ’alangia ’ana ‘mana’ ’i laona gano kwasi, ilingia bae da kedaa ka ’urii, ‘Tha Mosis ’e fala berete faasia ’i thalo fuada ’uria ’anilana.’ ” ³² Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Do mamana nau ku thaea fuamolu, tha Mosis langi bae ’e fala fanga faasia ’i thalo fuamolu. Na Maka nau ’ana bae ’e fala fanga mamana faasia ’i thalo fuamolu. ³³ Na fanga mamana ne tha God ’e fala, nia naa ngwane ne ’e sifo mai faasia ’i thalo, ma ka fala mooria fuana imole ki sui ’i laona molaagali.” ³⁴ Ma da ka bae ’urii fuana, “Ngwalee arai baita ’ae, ’ito ’i tari’ina ka oli ’alaa, ’oko fala fanga neri fuameli.” ³⁵ Sui tha Jisas ka bae ’urii, “Nau naa na fanga ’ana mooria. Ma ni ti ne ka lea mai siaku, ’e ’afitai ka fiolo lau. Ma ni ti ka manata mamana ’ani nau, ’e ’afitai ka maelikuu lau. ³⁶ Iuka, nau ku thaea sui naa fuamolu, sui boroi ’ana molu ka riki nau, ’e langi molu si manata mamana bo ’ani nau. ³⁷ Imole ki sui na Maka nau ’e fala fuaku, dau lea teefau mai ’i siaku. Ma ni ti ne ka doori lea mai siaku, ’e ’afitai ku otenau ’ani nia. ³⁸ ’E ’urineri, sulia ku sifo mai faasia ’i thalo, langi lau ’uria ililana si doo ki sulia kwaidooria nau ’i tala’aku. Nau ku lea ’aku mai ’uria ililana si doo ne tha God ne ’e odu nau mai ’e dooria. ³⁹ Ma nia nee si doo ne tha God ’e dooria, fasi ku liosulia imole ki sui ne ’e fala fuaku, fasi ta tee imole boroi si langi ’ana. Ma ’ana fe dani ’i’isi nau ku taeda lau ’uria mooria firi. ⁴⁰ Tha God na Maka nau ’e dooria fasi da ka liothaitamaku, ma da ka manata mamana ’ani nau, ma da ka moori firi. Ma kwau taeda lau ’uria mooria ’ana fe dani ’isi.” ⁴¹ Ma na imole ki da ka thafalia naa ngunungunulae suli nia, sulia nia ’e bae ’urii, “Nau naa ne fanga ne sifo mai faasia ’i thalo.” ⁴² Ma da ka bae ’urii fuada kwailiu, “Na ngwane ne tha Jisas na ’alakwa bae tha Josef bana nee, ma kolu ka thaitamana bakolu maka nia ma gaa nia. Ma ’urifita nee nia ka thaea thasa ’e sifo mai faasia ’i thalo?” ⁴³ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Molu ka too faasia ngunungunulae ’i malutamolu. ⁴⁴ Maka nau ne arasi nau mai. Ma talitoona bo imole ki ne Maka nau ’e talaida mai fuaku ki ne da lea mai siaku. Ma kwau taeda lau ’uria mooria ’ana fe dani ’isi. ⁴⁵ Na profet ki da kekeda sulia ka ’urii, ‘Tha God ’e toodoo fuada na imole ki sui bo.’ Ma na imole ki sui ne da rongoa na Maka ma da ka ngala thaitamedooa faasi nia, kera na da lea mai ’i siaku. ⁴⁶ ’E langi ta imole si rikia na Maka. Talifilia bo na ngwane ne ’e ’ito mai faasia tha God, nia bo ne ’e rikia na Maka. ⁴⁷ Do mamana ku thaea fuamolu, ni ti ne manata mamana ’ani nau, nia ka moori firi. ⁴⁸ Nau naa na fanga ’ana mooria. ⁴⁹ Na kokoo kamolu ki da ’ania fanga bae da thaea ’ana ‘mana’ laona gano kwasi, sui da ka mae bada. ⁵⁰ Aia, na fanga ne ’e sifo mai faasia ’i thalo, lelea sa ta imole ka ’ania, ’e ’afitai ka mae. ⁵¹ Nau naa na fanga ’ana mooria ne ’e sifo mai faasia ’i thalo. Lelea sa ta imole ka ’ania si fanga nee, nia kau moori firi. Ma si fanga neri naa na noniku, ne kwau fala fasi na imole ki sui laona molaagali da ka moori.” ⁵² Ma na imole ki da ka thafalia olisusuulae ’i malutada kwailiu, da ka ’urii, “Na ngwane nee ka fala ’urifita ’ana nonina fuakolu ’uria ’anilana?” ⁵³ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Do mamana ku thaea fuamolu, lelea sa ’e langi molu si ’ania noniku, ma ka langi molu si kuufia ’abuku, ’e ’afitai molu ka too ’ana mooria firi. ⁵⁴ Ma ni ti ne ka ’ania noniku, ma ka kuufia ’abuku, nia ka too ’ana mooria firi, ma kwau taea lau ’ana fe dani ’isi. ⁵⁵ Sulia na noniku naa na fanga mamana, ma na ’abuku naa na doo ni kuufilana mamana. ⁵⁶ Ma ni ti ne ka ’ania noniku, ma ka kuufia ’abuku, nia ka too ’ani nau, ma nau ku too ’ani nia. ⁵⁷ Tha God ne fala mooria, nia ne fala nau mai. Ma nau ku moori, sulia nia ne fala fuaku. Nia nee lelea sa ni ti ne ka ’ani nau, nia kau moori laubo suli nau. ⁵⁸ Nia nee na fanga ne sifo mai faasia ’i thalo. Na kokoo kolu ki da ’ania ‘Manna’ sui da ka mae naa. Aia, ni ti ne ka ’ania si fanga neri, nia kau moori firi.” ⁵⁹ Tha Jisas ’e thaea si doo neri si manga ’e toodoo laona beu ni foalae ’i Kapaneam. ⁶⁰ ’Orolada na imole fafurongo nia ki da rongoa si doo neri ki tha Jisas ’e thaea, da ka bae ’urii, “Si toodoolae neri ’e ’afitai ’asiana. Ni ti naa ne ka manata mamana ’ana?” ⁶¹ Tha Jisas ’e thaitamana bana na bare ngwane fafurongo nia ki da ngunungunu sulia si doo neri, ma nia ka bae ’urii fuada, “’E ’urifita, si baea neri ’e naga kamolu? ⁶² ’E ’urifita lelea sa molu ka rikia, nau Ngwela nia Imole, ku tae ’uria si kula bae ku totoo mai ’ana ’i nao? ⁶³ Na Mangoedoo Abu ne fala mooria. Ma na suukwailana imole bana ka si tala’ana. Ma si baea ki ne ku thaea fuamolu ne adea molu ka too ’ana Mangoedoo Abu ne fala mooria. ⁶⁴ Sui ka ’urineri boroi, tai imole ’amolu da si manata mamana bo.” Sulia ’ito ’ua mai ’i nao, tha Jisas ’e thaitamana sui naa ni ti kera ne langi da si manata mamana, ma ni ti ne kau fala nia fuana maalimae nia ki. ⁶⁵ Ma nia ka bae lau ’urii sulia tai imole ’ada ne da si manata mamana, “Nia bae ku thaea fuamolu thasa ’e langi ta imole si lea mai siaku, lelea sa Maka nau ’e langi si faangwaludea fuana.” ⁶⁶ ’E ’ito ’ana si manga neri, toa ’oro ’ana bare ngwane fafurongo nia ki, da abulo ’e’ete ma da ka lea na ’ada faasia. ⁶⁷ Ma tha Jisas ’e soetalafana akwala ma roo ngwane fafurongo nia ki ka ’urii, “’E ’urifita, kamolu molu doori ’akwasi nau laubo?” ⁶⁸ Ma tha Saemon Pita ’e olisia ka ’urii, “Aofia ’ae, ni ti ne meli ka lea lau siana? ’Oe naa ne ’o too ’ana si baea ki ’ana mooria firi. ⁶⁹ Kameli meli manata mamana, ma meli ka thaitamana ’okae ne ni ’oe naa na Ngwane Abu nia tha God.” ⁷⁰ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Nau ku fili kamolu akwala ma roo ngwane ki bae. Sui ta, tee ngwane ’ani kamolu ’e ilingia ta akalo ta’ae.” ⁷¹ ’Ana si manga tha Jisas ’e bae ’urineri, nia ’e manata naa ’uria tha Jiudas neri, na ’alakwa tha Saemon Iskariot. Ma boroi ’ana tha Jiudas ta ngwane ’ana akwala ma roo ngwane fafurongo nia ki, nia ne kau fala tha Jisas fuana maalimae nia ki.

¹ Ma ’i burina si doo neri ki, tha Jisas ka tatha bana laona maetoaa ki ’i Galili, sulia ’e langi si dooria ’ua lealae ’i Jiudea, sulia na ngwane naonao ’ana Jiu ki da dooria thaumaelilana ’i seeri. ² Ma tee fafangaa kera Jiu ki ’e karangi naa. Na fafangaa neri da ’alangia ’ana na “’O’oba.” ³ Aia, na doorana ki tha Jisas, da lea mai siana, ma da ka bae ’urii fuana, “’O lea naa ’i Jiudea, fasi ’oko faatana lau tai si doo ni kwelelae ai, fasi na bare ngwane fafurongo ’oe ki da ka rikia. ⁴ Sulia lelea sa na ngwane ’e dooria imole ki da ka rongoa thatana ma da ka thaitamana, langi nia si ade anggwa ’ana si doo ki. Lelea sa ’oko ilia doo baita ’oro ki, ’e ’okae fasi ’o lea ’oko ade faatai ’ana, fasi na molaagali lalau da ka thaitamana.” ⁵ Na doorana ki da bae ’urineri fuana, sulia kera boroi ’e langi dasi manata mamana bo ’ani nia. ⁶ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “’E langi si dao ’ua ’ana si manga nau. Ni kamolu mone, mamalana bana si manga molu doori lea, molu ka lea bamolu. Ma molu ka ilia bamolu si doo ki ne molu dooria. ⁷ Imole ki ’i laona molaagali nee ’e langi da si otekera bo ’ani kamolu. Ni nau mone, da otekera ’ani nau, sulia ku thaefaatai ’ana si tae ki ne da ilia ka ta’ae. ⁸ Molu lea ’amolu ’ana fafangaa neri. Ni nau mone kwasi lea bo, sulia ’e langi si dao ’ua ’ana si manga nau.” ⁹ Nia ’e thaea si doo neri sui, ka too bana ’i Galili. ¹⁰ ’I burina thaasina ki tha Jisas da lea na ’ada ’ana fafangaa baita neri ’i Jerusalem, tha Jisas ka lea na kau ’i burida. Sui ta, ’e lea anggwa bana, ade ’ana ta imole ka thaitamana. ¹¹ Na ngwane naonao ki ’i Jiu, da rofe ’uri nia ’i malutana fafangaa neri, ma da soetalafana imole ki da ka ’urii, “Tha ngwala bae ’e nia ’ana ’i fai?” ¹² Ma imole ’oro ki ’asiana, da fufuaro anggwa suli nia da ka ’urii, “Nia na ngwane ’okae bae.” Ma tai imole ki lau da ka bae ’urii, “Nia ’e talaia imole ki fasi da ka lea bada sulia sukelae nia ki.” ¹³ Sui ta, ’e langi ta imole ’ada si bae tafa bo sulia tha Jisas, sulia da mau ’ana ngwane naonao ki ’i Jiu. ¹⁴ Na fafangaa neri ’e lea naa sulia fai fe dani, sui tha Jisas ka lea ’i laona Beu Abu tha God, ma ka thafalia toodoolae fuada na imole ki. ¹⁵ Ma si manga na ngwane naonao ki da rongoa, da ka kwele ’asiana ’ana toodoolae nia. Ma da ka bae ’urii, “Ta ngwane si toodoo bo fuana ngwane nee ’ana ta si kula. Ma ’e ’urifita nee nia ka thaitamana doo ki sui?” ¹⁶ Ma si manga tha Jisas ’e rongoa, nia ’e olisida ka bae ’urii, “Na toodoolae nau ’e langi lau doo nau ’i tala’aku, ’e ’ito ’ana mai faasia tha God ne arasi nau mai. ¹⁷ Lelea sa ta imole ka ilia si doo ne tha God ’e dooria, nia kau thaitamana si tae ne ku toodoo ’ania fuana imole ki, lelea sa ’e lea mai faasia tha God, ma langi sulia na manatalaku ’i tala’aku bana ne ku faarongo ’ania. ¹⁸ Ta ngwane ne ’e faarongo bana ’ana si doo ki sulia liona ’i tala’ana, nia ’e dooria bana fasi imole ki da ka thae’okae ’ani nia. Sui ta, na ngwane ai ne ’e dooria imole ki da ka thae’okae ’ana ngwane ne ’e odu nia mai, nia nee na ngwane mamana, ma ’e langi si thaitamana sukelae.” ¹⁹ Sui tha Jisas ka bae lau ’urii, “Tha Mosis ’ana bae ’e fala si bibirangaa neri fuamolu. Sui ka langi ta imole ’ani kamolu si ade bo sulia si bibirangaa neri ki. Ma ’urifita nee molu ka doori thaumaeli nau?” ²⁰ Ma na imole ki ne da koni ’e seeri da ka bae ’urii, “Na akalo ta’ae ’e ’arutoomu nena! Ni ti ne doori thaumaeli ’oe?” ²¹ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku guraa tee imole ’ana Sabat, ma molu ka kwele ’asiana ’ania. ²² - ²³ Kamolu thaitamana tha Mosis ’e fala tee si bibirangaa fuamolu, fasi da ka ’irimamalafoa ’ada na kae ngwela ngwane kamolu ki. (Ma langi lau tha Mosis ne thafalia, na kokoo abu kamolu ki ’ana bae da ilia mai ’i nao.) Sulia molu ’irimamalafoa ’ana Sabat, fasi molu si ’oia bibirangaa tha Mosis, ’uratae mone ne molu ka rakethasui nau si manga bae ku guraa ngwane bae ’ana Sabat? ²⁴ ’E langi molu si keto nau lau sulia si doo ki ne molu rikia bamolu. Molu ka keketo bo ’ana ’o’oloa.” ²⁵ Ma tai imole ki ’i Jerusalem da bae ’urii, “Na ngwane nee tomone bae na ngwane naonao ki da doori thaumaelia! ²⁶ Rikia fasi! Ngwane ne ’e bae faatai bana, ma langi da si thaea bo ta si doo ’uri nia. Alamia da thaitamana bada na ngwane nee na Kraes! ²⁷ Sui ta, kolu thaitamana bakolu ngwane nee ma ’i fai ne ’e lea mai faasia. Aia, si manga na Kraes kau dao mai mone, ’e langi ta imole si thaitamana si kula kau lea mai faasia.” ²⁸ Aia, ma si manga neri, tha Jisas ’e toodoo ’ua bana fuana imole ki ’i laona Beu Abu tha God. Ma nia ’e ngata baita ka ’urii, “Kamolu thaea thasa molu thaitamaku, ma molu ka thaitamana si kula ne ku lea mai faasia? Sui ta, ’e langi kwasi lea mai sulia lioku ’i tala’aku! Na ngwane ne arasi nau mai, ’e thaea doo mamana ki, sui ta, ’e langi molu si thaitamana bo. ²⁹ Nau ’ana ne ku thaitamana, sulia ku too mai siana ma nia ne ’e arasi nau mai.” ³⁰ ’Ana si manga neri, na ngwane naonao ki da ka thasi naa ’uria daulana, sui ta ’e ’afitai, sulia si manga nia ’e langi si dao ’ua fasi da ka ade ’urineri ’ani nia. ³¹ Sui boroi ’ana da ka dooria ililana si doo neri, ’orolana imole ki ’i laona konia neri da manata mamana ’ani nia. Ma da ka bae ’urii, “Talitoona na Kraes bo ne thaitamana ka ilia si doo ki ni kwelelae ai ne nia ’e ilia.” ³² Na Farasi ki da rongoa naa imole ki da fuarotana tha Jisas, kera fonea ngwane ni foa baita ki, da ka fala kau tai ngwane folo ki ne da folo ’usia Beu Abu tha God, fasi da ka daua naa ’ana si manga neri. ³³ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Nau ku too baku fone kamolu sulia kae si manga kukuru, sui ku oli laubaku siana ngwane ne ’e arasi nau mai. ³⁴ Molu kau rofe nau, sui ta, ’e ’afitai molu ka daotooku. Sulia ’e ’afitai molu ka dao ’ana si kula ne ku too ’ana.” ³⁵ Na ngwane naonao ki ’i Jiu da thafalia ngataofulae da ka ’urii, “Ngwane nee kau lea ’uria ’i fai nee fasi kolu si riki nia? ’Urii ma nia kau lea ’ana ’uria maetoaa kera toaa ’i Grik, si kula bae tai ngwane ’akolu ki da too mai ’ana, fasi ka toodoo fuada teefau? ³⁶ Nia ’e thaea laubo kolu kau rofe ’uri nia, boroi ’e ’afitai kolu ka riki nia, sulia kolu si tala’ana daolae ’ana si kula ne nia kau too ’ana. Aia, ma tae ne na maalutana si baea neri nia ’e thaea?” ³⁷ ’Ana fe dani ’i’isi ’ana fafangaa neri, nia fe dani ’inito ka tatha. Ma ’ana fe dani neri, tha Jisas ’e takwe ma ’e ngata baita ka ’urii, “Lelea sa ta imole ka maelikuu, nia ’e lea mai ka kuu ’ana ’i siaku. ³⁸ Ma ni ti ne ’e manata mamana ’ani nau, nia kau ilingia si doo bae na Kekedalae Abu ’e thaea ka ’urii, ‘Na kafo moori kau igwa mai faasia mooria nia.’ ” ³⁹ Tha Jisas ’e thaea si doo neri, sulia na Mangoedoo Abu ne kau sifo mai faafia imole ki ne da manata mamana ’ani nia. Aia ’ana si manga neri, tha God si fala ’ua mai na Mangoedoo Abu, sulia tha Jisas ka si tae ’ua ’i thalo fasi da ka faa’initooa. ⁴⁰ Tai imole ki ’ana konia neri, da rongoa si doo ne tha Jisas ’e thaea, da ka ’urii, “’E mamana naa, na profet ’inito ne kolu maakwala naa ne!” ⁴¹ Ma tai imole ki da ka thaea, “Nia naa na Kraes, na ngwane bae tha God ’e filia fasi ka faamooria imole ki!” Aia, ma tai imole ki lau, da ka thaea, “Iuka! Sui ta, na ngwane bae tha God ’e filia si lea lau mai faasia bali fera ’i Galili! ⁴² Sulia na Kekedalae Abu ’e thaea na Kraes kau futa mai ’ana kwalafaa tha Deved na ngwane ’inito, ma kau futa ’i Betlehem, na maetoaa ne tha Deved ’e baita laubo mai ’ana.” ⁴³ ’Urineri, na imole ki da si alua bo tee si manatalae doo sulia tha Jisas. ⁴⁴ Ma tai imole ki da dooria ’asiana da ka daua naa tha Jisas, sui ta ’e langi ta imole si ilia bo ta si doo ’ani nia. ⁴⁵ Na ngwane ni folo bae ki ’e langi da si daua bo tha Jisas, ma da oli kau siana ngwane ni foa baita ki, ma na Farasi ki. Ma si manga da dao, na ngwane ni foa baita ki, ma na Farasi ki, da soetalafada da ka ’urii, “’Urifita nee molu si talaia mai?” ⁴⁶ Ma da olisida da ka ’urii, “Kameli meli kwele ’asiana ’ani nia, sulia ’e langi ta ngwane si tala’ana naa baelana.” ⁴⁷ Na Farasi ki da ka bae ’urii fuada, “Alamia molu faamamanea laubo ’amolu na sukelae nia ki tomone? ⁴⁸ ’E langi ta ngwane ’ana ngwane naonao kolu ki ma langi ta Farasi, da si manata mamana bo ’ani nia! ⁴⁹ Na konia neri bana ne da manata mamana ’ani nia. Sui ta, ’e langi da si thaitamana bo na bibirangaa nia ki tha Mosis. ’E ’urineri ne tha God ka fala kwakwaelae fuada.” ⁵⁰ Aia, ma tee ngwane ’ana Farasi ki na thatana tha Nikodimas bae ’e lelea mai siana tha Jisas ’i nao, nia ka bae ’urii fuana Farasi ki, ⁵¹ “Na bibirangaa kolu ki bae ’e thaea thasa kolu si ketoa ta imole lelea sa ’e langi kolu si rongo ’okae ’ua ’ana baelana, sui fatai kolu fi ngala mai ’uria ketolana.” ⁵² Ma da bae ’urii fuana tha Nikodimas, “’E ’urifita, ni ’oe laubo ta ngwane faasia ’i Galili nee? Lelea sa ’o teemai ’okae ’ana Kekedalae Abu, ’ou rikia bamu ’i tala’amu. Na profet ’inito ne kolu maasia ’e langi si lea bo mai faasia ’i Galili!” ⁵³ Sui, na imole ki sui da ka oli naa ’uria ’i fera kera ki.

¹ ’I buri, tha Jisas ka tae ’uria gwauna fe tolo neri da ’alangia ’ana ’i Olif. ² Ma ’i laasikadangi maakafukafua ’ua ’ana fe dani ’i buri, nia ka oli lau ’uria ’i laona Beu Abu tha God. Ma na konia baita ’asiana, da ka koni kali nia, ma nia ’e ’ono ’i thaegano, ma ka toodoo fuada. ³ Ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, ma na Farasi ki, da ka ngala mai tee keni kaubare ne da daua. Ma da faatakwea ’i malutada. ⁴ Ma da bae ’urii fuana tha Jisas, “Ngwane toodoo ’ae, na keni nee meli daua faafia oea. ⁵ Aia, ’i laona na bibirangaa ki ne tha Mosis ’e fala fuakolu, ’e thaea fasi na keni ’urii, da ka ’uimaelia ’ana fau. Ta si tae ne ’ou thaea sulia ngwalee?” ⁶ Da thaea si doo neri fasi da ka ilitoona daotoolana ta si doo, fasi da ka kefusia ’ana tha Jisas. Ma tha Jisas ’e ’ono ’i thaegano, ma ka kekeda ’i thaegano ’ana kakauna. ⁷ Ma si manga da soetalafana ’ua bada, nia ’e tatae ka bae ’urii fuada, “Ni ti ’amolu ne langi si ilia ta si doo ta’ae, nia ka thafalia ’uilana ’ana ta gwe fau.” ⁸ Sui, nia ka ’ono lau, ma ka kekeda lau ’i thaegano. ⁹ Ma si manga da rongoa si doo neri, da ka lea naa ’ada, tee tee ngwane, thafali ’ana ngwane ngwaro ki. Ma da ka ’akwasia tha Jisas ka too na ’ana talifili nia fonea keni bae ne ’e takwe ’ua bana ’i seeri. ¹⁰ Ma nia ’e tatae lau ka bae ’urii, “Keni ne ’ae, ngwane bae ki da nia naa ’i fai? ’E ’urifita? ’E langi ta ngwane ’ada si ore naa fasi ka keto ’oe?” ¹¹ Ma nia ’e olisia ka ’urii, “Ngwane baita ’ae, ’e langi naa ta ngwane.” Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Nau boroi kwasi keto ’oe bo. ’O lea na ’amu, ma ’e thafali ’i tari’ina ka oli ’alaa ’osi ilia lau ta si doo ta’ae.” ¹² Tha Jisas ka bae lau ’urii fuana imole ki, “Nau nee, ku ilingia na folaalae fuada na imole sui ki laona molaagali. Ni ti ne ’e lea mai suli nau, ’e ’afitai ka tatha ’i laona maerodo. Nia kau tatha laona folaalae ne kau fala mooria firi.” ¹³ Ma na Farasi ki da ka bae ’urii fuana, “’Oe ’ana ’i tala’amu ne ’o thaea doo ki sui suli ’oe. Na baelamu ’e langi si mamana.” ¹⁴ Tha Jisas ka bae ’urii, “Boroi ’ana nau ku thaea doo ki sui suli nau ’i tala’aku, tae ne nau ku thaea ’e mamana, sulia ku thaitamana si kula ne nau ku lea mai faasia, ma ’i fai ne kwau lea ’uria. Sui ta, ’e langi molu si thaitamana bo si kula ne ku lea mai faasia, ma si kula ne kwau lea ’uria. ¹⁵ Molu ketoa si doo ki sulia manatalae ngwane ’i molaagali bana. Aia, ma ni nau kwasi ketoa bo ta imole. ¹⁶ Sui ta, lelea sa nau ku ketoa ta imole, nau ku ketoa sulia manatalae doo ’o’olo. Nau kwasi ketoa bo ta imole talifili nau, kamiria sui bo Maka nau ne arasi nau mai ne miri ilia. ¹⁷ Na bibirangaa kamolu ’e thaea sui naa, lelea sa ta roo ngwane daru ka alangana ta si doo, si doo neri daru thaea ’e mamana. ¹⁸ Nau nee ku thaea doo ki sui suli nau ’i tala’aku, ma na Maka nau ne odu nau mai, ’e thaea laubo doo ki suli nau.” ¹⁹ Sui, da soetalafana tha Jisas da ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’urii ma maka ’oe ’e nii fai?” Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “’E langi molu si thaitamaku bo ma langi na Maka nau boroi. Lelea sa molu thaitamaku, molu ka thaitamana laubo Maka nau.” ²⁰ Tha Jisas ’e thaea si doo neri ki ’ana si manga ’e toodoo fuada na imole ki ’i laona Beu Abu tha God, karangia si kula bae da alua ’ana kwande doo ’uria alulana si malefo ’ana falelae kera ki ’i laona. Aia, ma ’ana si manga neri, langi ta ngwane si daua bo, sulia ’e langi si dao ’ua ’ana si manga nia. ²¹ Tha Jisas ka bae lau ’urii fuada, “Nau kwau lea, ma molu kau rofe nau. Ma molu kau mae ’i laona ta’alae kamolu ki. ’E ’afitai molu ka lea ’ana si kula neri kwau lea ’uria.” ²² Ma na ngwane naonao ki Jiu da bae kwailiu ’i malutada da ka ’urii, “Nia ’e thaea thasa ’e ’afitai bo kolu ka lea ’ana si kula ne nia kau lea ’uria. Alamia nia kau lea ma ka thaumaeli nia na ’ana ’i tala’ana tomone?” ²³ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Kamolu molu lea bo mai ’amolu faasia na fera ne ’i ano. Nau ’ana ne ku lea mai faasia ’i thalo. Kamolu naa faasia na molaagali nee. Ma ni nau ne langi lau faasia na molaagali nee. ²⁴ Nia bae ku thaea sui naa thasa molu kau mae ’i laona ta’alae kamolu ki. ’E mamana naa, lelea ka langi molu si manata mamana bo ’ana ni Nau Nee, molu kau mae mamana naa ’i laona ta’alae kamolu ki.” ²⁵ Sui da soetalafana da ka ’urii, “’Urii ma ’oe ni ti nena?” Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nia naa bae ’ito ku bae mai sulia laona toodoolae nau ki. ²⁶ Nau ku too ’ana doo ’oro ’asiana ni baelae sulia ’uria tooketalamolulae ’ania. Na ngwane ne ’e arasi nau mai, nia nee na ngwane mamana. Aia, ma si tae ne nia ’e thaea fuaku, nia ne ku thaea fuana imole ki sui.” ²⁷ ’E langi da si thaitamana bo ne tha Jisas ’e bae sulia Maka nia mai ’i thalo. ²⁸ Nia ka bae ’urii lau fuada, “Si manga molu tae nau, Ngwela nia Imole, ’i fafona ’airarafolo, molu kau thaitamana ne ni Nau Nee. Ma ’ana si manga neri, molu kau thaitamana ne langi kwasi ilia bo ta si doo sulia manatalaku ’i tala’aku. Nau ku thaea baku si doo ne Maka ’e toolamana fuaku, nia ne ku thaea fuamolu. ²⁹ Na Maka ne ’e arasi nau mai, ’e too fone nau sulia dani. ’E langi si ekwatai nau, sulia ku ilia si doo ne ’e faanonithathala nia sulia dani.” ³⁰ Ma imole ’oro ki da ka manata mamana ’ana tha Jisas, si manga da rongoa ne ’e thaea si doo neri ki. ³¹ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana imole ki ’i Jiu ne da manata mamana ’ani nia, “Lelea sa molu ka roosulia toodoolae nau ki, kamolu naa na imole fafurongo mamana nau ki. ³² Ma molu kau thaitamana si doo mamana ki sulia tha God, ma mamanaa neri kau adea molu ka too nonilaa.” ³³ Da olisia tha Jisas, da ka ’urii, “Kameli naa na imole ki ’ana kwalafaa tha Abraham. ’E langi meli si rao ’o’oni lau fuana ta ngwane. ’Urifita nee ’oko thaea thasa meli kau too nonilaa?” ³⁴ Tha Jisas ka bae ’urii lau fuada, “Do mamana ku thaea fuamolu. Na imole ki ne da too sulia bibirangaa ta’ae ki, na bibirangaa ta’ae neri ki ne ’e ’inito faafida, ma da ka rao ’o’oni na ’ada ’i farana. ³⁵ Na ngwane ne ’e too nonilaa, nia ne na ngwane ne ’e futa ’i laona ’aebara, ma ka too ’ana mamanaa ’uria toolae ’i laona beu maka nia. Ma na ngwane ai ne ’e rao ’o’oni bana, nia si too mamana ’i laona ’aebara. ³⁶ Nia nee, lelea sa nau, Ngwela nia tha God, ku faanonilaa kamolu, ni kamolu molu ka too nonilaa mamana. ³⁷ Nau ku thaitamana ne kamolu na imole ki ’ana kwalafaa nia tha Abraham. Ka ’urineri boroi molu ka dooria bamolu thaumaelilaku, sulia ’e langi molu si dooria bo roosulilana baelaku. ³⁸ Nau ku bae sulia si tae ne Maka nau ’e faatana fuaku. Sui ta, molu ilia ’amolu si doo ki ne maka kamolu ’e thaea fuamolu.” ³⁹ Da olisia tha Jisas da ka ’urii, “Maka kameli naa ne tha Abraham!” Tha Jisas ka ’urii fuada, “Lelea sa kamolu na imole ki ’ana kwalafaa mamana nia tha Abraham, ’urineri molu ka ilia laubo si doo ki ne ’e ilia. ⁴⁰ Aia, nau ne ku thaea doo mamana ki ne ku rongoa mai faasia tha God. Sui ta, molu dooria bamolu thaumaelilaku. Tha Abraham ka si ilia bo ta si doo ’urineri bae. ⁴¹ Kamolu molu ilia bamolu si doo ki na maka kamolu ’e ilia.” Da ka bae ’urii fuana, “Talifilia tha God bo na Maka kameli, ma kameli naa na ngwela mamana nia ki.” ⁴² Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Lelea sa tha God na maka kamolu mamana, molu ka liothau ’ani nau, sulia ne nau ku lea mai faasia tha God, ma ku too naa fone kamolu ’i see. Nau kwasi lea mai sulia lioku ’i tala’aku, tha God ne arasi nau mai. ⁴³ ’Urifita nee molu si rongo thaitamana bo maalutana baelaku? ’E ’urineri, sulia ’e langi molu si doori rongoa bo si doo ki ne ku thaea. ⁴⁴ Aia, ma kamolu nena, na maka kamolu naa ne tha Saetan. Nia ne, molu ka doori ilia laubo si doo ki ne nia ’e ilia. Tha Saetan na ngwane thathaungwane neri, sulia ’e ’ito ka ilia na mai. Ma nia ’e lalafusia bae mamanalae, sulia ’e langi ta si doo si mamana ’uabo ’ani nia. Si manga ’e sukea ta imole, na bibirangaa nia naa neri, sulia nia na ngwane banaa ’uria sukelae, ma nia naa na maka fuada na toa susuke ki sui. ⁴⁵ Aia, ni nau ku thaea doo mamana ki fuamolu, nia ne ka langi molu si dooria bo faamamanelaku. ⁴⁶ Ma ni ti ’ani kamolu ne tala’ana ka faatana si tae ne ku ilia ka ta’a? Aia, ma sui lelea sa ku thaea baku doo mamana ki, ura tae ne molu si manata mamana ’ani nau? ⁴⁷ Aia, na imole mamana nia ki tha God naa na imole ki ne da roosulia baelana. Ma kamolu ne, ’e langi lau imole nia ki tha God, nia nee molu si doori rongoa baelana.” ⁴⁸ Sui, na ngwane naonao ki ’i Jiu da ka bae ’urii fuana tha Jisas, “’Oo iu, si doo mamana bae meli thaea thasa ’oe ngwane faasia ’i Samaria, ma ’oko too ’ana akalo ta’ae.” ⁴⁹ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “’E langi, ’e langi kwasi too ’ana ta akalo ta’ae. Nau ku faa’initooa ’aku Maka nau, kamolu naa ne molu si faa’inito nau bo. ⁵⁰ Nau kwasi dooria bo thasa imole ki da ka faa’inito nau. Maka nau ’ana ne dooria thasa imole ki da ka faa’inito nau. Ma nia laubo kau kwaiketoi ’ana ’o’oloa. ⁵¹ Do mamana ku thaea fuamolu, ni ti ne ’e roosulia toodoolae nau, ’e ’afitai nia ka mae.” ⁵² Sui da olisia tha Jisas da ka ’urii, “Kameli meli ka fi thaitamamu bo neri, ne ’o too ’ana akalo ta’ae! Sulia kokoo abu kolu tha Abraham ’e mae naa, ma na profet ki laubo da ka mae naa. ’Urifita nee ’oko thaea thasa ta imole ne roosulia toodoolae ’oe ki, ’e ’afitai ka mae? ⁵³ Na kokoo kolu tha Abraham naa na ngwane ’inito, sui ka mae naa. Ma ’oe ’o thaea thasa ’o ’inito ka talua tha Abraham nee ngwalee? Ma na profet ki laubo da mae naa. ’Urineri ma ’oe ’o thaea thasa ’oe ni ti nee ngwalee?” ⁵⁴ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Lelea sa nau bana ne ku faa’inito nau ’i tala’aku, ’urineri ’initooa nau na tofadoo bana. Aia, ma na ngwane ne ’e faa’inito nau naa na Maka nau ne molu thaea ’ana God kamolu. ⁵⁵ Sui ta, ’e langi molu si thaitamana bo tha God. Nau ’ana ne ku thaitamana. Sui lelea sa nau ku thaea thasa langi kwasi thaitamana, nau ku suke laubo ilingi kamolu na doo susuke ki. Aia, nau ku thaitamana ’okae ’ani nia, ma ku roosulia baelana. ⁵⁶ Na kokoo kamolu tha Abraham ’e nonithathala ’asiana, sulia ’e rikia naa daolaku mai. Ma nia ’e rikia naa, ma ka nonithathala ’asiana sulia.” ⁵⁷ Ma da ka bae ’urii lau fuana, “Ngwalee ’ae! ’Oe ’osi dao ’ua ’ana lima akwala fe ngali, ma ’oko thaea ’amu thasa ’o rikia naa tha Abraham?” ⁵⁸ Tha Jisas ’e olisida ka bae ’urii, “Do mamana ku thaea fuamolu, si manga tha Abraham si futa ’ua, Nau Nee, ku too naa.” ⁵⁹ ’Ana si manga neri, da ka gwee fau na mai ’uria ’uimaelilana, sulia ’e thaea si baea neri. Sui ta, tha Jisas ’e tatha anggwa ’ana faasida, ma ka lea na ’ana faasia laona Beu Abu tha God.

¹ Si manga tha Jisas ’e tatha ’ana, nia ka rikia tee ngwane maana ’e rodo ’ito ’ua mai si manga ’e futa ’ana. ² Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da soetalafana da ka ’urii, “Ngwane toodoo ’ae, na ta’alae ni ti ne adea maana ngwane nee ka rodo ’ito ’ua mai si manga ’e futa ’ana? Na ta’alae nia ’i tala’ana ma langi na abulota’alae maka nia ma langi na gaa nia?” ³ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Na maarodolae ne thaungia, ’e langi lau ’uria abulota’alae nia ’i tala’ana, ma ka langi lau abulota’alae maka nia ma langi na gaa nia. Na maana ’e rodo fasi molu ka rikia suukwaia nia tha God ne rao ’ani nia. ⁴ Si manga ’e dani ’ua, kolu ka ilia raoa ne tha God ’e fale nau mai ’uria. Sulia ’e karangi rodo naa, ma si tala’ana naa ta imole ka ilia lau ta si doo. ⁵ Si manga ne ku too ’ua ’ana ’i molaagali, nau naa na folaalae fuana imole ki ’i molaagali.” ⁶ Ma ’i burina tha Jisas ’e thaea si doo neri, nia ka ngisu ’i thaegano, ma ka mokia si mamanggo ’ana ngisuna, ma ka usua ’ana maana ngwane neri. ⁷ Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O lea ’oko taufia maamu ’i laona mae kafo ’i Saeloam.” (Si thata neri, na maalutana ne, “Odua.”) Ma na ngwane neri ’e lea ka taufia naa maana, ma nia ka lilio naa. ⁸ Na imole ki ’ana maetoaa nia, ma na imole ki ne da rikia bae ’e gani doo bana ’i nao, da soetalafada kwailiu da ka ’urii, “Na ngwane bae ’e too ma ka gani doo bana tomone nee?” ⁹ Ma tai imole ki da ka ’urii, “Nia naa nena.” Ma tai imole lau da ka bae ’urii, “Nia langi nena, na rikilana ’e ilingia bana ngwane bae.” Ma na ngwane neri ’i tala’ana ka bae ’urii, “Nau naa ne.” ¹⁰ Ma da soetalafana da ka ’urii, “’Urifita nee ’oko lilio naa si manga neri?” ¹¹ Ma nia ’e olisida ka ’urii, “Na ngwane neri thatana tha Jisas ne ’e thaungana si mamago, ma ka usua ’ana maaku. Ma ’e thaea fuaku fasi ku lea, ma ku taufia maaku ’i laona mae kafo ’i Saeloam. Sui ku lea, ma si manga ku lea ma ku taufia bo maaku, nau ku lilio naa.” ¹² Ma da soetalafana lau da ka ’urii, “Ngwalee ’ae, na ngwane neri ka nii ’ana ’i fai?” Ma nia ’e olisida ka ’urii, “Nau ku lalafusia.” ¹³ ’I buri, da ka talaia naa ngwane bae siana Farasi ki. ¹⁴ Aia, ma fe dani bae tha Jisas ’e thaungana si mamago neri ma ka guraa maana ngwane neri, fe dani ’ana Sabat. ¹⁵ Ma na Farasi ki da ka soetalafana lau ngwane neri, “Tae ne ’e adea ’oko lilio lau.” Ma nia ka bae ’urii fuada, “Tha Jisas ’e alua si mamago faafia maaku. Sui ku taufia maaku, ma nau ku lilio naa.” ¹⁶ Tai ngwane ’ada na Farasi ki da ka bae ’urii, “Na ngwane ne ’e langi si lea mai faasia tha God, sulia ’e ’oia bana bibirangaa ’ana Sabat, ’uria guralana ngwane nee ’ana Sabat.” Ma tai ngwane ki lau da ka ’urii, “Na ngwane abulo ta’ae ’urii ka ili ’urifita bana ’ana si doo baita ni kwelelae ai ’urineri?” Ma ’e langi da si alaofu bo faafia si doo neri. ¹⁷ Sui na Farasi ki da soetalafana lau ngwane neri da ka ’urii, “Na tae ne ’o thaea sulia tha Jisas ne guraa maamu ’oko lilio lau?” Na ngwane neri ’e olisia ka ’urii, “Nia naa ta profet.” ¹⁸ Ma na ngwane naonao ki ’i Jiu, da otekera ni faamamanea thasa na maana ’e rodo mai ’i nao. Ma da ka soea mai maka nia ma gaa nia. ¹⁹ Ma da soetalafadarua da ka ’urii, “Na ngwela kamurua naa nee? Muru thaea fasi na maana ’e rodo naa, ’ana si manga ’e futa mai ’ania. Ma tae ne adea nia ka lilio lau ’ana si manga neri?” ²⁰ Ma na maka nia ma gaa nia daru olisida daru ka ’urii, “Kamiria miri thaitamana nia na ngwela kamiria, ma miri ka thaitamana ne maana ’e rodo ’ua na mai ’ana si manga ’e futa ’ana. ²¹ Sui ta miri lalafusia laubo ’amiria tae ne adea ma ka lilio naa, ma langi ni ti ne ’e ’ifingia maana. Molu soetalafana kau, sulia ’e baita naa nena, ma ka tala bae ’ana!” ²² Na maka nia ma gaa nia daru thaea si doo neri sulia daru mau ’ana ngwane naonao ki ’i Jiu. Sulia ngwane baita neri ki da thaea sui naa, lelea sa ta imole ka manata mamana ’ana tha Jisas naa na Kraes, ’e ’afitai naa da ka alamatana ka ruu lau ’i laona beu ni foalae ki. ²³ Nia ne maka nia ma gaa nia daru ka thaea, “Nia ’e baita naa. Molu soetalafana kau!” ²⁴ Sui da ka soea lau mai ngwane bae na maana ’e rodo ’i nao, ma da ka bae ’urii fuana, “’O bae alangai ’i naofana tha God ne ’ou thaea doo mamana ki! Kameli meli thaitamana ngwane nee na ngwane ta’ae.” ²⁵ Ma na ngwane neri ’e olisida ka ’urii, “Nau ku lalafusia nia ta ngwane ta’ae ma langi ta ngwane ’okae. Tee si doo ku thaitamana banaa ’e ’urii: Na maaku ’e rodo ’i nao, sui si manga neri ku lilio naa.” ²⁶ Ma da soetalafana lau da ka ’urii, “Si tae ne ’e ilia ’amu ne adea ’oko lilio lau ngwalee?” ²⁷ Ma ngwane neri ’e olisida ka ’urii, “Nau ku thaea sui naa fuamolu bae, sui ka langi molu si rongoa bo. ’Urifita nee molu ka dooria lau rongolana? ’E ’urifita, molu dooria laubo manata mamanalae ’ani nia ma lealae sulia nia?” ²⁸ Da baetataga fuana ma da ka ’urii, “’Oe naa na ngwane fafurongo nia ngwalee. Kameli na bare ngwane fafurongo tha Mosis ’ana nee. ²⁹ Sulia meli thaitamana tha Mosis ’ana ne God ’e bae fonea. Ma na ngwane ai nee, meli si thaitamana si kula ne ’e lea mai faasia!” ³⁰ Ma na ngwane neri ’e olisida ka ’urii, “Nau ku kwele ’asiana ’ani kamolu. Nia ’e ’ifingia sui naa maaku, sui boroi molu ka thaea bamolu ’e langi molu si thaitamana bo ’i fai ne ’e lea mai faasia. ³¹ Kolu sui bo kolu thaitamana ne tha God ’e langi si fafurongo ’uria imole ta’ae ki. Nia ’e fafurongo ’ana ’uria imole ki ne da thae’inito ’ani nia, ma da ka ilia si doo ki ne nia ’e dooria fasi da ka ilia. ³² E ’ito ’ua mai ’ana thathafalilana molaagali, ’e langi kolu si rorongoa ’ua ta ngwane ne ka ’ifingia maana ta ngwane maana ’e rodo ’ito ’ua ’ana si manga ’e futa mai ’ania. ³³ Ma lelea sa ngwane nee ’e langi si lea mai faasia tha God, ’e ’afitai ka ilia ta si doo ’urineri.” ³⁴ Da rakethasu ’asiana, ma da ka bae ’urii fuana, “’Ito ’ua mai si manga ’o futa ’ana, ’oko baita ’uabo mai laona ta’alae! ’Urifita nee ’oko thasi ’uria toodoolae fuameli?” Sui da ka tari nia naa ’i maa faasia laona beu ni foalae. ³⁵ Tha Jisas ’e rongoa ne da ade ’urineri ’ana ngwane neri, si manga ’e daotoona, nia ka bae ’urii, “’E ’urifita, ’oe ’o manata mamana ’ana Ngwela nia Imole?” ³⁶ Ma na ngwane neri ’e olisia ka ’urii, “Arai baita ’ae, ’o faarongo nau mai ’ana ngwane neri fasi ku manata mamana ’aku ’ani nia?” ³⁷ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oe ’o rikia sui naa, ma nia naa ne ’o bae fonea ’ana si manga neri.” ³⁸ Ma na ngwane neri ka thaea, “Aofia ’ae, nau ku manata mamana naa ’ani ’oe.” Ma nia ’e boururu ’i thaegano, ka faa’initoa naa tha Jisas. ³⁹ Sui tha Jisas ka bae ’urii, “Nau ku dao mai ’i molaagali fasi ku tooketaa imole ki sui. ’Urineri, fasi imole ki ne maada ’e rodo da ka lilio lau, ma na imole ki ne da manata ’ada thasa da liothaitamana doo mamana ki sulia tha God, na maada ka rodo lau.” ⁴⁰ Ma tai ngwane ’ada na Farasi ki ne da too ’i seeri fonea, da rongoa ’e thaea si doo neri, da soetalafana da ka ’urii, “’E ’urifita, ’urineri ’o thaea thasa na maameli ’e rodo laubo neri?” ⁴¹ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Lelea sa na maamolu ka rodo ’urineri, tha God si keto kamolu bo. Sui molu ka thaea ’amolu thasa molu liothaitamana doo mamana ki sulia tha God, nia ne faatana molu too ’ua bamolu laona ta’alae kamolu ki.”

¹ Tha Jisas ’e bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Do mamana ne ku thaea fuamolu, na ngwane ne langi si ruu ’ana maethakaa ’ana thaakali kera sipsip ki, ma ka ruu bo mai ’ana ’i burina thaakali, nia na ngwane bebeli. ² Ma na ngwane ne ’e ruu mai ’ana maethakaa, nia naa na ngwane mamana ne ’e liosulia sipsip ki. ³ Na ngwane ni folo ’ana maethakaa ’e ’ifingia maethakaa, ma na sipsip ki da ka rongo thaitamana lingena, ma da ka lea mai siana. Nia ka ’ailia thatana sipsip nia ki, ma ka talaida ’i maa. ⁴ Ma si manga ’e talaia sipsip nia ki teefau ’i maa, nia ka eta ’i nao’ada, ma da ka lea ’i burina, sulia da rongo thaitamana lingena. ⁵ ’E ’afitai da ka lea ’i burina ta ngwane ’e’ete. Kera dau tafi faasia, sulia ’e langi da si rongo thaitamana lingena.” ⁶ Tha Jisas ’e bae ’ana si omelangwane neri fuada, sui boroi ’e langi da si thaitamana bo maalutana. ⁷ Nia ne, tha Jisas ka bae lau ’urii, “Do mamana ku thaea fuamolu, nau naa na maethakaa fuana sipsip ki. ⁸ Na toa bae ki da dao mai ’i nao ’ani nau, da ilingia ngwane bebeli ki, ma na sipsip ki ’e langi da si rongo thaitamana bo baelada. ⁹ Nau naa na maethakaa fuana sipsip ki. Sa ni ti ne ka ruu mai suli nau, nia kau moori. Ma nia kau ruu mai ma ka kotho kau ma kau daotoona si doo ’okae ki. ¹⁰ Na ngwane bebeli ’e dao bana mai ’uria belilana sipsip ki ma nagalada ma thaumaelilada. Nau mone, ku dao mai fasi molu ka too ’ana mooria ne ’e ’okae ka tatha. ¹¹ “Nau naa na ngwane liosuli sipsip ’okae. Ma ku nonithathala baku ’uria maelae ’usia sipsip nau ki. ¹² Na ngwane ne ’e rao bana ’uria fofolia, ’e langi si nauthata ’ana sipsip ki. Si manga ’e rikia koito kwasi ’e lea mai, nia ’e ’akwasia sipsip ki, ma ka tafi na ’ana. Sui na koito kwasi ’e lea mai ka tagalangana sipsip ki, ma ka thaumaelida naa. ¹³ Na ngwane neri ka tafi na ’ana sulia ’e rao bana ’uria folilae, ma ’e langi si lio ’okae bo sulia sipsip ki. ¹⁴ - ¹⁵ Nau naa na ngwane liosuli sipsip ’okae, ma ku nonithathala baku ’uria maelae ’usia sipsip nau ki. Nau ku thaitamana sipsip nau ki ma na sipsip nau ki da ka thaitamaku, ilingia laubo ne Maka ’e thaitamaku, ma ku thaitamana laubo na Maka. ¹⁶ Nau ku too ’ana tai sipsip laubo ne langi da si too ’ua ’i laona thaakali. Nau kwau ngalida laubo mai. Ma kera laubo dau rongo thaitamana lingena baelaku. Ma dau too ofu laubo ’i laona tee ferae sipsip nau fonea sipsip ki ne da too naa ’i seeri ’i nao. Ma kwau liosuli ’okae ’ani kera teefau. ¹⁷ “Si doo ne adea na Maka ka liothau ’ani nau, sulia ku nonithathala baku ’uria maelae ’usia sipsip nau ki, fasi ku moorioli lau. ¹⁸ ’E langi ta imole si thaumaeli nau, lelea sa ’e langi kwasi ekwatana fuana. Ma si manga neri ku nonithathala baku ’uria maelae. Nau ku too ’ana suukwaia ’uria falelakulae ’i tala’aku ’uria maea ma ’uria mooria laubo. Nia naa neri si doo na Maka nau ’e thaea fuaku ’uria ililana.” ¹⁹ Ma ’ana si manga neri laubo, imole ki ’i Jiu ’e langi da si too ’ana tee si manatalae ngwane sulia si baea ki ne da thaea sulia tha Jisas. ²⁰ Ma ’orolada da ka bae ’urii, “Ngwane nee ’e oengwanea naa, ma ka too ’ana akalo ta’ae. ’E langi molu si roosulia!” ²¹ Sui ta, tai imole ki ’ada da ka bae ’urii, “Na ngwane ne too ’ana akalo ta’ae, ’e ’afitai ka bae ’urineri! Ma na ngwane ne too ’ana akalo ta’ae, ’e ’afitai ka guraa imole maarodo ki, da ka lilio lau!” ²² ’Ana si manga na uni gwagwaria, na imole ki Jiu da ka koni ’i Jerusalem ’uria Fangaa ’ana Faabulana Beu Abu tha God. ²³ Ma tha Jisas ’e too laubo laona Beu Abu neri, ma ka tatha bana kau laona taofa tha Solomon. ²⁴ Aia, si manga na imole ki da rikia, da ka koni mai siana, ma da soetalafana da ka ’urii, “Kameli meli kwaimaakwali ka tau ’asiana. ’O thae ’o’olo ’ana fuameli! ’Urii ma ’oe naa na Kraes, na ngwane bae tha God ’e filia fasi ka ’adomia imole ki, ma laa ’e langi?” ²⁵ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “Nau ku thaea sui naa fuamolu, sui ka langi molu si doori faamamane nau bo. Na raoa ki ne ku ilia, na Maka nau ne thaea ku ilia, ma ka faatana ni ti ne ni nau. ²⁶ Sui ta, ’e langi molu si dooria bo manata mamanalae, sulia kamolu langi lau sipsip nau ki. ²⁷ Na sipsip nau ki da rongo thaitamana lingena baelaku, ma nau ku thaitamada, ma kera da ka lea suli nau. ²⁸ Nau ku fala mooria firi fuada, ma ka langi da si mae. Ma ’e ’afitai ta imole ka lauda faasi nau. ²⁹ Na Maka nau ne fala sipsip nee ki fuaku, nia ’e suukwai ka talua doo ki sui. Ma ’e ’afitai ta imole ka laua sipsip nee ki faasi nia. ³⁰ Na Maka nau ma ni nau, miri tee doo bo.” ³¹ Ma ’ana si manga neri lau, na imole ki ’i Jiu da gwee fau lau mai, fasi da ka ’uimaelia ’ana tha Jisas. ³² Ma tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, “Kamolu molu rikia sui naa si raoa ’okae ’oro ki ne Maka nau ’e thaea fasi ku ilia. ’Urii ma si raoa tae ’ana si raoa nee ki ne molu doori thaumaeli nau faafia?” ³³ Ma da olisia da ka ’urii, “Kameli meli si ’ui ’oe lau faafia na raoa ’okae ki ne ’o ilia, meli doori ’ui ’oe faafia ne ’o baetataga ’ana tha God. Sulia ’oe na ngwane bana, sui ’oko thaea ’amu thasa ’oe naa tha God!” ³⁴ Tha Jisas ’e olisida lau ka ’urii, “Si baea ki ’e tio naa ’i laona si Baea Fifii kamolu, bae tha God ’e thaea ka ’urii, ‘Kamolu naa na god ki.’ ³⁵ Kolu thaitamana naa si doo ki sui laona Kekedalae Abu, ’e mamana ’asiana ’ana si manga ki sui. Ma tha God ’e langi si garo si manga ’e bae fuana kokoo kolu ki, ma ka ’alangida ’ana god ki. ³⁶ Ma nau ngwane ne tha God ’e fili nau, ma ka arasi nau mai ’i laona molaagali. Sui, ’urifita nee molu ka thaea ku baetataga ’ana tha God, si manga ku ’alangi nau ’ana Ngwela nia? ³⁷ Lelea sa ’e langi kwasi ilia si raoa ki ne Maka nau ’e dooria fasi ku ilia, langi molu si faamamane nau bo. ³⁸ Sui ta, lelea sa ku ilia si raoa ki na Maka ’e dooria, molu ka manata mamana ’amolu ’ana raoa neri ki, sui boroi ’ana, ’e langi molu si manata mamana bo ’ana si doo nee ki ku thaea fuamolu. Lelea sa molu ka ilia si doo neri ki, molu ka thaitamana ’okae ’ana ne na Maka ’e too ofu ’ani nau, ma nau ku too ofu laubo ’ana Maka.” ³⁹ Ma ’ana si manga neri laubo, da dooria da ka daua tha Jisas, sui ta, ’e lea anggwa bana faasi kera. ⁴⁰ Sui, tha Jisas ka oli lau ’uria bali kafo bae ’ana ’i Jodan, si kula bae tha Jon ’e faasisiuabua ’ana imole ki ’i nao. Ma nia ka too ’i seeri. ⁴¹ Ma na imole ’oro ’asiana da lea mai siana, ma da bae fuada kwailiu da ka ’urii, “Tha Jon ’e langi si ilia bo tai si doo ni kwelelae ai, sui ta, si doo ki ne ’e thaea sulia ngwane ne, ’e mamana teefau naa.” ⁴² Ma na imole ’oro ki ’ana si kula neri da ka manata mamana naa ’ana tha Jisas.

¹ Tee ngwane thatana tha Lasaros ’e matai. Nia ’e too ’ana maetoaa ’i Betani fonea roo ngwaingwane nia ki, ni Meri ma ni Mata. ² Ni Meri neri bae ’e kisitana ngwaingwai moko ’okae ’i ’aena tha Jisas na Aofia, ma ka usua ’ana ifuna gwauna. ³ Roo keni neri ki daru fala si baea ’uria tha Jisas daru ka ’urii, “Aofia ’ae, tha ngwala bae ’o liothau ’asiana ’ana ’e matai.” ⁴ Si manga tha Jisas ’e rongoa si doo neri, nia ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Tha Lasaros ’e langi si mae ’ana mataia ne. Na mataia ne thaumaelia fasi ka faatana ’initooa tha God, ma fasi na imole ki da ka faa’inito nau, na Ngwela nia tha God.” ⁵ Tha Jisas ’e liothau ’asiana ’ana tha Lasaros, ma na roo ngwaingwane nia ki ni Mata ma ni Meri. ⁶ ’Urineri boroi, si manga tha Jisas ’e rongoa ne tha Lasaros ’e matai naa, nia ka too ’ana si kula neri ne ’e too ’ania, sulia roo fe dani lau. ⁷ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Kolu oli lau ’uria ’i Jiudea.” ⁸ Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da olisia da ka ’urii, “Ngwane Toodoo ’ae, langi ka si tau bo kau bae, na toa ki ’i Jiu da dooria ’uimaelilamu ’ana fau. Ma sui ’oko dooria bamu olilae lau ’i seeri?” ⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii, “’E ’ito ’i laasikadangi ’e dani lelea ka dao ’i thaulafi. Lelea sa ta ngwane ka tatha ’ana si manga neri ’e dani ’ana, ’e ’afitai ka lakwadora, sulia ’e lilio si manga thato ’e talafia molaagali. ¹⁰ Sui ta, lelea sa nia ka galo ’i laona rodo, nia ka lakwadora, sulia ’e langi ta folaalae fuana.” ¹¹ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii, “Na ngwane kwaimaani kolu bae tha Lasaros, ’e maleu ’ana, ka ’urineri boroi, nau ku lea fasi ku faatharasia.” ¹² Na bare ngwane fafurongo nia ki da olisia da ka ’urii, “Aofia ’ae, lelea sa nia ’e maleu bana, nia kau ’okae bana neri.” ¹³ Na maalutana si baea ne tha Jisas ’e thaea, ne tha Lasaros ’e mae naa. Sui ta, da thaea ’ada thasa ’e maleu mamana bana. ¹⁴ Nia ne, tha Jisas ’e faarongo folaa ’ana fuada ka ’urii, “Tha Lasaros ’e mae naa. ¹⁵ Sui ta, ’uria na ’okaelamolu, nau ku nonithathala sulia kwasi too fonea, fasi molu ka manata mamana. Aia, kolu lea naa siana.” ¹⁶ Tha Tomas (ne da ’alangia ’ana ’Iu) ka bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo ki, “Kolu lea ’akolu fonea ngwane toodoo, fasi kolu ka mae laubo fonea!” ¹⁷ Ma si manga tha Jisas ’e dao ’ana, fai fe dani ne sui na ’i burina ne da alua sui naa tha Lasaros. ¹⁸ Na maetoaa ’i Betani ’e too karangia ’i Jerusalem, ’e tala’ana olu kade tale ki bo. ¹⁹ Ma imole ’oro ’i Jiudea ne da dao ’uria maatoolana ni Mata ma ni Meri, ’uria gwafeladarua, sulia ngwaingwane keerua neri ’e mae. ²⁰ Ma si manga ni Mata ’e rongoa tha Jisas ’e dao mai, nia ka lea na kau maakwala. Ni Meri ka too bana ’i luma. ²¹ Ni Mata ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Aofia ’ae, lelea sa ’oko too bamu ’i see, na ngwaingwane nau si mae bo. ²² Sui ta, ku thaitamana si manga neri boroi ’ana, tha God kau fala bana ta si tae ne ’o gani ’uria.” ²³ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Na ngwaingwane ’oe kau moori lau.” ²⁴ Ni Mata ’e olisia ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Nau ku thaitamana nia kau moorioli lau ’ana fe dani ’i’isi.” ²⁵ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Nau naa na mooriolilae ma na mooria. Ni ti ne ’e manata mamana ’ani nau, nia kau moori lau, sui boroi ’ana nia ka mae naa. ²⁶ Ma ni ti kera ne da manata mamana ’ani nau, dau too ’ana mooria firi, ma ’e ’afitai da ka mae. ’E ’urifita, ’o manata mamana ’ana si doo neri?” ²⁷ Ma nia ’e olisia ka ’urii, “Iuka Aofia. Nau ku manata mamana ’ani ’oe naa na Kraes, na Ngwela nia tha God ne ’e sifo mai ’i molaagali.” ²⁸ Ma ’i burina ne ni Mata ’e thaea si doo neri, nia ’e oli, ma ka fuaro fuana toolana ni Meri, ma ka bae ’urii fuana, “Na ngwane toodoo ’e dao naa, ma nia ’e doori riki ’oe.” ²⁹ Si manga ni Meri ’e rongoa si doo neri, nia ’e tatae, ka lea ’ali’ali naa ’i siana. ³⁰ Si manga neri tha Jisas si dao ’ua ’i fera, ’e too ’ua bana mai ’ana si kula bae ni Mata ’e daotoona ai. ³¹ Ma na imole ki ’i Jiu ne da too ’i luma fonea ni Meri ’uria gwafelana manatalana, da lea laubo ’i burina si manga da rikia ’e tatae ma ka lea ’ali’ali kau ’i maa. Da fiia ’ada thasa nia ’e lea ’i maana kwainaia fasi ka angi ’ana ’i seeri. ³² Si manga ni Meri ’e dao ’ana si kula neri tha Jisas ’e too ’ania, nia ka rikia naa, ma ka boururu ’i ’aena ma ka bae ’urii, “Aofia ’ae, lelea sa ’oko too bamu ’i see, na ngwaingwane nau si mae bo.” ³³ Si manga tha Jisas ’e rikia ni Meri ’e angi, ma na imole ki ’i Jiu ne da lea mai fonea da angi laubo, nia ka kwaimanatai ’asiana. ³⁴ Ma tha Jisas ’e soetalafada ka ’urii, “’I fai ne molu alua ’ania?” Da olisia da ka ’urii, “Aofia ’ae, ’o lea mai ’oko rikia ’amu.” ³⁵ Tha Jisas ka angi naa. ³⁶ Sui na imole ki ’i Jiu da ka bae ’urii fuada kwailiu, “Molu rikia ’amolu na liothaua baita ne ’e too ’ana fuana tha Lasaros!” ³⁷ Ma tai imole ’ada lau da ka bae ’urii, “Nia ’e guraa imole maarodo ki. ’Urifita nee si luia tha Lasaros faasia maea?” ³⁸ Tha Jisas ’e kwaimanatai ’asiana lau, ma ka lea ’i maana kwainaia. Na kwainaia neri, na maa’ofi ma tee gwe fau baita ne da bokotaa ’ana maana. ³⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Molu lafua fau nena!” Ma ni Mata na ngwaingwane nia ngwane ne ’e mae, ’e olisia ka ’urii, “Aofia ’ae, fai fe dani ’e sui naa ’i burina ne da alua. Dao ’urineri, nia ’e moko naa neri!” ⁴⁰ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Nau ku thaea sui naa fuamu bae, lelea sa ’o manata mamana ’ani nau, ’ou rikia ’initooa tha God.” ⁴¹ Da ka lafua naa fau neri. Sui tha Jisas ’e lio ’alaa ’i thalo ma ’e foa ka ’urii, “Maka ’ae, nau ku faabaita ’oe sulia ’o rongo nau mai. ⁴² Nau ku thaitamana ne ’o rongo nau sulia dani. Nau ku thaea si doo neri, fasi na imole ki ne da too ’i see da ka manata mamana ’ana ne ’o arasi nau mai.” ⁴³ Ma ’i burina ne ’e thaea si baea neri, nia ’e ’ai baita ka ’urii, “Lasaros ’ae, ’o kotho mai maa!” ⁴⁴ Ma na ngwane ne mae naa ka moori lau, ma ka kotho na mai ’i maa. Da binua roo ’aena ki ma roo ’abana ki, ’ana si maku ’uria binulana ngwane mae, ma na maana da binua laubo. Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Molu lukea maku nena ki faasia, ma molu alamatana ka lea na ’ana.” ⁴⁵ Imole ’oro ki ’i Jiu ne da dao mai siana ni Meri, da rikia si doo neri tha Jisas ’e ilia, da ka manata mamana naa ’ani nia. ⁴⁶ Sui ta, tai imole ki ’ada, da oli siana Farasi ki, ma da ka bae sulia si doo ne tha Jisas ’e ilia. ⁴⁷ Na Farasi ki, ma na ngwane ni foa baita ki, da bae ofu fonea ngwane naonao ki, da ka bae ’urii, “Tae nee kolu kau ilia ’ana ngwane ne? Sulia si doo ni kwelelae ai ’oro ki naa ne ’e ilia. ⁴⁸ Lelea sa kolu alamatana ngwane ne ka ade bana ’urii, na imole ki sui dau manata mamana ’ani nia. ’Urineri, na ngwane gwaungai ki ’i Rom, dau tagalangana Beu Abu tha God, ma dau nagaa ’aefera kolu!” ⁴⁹ Ma tee ngwane ’ada thatana tha Kaeafas, na foa ni gwau ’ana si manga neri, ka bae ’urii, “’E langi molu si thaitamana bo ta si doo! ⁵⁰ Fulingana molu ka thaitamana ne ’e ore ’okae fasi ta tee ngwane ka mae, fasi da si thaumaelia imole ki sui ’ana ’aefera nee.” ⁵¹ Sulia tha Kaeafas naa na foa ni gwau ’ana si manga neri, nia si thaea lau si baea neri sulia manatalana ’i tala’ana. Tha God ’ana ne adea nia ka thaea tha Jisas kau mae ’uria ’adomilana toa ki ’i Jiu. ⁵² Nia si mae lau ’uria ’adomilana toa ki ’i Jiu bana talifilida, nia ’e mae fasi ka ’adomia laubo ngwela nia ki tha God ne da too kwailiu ’ana fera ki sui, ma fasi ka ofu kera fonea Jiu ki, da ka alua tee kulee ngwane. ⁵³ Nia nee ’e thafali ’ana fe dani ne tha Kaeafas ’e thaea si baea neri, da ka bae ofu naa ’uria thaumaelilana tha Jisas. ⁵⁴ Sulia si doo neri, tha Jisas ’e langi si tatha faatai na ’ana bali fera neri ’i Jiudea. Si manga neri, nia ’e lea faasia si kula neri fonea bare ngwane fafurongo nia ki, da ka too ’ana maetoaa ’i Ifrem ne ’e too karangia gano kwasi. ⁵⁵ Si manga neri, ’e karangia naa fe dani ’uria Fangaa ’ana Tathalae kera Jiu ki. Ma imole ’oro ki da ka lea ’uria ’i Jerusalem ’i nao ’ana na Fangaa neri, ’uria faafaalulada ’uria na fafangaa sulia bibirangaa kera. ⁵⁶ Ma na imole ki ’i Jiu da ka rofe ’uria tha Jisas. Ma si manga da koni teefau ’i laona Beu Abu tha God, da soetalafada kwailiu da ka ’urii, “Kamolu molu manata ’urifita? Alamia nia kau dao mai ’ana Fangaa ne, ma lelea sa ’e langi ka langi bo tomone!” ⁵⁷ Kera da bae ’urineri, sulia na ngwane ni foa baita ki, ma na Farasi ki, da falea si baea fifii fuana imole ki ’i Jiu da ka ’urii, “Lelea sa ta imole ka thaitamana si kula ne tha Jisas ’e too ’ania, nia ka faarongo kameli fasi meli ka daua.”

¹ Ono fe dani ’i naona Fangaa ’ana Tathalae, tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki da oli lau ’uria ’i Betani, na maetoaa nia tha Lasaros bae tha Jisas ’e faamooria faasia maea. ² ’I seeri, ne da thalungana ’ana fanga fuana tha Jisas. Tha Lasaros ta ngwane laubo ’ana imole ki ne da soeda mai ’uria fangaofulae fonea tha Jisas. Ma ni Mata ka ngali fanga laubo mai fuada. ³ Ni Meri ’e ngala mai tee bii ngwaingwai ni gwailae ne da ’alangia ’ana “Nad” na usilana ’e baita ’asiana. Ni Meri ’e ngala mai ka kisitana ’i fafo ’aena tha Jisas ’uria faa’initolana. Sui ni Meri ka usua ’aena tha Jisas ’ana ifuna gwauna. Ma si manga neri, na luma neri ’e fungu ’ana momokona ngwaingwai moko ’okae neri. ⁴ Sui ta, tha Jiudas Iskariot, na ngwane fafurongo bae kau fala tha Jisas fuana maalimae nia ki, ’e bae kau ka ’urii, ⁵ “Ura tae nee nia si usi ’ana ngwaingwai ’okae nee? Na ngwaingwai nee lelea sa nia ka usi ’ana, nia kau tala’ana usilana ’ana tee ngwane rao sulia tee fe ngali. Ma si malefo neri fulingana nia ’e ngala ka fala fuana imole siofaa ki.” ⁶ Tha Jiudas ’e thaea si doo neri, langi lau sulia ne ’e manatatoona ’adomilana imole siofaa ki, ’e manata ’ana ’urineri sulia ne nia na ngwane bebeli. Ma nia laubo na ngwane ’uria liolae sulia ngwai malefo kera. Ma si manga ki sui, nia ’e nagaa bana malefo neri fuana ’i tala’ana. ⁷ ’Ana si manga neri, tha Jisas ka bae ’urii, “’E langi ’osi suusia lau keni nee! Nia ’e ogoni ’ana ngwaingwai nee ’uria gwailana ’ana noniku si manga da alua nau ’ania. ⁸ Imole siofaa ki, da too bada fone kamolu sulia dani. Ma ni nau nee ku too si tau bo fone kamolu.” ⁹ Imole ’oro ki da rongoa ne tha Jisas ’e too ’i Betani, da ka lea na mai siana. Kera da lea mai langi lau ’uria bana da dooria rikilana tha Jisas, da dooria laubo rikilana tha Lasaros bae tha Jisas ’e faamooria faasia maea. ¹⁰ - ¹¹ Imole ’oro ki ’i Jiu, ne da lea naa faasia ngwane ni foa baita ki, ma da ka manata mamana na ’ada ’ana tha Jisas sulia ’e faamooria tha Lasaros faasia maea. Nia nee, na ngwane ni foa baita ki da ka ’olea laubo thaumaelilana tha Lasaros ilingia laubo ne da ’olea thaumaelilana tha Jisas. ¹² ’Ana fe dani ’i buri, imole ’oro ki ne da lea mai ’ana Fangaa ’ana Tathalae, da rongoa ne tha Jisas ’e lea na mai ’uria ’i Jerusalem. ¹³ Da ngala thare niu ki, ma da ka lea kau maasia tha Jisas. Ma da ’ai da ka ’urii, “Faabaitalae fuana tha God! Ka ’oilakea fuana ngwane ne ’e lea mai ’ana thatana Aofia! Tha God ka ’oilaketana ngwane ’inito kolu ’i Israel.” ¹⁴ ’Ana si manga neri, tha Jisas ’e ngala tee dongki, ma ka tae ’i fafona. Si doo neri ’e faamamanea si doo bae na Kekedalae Abu ’e thaea ka ’urii, ¹⁵ “Kamolu imole ki ’i Jerusalem, molu si mau lau! Molu rikia ngwane ’inito kamolu ’e lea na mai ’i fafona kale dongki.” ¹⁶ Si manga neri, na bare ngwane fafurongo ki da si thaitamana ’ua ne na Kekedalae Abu ’e fuli mamana naa. Sui ’i burina fatai ne tha Jisas ’e moorioli lau ma ka oli naa ’uria ’i thalo, ni kera da fi manatatoona na Kekedalae Abu sulia, ma si doo ki ne da ilia ’ani nia. ¹⁷ Na imole ki ne da too fonea tha Jisas ’ana si manga ’e soea mai tha Lasaros faasia laona maa’ofi kera imole mae ma ka faamooria lau, da faarongo ’ana si doo neri fuana imole ’oro ki. ¹⁸ Nia nee adea imole ’oro ki da ka lea maasia tha Jisas, sulia da rongoa ne tha Jisas ’e ilia si doo ni kwelelae ai neri. ¹⁹ Na Farasi ki da ka bae ’ada ’urii fuada kwailiu, “Molu rikia fasi! ’E ’afitai naa kolu ka ilia ta si doo, sulia imole ki sui da lea na ’ada sulia tha Jisas!” ²⁰ Tai imole ki faasia ’i Grik, da too laubo malutana imole ki ne da lea mai ’i Jerusalem ’uria foalae ’ana Fangaa ’ana Tathalae. ²¹ Da lea siana tha Filip, na ngwane faasia ’i Betsaeda laona bali fera ’i Galili, ma da bae ’urii fuana, “Arai baita ’ae, kameli dooria meli ka rikia tha Jisas.” ²² Tha Filip ’e lea ka faarongoa tha Andru, ma daru lea daru ka faarongoa tha Jisas. ²³ Ma tha Jisas ’e olisidarua ka ’urii, “Si manga nau, Ngwela nia Imole, ’e dao naa fasi tha God ka faatana ’initooa nau. ²⁴ Do mamana ku thaea fuamolu. Lelea sa ta tee mingge witi si ’asia laona thaegano ma si mae, na mingge witi neri ka too bana talitoona. Ma lelea sa ka mae taari, nia ka fungu ’ana mingge witi ’oro ki. ²⁵ Ma lelea sa ta ngwane ka liothau bana ’ana mooria nia ’i tala’ana, nia kau mae bana. Boroi ma lelea sa ta imole si liothau bo ’ana mooria nia ’i laona molaagali ne, nia kau too ’ana moori firi. ²⁶ Ma ta imole boroi ’ana ne ’e dooria ka rao fuaku, nia ka lea suli nau, fasi ka rao mamana fuaku, ma ka too ’ana si kula ne ku too ’ania. Ma na Maka nau ka kwaiarangana ngwane ne ’e rao fuaku. ²⁷ “Ma si manga nee, na lioku ’e dila, ta si tae ne kwau thaea? Nau kwau bae ’urii, ‘Maka ’ae, ’osi alamatana si manga neri ka dao mai faafi nau.’ ’E langi. Sulia nia naa ne si doo ne ku lea mai ’uria, fasi ku tatha naa ’ana si manga ne ’ana ngadalae. ²⁸ Maka ’ae, ’oko faa’initoa ’amu thatamu.” Ma si manga neri, tee lingee doo ’e talo mai faasia ’i thalo ka ’urii, “Nau ku ngala teefau na mai ’ana ’initooa fuana thataku, ma kwau ilia lau.” ²⁹ Si manga na konia ne da takwe ’i seeri, da rongoa si lingee doo neri, tai imole ki ’ada da thaea thasa na kururua. Ma tai imole ki da ka bae ’urii, “Ta enselo tomone nena ’e bae mai fuana!” ³⁰ Sui tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Si lingee doo ne bae mai, ’e langi lau ’uria ’adomilaku, nia ’e bae ’ana mai ’uria ’adomilamolu. ³¹ ’E dao na ’ana si manga fasi tha God ka ketoa imole ki sui ’i laona molaagali nee. Ma ’ana si manga neri, tha God kau taria tha Saetan, na ngwane ne ’e gwaungai ’ana molaagali nee. ³² Ma ’ana si manga dau kwau nau ’ana ’airarafolo, nau kwau talaia mai imole ki sui ’i siaku.” ³³ (Ma ’ana si baea neri ki, nia ka faatana bana na maea ’urifita nee nia kau mae ’ania.) ³⁴ Ma na imole ki da ka bae ’urii, “Na Kekedalae Abu kolu ’e thaea thasa na Kraes kau moori firi. ’Urineri, ma ’urifita ne ’oko thaea thasa dau kwaua Ngwela nia Imole ’ana ’airarafolo? Ma ’urii ni ti ’ana nee na Ngwela nia Imole?” ³⁵ Tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “’Ana kaesi manga bo na folaalae kau too ’ua fone kamolu. Nia nee molu ka fali naa ’i laona folaalae, si manga na maerodo si rodo ’ua faafi kamolu. Sulia sa ni ti ne ka lea ’i laona maerodo, ’e lalafusia bana ’i fai ne nia ’e lea ’uria. ³⁶ Molu ka manata mamana ’ana folaa si manga ’e too ’ua fone kamolu, fasi molu ka thau ’ana ngwela nia ki na folaa.” Si manga tha Jisas ’e thaea si doo neri ki ’e sui, nia ’e lea ka anggwa naa faasida. ³⁷ Sui boroi ’ana imole ki da ka rikia si doo ni kwelelae ai ’oro ki ne tha Jisas ’e ilia, ’e langi da si manata mamana boo ’ani nia. ³⁸ Si doo neri ki ’e ’urineri, fasi ka faamamanea baelana profet Aesaea bae ’e thaea ka ’urii, “Aofia ’ae, ’e langi ta imole si manata mamana bo ’ana si faarongolae ki na meli faatalo ’ania. Ma ka langi da si liothaitamana bo suukwaia ’oe ne ’o faatana fuada.” ³⁹ Na imole ki da si manata mamana, sulia tha Aesaea ’e faarongo ’ua na mai ’ana ’i nao laona Kekedalae Abu ka ’urii, ⁴⁰ “Tha God ’e bokosia naa maada fasi ka langi da si rikia ta si doo, ma ka bokosia na lioda fasi ka langi da si thaitamana ta si doo. Nau ku ade ’urineri fasi ka langi da si abulo lau mai ’uri nau fasi ku faamoori kera.” ⁴¹ Tha Aesaea ’e thaea si doo neri ki sulia ’e rikia sui naa na ’initooa nia tha Jisas, ma ka bae ’ana sulia. ⁴² Ka ’urineri boroi, ngwane naonao ’oro ki ’i Jiu da ka manata mamana bada ’ana tha Jisas. Sui ta, ’e langi da si thaea bo fuana ta imole ’e’ete, sulia da mau ’ada na Farasi ki ade ’ana da ka luida faasia ruulae ’i laona beu kera ki ni foalae. ⁴³ Da dooria na imole ki bana da ka thae’okae ’ani kera. Sui ta, ’e langi da si dooria bo tha God ka thae’okae ’ani kera. ⁴⁴ Ma tha Jisas ’e ’ai baita ka ’urii, “Si manga ta imole ’e manata mamana ’ani nau, nia ’e manata mamana laubo ’ana tha God ne arasi nau mai. ⁴⁵ Ma lelea sa ta imole ’e riki nau, nia ’e rikia laubo tha God ne arasi nau mai. ⁴⁶ Nau ku dao mai laona molaagali ilingia ta folaalae fuada na imole ki, fasi ni ti ne manata mamana ’ani nau, ka langi si too ’i laona maerodo. ⁴⁷ Ma ni ti ne ’e rongoa baelaku, ma ka langi si roosulia, nau kwasi ketoa bo, sulia ’e langi kwasi lea lau mai ’i molaagali ’uria keketolae. Sulia ku lea ’aku mai ’uria faamoorilana imole ki. ⁴⁸ Sui ta, ta imole ne ’e otenia ’ani nau ma na toodoolae nau ki, si baea nau neri ki ne kau keto nia ’ana fe dani ’i’isi. ⁴⁹ Sulia nau kwasi bae sulia lioku ’i tala’aku. Na Maka ne ’e arasi nau mai, ne thaea si doo fasi ku bae sulia. ⁵⁰ Ma ku thaitamana, si baea fifii nia ki kau fala mooria firi. Nia nee, ku thaea baku si doo ne Maka nau ’e thaea fuaku, fasi ku bae sulia.”

¹ Tee fe dani ’i nao ’ana Fangaa ’ana Tathalae, tha Jisas ’e thaitamana sui naa si manga nia ’e dao naa fasi ka ’akwasia na molaagali nee, ma ka oli naa ’i siana Maka nia. Nia ’e liothau ’asiana ’ana bare ngwane fafurongo nia ki ’i molaagali lelea ka dao bo ’ana si manga ’e mae. ² Si manga tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki, da fanga ’ada ’i thaulafi, tha Saetan ’e alua sui naa si manatalae ngwane ’i liona tha Jiudas, na ’alakwa tha Saemon Iskariot, fasi ka fala tha Jisas fuana maalimae nia ki. ³ Tha Jisas ’e thaitamana ne na Maka ’e fala sui naa suukwaia ki sui fuana. Ma nia ka thaitamana laubo, ne nia ’e lea mai faasia tha God, ma kau oli laubo siana tha God. ⁴ Nia nee tha Jisas ka tatae faasia tefolo ni fangalae, ma ’e lukea maku ruruu fafo nia, ma ka kania si ’abe maku ni usunoni ’i liitana. ⁵ Sui ka kisitana kafo ’i laona tee fofo, ma ka taufia naa ’aena bare ngwane fafurongo nia ki, ma ka usua ’ana si ’abe maku bae ’e kania ’i liitana. ⁶ Si manga ’e dao ’ana tha Saemon Pita, nia ka bae ’urii fuana tha Jisas, “Aofia ’ae, ’urii ma ’oe ’ou taufia laubo ’aeku nee ngwalee?” ⁷ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Si manga neri, ’o lalafusia ’ua si doo ne ku ilia ’ani kamolu, sui ’i buri ta ’ofi thaitamana.” ⁸ Ma tha Pita ka bae ’urii, “Nau mone, ’e dodoloa banaa ’oko taufia ’aeku!” Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Lelea sa ’e langi kwasi taufia ’aemu, ’e ’afitai ’oko ’ado fone nau.” ⁹ Ma tha Pita ’e olisia ka ’urii, “Aofia ’ae, langi ’osi taufia lau talitoona ’aeku bana. ’Oko taufia laubo ’abaku, ma gwauku!” ¹⁰ Tha Jisas ka bae ’urii, “Ni ti ne taunoni sui naa, na nonina ’e faalu teefau naa, ma ’e langi si taufia lau nonina teefau. Nia ka taufia bana ’aena. Kamolu molu folaa teefau naa, ma tee ngwane bo ’ani kamolu ne langi si folaa.” ¹¹ Tha Jisas ’e thaitamana sui na ni ti ne kau ’olea maelana fuana maalimae nia ki, nia ne ka bae ’urii, “Kamolu molu folaa teefau naa, tee ngwane bo ’ani kamolu ne langi si folaa.” ¹² Si manga tha Jisas ’e taufia ’aeda ’e sui, nia ka ’afisia lau si maku ruruu fafo nia, sui ’e oli ka gooru lau foneda. Ma nia ’e soetalafada ka ’urii, “’Urii ma kamolu thaitamana maalutana si doo nee ku ilia fuamolu? ¹³ Na maalutana ’e ’urii: Kamolu molu thaea nau na ngwane Toodoo ma na Aofia kamolu, ma ka tala’ana bana neri, sulia nau naa na ngwane toodoo ma na Aofia kamolu. ¹⁴ Boroi ’ana nau na ngwane toodoo ma na Aofia kamolu, nau ku taufia sui naa ’aemolu. Kamolu laubo molu ka taufia ’aemolu kwailiu. ¹⁵ Nau ku ilia si doo neri fuamolu fasi molu ka rikia ma molu ka ilia laubo fuamolu kwailiu. ¹⁶ Do mamana nau ku thaea fuamolu, na ngwane rao ’e langi si ’inito ka talua ngwane baita nia. Ma na ngwane ne kau ngala faarongolae, langi si ’inito talua na ngwane ne arasi nia. ¹⁷ Molu ka thaitamana ’okae ’ana si doo ki ne ku thaea fuamolu. Ma lelea sa molu ka ade laubo sulia, molu kau nonithathala mamana. ¹⁸ “Nau ku thaea si doo neri ki langi lau fuamolu teefau. Nau ku thaitamana baku ni ti kera ne ku filida. Ma ku thaitamana tee ngwane ’amolu kau ’olea maelaku fuana maalimae nau ki, fasi ka faamamanea na Kekedalae Abu bae ’e ’urii, ‘Na ngwane ne miri fanga ofu, nia laubo ne na maalimae nau.’ ¹⁹ Si doo nee langi si dao ’ua mai, ma ’e ’okae fasi nau ku thaea fuamolu ’ana si manga neri, fasi si manga ’e dao boroi mai, molu ka manata mamana ’ana ni Nau Nee. ²⁰ Do mamana ku thaea fuamolu, ni ti boroi ’ana ne ka konitana imole ki ne ku faleda kau, nia ’e konitai nau laubo. Ma ni ti boroi ’ana ne ka konitai nau, nia ’e konitana laubo tha God ne ’e arasi nau mai.” ²¹ Burina tha Jisas ’e bae ’urineri ’e sui, nia ka kwaimanatai ’asiana. Ma nia ’e faarongo folaa naa ’ana fuana bare ngwane fafurongo nia ki ka ’urii, “Do mamana ku thaea fuamolu. Tee ngwane ’amolu kau ’olea maelaku fuana maalimae nau ki.” ²² ’Ana si manga neri, na bare ngwane fafurongo ki da ka bubu kwailiu fuada, sulia ’e langi da si thaitamana ni ti ne tha Jisas ’e bae sulia. ²³ Ma tee ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki bae tha Jisas ’e liothau ’ania, ne ’e too karangia tha Jisas. ²⁴ Ma tha Saemon Pita ’e faatai ’aba ’uria ngwane fafurongo neri, fasi ka soetalafana tha Jisas ’uria ni ti ne ’e bae sulia. ²⁵ Na ngwane fafurongo neri ’e ’idu karangia kau tha Jisas, ma ’e fuaro fuana ka ’urii, “Aofia ’ae, ni ti ne na ngwane neri ’o bae sulia?” ²⁶ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Na ngwane neri ne kwau taufia si berete laona titiu sulu, ma ku fala fuana. Ngwane neri ku ilia si doo neri fuana, nia naa na ngwane neri.” Bo tha Jisas ka taufia si berete laona titiu sulu, sui ka fala fuana tha Jiudas ’alakwa tha Saemon Iskariot. ²⁷ Si manga tha Jiudas ’e ngala si berete neri, tha Saetan ka ’arutoona naa. Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O ’ali’ali naa ’ana si doo nee ’o ilia.” ²⁸ Ma na bare ngwane fafurongo ki ne da too kalia tefolo ni fanga neri, da lalafusia bada si doo neri tha Jisas ’e bae ’urineri sulia fuana tha Jiudas. ²⁹ Ma sulia tha Jiudas na ngwane ne liosulia ngwai malefo kera, tai ngwane ’ana bare ngwane fafurongo ki da manata ’ada thasa tha Jisas ’e thaea fuana tha Jiudas, fasi ’e lea ka folia mai tai fanga ne da dooria ’uria fafangaa neri, ma langi ’e lea ka ngala mai tai si doo fasi da ka fala fuana imole siofaa ki. ³⁰ Burina ne tha Jiudas ’e ngala si berete bae, nia ka kotho ’ali’ali na ’i maa. Ma si manga neri ’e rodo na. ³¹ Si manga tha Jiudas ’e lea naa, tha Jisas ka bae ’urii, “Si manga neri dau faa’initooa naa Ngwela nia Imole. Ma dau faa’initooa laubo tha God suli nau. ³² Ma lelea sa da ka faa’initooa tha God suli nau, tha God ’i tala’ana laubo kau faa’inito ’ali’ali ’ani nau. ³³ Ngwela nau ki ’ae, nau ku too si tau bo fone kamolu. Molu kau rofe nau, sui ta, ku thaea naa fuamolu si doo bae ku thaea sui naa fuana ngwane naonao ki ’i Jiu bae ’e ’urii, ‘’E ’afitai molu ka lea ’ana si kula ne ku lea ’ana.’ ³⁴ Ma na bibirangaa faalu ku fala fuamolu ’e ’urii: Molu ka liothau ’ani kamolu kwailiu, ilingia laubo ne ku liothau ’ani kamolu. ³⁵ Ma lelea sa molu ka too ’ana liothaua fuamolu kwailiu, na imole ki sui dau thaitamana ne kamolu na bare ngwane fafurongo nau ki.” ³⁶ Sui tha Saemon Pita ’e soetalafana tha Jisas ka ’urii, “Aofia ’ae, ’i fai ne ’ou lea ’uria?” Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Si kula neri ku lea ’uria, ’e ’afitai molu ka lea mai fone nau ’uria. ’I buri naa molu kau lea mai buriku.” ³⁷ Sui tha Pita ’e soetalafana lau ka ’urii, “Ngwalee Aofia ’ae, ’e ’urifita ne ka ’afitai fuameli ’uria lealae suli ’oe ’ana si manga neri? Sulia nau ku kwaimaakwali baku ’uria maelae ’usi ’oe.” ³⁸ Tha Jisas ’e olisia ka bae ’urii fuana, “’Urii ma ’o kwaimaakwali mamana ’uria maelae ’usi nau ngwalee? Do mamana ku thaea fuamu. Si manga na kukua si ’ai ’ua, ’ou thaea ’ana olu si manga ne ’o lalafusi nau.”

¹ Tha Jisas ’e bae ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “’E langi molu si manata ’a’abo ma na manatalamolu si ’asia. Molu ka manata mamana ’ana tha God, ma molu ka manata mamana laubo ’ani nau. ² Sulia si kula ’oro ki ni toolae ’e nii laona beu Maka nau. Aia, ma nau ku lea fasi ku thalungana si kula fuamolu. ’E ’afitai ku thaea si doo neri fuamolu, lelea sa ’e langi si mamana. ³ Ma si manga ne ku lea ma ku thalungana si kula fuamolu ’e sui, nau kwau oli mai ma kwau talai kamolu fone nau, fasi si kula ne ku too ’ana, kamolu laubo molu ka too ’ana. ⁴ Kamolu molu thaitamana bamolu na tale ne lea ’uria si kula ne ku lea ’uria.” ⁵ Ma tha Tomas ka bae ’urii, “Aofia ’ae, kameli meli lalafusia si kula ne ’o lea ’uria. ’Urii ma meli ka thaitamana ’urifita ’ana tale neri ngwalee?” ⁶ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Nau naa na tale ma na mamanaa ma na mooria. ’E langi ta imole si dao siana tha God na Maka lelea sa ’e langi si lea suli nau. ⁷ Lelea sa molu thaitamaku mamana, molu ka thaitamana laubo Maka nau. ’E ’ito ’ana si manga neri ka oli ’alaa, molu thaitamana naa Maka nau, ma molu ka riki nia naa.” ⁸ Ma tha Filip ka bae ’urii, “Aofia ’ae, kameli meli dooria ’oko faatana fasi Maka fuameli.” ⁹ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Ngwalee Filip ’ae, nau ku too fone kamolu ka tau naa, sui ’osi thaitamaku ’ua nee? Ta imole ne ’e riki nau naa, ’e rikia sui naa na Maka. Ma ’urifita nee ’oko thaea thasa ku faatana lau Maka nau ngwalee? ¹⁰ ’Urii ’e langi ’osi manata mamana bo ’ana ne ku too ’ana Maka, ma na Maka ka too laubo ’ani nau? Si baea ki ne ku thaea fuamolu, ’e langi lau si baea nau ki ’i tala’aku. Na Maka ne too ’ani nau, nia ’ana ne ilia si raoa nia ki ’ani nau. ¹¹ Molu ka manata mamana ’ani nau si manga ne ku thaea, ku too ’ana Maka, ma na Maka ka too ’ani nau. Lelea sa ’e langi, molu ka manata mamana naa ’ana si doo ne sulia si doo ki ne ku ilia. ¹² Do mamana ku thaea fuamolu, lelea sa ta imole ka manata mamana ’ani nau, nia ka ilia laubo si doo ki ne ku ilia. Nia ka ilia laubo si doo ore baita ki, sulia nau kwau lea siana Maka. ¹³ Ma nau kwau ilia ta si doo ne molu gania Maka ’uria, sulia kamolu na bare ngwane fafurongo nau ki, nau kwau ilia, fasi ’ana si manga na imole ki da rikia, da ka lio thaitamana Maka ne ’e ’inito ka tatha. ¹⁴ Ta si doo boroi ’ana ne molu ka gani ’uria ’ana thataku sulia kamolu na imole nau ki, nau kwau ilia fuamolu.” ¹⁵ Tha Jisas ’e bae lau ka ’urii, “Lelea sa molu liothau ’ani nau, molu ka roosulia si baea fifii nau ki. ¹⁶ Ma kwau gania Maka, ma nia kau fala mai Ngwane Kwai’adomi fuamolu, ma nia kau too firi fone kamolu. ¹⁷ Nia nee na Mangoedoo ’ana mamanaa nia tha God. Na imole ki ne langi da si manata mamana, ’e langi da si konitana bo, sulia ’e langi da si rikia, ma ka langi da si thaitamana bo. Sui ta, kamolu molu thaitamana naa, sulia nia ’e too naa fone kamolu, ma nia ka too ’ani kamolu. ¹⁸ “Si manga ku lea, ’e ’afitai ku ’akwasi kamolu ilingia ngwela inomae ki. Nau kwau oli mai siamolu. ¹⁹ Sulia kae si manga bo, na imole ki da si riki nau. Ma ni kamolu mone, molu kau riki nau bamolu. Ma sulia ku moori, kamolu laubo molu kau moori. ²⁰ Ma ’ana si manga neri ne molu kau thaitamana ne ku too ofu fonea Maka nau, ma molu ka too ofu fone nau, ma nau ku too ofu fone kamolu. ²¹ “Ma ni ti ne ’e rongoa si baea fifii nau ki ma ka roosulia, nia nee na ngwane ne ’e liothau ’ani nau. Ma ni ti ne ka liothau ’ani nau, na Maka nau kau liothau laubo ’ani nia, ma ni nau laubo kwau liothau ’ani nia, ma ku faatai nau ’i tala’aku fuana.” ²² Tha Jiudas (langi lau tha Iskariot) ’e soetalafana ka ’urii, “Aofia ’ae, ’e ’urifita ne kameli bana meli ka riki ’oe, ma na imole ki ’i molaagali da si riki ’oe?” ²³ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Lelea sa ta imole ka liothau ’ani nau, nia ka roosulia toodoolae nau ki. Na Maka nau kau liothau ’ani nia, ma kamiria Maka nau miri kau lea mai siana, ma miri ka too fonea. ²⁴ Ma ni ti ne ’e langi si liothau ’ani nau, ’e ’afitai ka roosulia toodoolae nau ki. Ma si baea ki ne molu rongoa ku thaea, ’e langi lau na doo nau ki ’i tala’aku, na doo nia ki na Maka, ne ’e arasi nau mai. ²⁵ “Nau ku thaea si doo neri ki fuamolu si manga ku too ’ua ’ania fone kamolu. ²⁶ Na Maka nau kau fala mai na Mangoedoo Abu ’ana thataku, fasi ka ’adomi kamolu. Nia kau faamanatai kamolu ’ana si doo ki sui, ma ka faamanatatoo kamolu ’ana doo ki sui ne ku faarongo kamolu mai ’ania ’i nao. ²⁷ “Ku ’akwasia naa enoenoa nau fone kamolu, na enoenoa nau ku fala naa fuamolu. Nia ’e langi si ilingia lau na enoenoa nee ’i laona molaagali. Nia nee, ka langi molu si manata ’a’abo, ma ka langi molu si mau. ²⁸ Molu rongoa sui naa baelaku bae ’e ’urii, ‘Nau kwau lea, ma kwau oli laubo mai siamolu.’ Lelea sa molu ka liothau ’ani nau, molu ka nonithathala sulia ne ku lea siana Maka, sulia ni nia ne ’inito ka tatha talu nau. ²⁹ Nau ku thaea sui naa si doo nee ki, sui fatai si doo neri ka fi fuli, fasi si manga ’e fuli ’ana, molu ka manata mamana. ³⁰ Nau ku bae si tau lau fone kamolu, sulia tha Saetan na ngwane ’inito ’ana molaagali ne, ’e karangi dao na mai. Sui ta, nia ’e langi si ’inito faafi nau. ³¹ Nau ’i tala’aku ’ana ne ku ilia si doo ki sui na Maka nau ’e thaea fuaku, fasi na imole ki sui ’i molaagali da ka thaitamana ne ku liothau ’ana Maka nau. “Aia, molu tatae, kolu ka lea naa.”

¹ Tha Jisas ka bae lau ’urii fuana bare ngwane fafurongo nia ki, “Nau naa na ’inifui ’ai, ma na Maka nau naa na ngwane ne rao ’ana raoa. ² Nia ’e kasia thare ’ai ki ’ani nau ne langi da si fungu, ma ka thaosia thare ’ai ki ne da fungu, fasi da ka fungu ’okae. ³ Kamolu molu folaa teefau naa sulia si baea ki ne ku thaea sui naa fuamolu. ⁴ Molu ka too ’ani nau, fasi ku too ’ani kamolu. Na thare ’ai ’e ’afitai ka fungu ’i tala’ana, lelea sa ’e langi si too ’ana ’inifui ’ai. Ma ka ’urineri laubo ’ani kamolu, ’e ’afitai molu ka ilia doo ’okae ki, lelea sa ’e langi molu si too ’ani nau. ⁵ “Nau naa na ’inifui ’ai, ma kamolu naa na thare ’ai ki. Sa ni ti ne ka too ’ani nau, ma nau ku too ’ani nia, nia kau fungu ’ana fufue grep ’oro ki. Ma lelea sa ’e langi molu si too ’ani nau, ’e ’afitai molu ka ilia ta si doo ’okae. ⁶ Ma sa ni ti ne ’e langi si too ’ani nau, nia ’e ilingia ta thare ’ai ne da kasia da ka ’ui’ania ka mae na ’ana. Ma na thare ’ai ’urineri ki, da ka ’ui ’ania ’i laona ere ka tharufia na ’ana. ⁷ Ma lelea sa molu ka too ’ani nau, ma na baelaku ka too ngado ’ani kamolu, molu ka gania ta si doo boroi ’ana nee molu dooria, ma nau ku fala fuamolu. ⁸ Ma na raoa ’okae ’oro ki ne molu ilia, ’e faatana naa ’initooa nia Maka nau. Ma ’e ’urineri ka faatana laubo ne kamolu na bare ngwane fafurongo nau ki. ⁹ Nau ku liothau ’ani kamolu ilingia laubo Maka nau ne liothau ’ani nau. Nia nee, molu ka too ngado ’i laona liothaua nau. ¹⁰ Ma lelea sa molu ka roosulia si baea fifii nau ki, molu kau too ngado ’i laona liothaua nau, ilingia laubo ne ku roosulia si baea fifii nia ki na Maka nau, ma ku too ngado laubo ’i laona liothaua nia. ¹¹ Nau ku thaea si doo neri fuamolu fasi molu ka roosulia si baea fifii nau ki, ma molu ka too ngado ’i laona liothaua nau fasi molu ka too ’ana elelae baita, ka ilingia laubo na elelae nau, ma na elelae kamolu ka fono. ¹² Ma si baea fifii nau fuamolu, ’e ’urii: Molu ka liothau ’ani kamolu kwailiu, ka ilingia laubo ne ku liothau ’ani kamolu. ¹³ ’E langi ta liothaua si talua liothaua ne ta ngwane ka fala maelana fuana toa kwaimaani nia ki, fasi ka faamoori kera. ¹⁴ Ma kamolu naa na toa kwaimaani nau ki, lelea sa molu ka ilia si doo ne ku arasi kamolu ’uria. ¹⁵ Ma ’e langi kwasi ’alangi kamolu lau ’ana ngwane rao ki, sulia na ngwane rao ’e langi si thaitamana si doo ne na ngwane baita nia ’e ilia. Nau ku ’alangi kamolu ’aku ’ana toa kwaimaani nau ki, sulia ku faarongo kamolu sui naa ’ana doo ki sui ne ku rongoa mai faasia Maka nau. ¹⁶ Kamolu molu si fili nau, nau ’ana ne ku fili kamolu, fasi molu ka ilia doo ’okae ’oro, ilingia ta ’ai ne ’e fungu ’okae ’ana fufue doo ka lea lado bana. Ma na Maka kau fala bana ta si doo ne molu ka gani nia ’uria, sulia kamolu na bare ngwane fafurongo nau ki. ¹⁷ Ma si baea fifii nau fuamolu ’e ’urii: Molu ka liothau ’ani kamolu kwailiu. ¹⁸ “Lelea sa imole ki ’i molaagali da ka otekera ’ani kamolu, molu ka manatatoona, ’i nao mai da otekera laubo ’ani nau. ¹⁹ Lelea sa kamolu na imole ta’ae ki laubo ’i molaagali, da ka liothau laubo ’ani kamolu ilingi kera. Sui ta, nau ’ana ne ku fili kamolu fasi molu ka ’e’ete faasia imole ta’ae neri ki ’i molaagali. Sulia kamolu ’e langi lau imole ki molaagali, nia ne da si doori kamolu. ²⁰ Molu ka manatatoona si baea bae ku thaea sui naa fuamolu, ‘Na ngwane rao ’e langi si baita talua ngwane baita nia.’ Ma lelea sa da ka faangada nau, kera dau faangada kamolu laubo. Ma lelea sa da ka roosulia baelaku, kera dau roosulia laubo baelamolu. ²¹ Na imole ki dau ilia doo ta’ae ki ’ani kamolu, ka ilingia laubo doo ta’ae ki ne da ilia ’ani nau. Kera dau ade ’urineri, sulia ’e langi da si thaitamana tha God ne ’e arasi nau mai. ²² Ma lelea sa ’e langi kwasi lea mai ’i molaagali, ma ka langi kwasi faarongo kera ’urineri, ’e ’afitai da ka ’ida ’ana ililana doo ta’ae ki. Sui ta, ’e ’afitai naa da ka thaufangana ta’alae kera. ²³ Ni ti ne ka otenia ’ani nau, nia ’e otenia laubo ’ana Maka nau. ²⁴ Nau ku ilia si doo ki ne langi ta imole si ilia ’ua. Sui ta, da rikia sui naa si doo ki ne ku ilia, sui da ka otekera bada ’ani nau ma na Maka nau. ²⁵ Si do neri ’e faamamanea si doo bae da kedaa ’i laona Kekedalae Abu ka ’urii, ‘Da tofa otekera bada ’ani nau.’ ²⁶ “Nau kwau fala mai na Mangoedoo Abu siamolu faasia na Maka, ma nia kau faatana doo mamana ki sulia tha God. Si manga ’e lea mai, nia kau faamamane nau fuamolu. ²⁷ Ma kamolu laubo molu kau faamamane nau, sulia ’e ’ito ’ua ’ana si manga bae ku thafalia na raoa nau, ni kamolu molu too naa fone nau.”

¹ Tha Jisas ka bae lau ’urii, “Nau ku thaea si doo nee ki fuamolu, fasi na manata mamanalae kamolu ka suukwai. ² Kera dau tari kamolu faasia beu ni foa ki. Ma nia kau dao ’ana si manga ne, imole ki dau thaumaeli kamolu, ma da ka manata ’ada thasa da ilia naa si doo ne tha God ’e dooria. ³ Kera dau ilia doo neri ki ’ani kamolu, sulia ’e langi da si thaitamana Maka nau, ma ka langi da si thaitamaku laubo. ⁴ Nau ku thaea naa si doo neri ki fuamolu, fasi lelea si manga si doo ne ki ’e fuli, molu ka manatatoona ne ku thaea sui naa si doo neri ki fuamolu.” Tha Jisas ka bae lau ’urii, “’E langi kwasi thaea mai si doo neri ki fuamolu ’i nao, sulia ku too ’ua fone kamolu. ⁵ Sui ta, ’ana si manga neri, ’e karangi kwau oli naa siana tha God ne ’e arasi nau mai. Ka ’urineri boroi ’ana, langi ta ngwane ’amolu si soetalafaku ’ua sulia ’i fai ne kwau lea ’uria. ⁶ ’Ana si manga neri, na liomolu ’e dila ’asiana, sulia ku thaea naa si doo neri ki fuamolu. ⁷ Sui ta nau ku thaea doo mamana fuamolu, ’e ’okae ’asiana fuamolu ne nau ku lea faasi kamolu ’urineri. Sulia lelea sa ’e langi kwasi lea, na Mangoedoo Abu ne kau lea mai ’uria ’adomilamolu, ka langi si lea bo mai siamolu. Sui ta, si manga ku lea, nau kwau arasi mai siamolu. ⁸ Ma si manga nia kau dao mai, nia kau faatana fuana imole ki ’i molaagali ne da manata garo sulia na abulota’alae, ma na ’o’oloa, ma na keketoa nia tha God. ⁹ Da garo sulia na abulota’alae, sulia ’e langi da si manata mamana bo ’ani nau. ¹⁰ Ma da garo sulia na ’o’oloa nia tha God, sulia nau ku oli ’i siana Maka ma ka langi molu si riki nau lau. ¹¹ Kera da garo sulia na keketoa tha God, sulia tha God ’e ketoa sui naa tha Saetan, na ngwane ta’ae ne ’e ’inito faafia molaagali nee. ¹² “Nau ku too ’ana doo ’oro ki ’uria thaelana fuamolu, sui ta ’e langi molu si tala’ana naa fasi molu manata sulia ka too. ¹³ Sui ta, si manga na Mangoedoo Abu ’e dao mai, nia kau ’olosi kamolu ’uria si doo mamana ki sui. Na Mangoedoo si bae ’ana ’i tala’ana. Nia ’e bae bana sulia si doo ne ’e rongoa faasi nau, ma nia kau bae sulia si doo ki ne kau dao mai. ¹⁴ Nia kau faa’inito nau, sulia ’e ngala si baea nau ki, ma ka faarongo kamolu ’ania. ¹⁵ Si doo nia ki sui na Maka nau, na doo nau ki naa. Nia bae ku thaea ne na Mangoedoo Abu kau ngala si baea nau ki ma ka faarongo kamolu ’ania.” ¹⁶ Tha Jisas ka bae lau ’urii, “’Ana kae si manga bo, ’e langi molu si riki nau. Sui ’ana kae si manga lau ’i buri, molu kau riki nau lau.” ¹⁷ Ma tai ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki da soetalafada kwailiu, da ka ’urii, “Tae ne maalutana si baea ne ’e thaea ka ’urii, ‘’Ana kae si manga bo ’e langi molu si riki nau, ma ’ana kae si manga lau ’i buri, molu kau riki nau lau?’ Ma nia ’e thaea lau ka ’urii, ‘’E langi molu si riki nau sulia nau ku lea siana Maka.’ ” ¹⁸ Ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka soetalafada kwailiu lau ’urii, “Tae ne malutana si baea neri, ‘’Ana kae si manga?’ Kolu lalafusia maalutana si bae neri nia ’e thaea.” ¹⁹ Tha Jisas ’e thaitamana sui naa ne da doori soetalafana ’uria si doo neri, ma nia ka bae ’urii fuada, “Kamolu molu soetalafamolu ’uria si baea bae ku thaea ka ’urii, ‘’Ana kae si manga bo, ’e langi molu si riki nau. Ma ’ana kae si manga laubo, molu kau riki nau lau.’ ’Urii, ma nia naa neri si doo ne molu soetalafamolu kwailiu ’uria? ²⁰ Do mamana ku thaea fuamolu, si manga neri, molu kau isigwau ma molu kau liodila. Sui ta imole ta’ae ki ’i molaagali, dau nonithathala ’ada. Molu kau liodila, sui ta, ’i buri kamolu molu kau nonithathala lau. ²¹ Si manga ta keni ’e karangi thare, nia ’e liodila, sulia ’e dao na ’ana si manga nia ’uria nonifiilae. Sui ta, si manga ’e tharea sui naa ngwela, nia ka manataburo laubo ’ania nonifiilae neri, sulia ’e nonithathala na ’ana sulia ngwela nia ne futa naa. ²² Kamolu molu ’urineri laubo. Si manga neri bana ne molu kwaimanatai. Sui ta nau kwau riki kamolu lau, ma laona moorilamolu molu kau nonithathala ’asiana. Ma na nonithathalalae kamolu neri ’e langi ta imole si tala’ana kau laua naa faasi kamolu. ²³ Ma ’ana fe dani neri, molu si gani nau naa ’uria ta si doo lau. Do mamana ku thaea fuamolu, lelea sa molu ka gania ta si doo siana Maka sulia kamolu bare ngwane fafurongo nau ki, nia kau fala bana fuamolu. ²⁴ ’E ’ito ’ua na mai lelea ka dao ’i tari’ina, ’e langi molu si gania bo ta si doo siana Maka nau, sulia kamolu na bare ngwane fafurongo nau ki. Molu ka gania Maka nau, ma nia kau fala fuamolu, fasi na nonithathalalae kamolu ka fono.” ²⁵ Tha Jisas ’e bae lau ka ’urii, “Boroi ’ana ku bae ’ana si baea omelangwane ki, si manga neri kau dao mai ’e langi kwasi bae lau ’ana si baea omelangwane ki. Nau kwau bae ’o’olo baku sulia Maka fuamolu. ²⁶ Ma ’ana fe dani neri, molu kau tala gania ’amolu tha God, sulia kamolu na bare ngwane fafurongo nau ki. Nau ku thae folaa ’ana fuamolu, ni kamolu naa molu ka tala gania ’amolu na Maka ’uria si doo ki ne molu dooria. ²⁷ Tha God na Maka ’ana ’i tala’ana ne ’e liothau ’ani kamolu, sulia molu liothau ’ani nau, ma molu ka manata mamana ’ana ne ku ’ito mai ’i siana. ²⁸ Nau ku ’ito mai siana Maka ma ku dao mai ’i laona molaagali. Ma si manga neri, ku ’akwasia na molaagali, ma ku oli naa siana Maka.” ²⁹ ’Urineri na bare ngwane fafurongo nia ki da ka bae ’urii fuana, “’Ana si manga neri ’o bae folaa naa fuameli, sulia ’osi bae naa ’ana si baea omelangwane ki. ³⁰ Si manga neri, meli ka fi thaitamana ne ’o thaitamana doo ki sui, ma ’e langi si tala’ana naa ta imole ka soetalafamu lau ’uria ta si doo. Nia nee meli ka manata mamana na ’ana ne tha God ’e odu ’oe mai.” ³¹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “’E ’urifita, kamolu manata mamana naa neri? ³² Sui ta, kau dao ’ana si manga ne kamolu sui bo molu kau tagalo teefau, ma molu kau tafi teefau faasi nau ’uri maetoaa kamolu ki, sulia si doo ne dau ilia ’ani nau. Sui ta, ’e langi kwasi too bo talifili nau, sulia na Maka ’e too fone nau. ³³ Nau ku thaea si doo neri fuamolu, fasi molu ka too ’ana enoenoa ’i laona moorilamolu, sulia ne molu too ofu fone nau. Si manga molu too ’ua ’i molaagali, na imole ki dau faangada kamolu, sui ta, ’e langi molu si mau, sulia nau ku siitatha naa ’ana suukwaia ne ’i molaagali.”

¹ ’I burina ne tha Jisas ’e bae ’urineri, nia ’e lio ’alaa ’uria ’i thalo, ma ’e foa ’urii, “Maka ’ae, ’e dao naa ’ana si manga fasi ’oko faa’inito nau, fasi nau Ngwela ’oe ku faa’inito ’oe laubo. ² Sulia ’o fala naa suukwaia fuaku faafia imole ki sui, fasi ku ’adomia imole ki nee ’o fala fuaku fasi da ka moori firi. ³ Aia, ma na mooria firi neri ’e ’urii: Fasi na imole ki da ka thaitamamu ne ’o tee God mamana, ma da ka thaitamaku tha Jisas na Kraes, ne ’o arasi nau mai. ⁴ Nau ku faatana naa ’initooa ’oe laona molaagali, ma ku faasuia naa raoa bae ’o arasi nau mai ’uria ililana. ⁵ Maka ’ae, si manga neri, ’oko faa’inito nau lau ’ana ’initooa ne ku totoo mai ’ania fone ’oe, ’i nao mai ’ana thafalilana molaagali. ⁶ “Nau ku toodoo sui naa suli ’oe fuana imole ki ne ’o falada mai fuaku laona molaagali. Ni kera na imole ’oe ki ne ’o falada mai fuaku, ma da roo naa sulia baelamu. ⁷ Ma si manga neri, da thaitamana naa si doo ki sui ne ’o fala fuaku, ’e ’ito mai faasi ’oe. ⁸ Si baea bae ki ’o fala fuaku, ku thaea sui naa fuada, ma da ka manata mamana naa. Ma da ka thaitamana mamana na ’ana ne ku lea mai faasi ’oe, ma da ka manata mamana naa ’ana ne ’o arasi nau mai. ⁹ “Nau ku foa fuada, sui ta, ’e langi lau fuana imole ne ki molaagali, ku foa ’aku fuada na imole ki ne ’o falada mai fuaku, sulia kera naa na imole ’oe ki. ¹⁰ Na imole nau ki sui ne na imole ’oe ki laubo. Ma na imole ’oe ki sui, na imole nau ki laubo. Ma na imole ki sui dau rikia na ’initooa nau ’ani kera. ¹¹ Nau ku too si tau na kau ’i molaagali, nau kwau lea na kau ’i siamu. Sui ta, ni kera ne dau too ’ua kau ’i molaagali. Maka Abu ’ae, tanggi sulida ’ana suukwaia bae ’o fala fuaku, fasi da ka thau ’ana tee doo bo, ka ilingia ne koro tee doo laubo. ¹² Ma si manga bae ku too foneda, nau ku tanggi sulida ’ana suukwaia bae ’o fala fuaku. Nau ku konitaida, ma ta imole ’ada si funu bo, talifilia banaa ngwane ta’ae bae na Kekedalae Abu ’e thaea kau funu. ¹³ Nau kwau lea kau ’i siamu, ma ku thaea si doo neri ki si manga ku too ’ua ’i molaagali, fasi da ka too ’ana nonithathalalae nau teefau ’ani kera. ¹⁴ Nau ku fala naa baelamu fuada, sui ta, na imole ki ’i molaagali da otekera ’anida, sulia ni kera ’e langi lau imole ki ’i molaagali, ilingia laubo ni nau ’e langi. ¹⁵ Nau kwasi gani ’oe fasi ’oko lafuda faasia ’i molaagali, nau ku gani ’oe ’aku fasi ’oko tanggi sulida faasia na Ngwane Ta’ae. ¹⁶ Kera ’e langi lau imole ki ’i molaagali, ilingia laubo ne nau ’e langi lau faasia ’i molaagali. ¹⁷ Baelamu naa na mamanaa. ’Oko fala na mamanaa nee ka faafono kera ’uria ililana raoa fuamu. ¹⁸ Nau ku arasi kera ’uria ’i laona molaagali, ilingia laubo ne ’o arasi nau mai ’uria ’i molaagali. ¹⁹ Ma ’uria na ’okaelada, nau ku abutai nau ’i tala’aku fuamu, fasi kera laubo da ka abutai mamana ’ani kera fuamu. ²⁰ “Nau kwasi foa bo fuada talifili kera. Nau ku foa laubo fuana imole ki ne dau manata mamana ’ani nau sulia na faarongolae kera. ²¹ Nau ku foa fasi da ka thau ’ana tee doo bo. Maka ’ae, kera da ka tee doo, ilingia ne ’o too laubo ’ani nau, ma nau ku too ’ani ’oe. Kera ka alua naa tee doo, fasi na imole ki ’i molaagali da ka manata mamana ’ana ne ’o arasi nau mai. ²² Na ’initooa bae ’o fala fuaku, nau ku fala laubo fuada, fasi da ka thau ’ana tee doo bo, ilingia laubo ne koro tee doo. ²³ Na talamatailana ’e ’urii: Nau ku too ’ani kera, ma ’oko too ’ani nau, fasi da ka tee doo teefau, ma fasi na imole ki ’i molaagali da ka thaitamana ne ’o arasi nau mai, ma ’oko liothau ’ada, ilingia laubo ne ’o liothau ’ani nau. ²⁴ “Maka ’ae, nau ku dooria na imole ki ne ’o fala fuaku, da ka too fone nau ’ana si kula ne ku too ’ana, fasi da ka rikia ’initooa ne ’o fala fuaku. ’O fala ’initooa ne fuaku, sulia ne ’o liothau ’ani nau ’i nao ’ua ’ana thaungailana molaagali. ²⁵ Maka ’ae, ’oe ngwane ’ana ’o’oloa. Na imole ta’ae ki ’i molaagali ’e langi da si thaitamamu, sui ta nau ku thaitamamu baku, ma na ngwane fafurongo nau ki, da thaitamana ne ’o arasi nau mai. ²⁶ Nau ku faarongo kera naa ’ani ’oe. Ma nau ku ili lado baku ’ana, fasi na liothaua ’oe fuaku ka too laubo ’i laona moorilada, ma nau laubo ku too foneda ’i laona moorilada.”

¹ ’I burina ne tha Jisas ’e foa sui naa, nia fonea bare ngwane fafurongo nia ki da ka falifolo naa ’ana gwe ote ne da ’alangia ’ana ’i Kidron. Ma da lea kau ’uria tee si kula tee ole ’ai ’e too ’ana. ² Ma tha Jiudas, na ngwane ne kau ’olea maelana tha Jisas fuana maalimae nia ki, ’e thaitamana sui naa si kula neri. Sulia si manga ’oro tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki, da lea ’i seeri. ³ Nia ne tha Jiudas ka talaia kau ngwane ni firu ki faasia ’i Rom fonea ngwane ki ne da folo kalia Beu Abu tha God. Na ngwane ni foa baita ki, ma na Farasi ki, ne da fala kau toa ni firu neri ki. Na ngwane ki ne da lea mai, da dau ’ana kwethu ki, ma na raunga ni firu ki. ⁴ Sulia tha Jisas ’e thaitamana sui naa si doo ki ne kau fuli fuana, nia ka fali kau tale kera, ma ’e soetalafada ka ’urii, “Ti nena molu rofea?” ⁵ Da olisia da ka ’urii, “Meli rofe ’uria tha Jisas, na ngwane bae ’i Nasaret.” Ma tha Jisas ka bae ’urii, “Nau naa nee.” Tha Jiudas na ngwane bae ’e talaida kau siana tha Jisas, ’e takwe laubo ’i seeri foneda. ⁶ Si manga tha Jisas ’e bae ’urii, “Nau naa nee,” na ngwane neri ki da dudufalaburi, ma da ka ’asida naa ’i thaegano. ⁷ Sui tha Jisas ’e soetalafada lau ka ’urii, “Ti nena molu rofea?” Ma da ka bae ’urii lau, “Meli rofe ’uria tha Jisas, na ngwane bae ’i Nasaret.” ⁸ Tha Jisas ka bae ’urii lau fuada, “Nau ku thaea sui naa fuamolu bae, ‘Nau naa nee.’ Sulia nau naa ne molu rofe mai ’uri nau, ’urineri molu ka alamatana ngwane nee ki da ka lea ’ada.” ⁹ Tha Jisas ’e thaea si doo neri fasi ka faamamanea si baea bae da thaea totongenao bae ’e ’urii, “Maka ’ae, ’e langi ta imole ’ana imole nau ki ne ’o fala fuaku si funu.” ¹⁰ Sui tha Saemon Pita ne ’e too ’ana tee ’ila ni firu, ka taraa na mai, ma ka kwaemuusia naa alinga aolo nia tee ngwane rao nia foa ni gwau. Na ngwane rao neri thatana tha Malakus. ¹¹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana tha Pita, “’O olitana ’amu ’ila ni firu nena ’i fulina! ’Urii ma ’o thaea thasa langi kwasi tatha laona si manga ’ana ngadalae ne Maka nau ’e fala fuaku?” ¹² Sui na ngwane ni folo ki, ma na ngwane ni firu ki, fonea ngwane naonao ki, da daua tha Jisas, ma da ka kanifaafia roo ’abana ki. ¹³ Sui da ka talaia fasi kau tha Jisas siana tha Anas, sulia nia ne fungo tha Kaeafas, na foa ni gwau ’ana fe ngali neri. ¹⁴ Ma tha Kaeafas bae ’e thaea fuana ngwane naonao kera Jiu ki ka ’urii, “’E tee ore ’okae fasi tee ngwane bo ka mae, ’usia imole ki sui.” ¹⁵ Tha Saemon Pita ma tee ngwane fafurongo lau, daru lea burina tha Jisas. Na foa ni gwau ’e thaitamana ’okae ’ana ruana ngwane fafurongo neri. Ma ruana ngwane fafurongo neri ka lea tathaa ’i burina tha Jisas ’uria laona labata ’ana beu nia foa ni gwau neri. ¹⁶ Tha Pita ka takwe bana kau ’i maa. Sui na ruana ngwane fafurongo bae ’e kotho kau ’i maa, ma ka thaea fuana keni ne folo ’usia maethakaa, fasi ka talaia mai tha Pita ’i lalo. ¹⁷ Si manga tha Pita ’e ruu mai, na keni neri ka bae ’urii fuana, “Alamia ’oe laubo ta ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ngwane ne da ngala mai tomone nee!” Tha Pita ’e olisia ka bae ’urii, “Nau ’e langi!” ¹⁸ Sulia si manga neri si manga ’ana uni gwagwaria, na ngwane rao ki ma na ngwane ni folo ki, da ’ukunia tee ere ’uria tharalae, ma da takwe ’ada kalia. Ma tha Pita ’e takwe laubo foneda ’i seeri, ma ka thara laubana. ¹⁹ Na foa ni gwau ’e soetalafana tha Jisas ka ’urii, “Ti kera ne na bare ngwane fafurongo ’oe ki? Ma na tae ne ’o toolamana fuada?” ²⁰ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Nau ku bae folaa sui naa fuana imole ki sui fasi da ka rongoa. ’E langi kwasi thaufangana bo ta si doo, si manga ku toodoo ’ana fuana imole ki. Nau ku ilia si doo neri sulia dani ’i laona beu ni foalae ki, ma ’i laona Beu Abu tha God, fasi si manga imole ki da koni mai, da ka rongoa. ²¹ ’Urifita nee ’oko soetalafaku? ’O soetalafana ’amu imole ki ne da rongoa si doo ki ne ku thaea fuada. Kera da thaitamana bada doo ki ne ku thaea fuada.” ²² Si manga tha Jisas ’e thaea si doo neri, tee ngwane ’ana ngwane ni folo ki ’e lea mai, ma ka fidalia, ma ka bae ’urii, “Ngwalee ’ae, ’urifita nee ’oko bae ’urineri fuana foa ni gwau?” ²³ Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Lelea sa ku thaea ta si doo garo, ’o thaea mai si doo ne ku garo ’ania. Ma lelea sa ’e langi kwasi thaea bo ta si doo garo, ’urifita nee ’oko fidali nau?” ²⁴ Sui tha Anas ka fala na kau tha Jisas siana tha Kaeafas, na foa ni gwau. Na roo ’abana ki da kani ’ua faafia. ²⁵ Ma si manga tha Pita ’e takwe ’ua bana ’i seeri ’uria tharalae, tee imole ’i seeri ’e soetalafana ka ’urii, “’Oe ta ngwane ’ana bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas laubo nee?” Ma tha Pita ’e tofe ka ’urii, “Nau ’e langi!” ²⁶ Ma tee ngwane ’ana toa rao nia foa ni gwau ’e too laubo ’i seeri. Na ngwane neri, na ngwane futa nia ngwane rao bae tha Pita ’e kwaemuusia alingana, ma nia ka bae ’urii, “Iuka! Si manga bae da daua tha Jisas laona ole’ai bae, nau ku riki ’oe laubo fonea bae.” ²⁷ Ma tha Pita ka bae ’urii, “’E dodoloa ’afitai bo! ’E langi lau ni nau bae.” ’Ana si manga neri na kukua ka ’ai naa. ²⁸ ’I laasikadangi maakafukafua ’ua, da ka talaia na kau tha Jisas faasia beu tha Kaeafas, ’uria ’i beu tha Paelat, na ngwane gwaungai ’ana si kula neri. Si manga neri, ngwane naonao ki ’i Jiu da takwe bada kau ’i maa, sulia lelea sa da ka ruu ’i beu nia ngwane ne ’e langi lau Jiu, da thaea thasa da ka sua ’i naofana tha God. ’Ana si manga neri, da dooria da ka too folaa maasia ’anilana Fangaa ’ana Tathalae. ²⁹ Ma tha Paelat ’e kotho kau siada ’i maa, ma ’e soetalafana ka ’urii, “Si keketoa tae nee molu kefusia ’ana ngwane ne?” ³⁰ Da olisia da ka ’urii, “Ngwane nee ’e ilia doo ta’ae ki nia nee meli ka talaia mai siamu. Lelea sa ’e langi, ’e ’afitai meli ka talaia mai siamu nee.” ³¹ Tha Paelat ka bae ’urii fuada, “Lelea sa ’e ’urineri, molu talaia kau, ma molu ka ketoa naa sulia na bibirangaa kamolu.” Da ka bae ’urii, “Na bibirangaa kamolu ’i Rom ne meli too ’i farana, ma ’e luia langi meli si thaumaelia ta ngwane.” ³² ’E ’urineri, fasi ka faamamanea si doo bae tha Jisas ’e thaea sui na sulia maelana. Sulia na ngwane ki faasia ’i Rom, da thaumaelia ngwane ki ’i fafona ’airarafolo. ³³ Tha Paelat ’e oli ’i beu nia, ma ’e soea mai tha Jisas ’i siana, ma ’e soetalafana ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’urii ma ’oe naa nee na ngwane ’inito kera imole ki ’i Jiu?” ³⁴ Ma tha Jisas ’e soetalafana kau ka ’urii, “’Urii ma si soetoolae neri ’e lea mai faasi ’oe ’i tala’amu, ma langi tai ngwane ’e’ete ne da faarongo ’oe ’ani nau?” ³⁵ Ma tha Paelat ’e bae lau ka ’urii, “Nau ’e langi lau ta ngwane ’i Jiu nee! Na ngwane ’oe ki, ma na ngwane ni foa baita ki ne da talai ’oe mai siaku. Na tae ne ’o ilia ka ta’ae?” ³⁶ Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Na ’initooa nau ’e langi lau doo ’i molaagali. Ma lelea sa na ’initooa nau na doo ’i molaagali, na ngwane nau ki da ka firu ’usi nau fasi na ngwane naonao ki ’i Jiu da si dau nau. Nia nee na ’initooa nau, ’e langi lau na doo ’i molaagali.” ³⁷ Ma tha Paelat ’e soetalafana ka ’urii, “’Urii ma ’oe ta ngwane ’inito nee?” Ma tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “’Oe ’ana ne ’o thaea nau na ngwane ’inito. Nau ku futa mai ’i laona molaagali ne fasi ku bae sulia mamanaa. Ma ni ti ne dooria mamanaa, nia ka rongoa baelaku.” ³⁸ Sui tha Paelat ’e soetalafana lau ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ma tae nee na mamanaa?” Ma tha Paelat ’e oli lau ’i maa siana imole ki, ma ka bae ’urii fuada, “’E langi kwasi daotoona bo ta si ta’alae ’ana ngwane nee. ³⁹ Sui ta, sulia na bibirangaa kamolu, nau kwau lukasia tee ngwane fuamolu ’ana si manga ’ana Fangaa ’ana Tathalae. ’E ’urifita, kamolu molu dooria ku lukasia kau na ngwane ’inito kera Jiu ki?” ⁴⁰ Ma da ka ’adaa kokoolada da ka ’urii, “’E langi! Nia ka langi! Kameli dooria ’oko lukasia mai tha Barabas!” Aia, tha Barabas na ngwane too ta’a fuana toa ’i Rom neri.

¹ ’Urineri bo tha Paelat ka fala naa tha Jisas fuana ngwane ni firu ki, ma ’e thaea naa da ka nangasia. ² Ma da ’e’erea tee ’eregwau ’ana kwaletotore, ma da ka alua ’i gwauna tha Jisas. Sui da ka faa’afisia ’ana si maku ’a’abua rorodoa, ilingia ta ngwane ’inito. ³ Sui da lea mai siana da ka ’urii, “Moori ka tau, ngwane ’inito kera toaa ki ’i Jiu.” Ma da ka fidalia naa. ⁴ Ma tha Paelat ’e kotho kau ’i maa siana imole ’oro ki ne da koni, ma ka bae ’urii, “Nau ku talaia mai ngwane nee siamolu, fasi molu ka thaitamana ne langi kwasi rikia bo ta si garolae ’ani nia.” ⁵ Sui, tha Jisas ka kotho na mai ’i maa, ma ka alua na mai ’eregwau ’ana kwaletotore, ma ka ’afisia na maku ’a’abua rorodoa. Ma tha Paelat ka bae ’urii fuada “Rikia fasi, na ngwane bae nee!” ⁶ Ma si manga ngwane ni foa baita ki, ma ngwane ki ne da folo ’usia Beu Abu tha God da rikia, da ’ai baita da ka ’urii, “Thaumaelia! Fotoinia ’i fafona ’airarafolo!” Tha Paelat ka bae ’urii, “Kamolu molu ngala kau ma molu ka fotoinia na kau fafona ’airarafolo. Sulia ’e langi kwasi daotoona bo ta si garolae ’ani nia.” ⁷ Na imole ki da ka bae ’urii fuana tha Paelat, “Na bibirangaa kameli ’e thaea na ngwane ’urii ka mae, sulia ’e thaea ’ana thasa nia na Ngwela nia tha God.” ⁸ Si manga tha Paelat ’e rongoa si doo neri, nia ka mau ’asiana talua ’i nao. ⁹ Nia ’e oli lau ’i beu ma ’e soetalafana tha Jisas ka ’urii, “’Oe ngwane faasia ’i fai nee ngwalee?” Sui ta, tha Jisas ka si olisia bo. ¹⁰ Tha Paelat ka bae lau ’urii fuana, “’Urii ma ’oe ’osi dooria bo baelae fone nau? ’E langi ’osi thaitamana bo ne ku too ’ana suukwaia ’uria lukasilamu, ma langi thaumaelilamu ’i fafona ’airarafolo?” ¹¹ Tha Jisas ’e olisia ka bae ’urii, “’E ’afitai ’oko too ’ana suukwaia neri faafi nau, lelea sa tha God si fala suukwaia neri fuamu. Ma na ngwane ai nee ’e fala nau fuamu, nia ’e ta’ae ka tatha talua si doo ne ’o ilia nau.” ¹² Si manga tha Paelat ’e rongoa baelana tha Jisas, nia ka rofe ’uria ta si tathalae fasi nia ka lukasia tha Jisas. Sui ta, na Jiu ki da ’ai baita da ka ’urii, “Lelea sa ’oko lukasia ngwane nena, ka langi ’osi ’ado bo fonea ngwane ’inito ’i Rom. Sulia lelea sa ta ngwane ka thaea nia na ngwane ’inito, nia ka maalimae naa ’ana ngwane ’inito ’i Rom.” ¹³ Si manga tha Paelat ’e rongoa si baea neri, nia ka talaia na kau tha Jisas ’i maa, ka too ’ana si kula ni keketoa ’i laona kade beu ne da ’alangia ’ana “Tae fau,” ma si baea ’i Jiu ne “Gabata.” ¹⁴ Ma si manga neri, fe dani ’ana thathalulae ’i nao ’ana Fangaa ’ana Tathalae, ma ’e karangia naa ’i ’initoona thato. Ma tha Paelat ka bae ’urii fuana imole ki, “Rikia fasi, nia nee na ngwane ’inito kamolu.” ¹⁵ Ma na imole ki da ’ai da ka ’urii, “Thaumaelia! Thaumaelia! Fotoinia ’i fafona ’airarafolo!” Tha Paelat ’e soetalafada lau ka ’urii, “’Urii ma kamolu molu dooria fasi ku fotoinia ngwane ’inito kamolu ’i fafona ’airarafolo?” Na ngwane ni foa baita ki da olisia da ka ’urii, “Nia ’e langi lau ngwane ’inito kameli. Tee ngwane ’inito ne ’i Rom bo, ne ’inito fuameli!” ¹⁶ Tha Paelat ka fala naa tha Jisas fuana ngwane ni firu ki, fasi da ka fotoinia ’i fafona ’airarafolo. Da ka talaia na kau tha Jisas. ¹⁷ Ma nia ’e lea ka ngala ’airarafolo nia ’uria si kula ne da ’alangia ’ana ’i Golgota. (Sulia baelae ’i Jiu, na maalutana si thata neri ne “Gwe Lelete.”) ¹⁸ Ma ’i seeri ne da fotoinia tha Jisas sulia ’airarafolo. Ma ta roo ngwane laubo ne da fotoidarua ’i seeri, tee ngwane ’i bali mooli ma ta ngwane ai ’i bali aolo, ma da fotoinia tha Jisas ’i fafona ’airarafolo ne takwe ’i malutadarua. ¹⁹ Tha Paelat ’e kedaa tee si baea, da ka alua ’i gwauna ’airarafolo nia tha Jisas. Si baea neri nia ’e kedaa ’e ’urii, “Tha Jisas faasia ’i Nasaret, na ngwane ’inito kera Jiu ki.” ²⁰ Si kula ne da fotoinia ’ana tha Jisas ’i fafona ’airarafolo, ’e langi si tau bo faasia ’i Jerusalem. Ma na imole ’oro ki ’i Jiu da teemainia si baea neri. Ma si baea neri da kedaa laubo ’ana olu baea ’e’ete ki. Baea ’i Jiu, baea ’i Rom, ma baea ’i Grik laubo. ²¹ Ma na ngwane ni foa baita ki, da ka bae ’urii fuana tha Paelat, “’E langi ’osi kedaa lau ‘Ngwane ’Inito kera Jiu ki!’ ’Oko kedaa ’amu ’urii, ‘Nia ’ana ’i tala’ana ne ’e thaea thasa nia na ngwane ’inito kera toa ’i Jiu.’ ” ²² Sui tha Paelat ’e olisida ka ’urii, “Tae ne ku kedaa sui naa, ka tio banaa ’urineri.” ²³ Ma ’i burina ne na ngwane ni firu ki da fotoinia tha Jisas ’i fafona ’airarafolo, da ka ngala maku nia ki, ma da ka tolingia ’ana na fai bali doo ’i malutana fai nonii ngwane neri ki. Ma na maku ruruu fafo nia ne baita, ’e langi bo ta ladolae ’ania, ’e tio lalau bana. ²⁴ Ma na ngwane ni firu ki da ka bae ’urii fuada kwailiu, “’E langi kolu si sali nagaa lau maku nee. Kolu thatho ’ana daisi ’uria, fasi ni ti ne na daisi ka dao ’ani nia, nia ne kau ngala.” Nia ’e ’urineri fasi ka faamamanea na Kekedalae Abu bae ’e ’urii, “Kera tolingia maku nau ki fuada, ma da thatho ’ana daisi ’uria maku ruruu fafo nau ne baita.” Si doo neri ki ne na ngwane ni firu ki da ilia. ²⁵ Na gaa tha Jisas, ma na keni futa nia gaa tha Jisas, ma ni Meri ’afe tha Klopas, fonea ni Meri keni faasia ’i Magdala ne da takwe ’i ’aena ’airarafolo tha Jisas. ²⁶ Ma na ngwane fafurongo bae tha Jisas ’e liothau ’ania, ’e takwe laubo ’i seeri fonea gaa tha Jisas. Si manga tha Jisas ’e rikia gaa nia fonea ngwane fafurongo neri ’e liothau ’ania daru takwe karangia, nia ka bae ’urii fuana gaa nia, “Gaa ’ae, na ngwela ’oe naa nena.” ²⁷ Sui, ka bae ’urii lau fuana ngwane fafurongo neri, “Na gaa ’oe naa nena.” ’E thafali ’ana si manga neri, na ngwane fafurongo neri ka talaia naa gaa tha Jisas ’uria ’i luma kera fasi ka tanggi sulia. ²⁸ ’I burina si doo neri ki, tha Jisas ’e thaitamana ne na raoa nia ki ’e sui naa. Nia ka bae ’urii, “Nau ku maelikuu,” fasi ka faamamanea si baea ’i laona Kekedalae Abu. ²⁹ Tee kwande doo ’e fungu ’ana waen ’afae ne too ’i seeri. Ma da ngala tee lumulumu, da ka taufia laona waen neri, sui da ka alua ’i maana si thangge ’ai da ’alangia ’ana “hisop,” sui da ka fala kau ’i ngiduna tha Jisas. ³⁰ Si manga tha Jisas ’e kuufia sui ka bae ’urii, “’E sui naa.” Burina ne ’e thaea si baea neri, nia ’e gwautoli ka mae naa. ³¹ ’I buri, na ngwane naonao ki ’i Jiu da lea mai, ma da ka soetalafana tha Paelat fasi ka alamatana ngwane ni firu ki da lea da ka ’oia ’aena olu ngwane ki ne da fotoida ’i fafona ’airarafolo ki, fasi da ka mae ’ali’ali. Sulia da dooria da ka lafua naa nonida faasia ’airarafolo ki ’ana fe dani neri. Sulia fe dani neri fe dani ni thathalulae kera Jiu ki maasia fe dani ’ana Sabat. Ma ’e langi da si dooria ngwane mae ki da ka kulu sulia ’airarafolo ’ana Sabat, fe dani ni momololae. Sulia na Sabat fe dani ’inito kera Jiu ki. ³² Ma na ngwane ni firu ki da lea da ka ’oia ’aena roo ngwane bae ki da fotoidarua ’i fafona ’airarafolo. ³³ Sui ta, si manga da dao ’ana tha Jisas, da ka rikia ’e mae sui naa. Nia ne, ka langi da si ’oia bo ’aena tha Jisas. ³⁴ Tee ngwane ’ada na ngwane ni firu ki ka labu naa ’i gagarona ’ana sua. Ma da ka rikia ’abu ma na kafo ne ’e igwa mai faasia. ³⁵ Nau ku rikia si doo neri, ma ku bae sulia, fasi kamolu teefau molu ka manata mamana laubo. Si doo neri ku thaea ’e mamana, ma ku thaitamana na baelaku ’e mamana laubo. ³⁶ Ma si doo neri ki ’e ’urineri, fasi ka faamamanea Kekedalae Abu bae ’e thaea ka ’urii, “Tee si ’oki ’ana nonina boroi da si mo’oia bo.” ³⁷ Ma ta bali Kekedalae Abu laubo ’e ’urii, “Na imole ki dau lilio ’uria ngwane ne da labua ’ana sua.” ³⁸ ’I buri, tha Josef na ngwane faasia ’i Arimetea, ’e lea ka gania tha Paelat ’uria nonina tha Jisas, fasi da ka ngala. Tha Josef neri, ta ngwane ’ana ngwane fafurongo nia ki tha Jisas laubo, sui ta ’e anggwa bana, sulia ’e mau ’ana ngwane naonao ki ’i Jiu. ’Urineri tha Paelat ka alamatana naa fuana fasi ka ngala. ³⁹ Tha Nikodimas bae ’e lea mai ’i nao siana tha Jisas ’i laona rodo, nia ’e lea laubo mai fonea tha Josef, ma ka ngala olu akwale kilo ’ana doo moko ’okae ki ’uria thaungailana ’ana nonina ngwane mae. Na thatana si doo neri “Mira,” ma “Alos.” ⁴⁰ Ro ngwane neri ki, daru ngala nonina tha Jisas, ma daru ka binua ’ana si ’abe maku sasakea ’okae fonea doo moko ’okae neri ki. Da ilia si doo neri sulia bibirangaa kera Jiu ki ’ana thalungailana ngwane mae ki ’uria alulana ’i laona kilu. ⁴¹ Tee ole’ai ’e too karangia si kula neri da thaumaelia ’ana tha Jisas. Ma tee maa’ofi ’uria alulana ngwane mae ki ’e too laubo ’ana si kula neri. Na maa’ofi neri na doo faalu bana, ’e langi da si alua ’ua ta ngwane ’i laona. ⁴² Fe dani neri, fe dani kera Jiu ki ’uria thathalulae maasia Sabat. Ma na Sabat ka karangi naa laubo. Roo ngwane neri ki daru lea, ma daru ka alua naa nonina tha Jisas ’i laona maa’ofi neri, sulia ’e too karangi bana.

¹ ’I laasikadangi maakafukafua ’ua ’ana Sande, ni Meri faasia ’i Magdala ’e lea ’i maana maa’ofi bae, ma ka rikia fau bae da bokosia ’ana maana, da gelua sui naa. ² Nia ’e fita ’ali’ali siana tha Saemon Pita, ma na ngwane fafurongo bae tha Jisas ’e liothau ’ania, ma ka bae ’urii fuadarua, “Tai ngwane da ngala naa nonina Aofia faasia na maa’ofi bae, ma meli lalafusia ’i fai naa ne da alua ’ania.” ³ Sui tha Pita ma na ngwane fafurongo bae, daru ka lea naa ’uria ’i maana maa’ofi neri. ⁴ Daru fita teefau kau, ma ngwane fafurongo ai bae ’e fita ’ali’ali ka talua tha Pita, ma ka dao ’ana ’i maana maa’ofi ’i nao. ⁵ Ma ’e ’agwaaro, ma ka rikia naa maku sasakea bae ki teefau, ma ’e langi si ruu bo kau ’i laona. ⁶ Tha Saemon Pita ’e dao mai ’i buri, ma ka tatha dongaa na kau ’i laona maa’ofi neri. Nia ka rikia naa maku sasakea bae ki ’e tio bana ’i seeri, ⁷ fonea ’abe maku bae da binua ’ana gwauna tha Jisas. Na ’abe maku neri ’e langi si too bo fonea ’abe maku sasakea neri ki, sui ta ’e lukutomu ma ka too bana talifilia. ⁸ Si manga neri fatai na ngwane bae ’e eta dao ’i maana maa’ofi ka fi ruu kau ’i laona. Nia ’e rikia, ma ka manata mamana ’ana. ⁹ Ma ’e langi daru si thaitamana ’ua na Kekedalae Abu bae ’e thaea thasa nia kau moori lau faasia maea. ¹⁰ Sui, na roo ngwane fafurongo neri ki, daru ka oli na ’adarua. ¹¹ Ni Meri ’e takwe ka angi ’ua bana ’i maana maa’ofi. Ma si manga ’e angi ’ana, nia ’e ’agwaaro ka lilio kau ’i laona maa’ofi. ¹² Ma nia ka rikia kau roo enselo ki, daru ’afisia maku sasakea ki. Ma roo enselo neri ki, daru too ’ana si kula neri tha Jisas ’e tio ’ana ’i nao, ta do ’i gwauna ma ta do ai ’i ’aena. ¹³ Roo enselo neri ki daru soetalafana ni Meri daru ka ’urii, “Ngwalee ’ae, tae nena ’o angisia?” Ma nia ’e olisidarua ka ’urii, “Da ngala naa nonina Aofia nau faasia ’i see, ma ku lalafusia ’i fai naa ne da alua ’ania.” ¹⁴ ’I burina ne ’e bae ’urineri, nia ’e abulo ma ka rikia tee ngwane ’e takwe bana, ma ’e langi si lio thaitamana bo ne na ngwane neri naa tha Jisas. ¹⁵ Ma tha Jisas ’e soetalafana ka ’urii, “Ngwalee ’ae, tae ne ’o angisia? Ma ni ti ne ’o rofea?” Ni Meri ’e manata ’ana thasa na ngwane neri ne liosulia na ole’ai neri. Ma ka bae ’urii fuana, “Arai baita ’ae, lelea sa ’o ngala kau nonina Aofia nau, ’oko faarongo nau ’ana ’i fai ne ’o alua ’ania, fasi ku ngala.” ¹⁶ Sui, tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Meri ’ae!” Ni Meri ’e abulo kau ma ka lio thaitamana, ma ka bae ’urii fuana, “I’ee Raboni ’ae!” Ma si baea ne “Raboni” ’ana baea ’i Jiu, na maalutana ne “Ngwane Toodoo.” ¹⁷ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “Daulae ’ani nau, sulia ’e langi kwasi oli ’ua siana Maka ’i thalo. ’O oli siana dooraku ki, ’oko faarongo kera, ne ku lea naa siana Maka nau, ma na Maka kera laubo. Nia na God nau, ma na God kera laubo.” ¹⁸ Sui ni Meri neri faasia ’i Magdala ’e oli, ka faarongoa bare ngwane fafurongo ki ne ni nia ’e rikia na Aofia. Ma ka faarongo laubo ’ana si doo ne tha Jisas ’e thaea fuana. ¹⁹ Ma ’i thaulafi ’ana Sande, na bare ngwane fafurongo ki da koni ’i laona tee beu, ma da fono ’usia ’olofolo ki. Ma da sabia laubo na ’olofolo ki, sulia da mau ’ana ngwane naonao ki ’ana toaa ’i Jiu. Tha Jisas ’e dao mai ka takwe ’i malutada, ma ka bae ’urii, “Na enoenoa ka too fone kamolu.” ²⁰ Ma ’i burina ne ’e thaea si baea neri, nia ka faatana roo ’abana ki ma na gagarona fuada. Ma na bare ngwane fafurongo ki da ka nonithathala ’asiana si manga da rikia na Aofia. ²¹ Ma tha Jisas ka bae ’urii lau fuada, “Na enoenoa ka too fone kamolu. Ilingia na Maka bae ’e arasi nau mai, nau ku arasi kamolu laubo.” ²² Tha Jisas ’e thaea si baea neri, sui ka ’asimango faafi kera, ma ka bae ’urii, “Molu ngala na Mangoedoo Abu. ²³ Lelea sa molu ka manatalukea ta’alae kera na imole ki, tha God kau manatalukeda laubo, ma na ta’alae kera ki kau luke naa faasida. Ma lelea sa ’e langi molu si manatalukea, tha God boroi si manatalukeda laubo, ma na ta’alae kera ki ka langi si luke laubo faasida.” ²⁴ Ma tee ngwane ’ada na akwala ma roo ngwane fafurongo neri ki na thatana tha Tomas ne da ’alangia laubo ’ana ’Iu, ’e langi si too foneda ’ana si manga neri tha Jisas ’e dao mai ’ania. ²⁵ Ma na bare ngwane fafurongo ki ne da too, da ka bae ’urii fuana tha Tomas, “Kameli meli rikia na Aofia.” Sui tha Tomas ka bae ’urii fuada, “Lelea sa ku rikia fatai na kida bae ki ’i fulina nila ki ’i ’abana, ma ku thamotoona kida neri ki ’ana ’abaku, ma ku alua kakauna ’abaku ’i fulina mae maala bae ’i gagarona taari, ku manata mamana. Ma lelea sa ’e langi kwasi ili bo si doo neri, nau kwasi manata mamana bo ’ania.” ²⁶ Ma ’ana fiuna fe dani ’i buri, na bare ngwane fafurongo bae ki da koni laubo ’i laona beu bae, ma tha Tomas ka too naa foneda. Ma da ka sabi laubo ’usia ’olofolo ki. Sui tha Jisas ’e dao mai, ka takwe ’i malutada, ma ka bae ’urii, “Enoenoa ka too fone kamolu.” ²⁷ Sui tha Jisas ka bae naa ’urii fuana tha Tomas, “Tomas ’ae, ’o alua kakaumu ’i see ma ’oko rikia roo ’abaku ki. Sui ’oko tagaa mai ’abamu, ’oko alua kakaumu ’i fulina mae maala ne ’i gagaroku. ’E langi ’osi manata ruarua lau, ’oko manata mamana naa!” ²⁸ Ma tha Tomas ’e olisia ka ’urii, “’Oe naa na Aofia nau, ma na God nau.” ²⁹ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oe ’o manata mamana bamu, sulia ’o riki nau neri. Ka ’oilakea fuana ni ti ne ’e langi si riki nau, sui ka manata mamana bana ’ani nau.” ³⁰ Si doo ni kwelelae ’oro ki lau ne tha Jisas ’e ilia ’i maana bare ngwane fafurongo nia ki, sui ta, ’e langi kwasi kedaa bo ’i laona buka nee. ³¹ Nau ku kedaa si doo ne ki, fasi molu ka manata mamana ’ana tha Jisas naa na Kraes, na ngwane bae tha God ’e filia ’uria ’adomilana imole ki, ma nia naa na Ngwela nia tha God. Ma sulia na manata mamanalae kamolu ’ana Jisas, molu kau too ’ana mooria firi.

¹ ’I buri, tha Jisas ka daofaatai lau fuana bare ngwane fafurongo nia ki ’i ninimana asi ’i Galili. Ma si doo neri ’e fuli ’e ’urii: ² Tha Saemon Pita, ma tha Tomas ne da ’alangia ’ana ’Iu, ma tha Nataniel na ngwane faasia ’i Kena laona bali fera ’i Galili, ma roo ngwela tha Sebedi ki, ma ta roo ngwane fafurongo lau, da too ofu. ³ Ma tha Saemon Pita ka bae ’urii fuada, “Nau lea ku dee ’aku nee.” Kera da ka bae ’urii fuana, “Kameli meli doori lea laubo fone ’oe.” Ma da lea da ka taelia na baru. Sui ta, ’ana fe rodo neri, ’e langi da si deea bo ta tee gwe thakwari. ⁴ Ma ’i laasikadangi, tha Jisas ka takwe naa ’i ninimana asi. Ma na bare ngwane fafurongo nia ki, da si liothaitamana bo. ⁵ Sui tha Jisas ’e bae kau fuada ka ’urii, “Ngwane kwaimani ki ’ae, ’e ’urifita, molu deea boroi ta gwe thakwari?” Ma da olisia da ka ’urii, “’E dodoloa bo!” ⁶ Ma nia ka bae ’urii, “Molu ala ’ana furai kamolu ’i bali aolo ’ana baru, ma molu kau deea tai gwe thakwari nena.” Ma da ka ala naa ’ana furai bae, ma ’e ’afitai naa da ka lakwainia, sulia na thakwari ’e ’oro ’asiana. ⁷ Sui na ngwane fafurongo bae tha Jisas ’e liothau ’ania, ka bae ’urii fuana tha Pita, “Ngwalee ’ae,na Aofia loko!” Si manga tha Saemon Pita ’e rongoa si doo neri, nia ka ’afi naa ’ana maku tikwa nia, sulia ’e lukea ’ana, ma ’e lofo kau ka ’aranga naa ’uria ’i thara. ⁸ Ma na bare ngwane fafurongo ki da ka lea na mai ’i thara ’ana baru. Ma da ka tara mai na furai ne fungu ’ana thakwari, sulia ’e langi da si too tau bo faasia ’i thara, ’e tala’ana bana tee talange fe fale’aelae. ⁹ Ma si manga da sifo naa ’i thara, da ka rikia tee talafa ma gwe thakwari ki ’i laona fonea fe berete ki laubo. ¹⁰ Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Molu ngala mai tai gwe thakwari ’ana thakwari ki ne molu deea.” ¹¹ Tha Saemon Pita ’e tae kau laona baru, ma ka taraa mai furai neri ’i thara. Na furai neri ’e fungu ’ana thakwari baita ki sui bo, tee talange ma lima akwala ma olu gwe thakwari. Sui boroi ’ana na thakwari ka ’oro ’urineri ’i laona furai, na furai neri si foga bo. ¹² Ma tha Jisas ka bae ’urii fuada, “Lea mai, molu ka fanga ’amolu.” Sui ta ’e langi ta ngwane ’ada si soetalafana bo ’urii, “’Oe ni ti nee?” Sulia da thaitamana bada ne nia na Aofia. ¹³ Ma tha Jisas ’e lea kau ka ngala berete neri, ka fala fuana bare ngwane fafurongo nia ki, ma ka ade ’urineri laubo ’ana gwe thakwari ki. ¹⁴ Nia naa neri oluna si manga ne tha Jisas ’e daofaatai ’ana fuana bare ngwane fafurongo nia ki ’i burina ne ’e tatae naa faasia maea. ¹⁵ Si manga tha Jisas fonea bare ngwane fafurongo nia ki da fanga sui naa, nia ka bae ’urii fuana tha Saemon Pita, “Saemon, ’alakwa tha Jon ’ae, ’e ’urifita, ’o liothau ’ani nau ka talua bare ngwane ai nee ki?” Ma nia ’e olisia ka ’urii, “Iuka Aofia, ’o thaitamana bamu ne ku liothau ’ani ’oe.” Tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oko liosulia kale sipsip nau ki.” ¹⁶ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii fuana ’ana ruana si manga, “Saemon, ’alakwa tha Jon ’ae, ’e ’urifita, ’o liothau ’ani nau?” Ma nia ’e olisia ka ’urii, “Iuka Aofia, ’o thaitamana bamu ne ku liothau ’ani ’oe.” Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oko liosulia sipsip nau ki.” ¹⁷ Ma tha Jisas ka bae lau ’urii ’ana oluna si manga, “Saemon, ’alakwa tha Jon ’ae, ’e ’urifita, ’o liothau ’ani nau?” Na manatalana tha Pita ka si ’okae naa, sulia tha Jisas ’e soetalafana lau ’ana oluna si manga ka ’urii, “’E ’urifita, ’o liothau ’ani nau?” Ma tha Pita ka bae ’urii fuana, “Aofia ’ae, ’oe banaa ne ’o thaitamana doo ki sui, ma ’oko thaitamana bamu ne ku liothau ’ani ’oe.” Ma tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’Oko liosulia sipsip nau ki. ¹⁸ Si do mamana ku thaea fuamu, si manga ’o daraa ’ania, ’o ’afi ’amu ’i tala’amu, ma ’oko lea ’amu ’i tala’amu ’ana si kula ki ne ’o doori lea ’uria. Sui ta, si manga ’o ngwaro ’ania, ’ou tagaa ’abamu, ma ta ngwane ai ’e’ete ne kau fa’afi ’oe, ma kau talai ’oe kau ’uria si kula ne ’osi doori lea bo ’uria.” ¹⁹ Tha Jisas ’e thaea si doo neri, fasi ka faatana kwai maea tae ne tha Pita kau mae ’ania, ne kau faa’initoa tha God. Sui tha Jisas ka bae ’urii fuana, “’O lea mai ’i buriku.” ²⁰ Tha Pita ’e abulo, ka rikia ngwane fafurongo bae tha Jisas ’e liothau ’ania. (Nia na ngwane bae ’e too karangia tha Jisas si manga bae da fanga ’ania, ma ’e soetalafana ka ’urii, “Aofia ’ae, ni ti ne kau ’olea maelamu, ma ka fala ’oe fuana maalimae ’oe ki?”) ²¹ Si manga tha Pita ’e rikia, nia ’e soetalafana tha Jisas ka ’urii, “Aofia ’ae, na ngwane nee ka ’urifita?” ²² Tha Jisas ’e olisia ka ’urii, “Lelea sa ku dooria ngwane ne ka moori ’ana lelea ku oli mai, ’oe ’ou ’urifita ’ania neri. ’O lea ’amu mai buriku.” ²³ Aia, si baea neri ’e talo fuana bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas. Da ka thaea ’ada thasa ngwane fafurongo neri si mae. Sui ta, tha Jisas ka si thaea lau na ngwane neri langi si mae. ’E bae ’ana ’urii bae, “Lelea sa ku dooria ngwane ne ka moori ’ana lelea ku oli mai, ’oe ’ou ’urifita ’ania neri?” ²⁴ Na ngwane fafurongo neri tha Pita ’e soetalafana tha Jisas ’uria, nia ne ’e bae sulia doo nee ki sui, ma ka kedaa. Ma meli ka thaitamana si doo ki ne ’e bae sulia, ’e mamana. ²⁵ Tha Jisas ’e ilia doo ’oro ki lau. Ma lelea sa da kekeda sulia lelea ka sui, nau ku fiia thasa molaagali ne lalau, si tala’ana daulana buka ki sui ne da kedaa.