Acts

Acts

¹ Ngwalee Tiofilas ’ae, laona etana kekedalae nau bae, ku kekeda sulia si doo ki sui ne tha Jisas ’e ilia, ma ka toodoo sulia, ² lelea ka dao ’ana fe dani bae tha God ’e ngala ’uria ’i thalo. ’I nao ’ana ne ’e tae ’uria ’i thalo, nia ’e fala si baea fifii ki ’ana Mangoedoo Abu fuana ngwane ki ne ’e filida ’uria aposol nia ki. ³ Ma sulia fai akwale fe thato ki lau ’i burina maelana, ’ana si manga ’oro ki nia ’e faatai nia ’i tala’ana fuana aposol ki, ma ka ilia si doo ki fasi ka faamamanea ne nia ’e moori bana. Kera da ka rikia, ma nia ka bae foneda sulia na bibirangaa ne tha God kau ’inito ’ania faafia imole nia ki. ⁴ Ma ’ana tee si manga ’ana ofulae kera ki, tha Jisas ’e fala si baea fifii nee fuada ka ’urii, “’E langi molu si lea faasia ’i Jerusalem. Molu ka maasia si falelae bae Maka nau ’e alangana. Ma molu rongoa sui naa ku bae na mai sulia ka ’urii, ⁵ ‘Tha Jon ’e faasisiuabu bana ’ana kafo, ma langi si tau, tha God kau faasisiuabu kamolu ’ana Mangoedoo Abu.’ ” ⁶ Ma ’ana si manga na aposol ki da ofu lau fonea tha Jisas, da soetalafana da ka ’urii, “Aofia ’ae, ’urii ma si manga neri naa ne ’ou ’ui’ania ’initooa ’i Rom, ma ’oko olitana ’initooa bae fuameli imole ki ’i Israel?” ⁷ Ma tha Jisas ’e olisida ka ’urii, “’E langi si tala’ana fasi molu ka thaitamana si manga ma langi fe thato ’urineri ki, sulia Maka nau ’ana ne kau alua si manga fasi si doo neri ki ka dao mai. ⁸ Sui ta, si manga na Mangoedoo Abu kau sifo mai faafi kamolu, molu kau too ’ana suukwaia. Ma molu kau bae suli nau ’i see, ’i Jerusalem, ma ’ana maetoaa ki sui ’i Jiudea ma ’i Samaria, ma ka dao ’ana kula ki sui ’i laona molaagali.” ⁹ Ma ’i burina ne ’e thaea si doo neri, tha God ka ngala naa ’uria ’i thalo. Ma si manga da lilio ’alaa ’ua bada, tee si barobaro ka suusia na ’ana, ma ka langi da si rikia naa. ¹⁰ Ma si manga da lilio ’alaa ’ua bada ’i burina, roo ngwane da ’afi ’ana maku sasakea ki ’ali’ali daru ka takwe naa foneda. ¹¹ Ma daru soetalafada daru ka ’urii, “Kamolu ngwane ki ’i Galili, ’urifita ne molu ka takwe bamolu ’i see, ma molu ka lilio ’alaa bamolu ’uria ’i laona kwalimangaa? Tha God ’e ngala naa tha Jisas faasi kamolu ’uria ’i thalo, ma nia kau oli laubo mai ilingia bae molu rikia ’e tae ’uria ’i thalo.” ¹² Sui na aposol ki, da ka oli naa ’uria ’i Jerusalem faasia gwauna fe tolo neri da ’alangia ’ana Olif, ne tee kilomita faasia ’i Jerusalem. ¹³ Ma si manga da dao naa ’i Jerusalem, da ka tae naa ’uria kade beu ne da too ’ania ’i langi. Ma na thatana ngwane neri ki ne: tha Pita, tha Jon, tha Jemes, tha Andru, tha Filip, tha Tomas, tha Batolomiu, tha Matiu, tha Jemes na ’alakwa tha Alfeas, tha Saemon ta ngwane ’ana ngwane bae ki da dooria tarilana toaa ki ’i Rom faasia ’i Israel, ma tha Jiudas na ’alakwa tha Jemes. ¹⁴ Ma da koni ’urineri sulia tee si liae ngwane ’uria foalae fonea tai keni laubo, ma ni Meri na gaa tha Jisas, fonea doorana ki tha Jisas. ¹⁵ Ma ’ana tee si manga da koni lau ’i seeri, tee talange ma roo akwala ’ana imole manata mamana ki ne da koni mai. Ma tha Pita ’e tatae ka bae ’urii fuada, ¹⁶ - ¹⁷ “Imole futa nau ki ’ae, na Kekedalae Abu sulia na Mangoedoo Abu bae ’e bae ’ana tha Deved ’i nao mai sulia tha Jiudas, ’e fuli mamana naa. Tha Jisas laubo bae ’e filia tha Jiudas fasi ka thau ’ana ta tee ngwane ’akolu ’uria ililana raoa nia na aposol, sui ta tha Jiudas laubo bae ’e talaia ngwane ki ’uria daulana tha Jisas.” ¹⁸ (’Urineri, tha Jiudas ’e ngala malefo bae da usi nia ’ania fasi ka ’olea maelana tha Jisas, ma ka usia ’ana tee si thaegano. Ma nia ka olo ’ana luana ’i seeri, ma rakena ka foga, ma na ogana ka tafa naa ’i maa. ¹⁹ Ma na imole ki ne da too ’i Jerusalem, da rongoa si doo neri ’e fuli ’ana tha Jiudas, ma da ka ’alangia si thaegano neri ’ana baelae kera “Akeldama.” Na maalutana si baea neri “Si Gano ’Ana ’Abu.”) ²⁰ Ma tha Pita ka bae lau ’urii, “Sulia da kedaa ’i laona buka ’ana Sams ka ’urii, ‘Na beu nia ka gwau, ma langi ta imole si too ’i laona.’ Ma tee si kekedalae laubo bae ’e ’urii, ‘’E ’okae fasi ta ngwane lau ka talana ’uria ililana si raoa nia bae.’ ²¹ - ²² “Nia nee ’e ’okae fasi kolu ka filia lau ta ngwane ne ’e rao ofu naa fone kameli na aposol ki ’uria baelae sulia tataelana tha Jisas na Aofia faasia na maea. Na ngwane ne kolu kau filia, nia ta ngwane naa ’ana barengwane bae da lelea ofu fone kolu ’ana si manga bae tha Jisas ’e too ’ua ’ana fone kolu, thafali mai ’ana si manga bae tha Jon ’e faasisiuabua tha Jisas, lelea mai ka dao ’ana fe dani bae tha God ’e ngala naa tha Jisas faasi kolu ’uria ’i thalo.” ²³ Ma da ka filia roo ngwane ki. Ma thatana ta ngwane ne tha Josef, ne da ’alangia ’ana tha Barsabas, ma da ka ’alangia laubo ’ana tha Justus. Ma thatana ruana ngwane ne tha Mataeas. ²⁴ Sui da foa da ka ’urii, “Aofia ’ae, ’o thaitamana sui naa lioda na imole ki sui. Aia, ’o faatana mai fuameli ’ana si manga neri ni ti ’ana roo ngwane nee ki ne ’o filia, ²⁵ fasi ka ngala si raoa nia na aposol, ne tha Jiudas ’e failuka ’ania ma ka lea na ’ana ’uria si kula ne tala’ana nia ka too ’ania.” ²⁶ Ma ’i burina ne da foa ’e sui, da ka thatho ’ana doo ilingia daisi, fasi da ka daotoona ni ti ’ana roo ngwane neri ki ne tha God ’e filia, ma da ka filia naa tha Mataeas fasi ka rao fonea akwala ma tee aposol neri ki.

¹ Si manga fe dani baita kera na Jiu ki ne da ’alangia ’ana Pentekos ’e dao mai, na imole manata mamana ki, da ka koni ’ana tee si kula laona maetoaa baita ’i Jerusalem. ² Ma tona boroi tee si lingee doo ilingia ta si thauthau baita, ’e dao mai faasia ’i langi, ma ka ’etengaa naa na beu neri da too ai. ³ Ma da ka rikia na doo ilingia meakwethu ki ’ana ere, ma na doo neri ’e tagala ma ka dau ’i fafona imole ki sui ne da too ’i seeri. ⁴ Ma na Mangoedoo Abu ka funguli kera teefau, ma da ka thafalia baelae ’ana baea ’e’ete ki, ilingia na Mangoedoo Abu ’e faabae kera ’ania. ⁵ Ma ’ana si manga neri, na imole ki ’i Jiu ne da foasia tha God, da too laubo ’i Jerusalem. Da lea mai faasia maetoaa baita ki ne da too kwailiu ’i laona molaagali. ⁶ Ma si manga da rongoa si lingee doo neri, imole ’oro ki da ka koni. Ma da ka kwele ’asiana, sulia na imole manata mamana ki, da bae ’ana baelada sui bo. ⁷ Ma sulia da kwele ’asiana, da ka bae ’urii fuada ’i talada, “Na ngwane nee ki da bae ’urii, na ngwane ki ’i Galili sui bo. ⁸ Ma ’e ’urifita nee meli ka rongoa da ka bae na ’ada ’ana baelameli ki? ⁹ Sulia meli lea mai faasia maetoaa ’i Partia, ma ’i Media, ma ’i Elam, ma ’i Mesopotemia, ma ’i Jiudea, ma ’i Kapadosia, ma ’i Pontus, ma ’i Eisia, ¹⁰ ma faasia ’i Frigia, ma ’i Pamfilia, ma ’i Ijip, ma faasia maetoaa ki ’i Libia karangia ’i Saeren, ma tai imole ki meli lea mai faasia ’i Rom. (Aia, ma tai imole ’ameli, kera na imole ki ’i Jiu, ma tai imole ki ’ameli lau da fi ruu bo mai ’i Jiu ’i buri.) ¹¹ Ma tai imole ki da lea mai faasia ’i Krit, ma faasia ’i Arabia, ma kolu ka rongoa ne da bae sulia si doo ni kwelelae ai ki ne tha God ’e ilia, ma kolu ka rongo thaitamana baelada ki na baelakolu ’i talakolu mamana bo!” ¹² Da ka kwele ’asiana, ma da lalafusia naa si doo ne da rikia. Ma da ka soetalafada kwailiu da ka ’urii, “Tae naa ne ’urii rongwane?” ¹³ Ma tai imole ’ada da ka faangwaela ’ani kera da ka ’urii, “Alamia da kuufia waen lelea na gwauda ka garo naa tomone nee.” ¹⁴ Sui tha Pita ka takwe fonea akwala ma tee aposol neri ki, ma ’e bae baita fuana konia neri ka ’urii, “Dooraku ki na imole ki ’i Jiu ’ae, ma kamolu na imole ki sui ne molu too ’i Jerusalem, molu ka fafurongo fasi mai ’uri nau, fasi ku faarongo kamolu ’ana maalutana si doo ne ku thaea. ¹⁵ Na imole nee ki na gwauda ka si garo lau ’ana kuufilana waen nee, ade’ana manatalamolu ka ’urineri. Sulia nia fi dao bo ’ana sikwana kade thato ’i laasikadangi neri. ¹⁶ Aia, ma si doo neri bae profet Joel ’e bae ’ua na mai sulia, bae ’e ’urii, ¹⁷ ‘Tha God ’e bae ’urii, ’Ana fe dani ’i’isi ki, nau kwau fala dangatai ’ana Mangoedoo Abu nau fuana imole nau ki sui. Ma na ’alakwa kamolu ki, ma na thaari kamolu ki, dau faarongo ’ana baelaku. Ma na ngwane daraa kamolu ki dau rikia fafaataia ki, ma na imole ngwaro kamolu ki dau rikia si doo ki ’i laona maleubolelae kera ki. ¹⁸ ’Ana si manga neri ki, kwau fala laubo Mangoedoo Abu nau fuana imole nau ki ne da tofarao ma da ka manata mamana, fasi kera laubo dau faarongo ’ana baelaku. ¹⁹ Ma nau kwau ilia si doo ni kwelelae ai ki laona mamangaa ’i lofothalo, ma kwau ilia si doo ki ni kwelelae ai ’i thaegano laona molaagali. ’I laona molaagali na imole ki dau rikia imole ki da ka mae, ma na ere, ma gwe thasu ki. ²⁰ Ma ’i lofothalo na imole ki dau rikia na thato kau rorodoa, ma na sinali kau ’a’abua ilingia ta gwe ’abu. ’I buri fatai, fe dani ’inito neri ka fi dao mai, ne tha God kau ketoa imole ki sui. ²¹ Ma na imole sui ne da gani ’uria kwai’adomia nia na Aofia, kera dau moori.’ ” ²² Ma tha Pita ka bae lau ’urii, “Kamolu imole ki ’i Israel, molu fafurongo fasi ’uria si baea nee ki ku thaea! Tha Jisas, na ngwane nee faasia ’i Nasaret, nia na ngwane ne tha God ’e odua mai. Tha God ’e faatana fuamolu ’ana si doo ki ni kwelelae ai, ma si doo ki ni mangosilana ne tha God ’e ilia mai sulia nia. Kamolu ’i talamolu molu ka thaitamana si doo ki ne fuli ’i malutamolu. ²³ Aia, ma tha God ’e thaitamana, ma nia ka alua sui naa tha Jiudas fasi ka ’olea maelana tha Jisas, ma ka fala fuamolu, ma molu ka thaumaelia naa, sulia molu alamatana fuana imole ki ne langi lau Jiu, da ka fotoinia sulia ’airarafolo. ²⁴ Sui ta, tha God ’e taea lau faasia maea, ma ka lukea faasia suukwailana maea, sulia ’e ’afitai thasa na maea ka dau faafia tha Jisas. ²⁵ ’I nao mai, tha Deved ’e bae suli nia ka ’urii bae, ‘Nau ku rikia tha God ’ana si manga ki sui ne ’e too fone nau, ma ka langi kwasi mau, sulia ’e too karangi nau. ²⁶ Ma sulia si doo neri, nau ku nonithathala ’asiana, ma ku bae ’i laona nonithathalalae. Ma kwau fiitoo ’aku ’ana tha God, ²⁷ sulia ’e langi ’osi alamatai nau ’uria si kula ’ana maea, ma ka langi ’osi ekwatai nau, na Ngwane Abu ’oe fasi ka fura ’i laona kilu. ²⁸ Ma ’oko faatana fuaku ne nau kwau moori lau. Ma ’ana toolamu fone nau, na elelae ’oe kau funguli nau.’ ” ²⁹ Ma tha Pita ’e bae rara’a lau ka ’urii, “Imole futa nau ki ’ae, nau ku bae folaa fuamolu sulia na kokoo abu kolu tha Deved na ngwane ’inito. Nia ’e mae, ma da ka alua naa. Ma na kilu nia ’e too karangi kolu bana ’i see ’i tari’ina. ³⁰ Tha Deved ’e langi si bae lau suli nia ’i tala’ana si manga ’e thaea si doo neri. Nia ta profet, ma nia ka thaitamana bana si alangaia bae tha God fuana. Tha God ’e alangai fuana fasi nia ka alua ta ngwane ’ana kwalafaa tha Deved na ngwane ’inito, ka ’inito ilingi nia. ³¹ Tha Deved ’e rikia sui naa si doo ne tha God kau ilia, ma tha Deved ka bae sulia na tataelana na Kraes, na ngwane tha God ’e filia, faasia na maea, ma tha God ’e langi si ekwatana ’i laona kilu, ma na nonina ka langi si dura. ³² Tha Jisas bae, tha God ’e taea faasia maea, ma kameli teefau bae meli rikia, ma meli ka faamamanea si doo neri. ³³ Tha God ’e ngala tha Jisas fasi ka ’inito fone nia, ma ka fala Mangoedoo Abu fuana, ilingia bae ’e alangana. Aia, ma si doo ne molu rikia, ma molu ka rongoa ’i tari’ina naa ne tha Jisas kau fala dangatai mai ’ana Mangoedoo Abu fuameli. ³⁴ Sulia langi lau tha Deved ne tae ’uria ’i thalo. Sui ta, tha Deved ’e bae ’ana ’urii bae, ‘tha God ’e bae ’urii fuana Aofia nau: ’Oko too ’i bali aolo ’ani nau, ma ’oko ’inito fone nau, ³⁵ maasia si manga kwau alua maalimae ’oe ki ’i fara ’abamu.’ ³⁶ “Nia nee kamolu imole ki ’i Israel, molu ka thaitamana ’okae ’ana tha Jisas ne ku bae sulia, nia bae molu fotoinia ’i fafona ’airarafolo, ma tha God ka faa’initoa tha Jisas, na Kraes ne tha God ’e filia!” ³⁷ Ma ’ana si manga ne imole ki da rongoa si doo neri, da ka ’ida, ma na manatalada ka ta’a naa. Ma da ka bae ’urii fuana tha Pita ma na aposol ki, “Imole futa ki ’ae, tae ne meli kau ilia fasi tha God ka manataluke kameli?” ³⁸ Tha Pita ’e olisida ka ’urii, “Kamolu teefau, molu ka abulo faasia ta’alae kamolu ki, ma meli ka faasisiuabu kamolu, sulia molu manata mamana ’ana tha Jisas Kraes fasi tha God ka manatalukea ta’alae kamolu ki, ma ka fala Mangoedoo Abu nia fuamolu. ³⁹ Sulia tha God ’e alangana si doo neri fuamolu ma na ngwela kamolu ki ma na imole ki ne da too tau mai laubo, na imole neri ki ne tha God ’e soeda fuana ’i tala’ana.” ⁴⁰ Tha Pita ’e thaea si doo neri ki fuada ma si baea fifii ’oro ki lau ka ’urii, “Molu ka tanggi ’okae suli kamolu ’i talamolu faasia na kwakwaelae ne kau lea mai fuana imole ta’ae ki!” ⁴¹ Ma na imole ’oro ki, da ka manata mamana ’ana baelana, ma da ka sisiuabu. Ma ’ana fe dani neri, tala’ana olu tooni imole ki ne da ruu lau mai laona ofulada na imole manata mamana neri ki. ⁴² Ma ’ana fe dani ki sui, da fafurongoa na toodoolae kera na aposol ki, ma da ’ara too ofu, ma da ka fanga kwaimaani, ma da ka foa ofu. ⁴³ Ma na aposol ki, da ilia si doo ’oro ki ni kwelelae ai ma si doo ni mangosilana ki, ma na imole ki sui da ka kwele ’asiana. ⁴⁴ Ma na imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, da ka ’ado kwaimani fonea konia neri, ma da ka tolingia totodaa kera ki ’i malutada kwailiu. ⁴⁵ Ma tai si manga da ka usi laubo ’ana aludooa kera ki, ma na thaegano kera ki, ma da ka tolingia malefo ki ne da ngala ’i malutada kwailiu, ka tala’ana bo kwaidoorilae nia tee tee imole ’ani kera. ⁴⁶ Ma da ka ofu ’ana fe dani ki sui laona Beu Abu tha God. Ma da ka fanga kwaimani laona luma kera ki, ma si manga da ofu ’urineri, da ka nonithathala ’asiana ’ana enoenoa ’i laona moorilada. ⁴⁷ Ma da ka thae ’okae ’ana tha God, ma na imole ki sui ’i Jerusalem da ka faarebaita ’ani kera. Ma ’ana fe dani ki sui, na Aofia ’e faamooria tai imole ki lau, da ka ruu mai laona ofulada na imole manata mamana neri ki.

¹ ’Ana tee fe dani, tha Pita ma tha Jon, daru lea ’uria Beu Abu tha God ’ana oluna kade thato ’i thaulafi, sulia fe kade thato neri, si manga kera naa Jiu ki ’uria foalae. ² ’Ana fe dani neri, na imole ki da talaia mai tee ngwane ’aena ’e mae thafali mai ’ana si manga ’e futa ’ana. Ma da ka alua ’i ’aena ’olofolo ’ana Beu Abu tha God. (Na maethakaa neri, da ’alangia ’ana “Maethakaa ’e Kwanga.”) ’Ana fe dani ki sui, nia too ’i seeri, fasi ka gani malefo siana imole ki ne da ruu kau laona Beu Abu tha God. ³ Ma ’ana si manga ’e rikia tha Pita ma tha Jon daru ruu kau, nia ka gani keerua fasi daru ka fala ta si doo fuana. ⁴ Ma daru ka bubu suukwai fuana, ma tha Pita ka bae ’urii fuana, “Lilio mai fuamiria.” ⁵ Ma nia ka lilio naa fuadarua, ka manata ’ana thasa daru kau fala ta si doo fuana. ⁶ Ma tha Pita ka bae ’urii fuana, “’E langi kwasi too bo ’ana ta si malefo. Sui ta nau kwau fala fuamu na doo ne nau ku too ’ania. ’Ana thatana tha jisas Kraes ’i Nasaret, nau ku thaea ’o tatae, ma ’oko fali.” ⁷ Bo tha Pita ka dau ’ana ’aba aolo nia, ma ka taea naa. Ma ’ali’ali bo ’aena teefau ka suukwai naa, ⁸ ma nia ’e agara, ma ka takwe ’ana roo ’aena ki, ma ka thafalia naa falilae. Ma nia ’e ruu kau fone keerua ’i laona fe labu ’ana Beu Abu tha God, ka fali, ma ka ngwae thakathaka ’i laona thaedianalae ’ana tha God. ⁹ Ma si manga na imole neri ki, da rikia ’e fali, ma ka tangoa tha God, ¹⁰ da liothaitamana ne nia na ngwane bae lelea doo ka totoo ’i ’aena ’olofolo ’ana Beu Abu tha God ’uria ganilae. Ma da ka kwele ’asiana ’ana si doo ne ’e fuli fuana ngwane neri. ¹¹ Si manga neri, ngwane neri ka baribari naa ’ana tha Pita ma tha Jon, na imole ’oro ki da ka kwele ’asiana, ma da ka fita siada laona si kula ’i laona Beu Abu tha God ne da ’alangia ’ana “Taofa tha Solomon.” ¹² Si manga tha Pita ’e rikia na imole neri ki, nia ka bae ’urii fuada, “Kamolu imole ki ’i Israel, ’urifita nee molu ka kwele ’ana si doo neri, ma molu ka bubungi kamiria na ’amolu ’urii? Alamia molu thaea thasa na suukwaia kamiria ’i talamiria, ma na toolae abu kamiria nee miri guraa ’ana ngwane nee ka fali? ¹³ God ne tha Abraham, ma tha Aesak, ma tha Jakob da foasia, God bae kokoo kolu ki, ’e tala faa’initoa na ngwane rao nia tha Jisas. Sui ta, molu ka fala ’amolu tha Jisas fuana ngwane naonao ki. Ma si manga tha Paelat ’e ketoa, molu ka otekamolu ’ani nia, ma molu ka rakethasu ’asiana ’ana si manga bae tha Paelat ’e thaea kau lukasia. ¹⁴ Tha Jisas na ngwane bae ’e abu, ma ka ’o’olo ne tha God ’e filia ’uria faamoorilana imole nia ki, sui ta molu otekamolu ’ania, ma molu ka gwafea ’amolu tha Paelat ’uria lukasilana ngwane ne ’e thaungwane. ¹⁵ Ma molu ka thaumaelia tha Jisas na ngwane ne ’e fala mooria. Sui ta, tha God ’e taea faasia maea, ma miri ka rikia naa mamanalana si doo neri. ¹⁶ Kamolu molu rikia na ngwane nee, ma molu ka liothaitamana. Nia ’e faamamanea na suukwailana tha Jisas ne ka faamooria. Fiitoolae ’ana tha Jisas ne ’e adea ngwane nee ka ’okae teefau naa ilingia ne molu rikia naa. ¹⁷ “’Urineri dooraku ki ’ae, nau ku thaitamana ni kamolu molu fonea na ngwane naonao ki ma molu ade ’urineri ’ana tha Jisas, sulia molu lalafusidoo. ¹⁸ Sui ta tha God ’e thaea ’ua na mai ’i nao ’ana profet ki sui fasi na ngwane ne nia ’e filia kau ngada. Ma ’e ’urineri fasi ka faamamanea na baelana tha God. ¹⁹ ’Urineri molu ka abulo naa, ma molu ka oli ’uria tha God, fasi nia ka manatalukea abulo ta’alae kamolu ki, ma fasi tha God ka faanonithathalaa moorilamolu, ²⁰ ma nia kau fala mai tha Jisas na Kraes na ngwane bae nia ’e filia naa fuamolu. ²¹ Nia ’e too mai ’ana ’i thalo lelea ka dao ’ana si manga tha God kau fafaalua na doo ki sui, ilingia bae ’e thaea ’ua na mai ’ana profet abu nia ki. ²² Sulia tha Mosis ’e bae sulia na Aofia ka ’urii, ‘God kamolu kau fala kau tee profet siamolu, ilingia laubo ne ’e talai nau mai. Nia naa ta ngwane ’ani kamolu imole ki ’i Jiu. Molu ka roosulia si doo ki ne ’e thaea fuamolu. ²³ Ni ti ne langi si roosulia si doo ki na profet neri ’e thaea, ’e ’afitai naa ka too ofu fonea imole nia ki tha God.’ ²⁴ Tha Samuel, ma na profet ki sui ne da lea mai ’i buri, da too ’ana faarongolae ne faasia tha God, da ka faatalo laubo ’ania si doo ne ’e fuli ’ana si manga neri. ²⁵ Na bae alangaia tha God ki fuamolu ’e dao mai ’ana profet nia ki. Ma molu ka ’ado laubo ’ana fonea na kokoo kamolu ki ’ana alangaia tha God fuada, ilingia bae ’e thaea fuana tha Abraham ka ’urii, ‘Nau kwau fala ’okaelae fuana imole ki sui ’i laona molaagali, sulia na ngwane ne ’e futa ’i tala’amu.’ ²⁶ Nia ne, tha God ka filia mai ma ka fala mai na ngwane rao nia tha Jisas siamolu, fasi nia ka fala ’okaelae fuamolu, ’ana si manga molu abulo faasia ta’alae kamolu ki.”

¹ ’Ana si manga tha Pita ma tha Jon daru bae ’ua fonea imole ki, tai ngwane ni foa ki, ma tai Sadiusi ki, ma na ngwane naonao ki ’ana ngwane ne da folo ’usia Beu Abu tha God, da ka dao na mai siadarua. ² Da rakethasu, sulia na roo aposol nee ki daru toodoo fuada na imole ki ne tha Jisas ’e tatae naa faasia maea, ma ka faatana laubo ne na imole ki ne da mae naa boroi dau tatae laubo faasia maea. ³ Nia ne adea da ka dau keerua, ma da ka alu keerua ’i laona dele. Ma sulia ’e thaulafi naa, daru ka too naa ’i seeri maasia ruana fe dani. ⁴ Ma na imole ’oro ki ne da rongoa baeladarua, da ka manata mamana. Ma na imole ki ne da manata mamana ’ana faarongolae ’okae si manga neri, ’e tala’ana lima tooni imole ki. ⁵ ’Ana fe dani ’i buri, na ngwane naonao ki, ma na gwaulii ngwane ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da ka ofu ’i Jerusalem. ⁶ Da ofu fonea tha Anas na foa ni gwau, ma tha Kaeafas, ma tha Jon, ma tha Aleksanda ma tai ngwane ki lau ’ana ’aebara nia na foa ni gwau. ⁷ Sui da ka faatakwea tha Pita ma tha Jon ’i nao’ada teefau, ma da soetalafadarua da ka ’urii, “Kamurua muru gura ’urifita ’ana ngwane ’aemae ne? Na mamanaa tae ne muru too ’ania, ma na suukwaia ’ana thatana ni ti nee muru gura ’ania?” ⁸ Ma na Mangoedoo Abu ’e burasia tha Pita ka bae ’urii fuada, “Kamolu ngwane naonao ki, ma na gwaulii ngwane ki, ⁹ ne molu soetalafamiiria ’i tari’ina sulia si doo ’okae ne miri ilia fuana ngwane nee ’aena ’e mae, ma si tae ne ’e adea nia ka ’okae. ¹⁰ Kamiria miri dooria kamolu ma na imole ki sui ’i Israel molu ka thaitamana si doo nee, na ngwane nee molu rikia, ’e ’okae naa, ma ka takwe naa fone kamolu, nia ’e ’okae ’ana na suukwaia tha Jisas Kraes na ngwane faasia ’i Nasaret bae molu thaumaelia sulia ’airarafolo ma tha God ka taea lau faasia maea. ¹¹ Tha Jisas bae na Kekedalae Abu ’e bae sulia ka ’urii, ‘Nia nee si fau ne kamolu na ngwane thaungai beu ki, molu otekamolu ’ania. Nia nee si fau ne ’inito ka talua si fau ki sui ’ana ’onggu.’ ¹² Talifili nia bo ne tala’ana ka faamooria imole ki, ma ka langi naa ta ngwane lau ’i molaagali, ne tha God ’e fala mai fasi ka faamoori kolu.” ¹³ Ma na gwaulii ngwane ki, da ka kwele ’asiana ’ana tha Pita ma tha Jon, sulia ’e langi daru si mau ’ana bae nonirara’alae. Ma da ka kwele laubo ’ania thaitamedooa keerua, sulia roo ngwane ki langi daru si thaitamedoo bo. Ma da thaitamana laubo ni keerua na roo ngwane ni dee ki bana. Ma da ka thaitamana laubo ne keerua roo ngwane bae ki daru tatha ofu fonea tha Jisas. ¹⁴ Ma da ka lalafusia naa thaelana lau ta si doo, sulia na ngwane bae daru guraa ’e takwe laubo foneda. ¹⁵ ’Urineri, da ka fala tha Pita, ma tha Jon, fonea ngwane neri, da ka kotho kau ’i maa faasia si kula neri ni ofulae. Sui, da ka bae fasi ’ada sulia si tae ne dau ilia ’ana tha Pita ma tha Jon. ¹⁶ Ma da ka bae ’urii, “Tae ne kolu kau ilia ’ana roo ngwane nee ki? Sulia na imole ki sui ne da too ’i Jerusalem, da thaitamana teefau bo ’ana si doo ni kwelelae ai ne daru ilia, ma langi kolu si tala’ana naa tofelana. ¹⁷ Sui ta, ’uria si doo neri ’e langi si talo ’ua fuana tai imole ki, kolu ka thaea fuadarua fasi ka langi daru si bae lau sulia tha Jisas fuana tai imole ki ne langi ’ua.” ¹⁸ Sui da ka soe lau mai ’uria tha Pita ma tha Jon, da ka bae fifii ’urii fuadarua, “’E langi muru si bae lau ’ana ma langi muru si toodoo naa sulia tha Jisas.” ¹⁹ Ma tha Pita fonea tha Jon olisida daru ka bae ’urii, “Molu manata fasi sulia si doo tae ne ’o’olo ’i maana tha God, na roolae suli kamolu, ma langi roolae sulia tha God? ²⁰ ’E langi miri si too naa faasia baelae sulia si doo ne miri talarikia naa, ma miri ka talarongoa naa, sulia miri roosulia tha God.” ²¹ Ma na toa neri da ngata ofu ma da ka bae suukwai lau fuadarua. Sui da ka lukataidarua naa, ade’ana imole ki da ka firu fuada ’uria na da fala kwakwaelae fuadarua, sulia na imole ki sui, da faabaitaa ’asiana tha God sulia si doo ki ne daru ilia. ²² Sulia na imole ki da thaitamana ne talitoona tha God bo ne tala’ana ka guraa ngwane ne matai naa sulia fai akwale fe ngali ma moorilana ka kukuru naa. ²³ Si manga da lukasia bo tha Pita ma tha Jon, da ka oli lau siana barengwane kera, ma da ka faarongoda ’ana si doo ne ngwane ni foa baita ki ma na ngwane naonao ki da thaea. ²⁴ ’Ana si manga da rongoa, da ka foasia tha God da ka ’urii, “God ’inito ’ae, ’oe ne ’o thaungana na mamangaa, ma na molaagali, ma na asi, ma na doo moori ki sui ’i see. ²⁵ Ma ’oko fala naa Mangoedoo Abu ’oe fuana kokoo kameli tha Deved na ngwane rao ’oe, fasi ka bae ’urii, ‘Na imole ne langi lau Jiu ki, da rakethasu fuaku, ma da ka tatae mai ’uri nau sulia manatalae ngwane oengwanea kera ki. ²⁶ Na ngwane ’inito ki da ka kwaimaakwali ’ada ’i talada ma na ngwane ’inito ki da ka koni ’uria firulae fonea tha God ma tha Kraes na ngwane ne ’e filia nia.’ ²⁷ “Sulia si doo neri ’e fuli si manga tha Herod Antipas ma tha Pontias Paelat, daru ofu laona maetoaa neri fonea imole ki ne langi lau Jiu ki ma na imole ki ’i Israel laubo. Da ofu ’uria ketolana tha Jisas, na ngwane ni rao abu ’oe ne ’o filia. ²⁸ Da ofu ’uria manata mamanalae ’ana ma ililana si doo ki sui, ilingia bae ’o alua na mai, sulia suukwaia ’oe, ma kwaidooria ’oe fasi ka fuli naa ’urineri. ²⁹ Ma ’ana si manga neri God ’ae, ’oko rongoa fasi si baea kwaifemaungi kera ki, ma ’oko fala mai suukwaia ’oe fuameli na ngwane nia rao ’oe ki, fasi meli ka bae rara’a sulia baelamu. ³⁰ ’Oko faatana mai na suukwaia ’oe ma ’oko guraa imole ki, fasi da ka rikia fulilana si doo ki ni kwelelae ai, ma si doo ni mangosilana ki, ’ana na suukwaia nia ngwane rao abu ’oe tha Jisas.” ³¹ Ma ’ana si manga da foa ’e sui bo, si kula ne da ofu ’ana ka ’isu naa. Ma na Mangoedoo Abu ka funguli kera teefau, ma da ka bae rara’a naa sulia baelana tha God. ³² Ma na imole ki sui ne da manata mamana, da ka ofu naa ’ana tee si manatalae doo fonea tee liae ngwane. Ma langi ta imole si too naa ’ana ta si do nee nia ka thaea ’ana si doo nia ’i tala’ana, sulia da tolingia si doo kera sui ’i malutada kwailiu. ³³ Ma na aposol ki da ka faatalo nonirara’a naa sulia mooriolilana tha Jisas na Aofia faasia maea, ma tha God ka fala ’okaelae fuada teefau. ³⁴ Ma langi ta imole ’i laona ofulae kera neri si tookinakina naa ’uria ta si doo, sulia si manga ne da tookinakina, tai imole ’ada ne da too ’ana thaegano ma langi ta beu, da ka usi ’ania, sui da ka ngala mai malefo neri ki, ³⁵ da ka fala fuana aposol ki, da ngala, da ka tolingia fuada sulia kwaidoorilae kera ki sui. ³⁶ Ma tha Josef tee ngwane ’ana kwalafaa tha Lifae bae futa ’i Saeprus bae na aposol ki da ’alangia ’ana tha Banabas (maalutana na Ngwane ne fala Rakealae), ³⁷ nia ’e fofoli ’ana tee si thaegano ’ana, ka ngala malefo neri, ma ka fala fuana aposol ki.

¹ Tee ngwane ne thatana tha Ananias, ma ’afe nia thatana ni Safaera, daru too laubo fonea na barengwane manata mamana neri ki. Ma daru ka foli laubo ’ana tee si bali ’ana thaegano keerua. ² Ma tha Ananias ka alua ’ana ta bali ’ana malefo neri fuadarua, ka ngala bo mai ’ana ta bali ’ana malefo neri ka fala fuana aposol ki, ma nia ka thaea thasa nia teefau naa neri. Ma na ’afe nia boroi ka ala laubo faafia sukelae neri. ³ ’Urineri tha Pita ka bae ’urii, “Ananias ’ae, ’urifita ne ’oko alamatana tha Saetan ka talai ’oe, ma ’e adea ’oko sukea na Mangoedoo Abu ’ana thaufangailana ta bali ’ana malefo bae muru ngala ngwalee? ⁴ ’I nao ’ana ne ’o fofoli ’ana si thaegano bae, nia na doo ’oe bae. Ma ’i burina ’o fofoli ’ana ’e sui, na malefo ne ’o ngala ’uria si doo neri, ’oe ne ’o baita ’ania, ma ’o thaitamana ’oko ilia ’amu ’ana ta si doo sulia liomu. Ma ’urifita nee ’oko manata ’urineri? ’E langi ’o si sukea bamu imole ki neri, ’o sukea ’amu tha God!” ⁵ Si manga tha Ananias ’e rongoa si doo neri, nia ka ’asia ’i thaegano, ma ka mae naa. Ma na imole ki ne da rongoa si doo neri, da ka mau ’asiana. ⁶ Na ngwane daraa ki da ruu mai, da ka binua naa nonina. Ma da ka ngala kau ’i maa, da ka alua. ⁷ ’E tala’ana ta oluna kade thato ’i buri, na ’afe nia ka ruu mai ’i beu ’ana si kula ne tha Pita ’e too ’ania, ma langi si thaitamana laubana si tae ne fuli fuana arai nia. ⁸ Ma tha Pita ’e soetalafana ka ’urii, “’O faarongo nau fasi mai, ’urii ma na malefo bae teefau naa nee na arai ’oe ma ni ’oe muru ngala ’uria si thaegano bae muru fofoli ’ania?” Ma nia ’e olisia ka ’urii, “Iuka, nia teefau naa nena.” ⁹ Bo tha Pita ’e soetalafana lau ka ’urii, “’Urifita nee arai ’oe ma ni ’oe, muru ka sukea na Mangoedoo Abu tha God, ma muru ka thaea thasa nia si keto kamurua bo? Na ngwane bae ki da alua arai ’oe, da takwe ’ua bada ’i ’aena maethakaa ’ana si manga neri. Ma dau ngali ’oe laubo fasi da ka alua ’oe.” ¹⁰ Ma ’urineri bo keni neri ka ’asia laubo ’i thaegano ’i ’aena tha Pita, ma ka mae naa. Ma na ngwane daraa bae ki da ruu mai, da ka rikia ’e mae naa, da ka ngala naa ’i maa, ma da ka alua laubo ’i ninimana arai nia. ¹¹ Na imole manata mamana ki sui, ma imole ki sui laubo ne da rongoa si doo neri, da ka mau ’asiana laubo. ¹² Na aposol ki, da ilia si doo ’oro ni mangosilana ’ana ki ma si doo ni kwelelae ai ki ’i malutana imole ki. Ma na imole manata mamana ki sui, da ka koni ’i laona Beu Abu tha God ’ana si kula ne da ’alangia ’ana Taofa tha Solomon. ¹³ Ma ta imole ne ’e langi si manata mamana, ’e langi si nonirara’a naa fasi ka ofu foneda, sui boroi ’ana na imole ki da faabaita ’ani kera ma da ka thaediana ’ani kera. ¹⁴ Sui ta, na ngwane ’oro ki, ma na keni ’oro ki laubo, da ka manata mamana naa ’ana Aofia, ma da ka ofu laubo ’i laona na ofufua neri. ¹⁵ Ma sulia si doo neri ki na aposol ki da ilia, na imole ki ’i seeri da ka ngala mai imole matai ki, ma da ka aluda sulia tale ’i laona ifitai kera ki, fasi si manga tha Pita ’e tatha ’ana, na nununa boroi ’ana ka tatha faafida, ma da ka ’akwa naa. ¹⁶ Ma na imole ’oro ki da ka lea mai faasia maetoaa ki kalia ’i Jerusalem, da ka ngala mai imole kera ki ne da matai ma na imole ki ne anoedoo ta’ae ki faangada kera, ma na aposol ki da ka gurada, ma kera teefau da ka ’akwaa laubo. ¹⁷ Ma na ngwane ni foa baita, ma na ngwane nia ki ne da too ’i laona ofufua kera na Sadiusi ki, da liota’a ’asiana fuana aposol ki. ¹⁸ Da dauda, ma da ka aluda ’i laona dele. ¹⁹ Sui ta, ’ana fe rodo neri, na enselo tha God ’e dao mai, ma ka ’ifingia ’olofolo ki ’ana dele neri, ma ka talaida ’i maa, ma ka bae ’urii fuada, ²⁰ “Molu lea, ma molu ka takwe ’i laona Beu Abu tha God, ma molu ka faarongoa imole ki ’ana mooria faalu nee.” ²¹ Na aposol ki da ka roosulia na enselo neri, ma ’i laasikadangi maakafukafua ’ua, da ka lea naa ’i laona Beu Abu tha God, ma da ka thafalia naa toodoolae. Na ngwane ni foa baita ma na ngwane nia ki, da ka soe mai ’uria ngwane naonao ki ’i Jiu na da ngata ofu, fasi da ka filoa na aposol ki. Ma da fala baea ’uria ngwane ni firu ki, da ka talaia mai na aposol ki faasia laona dele ’uria ’i siada. ²² Sui ta, si manga na ngwane ni firu ki da dao kau, langi da si rikia naa ta tee aposol laona dele. Ma da oli da ka faarongoa na ngwane naonao ki da ka ’urii, ²³ “Si manga meli dao kau laona dele, meli rikia na ngwane fofolo ki da fono suukwai bada ’ana ’olofolo ki, ma da ka folo bada ’i maana ’olofolo ki. Sui ta, si manga meli ’ifi ma meli ka lio kau ’i beu, ’e langi meli si rikia bo ta tee aposol ’i laona.” ²⁴ Si manga na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane naonao ’ana ngwane fofolo ki ’ana Beu Abu tha God, da rongoa si doo neri, da ka soetalafada kwailiu ’uria si tae lau ne kau fuli. ²⁵ ’Urineri, tee ngwane ’e ruu mai, ma ka bae ’urii fuada, “Molu fafurongo fasi, na ngwane bae ki molu aluda ’i laona dele, da takwe na ’ada ’i laona Beu Abu tha God, ma da ka toodoo naa fuana imole ki!” ²⁶ Ma na ngwane baita ’ana ngwane fofolo ki ma na ngwane nia ki, da lea, ma da ka olifana mai na aposol ki. Sui ta, ’e langi da si suumada lau ’uria olilae mai, sulia da mau ’ana imole ki, ade ’ana da ka ’uida ’ana fau. ²⁷ Ma si manga da talaia mai na aposol ki, ma da ka faatakweda ’i naofana na barengwane baita ki ne da koni mai, na ngwane ni foa baita ka bae ’urii fuada, ²⁸ “Kameli meli lui fifii ’ani kamolu ka langi molu si toodoo lau sulia tha Jisas. Sui ta, na toodoolae kamolu ’e talofia naa ’i laona maetoaa ’i Jerusalem. Ma kamolu ka suke faafi kameli thasa kameli na meli thaumaelia tha Jisas!” ²⁹ Sui tha Pita ma na aposol ki da olisida da ka ’urii, “Kameli meli roo naa sulia tha God, ka langi lau na imole ki. ³⁰ Ma ’i burina ne molu thaumaelia tha Jisas sulia ’airarafolo, tha God bae kokoo kolu ki ne taea lau faasia maea. ³¹ Ma tha God ne tae nia fasi ka ’inito fone nia, ma fasi ka kwaitalai ma ka faamoori. Ma ka alua si manga fuana imole ki Israel, fasi da ka abulo, ma tha God ka manatalukea na ta’alae kera ki. ³² Kameli meli rikia naa si doo ki ne fuli fuana tha Jisas, ma kameli ma na Mangoedoo Abu meli ka faamamanea naa. Tha God ’e fala mai na Mangoedoo Abu fuana imole ki ne da roosulia.” ³³ Ma ’ana si manga na ngwane ki ’i laona ofufua kera na ngwane baita ki ne da ngata ofu da rongoa si doo neri, da ka rakethasu ’asiana, ma da dooria da ka thaumaelia na aposol neri ki. ³⁴ Sui ta, tee ngwane ’ana barengwane neri ki ne da ngata ofu, ma nia tee ngwane ’ada na Farasi ki na thatana tha Gamaliel na ngwane toodoo ’ana bibirangaa ki, ma nia ne imole ki da faare baita ’asiana ’ania, ’e tatae ka thaea da ka olitana fasi ’ada na aposol neri ki ’i maa sulia ta kae si manga. ³⁵ Sui, nia ka bae ’urii fuada na ngwane naonao neri ki, “Kamolu ngwane ki ’i Israel, molu ka manata ’okae sulia si doo ne molu kau ilia ’ana ngwane nee ki. ³⁶ Sulia ’e langi si tau bo bae, tha Tedas ’e lea mai ka thaea thasa nia ta ngwane ’inito ’asiana, ma ’e tala’ana fai talange ngwane ki bae da lea suli nia. Ma ’e langi si tau bo, da ka thaumaelia naa, ma na bare ngwane fafurongo nia ki da ka tagala teefau naa, ma na raoa bae ’e ilia ka sui laubana. ³⁷ Sui, ’i burina ne tha Jiudas na ngwane ’i Galili ’e lea lau mai ’ana si manga da kedaa thatana imole ki sui, ma na ngwane ’oro ki ne da lea sulia ma da ka firu fonea ngwane ki ’i Rom, sui ta, ngwane ni firu ki ’i Rom da ka thaumaelia laubo. Ma na bare ngwane fafurongo nia ki, da ka tagala laubada. ³⁸ Ma sulia si doo neri na bare ngwane fafurongo nia ki tha Jisas da ilia, nau ku thaea fuamolu, ’e langi molu si ilia ta si doo ’ada. Molu ka alamataida da ka lea kau ’ada ma molu ka lea faasida. Lelea sa na manatalae doo ma na raoa ne da ilia si doo kera imole ki bana, doo kau funu laubana nena. ³⁹ Ma lelea sa ’e lea mai faasia tha God, ’e ’afitai molu ka suusida, ma molu kau daotoona ne molu firu bamolu suusia tha God.” Ma na barengwane neri ki da ngata ofu, da ka roosulia baelana tha Gamaliel. ⁴⁰ Sui da ka olifana lau mai na aposol ki, ma da ka thaea fuana ngwane folo ki fasi da ka nangasida. Ma da luida ka da si bae lau sulia tha Jisas. Sui, da ka lukasida naa. ⁴¹ Ma ’ana si manga neri na aposol ki da lea naa faasia na ngwane baita neri ki, da ka nonithathala ’asiana, sulia tha God ’e alafaafida ne da tala’ana ngadalae ’uria tha Jisas. ⁴² Ma sulia fe dani ki sui, na aposol ki da tatha ’i laona Beu Abu tha God, ma ’i laona maefera kera imole ki, ma da toodoo, ma da ka faatalo ’ana Faarongolae ’Okae ne tha Jisas naa na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia.

¹ Ma ’ana si manga neri, na imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, da ’oro naa. Ma na ngunungunulae ka thafali ’i malutana Jiu ki ne da bae ’ana baelada na imole ki ’i Jiu ma na Jiu ki ne da bae ’ana baelae kera na imole ki ’i Grik. Tai imole ki ’ada ne da bae ’ana baelae ’i Grik, da ngunungunu, sulia na Jiu ki ne da bae ’ana baelae kera imole ki ’i Jiu ’e langi da si ’adomia bo ’oru kera ki ’i Jiu ’ana fanga, ma na malefo ne da tolingia sulia dani, ka bobola laubo fonea ’oru Jiu ki ne da bae ’ana baelae kera imole ki Jiu. ² Ma na akwala ma roo aposol neri ki, da ’ai mai ’uria imole manata mamana ki sui, da ka bae ’urii, “’E langi si ’okae ne meli ka ’a’abo lau ’ana tolingilana malefo kolu ki, ma meli ka kwaiborotai na ’ameli ’ana faatalolana baelana tha God. ³ ’E ’urineri dooraku ki ’ae, molu ka filia ta fiu ngwane ’okae ’i malutamolu ne molu thaitamada ne na Mangoedoo Abu ’e fungulida, ma da ka liotoo, fasi da ka liosulia si raoa neri. ⁴ Ma kameli meli ka rao tee bali na ’ameli ’ana foalae ma na faatalolana baelana tha God.” ⁵ Na imole neri ki ne da koni, da ka nonithathala ’ana si manga da rongoa si doo neri, ma da ka filia tha Stefen, na ngwane ne manata mamanalae nia ’e suukwai ma na Mangoedoo Abu ka funguli nia. Ma da ka filia laubo tha Filip, tha Prokorus, tha Nikanor, tha Timon, tha Parmenas, ma tha Nikolas na ngwane faasia ’i Antiok ne ’e dau sulia na toodoolae kera na imole ki ’i Jiu, boroi ’ana nia si futa lau ’ana ta imole ’i Jiu. ⁶ Sui, na ofulada na imole manata mamana neri ki, da ka talaia na mai fiu nonii ngwane neri ki siana aposol ki, ma na aposol neri ki da ka alua ’abada faafia gwauda ma da ka foa faafida. ⁷ Ma na baelana tha God ka talofia ’i laona maetoaa lalau Jerusalem. Ma na imole ki ’i Jerusalem ne da manata mamana, da ka ’oro ’asiana mai, ma na ngwane ni foa ’oro ki laubo, da ka manata mamana. ⁸ Tha Stefen na ngwane ne tha God ’e fala ’okaelae fuana, ma ka too ’ana suukwaia ’uria ililana si doo ki ni kwelelae ai ’oro ma na si doo ki ni mangosilana ki ’i malutana imole ki. ⁹ Ma tai ngwane ne da otekera ’ana tha Stefen, da ka too laubo ’i malutana barengwane da ’alangia ’ana “Na beu ni foalae kera ngwane ki ne da too thakwadoloa.” Tai ngwane ’ada ’i Jiu ne da lea mai faasia ’i Saeren, ma ’i Aleksandria. Kera fonea tai Jiu ki faasia bali fera ’i Silisia, ma ’i Eisia, da ka thafalia olisusuulae fonea tha Stefen. ¹⁰ Ma na Mangoedoo Abu ka fala naa liotooa fuana tha Stefen, fasi si manga ’e bae ’ania, ’e ’afitai ’asiana ta ngwane ka olisi nia. ¹¹ Sui da ka foli anggwa ’ana tai ngwane da ka thaea, “Kameli meli rongoa ne nia ’e faangwaela ’ana tha Mosis ma tha God.” ¹² ’Urineri na ngwane neri ki da ka radi ’ana ngwane naonao ki, ma na ngwane toodoo ki ’ana bibirangaa, da ka rakethasu ’asiana, ma da lea mai siana tha Stefen, ma da ka daua naa, ma da ka talaia na mai siana barengwane baita ki. ¹³ Sui da ka ’ai mai ’uria tai ngwane da ka suke faafia. Da bae ’urii, “Sulia dani ki, na ngwane nee ’e faangwaela ’ana Beu Abu tha God, ma na bibirangaa nia ki tha Mosis. ¹⁴ Kameli meli rongoa ne nia ’e thaea tha Jisas na ngwane ne ’i Nasaret kau onggosia Beu Abu tha God, ma kau talana laubo na bibirangaa kolu ki ne tha Mosis ’e fala naa fuakolu.” ¹⁵ Ma na ngwane baita neri ki da ka alua naa maada ’ana tha Stefen, ma da ka rikia na maana ’e ngwaasinasina ’asiana ka ’uria ta enselo.

¹ ’Urineri na ngwane ni foa baita ’e soetalafana tha Stefen ka ’urii, “Ngwalee ’ae, ’urii ma si doo ne ki da thaea suli ’oe, ’e mamana ne?” ² Tha Stefen ’e olisida ka ’urii, “Imole futa ki ’ae, ma maka ki ’ae, molu rongo nau fasi! Tha God ne ’inito ma ka suukwai, ’e daofaatai fuana kokoo abu kolu tha Abraham si manga bae ’e too ’ua mai ’i Mesopotemia, sui fatai nia ka fi ’idu ’uria ’i Haran. ³ Tha God ’e ngata ’urii fuana bae, ‘’O lea faasia fera baita ’oe, ma na maetoaa ’oe, ma ’oko lea ’uria fera ne kwau faatana fuamu.’ ⁴ Sui nia ka lea naa faasia bali fera nia ’i Kaldia, ma ’e lea ka too ’i Haran. Ma ’i burina maka tha Abraham ’e mae naa, tha God ’e thaea fasi nia ka ’idu mai ’uria na maetoaa ne molu too naa ’ania ’i tari’ina, bae da ’alangia ’ana ’i Kenan ’i nao. ⁵ Aia, tha God ’e langi si fala bo ta bali ’ana thaegano neri fuana tha Abraham, ta kae si bali boroi ’ana fasi tha Abraham ka too ai ka langi laubo. Sui ta tha God ’e alangana fuana thasa nia kau fala thaegano neri fuana ma na kwalafaa nia, boroi ’ana nia ka si too ’ua ’ana ta ngwela. ⁶ ’I buri tha God ka bae lau ’urii fuana, ‘Na olitamu dau too ’ana maetoaa ne langi lau na maetoaa kera, ma ’i seeri dau tofarao. Ma na imole ki dau faangada kera sulia fai talange fe ngali. ⁷ Sui ta, nau ku fala kwakwaelae fuana imole ki ne da rao fuada. Ma ’i buri, na olitamu dau lea mai faasia maetoaa neri, ma dau foasi nau ’i see.’ ⁸ “Tha God ’e thaea fuana tha Abraham fasi na ngwane nia ki da ka ’irimamalafoa, fasi ka faatana ne da alaofua neri fone nia. Nia ne tha Abraham ka ’irimamalafoa ’ana tha Aesak, fiu fe dani ’i burina ne ’e futa ’ania. ’Urineri laubo, tha Aesak ka ’irimamalafoa ’ana ’alakwa nia tha Jakob, ma tha Jakob ka ’irimamalafoa ’ana akwala ma roo ’alakwa nia ki. Ma ni kera naa bae na kokoo kolu ki. ⁹ “Tha Josef naa ta ngwane ’ana akwala ma roo ngwela nia neri ki tha Jakob. Na thao’ana ki sui da liota’a fuana, ma da ka foli ’ani nia fuana ngwane ki ne da lea ’uria ’i Ijip, fasi nia ka rao ’o’oni ’i seeri. Sui ta, tha God ’e too fonea, ¹⁰ ma ka tanggi suli nia laona ’afitaia nia ki. Si manga tha Josef ’e dao siana tha Fero, na ngwane ’inito ’i Ijip, tha God ’e fala liotooa fuana, ma ka fala ngwangwaludea fuana fasi tha Fero ka doori nia, ma tha Fero ka alua nia ka baita faafia toaa ki ’i Ijip, ma ’e alua nia ka lio laubo sulia na aludooe nia ki teefau. ¹¹ Ma si manga neri laubo ne na uni fioloa baita ’e liu laona maetoaa neri ’i Ijip ma ’i Kenan, ne ka fala ’afitaia baita fuana imole ki. Ma si manga neri, ’e ’afitai ’asiana fuana tha Jakob ma ngwela nia ki da ka daotoona ta si fanga. ¹² Nia nee ’ana si manga tha Jakob ’e rongoa ne na fanga ’e ’oro ’i Ijip, nia ka fala naa ngwela nia ki (na kokoo kolu ki), da ka thafalia naa lealae ’uria ’i seeri. ¹³ ’Urineri ’ana ruana si manga da lea lau, tha Josef ka faatalo ’ani nia fuana thao’ana ki da ka fi liothaitamana. Ma tha Fero boroi ka thaitamana laubo na ’aebara tha Josef ki ne da too ’i Kenan. ¹⁴ Ma tha Josef ka fala baelana ’uria maka nia tha Jakob, ma ka thaea fasi nia fonea ’aebara nia teefau da ka lea mai ’uria ’i Ijip. Ma kera teefau naa ne fiu akwala ma lima ngwane ki. ¹⁵ Tha Jakob ka lea naa ’uria ’i Ijip fonea na ngwela nia ki, ma da ka mae naa ’i seeri. ¹⁶ Da ka ngala nonida ma da ka alua ’i Sekem tee maetoaa laona bali fera ’i Kenan, si thaegano bae tha Abraham ’e usia faasia na ’aebara tha Hamor. ¹⁷ “Ma si manga ’e karangi naa fasi tha God ka faamamanea na bae alangaia ne ’e ilia fuana tha Abraham, na imole kolu ki ne da too ’i Ijip, da ’oro ’asiana. ¹⁸ ’Ana si manga neri, na ngwane ’inito faalu, ne langi si thaitamana ta si doo sulia tha Josef, ’e ’inito faafia ’i Ijip. ¹⁹ Nia ’e mala’itoa na kokoo kolu ki, ma ka faangada kera ’asiana, ma ka bae suukwai fuada, fasi da ka ’ui’ana ngwela kera ki ’i maa, da ka mae ’ada. ²⁰ Ma ’ana si manga neri ne tha Mosis ’e futa ’ana, na ngwela rikilana ’e ’okae ’asiana. Na olu fe sinali bo ne tha Mosis ’e too ’i ’obitana maka nia ma gaa nia. ²¹ Ma si manga da ngala kau tha Mosis faasia luma kera, na thaari tha Fero ’e ngala ka tharea, ma ka konitana na ’ana ilingia ngwela nia. ²² Da toodoo fuana tha Mosis ’ana liotooa ki sui ’i Ijip. Ma nia ka too ’ana suukwaia ma na baelana ka suukwai laubo. ²³ “Ma si manga tha Mosis ’e dao ’ana fai akwala fe ngali, nia ka manata ’uria daotoona imole nia ki ’ana ’aebara nia ’i Israel. ²⁴ Ma si manga ’e dao, nia ka rikia tee ngwane ’i Jiu na ngwane ’i Ijip ’e kwae ta’a ’asiana ’ana. Ma ’e lea kau ka suusia, ma ka duua fuana, ma ka thaumaelia naa ngwane neri ’i Ijip. ²⁵ Nia ’e fiia ’ana thasa imole nia ki fulingana da ka thaitamana ne tha God fili nia ’uria talailada faasia ngadalae ’i Ijip, sui ta, na imole ki sui da si thaitamana bo. ²⁶ Ma ’ana fe dani ’i buri, nia ka rikia roo ngwane ki ’i Jiu daru firu, ma nia ka thasi ’uria ’olosiladarua ka bae ’urii, ‘Muru rongo fasi, kamurua nena na roo ngwaithaasina ki bo. Fulingana langi muru si firu lau.’ ²⁷ Ma tee ngwane ’ani keerua ne adelana ’e ta’ae ’e suia kau tha Mosis, ka bae ’urii, ‘Ni ti ne alua ’oko ’inito fuameli, ma ’oko too ’ana keketolae ’i malutameli ngwalee? ²⁸ ’O dooria ’oko thaumaeli nau laubo, ilingia bae ’o thaumaelia ngwane bae ’i Ijip ’i rooki?’ ²⁹ Si manga tha Mosis ’e rongoa si doo neri, nia ka tafi faasia ’i Ijip, ma ’e lea too na ’ana ’i Media, ma nia ka arai naa ’i seeri, ma na ’afe nia ka tharea roo ngwela ngwane ki. ³⁰ “Ma ’i burina ne tha Mosis ’e too naa ’i seeri sulia fai akwala fe ngali, na enselo ka daofaatai fuana laona meakwethu ’ana ere ne tharufia tee kae fe ’ai ne takwe karangia tolo ’i Saenae, ’i laona bali fera kwasi ne langi si tala’ana ta imole ka too ’ania. ³¹ Tha Mosis ka kwele ’asiana ’ana si do nee ’e rikia, ma ka ’idu karangia kau ’ai neri, fasi ka lio ’okae ’ana. Sui ta ’e rongoa ’ana lingena tha God ³² ne ’urii, ‘Nau naa na God kera na kokoo abu ’oe ki, God tha Abraham, ma tha Aesak, ma tha Jakob.’ Ma tha Mosis ka lelebe, ma ka otenia naa ni liolae kau, sulia ’e mau ’asiana. ³³ Ma tha God ka bae ’urii fuana, ‘’O lukea tae butu ’oe ki faasia ’aemu, sulia si thaegano nee ’o takwe ’i laona ’e abu. ³⁴ Nau ku rikia naa faangadalae ne ta’ae ’asiana ne da ilia ’ana imole nau ki ne da too ’i Ijip, ma ku rongoa naa lingena angilae kera ki. Nia ne ku sifo mai fasi ku lafuda faasia. ’O lea kau ’i Ijip, sulia nau ne ku fili ’oe.’ ³⁵ “Tha Mosis na ngwane bae imole ki ’i Israel da otekera ’ani nia, ma da ka bae ’urii fuana, ‘Ti ne alua ’oe ’oko ’inito faafi kameli, ma ’oko takwe ’uria kwaiketoilae ’ani kameli?’ Nia bae tha God ’e fala mai fasi ka ’inito, ma ka kwaiketoi fuada ilingia na enselo bae tha God ’e fala mai ka thaea fuana si manga bae ’e daofaatai fuana ’ana ’ai bae na ere ’e tharufia. ³⁶ Ma tha Mosis ’e talaia imole ki ’i Jiu faasia ’i Ijip, ma ka ilia si doo ki ni kwelelae ai ma si doo ni mangosilana ki ’i Ijip, ma laona asi ne da ’alangia ’ana ‘Asi ’A’abua,’ ma ’i laona bali fera kwasi sulia fai akwala fe ngali. ³⁷ Tha Mosis laubo bae ’e bae ’urii fuana imole ki ’i Israel, ‘Tha God kau filia ngwane ’ani kamolu fasi ka profet fuamolu, ilingia ne ’e odu nau mai siamolu.’ ³⁸ Ma tha Mosis ’e too fonea imole bae ki ’i Israel ’i laona bali fera kwasi, ma ka too fonea na kokoo kolu ki, ma na enselo ka bae fonea ’i gwauna tolo bae ’i Saenae. Ma nia ka ngala naa si baea ni mooria ki faasia tha God fasi ka fala fuakolu. ³⁹ “Sui ta na kokoo kolu ki, da ka otekera bo ni roolae sulia tha Mosis. Ma da ka abulo ’e’ete ’ada faasia, ma da ka dooria ’ada olilae ’uria ’i Ijip. ⁴⁰ Si manga tha Mosis too ’ua ’i gwauna tolo, da ka bae ’urii fuana tha Aron, ‘’O thaungana mai tai nunui doo ne ilingia tai god fuameli, fasi da ka eta ’i nao fuameli. Sulia meli lalafusia naa tae ne adea tha Mosis, na ngwane bae talai kameli mai faasia ’i Ijip, ka tau mai gwauna tolo loko.’ ⁴¹ Ma da ka thaungana naa tee nunui doo ilingia ta buluka fuada ’uria foasilana, ma na naarelana kwaisuusia ki fuana, ma da ka adea naa fafangaa ’uria faabaitalana doo ne da thaungana bada ’i talada. ⁴² Sulia ne da ade ’urineri, tha God ’e abulo ’e’ete faasida, ma ka ekwataida da ka foasia na ’ada na sinali, ma na bubulu ki ’i lofothalo, ilingia bae na profet ki da kedaa da ka ’urii, ‘Kamolu imole ki ’i Israel, molu thaumaelia doo moori kamolu ki, ma molu ka afuafu ’anida sulia fai akwala fe ngali ne ki laona bali fera kwasi, sui ta ’e langi molu ilia lau fuaku. ⁴³ Molu ngala bamolu ’o’oba ’ana nunui doo tha god Molok ’uria foasilana. Ma molu ka ngala laubo nunui doo ilingia bubulu ne da ’alangia ’ana Refan fone kamolu, keerua na nunui doo ki molu thaungada bamolu ’uria foasilana. Ma ’uria si doo neri ki, nau kwau tari kamolu faasia ’i Israel ma molu kau lea tathaa kau talua ’i Babilon.’ ⁴⁴ “Na kokoo kolu ki boroi, da ngala laubo na ’O’oba Abu tha God foneda laona bali fera kwasi. Kera thaungana ’O’oba Abu ne sulia si tae ne tha God ’e thaea ma ka faatana fuana tha Mosis. ⁴⁵ ’I buri, na kokoo kolu ki da ngala ’o’oba neri faasia na maka kera ki. Si manga da lea fonea tha Josua, da ngala kau ’o’oba neri. Si manga neri ne tha God ’e taria imole ki faasia fera kera, ma na imole ki ’i Israel da ka ngala na ’ada fuada. Ma na ’o’oba neri ka too ’i seeri, lelea ka dao ’ana si manga tha Deved ’e ’inito. ⁴⁶ Ma tha God ka nonithathala sulia tha Deved, ma nia ka gania tha God ka alamatana fasi nia ka thaungana ta beu fuana God ne tha Jakob ’e foasia. ⁴⁷ Sui ta tha Solomon ’ana bae ne thaungana beu fuana. ⁴⁸ “Sui ta tha God ne ’inito ka tatha, ’e langi si too ’i laona beu neri ki na imole ki bana da thaungana. Lelea sa tha profet Aesaea bae kedaa baelana tha God fuana imole ki ’i Jiu ka ’urii, ⁴⁹ ‘’I thalo naa ne si kula ne ku too ’ana ’initooa, ma ’i molaagali ne si kula ’uria alulana ’ana ’aeku. ’E langi molu si tala’ana molu ka thaungana ta beu ne ’okae ka ilingia si kula ne nau ku too ai. Ma langi molu si tala’ana molu ka thaungana ta beu ne baita ka tala’ana kwau too ’i laona. ⁵⁰ Sulia nau ne ku thaungana doo ki sui ’i langi ma ’i molaagali.’ ” ⁵¹ Ma tha Stefen ’e bae lau ka ’urii, “Sui boroi ’ana kamolu na imole ki ’i Jiu, na gwaumolu ’e ta’a ma molu ka aburongo asiana. Nia ne adea ka langi molu si dooria rongolana ma roolae sulia baelana tha God. Molu ilingia naa kokoo kamolu ki, sulia molu aefaraa na Mangoedoo Abu. ⁵² Na kokoo kamolu ki bae da faangadaa na profet ki sui. Sulia ’i nao mai da thaumaelia laubo ngwane ki ni faatalolae ’ana daolana mai na Kraes. Sui na ngwane bae tha God ’e filia ’uria faamoorilana imole nia ki, ni kamolu ne molu ’olea maelana ma molu ka thaumaelia. ⁵³ Iuka, na enselo ki bae da ngala mai si bae fifii nia ki tha God fuamolu, sui ta ’e langi molu si roosulia bo!” ⁵⁴ Ma si manga na ngwane naonao ki da rongoa baelana tha Stefen, da ka ’ala ngingiria naa ’uri nia, sulia da rakethasu ’asiana fuana. ⁵⁵ Sui ta, na Mangoedoo Abu ’e fungulia tha Stefen, ma nia ka lio ’alaa ’uria ’i thalo, ma ka rikia tha God ne ’inito ka tatha, ma ka rikia laubo tha Jisas ’e takwe ’i bali aolo ’ana tha God. ⁵⁶ Ma tha Stefen ka bae ’urii, “Rikia fasi! Nau ku rikia fera ’i thalo ’e ’ifi, ma na Ngwela nia Imole ka takwe ’i bali aolo ’ana tha God!” ⁵⁷ Ma si manga na ngwane naonao ki da rongoa si doo neri, da ka bokosia alingada, ma da ka ’adaa kokoolada, ma da ka afururuu naa faafia. ⁵⁸ Ma da ka taraa naa ’uria ’i maa faasia laona na maetoaa neri, ma da ka thafalia naa na ’uilana ’ana fau ki. Ma na ngwane ki ne da ’uia tha Stefen ’ana fau, da ka lukea maku ruruu kera ki, ma da ka alua ’i ’aena tee ngwane daraa na thatana tha Saul. ⁵⁹ Ma si manga da ’uia, tha Stefen ’e foa ka ’urii, “Jisas Aofia nau ’ae, ’oko ngala na kau mangoku.” ⁶⁰ Ma nia ’e boururu ’i thaegano, ma ’e ’ai baita ka ’urii, “Aofia ’ae, ’oko manatalukeda ’amu ’uria si doo ta’ae ne da ilia ’ani nau!” Burina ne ’e thaea si bae neri, nia ka mae naa.

¹ - ² Tha Saul ’e alafaafia maelana tha Stefen. Ma tai imole ki ne fiitoolae kera ’e suukwai, da ngala nonina tha Stefen ma da ka alua, ma da ka angi ’asiana faafia. Ma ’ana fe dani neri laubo, na imole manata mamana ki ’i Jerusalem da thafalia tathalae ’i laona ngadalae, sulia malaliitalae ’e baita ’asiana. Ma na imole ki sui ne da manata mamana da ka tagalo teefau naa ’uria maetoaa kwailiu ki laona bali fera ’i Jiudea ma ’i Samaria. Na aposol ki mone da ka too bada ’i Jerusalem. ³ Tha Saul ’e thasi suukwai ’asiana ’uria faafunuilana imole manata mamana ki. Ma nia ka ruu ’i laona luma ki ’uria daulana ngwane ki ma na keni ki laubo ne da manata mamana ’ana tha Jisas, ma ka aluda ’i laona dele. ⁴ Na imole manata mamana ki, da ka tagalo ’ana maetoaa ki sui. Ma si manga da tatha kau, da ka faatalo ’ania na Faarongolae ’Okae sulia tha Jisas. ⁵ Tha Filip ’e lea ’uria tee maetoaa baita ’i laona bali fera ’i Samaria, ma ka faatalo ’ania tha Jisas, na ngwane ne kau faamooria imole ki sui, fuana imole ki ’i seeri. ⁶ Si manga na imole ki ’i seeri da rongoa na baelana tha Filip, ma da ka rikia laubo si doo ki ni kwelelae ai ne ’e ilia, da ka fafurongo ’okae naa ’uria si doo ki ne tha Filip ’e thaea. ⁷ Si manga ’e taria anoedoo ta’ae ki faasia imole ’oro ki, da ka akwa baita ma da kotho na mai ’i maa faasida. Ma nia ka gura teefau ’ana imole ki ne nonida ’e mae, ma imole ki ne ’aeda ’e mae. ⁸ Ma na imole ki ’i Samaria, da ka nonithathala ’asiana sulia si doo neri. ⁹ Ma ’i laona maetoaa neri, tee ngwane na thatana tha Saemon ’e too laubo, ma na imole ’i Samaria ’e ’ito da ka kwele na mai ’ana lufinangwai nia. Ma da ka thaea ’ada thasa nia ta ngwane baita ’asiana. ¹⁰ Ma na imole ki sui ’i fera neri, na ngwane baita ki, ma na imole ki ’i laona toaa laubo da rongoa, ma da ka thaea thasa nia na ngwane ’e too ’ana suukwaia faasia tha God, ma da ka thaea ’ana “Suukwaia Baita.” ¹¹ Da faamamanea raoa neri ki ’ana lufinangwai ka tau na mai. ¹² Sui ta ’ana si manga da rongoa tha Filip ’e bae sulia na Faarongolae ’Okae sulia na ’Initooa nia tha God ma tha Jisas Kraes, na ngwane ki ma na keni ki laubo da ka manata mamana, ma da ka sisiuabu naa. ¹³ Tha Saemon boroi ka manata mamana laubo, ma ka sisiuabu naa. ’I buri, nia ka lea naa fonea tha Filip ’uria si kula ki ne ’e lea ’uria. Ma si manga ’e rikia tha Filip ’e ilia si doo ki ni kwelelae ai, ma si doo ni maungilana ki, nia ka kwele ’asiana. ¹⁴ Si manga na aposol ki ne da too ’i Jerusalem da rongoa imole ki ’i Samaria da manata mamana laubo ’ana baelana tha God, da ka fala na tha Pita ma tha Jon, daru ka lea kau ’i siada. ¹⁵ Si manga daru dao, daru ka foa fuana imole ki ne da manata mamana, fasi da ka too ’ana Mangoedoo Abu. ¹⁶ Kera teefau da ka sisiuabu naa si manga da manata mamana ’ana tha Jisas, sui ta, na Mangoedoo Abu ’e langi si sifo ’ua faafia ta imole ’ada. ¹⁷ ’Urineri tha Pita ma tha Jon, daru ka alua ’aba faafida, sui fatai da ka fi too ’ana Mangoedoo Abu. ¹⁸ ’Ana si manga neri, tha Saemon ’e rikia na aposol ki da alua ’abada faafida, ma na Mangoedoo Abu ka funguli kera naa, nia ’e ngala malefo ka fala naa fuana tha Pita ma tha Jon, ¹⁹ ka bae ’urii, “Kamurua muru fala laubo suukwaia neri fuaku, fasi lelea ku alua boroi ’abaku faafia ta imole, nia ka too laubo ’ana Mangoedoo Abu.” ²⁰ Sui ta tha Pita ’e olisia ka ’urii, “Na malefo ’oe ka funu naa fone ’oe, sulia ’o thaea thasa ’oko usia bamu falelae tha God ’ana malefo. ²¹ ’E langi ’osi tala’ana bo raolae fone kameli, sulia na manatalamu ’e langi si ’o’olo ’i naofana tha God. ²² ’Oko abulo naa faasia manata ta’alae ’oe ki, ma ’oko foasia tha God fasi ka manata lukea manata ta’alae ’oe nena ki. ²³ Sulia nau ku rikia ne ’o ngunungunu ka ta’ae ’asiana, ma ’oko laeorooro naa ’ana ta’alae.” ²⁴ Sui tha Saemon ka bae ’urii fuana tha Pita ma tha Jon, “Muru foasia tha God fasi ka ’adomi nau, fasi ta si doo ’ana doo ki nee muru thaea si toe nau.” ²⁵ Ma ’i burina ne tha Pita ma tha Jon daru bae sui naa sulia si doo ki ne daru thaitamana sulia tha Jisas, ma daru ka faataloa naa baelana na Aofia. Sui daru ka oli naa ’uria ’i Jerusalem. ’Ana oliladarua kau, daru ka faatalo ’ana na Faarongolae ’Okae ’ana maetoaa ’oro ki ’i Samaria. ²⁶ Ma tee enselo nia Aofia ka bae ’urii fuana tha Filip, “’O lea ’i bali toli sulia tale ne too ’i Jerusalem ka tatha laona si kula ’ai’adea ’uria ’i Gasa.” ²⁷ - ²⁸ Ma tha Filip ka lea naa. Ma na tee ngwane ’inito faasia ’i Etiopia ’e oli ’uria maetoaa nia, ’e lea laubo mai sulia tale neri. Na ngwane neri ’e liosulia malefo na keni ’inito ’i Etiopia. ’E too mai ’i Jerusalem ’uria foasilana tha God, sui nia ka oli na ’i fera ’i laona kaat nia na hos ’e taraa. Ma si manga ’e lea ’ana, nia ’e teemainia na buka tha profet Aesaea ’e kedaa. ²⁹ Bo na Mangoedoo Abu ka bae ’urii fuana tha Filip, “’O lea karangia kau ngwane loko.” ³⁰ Ma tha Filip ’e fita kau siana, ma ka rongoa ’e teemainia ’ana buka tha profet Aesaea, ma nia ’e soetalafana ka bae ’urii, “’O thaitamana si doo nena ’o teemainia?” ³¹ Ma na ngwane ’inito neri ’e olisia ka ’urii, “’Urii ma nau ku thaitamana ’urifita ’ana, lelea sa ’e langi ta ngwane si toolamana fuaku?” Ma nia ’e soea mai tha Filip, fasi ka raa kau ka gooru fonea. ³² Na Kekedalae Abu ne ’e teemainia, ’e ’urii, “Ngwane ki da talai nia ’uria thaumaelilana, ka ilingia na ngwane ki da talaia sipsip ’uria thaumaelilana, ma ’e langi nia si thaea bo ta si baea, ma ka ilingia na kale sipsip ne ’e too enoeno bana si manga da sufia ifuna nonina. ³³ Da ka faangwaela ’ani nia, ma da ka ketoa ’ana sukelae ki. Ma ’e langi si too ’ana ta kwalafaa, sulia da thaumaelia na ’ada.” ³⁴ Bo na ngwane ’inito neri ka bae ’urii fuana tha Filip, “Ngwalee ’ae, ’o faarongo nau fasi mai, ’urii ma ni ti nee na profet ne bae sulia neri? Suli nia ’i tala’ana, ma langi sulia ta ngwane ai ’e’ete ’ana?” ³⁵ Ma tha Filip ka thafali bae sulia na Faarongolae ’Okae sulia tha Jisas fuana, ’e thafali ’ana si Kekedalae Abu neri. ³⁶ - ³⁷ Ma ’ana si manga da lea sulia tale, da ka tatha otofana tee kafo. Ma na ngwane ’inito neri ka bae ’urii fuana tha Filip, “Ngwalee ’ae, na kafo naa nee, ’o faasisiuabu nau naa,” ³⁸ Sui na ngwane ’inito neri ’e thaea fasi na hos nia ka takwe ngado, ma tha Filip daru ka sifo laona kafo, ma tha Filip ka faasisiuabu nia naa. ³⁹ ’Ana si manga daru tae mai faasia laona kafo, na Mangoedoo nia tha God ’e dao mai ka ngala na ’ana tha Filip. Na ngwane ’inito neri ka langi si rikia lau tha Filip, ma nia ka lea na kau ’ana ’i laona elelae baita. ⁴⁰ Tha Filip ’e tona boroi nia dao na ’ana ’i Asotus, ma ka tatha daranini ’ana maetoaa neri ki faafia faatalolae ’ania na Faarongolae ’Okae ’ana maetoaa neri ki, lelea ka dao bo ’ana maetoaa ’i Sesarea.

¹ ’Ana si manga neri laubo, tha Saul ’e bae suukwai ’uria nagalada ma thaumaelilada na bare ngwane fafurongo nia ki na Aofia. Ma ’e lea siana ngwane ni foa baita, ² ma ka gania fasi ka kedaa ta si baea fuana ngwane naonao ki ’ana beu ni foalae ki ’i Damaskas, fasi da ka alamatana ka rofe ’uria imole ki ne da manata mamana ’ana Aofia, ma lelea sa nia ka daotoona ta ngwane ma langi ta keni ’urineri, nia ka dauda, ma ka olifada mai ’uria ’i Jerusalem. ³ Ma ’ana si manga ’e lea ’uria ’i Damaskas, ma ka dao karangia na kau ’i fera, tona boroi na binabina faasia ’i mamangaa ka binalu naa faafi nia. ⁴ Ma nia ka ’asia ’i thaegano, ma ka rongoa tee si lingee baea ’e ’urii fuana, “Saul ’ae, Saul! ’Urifita nee ’oko faangada nau ngwalee?” ⁵ Sui tha Saul ’e olisia ka ’urii, “Arai ’ae, ’oe ni ti nena?” Ma si lingee doo neri ’e olisia ka ’urii, “Nau tha Jisas, na ngwane ne ’o faangadaa. ⁶ ’O tatae, ’oko lea naa ’i fera, ma dau faarongo ’ana si doo ne ’ou ilia.” ⁷ Ma na ngwane ki ne da lea fonea tha Saul, da ka takwe enoeno, ma da si thaea naa ta si baea. Da rongoa si lingee doo neri, sui ta ’e langi da si rikia bo ta ngwane. ⁸ Sui tha Saul ’e tatae mai, ma ka kwakwasia maana, sui ta ’e langi si rikia bo ta si doo. Ma da dau ’ana ’abana, da ka talaia naa ’uria ’i Damaskas. ⁹ Tha Saul si rikia naa ta si doo, sulia maana ’e rodo naa sulia olu fe dani. Ma sulia olu fe dani neri ki laubo, ’e langi si ’ania ta si fanga, ma si kuufia laubo ta si kafo. ¹⁰ Ma na tee ngwane fafurongo tha Jisas laubo na thatana tha Ananias, ’e too laubo ’i Damaskas, ma ka lionununa na Aofia. Ma na Aofia ka bae ’urii fuana, “Ananias ’ae!” Ma tha Ananias ’e olisia ka ’urii, “Aofia ’ae, nau nee.” ¹¹ Na Aofia ka bae ’urii fuana, “’O kwaimaakwali, ’oko lea sulia tale ne da ’alangia ’ana ‘Tale ’O’olo,’ ma ’oko lea ’uri beu tha Jiudas, ’oko soetalafana ’uria tee ngwane faasia ’i Taasis na thatana tha Saul. Nia ’e foa ’ana ’i seeri, ¹² ma nia lionunumu sui naa ne ’o ruu kau ’i siana, ma ’oko alua ’abamu faafi nia, fasi na roo maana ka lilio lau.” ¹³ Sui tha Ananias ’e olisia ka ’urii, “Aofia ’ae, ngwane ’oro ki da faarongo nau ’ana ngwane ne ma si doo ta’ae ’oro ki ne ’e ilia fuana imole ’oe ki ’i Jerusalem. ¹⁴ Ma nia ’e lea na mai ’i see ’i Damaskas, fasi ka daua ni ti kera ne da foasi ’oe, sulia na ngwane ni foa baita ki ne da alamatana fuana.” ¹⁵ Sui ta na Aofia ’e olisia ka ’urii, “’O lea ’amu, sulia nau ku fili nia sui naa fasi ka rao fuaku, ma kau faatalo ’ani nau fuana imole ki ne langi lau imole Jiu ki, ma na ngwane ’inito kera ki, ma fuana imole ki ’i Israel laubo. ¹⁶ Ma nau ’i tala’aku ne kwau faatana fuana si doo ki ne nia kau ngada ’ania ’ana si manga ne nia kau faatalo ’ani nau.” ¹⁷ ’Urineri tha Ananias ’e lea, ka ruu ’i laona beu neri, ma ka alua ’abana faafia tha Saul, ma ka bae ’urii, “Ngwane futa nau Saul ’ae, tha Jisas na Aofia ’i tala’ana ne odu nau mai. Nia bae ’e daofaatai fuamu sulia tale, ’ana si manga bae ’o lea mai ’i see. Nia ka odu nau mai, fasi ’oko lilio lau, ma ’oko too ’ana Mangoedoo Abu.” ¹⁸ Ma ’ali’ali bo roo si doo ilingia unafana thakwari ka ’asia naa faasia maana tha Saul, ma nia ka lilio lau. Sui nia ’e tatae, ma ka sisiuabu naa. ¹⁹ Ma ’i burina ne ’e fanga ka sui naa, na nonina ka suukwai lau. Tha Saul ’e too fonea bare ngwane fafurongo ki ’i Damaskas sulia ange fe dani. ²⁰ Ma nia ka lea ’ali’ali ’uri beu ni foalae, ma ’e thafalia na baelae sulia tha Jisas ka ’urii, “Tha Jisas naa na Ngwela nia tha God.” ²¹ Ma ni ti kera ne da rongoa, da ka kwele ’asiana, ma da soetalafada kwailiu ’i malutada da ka ’urii, “Nee rongwane ’ae, nia na ngwane bae ’e totoo ’i Jerusalem nee, ma ka thaumaelia imole ki ne da foa ’ana thatana tha Jisas? Ma nia ’e lea na mai ’i see, fasi ka dau imole neri ki, ma ka talaida siana ngwane ni foa baita ki?” ²² Tha God ’e filia tha Saul, ma na baelana ka suukwai ’asiana. Ma tha Saul ka faatana sulia tha Jisas laona na Kekedalae Abu ne nia na ngwane ne tha God filia. Ma ka ’urineri, imole Jiu ki ne da too ’i Damaskas, da ka lalafusia naa olisilana ’ana ta si doo. ²³ Ma ’i burina fe dani ’oro ki ’e sui, imole Jiu ki da ka koni ’uria ngata ofulae ’uria thaumaelilana tha Saul. ²⁴ Sulia dani ma na rodo, da ka folo ’usia maana na maethakaa ’ana maetoaa neri fasi da ka thaumaelia. Sui ta tha Saul ’e rongoa na manatalae doo kera ki. ²⁵ Ma ’ana tee fe rodo, na bare ngwane fafurongo nia ki da talaia, da ka faasifoa laona na kukudu baita ’uria ’i maa sulia maekwakwadaa ’initoona sulufau ne da ’ui kalia ’ana na maetoaa neri. ²⁶ Ma tha Saul ’e lea ’i Jerusalem, ma ka thasi ’uria lea ofulae fonea na imole ne da manata mamana ’ana tha Jisas ki. Ma langi da si faamamanea na thasa nia nee ta ngwane fafurongo laubo ’ana tha Jisas, ma da ka mau ’ani nia. ²⁷ Bo tha Banabas ’e lea mai, ka talaia siana na aposol ki, ma ka faarongo da ’ana ne tha Saul ’e rikia na Aofia sulia tale, ma na Aofia ka bae laubo fuana. ’Urineri nia ka faarongo da laubo ’ana tha Saul ne ’e bae ramoramoa sulia tha Jisas ’i Damaskas. ²⁸ Ma da fi faamamanea, ma tha Saul ka fi too naa foneda, ma ka tatha laona ofutana ’i Jerusalem, ma ka bae rara’a sulia tha Jisas. ²⁹ Ma nia ’e bae ma ka olisusuu fonea imole Jiu ki ne da bae ’ana baelae Grik, ma da ka thasi ’uria thaumaelilana. ³⁰ Ma ’ana si manga na ngwane ne da manata mamana ki da rongoa si doo neri, da ka talaia tha Saul ’uria ’i Sesarea, ma da ka fala ’uria ’i Taasis. ³¹ Ma na imole manata mamana ki laona bali fera ’i Jiudea, ma ’i Galili, ma ’i Samaria ki, da ka fi too na ’ana enoenoa ’ana si manga neri. Ma na ofulada na imole manata mamana neri ka suukwai, ma ka baita lau ’ana imole ’oro ki ne da manata mamana. ’E ’urineri, sulia na Mangoedoo Abu ’adomi kera, ma da ka faa’initooa na Aofia. ³² Ma tha Pita ’e lea ’ana maetoaa ’oro ki, ma ’ana tee si manga nia ka lea ’i Lida fasi nia ka maatoona na imole tha God ki ne da too ’i laona maetoaa neri. ³³ Ma ’i seeri, nia ka daotoona tee ngwane thatana tha Aeneas ne nonina mae ma langi nia si tatae naa faasia na ifitai nia sulia kwalu fe ngali ki. ³⁴ Ma tha Pita ka bae ’urii fuana, “Aeneas ’ae, tha Jisas Kraes ’e gura ’oe naa ’ana si manga neri. ’O tatae, ’oko lukumia na ifitai ’oe.” Ma ’ali’ali bo tha Aeneas ka tatae naa. ³⁵ Ma na imole ki sui ne da too ’i Lida ma ’i Saron, da rikia, ma da ka manata mamana ’ana Aofia. ³⁶ ’Ana maetoaa ’i Jopa, tee keni ne manata mamana, nia too laubo ’i seeri, na thatana ni Tabita. (’Ana baea ’i Grik nia ni Dorkas.) Nia ’e ilia si doo ’okae ’oro ’asiana ki, ma ka kwai’adomi ’asiana laubo ’ana imole ne da siofaa ki. ³⁷ Ma ’ana si manga neri, nia matai, ma ka mae. Ma da ka taufia nonina ’e sui, da ka sakua, ma da ka ngala ’uria kade beu ’i langi, ma da egwelaa ’i seeri. ³⁸ Ma na maetoaa ’i Jopa langi si tau bo faasia ’i Lida, ma ’ana si manga neri imole ne da manata mamana ki da rongoa tha Pita ’e too ’i Lida, da ka fala roo ngwane ki siana fonea si baea ’urii, “’O lea ’ali’ali mai siameli.” ³⁹ ’Urineri tha Pita ka lea fe kera. Ma si manga ’e dao ’ana, da ka talaia ’uria kade beu ne ’i langi. Na gwe ’oru ki sui bo ne, da koni siana tha Pita ’i seeri, ma da ka angi. Ma da ka faatana na maku ’oro ki ne keni neri ’e taia ’ana si manga ’e moori ’ua. ⁴⁰ Sui tha Pita ka talai kera teefau, da ka kotho ’i maa faasia kade beu neri, ma nia ’e boruru, ka foa. Sui nia ka abulo fuana gwe rae neri, ka bae ’urii fuana, “Tabita ’ae, ’o tatae.” Ma na keni neri ka kwakwasia maana, ma si manga ’e lio kau, nia ka rikia tha Pita, ma nia ’e sulatatae ma ka gooru. ⁴¹ Ma tha Pita ’e dau ’ana ’abana, ma ’e ’adomia ka tatae ka takwe. Sui nia ka ’ai mai ’uria gwe ’oru bae ki, fonea na imole ne da manata mamana ki, ma ka faatana ni Dorkas ne ’e moori naa. ⁴² Na unuunua sulia si doo neri ’e talofia ofutana maetoaa lalau ’i Jopa, ma na imole ’oro ki da ka manata mamana naa ’ana na Aofia. ⁴³ Ma tha Pita ka too ’i Jopa sulia fe dani ’oro ki fonea na ngwane ne thatana tha Saemon, na ngwane ne raoa nia ’uria thaungailana ’unge doo ’ana buluka ki.

¹ Ma tee ngwane ’i Sesarea ne thatana tha Konelias, na ngwane naonao ’ana ngwane ni firu ki ’i Rom ne da ’alangia ’ana “Bare ngwane ’i Itali.” ² Nia na ngwane ne ’e faa’initoa tha God, ma ka foa ngwaluda laubo. Nia fonea na imole ki sui laona beu nia ne da foasia tha God, ma da ilia doo ’okae ’oro ki ’uria ’adomilana imole siofaa ki ’i Jiu laubo. ³ Aia, ma ka tala’ana oluna kade thato ’i thaulafi ’ana tee fe dani, nia ’e rikia tee faataia, na enselo tha God ’e daofaatai ma ’e lea mai ka bae ’urii fuana, “Konelias ’ae!” ⁴ Nia ’e alua maana ’ana enselo neri, ka mau, ma ka bae ’urii, “Ngwane baita nau ’ae, tae naa ne ’o dooria?” Ma na enselo neri ’e olisia ka ’urii, “Tha God ’e nonithathala ’asiana suli ’oe, ma ka alafaafia na foalae ’oe ki ma na raoa ’okae ne ’o ilia ’ana ’adomilana imole siofaa ki, ma tha God kau kwaiarangai ’oe ’uria si doo neri. ⁵ ’Ana si manga neri naa, ’okou fala tai ngwane da ka lea ’uria ’i Jopa fasi da ka soea mai tee ngwane ne thatana tha Saemon Pita. ⁶ Nia ’e too laona luma tee ngwane rao ’ana ’unge doo ’ana buluka ki, thatana tha Saemon bae na luma nia ’e too sulia asi.” ⁷ Na enselo neri ’e bae ’urineri fuana sui, ka lea na ’ana. Ma tha Konelias ka soea mai roo ngwane ’ana ngwane ki ne da rao ’i laona beu nia ’i siana, fonea tee ngwane ni firu nia, na ngwane neri ’e foasia laubo tha God. ⁸ Ma nia ’e faarongo kera ’ana si doo ne ’e rikia ma ka rongoa. Sui nia ka odu keerua kau ’uria ’i Jopa. ⁹ ’Ana fe dani ’i buri, si manga ngwane neri ki da lea ’ua kau, ma da karangi dao na ’ana maetoaa ’i Jopa, ma ’ana si manga neri tha Pita ’i raa ’i fafona luma, fasi ka foa ’ana ’i asoa. ¹⁰ Ma nia ’e fiolo, ma ’e dooria ka fanga. Ma ’ana si manga da kwaimaakwali ’ua ’ana fanga ki, nia ka rikia tee faataia. ¹¹ Nia ’e rikia ’i thalo ’e ’ifi, ma ka rikia na doo ilingia ’abe maku reba ne da faasifoa mai ’i thaegano laona molaagali, ma rikilana ’e ilingia ta ngwane ne dau ’ania ’ana fai susui doo ki. ¹² Ma laona ’abe maku neri na doo moori ki, na doo ’a’ala ki, na doo angoango ki, ma na tha’aro kwasi ki. Na doo neri ki, na bibirangaa tha Mosis ’e luia ta imole si ’ania. ¹³ Sui nia ka rongoa tee si lingee doo ’e bae ’urii fuana, “Pita ’ae, ’o tatae ’oko thaumaelida, ma ’oko ’anida.” ¹⁴ Ma tha Pita ’e olisia ka bae ’urii, “Aofia ’ae, ’e langi ’asiana, sulia langi kwasi ’a’ania ta si doo ne sua ma ka bilia.” ¹⁵ ’Urineri na lingee doo neri ka bae lau ’urii fuana, “’E langi ’osi thaea doo sua ma doo bilia ’ana doo ki ne tha God ’e thaea ’e ’okae, ma ka mola bana ’uria ’anilana.” ¹⁶ Olu si manga ki ne si doo neri ’e faatai ’urineri ’ania, sui da ka olitana laubada na ’abe maku bae ma na doo bae ki sui ’uria ’i thalo. ¹⁷ Ma tha Pita ka manata ’ana sulia maalutana si faataia neri ne ’e rikia. Ma ’ana si manga neri laubo na ngwane bae ki tha Konelias ’e oduda mai, da ka soetalafana ’uria luma tha Saemon, ma da ka dao naa ’i maana maethakaa. ¹⁸ Ma da soetalafada da ka ’urii, “’Urii ma tee ngwane thatana tha Saemon Pita ’e too ’i see?” ¹⁹ Ma ’ana si manga neri, tha Pita ’e manata ’ua bana sulia si faataia bae ’e rikia, sulia ’e dooria ka thaitamana maalutana. Ma na Mangoedoo Abu ka bae ’urii fuana, “Fafurongo fasi, na olu ngwane ki da dao ’i see, ma da rofe ’uri ’oe. ²⁰ Tatae, ’oko sifo kau siada, ma ka langi ’osi manata ruarua lau ’uria lealae foneda, sulia nau ne ku faleda mai.” ²¹ Sui tha Pita ’e sifo kau siada, ka bae ’urii, “Nau naa na ngwane ne molu rofe ’uria. ’Urii ma molu lea ’urifita mai nee?” ²² Da olisia da ka bae ’urii, “Tha Konelias na ngwane naonao ni firu ne odu kameli mai. Nia na ngwane ’okae, ma ka foasia laubo tha God. Ma na imole ki sui bo ’i Jiu da faare baita ’asiana ’ani nia. Ma tee enselo tha God ka thaea fuana fasi nia ka soe ’oe ’uria ’i luma nia, ma ’e dooria ka rongoa si doo ne ’ou thaea fuana.” ²³ Ma tha Pita ’e talaia kau ngwane neri ki ’i luma, ma da ka too fonea ’ana fe rodo neri. Sui ’i laasikadangi ’ana ruana fe dani, tha Pita ’e thathalu ma ka lea foneda ma tai ngwane ki ’i Jopa ne da manata mamana. ²⁴ ’Ana fe dani ’i buri, da ka dao naa ’i Sesarea, si kula bae tha Konelias ’e kwaimaakwali ’ania. Ma na doorana ki, ma na ngwane kwaimani nia ki ne ’e laefida mai, da maasia laubo tha Pita ma tha Konelias. ²⁵ Ma si manga tha Pita thasa kau ruu bo kau, tha Konelias ’e daotoona, ma ka boruru ’i ’aena tha Pita, ma thasa ka foasia na ’ana. ²⁶ Sui ta tha Pita ’e taea ka bae ’urii, “’O tatae, sulia nau nee na ngwane ilingi ’oe laubo.” ²⁷ Ma tha Pita ka bae fonea tha Konelias, ma daru ka ruu na kau laona luma. Ma nia ka rikia imole ’oro ’asiana da koni. ²⁸ Ma ka bae ’urii fuada, “Kamolu molu thaitamana ’okae sui naa ’ana ne na bibirangaa kameli Jiu ki, ’e luia langi meli si ruu ’i laona luma kamolu ki, ma ka langi meli si rao ofu fone kamolu imole ki ne langi lau Jiu. Sui ta, tha God ’e faatana sui naa fuaku fasi ka langi kwasi thaea ta ngwane ’ana ngwane bilia ma langi ka sua. ²⁹ Nia ne adea ku lea mai si manga ne ’o soe nau mai ’ania, ma ka langi kwasi lea mai fonea ta manata ruarualae. ’Urineri ku soetalafamolu, ’uria tae ne molu ka kwaiodui kau ’uri nau?” ³⁰ Tha Konelias ’e olisia ka ’urii, “Nau ku foa ’aku ’i luma nau ’ana oluna kade thato ’i thaulafi ’urineri, ma tona boroi tee ngwane ’e ’afi ’ana maku ngwaasinasina ’e takwe naa ’i naofaku, ³¹ ma ka bae ’urii, ‘Konelias ’ae, tha God ’e rongoa naa foalae ’oe, ma ka rikia na raoa ’okae ’oe ki ’ana ’adomilada na imole siofaa ki. ³² ’O fala ta ngwane ka lea ’i Jopa fasi ka soea mai tee ngwane thatana tha Saemon Pita. Nia too fonea tha Saemon, na ngwane bae ’e rao ’ana ’ungana buluka ki, ma na luma nia ’e too sulia one ’i asi.’ ³³ Nia ne, ’ali’ali ku laefi ’oe mai. Ma ’e ’okae ’asiana ne ’oko lea mai. Iuka, kolu sui naa ne kolu too ’i see ’i naofana tha God, ma kameli meli kwaimaakwali naa ura rongolana doo ki sui ne tha God ’e dooria ’ou faarongo kameli ’ania.” ³⁴ Tha Pita ka bae ’urii, “Nau ku thaitamana ’okae ’ana ne tha God ’e rikia na imole ki sui ka bobola sui bo, ma langi si ’ilisia imole ki. ³⁵ Ma ni ti boroi ’ana ne ’e faare baita ’ana tha God, ma ka ilia doo ’o’olo ki, nia naa ne na ngwane ne tha God ’e ele sulia, sui boroi ’ana ta kwalafaa tae ne nia ’e lea mai faasia. ³⁶ Nau ku thaitamana molu rongoa sui naa na Faarongolae ’Okae ne tha God ’e fala mai fuana toaa ’i Israel. Nia ’e fala mai na Faarongolae ’Okae neri fasi kolu ka too ’ana fanualama sulia tha Jisas Kraes, ne ’e Aofia fuana imola ki sui. ³⁷ Molu ka thaitamana laubo si doo baita bae ki ’e fuli ’i Israel, thafali mai ’i Galili, burina bae tha Jon ’e thaea fasi na imole ki da ka abulo faasia ta’alae kera ki ma da ka sisiuabu. ³⁸ Ma molu ka thaitamana laubo ne tha Jisas na ngwane ’i Nasaret, ne tha God ’e fala na Mangoedoo Abu ma na suukwaia fuana. Tha Jisas ’e lea ’ana kula ’oro, ma ka ilia doo ’okae ki, ma ka guraa imole ki sui ne da too farana suukwaia nia tha Saetan. Tha Jisas ’e ilia si doo neri ki, sulia tha God ’e too fonea. ³⁹ Meli rikia naa si doo ki ne tha Jisas ’e ilia ’i Israel ma ’i Jerusalem. Sui da ka thaumaelia ’ana fotoilana sulia ’airarafolo. ⁴⁰ Sui ta, tha God ’e taea faasia maea ’ana oluna fe dani, ma ka faatai nia ’i tala’ana fuameli. ⁴¹ ’E langi nia si daofaatai lau fuana imole ki sui, nia ’e daofaatai bana fuameli na ngwane ki ne tha God ’e filia, ma meli ka faamamanea sulia meli fanga ma meli ka kuu naa fonea ’i burina ne tatae naa faasia maea. ⁴² Ma nia ka bae fifii fuameli, fasi meli ka faamamanea ma meli ka faatalo ’ani nia naa tha Jisas na ngwane ne tha God ’e filia fasi ka tooketaa imole moori ki ma na imole mae ki. ⁴³ Ma na profet ki sui ne da bae sulia na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia ’uria faamoorilana imole nia ki. Na profet ki da thaea na imole ki ne da manata mamana ’ani nia, tha God kau manatalukea ta’alae kera ki, ’ana suukwailana thatana tha Jisas Kraes.” ⁴⁴ Ma ’ana si manga tha Pita ’e bae ’ua bana, na Mangoedoo Abu ka sifo naa faafia imole ki sui ne da fafurongoa baelana. ⁴⁵ Ma na imole ki ’i Jiu ne da manata mamana ’ana tha Jisas, ne da lea mai faasia ’i Jopa fonea tha Pita, da ka kwele ’asiana, sulia tha God ’e fala dangatai laubo ’ana Mangoedoo Abu fuana imole ki ne langi lau Jiu. ⁴⁶ Iuka, da rongoa imole ki ne langi lau Jiu, da bae laubo ’ana baea ’e’ete ki, ma da ka faa’initoa tha God. Tha Pita ka bae ’urii, ⁴⁷ “Na imole nee ki, da too laubo ’ana Mangoedoo Abu ilingi kameli. Ma langi ta imole si tala’ana naa ka luida faasia sisiuabulae ’ana kafo.” ⁴⁸ Tha Pita ’e bae fifii fuada fasi da ka sisiuabu naa, sulia da manata mamana ’ana tha Jisas Kraes. Sui da ka gania fasi nia ka too lau foneda sulia ta ange fe dani.

¹ Na aposol ki ma na imole manata mamana ki ne da too ’i Jiudea, da rongoa ne na imole ki ne langi lau Jiu da manata mamana laubo ’ana baelana tha God. ² Ma ’ana si manga tha Pita fonea ono imole manata mamana ki da dao ’i Jerusalem faasia ’i Sesarea, na imole Jiu ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, da ka balufia tha Pita, ³ da ka bae ’urii, “Se! ’Oe ’o ruu ’i laona luma kera imole ki ne langi lau Jiu ne langi da si ’irimamalafoa, ma ’oko fanga bamu foneda!” ⁴ Ma tha Pita ka bae fuada sulia si doo ki sui ne fuli ka ’urii, ⁵ “’Ana si manga ku too ’ana maetoaa ’i Jopa, nau ku foa, ma ku rikia tee faataia. Nau ku rikia tee doo ilingia ta abe maku reba ne da faasifoa mai faasia ’i lofothalo, ’e ilingia ’ana tai ngwane ki da dau ’ana fai susui doo ki, ma ka sifo mai ’i siaku. ⁶ Ma nau ku lilio ’i laona, ma ku rikia doo moori ki laona thaegano, doo ’a’ala ki, doo angoango ki, ma na tha’aro kwasi ki. ⁷ ’Urineri, nau ku rongoa tee si lingee doo ’e bae ’urii, ‘Pita ’ae ’o tatae, ’oko thaumaelida, ma ’oko ’anida!’ ⁸ Sui ta nau ku bae ’urii, ‘Aofia ’ae, langi ’asiana bo, sulia langi kwasi ’a’ania ’ua ta si doo ne sua ma ka bilia, na doo ne ki bibirangaa tha Mosis ’e luia ta imole si ’ania.’ ⁹ Sui si lingee doo neri faasia lofothalo ka bae lau ’urii, ‘’E langi ’osi thaea ta si doo ne ’e sua ma ka bilia ’ana doo ki ne tha God ’e thaea ’e folaa naa.’ ¹⁰ Na doo neri ’e ’urineri ’ana olu si manga sui, da ka olitana laubo ’ada ’i langi. ¹¹ ’Ana si manga neri, na olu ngwane ki ne tee ngwane ’e oduda mai siaku faasia ’i Sesarea, da ka dao naa ’i maana luma neri ku too ’ana. ¹² Ma na Mangoedoo Abu ka thaea fuaku, nau ku lea foneda, ma langi kwasi manata ruarua sulia kera langi lau ngwane Jiu ki. Ma na ono ngwane neri ki, ne da manata mamana ma da too ’i Jopa, da ka lea laubo fone nau ’uria ’i Sesarea, ma meli ka ruu ’i laona luma tha Konelias. ¹³ Ma nia ka faarongo kameli ’ana ne ’e rikia tee enselo ’e takwe laona luma nia ma ka bae ’urii fuana, ‘’O odua ta ngwane ’uria ’i Jopa fasi ka soea mai na ngwane ne thatana tha Saemon Pita. ¹⁴ Nia kau thaea baelana fuamu, thasa ni ’oe ma na ’aebara ’oe molu kau moori.’ ¹⁵ ’Ana si manga ku thafali bae bo fuada, na Mangoedoo Abu ka sifo na mai faafida, ilingia laubo bae ’e sifo mai faafi kolu ’ana fe dani bae ’ana Pentekos. ¹⁶ Ma nau ku manatatoona si doo bae Aofia ’e thaea ka ’urii, ‘Tha Jon ’e faasisiuabua bana imole ki ’ana kafo, sui ta, tha God kau faasisiuabu kamolu ’ana Mangoedoo Abu.’ ¹⁷ Tha God ’e fala laubo Mangoedoo Abu fuana imole ki ne langi lau Jiu, ilingia laubo ne ’e fala fuakolu, ’ana si manga bae kolu manata mamana ’ana Aofia tha Jisas Kraes. ’Urineri ne langi kwasi tala’ana kwau luia tha God, si manga ’e alafaafia na imole nee ki!” ¹⁸ Ma ’ana si manga da rongoa si doo neri, na ngunungunulae kera ki ka sui naa, ma da ka faabaitaa naa tha God, da ka ’urii, “God ’e alamatana laubo imole ki ne langi lau Jiu boroi, da ka abulo faasia ta’alae kera ki, ma da ka moori!” ¹⁹ Ma sulia na kwai faangadalae ’ana si manga bae da thaumaelia ’ana tha Stefen ’e baita, nia ne adea na imole ki ne da manata mamana da ka tagala. Ma tai imole ki ’ada da lea ’uria bali fera ’i Fonisia, ma ’uria na auaua ’i Saeprus, ma na maetoaa baita ’i Antiok, ma da ka faarongo ’ana Faarongolae ’Okae fuana imole ki ’i Jiu bana talifili kera. ²⁰ Ma tai imole ki ne da manata mamana ne da lea mai faasia auaua ’i Saeprus, ma tee maetoaa baita ’i Saeren, da ka lea laubo ’uria ’i Antiok, ma da ka faarongo ’ana Faarongolae ’Okae sulia na Aofia tha Jisas fuana imole ki ne langi lau Jiu laubo. ²¹ Ma na suukwaia tha God ka too fonea na imole ki ne da manata mamana, ma na imole ’oro ki, da ka manata mamana laubo, ma da ka abulo ’uria na Aofia. ²² Na faarongolae sulia si doo neri ki ’e talofia na ofulada na imole manata mamana ’i Jerusalem ma na ngwane naonao kera ki. Ma da ka fala naa tha Banabas ’uria ’i Antiok. ²³ Ma ’ana si manga ’e dao bo ’i seeri, nia ka liothaitamana ne tha God fala ’okaelae fuana imole ki ’i seeri, nia ka nonithathala ’asiana, ma ka faasuukwai kera teefau fasi da ka takwe ngado ’ana manata mamanalae kera ’ana na Aofia. ²⁴ Tha Banabas na ngwane ’okae, ma na manata mamanalae nia ka suukwai, ma na Mangoedoo Abu ka funguli nia. Ma sulia tha Banabas, nia nee na imole ’oro ki da ka thafali manata mamana naa ’ana na Aofia. ²⁵ ’I buri, tha Banabas ka lea naa ’i Taasis, fasi ka rofe ’uria tha Saul. ²⁶ Ma si manga ’e daotoona, nia ka talaia, daru ka lea naa ’i Antiok. Ma daru ka too ’i seeri sulia tee fe ngali. Ma daru ka ofu fonea imole ’oro ki ne da manata mamana ’i seeri, ma daru ka toodoo fuada. Ma ’i Antiok ne na imole ki da thafalia ’alangilada na imole manata mamana ki ’ana na “Imole nia ki tha Kraes.” ²⁷ Ma ’ana si manga neri, tai profet da lea faasia ’i Jerusalem, da ka dao ’i Antiok. ²⁸ Tee ngwane ’ada ne thatana tha Agabus, ’e takwe, ma ka bae ’ana suukwailana Mangoedoo Abu, ma ka thaea thasa na uni fioloa baita kau tatha laona molaagali. Nia ’e dao mai ’ana si manga tha Kladius ’e ’inito ’i Rom. ²⁹ Ma na bare ngwane fafurongo ki, da ka manata ’uria falemalefolae ’uria ’adomilada na imole ki ne da manata mamana ne da too ’i Jiudea. Ma na imole ki sui, da ka fala si doo ki ne tala’ana dau fala. ³⁰ Ma da ade ’urineri, ne da ka fala si falelae kera ki fuana tha Banabas ma tha Saul, fasi daru ka ngala fuana ngwane naonao kera na ofulada na imole manata mamana ki ’i Jerusalem.

¹ ’Ana si manga neri, tha Herod na ngwane ’inito ’e daua tai imole ’ana imole manata mamana ki, ma ’e dooria ka faangada kera. ² Ma ’e fala na ngwane ni firu nia ki fasi da ka thaumaelia tha Jemes, na doorana tha Jon, ’ana ’ila ni firu. ³ Ma si manga ’e rikia ne na Jiu ki da nonithathala sulia si do neri nia ’e ilia, nia ka fala ngwane ni firu nia ki, da ka daua laubo tha Pita. Nia ’e ilia si doo neri ’ana si manga ’ana “Fangaa ’ana Tathalae.” ⁴ Ma ’i burina da daua sui naa tha Pita, da ka alua ’i laona dele, ma na fai barengwane na firu ki ne da folo ’usia, ma ’ana barengwane neri ki, da alua fai nonii ngwane ’ana tee barengwane. Sulia tha Herod ’e manata ’uria ketolana tha Pita ’i maana imole ki burina Fangaa ’ana Tathalae. ⁵ Tha Pita ’e too bana laona dele. Ma na ofulada na imole manata mamana ki, da ka foa suukwai fuana tha God fasi ka ’adomia tha Pita. ⁶ ’Ana fe rodo ’i nao ’ana ne tha Herod kau ketoa tha Pita ’i maana imole ki, tha Pita ’e maleu bana ’i malutana roo ngwane fofolo ki. Da kania ’ana roo seni ki, ma na ngwane fofolo ki da ka folo laubo mai ’i maana maethakaa ’ana dele neri. ⁷ Ma tona boroi tee enselo nia na Aofia ’e dao mai ka takwe naa ’i siana, ma tee folaalae baita ka talafia naa laona mae dele neri ’e too ’ania. Na enselo ’e dau ’i gwauna ’abana tha Pita ma ’e faatharasia, ka bae ’urii, “’O tatae ’ali’ali!” Bo, na seni bae da kania ’ana roo ’abana ka ’asia naa faasia ’abana. ⁸ ’Urineri na enselo neri ka bae ’urii, “’O ’afi ’ana maku ’oe, ma ’oko alua tae butu ’oe ki ’aemu.” Ma tha Pita ka ade naa sulia. Sui na enselo neri ka bae lau ’urii, “’O ’afisia maku ruruu fafo baita ’oe, ma ’oko lea mai fone nau.” ⁹ Ma tha Pita ka lea naa ’i burina ’i maa faasia laona dele. Sui ta, ’e langi si thaitamana bo si doo neri na enselo ’e ilia ’ani nia, ka mamana ma laa ’e langi. Sulia ’e fiia ’ana thasa ’e maleubole bana. ¹⁰ Ma na enselo neri fonea tha Pita, daru lea, daru ka talua naa etana ngwane folo, sui na ruana ngwane lau, sui daru ka fi dao ’ana ’olofolo ne da thaungana ’ana babae thalo, ne ’e lea kau ’uria laona fera. Ma na maethakaa neri ka tala ’ifi bana fuadarua, ma daru ka kotho na kau ’i maa. Ma si manga daru lea na kau sulia tale baita, na enselo neri ka lea na ’ana faasia tha Pita. ¹¹ Ma tha Pita ka fi thaitamana si doo ne fuli fuana ma ka bae ’urii, “Iuka nau ku fi thaitamana ’e mamana ’asiana. Tha God ’e fala mai enselo nia, ma ka ’adomi nau faasia tha Herod ma na imole ki ’i Jiu, ma langi da si thaumaeli nau ilingia ne da ngata ofu ’uria ililana.” ¹² Si manga tha Pita ’e thaitamana si doo neri, nia ka lea naa ’i luma ni Meri na gaa tha Jon Mak. Ma na imole ’oro ki da koni laona luma neri, ma da foa ’ada. ¹³ Si manga tha Pita ’e dao mai, nia ka takwe ’i burina maethakaa, ma ka kidikidi. Ma tee thaari ni rao ’i luma neri na thatana ni Roda ka lea na mai. ¹⁴ Ma si manga ’e rongo thaitamana lingena tha Pita, nia ka nonithathala ’asiana, ma langi nia si ’ifingia bo ’olofolo. Nia ’e fita ka oli, ma ka faarongo fasi ’ana ne tha Pita ’e takwe mai ’i maa. ¹⁵ ’E langi da si manata mamana ’ana, ma da ka thaea ’e oengwanea naa. Sui ta, nia ’e susuu bana ka bae ’urii, “Nau ku bae mamana nee.” ’Urineri bo da olisia da ka ’urii, “Alamia na enselo ne liosuli nia tomone nena.” ¹⁶ Ma ’ana si manga neri laubo, tha Pita ’e kidikidi ka lado bana. Ma si manga da ’ifingia na ’olofolo, da ka rikia naa tha Pita, ma da ka kwele ’asiana. ¹⁷ Ma nia ’e fala si mamalafoa ’ana ’abana fuada fasi da ka too enoeno. Ma nia ka faarongoda thasa tha God ne lafua nia faasia laona dele. Ma nia ka bae ’urii, “Molu lea kau, ma molu ka faarongo ’ana si doo ne ki fuana tha Jemes ma na imole ki ne da manata mamana.” ’I burina ne ’e thaea si doo neri ki sui, nia ka lea na kau ’ana ’uria ta si kula ’e’ete. ¹⁸ Ma ’i laasikadangi, na ngalungalulae baita ka thafali naa ’i malutada na ngwane fofolo ki, sulia da lalafusia si doo ne ’e fuli fuana tha Pita. ¹⁹ Ma tha Herod ka fala baelana fasi da ka rofe ’uria tha Pita. Sui ta, ’e langi da si daotoona bo. Ma nia ka bae mai ’uria na ngwane fofolo ki, fasi ka soetalafada. Sui ta, ’e langi da si thaitamana si doo ne fuli fuana tha Pita, bo nia ka fala ngwane ni firu nia ki, da ka thaumaelida teefau. Ma ’i buri, tha Herod ka lea faasia ’i Jiudea, ma ka too fasi ’ana ’i Sesarea. ²⁰ Ma tha Herod ka rakethasu ’asiana fuana imole ki ’i Taea ma ’i Saedon. Ma da ofu ’ada ’i tala’ada, da ka lea siana tha Herod. Da lea da ka dao fasi ’i siana tha Blastas fasi ka ’adomi kera, sulia nia na ngwane baita ’i laona beu tha Herod. Sui fatai da fi lea siana tha Herod, da ka gani nia ’uria enoenoa. Da gani nia ’urineri, sulia da dooria folilana fanga faasia bali fera ne tha Herod ’e ’inito faafia. ²¹ Ma ’ana fe dani ne tha Herod ’e filia fasi nia ka bae fuana imole ki, ’e dao na mai. ’Urineri bo nia ’e ’afisia maku kwanga nia ki, ma ka fi too ’ana si kula ni gooru nia ngwane ’inito, ma ka bae fuada. ²² Si manga ’e bae ua bo, na imole ki da ka busu naa ’ana akwalae da ka ’urii, “Na ngwane naa langi neri ’e bae neri, ta god na ’ana neri!” ²³ Ma ’urineri bo na enselo neri tha God ’e lea mai ma ka kwaea tha Herod, ma nia ka matai, sulia ’e langi nia si faabaitaa bo tha God. Ma na ngwangwaa ki da ka ’ania nonina lelea ka mae bo. ²⁴ Ma na baelana tha God ka dao ’ana fera ’oro ki, ma na imole ’oro ki da ka manata mamana ’ani nia. ²⁵ Tha Banabas ma tha Saul, daru totoo ’i Jerusalem sui daru ka oli naa ’uria ’i Antiok ’i burina ne daru faasuia naa raoa ne da fala fuadarua. Ma daru ka talaia laubo tha Jon Mak fone keerua.

¹ Ma tai profet ma na ngwane toodoo ki, da too laubo ’i Antiok, foneda na ofulada na imole manata mamana ki, ma ni kera ne: tha Banabas, tha Simion bae da ’alangia ’ana “Ngwane boboraa,” tha Lisias faasia ’i Saeren, tha Manaen bae ’e too fonea tha Herod na ngwane ’inito, ma tha Saul. ² ’Ana si manga na ngwane neri ki da abufanga ma da ka foasia tha God, na Mangoedoo Abu ka bae ’urii fuada, “Molu ka filia tha Banabas ma tha Saul fasi daru ka ilia si raoa ne ku filidarua ’uria.” ³ ’I burina ne da abufanga ma da ka foa, da ka alua naa ’abada faafi keerua, sui da ka odu keerua na kau. ⁴ Sulia na Mangoedoo Abu ’e odua tha Banabas ma tha Saul, daru ka lea naa ’uria ’i Selusia faasia ’i Antiok. Ma daru ka faifolo naa ’uria auaua ’i Saeprus. ⁵ Si manga daru dao ’ana maetoaa ’i Salamis, daru ka faatalo ’ana baelana tha God laona beu ni foalae kera Jiu ki. Ma tha Jon Mak ’e lea laubo fonedarua fasi ka ’adomi keerua. ⁶ Ma si manga da lea faasia ’i Salamis, da ka tatha dongaa naa ’uria ’i Pafos ne ’e too ’ana ta bali ai ’ana auaua neri. ’I seeri, ne da daotoona tee ngwane ’i Jiu na thatana tha Barjisas ’e rao ’ana tala ’ana lufinangwai. Ma nia ta profet susuke laubo. ⁷ Nia ’e kwaimani fonea tha Sergius Polus na ngwane liotoo ’asiana ne ’e ’inito ’ana auaua neri. Na ngwane ’inito neri ’e kwaiodui ’uria tha Banabas ma tha Saul, sulia ’e dooria ’asiana ka rongoa ’ana baelana tha God. Ma daru dao daru ka bae naa fonea. ⁸ Sui ta, tha Barjisas ne rao ’ana tale ’ana ’ilu, ne ta thata lau ’ana tha Elaemas ’ana baelae ’i Grik, ’e tatae suusida, ma ka thasi ’uria folilana ngwane ’inito neri fasi nia si manata mamana ’ana tha Jisas. ⁹ Ma na Mangoedoo Abu ka burasia tha Saul ne da ’alangia laubo ’ana tha Pol, nia ka alua naa maana ’ana ngwane ne rao ’ana tale ’ana lufinangwai, ¹⁰ ma ka bae ’urii fuana, “’Oe kalena akalo! ’Oe ’o maalimae ’ana doo ’okae ki sui. ’O thaitamana ’asiana laubo kwalukaela sukelae ta’ae ki, ma ’ana si manga ki sui ’o thasi ’uria bulasilana mamanalae tha God ’ana sukea ki. ¹¹ ’O thaitamana tha God kau fala kwakwaelae fuamu ’ana si manga neri naa. Na maamu kau rodo, ma ’osi rikia raralana thato sulia ta tee kae si manga.” Ma ’ana si manga neri banaa, na maana tha Elaemas ka rodo naa, ma ka fali galogalo na ’ana ’uria ta ngwane ne kau dau ’ana ’abana ma ka talaia. ¹² Ma si manga na ngwane ’inito neri ’e rikia si doo neri ki, nia ka manata mamana naa ’ana tha Jisas, ma ka kwele ’asiana ’ana toodoolae sulia na Aofia. ¹³ Sui tha Pol ma tai ngwane ne da lea fonea, da toofolo mai faasia ’i Pafos, ma da ka dao ’ana maetoaa ’i Perga, laona bali fera ’i Pamfilia. Ma tha Jon Mak ka lea faasidarua ’i seeri, ma ka oli naa ’uria ’i Jerusalem. ¹⁴ Sui ta da lea faasia ’i Perga, da ka dao naa ’i Antiok, maetoaa laona bali fera ’i Pisidia. Ma ’ana Sabat, da ka lea laona beu ni foalae kera Jiu ki, ma da ka ’ono naa ’i thaegano. ¹⁵ ’I burina ne da teemai faasia si Baea Fifii nia ki tha Mosis ma na Kekedalae kera na Profet ki, na ngwane naonao ki ’ana beu ni foalae neri da ka fala si baea fuada da ka ’urii, “Ngwane kwaimani ki ’ae, lelea sa muru too ’ana ta si baea ni kwaiareilae fuana imole nee ki, muru ka thaea naa.” ¹⁶ ’Urineri, tha Pol ’e tatae, ma ka kwaikaru ’ana ’abana fasi da ka too enoeno, ma ’e thafali bae ka ’urii, “Imole ki ’i Jiu ’ae, ma kamolu imole ki ne langi lau Jiu ne molu too ’i see ’uria foasilana tha God, molu rongo nau fasi mai! ¹⁷ Tha God kolu imole ki ’i Jiu, ’e filia kokoo kolu ki ma ’e alamataida da ka ’oro ’asiana si manga bae da too ’i Ijip, ’ana si kula ne langi lau fera kera. Ma tha God ka olitai kera faasia ’i Ijip ’ana suukwaia baita nia. ¹⁸ Ma fulingana karangia fai akwale fe ngali ne, ’e lio sulida ’ania ’i laona bali fera kwasi. ¹⁹ Nia ka faafunuia fiu kulee toaa ki ’i Kenan, ma ka fala gano kera fuana imole neri ki fasi da ka nauthata ’ania. ²⁰ ’E ngalida tala’ana fai talange fe ngali ma lima akwale fe ngali, ’ito ’i Ijip lelea ka dao ’i Kenan. ’I buri, tha God ka fala ngwane ni keketoa ki fuada, lelea ka dao ’ana si manga bae tha Samuel ’e profet. ²¹ Ma si manga da gani ’uria ta ngwane ’initooa, tha God ka filia tha Saul fasi ka ’inito fuada. Tha Saul neri na ’alakwa tha Kis, faasia ’aebara tha Benjamin. Ma nia ka ’inito fuada sulia fai akwala fe ngali. ²² Sui tha God ka lafua tha Saul, ma ka alua tha Deved ka ’inito fuada. Ma tha God ka bae ’urii sulia tha Deved, ‘Tha Deved, na ’alakwa tha Jesi, nia nee na ngwane ne ku nonithathala ’asiana sulia, nia na ngwane ne tala’ana ka ilia doo ki sui ne ku dooria nia ka ilia.’ ²³ Faasia kwalafaa nia tha Deved ne tha God ’e filia tha Jisas ka alua nia na Faamoori fuana imole ki sui ’i Israel, ilingia bae ’e alangana ’ua na mai. ²⁴ ’I nao ’ana ne tha Jisas ’e thafalia na raoa nia, tha Jon bae faatalo ’ani nia fuana imole ki sui ’i Israel fasi da ka abulo faasia ta’alae kera ki, ma da ka sisiuabu. ²⁵ Ma ’ana si manga tha Jon ’e karangi ka faasuia naa raoa ne ’e ilia, nia ka bae ’urii fuana imole ki, ‘Alamia kamolu fiia thasa nau na ngwane bae tha God ’e filia naa nee, sui ta, ’e langi. Nau langi lau na ngwane neri molu kwaimaakwali maasia. Nia kau dao mai ’i buriku, ma nau kwasi tala’ana kwau ’agwaaro, ma ku lukea na butu nia ki ’i ’aena.’ ²⁶ “Ma kamolu dooraku ki ’ana kwalafaa tha Abraham, ma kamolu imole ki ne langi lau Jiu ne molu koni ’i see ’uria foasilana tha God, tha God ’e fala na mai si baea ni mooria nee fuakolu sulia tha Jisas. ²⁷ Aia, ma na imole ki ne da too ’i Jerusalem, ma na ngwane naonao kera ki, ’e langi da si thaitamana ni tai ne tha Jisas. Ma langi da si thaitamana bo baelana profet ki, sui boroi ’ana da ka teemainia ’ana fe Sabat ki sui. Nia nee da ka ’olea maelana tha Jisas, ilingia bae na profet ki da thaea na mai. ²⁸ Boroi ’ana langi da si daotoona bo ta si doo ne tala’ana fasi da ka thaumaelia ’uria, da ka gania tha Paelat fasi da ka thaumaelia. ²⁹ Ma ’i burina ne da ilia sui naa si doo ki sui na Kekedalae Abu ki ’e thaea suli nia, da ka lafua naa faasia na ’airarafolo, ma da ka alua ’i laona maa’ofi. ³⁰ Sui ta, tha God ’e tae nia faasia maea. ³¹ Ma sulia fe dani ’oro ki, ne imole ki ne da kwairooi ’ani nia faasia ’i Galili ’uria ’i Jerusalem, da riki nia bada. Ma si manga neri, da bae naa suli nia fuada na imole ki ’i Israel. ³² “Ma ni kameli meli dao ka naa ’uria faarongolamolu ’ana Faarongolae ’Okae. Si doo ne tha God ’e alangainia fuana kokoo kolu ki, ³³ kolu naa na ngwela kera ki ne tha God ’e faamamanea ’ana si alangaia neri fuakolu ’ana tataelana tha Jisas ’uria mooria. Ilingia bae tha God ’e thaea ’i laona ruana Sams ka ’urii, ‘’Oe naa na Ngwela nau. ’I tari’ina, nau naa na Maka ’oe.’ ³⁴ “Aia, tha God ’e bae sulia tataelana faasia maea, ma ’e ’afitai nia ka mae lau. Si do neri da kedaa laona Kekedalae Abu ka ’urii, ‘Nau kwau fala si faadianalae abu ki ne ku alangana mai fuana tha Deved.’ ³⁵ “’E mamana ’asiana, sulia ’e thaea laubo laona tee si kula ai ’ana Kekedalae Abu ka ’urii, ‘’E langi ’osi alamatana ngwane rao abu ’oe ka mae ma ka dura.’ ³⁶ “Si manga bae tha Deved ’e moori ’ua, nia ’e ilia naa si doo ki ne tha God ’e dooria fasi nia ka ilia. ’Urineri, nia ’e mae naa, ma da ka alua naa laona kilu ’i ninimana kokoo nia ki, ma na nonina ka dura naa. ³⁷ Sui ta, tha Jisas na ngwane ne tha God ’e taea faasia maea, na nonina ka si dura. ³⁸ - ³⁹ Imole kwaimani ki ’ae, molu ka thaitamana, ne meli faarongo kamolu ’ana sulia tha Jisas ne tha God e manatalukea na ta’alae kamolu ki. Imole ki sui ne da fiitoo ’ana tha Jisas, dau ’o’olo naa ’i maana tha God, ma na ta’alae kera ki ka aluke naa ma ka langi da si ’ida naa. Na roolae sulia bibirangaa nia ki tha Mosis, ’e langi si tala’ana ka adea imole ka ’o’olo. ⁴⁰ Molu ka lilio ’okae, fasi si doo ne profet ki da bae sulia si fuli fuamolu, ⁴¹ da thaea ka ’urii, ‘Molu rikia fasi, kamolu imole ki ne molu ’onionga ’ana tha God. Molu rikia ma molu kau kwele, ’i buri molu kau mae. Sulia, lelea sa ku ilia ta si doo ’i tari’ina, ka langi molu si manata mamana bo ’ana, sui boroi ’ana lelea sa ta imole ka faarongo kamolu ’ania.’ ” ⁴² Ma si manga tha Pol ma tha Banabas, daru kotho na kau ’i ’olofolo faasia na beu ni foalae, na imole ki da ka ganidarua fasi daru ka oli lau mai ’ana fe Sabat ’i buri, fasi daru ka faarongoda lau ’ana si doo neri ki. ⁴³ ’I burina ne imole ki da lea naa faasia na ofufua neri ’ana foalae, imole ’oro ki da ka lea naa sulia tha Pol ma tha Banabas. Kera tai imole ki ’i Jiu ma tai imole ki ne langi lau Jiu laubo ne da ’ado naa fonea imole ki ’i Jiu ’i laona abulae kera. Ma tha Pol fonea tha Banabas daru ka bae fifii fuada fasi da ka takwe suukwai ’ana manata mamanalae ’i laona liothaua nia tha God. ⁴⁴ Ma ’ana fe Sabat ’i buri, karangia na imole ki sui ’i laona maetoaa neri, da dao mai ’uria rongolana baelana tha Pol ma tha Banabas sulia na Aofia. ⁴⁵ Ma si manga na imole ki ’i Jiu da rikia konia baita neri, da ka liota’a ’asiana. Ma da ka bae tataga ’uria tha Pol, ma da ka aefaraa laubo. ⁴⁶ Sui ta tha Pol ma tha Banabas daru bae rara’a mone, daru ka ’urii, “’E tala’ana fasi miri ka bae fasi sulia baelana tha God fuamolu Jiu ki ’i nao. Sui ta, sulia ne molu otekamolu ’ania, molu faatana naa ne langi molu si tala’ana bo ngalilana mooria firi. Nia ne miri ka ’akwasi kamolu, ma miri ka lea na ’amiria siada na imole ki ne langi lau Jiu. ⁴⁷ Kamiria miri lea siana imole ki ne langi lau Jiu, sulia tha God ’e bae fifii fuamiria ka ’urii, ‘Nau ku alua ’oe ’oko ilingia ta kwethu fuada na imole ki ne langi lau Jiu. Ma ku arasi ’oe fasi ’oko faarongo ’ana suukwaia ni mooria nia tha God fuada na imole ki sui laona molaagali.’ ” ⁴⁸ Ma ’ana si manga na imole ki ne langi lau Jiu da rongoa si doo neri, da ka nonithathala ’asiana, ma da ka faabaitaa na faarongolae nia na Aofia. Na imole ki sui ne tha God ’e filida ’uria mooria firi, da ka manata mamana naa ’ana na Aofia. ⁴⁹ Ma na baelana tha God ka talofia naa ’i laona bali fera neri lalau. ⁵⁰ Sui ta, na imole ki ’i Jiu da baealingana na ngwane naonao ki laona maetoaa baita neri ma na gwaulii keni ki ’ana imole ki ne langi lau Jiu ne da foasia tha God. Ma na Jiu neri ki, da ka thafalia naa na aefaralana tha Pol ma tha Banabas, ma da ka taridarua naa faasia bali fera neri. ⁵¹ Daru kwaetafusia na gegeo faasia ’aedarua ’usi kera fasi ka ilingia na mamalafoa fuada ne tha God kau keto kera ’uria da otekera ni rongolana baelana tha God. Ma daru ka lea na ’adarua ’uria ’i Ikonium. ⁵² Ma na imole ki ’i Antiok ne da manata mamana, da ka nonithathala ’asiana, ma na Mangoedoo Abu ka fungulida naa.

¹ Tha Pol ma tha Banabas daru dao ’i Ikonium, daru ka lea lau laona beu ni foalae kera Jiu ki, ilingia bae daru ’ara ilia. Ma daru ka bae ’ana suukwaia, ma na imole ’oro ki ’i Jiu, ma na imole ki ne langi lau Jiu, da ka manata mamana naa ’ana tha Jisas. ² Sui ta, na Jiu ki ne da otekera manata mamana, da ka baealingana imole ki ne langi lau Jiu, ma da ka nagaa manatalada fasi da ka takwe suusia imole ki ne da manata mamana. ³ Tha Pol ma tha Banabas, daru ka too lau ’ana kae si manga ’i seeri, ma daru ka bae rara’a sulia na Aofia. Ma na Aofia ka faatana na baeladarua sulia tha Jisas ’e mamana, ’ana na falelana suukwaia fuadarua ’uria ililana si doo ni maungilana ki ma si doo ni kwelelae ai ki. ⁴ Ma na imole ki laona maetoaa neri, da ka toli naa, tai imole fonea Jiu ki, ma tai imole fonea na aposol ki. ⁵ ’Urineri tai imole ne langi lau Jiu ki fonea tai Jiu ki ma na ngwane naonao kera ki, da ngata ofu ’uria aefaralana aposol ki ma da ka ’uimaelidarua ’ana fau. ⁶ Sui ta ’ana si manga daru thaitamana, daru ka tafi naa ’uria maetoaa ’i Listra, ma maetoaa ’i Debi laona bali fera ’i Laekonia, ma ’uria na maetoaa ki kalikalida. ⁷ ’I seeri, daru ka faatalo ’ana na Faarongolae ’Okae. ⁸ Tee ngwane ’e too ’i Listra na ’aena ’e mae. Na ’aena ’e mae ’ito ’ua mai si manga ’e futa, ma ’e langi si fali. ⁹ Nia ’e ’ono ’i thaegano, ma ka fafurongoa baelana tha Pol. Ma tha Pol ’e alua maana ’ani nia, ma ka thaitamana ne nia ’e manata mamana ’ana tha Jisas ma ’e tala’ana kau gura nia bana, ¹⁰ ma ’e ’ai baita fuana ka ’urii, “’O tatae, ’oko takwe ’o’olo ’ana ’aemu!” Ma na ngwane neri ’e fafuthaka, ma ka falikwailiu naa ’i malutada. ¹¹ Si manga na konia neri da rikia si doo ne tha Pol ’e ilia, da ka ’adaa kokoolada ’ana baelae ’i Laekonia, da ka ’urii, “Na god ki da liaengwane naa, ma da ka sifo na mai siakolu!” ¹² Da ka ’alangia tha Banabas ’ana gwaulii god Sus, ma tha Pol da ka ’alangia ’ana tha Hermes na ngwane ni ngali baea kera god ki, sulia nia nee ’e bae ’ani keerua. ¹³ Na beu ni foasilana god Sus ’e tee ore tio toli kau ’i thara ’ana maetoaa neri. Ma na ngwane ni foa fuana god Sus, ’e lea ma ka ngala mai buluka ki, ma na takana ’ai ki, ka alua ’i maana maethakaa ’ana maetoaa neri. Sulia nia fonea konia neri, da dooria afuafulae fuadarua. ¹⁴ Si manga tha Banabas ma tha Pol daru rongoa si doo neri, daru ka salia maku ruruu keerua ki ’uria faatailana daru otekeerua ’ana, ma daru ka ’ai fuana konia neri daru ka ’urii, ¹⁵ “Rongwane ’ae, ’urifita ne molu ka dooria ililana si doo neri rongwane? Kamiria na ngwane ki bana ilingi kamolu laubo nee. Kamiria miri lea mai ’uria faatalolae ’ana Faarongolae ’Okae sulia tee God ne moori. Fulingana molu ka foasi nia ’amolu. Ma langi molu si foasia lau na nunui god nee ki, sulia langi da si ’adomi kamolu bo. Tha God ne thaungana ’i thalo, ma na molaagali, ma na asi, ma si doo ki sui ne da too ’i laona. ¹⁶ ’Ana si manga ki ne sui toli mai, nia ’e alamatana imole ki sui da ka lea ’ada sulia kwaidooria kera ki. ¹⁷ Ka ’urineri boroi ’ana, ’e langi nia si too bo faasia falelana doo ’okae ki fuana imole ki sui sulia dani, ma nia ka faatai nia ’i tala’ana ’ana si doo ’okae ki ne ’e ilia. ’E fala uta fuamolu faasia laona mamangaa, ma ka fala fufue ’ai ki ’ana si manga kera ki, ma ka fala fanga fuamolu, fasi moorilamolu ka ele.” ¹⁸ Sui boroi ’ana daru ka bae ’urineri, na konia neri, da dooria da ka fala banaa afuafulae kera ki fuadarua. ¹⁹ Ma tai Jiu ki ne da lea mai faasia maetoaa ’i Antiok laona bali fera ’i Pisidia, ma na maetoaa ’i Ikonium, da dao mai, da ka baealingana konia neri, ma da ka rakethasuia tha Pol ma tha Banabas. Da ka ’uia naa tha Pol ’ana fau ki, ma da ka taraa naa ’i maa faasia laona maetoaa neri, ma da ka dingalua na kau ’i maa, sulia da thasa ’ada ’e mae naa. ²⁰ Sui si manga na imole manata mamana ki, da lea mai, da ka takwe kalia tha Pol, nia ’e tatae ka oli naa foneda ’uria ’i fera. Sui fe dani ’i buri, tha Pol ma tha Banabas daru ka lea naa ’uria maetoaa ’i Debi. ²¹ Tha Pol ma tha Banabas daru ka faarongo ’ana Faarongolae ’Okae laona maetoaa ’i Debi, ma na imole ’oro ki da ka manata mamana ’ana tha Jisas. Sui daru ka oli naa ’uria maetoaa ki ’i Listra, ma ’i Ikonium, ma ’i Antiok laona bali fera ’i Pisidia. ²² Ma daru ka faasuukwaia manata mamanalae kera na imole manata mamana ki, fasi na manata mamanalae kera ka suukwai. Ma daru ka bae ’urii fuada, “’I nao ’ana ne kolu kau ruu ’i laona mooria ne totoo firi ne tha God kau ’inito faafia, kolu teefau kolu kau daotoona banaa ’afitaia.” ²³ Ma ’ana maetoaa neri ki sui, daru ka filia naa ngwane naonao ki ’uria konilana imole nia ki tha God. ’Ana foalae ma abufangalae, daru ka fala naa imole neri fuana Aofia ne da manata mamana ’ania. ²⁴ Sui daru ka lea faasia bali fera ’i Pisidia, ma daru ka dao naa ’ana bali fera ’i Pamfilia. ²⁵ Ma daru ka faarongo ’ana na Faarongolae ’Okae laona maetoaa ’i Perga, sui daru ka lea ’uria maetoaa ’i Atalia. ²⁶ Sui daru ka lea ’ana baru faasia ’i seeri, ma daru ka oli naa ’uria maetoaa ’i Antiok. Na maetoaa bae daru thafalia mai ’ana lealae keerua. Na maetoaa bae imole manata mamana ki da fala keerua ’i laona liothaua nia tha God, fasi ka ’adomi keerua ’uria si raoa nee daru faasuia naa. ²⁷ Ma ’ana si manga daru dao naa ’i Antiok, daru ka konia naa imole manata mamana ki, ma daru ka faarongoda ’ana si doo ki sui ne tha God ’e ilia fuadarua. Ma daru ka faarongo laubo ’ana ne tha God ’e ’adomia laubo imole ki ne langi lau Jiu fasi da ka manata mamana. ²⁸ Ma daru ka too ka tee ore tau ’i seeri fonea na imole ki ne da manata mamana.

¹ Tai ngwane ne da lea mai faasia ’i Jiudea ’uria ’i Antiok, da toodoo fuada na imole ki ne da manata mamana naa da ka ’urii, “’E ’afitai ’asiana fuana tha God ka lafu kamolu faasia ta’alae kamolu ki, lelea sa ’e langi molu si ’irimamalafoa ilingia bae na bibirangaa ki tha Mosis ’e thaea.” ² Tha Pol ma tha Banabas daru ka olisusuu ’asiana foneda sulia si doo neri. Ma kera teefau da ka filia tha Pol ma tha Banabas ma tai imole manata mamana ki ’i Antiok, fasi da ka lea ’i Jerusalem ’uria baelae fonea na aposol ki ma na ngwane naonao ki sulia si doo neri. ³ Ma na ofulada na imole manata mamana ki da ka oduda na kau. Ma si manga da lea naa, da tatha ’ana bali fera ki ’i Fonisia ma ’i Samaria, da ka faarongo ’ana ne na imole bae ki langi lau Jiu, da abulo naa ’uria tha God. Ma si manga na imole ki ne da manata mamana da rongoa si faarongolae neri, da ka nonithathala ’asiana. ⁴ Si manga tha Pol ma tha Banabas daru dao naa ’i Jerusalem, na imole manata mamana ki, ma na aposol ki ma na ngwane naonao ki, da ka konitaida naa. Ma da ka faarongo ’ana si doo ne tha God ’e ilia ’ani keerua ’i malutana imole ki ne langi lau Jiu. ⁵ Sui ta, tai imole ’ana imole ki ne da manata mamana ma ni kera ’ana barengwane Farasi ki, da tatae da ka bae ’urii, “Na imole ki ne langi lau Jiu, lelea sa da manata mamana ’ana tha Jisas, da ka ’irimamalafoa laubo, ma kolu ka thaea fuada fasi da ka roo laubo sulia na bibirangaa nia ki tha Mosis ilingia banaa kolu na imole ki ’i Jiu.” ⁶ Ma na aposol ki fonea na ngwane naonao ki, da ka koni ’uria ngata ofulae sulia si doo neri. ⁷ Ma ’i burina na baea tikwa ne da ilia ’e sui, tha Pita ’e tatae, ka bae ’urii, “Imole futa nau ki ’ae, molu thaitamana, tau na mai ne tha God ’e fili nau ’i malutamolu fasi ku faarongo ’ana na Faarongolae ’Okae nee fuana imole ki ne langi lau Jiu, fasi da ka rongoa laubo ma da ka manata mamana. ⁸ Ma tha God ’e thaitamana manatalana imole ki sui, ma nia ’e faatana konitailana na imole ne langi lau Jiu ki ’ana falelana Mangoedoo Abu fuada, ilingia laubo ne ’e fala fuakolu. ⁹ Ma ka langi ta ’e’etelae ’i malutakolu ma ni kera. Nia ka manatalukea ta’alae kera ki, sulia da manata mamana ’ana tha Jisas. ¹⁰ Tha God ’e faatana sui naa fuakolu, ma ’e langi nia si dooria thasa molu ka fala lau ta ’afitaia fuada sulia na bibirangaa ki, sulia na kokoo kolu ki ma ni kolu boroi, ’e langi kolu si thaitamana bo roolae sulia. Aia, ma lelea sa molu ka fala naa ta ’afitaia ’urineri fuana imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, tha God kau rakethasui kamolu. ¹¹ Kolu manata mamana ne tha God ’e faamoori kolu faasia ta’alae kolu ki ’ana si doo ne tha Jisas ’e ilia fuakolu ’ana ’okaelae nia fuakolu. Tha God ’e faamoori ’urineri laubo ’ana imole ki ne langi lau Jiu.” ¹² Ma na konia neri, da ka too enoeno si manga da rongoa tha Banabas ma tha Pol daru faarongo ’ana si doo ni mangosilana ki ma si doo ni kwelelae ai ki ne tha God ’e ilia ’ani keerua siada na imole ki ne langi lau Jiu. ¹³ Ma ’i burina daru bae ’e sui, tha Jemes ka bae ’urii, “Imole futa nau ki ’ae, molu rongo nau fasi. ¹⁴ Tha Pita bae ’e bae ka fi sui bo kau sulia bae tha God ’e thafali faatana na liothaua nia fuana imole ki ne langi lau Jiu, ’ana konitailada faasia ’i malutana imole ki fasi da ka roosulia. ¹⁵ Ma na profet ki da ka bae laubo ’urineri, ilingia naa bae na Kekedalae Abu ’e thaea, ¹⁶ ‘Tha God ’e bae ’urii, Ta fe dani, kwau oli mai, ma kwau taea na ’initooa tha Deved bae ’e ’asia naa. Kwau taea oretana, ma kwau faatakwea lau. ¹⁷ Ma na imole ’e’ete ki, dau lea mai siaku. Ma na imole ki ne langi lau Jiu, kwau ’alangida naa ’ana imole nau ki. ¹⁸ Tha God ne ’e alangana ’ua na mai si doo neri ’i nao.’ ” ¹⁹ Aia, ma tha Jemes ’e bae lau ka ’urii, “Nau ku manata ’urii, langi kolu si fala lau ta ’afitaia fuana imole ki ne langi lau Jiu ne da abulo teefau naa ’uria tha God. ²⁰ ’E ’okae kolu ka kekeda fuada, ma kolu ka faarongo kera ’ana ne langi da si ’ania ta si fanga ne da naarea fuana ’atona bana god ki, ma da ka lio sulida faasia na kaubarelae, ma langi da si ’ania laubo ta doo moori ne da lioa, ma langi da si ’ania laubo ta si ’abu. ²¹ Sulia na bibirangaa nia ki tha Mosis, da teemana ’ua na mai ’i laona beu ni foalae kera ki ’ana fe dani ’ana Sabat ki sui, ma da ka faataloa naa baelada ’i laona maetoaa kera ki sui.” ²² ’Urineri na aposol ki, ma na ngwane naonao ki, ma na ofulada na imole manata mamana ki sui, da ka filia tai ngwane ’ada fasi da ka faleda kau ’uria ’i Antiok fonea tha Pol ma tha Banabas. Da filia tha Jiudas ne da ’alangia laubo ’ana tha Barsabas, ma tha Saelas, sulia keerua roo ngwane naonao ki ’ana ’ada na imole manata mamana ki. ²³ Ma si kekedaa ’urii ne da fala fonedarua, “Kameli na aposol ki, ma na ngwane naonao ki ne na dooramolu ki ’ana Aofia, meli fala kau si baea ’okae kameli ki fuamolu na imole manata mamana ki ne langi lau Jiu, ne molu too ’i Antiok, ma ’i Siria, ma ’i Silisia. ²⁴ Kameli meli rongoa thasa tai imole ’ani kameli ne da lea kau, ma da ka faagaroa naa manatalamolu ’ana baelada. ’E langi meli si oduda kau ’uria ililana si doo neri. ²⁵ Nia nee meli ka ofu ni alafaafilana si doo nee ’i malutameli, ma meli ka filia tai ngwane ni ngali baea, ma meli ka faleda kau siamolu. Kera dau lea kau fonea ngwane kwaimani ’okae kolu ki tha Pol ma tha Banabas. ²⁶ Keerua na roo ngwane ki ne daru fala dangatai naa ’ana mooriladarua ’uria rao marabibilae fuana Aofia kolu tha Jisas Kraes. ²⁷ ’Urineri nee meli ka fala laubo kau tha Jiudas ma tha Saelas fasi daru ka tala bae ’adarua sulia si doo ne meli kedaa kau. ²⁸ Sulia na Mangoedoo Abu ma ni kameli, meli alafaafia, fasi ka langi meli si alua lau ta si ’afitaia faafi kamolu. Si do neri ki bo molu ka roo banaa sulida: ²⁹ ’E langi molu si ’ania ta si fanga ne da naarea fuana ’atona bana god ki, ma langi molu si ’ania ta ’abu. Ma langi molu si ’ania ta doo moori ne da lioa. Ma molu ka too faasia na kaubarelae. Ma lelea sa molu too faasia si doo neri ki, ka ’okae ’asiana.” ³⁰ Ma da ka fala naa ngwane neri ki ne da ngala faarongolae, da ka lea naa ’uria ’i Antiok. Ma da ka konia naa imole manata mamana ki sui, ma da ka fala naa si baea neri da kedaa fuada. ³¹ Si manga da teemainia sui naa si baea neri ki, da ka nonithathala ’asiana, sulia si baea neri ki ’e fala rakealae fuada. ³² Tha Jiudas ma tha Saelas, daru bae fuada ka tau ’asiana, ma daru ka fala rakealae ma na suukwaia fuada, sulia keerua na roo profet ki. ³³ - ³⁴ Ma ’i burina daru too ’i seeri sulia ange fe dani ’e sui, na bare ngwaithaasina neri da ka alualu ’ani keerua ’i laona enoenoa, ma daru ka oli naa ’i Jerusalem. ³⁵ Tha Pol ma tha Banabas daru ka too lau ’i Antiok. Ma keerua fonea na imole ’oro ki da ka toodoo, ma da ka faatalo ’ana baelana Aofia. ³⁶ Burina ange fe sinali ’e sui naa, tha Pol ka bae ’urii fuana tha Banabas, “Koro oli lau fasi koro ka maatoona doora koro ki ’ana maetoaa bae koro faarongo mai ’ania na baelana na Aofia, fasi koro ka thaitamana na tooladaa ’e ’urifita naa neri.” ³⁷ Ma tha Banabas ’e dooria ’asiana fasi tha Jon Mak ka lea fonedarua. ³⁸ Sui ta tha Pol ne manatana sulia ’e langi si ’okae fasi tha Jon Mak ka lea fonedarua, sulia ’e oli laubo faasidarua ’i Pamfilia, ma langi si lea naa fonedarua ’uria faasuilana raoa. ³⁹ Ma tha Pol fonea tha Banabas daru ka olisusuu ’i malutadarua, ma daru ka kwaimuusi kwailiu naa. ’Urineri tha Banabas ka talaia naa tha Mak, daru ka toofolo ’uria auaua ’i Saeprus. ⁴⁰ Tha Pol ka filia naa tha Saelas, fasi daru ka lea. Ma na imole manata mamana ki da ka odu keerua naa, ’i burina ne da alua keerua naa ’i laona ’okaelae nia na Aofia fasi ka liosuli keerua. ⁴¹ Daru lea, ma daru ka tatha laona bali fera ki ’i Siria ma ’i Silisia. Ma daru ka faasuukwaia manata mamanalae kera na imole manata mamana ki.

¹ Tha Pol ’e lea ma ka dao ’ana maetoaa ki ’i Debi ma ’i Listra. Ma tee ngwane fafurongo na thatana tha Timoti ’e too ’i seeri. Ma gaa nia na keni ’i Jiu ma ’e manata mamana laubo, sui ta na maka nia bo na ngwane ’i Grik. ² Ma na imole manata mamana nia ki na Aofia ne da too ’i Listra ma ’i Ikonium, da ka nonithathala ’asiana sulia tha Timoti. ³ Ma sulia ne tha Pol ’e dooria tha Timoti ka lea fonea, nia ka ’irimamalafoa naa ’ana fasi ka faaelea na imole ki Jiu. Nia ’e ilia si doo neri, sulia na Jiu ki sui ne da too ’ana maetoaa neri ki, da thaitamana laubo ne na maka nia tha Timoti na ngwane ’i Grik. Nia ne ’e adea ka langi nia si ’irimamalafoa ’ua ’ana tha Timoti. ⁴ Ma ’ana si manga da lea da ka tatha ’ana maetoaa ki, da ka fala na bibirangaa ki fuana imole manata mamana ki. Na bibirangaa neri ki, na aposol ki ma na ngwane naonao ki da kedaa ’i Jerusalem. Ma da ka thaea naa fuana imole ki fasi da ka roosulia. ⁵ Ma da ka faasuukwaia na imole manata mamana ki ’i laona maetoaa neri ki, ma ’ana fe dani ki sui ’i buri, imole faalu ’oro ki da ka manata mamana laubo. ⁶ Tha Pol ma na ngwane kwaimaani nia ki, da lea ka tatha laona bali fera ki ’i Frigia ma ’i Galesia, sulia na Mangoedoo Abu ’e luia da si faarongo ’ana Faarongolae ’Okae ’i laona bali fera ’i Eisia. ⁷ Si manga da dao otofana bali fera ’i Misia, da ka thasi ’uria lealae ’i Bitinia. Sui ta, na Mangoedoo Abu ’e langi si alamataida. ⁸ ’Urineri ne, da ka tatha na ’ada faasia ’i Misia, ma da ka lea na ’ada ’uria maetoaa ’i Troas. ⁹ Ma ’ana fe rodo ne da too ’i seeri, tha Pol ka rikia tee si faataia. ’E rikia tee ngwane ’ana bali fera ’i Masedonia ’e takwe, ma ’e kwaiamasi ka ’urii, “’O lea mai ’i Masedonia fasi ’oko ’adomi kameli!” ¹⁰ Ma si manga tha Pol ’e rikia sui naa si faataia neri, meli ka kwaimaakwali naa ’ana lealae ’uria bali fera ’i Masedonia, sulia meli thaitamana tha God ’e dooria meli ka faarongo laubo ’ana Faarongolae ’Okae fuana imole ki ’i seeri. ¹¹ Sui meli ka lea faasia maetoaa ’i Troas ’ana faka, ma meli ka toofolo ’uria auaua ’i Samotres. Ma fe dani ’i buri, meli ka lea ’uria maetoaa ’i Neapolis. ¹² Meli tae faasia ’i seeri, meli ka lea sulia tale ’i tolo ’uria maetoaa ’i Filipae, na maetoaa ’inito laona bali fera ’i Masedonia, na maetoaa neri na ngwane ki ’i Rom ne da ’inito faafia. Meli ka too ’ana maetoaa neri sulia ange fe dani. ¹³ Ma ’ana Sabat, meli ka lea naa faasia maetoaa neri, meli ka lea ’uria ’i ninimana tee kafo, sulia meli fiia thasa si kula ’uria foalae kera Jiu ki ’e too ’i seeri. Meli ka ’ono ’i thaegano, ma meli ka bae fonea keni ki ne da koni ’i seeri. ¹⁴ Tee keni ’ada ’i seeri ne ’e rongo kameli ne ni Lidia, faasia maetoaa baita ’i Taeataera, ’e thaungana ma ka usi ’ana ’afifolo ki ne ’a’abua rorodoa. Nia ’e foasia laubo tha God, ma tha God ka ’ifingia manatalana fasi nia ka fafurongoa tha Pol, ma ka manata mamana ’ana si doo ki ne nia ’e thaea. ¹⁵ ’Urineri, nia fonea na imole ki sui ’i luma nia, da ka sisiuabu teefau naa. Ma nia ’e gwafe kameli ka ’urii, “Sulia ne molu alafaafia ne nau ku manata mamana naa ’ana Aofia, nau ku dooria fasi molu ka lea mai ma molu ka too ’i luma nau.” Ma meli ka too naa sulia baelana, ’i luma nia. ¹⁶ ’Ana tee fe dani, si manga meli lea ’uria si kula ni foalae, meli ka daotoona tee thaari na anoedoo ta’ae ’e burasia. Na thaari neri ’e tofarao ’ana tai ngwane laona maetoaa neri. Ma sulia na anoedoo neri, nia ’e thaitamana ka thaea si doo ki ne kau dao mai fuana ngwane ki. Ma nia ka todaa si malefo ’oro mamana bo ’ana raoa neri fuana imole ki ne da liosuli nia. ¹⁷ Ma na thaari neri ka lea naa sulia tha Pol ma ni kameli, ma nia ’e ’adaa kokoolana ka ’urii, “Na ngwane ne ki naa na ngwane ni rao nia ki tha God ne ’e ’inito ka tatha. Da faarongo kamolu ’ana si adelae ki ne molu ka ilia fasi molu ka moori.” ¹⁸ Ni nia ’e ilia si doo neri sulia fe dani ’oro ki, lelea tha Pol ka noni ta’a naa sulia, ma ’e abulo fuana ka bae ’urii fuana anoedoo ta’ae neri, “’Ana thatana tha Jisas Kraes, nau ku thaea fuamu, ’oko kotho mai maa faasia na thaari nena!” Ma na anoedoo ta’ae neri ka kotho na mai ’i maa ’ana si manga neri. ¹⁹ Ma si manga na ngwane baita nia ki na thaari neri da thaitamana ne na raoa nia ni totodalae ’ana anoedoo ta’ae neri ’e langi naa faasia, da ka daua tha Pol ma tha Saelas, ma da ka tara keerua siana ngwane naonao ki maana usia ’uria ketoladarua. ²⁰ Da ka talaidarua mai siana ngwane naonao ki faasia ’i Rom, da ka bae ’urii, “Na roo ngwane nee ki, keerua roo ngwane ’i Jiu ki, ma daru ka fala na ’afitaia laona maetoaa kolu nee. ²¹ Keerua daru toodoo sulia bibirangaa ne langi si tala’ana bibirangaa kolu. Sulia ni kolu na toaa ’i Rom ’ana nee, ma ’e ’afitai kolu ka ade sulia na bibirangaa kera!” ²² Aia, na imole ’oro ki ne da koni ’i seeri, da ka ofu ni firu fonedarua laubo. Ma na ngwane naonao ki da ka bae fifii fuana ngwane ni firu ki fasi da ka salia na maku keerua ki tha Pol ma tha Saelas, ma da ka ulasi keerua. ²³ Burina da ulasi keerua ka ta’a naa, da ka aludarua laona dele, ma da ka thaea fuana ngwane ne folo ’usia dele neri fasi ka fono suukwai ’usidarua. ²⁴ Si manga na ngwane fofolo neri ’e rongoa si baea neri ki, nia ka talai keerua ma ka alua keerua ’i laona mae beu ’i lalo, sui ka kanifaafia ’aedarua ’ana seni ’i malutana roo rebe ’ai baita ki. ²⁵ Aia, tala’ana ’i ’initoona rodo, tha Pol ma tha Saelas daru ka foa, ma daru ka nguulia na nguu ki ni faabaitalana tha God. Ma na ngwane ki ne da too laubo ’i laona dele neri, da ka fafurongo ’uri keerua. ²⁶ Ma tona boroi na anuanu baita ka ’isua naa dele neri, ma na faangadolana beu neri boroi ka ’isu kwailiu naa laubo. Ma na baba ki ’ana beu neri ka ’ifi teefau naa, ma na seni ’ana thalo ne da kanifaafia ’ana ’aena ngwane ki laona beu neri ka luke sui naa faasida. ²⁷ Ma na ngwane fofolo neri ’e tona mai laona maleulae, ma ka rikia na baba ki da ’ifi teefau naa, ma ka fiia thasa na ngwane bae ki ne da kani faafida, da tafi teefau naa. Ma nia ka lafua na ’ila nia ni firu thasa kau thaumaeli nia na ’ana ’i tala’ana, sulia ’e thaitamana naa na ngwane naonao nia ki, dau thaumaeli nia lelea sa na ngwane neri ki da tafi naa. ²⁸ Sui ta tha Pol ’e ’adaa kokoolana ka ’urii, “’Osi ilia lau ta si doo ta’ae ’urineri ’ani ’oe ’i tala’amu! Kameli nee meli too teefau bo ’ameli!” ²⁹ Ma na ngwane folo neri ka soe ’uria ta kwethu, ma ’e ruu ’ali’ali kau ’i laona lelebelae, ma ka boruru ’i ’aena tha Pol ma tha Saelas. ³⁰ Sui nia ka talaidarua kau ’i maa, ma ’e soetalafadarua ka ’urii, “Roo ngwane baita ki ’ae, ta si tae nee kwau ilia fasi tha God ka faamoori nau?” ³¹ Daru olisia daru ka ’urii, “’Oko manata mamana ’ana Aofia tha Jisas fasi tha God ka faamoori ’oe, ma na ’aebara ’oe.” ³² Sui daru ka faarongo ’ana baelana Aofia fuana, ma fuana imole ki sui ne da too ’i beu nia, ma da ka manata mamana naa. ³³ ’Ana kade rodo neri bana, na ngwane fofolo neri ka talaidarua naa, ka taufia naa mae maala ki ’i nonidarua. Sui nia fonea ’aebara nia, da ka sisiuabu naa. ³⁴ Sui nia ka talaia tha Pol ma tha Saelas ’uria ’i beu nia, ma ka tharedarua. Ma nia fonea na ’aebara nia, da ka nonithathala ’asiana, sulia da manata mamana naa ’ana tha God. ³⁵ Sui ’i laasikadangi, na ngwane naonao ki ’i Rom, da ka fala baelada fuana tai ngwane baita ni firu ki da ka ’urii, “Molu lea, ma molu ka faarongoa na ngwane fofolo bae fasi ka talaia roo ngwane bae ki ’i maa faasia laona dele.” ³⁶ ’Urineri bo na ngwane fofolo neri ’e faarongoa tha Pol ka ’urii, “Na ngwane naonao ki da thaea mai fuaku fasi ’oe fonea tha Saelas, muru ka lea na ’amurua ’i maa. Muru lea na ’amurua ’ana si manga neri ’i laona enoenoa.” ³⁷ Sui ta, tha Pol ’e olisia ngwane baita kera neri ki ka ’urii, “Ni kamiria nee, roo ngwane ki ’i Rom laubo nee. Sui ta, na ngwane naonao ki ’i Rom da si keto kamiria ’ua, ma da ka ulasi kamiria fatai ’i maana imole ’oro. Sui da ka ’ui’ani kamiria laona dele. Si doo neri ne langi si ’o’olo! Ma si manga neri, da dooria da ka lukatai anggwa lau ’ani kamiria. Si doo neri bo ne langi ’asia bo! Kamiria miri dooria na ngwane naonao ki ’i Rom banaa da ka lea mai ’i see, ma da ka talai kamiria faasia laona dele!” ³⁸ Ma na ngwane baita kera ki ni firu da lea, da ka faarongo ’ana si baea neri ki fuana ngwane naonao ki ’i Rom. Ma si manga da rongoa ne tha Pol ma tha Saelas keerua roo ngwane ki ’i Rom laubo, da ka mau ’asiana. ³⁹ Ma da lea mai siadarua, da ka kwaimanatai ’asiana fuadarua. Sui da ka talaidarua naa ’i maa faasia laona dele, ma da ka gwafedarua, fasi daru ka lea na ’adarua faasia maetoaa neri. ⁴⁰ Si manga tha Pol ma tha Saelas daru kotho kau ’i maa faasia dele, daru ka lea ’o’olo naa ’uria ’i luma nia ni Lidia. ’I seeri ne daru daotoona imole manata mamana ki, ma daru ka fala si baea ni rakealae fuada, sui daru ka fi lea na ’adarua faasia ’i Filipae.

¹ Si manga tha Pol ma tha Saelas, daru lea, ma daru ka tatha ’ana maetoaa ki ’i Amfipolis, ma ’i Apolonia, sui daru ka dao ’ana maetoaa ’i Tesalonaeka, si kula bae na beu ni foalae kera Jiu ki ’e too ai. ² Ma ’i seeri, tha Pol ’e lea laona beu ni foalae kera Jiu ki ilingia ne kau ’ara ilia ’ana fera ki. Ma ’ana olu fe Sabat kwalekwalea ki, nia ’e bae fonea imole ki, ma ka bae sulia na Kekedalae Abu ki fuada. ³ Nia ’e teemana ma ka ’inifitaa na Kekedalae Abu ki fasi ka faatana ne na Kraes naa na ngwane ne tha God ’e filia, ma nia ka ngada ma ka mae, sui ka fi tatae faasia maea. Tha Pol ’e bae ’urii, “Tha Jisas ne ku faatalo ’ania fuamolu, nia naa na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia.” ⁴ Ma tai imole ’ana imole ki ’i Jiu da ka manata mamana, ma da ka ’ado fonea tha Pol ma Saelas, ma keni naonao ’oro ki laubo faasia maetoaa neri ma ngwane ’oro ki ’i Grik ne da faabaitaa tha God da ’ado laubo fonedarua. ⁵ Sui ta, na ngwane naonao ki ’i Jiu da liota’a, sulia na imole ’oro ki da lea sulia tha Pol ma tha Saelas, ma da ka konia tai ngwane ta’ae ki ne da tatha ’o’oni bada ’i maana usia, fasi da ka ofu foneda ’uria thaungailana firua laona maetoaa neri. Da ka faarakethasua ’asiana na imole ki ’ana maetoaa neri, ma da ka alasia beu tha Jason, sulia da dooria da ka daua tha Pol ma tha Saelas, ma da ka talai keerua siana ngwane naonao ki. ⁶ Sui ta, si manga ’e langi da si daotoodarua, da ka daua ’ada tha Jason fonea tai imole manata mamana ki, ma da ka tara kera kau siana ngwane naonao ki ’ana maetoaa neri. Da ka suke faafida, ma da ’ai da ka ’urii, “Ngwane nee ki, da ilia doo ta’ae ’asiana ki laona maetoaa ’oro ki! Ma da dao lau mai ’i laona maetoaa kolu nee, ⁷ ma tha Jason ne konitaida ’i beu nia. Kera teefau bo ne da ’oia na bibirangaa nia na ngwane ’inito kolu ’i Rom, sulia da thaea thasa ta tee ngwane ’inito lau ne tha Jisas.” ⁸ Si manga na ngwane naonao ki ma na imole ki da rongoa si baea neri, da ka rakethasu ’asiana. ⁹ Ma na ngwane naonao ki da ka kwaalia tha Jason ma tai ngwane ki lau, fasi da ka fala malefo ’usida, sui fatai da fi lukataida. ¹⁰ ’Ana fe rodo neri, na imole manata mamana ki da ka fala naa tha Pol ma tha Saelas ’uria maetoaa ’i Berea. Si manga daru dao kau, daru ka lea laona beu ni foalae kera Jiu ki. ¹¹ Na imole ki ’i seeri, na bibirangaa kera ’e ’okae ka talua fatai imole ki ’i Tesalonaeka, sulia da dooria ’asiana rongolana si baea ne tha Pol ’e thaea. Ma ’ana fe dani ki sui bo, da teemana Kekedalae Abu ki fasi da ka faamamanea si doo ne tha Pol ’e thaea, ’e mamana. ¹² Na imole ’oro ki ’i Jiu, da ka manata mamana naa, ma keni naonao ’oro ki ma ngwane ’oro ki laubo ’i Grik, da ka manata mamana naa. ¹³ Sui ta, si manga imole ki ’i Jiu ne da too ’i Tesalonaeka, da rongoa tha Pol ’e faarongo laubo ’ana baelana tha God ’i Berea, da ka lea laubo mai ’i seeri, da ka suurakena toaa ’i Berea fasi da ka rakethasu, ma da ka booa tee ngalungalua baita ’i seeri. ¹⁴ ’Urineri bo, tai imole manata mamana ki, da ka fala naa tha Pol ’uri fafo asi faasia maetoaa ’i Berea. Tha Saelas ma tha Timoti mone, daru ka too badarua ’i Berea. ¹⁵ Na ngwane ki ne da talaia kau tha Pol da lea fonea lelea da ka dao ’i Atens. Sui fatai da fi ngala baelana tha Pol fuana tha Saelas ma tha Timoti, da ka oli naa ’uri Berea fasi daru ka lea ’ali’ali siana. ¹⁶ Ma si manga tha Pol ’e kwaimaakwali maasia tha Saelas ma tha Timoti, na manatalana ka ta’a ’asiana, sulia ’e rikia nununa ’atona bana god ki ’uria foasilana ’e ’oro ’i laona maetoaa neri ’i Atens. ¹⁷ Nia ne adea ka lea ’i laona beu ni foalae kera na Jiu ki, ma ka bae fuada, ma na imole ki ne langi lau Jiu na da faabaitaa tha God. Ma nia ka bae laubo ’i maana usia sulia fe dani ki fuana imole ki na da tofa tatha bada. ¹⁸ Ma tai ngwane toodoo ki laubo ’i Grik ne da ’alangida ’ana “Epikurean” ma “Stoik,” da olisusuu fonea tha Pol. Ma tai ngwane ’ada da ka bae ’urii, “Tae bana ngwane gwaurorodoa nee ’e dooria kau thaea nee?” Ma tai ngwane ’ana ngwane neri ki da ka bae ’urii, “Alamia nia ’e dooria fasi kolu ka foasia ’akolu god ai ’e’ete ki tomone nee.” Da bae ’urineri sulia tha Pol ’e bae sulia tha Jisas, ma na mooriolilae faasia maea. ¹⁹ Ma da talaia tha Pol ’i naofana barengwane ngata ofu ki na da ’alangia ’ana “Areopagus,” da ka bae ’urii, “Kameli meli dooria fasi meli ka thaitamana toodoolae faalu nena ’o bae sulia ngwalee. ²⁰ Sulia si doo ki nena meli rongoa ’o thaea ’e ’e’ete ’asiana faasia na doo ki na meli rongoa ki ’i nao, ma meli dooria fasi meli ka thaitamana ’inifitalana.” ²¹ (Da bae ’urineri, sulia imole ki ’i Atens, ma na imole ki ne da lea mai ’uria toolae ’i Atens, ’ana si manga ki sui da dooria bada baelae sulia ma rongolana si doo faalu ki.) ²² Sui tha Pol ’e takwe ’i nao’ada na ofuofua neri ’ana ngwane naonao ki, ma ka bae ’urii, “Kamolu ngwane baita ki ’i Atens, nau ku rikia ne molu dooria ’asiana foasilana god sulia bibirangaa ’o’olo ki. ²³ Sulia si manga ku tatha ’i laona fera kamolu, ku rikia si kula ni foa kamolu ki, ma ku rikia maana tee fuli ere abu, molu kedaa si baea ’urii, ‘Fuana god ne langi kolu si thaitamana.’ Ma na God nee molu foasia ma molu si thaitamana, nia naa nee nau ku faatalo ’ania fuamolu. ²⁴ God neri ne thaungana molaagali ma na doo ki sui ’i laona, ma nia ne baita faafia asi, ’i thalo, ma ’i ano, ma ’e langi si too laona beu abu ne ngwane bana ’e thaungana. ²⁵ Ma langi nia si tookinakina bo ’uria ta si doo ne ngwane ki da tala’ana da ka ilia fuana, sulia nia ’ana ’i tala’ana ne fala mooria fuana imole ki sui, ma ka fala doo ki sui ne da tookinakina ’uria fuada. ²⁶ Ma ’ana thathafalia mai, tha God ’e thaungana bo tee ngwane, ma faasia tee ngwane neri nia ka thaungana imole ’oro ’e’ete kwailiu ki, ma ka alua kera laona molaagali lalau. ’I nao ’ana fatai ne nia ’e thaungana doo ki sui, ma nia ’ana ’i tala’ana ’e alua naa si manga ki ma nia ka aluda naa si kula ki fasi da ka too ’ania. ²⁷ Nia ’e ilia si doo neri fasi imole ki da ka rofe ’uri nia, ma da fi daotoona lelea sa da rofe suukwai ’uria. ’Urineri boroi, tha God si too tau bo faasi kolu. ²⁸ Ma ta ngwane ka bae ’urii, ‘Sulia ’ani nia naa nee kolu ka moori, ma kolu ka ’isu ma kolu ka too.’ Ma ta ngwane ’ana ngwane kekeda kamolu ki ’e thaea laubo ka ’urii, ‘Kolu na ngwela nia ki tha God nee.’ ²⁹ Sulia kolu naa na ngwela nia ki, ’e langi tala’ana kolu ka manata thasa tha God ta doo bana, ilingia ta nunui doo ne ngwane bana thaungana ’ana gol, ma langi silva, ma langi ta fau. Nia ’e langi si ilingia ta doo ne ngwane bana ’e thaungana ’ana thaitamedooa nia. ³⁰ ’I nao ’ua, tha God ka si tooketaa ta imole ne foasia ’atona bana god si manga nia si thaitamana ’ua. Sui ta, si manga nee, nia ’e thaea naa fuana imole ki ’ana fera ki sui fasi da ka abulo naa faasia ta’alae kera ki, ³¹ sulia ’e alua naa fe dani fasi nia ka tooketaa imole ki sui. Na tooketalae nia ’e ’o’olo, ma nia ka filia naa tee ngwane fasi ka ketoa imole ki. Ma nia ka faatana naa ngwane ni kwaiketoi neri fuana imole ki sui ’ana tataelana ngwane neri faasia maea!” ³² Si manga na imole ki da rongoa ne tha Pol ’e bae sulia tataelae faasia maea, tai imole ’ada da ka faangwaela ’ani nia. Ma tai imole ki ai da ka bae ’urii, “Ngwalee ’ae, kameli meli dooria ’oko bae lau sulia si doo neri.” ³³ ’Urineri bo, tha Pol ka lea na ’ana faasia ngata ofua neri. ³⁴ Ma tai imole ki da ’ado fonea, da ka manata mamana naa. Ma tee ngwane thatana tha Dionisias, na ngwane ’ana barengwane ngata ofu neri, ma tee keni thatana ni Damaris, ma tai imole ki lau da ka manata mamana naa laubo.

¹ ’I buri, tha Pol ka lea naa faasia ’i Atens, ma ka tatha naa ’uria maetoaa ’i Korint. ² ’I seeri, nia ka daotoona tee ngwane ’i Jiu thatana tha Akuila ne futa laona bali fera ’i Pontus. Nia ’e lea mai faasia ’i Itali fonea na ’afe nia ni Prisila, sulia na ngwane ’inito thatana tha Kladius ’e odua na imole ki sui ’i Jiu, da ka lea faasia ’i Rom. ’Urineri, tha Pol ka lea naa siadarua. ³ Nia ’e too fonedarua ma ka rao naa fonedarua ’ana thaungailana babala ki ’ana maku sadi ki ’uria usilae ’ania. ⁴ ’Ana fe Sabat ki sui, nia ’e lea ’i laona beu ni foalae ma ka bae fuada na imole ki ’i Jiu ma ’i Grik fasi ka bulasia manatalada. ⁵ ’Ana si manga tha Saelas ma tha Timoti daru dao mai faasia ’i Masedonia, tha Pol ka failuka naa ’ana si raoa nia bae. Ma si manga ki sui nia ka faarongo ’ana Faarongolae ’Okae, ma ka ’inifita folaa ’ania fuada na imole ki ’i Jiu ne tha Jisas naa na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia. ⁶ Sui ta, si manga na imole ki ’i da aefara nia, ma da ka thaea doo ta’ae ki suli nia, nia ka kwaetafusia gegeo faasia maku nia ki ’usi kera, ma ka bae ’urii, “Lelea sa ta si doo ta’ae ka fuli boroi fuamolu, na bali kamolu ’i talamolu naa neri! ’E langi molu si ’alangi nau lau ’ania. ’E ’ito ’i tari’ina ka oli ’alaa, kwau lea na ’aku siana imole ki ne langi lau Jiu.” ⁷ Ma nia ka lea naa faasi kera, ma ka too ’i beu nia tee ngwane ne langi lau Jiu na thatana tha Titias Justus, na ngwane neri ’e foasia laubo tha God. Na beu nia ’e too laubo ’i ninimana beu ni foalae kera Jiu ki. ⁸ Ma tha Krispus, na ngwane naonao ’ana beu ni foalae neri, ka manata mamana naa ’ana Aofia fonea imole nia ki sui. Ma tai imole ’oro laubo ’i Korint, da rongoa baelana tha Pol, da ka manata mamana ’ana, ma da ka sisiuabu naa. ⁹ ’Ana tee fe rodo, tha Pol ’e rikia tee faataia, ma na Aofia ka bae ’urii fuana, “’E langi ’osi mau, ma ’osi momolo faasia baelae fuada, ma ’osi ekwatana raoa ’oe. ¹⁰ Sulia nau ku too baku fone ’oe. Ma ’e ’afitai ta ngwane ka ilia ta si doo ta’ae ’ani ’oe, sulia na imole nau ki ne da ’oro ’i laona maetoaa nena.” ¹¹ Nia ne adea tha Pol ka too ’i seeri sulia tee fe ngali ma ono fe sinali ’uria toodoolae fuada na imole ki sulia baelana tha God. ¹² Si manga na ngwane ’inito ’i Rom ’e alua tha Galio ka baita faafia bali fera ’i Gris, na toaa ’i Jiu ka ofu ma da daua tha Pol, da ka talaia naa siana tha Galio ’uria ketolana. ¹³ Ma da suke faafia da ka ’urii, “Na ngwane ne ’e thasi ’uria talailana imole ki ’uria foasilana tha God ’ana bibirangaa nee ’e’ete faasia na bibirangaa kameli.” ¹⁴ Ma si manga tha Pol ’e doori bae, tha Galio ka bae ’urii fuana imole ki ’i Jiu, “Lelea sa kamolu Jiu ki molu ka olisusuu ’amolu sulia ta si doo ta’ae ma langi ta garolae baita ’ana bibirangaa ne nia ’e ilia, alamia kwau rongo kamolu baku. ¹⁵ Sui ta, sulia na olisusuulae kamolu ki bana sulia si baea ki, ma thatae doo ki, ma bibirangaa kamolu ki talamolu bana, ’e ’okae fasi molu ka ’olosia ’amolu ’i talamolu. Sulia ’e langi kwasi fala bo ta keketoa ’uria si doo ’urineri ki.” ¹⁶ ’Urineri bo, nia ka odu kera naa faasia si kula neri ni tooketalae. ¹⁷ ’Ana si manga neri, na konia neri da ka daua naa tha Sosetenes, na ngwane naonao ’ana beu ni foalae, ma da ka kwaea naa ’i maana si kula neri ni tooketalae. Sui ta, si doo neri si ’ogaa bo tha Galio. ¹⁸ Tha Pol ’e too ’i Korint fonea imole manata mamana ki ka ore tau. Sui nia ka ’akwasi kera, ma ka toofolo ’ana faka ’uria bali fera ’i Siria fonea ni Prisila ma tha Akuila. Ma ’i nao ’ana ne da toofolo faasia ’i Kenkrae, nia ’e sufi kukuru ’ana ifuna fasi ka faatana ne nia ’e faasuia naa na alangaia nia fuana tha God. ¹⁹ Si manga da dao ’i Efesas, tha Pol ka lea naa faasia ni Prisila ma tha Akuila, ma ka lea naa ’i laona beu ni foa kera Jiu ki, fasi ka bae foneda. ²⁰ Na imole ki ’i seeri da ka gani nia fasi ka too fasi foneda ka ore tau lau, sui ta, nia si alafaafia. ²¹ Sui ta, nia lea, ka bae ’urii fuada, “Lelea sa tha God ’e dooria, doo kwau oli lau mai siamolu nena.” Sui nia ka toofolo naa ’ana faka faasia ’i Efesas. ²² Si manga ’e dao ’i Sesarea, nia ka lea ’uria ’i Jerusalem, ma ka daotoona imole manata mamana ki ’i seeri. Sui ka lea naa ’uria ’i Antiok. ²³ Ma ’i burina ne ’e too ’i Antiok sulia ange fe dani, nia ’e lea ka tatha naa ’ana bali fera ’i Galesia ma ’i Frigia fasi ka faasuukwaia manata mamanalae kera imole manata mamana ki ’i seeri. ²⁴ ’Ana si manga neri, tee ngwane ’i Jiu thatana tha Apolos, ne futa laona maetoaa ’i Aleksandria, ’e lea mai ’uria ’i Efesas. Nia na ngwane thaitamedoo, ma ka thaitamana ’okae laubo ’ana Kekedalae Abu ki. ²⁵ Nia ’e thaitamana laubo bibirangaa nia na Aofia, ma ka bae suukwai, ma ka toodoo ’o’olo sulia tha Jisas. Sui ta, nia ’e thaitamana bana ne tha Jon ’e faasisiuabua imole ki ne da abulo faasia na ta’alae kera ki, ma ’e langi si thaitamana imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, da sisiuabu laubo sulia da manata mamana. ²⁶ Tha Apolos ’e thafali bae rara’a naa fuada na imole ki ’i laona beu ni foa. Ma ’ana si manga ni Prisila ma tha Akuila daru rongoa, daru ka talai nia naa ’uria ’i luma keerua, ma daru ka ’adomia naa, fasi nia ka thaitamana ’okae ’ana toodoolae sulia tha God. ²⁷ Si manga tha Apolos ’e doori lea ’uria ’i Korint laona bali fera ’i Gris, na imole manata mamana ki da fala si bae ni rakealae fuana. Na imole manata mamana ki ’i Efesas, da kekeda fuana imole manata mamana ki ’i Korint fasi da ka konitainia si manga ’e dao kau siada. Ma si manga ’e dao kau, nia kau ’adomia imole ki ne da manata mamana sulia na ’okaelae nia tha God. ²⁸ Sui ta, si manga na imole ki ’i Jiu da olisusuu fonea, nia ka bae suukwai fuada faasia laona Kekedalae Abu ki fasi ka faamamanea ne tha Jisas naa na Kraes, na ngwane ne tha God ’e filia.

¹ Si manga tha Apolos ’e too ’i Korint, tha Pol ka tatha ’ana maetoaa ki laona bali fera ’i Galesia ma ’i Frigia lelea ka dao ’ana maetoaa ’i Efesas. Ma nia ka daotoona tai imole ki ’i seeri ne da manata mamana ’ana tha Jisas. ² Ma nia ’e soetalafada ka ’urii, “Kamolu molu too naa ’ana Mangoedoo Abu ’ana si manga molu manata mamana?” Ma da olisia da ka ’urii, “Kameli nee, na rongolana boroi na tae nee na Mangoedoo Abu, langi meli si rongoa ’ua bo.” ³ Tha Pol ’e soetalafada lau ka ’urii, “’Urineri ma na sisiuabulae ’urifita mone ne molu sisiuabu ’ania?” Da olisia da ka bae ’urii, “Na sisiuabulae bae tha Jon ’e bae sulia.” ⁴ Sui tha Pol ka bae lau ’urii fuada, “Tha Jon ’e faasisiuabua ’ana ni ti kera ne da abulo faasia ta’alae kera ki. Ma tha Jon ’e thaea laubo fuana imole ki ’i Israel, ne da manata mamana ’ana tha Jisas, na ngwane ne kau dao mai ’i burina.” ⁵ Si manga da rongoa si doo neri, da ka sisiuabu fasi ka faatana ne da manata mamana ’ana tha Jisas na Aofia. ⁶ Bo tha Pol ka alua naa ’abana faafida, ma na Mangoedoo Abu ka sifo naa faafida, ma da ka bae naa ’ana baea ’e’ete ki, ma da ka bae naa sulia baelana tha God. ⁷ Ni kera ’e tala’ana akwala ma roo ngwane. ⁸ Tha Pol ’e ruu ’i laona beu ni foalae ’i Efesas, ma ka bae rara’a fuana imole ki, ma ka thasi ’uria bulasilana manatalada sulia ’Initooa tha God. Ma nia ’e ade ’urineri sulia olu fe sinali. ⁹ Sui ta, tai ngwane ’ada, da aefaraa, ma da ka aburongo, ma langi da si manata mamana bo. Ma da ka thaea si baea ta’ae ki sulia Faarongolae ’Okae sulia na Aofia ’i naofana imole ’oro ki. Sui tha Pol ka talaia bare ngwane fafurongo ki da ka lea faasida, ma ’ana fe dani ki sui, nia ka bae fuana imole ki ’i laona beu baita nia tha Taeranus ’uria toodoolae ’i laona. ¹⁰ Si doo neri da ilia lado ’ana sulia roo fe ngali. Ma na imole ki sui ne da too laona bali fera ’i Eisia, na Jiu ki ma na imole ki ne langi lau Jiu, da ka rongoa baelana Aofia. ¹¹ Tha God ’e fala suukwaia baita fuana tha Pol, fasi nia ka ilia si doo ki ni kwelelae ai ma si doo ni mangosilana ki. ¹² Ma boroi ’ana ta kae si oronge maku ’ana maku nia ki tha Pol, lelea sa da ngala da ka thuufia ’ana ta imole matai, na imole neri ka ’akwaa naa. Ma na anoedoo ta’ae ki laubo, da ka kotho na ’i maa faasia imole neri. ¹³ - ¹⁴ Ma tai Jiu da tatha laubo ’uria tarilana anoedoo ta’ae ki. Na fiu ’alakwa nia ngwane ni foa baita kera Jiu ki na thatana tha Skefa ne da ilia si doo neri. Ma kera boroi da thasi ’uria tarilana anoedoo ta’ae ki ’ana thatana Aofia tha Jisas. Da bae ’urii fuana anoedoo ta’ae ki, “Nau ku tari kamolu ’ana thatana tha Jisas bae tha Pol ’e faarongo ’ania.” ¹⁵ Sui ta na anoedoo ta’ae neri ’e olisida ka ’urii, “Nau ku thaitamana tha Jisas, ma nau ku thaitamana laubo tha Pol ’e too ’ana suukwaia nia tha Jisas. Sui ta kamolu nena, ’e langi molu si too bo ’ana suukwaia nia tha Jisas.” ¹⁶ Ma na ngwane ne anoedoo ta’ae neri ’e ’arutoona ’e fafuthaka kau ’urida, ma ka kwaeda. Ma da ka tafi dadara na kau faasia beu nia ngwane neri fonea mae maala ki ’i nonida. ¹⁷ Si manga na imole ki ’i Jiu ma na imole ki ne langi lau Jiu ne too ’i Efesas, da rongoa si doo neri, da ka mau ’asiana, ma da ka faare baita ’asiana ’ana thatana Aofia tha Jisas. ¹⁸ Ma na imole ’oro ’ana imole ki ne da manata mamana, da lea mai, ma da ka bae tafa naa sulia si doo ta’ae ki ne da ililia. ¹⁹ Ma tai ngwane ’oro laubo ’ada ne da rao ’ana tala ’ana anoedoo ta’ae ki, da ngala laubo mai buka kera ki ’ana raoa sulia anoedoo ta’ae ki, ma da ka suungia ’i malutana konia neri. Ma da ofu na liulana buka neri ki, ka dao ’ana 50,000 rebe malefo. ²⁰ Sulia si doo baita neri ki, na baelana tha God ’e dao ’ana si kula ’oro, ma imole ’oro ki da ka manata mamana naa ’ana Aofia. ²¹ Burina si doo neri ki sui, tha Pol ka manatatoona naa lealae ’uria maetoaa ki laona bali fera ’i Masedonia ma ’i Gris, ma ka tatha naa ’uria ’i Jerusalem. Ma tha Pol ka bae ’urii, “Burina ne ku too mai ’i seeri, nau ku dooria ku lea laubo ’i Rom.” ²² Ma nia ka fala tha Timoti ma tha Erastus, na roo ngwane kwai’adomi nia ki, ’uria ’i Masedonia, si manga ’e too ’ua fasi ’ana ’i Efesas laona bali fera ’i Eisia. ²³ Ma ’ana si manga neri bae na suangalua baita ’e fuli ’i Efesas sulia na Faarongolae ’Okae nia na Aofia. ²⁴ ’Urineri, tee ngwane thatana tha Demitrius, na ngwane ’e rao ’ana thaungailana kae beu ngwaasinasina ki, ma kae nunui doo ki ’ana god keni kera ne thatana ni Atemis, da ka too ’i laona. Ma na raoa neri tha Demitrius ’e faatodadooa ’asiana ngwane ki ne ’e rao fuada. ²⁵ Nia ’e soeda fasi da ka koni mai fonea tai ngwane ki ne da ilia laubo si raoa ilingia ne ’e ilia. Ma nia ka bae ’urii fuada, “Rongwane ’ae, kamolu molu thaitamana na totodaa kolu ne ’e thakatafa bo mai faasia na raoa ne kolu ilia ’ana thaungailana kae nunui doo ki. ²⁶ Molu rikia ma molu ka rongoa sui naa si doo ki ne tha Pol ’e ilia. Nia ’e thaea na kae nunui doo ne ngwane ki da thaungana, kera langi lau na god mamana ki. Aia, ma sulia ne nia ’e bae ’urineri, na ngwane ’oro ki ’i see ’i Efesas ma na maetoaa ’oro ki laona bali fera ’i Eisia laubo ne manatalada ’e abulo naa sulia. ²⁷ Ma lelea sa ’e ’urineri, na imole ki dau bae nagaa raoa kolu nee ki. ’E langi lau talitoona si doo neri, ta si doo ne kau ta’ae laubo, na beu abu nia god keni baita kolu nee ni Atemis, da si faarebaita lau naa ’ania, ma na ’initolana kau langi ’ana naa. Ma na imole ki sui ’i Eisia, ma na molaagali lalau ne, dau momolo naa faasia foasilana!” ²⁸ Si manga konia neri da rongoa si baea neri ki, da ka rakethasu ’asiana, ma da ka ’adaa kokoolada da ka ’urii, “Ni Atemis na god ’i Efesas naa ’e ’inito ka tatha!” ²⁹ Sui na suangalualae baita ka tae naa ’i laona maetoaa baita neri. Ma da ka daua naa tha Gaeas ma tha Aristakus, roo ngwane faasia bali fera ’i Masedonia ne daru lea fonea tha Pol, ma da ka tara keerua, ma da ka fita fonedarua ’uria si kula ni thatholae ne imole ki da koni ’ania. ³⁰ Ma tha Pol ’e dooria ka lea ’i naofana konia neri, sui ta, na imole ki ne da manata mamana da ka luia. ³¹ Ma tai ngwane naonao ki ’ana bali fera neri, da kwaimanatai fonea tha Pol, ma da ka luia laubo langi si lea ’ana si kula neri da koni ’ania. ³² Ma na suangalualae baita ’asiana ka tatae laona konia neri. Ma tai ngwane ki da ka akwasi kera ma da ka thaea na ’ada ta si doo, ma tai ngwane da ka thaea laubo ’ada tai si doo ’e’ete, sulia na ’orolana imole ki ’e langi da si thaitamana bo si tae ne da koni mai ’uria. ³³ Ma tai imole ki ’i Jiu da usungana kau tha Aleksanda, ma da ka talaia mai ’i naofana konia neri, sulia da dooria ka talamatai folaa ’ania ngalungalua neri. Sui tha Aleksanda ka faatana mamalafoa ’ana ’abana fuana konia neri fasi da ka too enoeno, ma nia ka thaea si baea ni suusilana ’i nao ’ada na imole ki. ³⁴ Sui ta, si manga da liothaitamana ne nia na ngwane ’i Jiu, da ka kokoo lau da ka ’urii, “Atemis naa na god kolu ’i Efesas ne ’inito ka tatha!” Da kokoo ’urineri sulia si manga ’e tau, ’e tala’ana ta roo kade thato. ³⁵ Sui na ngwane baita ’ana maetoaa neri ’e lea mai ka faabonaa naa imole ki ka ’urii, “Imole ki ’i Efesas ’ae, na imole ki sui da thaitamana ne kolu naa ne kolu liosulia beu abu ni Atemis, fonea gwe fau abu nia bae ’asia mai faasia ’i kwalimangaa. ³⁶ ’E langi ta imole si tofea doo nee ki. Si doo ’e ’okae ne molu ka too enoeno naa, ma molu si ilia lau ta si doo ilingia imole oengwanea ki. ³⁷ Ma molu ka talaia na mai roo ngwane ki, sui boroi ’ana ka langi daru si belia bo ta si doo faasia laona beu abu, ma langi daru si faangwaela bo ’ana ta si doo sulia god keni kolu. ³⁸ Ma ilingia tha Demitrius, ma na ngwane ne da rao fuana ki, da dooria da ka ngengea ta ngwane, ’urineri da ka ketoa ’ana fe dani ’ana kwakwaelae ’i laona beu ni tooketalae. Ma na ngwane ni kwaiketoi ki, da ka rongoa si tae ne daru kau thaea. ³⁹ Sui ta lelea sa molu dooria ’ua ta si doo, molu ka ’olosia naa ’i naofana barengwane ni tooketalae. ⁴⁰ ’E ’okae kolu kau liosuli kolu, ade’ana ngwane ’inito ki da ka suke faafi kolu ’ana suangalualae ne kolu ilia ’i tari’ina. Ma ’e ’afitai ’asiana fasi kolu ka fala ta si manatalae doo ’okae ne kolu kau fofo ’ana ta si doo sulia.” ⁴¹ ’I burina ne ’e thaea si doo neri ki, sui bo nia ka thaea da ka oli na ’ada.

¹ Ma ’i burina suangalualae neri ’e enoeno naa, tha Pol ka soea mai imole manata mamana ki ’i siana, ma ka fala si baea ni rakealae ki fuada, ma ka faasuukwai kera. Sui nia ka bae alualu fuada, ma ka lea naa ’uria ’i Masedonia. ² Si manga ’e lea naa ’uria ’i Masedonia, nia ka tatha ’ana maetoaa ki, ma ka radi ’ana imole manata mamana ki ’ana si baea ’oro ki. Sui nia ka dao naa ’ana bali fera ’i Gris. ³ Ma nia ka too ’i seeri sulia olu fe sinali. Ma si manga ’e kwaimaakwali ’uria lealae ’ana bali fera ’i Siria ’ana faka, nia ka rongoa thasa na Jiu ki da ’olea thaumaelilana. ’Urineri, nia ka manata akela naa ’uria olilae ’i Siria sulia tale ’i tolo ne tatha ’i Masedonia. ⁴ Ma tha Sofata, na ngwela tha Pirus na ngwane ’i Berea, ma tha Aristakus, ma tha Sekundus ne keerua roo ngwane ki ’i Tesalonaeka, ma tha Gaeas na ngwane ’i Debi, ma tha Tikikas, ma tha Trofimus keerua roo ngwane ki ’i Eisia, ma tha Timoti, ne da lea fonea tha Pol. ⁵ Da lea da ka maakwali kameli naa ’ana maetoaa ’i Troas. ⁶ Ma meli ka toofolo faasia maetoaa ’i Filipae burina na Fangaa ’ana berete ne langi ta isi ’i laona, ma limana fe dani ’i buri, meli ka ofu lau foneda ’i Troas. ’I seeri meli ka too sulia fiu fe dani. ⁷ ’Ana Sarere ’i thaulafi, meli ka ofu na mai ’uria foa ofulae ma fanga kwaimanilae. Ma tha Pol ka bae fuana imole ki, ’ito ’i thaulafi lelea ka dao ’i laona ’initoona rodo, sulia nia kau lea na ’ana ’i laasikadangi bobongi. ⁸ ’Ana kade beu ne ’i langi ne meli ofu ’ana, kwethu ’oro ki ne da too ’i seeri. ⁹ Ma tee ngwane daraa thatana tha Iutikus ’e ’ono ’ana ’i gwauna ’onggu, ma sulia ne tha Pol ’e bae ka tau, na maana ngwane daraa neri ka mamaleua naa, ma ka maleu liu na ’ana, ma nia ka ’asia na ’ana faasia oluna tale beu neri ’i langi ’uria ’i thaegano. Si manga da kwau nia kau, da ka rikia, ne nia ’e mae naa. ¹⁰ Sui ta, tha Pol ’e sifo kau ’i thaegano, ma ’e boruru ka ofia, sui ka bae ’urii, “’E langi molu si manata ’a’abo lau, sulia nia ’e moori bana.” ¹¹ ’I buri, tha Pol ka oli lau ’uria kade beu neri ’i langi ne da ofu ’ania, ma ’e niia berete, ma da ka fanga ofu. Ma ’i burina ne ’e bae foneda lelea ka dao ’i laasikadangi, tha Pol ka fi lea. ¹² ’I buri, da ka olifana naa ngwane daraa neri ’uri beu nia, ma da ka nonithathala ’asiana sulia nia ’e moori bana. ¹³ ’Urineri, meli ka eta na ’ameli ’i nao ’ana faka, ma meli ka toofolo naa ’uria maetoaa ’i Asos, fasi meli ka faataea tha Pol ’i seeri. Nia ’e thaea ’urineri fuameli, sulia ’e lea kau ’i seeri sulia tale ’i tolo. ¹⁴ Si manga ’e daotoomeli ’i Asos, nia ka tae naa fone kameli laona faka, ma meli ka lea naa ’uria maetoaa ’i Mitilene. ¹⁵ ’Ana fe dani ’i buri, meli ka ’akwasia ’i seeri, ma meli ka dao naa ’ana auaua ’i Kios. Ma ’ana oluna fe dani, meli ka dao ’ana auaua ’i Samos. Ma ’ana faina fe dani, meli ka dao ’ana maetoaa ’i Miletus. ¹⁶ Tha Pol ’e manata ’uria thasa kau tatha na kau ’i Efesas, fasi ka langi meli si too ka tau lau ’ana bali fera ’i Eisia, sulia lelea sa ka ngwaluda bana, meli lea ’ali’ali fasi meli ka dao ’ali’ali laubo ’i Jerusalem ’i nao ’ana fe dani ’ana Pentekos. ¹⁷ Si manga tha Pol too ’i Miletus, nia ka fala si baea fuana ngwane naonao ki ’ana ofulada na imole manata mamana ki ’i Efesas, fasi da ka lea mai siana. ¹⁸ Ma si manga da dao mai, nia ka bae ’urii fuada, “Kamolu molu thaitamana si doo ne ku ilia si manga ku too ’ana fone kamolu, ’ito ’ana si manga bae ku dao mai ’i laona bali fera nee ’i Eisia. ¹⁹ Nau ku ilia raoa fuana Aofia ’ana enoenoa, ma na angia ’ana si manga ’afitaia ki ’e dao ’ani nau, sulia si doo ta’ae nee ki na Jiu ki da ilia ’ani nau. ²⁰ Molu thaitamana sui naa, si manga ku toodoo ’i beu kamolu ki, ma fuana na imole ki sui. ’E langi kwasi thaufangana bo ta si doo ’uria ’adomilamolu, faasi kamolu. ²¹ Nau ku thaea sui naa fuana imole ki ’i Jiu, ma na imole ki ne langi lau Jiu, fasi da ka abulo faasia ta’alae kera ki, ma da ka abulo naa ’uria tha God, ma da ka manata mamana ’ana Aofia tha Jisas. ²² “Sulia ku roosulia na Mangoedoo Abu, nia nee ku lea ’i Jerusalem, sui ta, ’e langi kwasi thaitamana si tae ne kau fuli fuaku ’i seeri. ²³ ’Ana maetoaa ki sui ne ku dao ’ania, na Mangoedoo Abu ’e thaea fuaku thasa kwau daotoona ’afitaia, ma kwau too ’i laona dele ’i Jerusalem. ²⁴ Sui ta, ’e ’okae bana. ’E langi kwasi too ’a’abo bo sulia si doo ne kau fuli fuaku, sulia lelea sa ku faasuia mone ’aku si raoa ne Aofia tha Jisas ’e fala fuaku. Ma na raoa neri ne faatalolae ’ania Faarongolae ’Okae sulia liothaua nia tha God fuana imole ki sui. ²⁵ “Nau ku tatha ’i malutamolu teefau faafia baelae sulia ’Initooa nia tha God. Ma ’ana si manga neri, ku thaitamana ’e langi molu si riki nau lau. ²⁶ Nia nee ku thae folaa ’ania fuamolu ’i tari’ina, lelea sa ta ngwane boroi ’ana ’ani kamolu ne langi si too ’ana mooria faalu nia tha God, nau ku tala baku faasia, ma ka langi lau too ’a’abolae nau fuana. ²⁷ Sulia ’e langi kwasi thaufangana bo ta si doo ni faarongolamolulae ’ania sulia na kwaidooria nia ki tha God fuakolu. ²⁸ Nia nee, kamolu na ngwane naonao ki, molu ka liosuli kamolu ’i talamolu, ma na imole ki ne na Mangoedoo Abu ’e alua ’i ’abamolu fasi molu ka lio sulida. Molu ka liosulia na imole ki ne da manata mamana ’ana tha God, ilingia na ngwane ne ’e liosulia na sipsip ki. Tha God ne ’e folida ’ana maelana na Ngwela nia ’i tala’ana. ²⁹ Nau ku thaitamana ’i burina nau ku lea, tai ngwane toodoo garo dau lea mai, ma dau tagalangana imole ki ne da manata mamana, ilingia na koito kwasi ki ne da thaumaelia na sipsip ki. ³⁰ Si manga dau dao mai, tai ngwane ’ani kamolu bana ne dau tae mai ma dau sukea imole manata mamana ki fasi da ka lea sulida. ³¹ Molu ka lilio ’okae, ma molu ka manatatoona si doo neri sulia olu fe ngali, ’afe thato ma fe rodo, nau ku toodoo fuamolu ’i laona ’afitaia ma na angia. ³² “Ma si manga neri, nau ku alua kamolu naa ’i ’abana tha God, ma ’i laona ’okaelana si baea ni liothaua nia. Si baea neri ne tala’ana kau faasuukwai kamolu ma ka fala si doo ’okae ki ne tha God ’e too ’ania fuana imole nia ki sui. ³³ Ma molu ka thaitamana laubo, ’e langi kwasi dooria bo ta si malefo, ma langi ta si maku faasia ta imole ’amolu. ³⁴ Ma kamolu sui bo ne molu thaitamana ne nau ku rao ’ana roo ’abaku ki, fasi ku ’adomi nau ’i tala’aku ma ngwane kwaimani nau ki ’ana si manga meli ’atongia ta si doo. ³⁵ ’Ana si raoa ki sui ne ku ilia, nau ku faatana sui naa fuamolu na rao suukwailae ne molu ka ilia fasi molu ka ’adomia na imole ki ne da maketho. Ma molu ka manatatoona si baea bae na Aofia kolu tha Jisas ’e thaea, ‘Na ngwane ne ’e faledoo, ne ’e nonithathala ka baita talua ngwane ai ne ’e ngalidoo.’ ” ³⁶ ’I burina ne tha Pol ’e bae ka sui naa, nia ka boruru, ma ka foa faafi kera. ³⁷ Ma kera sui bo da ka angi si manga da ofia tha Pol, ma da ka nonoia. ³⁸ Kera da liodila ’asiana sulia tha Pol ’e thaea thasa ’e langi da si riki nia lau. ’Urineri bo, da ka lea naa fonea ’uria rikitaelana ’i laona faka.

¹ Meli alualu ’ani kera ’e sui, meli ka lea naa ’ana faka ’uria auaua ’i Kos. ’Ana ruana fe dani, meli ka dao ’ana auaua ’i Rodes. Ma meli ka lea na kau faasia ’i seeri ’uria maetoaa ’i Patara. ² ’I seeri, meli ka daotoona faka ne kau lea ’uria bali fera ’i Fonisia. Sui meli ka taelia faka neri, ma meli ka lea lau. ³ Meli ka tatha ’ana si kula ne meli lio kau ma meli ka rikia auaua ’i Saeprus. ’Urineri meli ka gali ’i bali toli, meli ka lea ’uria bali fera ’i Siria. Meli ka sifo ’i thara ’ana maetoaa ’i Taea, si kula na faka ’e faasifoa ’ana luludaa ki. ⁴ Ma ’i seeri meli ka daotoona tai imole manata mamana ki, ma meli ka too foneda sulia fiu fe dani. Ma sulia na Mangoedoo Abu ’e too ’ani kera, da ka bae ’a’abo fuana tha Pol fasi ka langi si lea ’uria ’i Jerusalem. ⁵ Ka ’urineri boroi, si manga kameli ’uria lealae, meli ka lea banaa. Ma na ngwane ki, fonea ’afe kera ki, ma na ngwela kera ki sui bo ne da lea fone kameli ’uria ’i fafo asi. Si manga meli dao, meli ka boruru, ma meli ka foa. ⁶ ’I burina ne meli alualu ’ani kera ’e sui, meli ka tae naa ’i laona faka, ma ni kera da ka oli naa ’ada ’i fera. ⁷ Sui meli ka lea faasia ’i Taea, ma meli ka dao ’ana maetoaa ’i Tolemais, meli ka rikia tai imole manata mamana ki, ma meli ka too foneda sulia tee fe dani. ⁸ Ma ’ana ruana fe dani, meli ka lea lau, ma meli ka dao ’ana maetoaa ’i Sesarea. ’I seeri, meli ka too ’i beu tha Filip, na ngwane ne rao ’ana faatalolae ’ania na Faarongolae ’Okae. Ma nia ta ngwane ’ana fiu ngwane bae da filida ’i Jerusalem ’uria ’adomilada na imole manata mamana ki. ⁹ Nia ’e too ’ana fai thaari, ma da ka faarongo laubo ’ana baelana tha God. ¹⁰ Meli too ’i seeri sulia ange fe dani, ma tee profet thatana tha Agabus ka dao mai faasia ’i Jiudea. ¹¹ Nia ’e lea mai siameli, ma ka ngala na ’ue tha Pol ’uria kanilana ’i liitana, ma ka kanifaafia ’ana roo ’aena ki ’i tala’ana fonea roo ’abana ki laubo, sui ka bae ’urii, “Na Mangoedoo Abu ’e thaea, na ngwane nee na ’ue nia nee, na Jiu ki dau kani ’urii laubo ’ani nia ’i Jerusalem, sui da ka fala fuana imole ki ne langi lau Jiu.” ¹² Si manga meli rongoa si doo neri, kameli fonea na imole neri ki meli ka gwafea tha Pol fasi ka langi si lea ’uria ’i Jerusalem. ¹³ Sui ta, nia ’e olisi kameli ka ’urii, “’Urifita nee molu ka angi ’urineri ma molu ka faaliodila nau? Nau kwa si kwaimaakwali baku ’uria kanilaku bana, ku kwaimaakwali laubo ’uria maelae ’i Jerusalem ’uria thatana tha Jisas na Aofia.” ¹⁴ Ma sulia meli si tala’ana naa bulasilana manatalana tha Pol, meli ka bae na ’ameli ’urii fuana, “’E ’okae bana, alamatana kwaidooria nia tha God ka fuli na ’ana.” ¹⁵ ’I burina ne meli too ’i seeri sulia ange fe dani, meli ka kwaimaakwali naa ’ana si doo kameli ki, ma meli ka lea naa ’uria ’i Jerusalem. ¹⁶ Ma tai ngwane fafurongo laubo faasia ’i Sesarea ne da lea fone kameli, ma da ka talai kameli ’uria beu nia ngwane ne meli kau too ’i siana, na thatana tha Nason na ngwane ’i Saeprus. Nia ta ngwane ’ada na imole manata mamana ki totongenao. ¹⁷ Si manga meli dao naa ’i Jerusalem, na imole manata mamana ki da ka konitai ’okae ’asiana ’ani kameli. ¹⁸ ’Ana ruana fe dani, tha Pol ka lea fone kameli ’uria rikilana tha Jemes. Ma na ngwane naonao ki sui laona ofulada na imole manata mamana ki ne da too ’i seeri. ¹⁹ Tha Pol ka bae ’okae fuada, sui nia ka faarongo kera ’ana si doo ki sui bo ne tha God ’e ilia ’ana raoa ne tha Pol ’e ilia malutana imole ki ne langi lau Jiu. ²⁰ Ma ’i burina ne da rongo nia ’e sui, ni kera teefau da ka faabaitaa naa tha God. Sui da ka bae ’urii fuana tha Pol, “Ngwalee doora Pol ’ae, ’o rikia bamu na imole ’oro ’asiana ’ana imole ki ’i Jiu ne da manata mamana, ma da ka faare baita ’ua bada ’ana bibirangaa nia ki tha Mosis. ²¹ Sui ta, ni kera da rongoa thasa ’o toodoo fuana Jiu ki ne da too ’i malutana imole ki ne langi lau Jiu, fasi ka langi da si roosulia bibirangaa nia ki tha Mosis. Ma ’oko thaea laubo fuada thasa ka langi da si ’irimamalafoa ’ana ngwela kera ki, ma ka langi da si ade sulia bibirangaa kolu Jiu ki. ²² Ma da ka rongoa ne ’o dao naa ’i see. ’E tala’ana kolu kau ’olosia fasi na manatalae doo garo nee ’i malutana imole manata mamana ki ’i Jiu. ²³ ’Oko ilia si doo ne meli thaea fuamu. Na fai nonii ngwane ki ne da too ’i see, ma da bae alangai fuana tha God. ²⁴ ’O lea foneda ’uria faafaalulae ’i maana tha God ’i laona Beu Abu nia tha God, ma ’oko foli ’uria faafaalulae neri, fasi da ka sufi kukuru ’ana ifuda. Sui fatai na imole ki sui da fi thaitamana si unuunua nee ki da rongoa suli ’oe ’e langi si mamana bo. Sui ta, ni ’oe ’i tala’amu ’oko roosulia bibirangaa nia ki tha Mosis. ²⁵ “Ma fuana imole ki ne langi lau Jiu ne da manata mamana, meli kekeda sui naa fuada, ma meli ka faarongoda naa ’ana liae ngwane ne meli alafaafia: Ka langi da si ’ania ta fanga ne da afuafu ’ana fuana ’atona bana god, ma ka langi da si ’ania ta doo moori ne da lioa, ma da ka liosuli kera faasia kaubarelae.” ²⁶ ’Ana ruana fe dani, tha Pol ka lea naa fonea fai nonii ngwane neri ki, ma ka faafaalu nia naa foneda. Sui nia ka lea ’i laona Beu Abu tha God, ma ka faarongoa na ngwane ni foa ’ana si manga tae ne na fiu fe dani neri ’uria faafaalulae kau sui ’ania, sui fatai da fi fala kwaisuusia kera ki. ²⁷ Si manga fiu fe dani neri ki ’e karangi sui naa, tai imole ki ’i Jiu faasia bali fera ’i Eisia, da ka rikia naa tha Pol ’i laona Beu Abu tha God. Da booraea konia neri, ma da ka daua naa tha Pol. ²⁸ Ma da kokoo da ka ’urii, “Ngwane ki ’i Israel ’ae! Molu ka ’adomi kameli mai! Na ngwane ne ’e tathafia naa fera ki sui ’uria toodoolae fuana imole ki ’uria faarefaekwalae ’ania imole ki ’i Jiu ki, ma ’uria faarefaekwalae ’ana bibirangaa nia ki tha Mosis fonea na Beu Abu nee. Ma si manga neri, nia ’e talaia imole ki ne langi lau Jiu ’uria ’i laona Beu Abu nee, ma da ka faasuaa naa si kula abu nee!” ²⁹ Da thaea si doo neri, sulia da rikia tha Trofimus na ngwane ’i Efesas ’e too ’i seeri fonea tha Pol ’i Jerusalem ’ana fe dani totongenao, ma da ka thaea thasa tha Pol ’e talai nia ’uria ’i laona Beu Abu tha God. ³⁰ Ma na suangalua baita ka tatae naa ’i laona maetoaa lalau neri ’i Jerusalem. Na imole ki da ka afururuu sui bo mai, da ka daua naa tha Pol, ma da ka taraa naa ’uria ’i maa faasia laona Beu Abu tha God. Ma ’ali’ali da ka fonoa naa ’olofolo ki ’ana Beu Abu neri. ³¹ Si manga na ngwane neri ki da dooria da ka thaumaelia tha Pol, tai ngwane da ka fala baea fuana ngwane ’inito ni firu ’i Rom, sulia na suangalualae baita neri ’e tatha laona maetoaa ’i Jerusalem. ³² Ma si manga na ngwane ’inito ’e rongoa si doo neri, nia ’e lea, ma ka talaia tai ngwane ki ’ana ngwane ni firu nia ki fonea na ngwane naonao kera ki, da ka lea ’ali’ali ’uria si kula neri na imole ki da koni ’ania. Ma ’ana si manga na imole ki da rikia naa ngwane ’inito neri fonea na ngwane ni firu nia ki, da fi momolo faasia kwaelana tha Pol. ³³ Si manga na ngwane ’inito neri ’e dao naa, nia ka lea siana tha Pol, ma ka daua. Sui nia ka thaea fuana ngwane nia ki fasi da ka kanifaafia ’ana roo kwale seni ki. Sui nia ’e soetalafana ngwane neri ki ka bae ’urii, “Ni ti ne ngwane nee, ma si doo ta’ae tae ne nia ’e ilia?” ³⁴ Ma na imole ki da ka thaea si baea ’oro ’e’ete kwailiu ki, na ngwane ’inito neri ka lalafusia naa ta si tae nee da rakethasuia tha Pol ’uria. Nia nee adea nia ka thaea fuana ngwane ni firu nia ki, fasi da ka talaia tha Pol, ’uria ’i laona beu ne da too ’ania. ³⁵ Na ngwane ni firu ki da ka talaia naa ’uri ’aena ’olofolo ’ana beu neri, ma da ka talaia ’i langi, ma sulia na suangalua neri ’e baita, na ngwane ni firu ki da ka kwaua naa tha Pol ’i langi faasida. ³⁶ Na konia neri da akwa da ka ’urii, “Molu thaumaelia! Molu thaumaelia!” ³⁷ Si manga na ngwane ni firu ki da kwaimaakwali ’uria ruulae kau ’i beu fonea tha Pol, nia ka bae ’urii fuana ngwane baita neri, “Ngwalee ’ae, nau ku dooria thaelana tee si doo fuamu.” Ma na ngwane baita neri ’e soetalafana ka ’urii, “’Urii ma ’oe ’o thaitamana baelae ’i Grik nee? ³⁸ ’Urineri ma ’oe naa na ngwane bae ’i Ijip ne thafalia firua baita bae, ma ’oko talaia fai tooni ngwane ta’ae bae ki, ma da ka fita kau faafia ’ila ni firu ki ’uria ’i laona bali fera kwasi?” ³⁹ Sui tha Pol ’e olisia ka ’urii “’E langi! Nau na ngwane ’i Jiu ’ana nee, nau ku futa ’i Taasis na maetoaa ’inito ’i Silisia. Nau ku dooria ’oko alamatai nau ku bae fasi fuana imole nee ki.” ⁴⁰ Na ngwane ’inito neri ka alamatana naa, ma tha Pol ’e takwe ’i maana beu neri ’i langi, ma ka mamalafoa ’ana ’abana ma ka faaenoenoa na imole ki. Si manga da too enoeno naa, tha Pol ka bae naa fuada ’ana baelae kera imole ki Jiu ka ’urii,

¹ “Imole futa nau ki ma kamolu maka nau ki ’ae, molu fafurongo fasi mai, si manga ku talamatana si bae nee ki ne molu suke faafi nau ’ania!” ² Si manga da rongoa ’e bae ’ana baelae kera imole ki ’i Jiu, kera sui bo da ka too enoeno naa, ma tha Pol ka bae lau ’urii, ³ “Nau na ngwane ’i Jiu nee, sui ta, ku futa ’i Taasis ’ana maetoaa ’i laona bali fera ’i Silisia, ma ku baita mai ’i Jerusalem si manga tha Gamaliel ’e toodoo fuaku. Nia ’e toodoo ’okae ’asiana fuaku ’ana adelae sulia bibirangaa ne tha Mosis ’e fala mai fuana kokoo kolu ki, ma ku dooria laubo ililana si doo ki ne tha God ’e dooria, ilingia laubo ne molu ilia ’i tari’ina. ⁴ Nau ku faangadaa laubo imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, ma ku thaumaelida. Nau ku daua laubo ngwane ki, ma na keni ki, ma nau ku aluda ’i laona dele. ⁵ Na foa ni gwau, ma na ngwane naonao kolu ki, da thaitamana si doo nee ku bae sulia ’e mamana. Kera da kedaa leta ki ma ku ngala fuana ngwane naonao ki ’i Jiu ne da too ’i Damaskas. Ma da ka alamatai nau fasi ku rofe ’uria imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas ne da too ’i seeri, fasi ku dauda, ma ku kani faafida, ma ku oli mai faafida ’uria ’i Jerusalem, fasi na ngwane naonao ki da ka ketoda. ⁶ “Si manga ku lea ma ku dao karangia naa ’i Damaskas tala’ana ’i ’initoona thato, tona boroi na binabina baita ka binalu na mai kalikali nau faasia ’i mamangaa. ⁷ Ma ku ’asi nau ’i thaegano, ma ku rongoa si lingee doo ’e bae mai ’urii fuaku, ‘Saul ’ae, Saul ’ae, ’urifita ne ’oko faangada nau?’ ⁸ Sui ku bae ’urii fuana, ‘Arai ’ae, ’oe tha ti nena?’ Ma si lingee doo neri ’e olisi nau ka bae ’urii, ‘Nau tha Jisas ngwane nee ’i Nasaret ne ’o faangadaa.’ ⁹ Na ngwane ki ne da lea fone nau, da rikia na binabina neri, sui ta da si rongoa bo na lingena ngwane ne ’e bae mai fone nau. ¹⁰ Ma ku soetalafana, ku ’urii, ‘Aofia ’ae, tae nee kwau ilia?’ Ma na Aofia ’e olisi nau ka ’urii, ‘’O tatae, ’oko lea ’uria ’i Damaskas. Ma dau faarongo ’oe ’ana si doo ne ku thaea fasi ’oko ilia.’ ¹¹ Na binabina neri ’e tala ’usia maaku ka rodo naa, ma na ngwane ki ne da lea fone nau, da dau ’ana ’abaku, ma da ka talai nau naa ’uria ’i Damaskas. ¹² “Ma tee ngwane ’i Damaskas na thatana tha Ananias, nia na ngwane ’e faare baita ’ana tha God, ma ka roosulia bibirangaa kolu Jiu ki, ma na imole Jiu ki sui ne da too ’i Damaskas, da faare baita ’asiana ’ani nia. ¹³ Nia ’e takwe ’i siaku, ka bae ’urii, ‘Ngwane futa nau tha Saul ’ae, ’oko lilio naa!’ Ma ’ana si manga neri banaa, na maaku ka lilio naa, ma ku riki nia naa. ¹⁴ Ma nia ka bae lau ’urii fuaku, ‘God kera kokoo kolu ki ’e fili ’oe, fasi ’oko lio thaitamana si kwaidooria nia ki, ma ’oko rikia na Ngwane ni Rao ’O’olo nia, ma ’oko rongoa naa baelana. ¹⁵ Ma ’oko faarongoa imole ki sui ’ana doo ki ne ’o rikia ma ’oko rongoa. ¹⁶ Ma tae lau ne ’o maasia? ’O tatae naa, ’oko sisiuabu, ma ’oko foasia na Aofia, fasi nia ka manatalukea ta’alae ’oe ki.’ ¹⁷ “Sui ku oli lau ’uria ’i Jerusalem, ma si manga ku foa laona na Beu Abu tha God, ku rikia tee si faataia, ¹⁸ ma ku rikia na Aofia ’e bae ’urii fuaku, ‘’Ali’ali ’oko lea naa faasia ’i Jerusalem, sulia na imole ki da si dooria bo rongolana baelamu suli nau.’ ¹⁹ Ma nau ku bae ’urii, ‘Aofia ’ae, da thaitamana bada si manga bae ku lea laona beu ni foalae ki, ma ku daua na imole ki ne da manata mamana ’ani ’oe, ma ku nangasida laubo. ²⁰ Ma si manga bae da thaumaelia tha Stefen, na ngwane ni rao ’oe, nau ku too laubo ’i seeri bae, ma ku alafaafia si doo bae da ilia ’ani nia, ma ku kwai’adomi ’uria liolae sulia maku kera ki.’ ²¹ Sui na Aofia ka bae ’urii fuaku, ‘’O lea naa, sulia nau kwau odu ’oe fasi ’oko lea tau siana imole ki ne langi lau Jiu.’ ” ²² Na imole ki da fafurongo ’uria tha Pol lelea nia ka thaea bo si doo neri. Ma si manga da rongoa si doo neri, da fi ’adaa kokoolada da ka ’urii, “Molu talaia kau ma molu ka thaumaelia naa! ’E langi si tala’ana fasi nia ka moori!” ²³ Da ’ai, ma da ka kwaikaru ’ana maku kera ki, ma da ka ’ui ’ana gegeo ’i laona mamangaa, sulia da rakethasu ’asiana. ²⁴ Ma na ngwane baita ni firu ’i Rom, ka thaea fuana ngwane nia ki fasi da ka talaia tha Pol ’i beu, ma ka thaea da ka nangasia, fasi da ka daotoona si tae ne adea na Jiu ki da ka kokootana ’urineri. ²⁵ Sui ta, si manga da kania tha Pol ’uria nangasilana, nia ka bae ’urii fuana tee ngwane ni firu, “’E tala’ana bana sulia bibirangaa kolu ki ’i Rom fasi molu ka nangasi nau, na ngwane ’i Rom ne langi molu si keto nau ’ua?” ²⁶ Si manga na ngwane ni firu neri ’e rongoa si doo neri, nia ’e lea siana ngwane ’inito nia, ma ’e soetalafana ka ’urii, “Tae nee ’ou ilia ngwalee? Na ngwane loko, na ngwane ’i Rom laubo!” ²⁷ ’Urineri na ngwane baita neri ’e lea siana tha Pol, ka bae ’urii, “Faarongo nau fasi, ’urii ma ’oe na ngwane ’i Rom nee?” Tha Pol ’e olisia ka ’urii, “Iuka.” ²⁸ Ma na ngwane baita neri ka bae ’urii, “Nau na ngwane ’i Rom laubo, sulia ku foli tala’aku ’ana malefo baita.” Ma tha Pol ’e olisia ka ’urii, “Nau nee ngwane ’i Rom, sulia nau ku futa ’ana si ’abu ’i Rom.” ²⁹ Ma na ngwane neri ki ne da takwe karangia ’uria kwaelana ma soetoolana, da ka dudu falaburi faasia. Ma si manga na ngwane baita neri ’e thaitamana ne tha Pol na ngwane ’i Rom, nia ka mau, sulia ’e kanifaafia ’ana kwale seni ki. ³⁰ ’Ana fe dani ’i buri, na ngwane baita ni firu neri, ’e dooria ka thaitamana ’okae ’ana si tae nee Jiu ki da suke faafia ’ana tha Pol. Nia ka fala ngwane nia ki, fasi da ka lukea naa seni ki faasia tha Pol, ma ka fala baelana fuana ngwane ni foa baita ki ma na barengwane ni ngata ofu kera Jiu ki fasi da ka ofu. Sui nia ka talaia kau tha Pol, ma ka faatakwea ’i naofana barengwane ni ngata ofu neri si manga ne da koni ’ana.

¹ Tha Pol ’e bubu tetee kau ’ana ngwane naonao neri ki ne da ofu, ka bae ’urii, “Ngwane futa nau ki ’i Israel ’ae, nau ku rao fuana tha God, ’ana lioku teefau, ma ku thaitamana moorilaku ’e ’okae ’e lelea ka dao ’i tari’ina.” ² Si manga tha Pol ’e bae ’urineri, tha Ananias na foa ni gwau ka thaea fuana ngwane ki ne da takwe karangia tha Pol fasi da ka fidalia fakana. ³ Ma tha Pol ka bae ’urii fuana, “Tha God ne kau fidali ’oe, ’oko ilingia ta ’onggu bae da rafua ka sasakea fasi ka thaufangana si bili ki. ’Oko too ’i seeri laubo ’uria ketolaku sulia bibirangaa nia ki tha Mosis. Ma ’oe boroi, ’osi roo bo sulia si bibirangaa neri ki si manga ne ’o thaea fasi da ka fidali nau!” ⁴ Ma na ngwane ki ne da takwe karangia tha Pol, da rongoa, ma da ka bae ’urii fuana, “Ngwalee ’ae, ’osi thaitamana bo ne ’o bae tataga fuana foa ni gwau nia tha God!” ⁵ Ma tha Pol ’e olisida ka ’urii, “Ngwanefuta nau ki ’i Israel ’ae, kwaimanatai ’asiana, sulia ’e langi kwasi thaitamana ne nia na foa ni gwau. Sulia na Kekedalae Abu ’e thaea, ‘Ka langi ’osi bae tataga sulia ngwane ’inito kamolu.’ ” ⁶ Si manga tha Pol ’e rikia ne tai ngwane ’ada na Sadiusi ki, ma tai ngwane ’ada na Farasi ki, nia ’e ngata baita fuana konia neri ka ’urii, “Imole futa nau ki ’i Israel, nau na Farasi, na ’alakwa nia na Farasi. Ma da keto nau naa, sulia nau ku manata mamana ’ana ne na imole mae ki, tha God kau taeda lau ’uria mooria!” ⁷ Ma si manga ’e thaea si baea neri, na Farasi ki ma na Sadiusi ki, da ka thafalia naa na olisusuulae, ma na konia neri da toli naa ’ana roo fifigui imole ki. ⁸ Da tolingi kera, sulia na Sadiusi ki da thaea thasa na imole mae ki, ’e ’afitai da ka moori lau, ma da ka thaea thasa ’e langi bo ta enselo, ma ka langi laubo ta anoedoo. Sui ta, na Farasi ki da faamamanea sui bo olu si doo neri ki. ⁹ Ma da fi akwa baita fuada kwailiu, ma tai ngwane toodoo ’ana bibirangaa ki ne ni kera na Farasi ki laubo, da takwe ma da ka bae suukwai da ka ’urii, “’E langi meli si daotoona bo ta si doo ne garo ’ana ngwane ne! Sui ta, alamia ta anoedoo ma langi ta enselo tomone nena ’e bae ’ani nia.” ¹⁰ ’Urineri bo, na kwailaetaia baita ’asiana ka thafali naa, ma na ngwane baita ni firu, ka mau ade’ana da ka thaumaelia tha Pol. Ma nia ’e thaea fuana ngwane ni firu ki, da ka lea ma da ka talaia tha Pol faasi kera ’uria ’i beu kera na ngwane ni firu ki. ¹¹ ’Ana fe rodo neri, na Aofia ’e takwe siana tha Pol ka bae ’urii, “’E langi ’osi mau lau. Ilingia bae ’o bae ramoramoa sui naa suli nau ’i Jerusalem, ’oko bae ramoramoa ’urineri laubo suli nau ’i Rom.” ¹² ’I laasikadangi ’ana fe dani ’i buri, tai ngwane ki ’i Jiu da ka ofu, ma da ka ngata ofu ’uria thaumaelilana tha Pol. Kera da bae ’afitai fasi ka langi da si ’ania ta si fanga, ma ka langi da si kuufia ta si kafo, lelea da ka thaumaelia bo tha Pol. ¹³ Alamia ’e tala’ana fai akwale ngwane ma ka sarenga ne da ngata ofu faafia si manatalae doo neri. ¹⁴ Sui tai ngwane ’ada, da ka lea naa siana ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane naonao kera na Jiu ki, da ka bae ’urii, “Kameli meli bae ’afitai sui naa fasi ka langi meli si ’ania ta si fanga lelea meli ka thaumaelia bo tha Pol. ¹⁵ ’Urineri, kamolu ma na ngwane barengwane ngata ofu ki, molu ka falabaea fuana ngwane baita ni firu ki ’i Rom, fasi da ka talaia mai tha Pol fone kamolu. Molu ka suke ’ana thaelana thasa molu dooria fasi molu ka rongo ’okae ’ana tai si baea lau suli nia. Kameli mone meli kwaimaakwali naa ’uria thaumaelilana si manga ’e dao karangi mai.” ¹⁶ Sui ta, si manga na kokoo nia tha Pol ’e rongoa ngata ofulae neri, nia ka lea ’i beu kera na ngwane ni firu ki, ma ka faarongoa ’ana tha Pol. ¹⁷ Si manga tha Pol ’e rongo, nia ka soea mai tee ngwane ni firu, ma ka bae ’urii fuana, “’O talaia kau ngwane daraa nee siana ngwane baita ’oe, sulia nia ’e too ’ana tee si doo ’uria thaelana fuana.” ¹⁸ Na ngwane ni firu neri ka talaia naa ngwane daraa neri siana ngwane baita kera, ka bae ’urii, “Na ngwane bae ’e too laona dele thatana tha Pol ne soe nau fasi ku talaia mai ngwane daraa nee siamu, sulia nia ’e too ’ana tee si doo ’uria thaelana fuamu.” ¹⁹ Na ngwane baita neri ’e dau ’ana ’abana ngwane daraa neri ka talai tee ore tau kau ’ani nia, ma si manga talifili keerua naa, nia ka bae ’urii, “Tae ne ’o doori faarongo nau ’ania?” ²⁰ Na ngwane daraa neri ka bae ’urii fuana, “Tai ngwane ki ’i Jiu, da alaofu sui naa, fasi ’i bobongi dau lea mai ma dau gani ’oe fasi ’oko talaia tha Pol siana barengwane ngata ofu ki, fasi da ka daotoona mamana si doo ki suli nia. ²¹ Sui ta, ’e langi ’osi roosulida, sulia fai akwale ngwane ka sarenga ne da anggwa maasia ’uria thaumaelilana. Sulia da bae ’afitai sui naa fasi ka langi da si fanga, ma ka langi da si kuu, lelea da ka thaumaelia bo tha Pol. Kera da kwaimaakwali sui naa, da maasia bada ta si tae ne ’ou thaea.” ²² Na ngwane baita neri ka bae ’urii fuana ngwane daraa neri, “’E langi ’osi faarongoa ta imole ne ’o faarongo nau ’ana si doo neri.” Sui nia ka thaea fuana ngwane daraa neri, ka lea na ’ana. ²³ Na ngwane baita ’ana ngwane ni firu ki, ’e soea mai roo ngwane da baita ’i fara ’abana, ka bae ’urii fuadarua, “Kamurua muru kwaimaakwali ’ana roo talange ngwane ki ni firu ’uria lealae ’ana maetoaa ’i Sesarea, ma fiu akwale ngwane ki ’uria lealae fafona hos, ma roo talange ngwane ki ne da firu ’ana sua, da ka kwaimaakwali ’uria lealae ’ana sikwana kade rodo laona fe rodo ne ’i tari’ina. ²⁴ Molu ka alua ta hos fuana tha Pol fasi ka tae ’i fafona, molu ka folo ’okae ’usia, ma molu ka talaia siana tha Feliks na ngwane ’inito.” ²⁵ Na ngwane baita ni firu ’e kedaa tee leta fuana tha Feliks ka ’urii, ²⁶ “Nau tha Kladius Lisias, ne ku kekeda kau fuamu tha Feliks na ngwane ’inito. Nau ku bae fasi kau fone ’oe. ²⁷ Na Jiu ki da daua ngwane nee, ma da ka karangi thaumaelia. Si manga ku daotoona ne nia na ngwane ’i Rom, ku lea fonea ngwane ni firu nau ki, meli ka lau nia faasida. ²⁸ Ma sulia ku dooria fasi ku thaitamana si doo ne da suke faafi nia ’ania, ku talaia siana barengwane ngata ofu kera Jiu ki. ²⁹ Sui ku daotoona ’e langi si ilia bo ta si doo ne tala’ana fasi da ka thaumaelia ma langi da ka alua ’i laona dele. Da suke bada faafia sulia na bibirangaa kera ki ’i tala’ada bana. ³⁰ Ma si manga ku rongoa na Jiu ki da ’olea ngwane ni firu ’oro ki ’uria thaumaelilana, nia ne ku manata ’uria falelana kau siamu. Ma ku faarongoa naa ngwane ki ne da suke faafia fasi da ka ketoa ’i nao ’ani ’oe, sulia ’oe naa na ngwane ’inito.” ³¹ Na ngwane ni firu ki da ka roo naa sulia si doo ne na ngwane ’inito kera ’e thaea. Ma da ka talaia naa tha Pol ’ana fe rodo neri lelea da ka dao ’ana maetoaa ’i Antipatris. ³² Ma ’ana ruana fe dani, na ngwane ni firu ki ne da fali ’ana ’aeda, da ka oli ’uri beu kera ’i Jerusalem. Ma na ngwane ni firu ki ne da lea fafona hos ki, da ka tatha naa fonea tha Pol. ³³ Si manga da dao ’ana maetoaa ’i Sesarea, da ka fala naa leta bae fuana tha Feliks na ngwane ’inito, ma da ka fala naa tha Pol fuana. ³⁴ ’Ana si manga na ngwane ’inito ’e teemainia leta neri ’e sui, nia ka soetalafana tha Pol ’uria bali fera tae ne ’e futa ’ana. Si manga ’e thaitamana ne ’e lea mai faasia Silisia, ³⁵ nia ka bae ’urii, “Nau kwau rongoa baelamu si manga na ngwane ki ne da sukefaafi ’oe da dao mai.” Sui nia ka fala ngwane ni firu nia ki da ka folo ’okae ’usia tha Pol laona beu tha Herod na ngwane ’inito ’e thaungana.

¹ ’I burina lima fe dani, tha Ananias na foa ni gwau ka lea ’uria maetoaa ’i Sesarea fonea tai ngwane naonao ki ’i Jiu, ma tee ngwane thatana tha Tertulus ne ’e thaitamana bibirangaa ki. Da lea mai ’i nao ’ana tha Feliks na ngwane ’inito, ma da ka suke faafia tha Pol. ² Sui da ka soea na mai tha Pol, ma tha Tertulus ’e thafalia naa kefusilana fuana tha Feliks ka ’urii, “Ngwane ’inito ’ae, na kwaitalaia ’oe ’ana liotooa ne ’e ilia kolu ka too ’ana enoenoa sulia kae si manga ’e tau. Ma ’oko ilia naa si doo ’okae ’oro faalu ki fuameli imole ki ’i Jiu. ³ Ma kameli teefau ne meli nonithathala ’asiana sulia si doo neri ki, ma meli ka faabaita ’oe ’asiana. ⁴ Ma ’e langi kwasi dooria ’asia bo faataulana si manga ’oe. Ma nau ku gani ’oe fasi ’oko fafurongo fasi mai ’uria si baea kukuru kameli ne nau ku fala. ⁵ Kameli meli daotoona ngwane nee ’e faarakethsua imole ki. Nia ’e sukua na suangalualae baita fuana imole ki ’i Jiu ’i laona molaagali lalau, ma nia ta ngwane baita laubo ’ana barengwane ne da ’alangida ’ana, ‘Nasarene ki.’ ⁶ - ⁷ Ma nia ka thasi laubo ’uria faasualana Beu Abu tha God. Si manga meli rikia si doo neri, nia nee meli ka daua. Ma meli ka ’olea ’uria ketolana sulia bibirangaa kameli. ⁸ Lelea sa ’oko soetalafana ngwane ne, ’ou daotoona ’amu ’i tala’amu si doo ta’ae ki ne meli thaea suli nia ’e mamana.” ⁹ Na Jiu ki ne da too ’i seeri, da thaea laubo thasa si doo ne tha Tertulus ’e thaea ’e mamana, ma da ka kefusia laubo tha Pol ’ana baelada. ¹⁰ Na ngwane ’inito ne tha Feliks ka karumainia naa tha Pol fasi ka bae, ma tha Pol ka bae ’urii, “Nau ku thaitamana, fe ngali ’oro ki ne ’o keketo mai sulia, ma nau ku nonithathala ’asiana ’uria suusilaku ’i nao ’amu. ¹¹ ’E tala’ana ’ua sulia akwala ma roo fe dani burina ne nau ku lea ’uria ’i Jerusalem ’uria foalae. Lelea sa ’oko soetalafana imole ki, ’ou tala daotoona ’amu ne nau ku bae mamana. ¹² Na imole ki ’i Jiu da si daotoona bo ne ku olisusuu fonea ta ngwane ’i laona Beu Abu tha God, ma ka langi da si daotoona bo ne ku faarakethasua ta ngwane ’i laona beu ni foalae ma langi ’ana ta si kula laona maetoaa ’i Jerusalem. ¹³ Ma ’e langi da si tala’ana bo falelana ta si baea fuamu, fasi ’oko manata mamana ’ana si doo ki ne da suke faafi nau ’ania. ¹⁴ Nau ku thaea doo mamana fuamu: Nau ku foasia tha God bae na kokoo kameli ki, ’ana roolae sulia na ‘Tala nia na Aofia’ ne na ngwane neri ki da thaea thasa ’e langi si mamana. Ma nau ku manata mamana ’ana doo ki sui ne tha Mosis ma na profet ki da kedaa ’i laona Kekedalae Abu ki. ¹⁵ Ma nau ku fiitoo ’ana tha God ilingia kera laubo, ne tha God kau taea imole ki sui faasia maea, na imole ’okae ki ma na imole ta’ae ki laubo. ¹⁶ Nia ne adea ku thasi suukwai ’uria ililana si doo ’okae ki, fasi ka langi kwasi ’ida lau ’i maana tha God ma na imole ki. ¹⁷ “Ma ’i burina na ku lea faasia ’i Jerusalem sulia ange fe ngali, nau ku oli lau mai ’i see ’uria falemalefolae fuana imole siofaa ki ’i Jiu ma ’uria afuafulae laubo. ¹⁸ Ma si manga ku ilia si doo neri, ne da ka riki nau ’i laona Beu Abu tha God burina ne ku faasuia naa raoa ’ana faafaalulae. Ma ’e langi bo ta barengwane fone nau ’ana si manga neri, ma ka langi laubo ta ngalulae. ¹⁹ Sui ta, tai Jiu ki faasia bali fera ’i Eisia ne da too seeri. Ma ’e tala’ana da ka lea laubo mai ’i nao ’amu, fasi da ka kefusi nau lelea sa da thaitamana ta si doo ne ku ilia ka garo. ²⁰ Ma na ngwane neri ki, da thaitamana si manga da kefusi nau ’i naofana barengwane ngata ofu kameli ki ’i Jiu, sui ka langi da si daotoona bo ta si doo ne ku ilia ka garo. ²¹ Tee si doo bo ne ku thaea ’i seeri, ade’ana ka faarakethsua ta bali ’ada, nia ’e ’urii, ‘Molu keto nau ’i tari’ina, sulia na manata mamanalae nau ’ana imole ki ne da mae naa, dau moori oli lau.’ ” ²² Sui tha Feliks, na ngwane ne ’e thaitamana ’okae ’ana bibirangaa sulia na Tala ’ana Aofia, ’e thaea da ka momolo naa. Ma nia ka bae ’urii, “Si manga tha Lisias na ngwane baita ’ana ngwane ni firu ki kau dao mai, nau kwau fala naa keketoa ’oe.” ²³ Ma nia ka thaea fuana ngwane ni firu ne tanggi sulia tha Pol fasi ka langi si folo ’asiana ’usia, ma ka alamatana ngwane kwaimani nia ki da ka maatoona, ma da ka ’adomia ’ada. ²⁴ Burina ange fe dani, tha Feliks ma ’afe nia ni Drusila na keni ’i Jiu, daru ka kwaiodui ’uria tha Pol fasi daru ka rongoa baelana. Ma tha Pol ka bae sulia na manata mamanalae ’ana tha Jisas Kraes. ²⁵ Sui ta, si manga tha Pol ’e bae sulia na ’o’oloa, ma ka thaea fasi na imole ki ka langi da si ade sulia na kwaidooria ta’ae ki ’ana nonida, ma ka bae laubo sulia fe dani ne tha God kau ketoa imole ki sui. Si manga daru rongoa si doo neri ki, tha Feliks ka mau, ma ka bae ’urii, “’E ’okae naa neri. ’O lea naa. Nau kwau soe ’oe lau mai ’ana ta si manga ’e’ete ne folaa fuaku.” ²⁶ ’Ana si manga neri laubo, nia ka fiia ’ana thasa tha Pol kau fala ta si malefo fuana. Nia nee, nia ka ’ara falabaea ’uria tha Pol, fasi ka bae fonea. ²⁷ ’I burina roo fe ngali, tha Porsius Festas ka ’inito talana tha Feliks na ngwane ’inito neri. Sui ta, sulia tha Feliks ’e dooria na imole ki ’i Jiu da ka nonithathala suli nia, nia ka alua tha Pol ka too bana ’i laona dele.

¹ Na olu fe dani ’i burina ne tha Festas ’e dao mai ka ’inito ’ana maetoaa ’i Sesarea, nia ka lea ’uria ’i Jerusalem. ² Na ngwane ni foa baita ki, ma na ngwane naonao kera Jiu ki, da ka faarongo ’ana si doo ki ne da suke faafia ’ana tha Pol fuana tha Festas. ³ Ma da ka gwafea tha Festas fasi ka fala tha Pol ’uria ’i Jerusalem, sulia da ’olea naa thaumaelilana sulia tale. ⁴ Ma tha Festas ’e olisida ka ’urii, “Tha Pol ’e too bana ’i laona dele ’i Sesarea. Ma ’e langi si tau kwau oli ’ali’ali laubo mai ’i seeri. ⁵ Lelea sa nia ka ilia ta si doo ne garo, molu ka fala ngwane naonao kamolu ki fasi da ka lea fone nau ’uria ’i Sesarea ma da ka bae kefusia ’ada ’i seeri.” ⁶ Sui tha Festas ka too ’i Jerusalem sulia ta kwalu fe dani ma langi ta akwale fe dani lau, sui nia ka oli ’uria ’i Sesarea. Aia, ma fe dani ’i buri, tha Festas ’e lea ka too ’ana si kula ni keketoa, sui ka thaea da ka talaia mai tha Pol. ⁷ Ma ’ana si manga tha Pol ’e dao, na Jiu ki ne da lea mai faasia ’i Jerusalem, da ka takwe kalia, ma da ka suke faafia ’ana si doo ’oro ta’ae ’asiana ki ne langi si mamana bo. ⁸ Sui ta, tha Pol ’e bae ’ana suusi nia ka ’urii, “’E langi kwasi ilia bo ta si doo ta’ae ne nagaa bibirangaa kameli Jiu ki, ma na Beu Abu tha God, ma langi na ngwane ’inito ’i Rom.” ⁹ Ma sulia tha Festas ’e dooria Jiu ki da ka nonithathala suli nia, nia nee ’e soetalafana tha Pol ka ’urii, “’O dooria ’oko lea ’uria ’i Jerusalem, fasi ku keto ’oe ’i seeri ’ana si sukelae ne da thaea suli ’oe?” ¹⁰ Sui tha Pol ’e olisia ka ’urii, “Si kula ni keketoa nia ngwane ’inito ’i Rom ne ku takwe naa ’ania, nia naa nee si kula ne tala’ana molu ka keto nau ’ania. ’Oe ’o thaitamana sui naa ne langi kwasi ilia bo ta si doo ne garo fuana imole ki ’i Jiu. ¹¹ Lelea sa ku ilia ta si doo ta’a ne tala’ana ’oko keto nau ’uria maea, ’e langi kwasi tafi bo faasia. Sui ta, lelea si baea ki ne da suke faafi nau ’ania, ’e langi si mamana, ’e langi ta ngwane si tala’ana bo kau fale nau fuada. Nia nee ku dooria na ngwane ’inito ’i Rom naa ne kau keto nau.” ¹² ’I burina ne tha Festas ’e bae sui naa fonea barengwane ni keketoa nia ki, nia ka bae ’urii fuana tha Pol, “Sulia ’o dooria ’amu ngwane ’inito ’i Rom ka keto ’oe, ’oko lea na kau ’i siana.” ¹³ Burina ange fe dani ’e sui, tha Agripa na ngwane ’inito ma na ngwaingwane nia ni Bernis, daru ka dao naa ’i Sesarea fasi daru ka maatoona tha Festas ma daru ka faabaitaa. ¹⁴ Si manga daru too ’i Sesarea sulia ange fe dani neri, tha Festas ka faarongoa tha Agripa ’ana baea neri sulia tha Pol. Nia ka bae ’urii, “Si manga kwasi dao ’ua mai, ma tha Feliks ka ’inito ’ua, tee ngwane da alua ’i laona dele. ¹⁵ Ma si manga ku lea kau ’uria ’i Jerusalem, na ngwane ni foa baita kera Jiu ki, ma na ngwane naonao kera ki, da ka kefusia ’ana baelada, ma da ka gani nau fasi ku ketoa ura thaumaelilana. ¹⁶ Sui ta, ku bae ’urii fuada, ‘’E langi lau bibirangaa kameli toaa ’i Rom fasi da ka ketoa ta ngwane ’i nao sui fatai nia ka fi bae suusi nia ’i maana ngwane ki ne da kefusi nia.’ ¹⁷ Ma si manga da dao mai see ’i Sesarea, ’ali’ali ku too naa ’uria rongolada ’ana si kula ni keketoa ’ana ruana fe dani, ma ku soea mai ngwane ni firu ki da ka talaia mai ngwane neri. ¹⁸ ’Urineri, na ngwane neri ki da suke faafia da ka takwe, ma ’e langi da si suke faafia bo ’ana ta si doo ta’ae ne ku fiia thasa dau thaea. ¹⁹ Si do ne da olisusuu naa faafia ne na maalutana foasilana god kera, ma tee ngwane ne thatana tha Jisas. Tha Jisas neri ’e mae naa, sui ta tha Pol ’e thaea thasa nia ’e moorioli lau. ²⁰ Ma sulia ’e langi kwasi thaitamana mamanalana si doo neri ki, nia nee ku soetalafana tha Pol fasi lelea sa nia ’e dooria, nia ka lea ’uria ’i Jerusalem fasi da ka ketoa nia ’i seeri. ²¹ Sui ta, tha Pol ’e langi si alafaafia, ma ka gani ’uria toolae ’i laona dele, ma ka lea ’ana siana ngwane ’inito ’i Rom fasi nia ’i tala’ana ne ka ’olosia. Nia nee, ku thaea fasi ka too ’ana ’i laona dele, lelea ka dao ’ana si manga ne tala’ana falelana siana ngwane ’inito ’i Rom.” ²² Sui tha Agripa ka bae ’urii fuana tha Festas, “Nau ku doori rongoa laubo baelana ngwane nena.” Ma tha Festas ’e olisia ka bae ’urii, “’I bobongi naa ne ’ou rongo.” ²³ Ma ’ana fe dani ’i buri, tha Agripa ma ni Bernis daru ka dao mai, ma daru ’afisia mai maku ’inito keerua ki. Ma daru ka ruu ’i laona beu fonea ngwane ’inito ni firu ki, ma na ngwane naonao ki laona maetoaa neri. Sui tha Festas ka falabaea fasi da ka talaia mai tha Pol. ²⁴ Ma tha Festas ka bae ’urii, “Ngwane ’inito Agripa ’ae, ma na imole ki ne molu koni mai ’i see, molu rikia naa ngwane ne thatana tha Pol. Na Jiu ki ne da too ’i see Sesarea ma na Jiu ki ne da too ’i Jerusalem, da suke faafia, ma da ’ai da ka gani nau fasi ku thaumaelia. ²⁵ Sui ta, si manga ku soetalafana, ’e langi kwasi daotoona bo ta si doo ne ’e ilia ka ta’a fasi ka tala’ana da ka thaumaelia ’uria. Sui ta, nia ’e gani ’uria fasi ka lea ’ana siana ngwane ’inito baita kolu ’i Rom. Nia nee ku talaia mai siana ngwane ’inito ’i Rom. ²⁶ Sui ta, ’e langi kwasi too bo ’ana ta si doo talingai sulia ngwane nee fasi ku kekeda sulia fuana ngwane ’inito baita. Nia nee ku talaia mai siamu ’i tari’ina ngwalee Agripa, na ngwane ’inito, fasi molu ka ’adomi nau ’uria daotoolana ta si doo mamana ’uria kedalana. ²⁷ Sulia ’e langi si ’o’olo bo fasi ku fala kau ta ngwane ne too laona dele fuana ngwane ’inito ’i Rom, lelea sa ’e langi kwasi daotoona bo ta si baea talingai ne da kefusi nia ’ania.”

¹ Tha Agripa ’e bae ’urii fuana tha Pol, “’O talabae ’amu suli ’oe ’i tala’amu.” Bo tha Pol ka tagaa naa ’abana ma ’e bae suusi nia ka ’urii, ² “Ngwalee, ngwane ’inito Agripa ’ae, ’e ’okae ’asiana ne ku tala suusi nau ’aku ’i naofamu ’i tari’ina sulia si sukelae ki ne toaa ki ’i Jiu da ilia ’ana faafi nau. ³ Ma ’e ’okae ’asiana laubo sulia ’o thaitamana ’okae sui naa ’ana bibirangaa kameli Jiu ki ma si doo ki na meli kau olisusuu faafia. Nia ne ku gani ’oe, fasi ’oko fafurongo ’okae ’uri nau. ⁴ “Na imole ki sui ’i Jiu da thaitamana bada birangana moorilaku ’ito mai ’ito ’ua mai si manga ku futa ’ana. Da ka thaitamana bada moorilaku ’i fera nau, ma ’i buri lau, ’i see ’i Jerusalem. ⁵ Da thaitamaku ka tau na mai, ma lelea sa da dooria da faarongo ’oe ’ada ’ani nau ta ngwane laubo ’ada na Farasi ki. Ma ni nau nee ta ngwane ’ana barengwane ne da faasuukwaia banaa foasilana tha God sulia bibirangaa kera Jiu ki. ⁶ Ma nia nee ku takwe naa ’i see ’uria ketolaku, sulia ku kwaimaakwali naa ’uria si doo ne tha God ’e thafali bae mai sulia fuana kokoo abu kolu ki. ⁷ Nia nee si doo bae akwala ma roo ’aebara kolu ki da kwaimaakwali ’uria ngalilana, si manga bae da foasia tha God sulia dani ma rodo. Ngwalee Agripa ’ae, sulia na fiitooa nau ne ku kwaimaakwali naa ’ania, nia nee imole ’i Jiu ki da ka suke faafi nau! ⁸ Ma ’urifita ne ka ’afitai fuamolu imole ki ’i Jiu, ’uria manata mamanalae ’ana ne tha God ’e tataea bana imole mae ki ’uria mooria? ⁹ “’I nao, nau boroi ku thasi suukwai laubo ’uria ililana ta si doo ne ka tala’ana tagalangailana imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas ne ’i Nasaret. ¹⁰ Si doo neri nee ku ilia ’i Jerusalem. Nau ku ngala naa suukwaia faasia ngwane ni foa baita ki, ma ku alua imole ’oro nia ki tha God ’i laona dele. Ma si manga da keto kera ’uria maelada, nau ku ala laubo faafia. ¹¹ Si manga ’oro, ku tatha ma ku nangasi kera ’i laona beu ni foalae ki, ma ku thasi ’uria suumailada, fasi da ka ekwatana manata mamanalae kera. Ma sulia ne ku rakethasu ’asiana fuada, ku lea laubo ’ana maetoaa ’e’ete ki ’uria faangadalada. ¹² “Tee fe dani, ku ngala kekedalae faasia ngwane ni foa baita ki, ’uria daulana imole ki ne da manata mamana ’ana tha Jisas, ma ku lea naa ’uria ’i Damaskas. ¹³ Ngwalee Agripa ’ae, ’i ’initoona thato si manga meli lea sulia tale neri, ku rikia naa tee si ngwaasinasinalae ne tala ka talua bo raralana thato, ma ’e tala mai faasia laona mamangaa ka kalikali nau naa fonea ngwane ki na meli lea. ¹⁴ Ma kameli teefau bo meli ka ’asi kameli naa ’i thaegano, ma ku rongoa tee si lingee doo ’e bae ’urii mai fuaku ’ana baelae ’i Jiu, ‘Saul ’ae, Saul! ’Urifita nee ’oko faangada nau? ’Oe ’o naga ’oe bamu ’i tala’amu nena si manga ne ’o thasi ’uria firulae tale nau, ilingia ta buluka ne ’e ngada si manga ’e buulia maana sua nia na ngwane ne ’e talaia.’ ¹⁵ Nau ku bae ’urii fuana, ‘Arai ’ae, ’oe tha ti nena?’ Ma na Aofia ka bae ’urii, ‘Nau tha Jisas, na ngwane ne ’o faangadaa. ¹⁶ Tatae naa. Nau ku daofaatai fuamu, sulia ku fili ’oe fasi ’oko rao fuaku. Ma ’oko faarongoa imole ki ’ana si doo ki ne ’o rikia ’ani nau ’i tari’ina, ma si doo ki ne kwau faatana fuamu. ¹⁷ Nau ku arasi ’oe siana imole ki ’i Israel, ma na imole ki ne langi lau Jiu, ma ku tanggi suli ’oe fasi ka langi da si thaumaeli ’oe. ¹⁸ Nau ku arasi ’oe siada fasi ’oko bulasi kera faasia rorodoa ’uria na folaalae, faasia na suukwaia nia tha Saetan ’uria suukwaia tha God. Ma tha God kau manatalukea ta’alae kera ki. Ma sulia na manata mamanalae kera ’ani nau, nia nee tha God kau ofu kera fonea imole ki sui ne tha God ’e filida.’ ¹⁹ “Aia, ngwalee Agripa na ngwane ’inito ’ae, nau ku roo naa sulia si fafaataia ne ku rikia faasia ’i thalo. ²⁰ Etana si doo banaa, nau ku lea ’i Damaskas, sui ’i Jerusalem, ma ofutana ’i Israel lalau, ma fuana imole ki ne langi lau Jiu laubo. Nau ku faarongo ’ana fasi da ka abulo naa faasia ta’alae kera ki, ma da ka abulo ’uria tha God ’uria ililana doo ’okae ki fasi ka faatana ne da abulo mamana naa. ²¹ Ma ’uria si doo neri ki, nia nee na Jiu ki da ka dau nau si manga ku too laona Beu Abu tha God, ma da ka thasi ’uria thaumaelilaku. ²² Sui ta, ’e ’ito ’ana si manga neri lelea ka dao ’i tari’ina, tha God ’e ’adomi nau. Ma ku faarongoa imole ki sui, na ngwane ki laona toaa, ma ngwane ’inito ki laubo. Ma si doo nee ki ku thaea, nia laubo bae tha Mosis ma na profet ki da thaea kau dao mai. ²³ Kera da thaea na ngwane ne tha God ’e filia, kau ngada ma kau mae, ma nia laubo na ngwane totongenao ne kau tatae faasia maea, fasi ka faarongo ’ana folaalana mooria ne totoo firi fuana imole ki ’i Jiu fasi ’i nao, sui fuana imole ki ne langi lau Jiu laubo.” ²⁴ Si manga tha Pol ’e bae ’uabana suli nia ’urineri, tha Festas ’e ’ai fuana ka ’urii, “Pol ’ae, ’o oengwanea bamu nena ngwalee! Na thaitamedooa baita ’oe ne faagula ’oe.” ²⁵ Ma tha Pol ’e olisia ka ’urii, “Ngwane baita ’ae, langi kwasi oengwanea lau nee! Si baea nee ki ku thaea ’e mamana ma ka ’o’olo teefau. ²⁶ Nau ku thaitamana ku bae rara’a baku fuana tha Agripa na ngwane ’inito, sulia ’e thaitamana bana si doo nee ki. Nia ka rongo sulia si doo nee ki sui ne fuli ’ana tha Jisas, sulia si doo nee ki ne fuli ’ana tha Jisas ’e langi si fuli lau ’ana ta si kula anggwa. ²⁷ Aia, Agripa na ngwane ’inito ’ae, ’urii ma ’oe ’o manata mamana ’ana baelana profet ki? Nau ku thaitamana ’o manata mamana naa.” ²⁸ Sui tha Agripa na ngwane ’inito ka bae ’urii fuana tha Pol, “’Ana kae si manga kukuru ’urineri bo, ’o manata ’amu thasa ’ou bulasia manatalaku fasi ku manata mamana ’ana tha Jisas na Kraes?” ²⁹ Tha Pol ’e olisia ka ’urii, “Sui boroi ’ana kae si manga kukuru, ma langi si manga ’e tau, nau ku foa fuamu ma fuana imole ki sui ne da too ’i see ’i tari’ina ma da ka fafurongo uri nau, fasi molu ka ilingi nau laubo. Adelana ne, molu ka manata mamana boroi ’ana tha Jisas Kraes, ’e langi kwasi dooria bo molu ka too ’i laona dele ilingi nau.” ³⁰ Sui na ngwane ’inito, ma ni Bernis, fonea tha Festas na ngwane ’inito, ma na imole ki sui ne da too foneda, da tatae ma da ka lea na ’ada. ³¹ Si manga da lea na kau, da ka bae ’urii fuada kwailiu, “Na ngwane nee ’e langi si ilia bo ta si doo ne tala’ana da ka thaumaelia ma langi da ka alua ’i laona dele.” ³² Ma tha Agripa ka bae ’urii fuana tha Festas, “’E tala’ana ’oko lukea naa ngwane nee, lelea sa ’e langi si gani ’uria lealae siana ngwane ’inito ’i Rom.”

¹ Si manga da thaea thasa meli ka toofolo naa ’uria ’i Rom laona bali fera ’i Itali, da ka fala naa tha Pol fonea tai ngwane ki ne da too ’i laona dele, fuana tha Julius na ngwane ’inito ’ana ngwane ni firu ki ’i Rom ne da ’alangia ’ana “Ngwane baita ’ana ngwane ni firu nia ki ngwane ’inito baita.” ² Sui meli ka tae laona baru faasia maetoaa ’i Adramitium, ne kwaimaakwali ’uria lealae ’ana ololoa ki kalia bali fera ’i Eisia. Tha Aristakus, na ngwane ’i Tesalonaeka laona bali fera ’i Masedonia, ’e lea laubo fone kameli. Ma meli ka lea naa faasia maetoaa ’i Siseria. ³ ’Ana fe dani ’i buri, meli ka dao naa ’ana maetoaa ’i Saedon. Tha Julius ’e ade ’okae fuana tha Pol, ma ’e alamatana ka lea ’i siana ngwane kwaimani nia ki fasi da ka fala si doo ki ne ’e ’atongia. ⁴ Sui meli ka lea faasia ’i seeri, ma meli ka tatha nunufana auaua ’i Saeprus, sulia na oru ’e tae mai ’i naona baru. ⁵ Sui meli ka toofolo naa ’uria ololoa ne ’e too karangia bali fera ki ’i Silisia ma ’i Pamfilia, ma meli ka lea kau ’uria maetoaa baita ’i Mira, ’i laona bali fera ’i Lisia. ⁶ ’Urineri tha Julius, na ngwane ’inito ni firu neri, ka daotoona baru faasia ’i Aleksandria ne ’e lea ’uria ’i Itali, ma nia ka faatae kameli laona baru neri. ⁷ Sui meli ka tharafe lea sulia ange fe dani, ma meli ka daotoona ’afitaia baita ’ana lealae sulia fe dani neri ki, sui meli lea kau meli ka fi dao otofana maetoaa ’i Kinidus. Ma meli si lea naa ’ana bali neri, sulia meli faneia na thauthau. Ma meli ka kali ’ana ngongoraa ’i Salmone, ma meli ka tatha ’i nunufana auaua ’i Krit. ⁸ Sui meli ka usuli toli kau ma ka ore ’afitai, ma meli ka dao ’ana si kula da ’alangia ’ana Ololoa ’Okae, ne langi si tau bo faasia maetoaa ’i Lasea. ⁹ Fe dani ’oro ki ne sui naa, ma fe dani baita kera Jiu ki ’uria manata lukelana ta’alae ki ka sui naa laubo. Ma ka dao naa ’ana si manga ta’a ’uria lealae ’i laona asi sulia na asi ’e baita ma meli ka naofia thauthau. Nia ne, tha Pol ka bae ’urii fuada, ¹⁰ “Rongwane ’ae, nau ku rikia na leaa kolu nee kau ’afitai ’asiana, ma na asi kau nagaa baru nee ma na luludaa nia kau ta’a teefau. Ma tai ngwane ’akolu boroi dau mae laubo.” ¹¹ Sui ta, fulingana sa na ngwane baita neri ’ana ngwane ni firu ki ka rongoa baelana tha Pol, sui ka roo ’ana sulia baelana ngwane baita ’ana baru ma na ngwane neri na baru nia. Ma ’e langi si faamamanea bo baelana tha Pol. ¹² Ma na ololoa ne meli dau ’ana ’e langi si ’okae ’uria daulae ’ania si manga asi ’e baita. Nia nee, ’orolana ngwane ki da ka dooria ’ada lealae, sulia da dooria banaa thasi suukwailae fasi meli ka dao ’i Finiks, fasi meli ka momolo ’i seeri ’ana si manga na asi ’e baita. Sulia ’i Finiks naa na ololoa ’ana auaua ’i Krit ne anggwa faasia thauthau si manga ’ana thalo. ¹³ Aia, si manga na koburu ’e thafali to mai ’i luana auaua neri, na ngwane ki da ka fiia ’ada thasa ’e tala’ana naa lealae. Nia nee, da ka lafua gwalu laona baru, ma da ka lea usulia naa nununa auaua neri ’i Krit. ¹⁴ ’E langi si tau bo, na koburu baita ne da ’alangia ’ana, “Ara Toli” ka dao naa, ma ka ’ada’ada na mai faasia ’i bali ’alaa. ¹⁵ Ma ka toea naa baru bae, ka ’afitai naa ’uria ’olosilana sulia thauthau, meli ka maketho naa, ma meli ka ekwatana koburu baita neri ka babalangana na ’ana baru neri faasia ’i Krit. ¹⁶ Iuka, si manga meli tatha kau ’i nununa auaua ’i Kauda, sui boroi ’ana ka ’afitai, da ka ’abaa naa tinggi ’i laona baru. ¹⁷ Sui na ngwane ki ne da rao ’i laona baru da ka alia baru neri ’ana ’oko ki fasi na baru neri si foga. Ma da ka faasifoa selo baita neri da loloselo ’ania ade’ana koburu ka babalangana baru neri, sulia da mau ade’ana asi ka kwaelangana baru neri ’i ’aena one karangia ’i Libia. ¹⁸ Sulia na koburu neri ’e baita ka lado bana, na ruana fe dani, da ka ’ui’ania naa tai luludaa faasia ’i laona baru. ¹⁹ Ma fe dani ’i buri, da ka ’ui’ania tai si doo lau ’i laona baru ’i laona asi. ²⁰ Fe dani ’oro ki ne meli si rikia naa maana thato ma langi ta fe bubulu boroi, sulia na koburu neri ’e suukwai ’asiana. Nia nee meli ka fiia thasa meli si moori naa. ²¹ Sulia ’e tau naa, na ngwane ki da si ’ania naa ta si fanga, tha Pol ’e takwe ’i naofada, ka bae ’urii, “Rongwane ’ae, ’urifita bae molu si roo ’amolu sulia si baea bae ku thaea fuamolu, fasi kolu si lea ’uabo mai faasia ’i Krit? Lelea sa molu ka roosulia baelaku bae, ’e ’afitai bo kolu ka daotoona si ’afitaia nee. ²² Sui ta, si manga neri, nau ku thaea fuamolu, molu si mau! Sulia ’e langi ta ngwane ’ani kamolu si mae bo, talifilia baru nee bana kau ta’a. ²³ Nau ku thaitamana si doo neri, sulia ’ana fe rodo neri ’e sui kau na enselo nia tha God, ne ku too ’uria ma ku foasia, ’e dao mai siaku. ²⁴ Ma ka bae ’urii, ‘Pol ’ae, ’e langi ’osi mau! Sulia ni ’oe ’ou takwe ’i naofana ngwane ’inito ’i Rom. Ma sulia tha God ’e liothaua ’ani ’oe, nia kau ’adomia imole ki sui ne da lea fone ’oe laona baru, ka langi da si mae.’ ²⁵ Nia nee barengwane ’ae, molu si mau! Sulia ku fiitoona tha God kau ilia doo ki sui ilingia bae na enselo nia ’e thaea fuaku. ²⁶ Sui ta, na asi kau kwaelangai kolu ’i thara ’ana tee auaua kau.” ²⁷ Na koburu ka kwae kameli naa laona asi neri sulia akwala ma fai fe rodo, ma na koburu ka laetaina naa baru neri ’i laona asi baita ne ’i Mediteranian. ’E tala’ana ’i ’initoona rodo, na ngwane ki ne da rao ’i laona baru neri da ka thaea thasa meli karangi dao naa ’i thara. ²⁸ Si manga da manata ’urineri, da ngala ’oko ki ne da kania fau kulu ki ’i maana, da ka ’ui’ania ’i laona asi ’uria ’olotoolana si kula neri fasi da ka thaitamana ne ’e dao karangia naa ’i thara ma laa ’e langi ’ua. Si manga da ’olotoo ’ana si kula neri, ’e sifo ka tala’ana roo akwale ’abala. Sui ’e langi si tau bo, da ka ’ui lau ’ana ’oko neri, ma da daotoona si kula neri na akwala ma lima ’abala naa ’ana sifolana. ²⁹ ’Ana si manga da daotoona ’urineri, da ka mau ’asiana ade’ana baru neri ka raa ’i fafona ta fau. Nia nee da ka ’ui’ania gwalu ki ’i burina baru, ma da ka foa naa fasi ka dani ’ali’ali. ³⁰ Ma si manga neri, na ngwane ki ne da rao laona baru, da dooria da ka tafi faasia baru neri, da ka faasifoa naa tinggi ’i laona asi, ma da ka suke thasa da lea fasi da ka ’ui’ania lau tai gwalu ’i naona baru. ³¹ Ma tha Pol ka bae ’urii fuana ngwane ni firu ki ma na ngwane baita kera, “Lelea sa na ngwane ki ne da rao ’i laona baru nee da ka too, alamia ’e langi molu si moori naa.” ³² Si manga ngwane ni firu ki da rongoa, da ka singgi muusia naa ’oko ’ana tinggi faasia baru fasi ka lea na ’ana. ³³ Si manga ’e karangi dani naa, tha Pol ’e bae fifii fuada fasi da ka ’ania ta si fanga, ma ka bae ’urii, “Akwala ma fai fe dani ne sui na kau, ne molu kwaimaakwali ma ka langi molu si ’ania ta si doo. ³⁴ Nau ku gani kamolu, molu ka ’ania naa ta si fanga, fasi molu ka suukwai ade’ana molu ka mae. Nau ku thaea fuamolu, ’e langi molu si ngada bo, sui boroi ’ana thalo nee ka kwae kolu.” ³⁵ ’I burina ne ’e thaea si doo neri, tha Pol ’e ngala fe berete, ma ka faabaitaa tha God ’i nao’ada, sui ’e niia, ma ka ’ania. ³⁶ Si manga da rikia, na manatalada ka fi ngado, da ka rakea naa, ma da fi fanga. ³⁷ Ni kameli na roo talange, fiu akwala ma ono ngwane ki ne meli too ’i laona baru. ³⁸ Ma ’i burina ne da fanga da ka abusu naa, da ka ’ui’ania naa luludaa ’ana witi ’i laona asi, fasi na baru ka thathala. ³⁹ Si manga ’e dani naa, na ngwane ki ne da rao ’i laona baru da si liothaitamana bo ’i fai ne da dao ’ana. Da rikia tee loua ’ana busui one, ma da ka manata ’ada thasa ’e ngwaluda bana fasi da ka lea ’ana baru ’uria busui one neri. ⁴⁰ Da ka singgi muusia naa gwalu ki, da ka lukatana na ’ada ’i laona asi. Ma ’ana si manga neri laubo, da ka lukea naa ’oko ne da kanifaafia ’ana fote ni athomilana ’ana baru. Sui da ka tagaa selo ’i naona baru, fasi na thauthau ka laetaina baru ’uria ’i thara. ⁴¹ Aia, si manga da thasi ’ua faafia si doo neri ki, na baru neri ka raa naa ’i fafona mai, ma naona baru neri ka raa naa ’i thara, ma burina baru ka dikwe naa ’ana nanafo ki. ⁴² Na ngwane ni firu ki da ka ’olea naa thaumaelilana ngwane ki ne da kani faafida, ade’ana ta ngwane ’ada ka ’aranga ’i thara, ma ka tafi. ⁴³ Sui ta, na ngwane ’inito ’ana ngwane ni firu ki ’e dooria ka faamooria tha Pol, nia ka luia da si ilia si doo neri, ma ka thaea fasi da ka lukeda, ma ka thaea laubo fuana ngwane ki ne da thaitamana ’arangalae da ka lofo ’i asi, da ka ’aranga ’i nao ’uria ’i thara. ⁴⁴ Ma bali ’ana ngwane ki ne da ’isi kau ’i buri, nia ’e thaea da ka dau ’ana reba ’ai ki ’ana baru neri fasi da ka ’aranga kau ’i fafona. Meli ade ’urineri ne meli ka moori, ma meli ka dao ’i thara.

¹ Si manga meli dao naa ’i thara, meli fi thaitamana na auaua ne meli dao ’ana da ’alangia ’ana ’i Molta. ² Na imole ki ’i seeri, da manatai kameli ’asiana. Sulia na uta ’e ’aru si manga neri ma ka gwagwari ’asiana, da ka ’ukunia tee ere, ma da ka konitai kameli teefau. ³ Ma si manga tha Pol ’e konia thare ’ai ki ’uria alulana laona ere, tee baekwa tolo ’e thaka mai faasia ’ako’akolana ere neri ka ’alea naa ’abana tha Pol, ma ka si tanasu naa. ⁴ Si manga na imole ki ’ana maetoaa neri da rikia baekwa tolo neri ’e dau tarutaru ’ana ’abana tha Pol, da ka bae ’urii fuada kwailiu, “Na ngwane nee, nia ngwane thaungwane nee, sulia boroi ’ana nia ka moori mai faasia ’i laona asi, god ne thatana ‘Duduua’ si dooria bo ka moori.” ⁵ Sui ta, tha Pol ’e nangatana beakwa tolo neri ’e dau tarutaru ’ana ’abana ’uria laona ere, ma ka langi ta si doo si ilia bo. ⁶ Da lilio thasa ’abana tha Pol ka ubu, ma langi ka ’asia ’ali’ali bana ’i thaegano, ka mae naa. Sui ta, si manga da kwaimaakwali ka tau, ma langi ta si doo si fuli bo, da bulasia manatalada da ka ’urii, “Na ngwane nee, ta god tomone nee!” ⁷ Si kula neri langi si tau bo faasia si thaegano nia tha Publius na ngwane ’inito ’ana auaua neri. Nia ’e konitai ’okae ’asiana ’ani kameli, ma meli ka too fonea sulia olu fe dani. ⁸ Ma si manga neri, na maka nia tha Publius ’e matai ’ana ’akolae, ma ka laetana ’abu. Tha Pol ’e ruu kau siana laona kade beu nia, ma ka foa, ka alua ’abana faafia, ma nia ka ’akwaa naa. ⁹ Si manga na imole ki da rikia si doo neri, imole matai ki sui laona auaua neri, da ka lea na mai siana tha Pol, ma nia ka gurada teefau. ¹⁰ Na imole ki da fala doo ’oro ki fuameli. Si manga meli kwaimaakwali naa ’uria lealae laona baru, da ka fala si doo ’oro ki na meli ’atongia ’uria leaa neri. ¹¹ Burina olu fe sinali, meli ka lea naa ’i laona baru ne ’ito mai faasia ’i Aleksandria. Ro nunui doo ki ne da ’alangia ’ana Kasto ma Polaks ne da thaungana ’i maana baru neri. Na baru neri ’e too laubo ’i Molta si manga na koburu baita neri ’e too. ¹² Meli lea ma meli ka dao ’ana maetoaa ’i Sirakus, meli ka too ’i seeri sulia olu fe dani. ¹³ Ma ’ito ’i seeri, meli lea meli ka dao ’i Regium. Fe dani ’i buri, meli ka naofia naa koburu, ma roo fe dani sui meli ka fi dao ’ana maetoaa ’i Puteoli. ¹⁴ ’I seeri, meli daotoona tai imole ki ne da manata mamana naa ’ana tha Jisas, ma da gani kameli fasi meli ka too foneda sulia tee wiki. Sui, meli ka lea naa sulia tale ’i tolo ’uria ’i Rom. ¹⁵ Tai imole manata mamana ki ne da too ’i Rom, da rongoa meli dao, da ka lea mai maakwali kameli ’ana roo maetoaa ki ne da ’alangia ’ana “Usia ’i Apius” ma “Olu Beu fuana Ngwane Bobola ki.” Si manga tha Pol ’e riki kera, nia ka tangoa naa tha God, ma na manatalana ka ngado naa. ¹⁶ Si manga meli dao naa ’i Rom, da alamatana tha Pol ka too bana talifili nia laona beu fonea tee ngwane ni firu ne folo ’usi nia. ¹⁷ Meli dao meli ka too naa sulia olu fe dani, sui tha Pol ka soea mai ngwane naonao ki ’i Jiu ne da too ’i Rom fasi da ka bae ofu. Si manga da koni mai, nia ka bae ’urii fuada, “Imole futa nau ki ’i Jiu ’ae, ’e langi kwasi ilia bo ta si doo ta’ae fuana imole kolu ki, ma langi kwasi nagaa bo bibirangaa kolu ne kolu ngala faasia kokoo abu kolu ki. Ma na ngwane naonao ki ’i Jiu da ka kani nau ’i Jerusalem, ma da ka fala nau fuana ngwane ki ’i Rom. ¹⁸ Na ngwane ki ’i Rom da soetalafaku, da ka dooria lukasilaku faasia laona dele, sulia ’e langi da si daotoona bo ta si garolae ne ku ilia ka tala’ana fasi da ka thaumaeli nau ’uria. ¹⁹ Sui ta, si manga na Jiu ki ’i seeri da si alafaafia, nau ku gani ’uria lealae siana ngwane ’inito ’i Rom. ’E langi kwasi lea lau mai ’i see, fasi ku kefusia imole kolu ki ’ana ta si doo. ²⁰ Nia nee, ku soe kamolu mai, fasi ku riki kamolu, ma ku bae fone kamolu. Da kani nau ’ana kwale seni sulia ku manata mamana ’ana ngwane ne imole ki ’i Israel da kwaimaakwali maasia ’i laona fiitoolae, nia ’e dao naa.” ²¹ Sui na Jiu neri ki da olisia tha Pol da ka ’urii, “’E langi ta leta si dao bo siameli suli ’oe faasia ’i Jiudea, ma ’e langi ta ngwane ’ana ngwaithaasina kolu ki ne da lea mai faasia ’i seeri si faarongo bana ta si doo ta’ae suli ’oe. ²² Sui ta, meli doori rongoa manatalamu sulia meli thaitamana ’i laona maetoaa ki sui na imole ki da aefaraa na imole manata mamana ki ne ’o ’ado ofu foneda.” ²³ Da ka ’olea naa fe dani ’uria baelae fonea tha Pol, ma na imole ’oro ki da ka lea mai ’ana fe dani neri ’uria si kula ne tha Pol ’e too ’ana. ’E thafali ’i laasikadangi nia ’e toodoo lelea ka rodo, ma ka fala si baea sulia mooria nia tha God ma na ’initooa faafi kera. Ma nia ka thasi ’uria bulasilana manatalada sulia tha Jisas na ngwane tha God ’e filia ne ’e too ’i laona bibirangaa nia ki tha Mosis ma na kekedalae kera na profet ki. ²⁴ Ma tai imole ki ’ada, da ka manata mamana sulia na baelana, sui ta, tai imole ki ’ada da si manata mamana bo. ²⁵ Sulia ne langi da si alaofu bo ’i malutada kwailiu, da ka thafalia na ’ada lealae. Sui ta, tha Pol ’e bae ka ’urii, “Na Mangoedoo Abu ’e bae ’okae ’asiana ’ana profet Aesaea fuana kokoo abu kamolu ki, ²⁶ ka ’urii, ‘Aesaea ’ae, ’o lea ’oko thaea fuana imole nau ki ’oko ’urii: Molu fafurongo, ma molu ka fafurongo, sui ta, ’e langi molu si thaitamana bo faarongolae nia tha God. Molu lilio, ma molu ka lilio, sui ta ’e langi molu si rikia bo si doo ne tha God ’e ilia fuamolu. ²⁷ Sulia na manatalamolu ’e boko, ma molu ka bokosia alingamolu, ma molu ka bokosia laubo maamolu. Lelea sa ’e langi na maamolu ka rikia, ma langi alingamolu ka rongoa, ma na manatalamolu ka filoa baelana tha God, ma molu ka oli mai ’uria ma nia ka gura kamolu.’ ” ²⁸ - ²⁹ Tha Pol ’e faasuia na baelana ka ’urii, “Nau ku dooria fasi molu ka thaitamana na mooria ne tha God kau fala, ’e fala laubo fuana imole ki ne langi lau Jiu. Kera boroi da ka too laubo ’ana mooria neri!” ³⁰ Tha Pol ’e too sulia roo fe ngali lalau ’ana beu neri ’e folia. Ma ’i beu neri, ne ’e konitainia imole ki ne da lea mai ’i siana. ³¹ Ma nia ka faatalo ’ana ’Initooa nia tha God, ma ka toodoo sulia na Aofia tha Jisas Kraes ’ana bae rara’alae, ma ’e langi ta imole si lui nia naa.