MAAKU

Baaru nnaa kɛ̀ Maaku kɛ̃̀

Yesu batisikɛna 1:1-1:13

Yesu yãdannɛna Galili 1:14-9:50

Zaa Galili ai Yerusalɛmu 10:1-10:52

Yesu kuuna Yerusalɛmu 11:1-14:9

Yesu gana kↄ̃n à fɛɛnao 14:10-16:20

1

Yaaya Batisikɛri waazikɛna

(Mat 3:1-12, Luk 3:1-18, Yoh 1:19-28)

1 Luda Nɛ́ Yesu Kirisi baarun yɛ̀. 2 À nàa lán à kú annabi Isaya takada guu nà, à bè:

Mɛ́ ma zĩ̀ri gbarɛ n ã

à zɛ́ kɛkɛnnɛ.

3 À kpàakpakɛri kòto ma dↄ gbáan à bè:

À zɛ́ kɛkɛ Diinɛ,

à zɛ́ wɛ́wɛnↄ poronɛ súusu.

4 Lɛn Yaaya Batisikɛri kú gbáan lɛ, èe waazi kɛɛ, à ò gbɛ̃nↄnɛ aↄ̃ nↄ̀sɛ liɛ aↄ̃ batisi kɛ, Luda é ń durun kɛ̃ńnɛ. 5 Yudea bùsudeenↄ kↄ̃n Yerusalɛmudeenↄ gàa à kiia ń píngi, aↄ̃ ń durunnↄ ò gupuraaa, ben à ń batisi kɛ̀ Yodazi. 6 Yaaya ègↄ̃ uta kɛ̀ wà tã̀ kↄ̃n lakumi kão dana, à báa asaa dↄ̀ a pii. Sutɛ̃ kↄ̃n zↄ́’ion à pↄ́blee ũ. 7 À waazi kɛ̀ à bè: Gbɛ̃ke é mↄ́ ma gbɛra à gbãaa dɛmala. Mɛ́ɛ ká mà kúɛ mà à kyatee bↄbↄnɛro. 8 Mɛɛ̀ a batisi kɛ kↄ̃n íomɛ, gbɛ̃ pì sↄ̃ eé a batisi kɛ kↄ̃n Luda Ninio.

Yesu batisikɛna

(Mat 3:13-17, Luk 3:21-22)

9 Gurↄ beeea Yesu bↄ̀ Nazarɛti, Galili bùsun, à mↄ̀, ben Yaaya à batisi kɛ̀ Yodazi. 10 Kɛ̀ Yesu bikũ̀ gↄ̃ↄ, à è ludambɛɛ e wɛ̃ɛkↄ̃a, Luda Ninii e suuawa lán pↄ̃tɛ̃ɛ bà. 11 Ben à kòto mà bↄna ludambɛ à bè: Ḿbe ma nɛ́ mɛ̀n do léle yenzidee ũ, kɛ̀ ma pↄↄ nnamma.

Yesu yↄ̃agwana

(Mat 4:1-11, Luk 4:1-13)

12 Ben Luda Nini à gbàrɛ gbáan gↄ̃ↄ, 13 ben à kú gwe kↄ̃n nↄ̀bↄsɛ̃tɛnↄ ai gurↄ baplaa, Setãn e à yↄ̃ↄ à gwa. Ben malaikanↄ mↄ̀ wà dↄ̀àlɛ.

Yesu ìba káakunↄ sisina

(Mat 4:12-22, Luk 4:14-15, 5:1-11)

14 Yaaya kũna gbɛran Yesu tà Galili, èe baaru nnaa kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia kpaa 15 à bè: À gurↄↄ kà, kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia kà kĩi. À nↄ̀sɛ liɛ à baaru nnaa pì sí.

16 Kɛ̀ Yesu e dↄↄ Galili sɛ̀bɛzi, à Simↄ kↄ̃n a dãaro Anduruo è, aↄ̃ↄe táaru kpaa sɛ̀bɛ pìn, zaakɛ sↄrↄkↄnↄmɛ. 17 Ben Yesu bèńnɛ: À mↄ́ à tɛ́mazi, mɛ́ a kɛ gbɛ̃wɛtɛrinↄ ũ. 18 Zaa gwe gↄ̃ↄ aↄ̃ ń táarunↄ tòn aↄ̃ bↄ̀ wà tɛ̀zi. 19 Kɛ̀ à gàa aɛ féte, à Zebedi nɛ́ Yemisi è kↄ̃n a dãaro Yohanao. Aↄ̃ↄ kú góro’itɛ guu, aↄ̃ↄe ń táarunↄ kɛkɛɛ. 20 À ń sísi gↄ̃ↄ, ben aↄ̃ ń de Zebedi kↄ̃n ayazĩkɛrinↄ tò góro guu gwe aↄ̃ bↄ̀ wà tɛ̀zi.

Yesu zĩnde kɛ̃kↄ̃ana Kapɛnamu

(Luk 4:31-37)

21 Aↄ̃ gàa Kapɛnamu. Kɛ̀ kámmabogurↄↄ kà, Yesu gàa aduakɛkpɛn, èe yã daańnɛ. 22 À yãdannɛna bↄ̀ ń saɛ, zaakɛ è dańnɛ ikoomɛ, èe kɛ lán ludayãdannɛrinↄ pↄ́ bànlo.

23 Zĩ beeea gↄ̃gbɛ̃ zĩnde kee kú aduakɛkpɛn gwe. À wii lɛ̀ à bè: 24 Bↄ́n wá vĩ kↄ̃ ↄzĩi, Yesu Nazarɛti? N mↄ ǹ wa kaatɛn yↄ́? Má dↄ̃ gbɛ̃ kɛ̀ ń dɛ a ũ, ḿbe Luda gbɛ̃ kɛ̀ kú adona ũ. 25 Ben Yesu gì zĩn pìnɛ à bè: Ǹ yĩtɛ! Ǹ go gbɛ̃ pìa. 26 Ben zĩn pì à nìgãnigã à wii gbãaa lɛ̀, ben à gòa. 27 Bídi gbɛ̃nↄ kũ̀ ń píngi, aↄ̃ↄe kↄ̃ lalaa: Bↄ́ taka bori yãn gwee? Yãdannɛna dufun yↄ́? È yã dańnɛ ikoo fá! Baa kↄ̃n zĩnnↄ, tó à yã òńnɛ, aↄ̃è à yã mamɛ. 28 Ben kãndo à tↄ́ dà Galili bùsula píngi.

Yesu gyãreenↄ kɛ̃kↄ̃ana pari

(Mat 8:14-17, Luk 4:38-41)

29 Kɛ̀ Yesu bↄ̀ aduakɛkpɛn, ben à tà Simↄ kↄ̃n Anduruo bɛ gↄ̃ↄ kↄ̃n Yemisio kↄ̃n Yohanao. 30 Simↄ naↄ̃ daa daɛna, èe mɛ̀wãaa kɛɛ, ben wà à yã ò Yesunɛ gↄ̃ↄ. 31 À gàa à kiia à à kũ̀ a ↄↄa à à fɛ̀ɛ. Ben à mɛ̀ yĩi kũ̀ ai à pↄ́blee kɛ̀ńnɛ.

32 Kɛ̀ uusiɛ kɛ̀, ↄfãntɛ̃ e gɛ̃ɛ kpɛ́n, wà mↄ̀nɛ kↄ̃n gyãreenↄ kↄ̃n zĩndeenↄ ń píngi. 33 Wɛ́tɛdeenↄ kàkↄ̃a à kpɛ́ kpɛɛlɛa ń píngi. 34 À gbɛ̃nↄ kɛ̃̀kↄ̃a pari kↄ̃n gyã bori sãnda píngio, à zĩnnↄ gò gbɛ̃nↄa paripari. È zĩnnↄ gba zɛ́ aↄ̃ yã oro, zaakɛ aↄ̃ↄ dↄ̃ gbɛ̃ kɛ̀ à dɛ a ũ.

Yesu waazikɛna zaa Galili

(Luk 4:42-44)

35 Kↄngↄ idɛ’idɛ Yesu fɛ̀ɛ à bↄ̀ à gàa sɛ̃̀n gusaɛ, èe adua kɛɛ gwe. 36 Ben Simↄ kↄ̃n a gbɛ̃nↄ pɛ̀ɛzi. 37 Kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀a, aↄ̃ bènɛ: Baade píngi e n gbekaa. 38 Ben à bèńnɛ: Wà gá gu pãndea lakutu kɛ̀ kú wa saɛnↄ guu, mɛ́ waazi kɛ gwe dↄ, zaakɛ beee yãnzin ma mↄzi. 39 Lɛmɛ ègↄ̃ lili oo Galili bùsun lɛ, ègↄ̃ waazi kɛɛ aↄ̃ aduakɛkpɛnↄ guu, ègↄ̃ zĩnnↄ gogooḿma.

Kusu kɛ̃kↄ̃ana

(Mat 8:1-4, Luk 5:12-16)

40 Ben kusu ke mↄ̀ à kiia à kùɛ à wɛ́ɛ kɛ̀a à bè: Tó ń yezi, nɛ́ fↄ̃ ǹ ma kɛ̃kↄ̃a wásawasa. 41 À kɛ̀ Yesunɛ wɛ̃nda, ben à ↄ bↄ̀ à kɛ̀a à bè: Má yezi, ǹ gↄ̃ wásawasa. 42 Zaa gwe gↄ̃ↄ à kusu yã̀a à kɛ̃̀kↄ̃a wásawasa. 43 Ben Yesu à gbàrɛ gↄ̃ↄ à gìnɛ à bè: 44 Ǹton o gbɛ̃ke maro. Ǹ gá ǹ n zĩnda ↄdↄa sa’orinɛ ǹ sa’opↄ kɛ̀ Musa dìɛ kpá n kɛ̃kↄ̃ana sèeda ũ gbɛ̃nↄnɛ. 45 Kɛ̀ à bↄ̀, à gàa èe yã pì o’oońnɛ. Yã pì dàgula, ben Yesu è fↄ̃ à gɛ̃ wɛ́tɛn gupuraaa dↄro. Ègↄ̃ kú sɛ̃̀n gusaɛmɛ, ben wègↄ̃ bↄↄ baama píngi wàgↄ̃ mↄↄ à kiia.

2

Gbɛ̃ kaɛna kɛ̃kↄ̃ana

(Mat 9:1-8, Luk 5:17-26)

1 Gurↄ plaaa gbɛra Yesu lìara à tà Kapɛnamu. Kɛ̀ wà mà à kú bɛ, 2 ben wà pàzi paripari, gɛ̃kii kuu dↄro baa kpɛɛlɛa, èe Luda yã oońnɛ. 3 Ben wà mↄ̀nɛ gbɛ̃ kaɛnao, gↄ̃ↄn siigↄ̃ↄ bé wà à sɛna. 4 Kɛ̀ aↄ̃ↄe e wà sↄ̃̀o Yesuziro parii yãnzi, ben aↄ̃ dìo kpɛ́ musu, aↄ̃ kpɛ́ fↄ̃̀ guu kɛ̀ Yesu kún. Kɛ̀ aↄ̃ↄ fↄ̃̀, ben aↄ̃ gyãree pì pìta kↄ̃n à daɛbↄo. 5 Kɛ̀ Yesu è aↄ̃ↄ a náanɛ vĩ, a bè gbɛ̃ kaɛna pìnɛ: Ma gbɛ̃, n durunnↄ kɛ̃̀mma. 6 Ludayãdannɛri kenↄ vɛ̃ɛna gwe aↄ̃ↄe oo ń nↄ̀sɛ guu: 7 Bↄ́yãnzi gbɛ̃ kɛ̀ e oo lɛzi? Èe dↄkɛɛ Ludaomɛee! Dé bé eé fↄ̃ à durunnↄ kɛ̃ńnɛ, tó èe kɛ Luda ado baasiroo? 8 Gwe gↄ̃ↄ Yesu dↄ̃̀ a nↄ̀sɛ guu laasuu kɛ̀ aↄ̃ↄe lɛɛ, ben à ń lá à bè: Bↄ́yãnzi ée laasuu beee taka lɛɛ a nↄ̀sɛ guuzi? 9 Tó ma bè gbɛ̃ kaɛna pìnɛ à durunnↄ kɛ̃̀a, ke tó ma bè à fɛɛ à a daɛbↄ sɛ́ à táa o, à kparee bé à aagaa? 10 Má ò lɛ lɛ àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ Gbɛ̃ntee Nɛ́ durunkɛ̃nnɛna iko vĩ tↄↄtɛ kɛ̀. Ben à bè gbɛ̃ kaɛna pìnɛ: 11 Ma bènnɛ ǹ fɛɛ ǹ n daɛbↄ sɛ́ ǹ tá bɛ. 12 Ben à fɛ̀ɛ gↄ̃ↄ à a daɛbↄ pì sɛ̀ à bↄ̀o gbɛ̃nↄ wáa ń píngi. Yã pì bↄ̀ ń saɛ, ben aↄ̃ Luda tↄ́ bↄ̀ wà bè: Wée yã kɛ̀ taka e yãro.

Levi sisina

(Mat 9:9-13, Luk 5:27-32)

13 Yesu lìara à bↄ̀ à gàa sɛ̀bɛ lɛ́a. Wèe mↄↄ à kiia paripari, ben èe yã daańnɛ. 14 Gurↄↄ kɛ̀ èe gɛ̃tɛɛ, ben à Alafeu nɛ́ Levi è vɛ̃ɛna a bɛ’ↄↄsikpɛn. À bènɛ: Ǹ mↄ́ ǹ tɛ́mazi. Ben à fɛ̀ɛ à tɛ̀zi.

15 Zĩkea kɛ̀ Yesu e pↄ́ blee à bɛ, bɛ’ↄↄsirinↄ kↄ̃n durunkɛrinↄↄ e pↄ́ bleeo pari kↄ̃n à ìbanↄ lɛdo. Zaakɛ gbɛ̃ beee takanↄↄ tɛ́zi pari. 16 Farisi kɛ̀ aↄ̃è Luda yã dańnɛnↄↄ kú gwe. Kɛ̀ aↄ̃ↄ è Yesu e pↄ́ blee lɛdo kↄ̃n bɛ’ↄↄsirinↄ kↄ̃n durunkɛrinↄ, ben aↄ̃ à ìbanↄ là wà bè: Bↄ́yãnzin èe pↄ́ blee lɛdo kↄ̃n bɛ’ↄↄsirinↄ kↄ̃n durunkɛrinↄozi? 17 Kɛ̀ Yesu yã pì mà, à bèńnɛ: Gbɛ̃ kɛ̀ aafia vĩi bà kú likita yãoro, sé gyãree. Mɛ́ɛ mↄ́ gbɛ̃ maaanↄ sísiro, sé durunkɛrinↄ.

Lɛ́yina

(Mat 9:14-17, Luk 5:33-39)

18 Yaaya Batisikɛri ìbanↄ kↄ̃n Farisinↄↄ e lɛ́ yii, ben wà mↄ̀ wà Yesu là wà bè: Yaaya ìbanↄ kↄ̃n Farisi ìbanↄ è lɛ́ yi, ben n ìbanↄ è yi sero nɛ́? 19 Ben Yesu bèńnɛ: Nↄsɛri gbɛ̃nↄ é lɛ́ yi gurↄↄ kɛ̀ à kúńyo nↄsɛ guun yↄ́? Gurↄↄ kɛ̀ nↄsɛri kúńyo, aↄ̃é lɛ́ yiro. 20 À gurↄↄ é mↄ́ kɛ̀ weé nↄsɛri bↄ ń tɛ́, gbasa aↄ̃é lɛ́ yi sa. 21 Gbɛ̃ke è uta zii nambata na kↄ̃n pↄ́lɛ dufuoro. Tó wà kɛ̀ lɛ, uta dufu é sↄ̃kↄ̃zi à kɛ̃kↄ̃rɛ, à zii fↄ̃na é kaara. 22 Wè geepiwɛ̃ dufu ká tùu zii guuro. Tó wà kɛ̀ lɛ, wɛ̃ɛ pì é tùu pũtã, wɛ̃ kↄ̃n tùuo é yaka ń píngi. Auo, wè geepiwɛ̃ dufu ká tùu dufu guumɛ.

Kámmabogurↄ yã

(Mat 12:1-21, Luk 6:1-11)

23 Kámmabogurↄↄ zĩkea Yesu e pãa buraanↄla. Lán èe gaa nà à ìbanↄ pↄ́wɛɛ wòro, aↄ̃ↄe soo. 24 Ben Farisinↄ bènɛ: Ǹ gwa! Bↄ́yãnzin aↄ̃ↄe yã kɛ̀ wè kɛ kámmabogurↄↄ zĩroo kɛɛzi? 25 Ben Yesu wèńla à bè: Ée à kyó kɛ ziki á è lán Dauda kɛ̀ gurↄↄ kɛ̀ àpi kↄ̃n a gbɛ̃nↄↄ e takaasi kɛɛ, kɛ̀ nↄaa e ń dɛɛroo? 26 Sa’oriki Abiata gurↄↄa à gɛ̃̀ Luda ua guu, à burɛdi kɛ̀ wà kàɛ Ludanɛ sò, kɛ̀ gbɛ̃kee à sona zɛ́ vĩro, sé sa’orinↄ, ben à kpà a gbɛ̃nↄa. 27 Yesu ɛ̀ara à bèńnɛ dↄ: Luda kámmabogurↄↄ dìɛ gbɛ̃ntee aafia yãnzimɛ. Èe kɛ kámmabogurↄↄ yãnzin à gbɛ̃ntee kɛ̀ziro. 28 Beee yãnzi Gbɛ̃ntee Nɛ́ iko vĩ kámmabogurↄↄa se.

3

1 Yesu ɛ̀ara à gàa aduakɛkpɛn. Gↄ̃gbɛ̃ kee kú gwe à ↄ doo fɛ̃fɛ̃na. 2 Gbɛ̃kenↄ e Yesu tàasi kɛɛ, tó eé à kɛ̃kↄ̃a kámmabogurↄↄ zĩ, lɛ wà yã e wà dia. 3 Ben Yesu bè gbɛ̃ kɛ̀ à ↄↄ fɛ̃fɛ̃na pìnɛ: Ǹ fɛɛ ǹ zɛ zà guu. 4 Ben à ń lá à bè: Kámmabogurↄↄ zĩ à zɛ́ vĩ wà à maaa kɛn yↄ́ↄ, ke à zaaa? Wà gbɛ̃ mì sín yↄ́, ke wà dɛmɛ? Ben aↄ̃ↄe yãke oro. 5 Yesu ń gwá pↄfɛ̃o à lìgazi, zaakɛ à pↄↄ yàka ń swãgbãa yãnzi. Ben à bè gↄ̃gbɛ̃ pìnɛ: Ǹ n ↄↄ pì poro. Kɛ̀ à pòro, ben à ↄↄ pì kɛ̀ a gbɛ̀n. 6 Ben Farisinↄ bↄ̀ɛ wà gàa wà yã gↄ̃gↄ̃ kↄ̃n kí Hɛrↄdu gbɛ̃nↄ gↄ̃ↄ, dian aↄ̃é kɛ nà wà Yesu dɛ.

Pari kↄ̃kakↄ̃aa sɛ̀bɛ lɛ́a

7 Yesu kↄ̃n a ìbanↄ ń zĩnda gàńnɛ gwe, aↄ̃ gàa sɛ̀bɛ lɛ́a. Ben parii bↄ̀ Galili wà tɛ̀zi. 8 Gbɛ̃kenↄ bↄ̀ Yudea dↄ kↄ̃n Yerusalɛmuo kↄ̃n Ɛdↄmunↄ bùsuo kↄ̃n Yoda baa kãa kpaao kↄ̃n Tayao kↄ̃n Sidↄ̃o wà mↄ̀ à kiia paripari, kɛ̀ aↄ̃ yã kɛ̀ èe kɛɛnↄ baaru mà yãnzi. 9 Parii yãnzi Yesu ò a ìbanↄnɛ aↄ̃ góro’itɛ soru kɛare, lɛ wàton nakↄ̃rɛaro yãnzi. 10 Zaakɛ Yesu gbɛ̃nↄ kɛ̃̀kↄ̃a pari, ben gyãreenↄↄ e nakↄ̃rɛɛa pari lɛ wà ↄ kɛa. 11 Zĩndeenↄ sↄ̃, tó aↄ̃ à wɛ́ɛ è, aↄ̃è mↄ́ wà daɛ à aɛmɛ, aↄ̃è wii lɛ́ wà be: Ḿbe Luda Nɛ́ ũ. 12 Ben Yesu è gíńnɛ aↄ̃ o gbɛ̃ kɛ̀ á dɛ à ũ.

Yesu zĩ̀ri gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ diɛna

(Mat 10:1-4, Luk 6:12-16)

13 Kɛ̀ Yesu dìdi kpiiia, à gbɛ̃ kɛ̀ à yezinↄ sìsiazi, ben aↄ̃ mↄ̀ à kiia. 14 Ben à gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ dìɛ aↄ̃gↄ̃ kúao, lɛ àgↄ̃ ń zĩ waazi kɛ, 15 aↄ̃gↄ̃ iko vĩ aↄ̃ zĩnnↄ goḿma. À tↄ́ kpàńnɛ zĩ̀rinↄ. 16 Aↄ̃ tↄ́n yɛ̀: Simↄ kɛ̀ à tↄ́ kpànɛ Pita. 17 Zebedi nɛ́ Yemisi kↄ̃n a dãaro Yohanao. À tↄ́ kpàńnɛ Bↄanɛgɛ. Tↄ́ pì bè lapatammarinↄ. 18 Beee gbɛra Anduru, Filipi, Batↄlↄmiu, Matiu, Tomasi, Alafeu nɛ́ Yemisi, Tadeu, Simↄ Aĩade 19 kↄ̃n Yudasi Isikariↄti kɛ̀ bↄ̀ à kpɛɛo.

Zĩngona gbɛ̃nↄa

(Mat 12:22-32, Luk 11:14-23, 12:10)

20 Kɛ̀ Yesu tà bɛ, ben gbɛ̃nↄ ɛ̀ara wà kàkↄ̃a dↄ pari, ben Yesu kↄ̃n a ìbanↄↄ e zɛ́ e wà pↄ́ blè sero. 21 Kɛ̀ à bɛdeenↄ yã pì mà, aↄ̃ dà zɛ́n wà à gbɛsɛ, zaakɛ aↄ̃ↄe bee ĩa kàamɛ.

22 Ludayãdannɛri kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ Yerusalɛmu wà mↄ̀nↄ bè: À Bɛlɛzɛbubu vĩ, zĩnnↄ kína pì gbãaan è zĩn gooḿma. 23 Ben Yesu ń sisiazi à yãlɛkↄ̃zina òńnɛ à bè: Setãn é fↄ̃ à a zĩnda goḿmaↄ́? 24 Tó kpata gbɛ̃nↄ íbɛtɛ kpà kↄ̃o, kpata pì é gì kɛↄ́? 25 Tó uadeenↄ íbɛtɛ kpà kↄ̃o, ua pì é gì kɛↄ́? 26 Tó Setãn íbɛtɛ kpà kↄ̃n a zĩnda gbɛ̃nↄ aↄ̃ kɛ̃̀kↄ̃a, eé gì kɛro, eé mì dɛmɛ. 27 Gbɛ̃ke é fↄ̃ à gɛ̃ gↄ̃sagbãaa kpɛ́n à à pↄ́nↄ sɛ́ɛro, séto à à yì gĩa, gbasa à à kpɛ́ kpokɛ.

28 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, Luda é gbɛ̃nↄ durunnↄ kɛ̃ńnɛ kↄ̃n a tↄ́ zaaa kɛ̀ aↄ̃è sísinↄ píngi, 29 mↄde tó gbɛ̃ Luda Nini tↄ́ zaaa sìsi, eé kɛ̃nɛro, zaakɛ adee durun kɛ̀ è sí kɛ̃ńnɛroo kɛ̀mɛ. 30 Yesu ò lɛ kɛ̀ aↄ̃ bè à zĩn vĩ yãnzimɛ.

Yesu danɛnↄ

(Mat 12:46-50, Luk 8:19-21)

31 Kɛ̀ à da kↄ̃n à dãaronↄ kà, aↄ̃ zɛ̀ bàazi, ben aↄ̃ gbɛ̃ zĩ̀ wà à sísi. 32 Gbɛ̃nↄↄ vɛ̃ɛna wà ligazi pari, ben wà bènɛ: Ǹ gwa! N da kↄ̃n n dãaronↄ zɛ bàazi aↄ̃ↄe n gbekaa. 33 Ben à wèńla à bè: Dén ma da kↄ̃n ma dãaronↄ ũu? 34 Ben à gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ vɛ̃ɛzinↄ gwà à bè: Ma da kↄ̃n ma dãaronↄn yɛ̀. 35 Gbɛ̃ kɛ̀ è Luda pↄyezi kɛɛn ma dãaro kↄ̃n ma dãreo kↄ̃n ma dao ũ.

4

Yãlɛkↄ̃zina kↄ̃n pↄ́wɛɛfãrio

(Mat 13:1-23, Luk 8:4-15)

1 Yesu ɛ̀ara èe yã daańnɛ sɛ̀bɛ saɛ. Wà pàzi paripari, ben à gɛ̃̀ à vɛ̃̀ɛ góro’itɛn íla, gbɛ̃nↄ gↄ̃̀ kaɛna sĩ̀sĩ baa sɛ̀bɛ lɛ́a ń píngi. 2 À yã dàńnɛ kↄ̃n yãlɛkↄ̃zinanↄ pari. Lán èe daańnɛ nà à bè: 3 À swã kpá! Búbari ke bé à kuu à bↄ̀ à gàa pↄ́wɛɛ fã. 4 Lán èe fãa nà, ben à kenↄ lɛ̀ɛ zɛ́ guu, bãanↄ mↄ̀ wà blè. 5 À kenↄ lɛ̀ɛ gbɛ̀ sàra musu, gura kɛ̀ bùsu vĩ bítaro, ben aↄ̃ bↄ̀ɛ gↄ̃ↄ, kɛ̀ bùsu bíta gwero yãnzi. 6 Kɛ̀ ↄfãntɛ̃ fɛ̀ɛ, ben aↄ̃ tɛ́ kũ̀ wà gàga, kɛ̀ aↄ̃ↄ kãsãa vĩro yãnzi. 7 À kenↄ lɛ̀ɛ lɛ̀nↄ guu, ben lɛ̀ fɛ̀ɛ à nàkↄ̃rɛḿma aↄ̃ↄe nɛ́ iro. 8 À kenↄ sↄ̃ lɛ̀ɛ tↄↄtɛ maaa guu. Aↄ̃ bↄ̀ɛ wà fɛ̀ɛ aↄ̃ nɛ́ ì, à kenↄ kaarana kɛ̀ baaakurikuri, kenↄ baaagↄ̃gↄ̃, kenↄ basↄsↄↄro. 9 Ben Yesu bè: Gbɛ̃ kɛ̀ swã vĩ à ma.

10 Kɛ̀ Yesu gùńnɛ gwe à kú ado, ben à gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kúzinↄ mↄ̀ wà yã pìnↄ mì gbèkaa. 11 Ben à bèńnɛ: Luda kpata kɛ̀ bↄ̀ à kiia asii kpàawa àgↄ̃ dↄ̃, mↄde mɛɛ̀ yã píngi o gbɛ̃ kpaaanↄnɛ kↄ̃n yãlɛkↄ̃zinanↄmɛ,

12 lɛ aↄ̃gↄ̃ guu gwaa pↄ́ke’ena sai,

aↄ̃gↄ̃ swã kpakpaa à dↄ̀rↄ dↄ̃na sai,

lɛ aↄ̃ton aɛ dↄ Ludaa,

à ń durunnↄ kɛ̃ńnɛro yãnzi.

13 Ben Yesu ń lá à bè: Á yã pì dↄ̃roo? É kɛ dia à yãlɛkↄ̃zina ke dↄ̃ↄ? 14 À ma! Búbari pì Luda yãn èe fãa. 15 Gbɛ̃kenↄ dɛ lán zɛ́ guu pↄ́wɛɛ bà, guu kɛ̀ wà Luda yã fã̀n. Tó aↄ̃ↄ mà, ben Setãn è mↄ́ à Luda yã kɛ̀ wà fã̀ ń tɛ́ pì síḿma gↄ̃ↄ. 16 Gbɛ̃kenↄ dɛ lán pↄ́wɛɛ kɛ̀ lɛ̀ɛ gbɛ̀ sàra musu bà. Tó aↄ̃ Luda yã mà, aↄ̃è sí gↄ̃ↄ kↄ̃n pↄnnaao. 17 Zaakɛ aↄ̃ↄ kãsãa vĩro, aↄ̃è kɛ gurↄ plaaro. Tó yã’ↄ̃amma ń lé ke tó wà wɛ́ɛ tã̀ḿma yã pì yãnzi, aↄ̃è fumɛ gↄ̃ↄ. 18 Gbɛ̃kenↄ dɛ lán pↄ́wɛɛ kɛ̀ lɛ̀ɛ lɛ̀nↄ guu bà. Aↄ̃ Luda yã mà, 19 mↄde anduna yã kã̀hãnkɛna kↄ̃n yena auzikizio kↄ̃n pↄ́ kpaaanↄ nidɛnao è nakↄ̃rɛḿma, ben yã pì è gↄ̃ àre sai. 20 Gbɛ̃kenↄ dɛ lán pↄ́wɛɛ kɛ̀ lɛ̀ɛ tↄↄtɛ maaaanↄ bà. Aↄ̃è Luda yã ma wà sí, ben aↄ̃è kɛ kaarana pↄ́ ũ, aↄ̃ kenↄ baaakurikuri, kenↄ baaagↄ̃gↄ̃, kenↄ basↄsↄↄro.

Yãlɛkↄ̃zina kↄ̃n fitiao

(Luk 8:16-18)

21 Yesu bèńnɛ: Wè fitia na wà gbaka kúɛa ke wà diɛ gádo gbáruↄ́? Dabu musun wè dinloo? 22 Asiiyã kee kuu kɛ̀ weé gí bↄaziro. Pↄ́kee kuu utɛna kɛ̀ eé bↄ gupuraaro. 23 Gbɛ̃ kɛ̀ swã vĩ à ma.

24 À bèńnɛ dↄ: À làakari kɛ yã kɛ̀ ée maaa. Zaka kɛ̀ eè yↄ̃̀ońnɛn Luda é yↄ̃oare eé ɛara à kaaraare dↄ. 25 Gbɛ̃ kɛ̀ pↄ́ vĩin Luda é kaaranɛ. Gbɛ̃ kɛ̀ pↄ́ke vĩroo sↄ̃, baa à nɛ́ngo kɛ̀ à vĩi Luda é sía.

Yãlɛkↄ̃zina kↄ̃n pↄ́wɛɛbↄɛnao

26 À bè dↄ: Kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia dɛ lán pↄ́wɛɛ kɛ̀ gbɛ̃ fã̀ buraa bà. 27 Gwãavĩ kↄ̃n fãantɛ̃o baa tó èe ii oo ke à bɛ̃ɛ, pↄ́wɛɛ pì è bↄrɛ à ìsi kũ, gbɛ̃ pì ègↄ̃ dↄ̃ lán è kɛ nàro. 28 Tↄↄtɛ bé è pↄ́wɛɛ i a zĩnda. È kà pá gĩa, gbasa à nↄ̀ sí, à gbɛran è pia. 29 Tó à mà, ben wè kɛ̃ kontoo, zaakɛ à kɛkɛgurↄↄ bé à kà.

Yãlɛkↄ̃zina kↄ̃n musadi wɛ́ɛo

(Mat 13:31-32, 34, Luk 13:18-19)

30 À bè dↄ: Bↄ́n kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia bↄ̀kↄ̃bao? Bↄ́n wé e wà lɛ́kↄ̃zio? 31 À dɛ lán musadi wɛ́ɛ bà, kɛ̀ à wɛ́ɛ kete dɛ pↄ́wɛɛ kɛ̀ wè tↄ̃nↄla píngi, 32 mↄde tó wà tↄ̃̀, è bↄɛ à kɛ bíta dɛ dò pↄ́nↄla píngi. È gã̀ gègetenↄ kɛ ai bãanↄ è mↄ́ wà zↄ̃zↄ̃ à lá ↄran.

33 Yesu Luda yã òńnɛ pari kↄ̃n yãlɛkↄ̃zina beee takanↄ aↄ̃ mana lɛ́n. 34 Èe yãke ońnɛ yãlɛkↄ̃zina sairo. Tó à kú kↄ̃n a ìbanↄ ńtɛ̃ɛ, ben è yã píngi bↄkↄ̃tɛńnɛ.

Yesu zàga’ĩa zɛna

(Mat 8:23-27, Luk 8:22-25)

35 Kɛ̀ uusiɛ e kɛɛ, à bè a ìbanↄnɛ: Wà bikũ baa kãa kpa. 36 Zaakɛ Yesu kú góro guu, ben aↄ̃ gɛ̃̀o lɛdo aↄ̃ dà zɛ́n lɛ wà parii tò gwe. Góro pãndenↄ gàańyo. 37 Ben zàga’ĩa gbãaa fɛ̀ɛ. Í e góro yĩpayĩpaa èe kaa à guu ai à yezi à pa. 38 Yesu kú góro kpɛɛ kpa, èe ii oo à mì di mìbↄkↄa. Ben à ìbanↄ à vù aↄ̃ bènɛ: Dannɛri! Kɛ̀ wée kaatɛɛ, nɛ́ɛ bídi kɛroo? 39 Ben à fɛ̀ɛ à gì ĩanɛ à bè ínɛ: Ǹ yĩtɛ! Ǹ zɛ tɛɛɛ! Ben ĩa kpàɛ, guu yĩ̀ kítikiti. 40 Ben à ń lá à bè: À kɛ̀ dia á seka vĩ lɛee? Ase á ma náanɛ vĩro ai tiaↄ́? 41 Ben aↄ̃ gↄ̃̀ bídi guu, aↄ̃ↄe kↄ̃ lalaa wà bè: Dén gbɛ̃ kɛ̀ ũee? Baa ĩa kↄ̃n ío è à yã mamɛ.

5

Zĩnnↄ gbarɛna alɛdɛnↄa

(Mat 8:28-34, Luk 8:26-39)

1 Aↄ̃ kà Gadara bùsun sɛ̀bɛ baa kãa kpa. 2 Kɛ̀ Yesu bↄ̀ góro guu gↄ̃ↄ, zĩnde ke bↄ̀ mirakpɛtɛa à mↄ̀ à dààlɛ. 3 Ègↄ̃ kú gbɛ̀wɛɛ kɛ̀ dɛ mira ũunↄ guu. Baa mↄ̀kyakoo è fↄ̃ à à yì dↄro. 4 Zaakɛ wè à yi kↄ̃n mↄ̀kyakooomɛ wè à da lín baabↄrɛ, mↄde è mↄ̀ pìnↄ kɛ̃kɛ̃ è lí pìnↄ gborogboro. Gbɛ̃ke è à gbãaa fↄ̃ro. 5 Gwãavĩ kↄ̃n fãantɛ̃o píngi ègↄ̃ táa oo mirakpɛtɛa kↄ̃n sĩ̀sĩgɛɛzinↄ, ègↄ̃ wii lɛɛ ègↄ̃ a zĩnda lilii gbɛ̀o.

6 Kɛ̀ à Yesu è kãa, ben à bàa lɛ̀ à mↄ̀ à kùɛ à aɛ. 7 Kɛ̀ Yesu bè zĩn pì goa, ben à wii gbãaa lɛ̀ à bè: Yesu, Luda Musude Nɛ́, bↄ́n wá vĩ kↄ̃ ↄzĩi? Ma nannɛ Ludazi ǹton wɛ́ɛ tãmaro. 9 Ben Yesu à là à bè: N tↄ́n diaa? Ben à wèàla à bè: Ma tↄ́n Pari, zaakɛ wá pari. 10 Ben aↄ̃ agbaa kpà Yesunɛ maamaa wà bè àton pɛ́ḿma bùsu pì guuro.

11 Alɛdɛ kpàsa bíta kú gwe, aↄ̃ↄe pↄ́ blee sĩ̀sĩgɛɛzi. 12 Ben zĩn pìnↄ wɛ́ɛ kɛ̀ Yesua wà bè: Ǹ wa gbarɛ alɛdɛnↄ tɛ́ wà gɛ̃ ń guu. 13 Yesu ń gbá zɛ́, ben zĩn pìnↄ gòa wà gɛ̃̀ alɛdɛ pìnↄ guu. Ben alɛdɛ kpàsa kɛ̀ kà bↄrↄ plaa taka pìnↄ wì bào aↄ̃ sòro sĩ̀sĩgɛɛzi aↄ̃ sì sɛ̀bɛn, ben aↄ̃ gàga gwe. 14 Ben alɛdɛdãrinↄ bàa lɛ̀ wà gàa yã pì tↄ̃kɛ̃̀ńnɛ wɛ́tɛ guu kↄ̃n buraanↄ. Ben gbɛ̃nↄ bↄ̀ɛ wà gàa yã kɛ̀ kɛ̀ pì gwa. 15 Kɛ̀ aↄ̃ mↄ̀ Yesu kiia, aↄ̃ gↄ̃gbɛ̃ kɛ̀ zĩn kú à guu pari yãa pì è vɛ̃ɛna gwe, à uta dana à bã̀n pì wèrea, ben vĩa ń kũ. 16 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ yã pì è wɛ́ɛonↄ yã kɛ̀ zĩndee pì lè tↄ̃kɛ̃̀ńnɛ kↄ̃n alɛdɛnↄ yão. 17 Ben aↄ̃ agbaa kpà Yesunɛ kɛ̀ à bↄńnɛ ń bùsun.

18 Kɛ̀ Yesu e gɛ̃ɛ góro’itɛ guu, gↄ̃gbɛ̃ kɛ̀ zĩnnↄ vĩ yãa pì wɛ́ɛ kɛ̀a lɛ à táo. 19 Yesu e wero à bènɛ: Ǹ tá n bɛ n gbɛ̃nↄ kiia, ǹ yã kɛ̀ Dii kɛ̀nnɛɛ ońnɛ píngi, dia à n wɛ̃nda bò nà. 20 Ben gↄ̃gbɛ̃ pì tà, èe yã kɛ̀ Yesu kɛ̀nɛ kpàakpa kɛɛ Wɛ́tɛmɛnkuri bùsun, ben yã pì bↄ̀ gbɛ̃ píngi saɛ.

Yairu nɛ́ fɛɛna kↄ̃n nↄgbɛ̃ kɛ̀ ↄ kɛ̀ Yesu utaao

(Mat 9:18-26, Luk 8:40-56)

21 Yesu lìara à bikũ̀ sɛ̀bɛ baa kãa kpa kↄ̃n góroo, ben parii kàkↄ̃azi sɛ̀bɛ lɛ́a. 22 Aduakɛkpɛ gbɛ̃nsi kɛ̀ wè benɛ Yairu mↄ̀ gwe. Kɛ̀ à Yesu è, à dàɛ a puua à gbá saɛ, 23 ben à kúɛ kɛ̀nɛ maamaa à bè: Ma nɛ́nↄgbɛ̃ kú gaa lɛ́zĩ. Ǹ mↄ́ ǹ ↄ kɛa, lɛ à gbãa kũ àgↄ̃ kú wɛ̃̀ndio. 24 Ben Yesu dào zɛ́n. Parii tɛ́zi aↄ̃ↄe nakↄ̃rɛɛa.

25 Nↄgbɛ̃ kee kú gwe aru è bↄɛa à kà wɛ̃̀ kuri awɛɛplaa. 26 Ɛ̃zɛ̃deenↄ à kɛ̀ takaasidee ũ maamaa, à a ↄↄ blè píngi. Èe aafia ero, è kɛkɛ àgↄ̃ kaaramɛ. 27 Kɛ̀ à Yesu baaru mà, ben à sↄ̃̀ Yesuzi parii guu kpɛɛ kpa. Ben à ↄ kɛ̀ à utaa, 28 zaakɛ à bè: Baa tó ma ↄ kɛ̀ à utaa dé, mɛ́ kɛ̃kↄ̃a. 29 Ben à arubↄɛna pì zɛ̀ gↄ̃ↄ. À dↄ̃̀ a mɛ̀ guu kɛ̀ à kɛ̃̀kↄ̃a kↄ̃n a gyãa pìo. 30 Zaa gwe gↄ̃ↄ Yesu dↄ̃̀ a mɛ̀ guu kɛ̀ gbãa ke bↄ̀agu, ben à lìɛ parii guu à bè: Dé bé à ↄ kɛ̀ ma utaa? 31 Ben à ìbanↄ bènɛ: Ń è lán gbɛ̃nↄↄ e nakↄ̃rɛɛmma nà, ben n bè dé bé à ↄ kɛ̀mmaↄ́? 32 Ben Yesu gbɛ̃nↄ gwà à lìgazi lɛ à gbɛ̃ kɛ̀ yã pì kɛ̀ e. 33 Vĩa nↄgbɛ̃ pì kũ̀ èe lugalugaa, zaakɛ à dↄ̃ yã kɛ̀ à à lè a mɛ̀ guu, ben à mↄ̀ à dàɛ a puua à gbá saɛ à à yãpuraa ònɛ píngi. 34 Ben Yesu bènɛ: Nↄgbɛ̃, ma náanɛ kɛ̀ ń kɛ̀ bé à n kɛ̃kↄ̃a. Ǹ tá bɛ aafia, n gyãa pì kɛ̃̀mman gwe.

35 Kɛ̀ Yesu kpɛ́ èe yã oo, wà bↄ̀ aduakɛkpɛ gbɛ̃nsi pì bɛ wà mↄ̀ wà bènɛ: N nɛ́ pì kɛ̀ sai, ǹton ĩa da dannɛria dↄro. 36 Yesu e swã kpá ń yãnziro, ben à bè gbɛ̃nsi pìnɛ: Ǹton tó swɛ̃̀ kɛ̃nguro, ǹ ma náanɛ kɛ dé. 37 Èe we gbɛ̃ke gá zɛarero, sé Pita kↄ̃n Yemisio kↄ̃n Yemisi dãaro Yohanao. 38 Kɛ̀ aↄ̃ kà gbɛ̃nsi pì bɛ, Yesu è wèe ↄ́ↄ dↄↄ wèe wii gbãaa lɛɛ wèe kpãngeda kɛɛ maamaa. 39 Kɛ̀ à gɛ̃̀ kpɛ́n, à ń lá à bè: Bↄ́yãnzi ée kpãngeda kɛɛ ée ↄ́ↄ dↄↄzi? Nɛ́ pì e garo, èe ii oomɛ. 40 Kɛ̀ aↄ̃ↄe à lalandi kɛɛ, ben à pɛ̀ḿma aↄ̃ bↄ̀ɛ bàazi ń píngi. Sé nɛ́ pì de kↄ̃n à dao kↄ̃n à ìba kɛ̀ aↄ̃ↄ kúonↄ, aↄ̃mbe à ń sɛ́ à gɛ̃̀ńyo guu kɛ̀ nɛ́ pì kún. 41 Ben à nɛ́ pì kũ̀ a ↄↄa à bènɛ: Talita kum! Yã pì bè, nɛ́nↄkparɛ, ǹ fɛɛ. 42 Zaa gwe gↄ̃ↄ nɛ́ pì fɛ̀ɛ à táa ò. Nɛ́ pì sↄ̃ kà wɛ̃̀ kuri awɛɛplaa. Yã pì bↄ̀ ń saɛ maamaa. 43 Ben Yesu gìńnɛ pátipati aↄ̃ton o gbɛ̃ke maro. Ben à bè wà pↄ́blee kpáa à ble.

6

Nazarɛtideenↄ gina Yesuzi

(Mat 13:53-58, Luk 4:16-30)

1 Yesu bↄ̀ gwe à gàa a bɛ wɛ́tɛ, à ìbanↄↄ tɛ́zi. 2 Kɛ̀ kámmabogurↄↄ kà, ben èe yã daańnɛ aduakɛkpɛn. Ben parii kɛ̀ aↄ̃ à yã mànↄ bídi kɛ̀ wà bè: Mákpan gↄ̃gbɛ̃ pì yã kɛ̀nↄ èn? Ɔ̃ndↄ̃ kpareen wà kpàa, ben èe dabuyã kɛ̀ takanↄ kɛɛ? 3 Àmbe lí’ari ũroo? Mariama nɛ́nloo? Yemisi kↄ̃n Yusufuo kↄ̃n Yudao kↄ̃n Simↄnↄ vĩ̀in gweroo? À dãrenↄ bé wà kúwao kɛ̀roo? Ben aↄ̃ gìzi. 4 Ben Yesu bèńnɛ: Annabi ègↄ̃ bɛ̀ɛ sairo, sé à bɛ wɛ́tɛ kↄ̃n à danɛnↄ kiiao kↄ̃n à uao baasiro. 5 Yesu e fↄ̃ à dabuyã ke kɛ̀ gwero, sé gyãree kɛ̀ à ↄ kɛ̀ḿma à ń kɛ̃kↄ̃a kenↄ baasiro. 6 Kɛ̀ aↄ̃ↄe à náanɛ kɛro, aↄ̃ yã bↄ̀ à saɛ maamaa.

Yesu zĩ̀rinↄ zĩna

(Mat 10:5-15, Luk 9:1-6)

Ben à gàa lakutu kↄ̃n lakutuo, èe yã daańnɛ. 7 Ben à a ìba gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ sìsiazi, ben à ń zĩ gↄ̃ↄn plaplaa, à ń gbá iko aↄ̃ zĩnnↄ goḿma. 8 À bèńnɛ: Àton pↄ́ke sɛ́ à gáoro, kũsãɛ ke bↄ̀kↄlogomma ke ↄↄ, sé gò. 9 À kyatee kpá, mↄde àton uta da mɛ̀n plaaro. 10 Ua kɛ̀ a pitan, àgↄ̃ kú gwe ai à gá bↄo wɛ́tɛ pì guu. 11 Guu kɛ̀ wèe a sín ke wèe swã kpá a yãziro, tó ée taa, à lutɛ̃ gogo a gbánↄa ń tona kↄ̃n Ludao sèeda ũ. 12 Ben aↄ̃ dà zɛ́n. Aↄ̃ nↄ̀sɛliɛna waazi kɛ̀ gbɛ̃nↄnɛ 13 aↄ̃ zĩnnↄ gòḿma pari, aↄ̃ nↄ́si màma gyãreenↄa pari aↄ̃ ń kɛ̃kↄ̃a.

Yaaya Batisikɛri gana

(Mat 14:1-12, Luk 9:7-9)

14 Kí Hɛrↄdu yã pìnↄ mà, zaakɛ Yesu tↄ́ kà gu píngia. Gbɛ̃kenↄ e bee Yaaya Batisikɛri bé à fɛ̀ɛ bↄna gaan, beee yãnzin à gbãaa è èe dabuyãnↄ kɛɛzi. 15 Gbɛ̃kenↄ bè Iliamɛ, gbɛ̃kenↄ bè annabimɛ lán annabi yãanↄ doke bà. 16 Kɛ̀ Hɛrↄdu mà à bè: Yaaya kɛ̀ ma à mì zↄ̃̀ bé à fɛ̀ɛ bↄna gaan.

17 Zaakɛ Hɛrↄdu dↄ̃nkↄ̃ pì bé à a vĩ̀i Filipi naↄ̃ Hɛrↄdia sìa à sɛ̀. Kɛ̀ Yaaya ègↄ̃ oonɛ à vĩ̀i nↄ sinaa maaro, ben Hɛrↄdu tò wà Yaaya kũ̀ wà mↄ̀ kàa wà à dà kpɛ́siaan. 19 Hɛrↄdia sↄ̃ↄ Yaaya pɛ̃tɛ̃ kũna à yezi à à dɛ, mↄde èe zɛ́ ero, 20 zaakɛ Hɛrↄdu dↄ̃̀ kɛ̀ Yaaya nɛ́ Luda gbɛ̃ súusumɛ, ben è vĩa kɛnɛ è tó wà ĩa daaro. Tó à gàa à à yã ma, laasuu è gɛ̃mmɛ. Baa kↄ̃n beeeo ègↄ̃ ye à fàadibonazi.

21 Hɛrↄdia zɛ́ è Hɛrↄdu igurↄ làa kↄ̃kↄ̃ zĩ. Hɛrↄdu gbãadeenↄ kↄ̃n soza gbɛ̃nsinↄ kↄ̃n Galili gbɛ̃ gírimadeenↄ kàkↄ̃a pↄ́blekiia. 22 Ben Hɛrↄdia nɛ́nↄkparɛ gɛ̃̀ à ↄ̃ wã̀. À kɛ̀ Hɛrↄdunɛ nna kↄ̃n a nibↄnↄ ń píngi, ben kína bè nɛ́ pìnɛ: Pↄ́ kɛ̀ ń yezi ǹ à wɛ́ɛ kɛma, mɛ́ n gba. 23 Ben à ɛ̀ara à bènɛ: Ma la dànnɛ pↄ́ kɛ̀ n à wɛ́ɛ kɛ̀ma píngi, mɛ́ n gbamɛ, baa ma kpata kpaatɛ. 24 Ben nɛ́nↄkparɛ pì bↄ̀ à gàa à a da gbèka à bè: Bↄ́n mɛ́ wɛ́ɛ kɛa? Ben à da bènɛ, Yaaya Batisikɛri mì. 25 Gwe gↄ̃ↄ à lìara à sù kpakpaa à gàa à ò kínanɛ: Má yezi ǹ ma gba Yaaya Batisikɛri mì dana pɛrɛnti guu kɛ̀ tia.

26 Ben kína pↄↄ yàka maamaa, mↄde kɛ̀ à la dà nibↄnↄ wáa yãnzin èe fↄ̃ à gì dↄro. 27 Ben kína pì a dogari ke zĩ̀ gↄ̃ↄ, à bènɛ à gá à à mì zↄ̃ à mↄ́o. Ben à gàa à à mì zↄ̃̀ kpɛ́siaan 28 à dà pɛrɛnti guu à mↄ̀ à kpà nɛ́ pìa, ben à kpà a daa. 29 Kɛ̀ Yaaya ìbanↄ yã pì mà, ben aↄ̃ mↄ̀ wà à gɛ̀ sɛ̀ wà vĩ̀i.

Pↄ́blekpana gↄ̃ↄn bↄrↄ sↄↄroonↄa

(Mat 14:13-21, Luk 9:10-17, Yoh 6:1-15)

30 Yesu zĩ̀ri pìnↄ sù à kiia, ben aↄ̃ yã kɛ̀ aↄ̃ↄ kɛ̀nↄ kↄ̃n yã kɛ̀ aↄ̃ↄ dàńnɛnↄ ònɛ píngi. 31 Wèe gaa wèe suu, ben Yesu kↄ̃n a zĩ̀rinↄↄ e zɛ́ e aↄ̃ pↄ́ blè sero parii yãnzi. Ben à bèńnɛ: À mↄ́ wà gá gusaɛ watɛ̃ɛ wà kámma bo féte. 32 Ben aↄ̃ dà zɛ́n góro’itɛ guu aↄ̃ↄe gaa gusaɛ ńtɛ̃ɛ. 33 Kɛ̀ gbɛ̃nↄ ń gana è, aↄ̃ ń dↄ̃, ben aↄ̃ bↄ̀ wɛ́tɛ kↄ̃n wɛ́tɛo pari wà bàa lɛ̀ kɛ̀sɛ wà kà gwe ń ã. 34 Kɛ̀ Yesu bↄ̀ góro guu, à gbɛ̃nↄ è paripari, ben aↄ̃ kɛ̀nɛ wɛ̃nda, zaakɛ aↄ̃ↄ dɛ lán sãa kɛ̀ aↄ̃ↄ dã̀ri vĩroonↄ bàmɛ. Ben èe yã daańnɛ maamaa.

35 Kɛ̀ ↄfãntɛ̃ bùsa, ben à ìbanↄ sↄ̃̀zi aↄ̃ bè: Gura kɛ̀kii nɛ́ sɛ̃̀tɛ pↄ̀rↄtumɛ, bensↄ̃ guu e sii. 36 Ǹ gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ tá bura kↄ̃n lakutu kɛ̀ kú kĩinↄa, aↄ̃ pↄ́ wɛtɛ wà lú wà ble. 37 Ben Yesu wèńla à bè: À pↄ́ kpáḿma aↄ̃ ble. Ben aↄ̃ bènɛ: Ń yezi wà gá burɛdi lú kondogi ↄↄ wàa do wà kpáḿma aↄ̃ blen yↄ́? 38 Ben Yesu ń lá à bè: Burɛdi mɛ̀n ũgban á vĩi? À gá gwa. Kɛ̀ aↄ̃ kà, aↄ̃ bè: Burɛdi kuu mɛ̀n sↄↄro kↄ̃n kpↄ̀o mɛ̀n plaa.

39 Ben à bèńnɛ: À gbɛ̃nↄ vɛ̃ɛvɛ̃ɛ sɛ̃̀la bↄ̀rↄa gãliagãlia. 40 Ben aↄ̃ vɛ̃̀ɛvɛ̃ɛ gãli kↄ̃n gãlio, gãli kenↄ gↄ̃ↄn basↄↄro, gãli kenↄ gↄ̃ↄn baplaa akuri. 41 Ben Yesu burɛdi mɛ̀n sↄↄro kↄ̃n kpↄ̀o mɛ̀n plaaa pìo sɛ̀ à wɛ́ɛ sɛ̀ musu à aubarika dàn. Ben à burɛdi pì lìlikↄ̃rɛ à kpà a ìbanↄa, aↄ̃ↄ kpàatɛtɛ gbɛ̃nↄnɛ. Ben à kpↄ̀ mɛ̀n plaaa pìnↄ kpàatɛtɛńnɛ ń píngi. 42 Aↄ̃ pↄ́ blè wà kã̀ ń píngi. 43 Ben wà burɛdi kpaa kↄ̃n kpↄ̀ kpaaa kɛ̀ gↄ̃̀nↄ sɛ̀ɛ gbíi kuri awɛɛplaaa pà. 44 Gↄ̃gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ pↄ́ blènↄ kà gↄ̃ↄn bↄrↄ sↄↄro.

Yesu táa’ona sɛ̀bɛla

(Mat 14:22-33, Yoh 6:16-21)

45 Yesu gã nà a ìbanↄa gↄ̃ↄ aↄ̃ gɛ̃ góro’itɛn, lɛ aↄ̃ dↄnɛ aɛ gana Bɛtɛsaida ai àgↄ̃ parii gbarɛ. 46 Kɛ̀ à lɛ́ zàḿma, ben à dìdi kpiii musu à gàa adua kɛ. 47 Kɛ̀ uusiɛ kɛ̀ góro’itɛ kú sɛ̀bɛ dagura, Yesu sↄ̃ↄ kú í baa ado. 48 Ben à è górofĩna e ĩa daaḿma, kɛ̀ ĩa gbãaa e kakaańzi yãnzi. Gudↄnao à gàa ń kiia èe táa oo íla, ben à kɛ̀ dian á yezi à gɛ̃ńlaa bà. 49 Kɛ̀ aↄ̃ à è èe táa oo íla, aↄ̃ↄe daa gɛ̀wãadeemɛ, ben aↄ̃ wii lɛ̀. 50 Zaakɛ aↄ̃ à è ń píngi, ben swɛ̃̀ kɛ̃̀ńgu. Ben Yesu yã bèńnɛ gↄ̃ↄ: À a làakari kpáɛ, mámbee! Àton tó vĩa a kũro. 51 Kɛ̀ à gɛ̃̀ góro guu, ben ĩa zɛ̀, ben yã pì bↄ̀ ń saɛ maamaa, 52 zaakɛ aↄ̃ wɛ́ɛ e kɛ̃ burɛdi yãaro kɛ̀ laasuu kɛ̃̀sãḿma yãnzi.

Yesu gyãreenↄ kɛ̃kↄ̃ana zaa Gɛnɛsarɛti

(Mat 14:34-36)

53 Kɛ̀ aↄ̃ bikũ̀ baa, aↄ̃ kà Gɛnɛsarɛti, ben aↄ̃ ń góro bà dↄ̀ gwe. 54 Kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ɛ góro guu, wà Yesu dↄ̃̀ gↄ̃ↄ, 55 ben aↄ̃ bàa lɛ̀ wà gàa bùsu pì lakutu píngia, wà gyãreenↄ sɛ̀ɛ kↄ̃n ń daɛbↄnↄ, guu kɛ̀ wà mà à kún píngi wègↄ̃ mↄ́ńyo à kiia. 56 Guu kɛ̀ à gàan píngi, lakutunↄ ke wɛ́tɛnↄ ke buraanↄ, wègↄ̃ mↄↄnɛ gyãreenↄ ai wà ń káɛ yàranↄa, ben wè wɛ́ɛ kɛa lɛ wà ↄ kɛ baa à uta lɛ́a. Ben gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ ↄ kɛ̀anↄ kɛ̃̀kↄ̃a ń píngi.

7

Fɛɛakaarayã

(Mat 15:1-9)

1 Farisinↄ kↄ̃n ludayãdannɛri kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ Yerusalɛmu kenↄ mↄ̀ Yesu kiia, 2 ben aↄ̃ↄ è à ìba kenↄ e pↄ́ blee ↄpipisai. 3 Zaakɛ Farisinↄ kↄ̃n Yudanↄ ń píngi ń dezinↄ fɛɛakaarayã kũnamɛ, aↄ̃è pↄ́ ble ↄpipi a zɛ́a sairo. 4 Tó aↄ̃ bↄ̀ yàra wà sù, aↄ̃è pↄ́ ble zú’osairo. Aↄ̃ↄ fɛɛakaarayã pãndenↄ kũna pari. Lɛmɛ aↄ̃è togoonↄ kↄ̃n loonↄ kↄ̃n butanↄ pípi lɛ. 5 Ben Farisinↄ kↄ̃n ludayãdannɛri pìnↄ Yesu là wà bè: Bↄ́yãnzi n ìbanↄ ègↄ̃ wa dezinↄ fɛɛakaarayã kũnaziroo? Aↄ̃è pↄ́ ble ↄpipisai. 6 Yesu wèńla à bè: A mↄnafikideenↄ, Isaya annabikɛyã ò a mↄnafikideenↄ yã musu wásawasa lán à kɛ̃̀ Luda yãn nà à bè:

Bori beee è bɛ̀ɛ limɛ kↄ̃n lɛ́omɛ,

aↄ̃ swɛ̃̀ kúmaro.

7 Aↄ̃ègↄ̃ dↄnzi kɛɛmɛ pãmɛ,

gbɛ̃ntee yãzɛkparɛɛn aↄ̃è dańnɛ.

8 A pã kpà Luda yãdannɛnazi, ben á gbɛ̃ntee fɛɛakaarayã kũna. 9 Ben à bèńnɛ dↄ: A pã Luda yãnɛ lɛ à e àgↄ̃ a fɛɛakaarayã kũna maan yↄ́? 10 Musa bè, àgae bɛ̀ɛ lí a de kↄ̃n a daonɛ. À bè dↄ, gbɛ̃ kɛ̀ à a de ke a da kpɛ bↄ̀, wà adee dɛ. 11 Apinↄ sↄ̃, eè be tó gbɛ̃ bè a de ke a danɛ, pↄ́ kɛ̀ á vĩ à ń kpe dao nɛ́ Kↄbanimɛ, 12 à zɛ́ vĩ à a de kↄ̃n a dao kpe dao dↄro. Kↄbanin pↄ́ kɛ̀ wè kpá Ludaa ũ. 13 Lɛmɛ eè Luda yã kɛ famma a fɛɛakaarayã kɛ̀ eè dańnɛ yãnzi. Yã beee takanↄn eè kɛ pari.

Yã kɛ̀ è tó wàgↄ̃ gbãsĩ

(Mat 15:10-20)

14 Ben Yesu ɛ̀ara à parii sìsiazi à bè: À swã kpá à ma yã ma a píngi. 15 Pↄ́kee kuu kɛ̀ è gɛ̃ gbɛ̃ guu kɛ̀ è à kɛ gbãsĩro. Pↄ́ kɛ̀ è bↄ gbɛ̃ guu bé è tó àgↄ̃ gbãsĩ. 16 Gbɛ̃ kɛ̀ swã vĩ à ma. 17 Kɛ̀ à parii tò gwe à tà bɛ, ben à ìbanↄ à gbèka yã pì mìzi. 18 À bèńnɛ: A laasuu kpɛ́ yĩi seↄ́? Kɛ̀ pↄ́kee kuu kɛ̀ è gɛ̃ gbɛ̃ guu à tó àgↄ̃ gbãsĩro, á dↄ̃roo? 19 Pↄ́ pì è gɛ̃ a swɛ̃̀ guuro, sé à gbɛɛɛn, gbasa à bↄ mɛ̀n. Lɛn Yesu pↄ́ble píngi kɛ̀ blena pↄ́ ũ lɛ tɛ̃̀ sai. 20 Ben à bè: Yã kɛ̀ è bↄ gbɛ̃ guu bé è tó àgↄ̃ gbãsĩ. 21 Zaakɛ zaa gbɛ̃ntee swɛ̃̀ guun laasuu zaaa è bↄn: Pãpãkɛna, kpãi’ona, gbɛ̃dɛna, zinakɛna, 22 wãkũ, nↄ̀sɛzaaa, mↄnafiki, wísaiyã, sãnkara, gbɛ̃sↄ̃sↄ̃na, wada kↄ̃n mìsaiyão. 23 Yã zaaa pìnↄ è bↄ swɛ̃̀ guu píngi, àmbe è tó gbɛ̃ gↄ̃ gbãsĩ.

Nↄgbɛ̃ zĩ̀tↄ Yesu náanɛkɛna

(Mat 15:21-28)

24 Yesu bↄ̀ gwe à gàa Taya bùsun, ben à pìta ua kea. À yezi wà a dↄ̃ro, mↄde èe e à a zĩnda ùtɛro. 25 Nↄgbɛ̃ kɛ̀ à nɛ́nↄkparɛ zĩn vĩi Yesu baaru mà, ben à mↄ̀ à dàɛ à aɛ gↄ̃ↄ. 26 Nↄgbɛ̃ pì sↄ̃ Giriki gbɛ̃mɛ wà à ì Siria Fenisia bùsun. À wɛ́ɛ kɛ̀ Yesua lɛ à zĩn goare a nɛ́a. 27 Ben Yesu bènɛ: Ǹ tó wà pↄ́blee kpá nɛ́nↄa gĩa, zaakɛ à maa wà nɛ́nↄ pↄ́blee sɛ́ wà zu gbɛ̃ɛnↄnɛro. 28 Ben nↄgbɛ̃ pì wèàla à bè: Dii, baa gbɛ̃ɛ kɛ̀ aↄ̃è daɛńzinↄ è nɛ́nↄ pↄ́ble buru sɛ́sɛ. 29 Yesu bènɛ: Kɛ̀ n yãwenlana maa yãnzi, ǹ tá, n nɛ́ zĩn gòa. 30 Kɛ̀ à kà bɛ, à a nɛ́ è daɛna pɛ̀a, zĩn pì gòa.

Swãdo kɛ̃kↄ̃ana

31 Ben Yesu fɛ̀ɛ Taya bùsun à gàa Sidↄ̃, ben à bↄ̀ɛ kↄ̃n Wɛ́tɛmɛnkuri bùsuo ai à gàa à kà Galili sɛ̀bɛzi. 32 Ben wà mↄ̀nɛ kↄ̃n swãdo bebekario, wà wɛ́ɛ kɛ̀a lɛ à ↄ kɛa. 33 Yesu bↄ̀ parii guu kↄ̃n swãdoo pìo à a ↄnɛtee pɛ̀pɛ à swãn. Kɛ̀ à lóu sù, ben à ↄ kɛ̀ à nɛ́nɛa. 34 À wɛ́ɛ sɛ̀ musu à wesaa kàkↄ̃a à bò, ben à bènɛ: Ɛfata. Yã pì bè ǹ wɛ̃. 35 Zaa gwe gↄ̃ↄ gↄ̃gbɛ̃ pì swã wɛ̃̀ à nɛ́nɛ gùɛ, ben à yã ò wásawasa. 36 Yesu bèńnɛ aↄ̃ton o gbɛ̃ke maro, mↄde dian èe giińnɛ nà, lɛmɛ aↄ̃ↄe à kpàakpa kɛɛńnɛ lɛ. 37 Yã pì bↄ̀ ń saɛ maamaa à gɛ̃̀ onala, ben aↄ̃ bè: À yã píngi kɛna ègↄ̃ maamɛ. È tó baa swãdoonↄ yã ma, ben è tó bebekarinↄ yã o.

8

Pↄ́blekpana gↄ̃ↄn bↄrↄ siigↄ̃ↄnↄa

(Mat 15:32-39)

1 Gurↄↄ mↄ̀nↄ guu dↄ gbɛ̃nↄ pàzi pari. Aↄ̃ pↄ́blee vĩ wà blero, ben Yesu a ìbanↄ sìsiazi à bèńnɛ: 2 Gbɛ̃ kɛ̀nↄ kɛ̀mɛ wɛ̃nda, zaakɛ aↄ̃ gĩakɛ wà kúmao gurↄ aagↄ̃, ben aↄ̃ↄ pↄ́ke vĩ wà blero. 3 Tó ma ń gbáɛ aↄ̃ tá bɛ kↄ̃n nↄaao, guu é liḿma zɛ́ guu, zaakɛ ń gbɛ̃kenↄ bↄkii zã̀. 4 Ben à ìbanↄ à là wà bè: Mákpan wé pↄ́blee en sɛ̃̀tɛ pↄ̀rↄtu kɛ̀ kɛ̀ eé gbɛ̃ pìnↄ kãa? 5 Ben Yesu ń lá à bè: Burɛdi mɛ̀n ũgban á vĩi? Aↄ̃ bè: Mɛ̀n swɛɛplaamɛ. 6 Ben à bè parii vɛ̃ɛ tↄↄtɛ. Ben à burɛdi mɛ̀n swɛɛplaaa pìnↄ sɛ̀ à sáabu kɛ̀, ben à lìlikↄ̃rɛ à kpà a ìbanↄa aↄ̃ kpaatɛtɛ pariinɛ, ben aↄ̃ↄ kpàatɛtɛńnɛ. 7 Aↄ̃ↄ kpↄ̀ nɛ́ngonↄ vĩ féte dↄ. Kɛ̀ à aubarika dàn, à bèńnɛ aↄ̃ ɛara wà beee kpaatɛtɛńnɛ dↄ. 8 Ben aↄ̃ↄ blè wà kã̀, ben wà à kpaaa kɛ̀ gↄ̃̀nↄ sɛ̀ɛ gbíi swɛɛplaa. 9 Gbɛ̃ pìnↄ kà bↄrↄ siigↄ̃. Kɛ̀ Yesu ń gbáɛ, 10 ben à gɛ̃̀ góro’itɛ guu kↄ̃n a ìbanↄ, aↄ̃ gàa Dalamanuta bùsun.

Farisinↄ mↄnafiki

(Mat 16:1-12)

11 Ben Farisinↄ mↄ̀ aↄ̃ↄe lɛokpakↄ̃a kɛɛo aↄ̃ↄe lí pɛɛɛa, aↄ̃ↄe wɛtɛɛ à sèeda ke kɛńnɛ kↄ̃n Luda gbãaao. 12 Ben à wesaa kàkↄ̃a à bò à bè: Bↄ́yãnzi tↄ̃ↄrigbɛ̃nↄ è sèeda gbekamazi? Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, mɛ́ sèeda ke kɛńnɛro. 13 Ben à ń tó gwe à ɛ̀ara à gɛ̃̀ góro’itɛ guu à tà baa kãa kpa.

14 À ìbanↄ sã̀n aↄ̃ burɛdi kũsãɛ sɛ́. Burɛdi mɛ̀n doo bé à gↄ̃̀ńnɛ góro guu. 15 Ben Yesu lɛ́ dàḿma à bè: Àgↄ̃ a zĩnda kũna dↄ̃. À làakari kɛ Farisinↄ kↄ̃n Hɛrↄdu gbɛ̃nↄ burɛdisɛsɛ’ɛ̃zɛ̃zi. 16 Ben aↄ̃ↄe beekↄ̃nɛ: Kɛ̀ wá burɛdi vĩro yãnzin à ò lɛzi. 17 Yesu dↄ̃̀ḿma, ben à ń lá à bè: Bↄ́yãnzi ée bee kɛ̀ á burɛdi vĩro yãnzimɛzi? Ai tia a wɛ́ɛ e kɛ̃ à dↄ̃roo? Á laasuu vĩroo? 18 Á wɛ́ɛ vĩ à guu eoroo? Á swã vĩ à yã maoroo? Yãke è dↄaguroo? 19 Kɛ̀ ma burɛdi mɛ̀n sↄↄroo lìlikↄ̃rɛ má kpà gↄ̃ↄn bↄrↄ sↄↄroonↄa, a à kpaaa sɛ̀ɛ gbíi ũgbamɛ? Aↄ̃ wèàla wà bè: Mɛ̀n kuri awɛɛplaamɛ. 20 Ben à ɛ̀ara à ń lá à bè: Kɛ̀ ma burɛdi mɛ̀n swɛɛplaaa lìlikↄ̃rɛ má kpà gↄ̃ↄn bↄrↄ siigↄ̃ↄnↄa, a à kusu sɛ̀ɛ gbíin ũgbamɛ? Aↄ̃ wèàla wà bè: Mɛ̀n swɛɛplaa. 21 Ben à bèńnɛ: Ai tia a dↄ̃roo?

Bɛtɛsaida vĩ̀a wɛ́ɛwɛ̃na

22 Kɛ̀ aↄ̃ kà Bɛtɛsaida, ben wà mↄ̀nɛ vĩ̀ao wà wɛ́ɛ kɛ̀a à ↄ kɛa. 23 Ben à vĩ̀a pì kũ̀ a ↄↄa à bↄ̀o wɛ́tɛ kpɛɛ. À lóu sù à wɛ́ɛa à ↄ kɛ̀a, ben à à là à bè: Nɛ́ɛ guu eeↄ́? 24 Ben gↄ̃gbɛ̃ pì a wɛ́ɛ sɛ̀ musu à bè: Mɛ́ɛ gbɛ̃nↄ ee lán línↄ bà aↄ̃ↄe táa oo. 25 Ben Yesu ɛ̀ara à ↄ kɛ̀ à wɛ́ɛa dↄ. Kɛ̀ gↄ̃gbɛ̃ pì wɛ́ɛ kɛ̀ biibii, ben à wɛ́ɛ wɛ̃̀ èe pↄ́ píngi ee sa wásawasa. 26 Ben Yesu à gbàrɛ à tá bɛ à bè: Ǹton bↄɛ lakutu guuro.

Yesu mɛsayakɛ ona

(Mat 16:13-20, Luk 9:18-21)

27 Kɛ̀ Yesu e gaa kↄ̃n a ìbanↄ Sizarea Filipi lakutunↄ guu, ben à a ìbanↄ là zɛ́ guu à bè: Dén gbɛ̃nↄ è be má dɛ à ũu? 28 Aↄ̃ wèàla wà bè: Gbɛ̃kenↄ è be Yaaya Batisikɛrimɛ, gbɛ̃kenↄ è be Ilia, gbɛ̃kenↄ è be dↄ annabi yãanↄ doken n ũ. 29 Ben à ń lá à bè: Apinↄ sↄ̃, dén eè be má dɛ à ũu? Pita wèàla à bè: Mɛsayan n ũ. 30 Ben Yesu ń swã sùkãńnɛ lɛ aↄ̃ton yã pì o gbɛ̃ke maro.

Yesu a ga kↄ̃n a fɛɛnao yã’ona

(Mat 16:21-28, Luk 9:22-27)

31 Ben à nà yãdannɛnaa à bè: Séde Gbɛ̃ntee Nɛ́ wɛ́ɛtãmma e maamaa, gbɛ̃nsinↄ kↄ̃n sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄ é gízi, weé à dɛ, à gurↄ aagↄ̃dee zĩ eé fɛɛ. 32 À yã pì òńnɛ wásawasa, ben Pita gàao kpado, èe giinɛ. 33 Kɛ̀ Yesu lìɛ à a ìbanↄ gwà, ben à pàta Pitaa à bè: Ǹ gumɛ gwe Setãn! N laasuu nɛ́ Luda pↄ́nlo, gbɛ̃ntee pↄ́mɛ.

34 Beee gbɛra Yesu parii sìsiazi kↄ̃n a ìbanↄ à bèńnɛ: Tó gbɛ̃ yezi à kɛ ma ìba ũ, séde à gí a zĩnda wɛ̃̀ndizi à a líkpansɛ́ à tɛ́omazi. 35 Gbɛ̃ kɛ̀ yezi àgↄ̃ a wɛ̃̀ndi kũna é korazi. Gbɛ̃ kɛ̀ gì a wɛ̃̀ndizi ma yãnzi kↄ̃n ma baaru yão sↄ̃, adee égↄ̃ wɛ̃̀ndi vĩ. 36 Tó gbɛ̃ gↄ̃̀ anduna vĩ píngi, tó à kòra a wɛ̃̀ndizi, bↄ́ àren à vĩi? 37 Bↄ́n gbɛ̃ntee é e à a wɛ̃̀ndi lendee kpáo? 38 Tó gbɛ̃ mapi kↄ̃n ma yãnↄ wí dɛ̀ tↄ̃ↄrigbɛ̃ durunde ludanaanɛkɛrisaideenↄ tɛ́, Gbɛ̃ntee Nɛ́ é adee wí dɛ gurↄↄ kɛ̀ eé su a De gakui guu kↄ̃n à malaikanↄ.

9

1 Ben à bèńnɛ: Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, gbɛ̃kenↄ kú gura kɛ̀ aↄ̃é garo ai aↄ̃ kí kɛ̀ Ludaa kà e, èe suu kↄ̃n gbãaao.

Yesu lina

(Mat 17:1-13, Luk 9:28-36)

2 Gurↄ swɛɛdoo gbɛra Yesu Pita kↄ̃n Yemisio kↄ̃n Yohanao sɛ̀ à dìńyo kpii lezĩa ńtɛ̃ɛ. Ben à lì ń wáa, 3 à pↄ́kãsãanↄↄ e tɛ́ kɛɛ pú fénfen. Gbɛ̃kee kú anduna guu kɛ̀ eé fↄ̃ à à pura kũ lɛro. 4 Ben Ilia kↄ̃n Musao bↄ̀ wà mↄ̀ńzi, aↄ̃ↄe yã oo kↄ̃n Yesuo. 5 Ben Pita bè Yesunɛ: Dannɛri, à maa kɛ̀ wá kú kɛ̀. Wà kutaa dↄ mɛ̀n aagↄ̃, n pↄ́ mɛ̀n do, Musa pↄ́ mɛ̀n do, Ilia pↄ́ mɛ̀n do. 6 À dↄ̃ yã kɛ̀ ée ooro, zaakɛ vĩa ń kũ maamaa. 7 Ludambɛ luguu pìta à dàńla, ben aↄ̃ kòto mà à guu à bè: Àmbe ma Nɛ́ mɛ̀n do léle yenzidee ũ. À à yã ma. 8 Kãndo kɛ̀ aↄ̃ guu gwàgwa, aↄ̃ↄe gbɛ̃ke e dↄro, sé Yesu ado.

9 Kɛ̀ aↄ̃ↄe pitaa kpiii pìa, ben Yesu bèńnɛ aↄ̃ton yã kɛ̀ aↄ̃ↄ è pì o gbɛ̃ke maro ai Gbɛ̃ntee Nɛ́ fɛɛ bↄna gaan. 10 Aↄ̃ yã pì kũna, mↄde aↄ̃ↄe kↄ̃ lalaa wèe bee: Fɛɛ bↄna gaan yã beee dɛ diamɛ? 11 Ben aↄ̃ à là wà bè: Bↄ́yãnzin ludayãdannɛrinↄ è be Ilia bé eé mↄ́ káakuzi? 12 À wèńla à bè: Ilia é mↄ́ káaku yãpuramɛ, eé yã píngi kɛkɛ à gbɛ̀n, mↄde à kɛ̀ dia wà kɛ̃̀ Luda yãn wà bè, Gbɛ̃ntee Nɛ́ é wɛ́ɛtãmma e maamaa ai wà gízi? 13 Mↄde mɛ́ɛ ooare Ilia mↄ̀ kↄ̀, ben aↄ̃ ń pↄyezi kɛ̀nɛ, lán wà à yã ò Luda yãn nà.

Nɛ́gↄ̃gbɛ̃ zĩnde kɛ̃kↄ̃ana

(Mat 17:14-21, Luk 9:37-42)

14 Kɛ̀ aↄ̃ sù ń gbɛ̃ kpaaanↄ kiia, aↄ̃ↄ è parii ligańzi, ben ludayãdannɛrinↄↄ e lɛokpakↄ̃a kɛɛńyo. 15 Kɛ̀ parii Yesu è, à yã bↄ̀ ń saɛ, ben aↄ̃ bàa lɛ̀ wà gàa wà ì kpàa gↄ̃ↄ ń píngi. 16 Ben à a ìbanↄ là à bè: Bↄ́ lɛokpakↄ̃an ée kɛɛńyo lɛee? 17 Ben gↄ̃gbɛ̃ ke wèàla zà guu à bè: Dannɛri, ma mↄnnɛ ma nɛ́omɛ, zĩn bé à à nɛ́nɛ nàɛ. 18 Tó à dìdia, è à pãɛ tↄↄtɛ, ègↄ̃ lóufuta bↄɛɛ, ègↄ̃ swaa soo, è gbãgbã sↄ̀rↄrↄ. Ma bè n ìbanↄnɛ aↄ̃ pɛ́ zĩn pìa à bↄ, ben aↄ̃ fùa. 19 Ben Yesu bèńnɛ: Tↄ̃ↄrigbɛ̃ ludanaanɛkɛrisaideenↄ! Mɛ́gↄ̃ kúao ai bↄrɛmɛ? Mɛ́gↄ̃ mɛnaaao ai bↄrɛmɛ? À mↄ́mɛ nɛ́ pìo kɛ̀.

20 Kɛ̀ wà mↄ̀onɛ, kɛ̀ zĩn pì Yesu è gↄ̃ↄ, ben à nɛ́ pì nìgãnigã à à pã̀ɛ tↄↄtɛ. Ben èe gbegere paa èe lóufuta bↄɛɛ. 21 Yesu nɛ́ pì de là à bè: Zaa bↄrɛmɛ à kúo lɛɛ? À wèàla à bè: Zaa à nɛ́ féte zĩmɛ. 22 Ègↄ̃ à zuu tɛ́ kↄ̃n ío guu baabↄrɛ, ègↄ̃ yezi à à dɛ. Tó nɛ́ fↄ̃ ǹ pↄ́ke kɛ, ǹ wa wɛ̃nda gwa ǹ wa faaba kɛ. 23 Yesu bènɛ: N bè, tó mɛ́ fↄ̃ↄ́? Baabↄ píngi è sí kɛ gbɛ̃ kɛ̀ ma náanɛ vĩinɛ. 24 Ben nɛ́ pì de wii lɛ̀ gↄ̃ↄ à bè: Má n náanɛ vĩ. Ǹ n náanɛ kɛ̀ èe kɛ̃sãama kaaramɛ. 25 Kɛ̀ Yesu è zà e nakↄ̃rɛɛḿma, à gì zĩn pìnɛ à bè: Zĩn swãdo kpadugu, má ònnɛ ǹ go nɛ́ pìa. Ǹton gɛ̃ à guu dↄro. 26 Ben zĩn pì wii lɛ̀ à à nìgã pãsĩpãsĩ, ben à gòa. Nɛ́ pì gↄ̃̀ daɛna lán gɛ̀ bà ai paridee bè à gàmɛ. 27 Ben Yesu à kũ̀ a ↄↄa, à à fɛ̀ɛ à zɛ̀.

28 Kɛ̀ Yesu gɛ̃̀ ua guu, ben à ìbanↄ à gbèka gusaɛ wà bè: À kɛ̀ dia wée fↄ̃ wà pɛ́ zĩn pìa à bↄroo? 29 Ben à wèńla à bè: Kɛ̀ taka è sí bↄro, sé kↄ̃n aduakɛnao.

Yesu ɛara à a ga kↄ̃n a fɛɛnao yã’ona

(Mat 17:22-23, Luk 43-45)

30 Kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ gwe, ben aↄ̃ pã̀ Galilinɛ. Yesu yezi wàgↄ̃ a kúkii dↄ̃ro, 31 zaakɛ èe yã daa a ìbanↄnɛmɛ. À bèńnɛ: Weé Gbɛ̃ntee Nɛ́ na gbɛ̃nↄnɛ ń ↄzĩ wà à dɛ, à gurↄ aagↄ̃dee zĩ eé fɛɛ. 32 Aↄ̃ↄe à yã pì dↄ̀rↄ dↄ̃ro, ben vĩa ń kũ aↄ̃ yã pì gbekaa.

Tɛna Yesuzi lán nɛ́ féte bà

(Mat 18:1-5, Luk 9:46-48)

33 Ben aↄ̃ kà Kapɛnamu. Gurↄↄ kɛ̀ à kú bɛ, à a ìbanↄ là à bè: Bↄ́ lɛokpakↄ̃an ée kɛɛ zɛ́ guuu? 34 Ben aↄ̃ yĩtɛna, zaakɛ aↄ̃ↄe lɛokpakↄ̃a kɛɛ zɛ́ guu dɛnlaa yã musumɛ. 35 Ben à vɛ̃̀ɛ à gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaa pìnↄ sìsiazi à bè: Tó gbɛ̃ yezi à kɛ gbɛ̃ káaku ũ, adee gↄ̃ kpɛɛdee ũ, à gↄ̃ baade pínginɛ zĩ̀ri ũ. 36 À nɛ́ féte sɛ̀ à à zɛ̀ ń aɛzĩ, ben à à sɛ̀ à à kpà a kùla à bèńnɛ: 37 Gbɛ̃ kɛ̀ nɛ́ kɛ̀nↄ doke sì ma ìbakɛɛ yãnzi, mámbe à ma si. Gbɛ̃ kɛ̀ ma si sↄ̃, mámbe à ma si madoro, gbɛ̃ kɛ̀ ma zĩin á sì.

Gbɛ̃ kɛ̀ èe íbɛtɛ kpáwaoroo nɛ́ wa baakpɛɛmɛ

(Luk 9:49-50)

38 Ben Yohana bènɛ: Dannɛri, wa gbɛ̃ke è, èe zĩnnↄ gooḿma kↄ̃n n tↄ́o, ben wa ginɛ, zaakɛ wa gbɛ̃nlo. 39 Ben Yesu bè: Àton gínɛro, zaakɛ gbɛ̃ke é fↄ̃ à dabuyã kɛ kↄ̃n ma tↄ́o à ɛara à ma tↄ́ zaaa sí dↄro. 40 Gbɛ̃ kɛ̀ èe íbɛtɛ kpáwaoroo nɛ́ wa gbɛ̃mɛ. 41 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, gbɛ̃ kɛ̀ à a gba ímina kɛ̀ á kuu Kirisi pↄ́ ũ yãnzi, adee é kora a láadaziro.

42 Tó gbɛ̃ tò nɛ́ kɛ̀ ma náanɛ vĩi kɛ̀kiinↄ doke sã̀sã, eégↄ̃ sã̀ↄ adeenɛ wà wísilↄgbɛ gbɛ̃̀ntɛ̃ dↄ à waalɛ wà à zu sɛ̀bɛ guu. 43 Tó n ↄↄ bé è tó ǹ fu, ǹ zↄ̃ ǹ zĩnna. À sã̀ↄnnɛ ǹ gɛ̃ wɛ̃̀ndi kɛ̀ è yãaroo guu kↄ̃n ↄ kusuo dɛ n gↄ̃ kↄ̃n ↄ mɛ̀n plaaaola ǹ gɛ̃ tɛ́ kɛ̀ è garoo guu gɛ̀wãan. 45 Tó n gbá bé è tó ǹ fu, ǹ zↄ̃ ǹ zĩnna. À sã̀ↄnnɛ ǹ gɛ̃ wɛ̃̀ndi kɛ̀ è yãaroo guu ɛrɛ ũ dɛ n gↄ̃ kↄ̃n gbá mɛ̀n plaaaola wà n zu tɛ́n. 47 Tó n wɛ́ɛ bé è tó ǹ fu, ǹ bↄ. À sã̀ↄnnɛ ǹ gɛ̃ kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia guu kↄ̃n wɛ́ɛ dooo dɛ n gↄ̃ kↄ̃n wɛ́ɛ mɛ̀n plaaaola wà n zu tɛ́n, 48 gura kɛ̀ aↄ̃ kↄ̀kↄbii è yãaro, tɛ́ pì è garo.

49 Tɛ́ é mɛ̀ ↄ̃ baade píngia lán wè pↄ́ kɛkɛ kↄ̃n wisio nà. 50 Wisi nɛ́ pↄ́ maaamɛ, mↄde tó à nnaa tà, dian weé kɛ nà à gↄ̃ wisi ũ dↄↄ? À tó wisi gↄ̃ kú a guu, égↄ̃ nna kↄ̃o.

10

Gina nↄↄzi yã

(Mat 19:1-12)

1 Ben Yesu bↄ̀ gwe à gàa Yudea bùsun ai Yoda baa kãa kpa. Parii ɛ̀ara wà kàkↄ̃azi gwe, ben à yã dàńnɛ lán è kɛ nà. 2 Farisi kenↄ mↄ̀ wà à yↄ̃ wà gwa, ben aↄ̃ à là wà bè: Gↄ̃gbɛ̃ zɛ́ vĩ à gí a naↄ̃ziↄ́? 3 À wèńla à bè: Musa dàare diaa? 4 Aↄ̃ bè: Musa gↄ̃gbɛ̃ gbà zɛ́ à yìgidɛtakada kɛ̃ à a naↄ̃ gbarɛo. 5 Ben Yesu bèńnɛ: A swãgbãa yãnzin Musa doka beee dàarezi. 6 Zaa káaku kɛ̀ Luda anduna kɛ̀, à gↄ̃gbɛ̃ kɛ̀ kↄ̃n nↄgbɛ̃omɛ. 7 Beee yãnzi gↄ̃gbɛ̃ é a de kↄ̃n a dao tó, aↄ̃é nakↄ̃a kↄ̃n a naↄ̃o, 8 aↄ̃ gↄ̃ↄn plaaa é gↄ̃ mɛ̀ doo ũ. Aↄ̃ↄ kuu plaa dↄro, sé do. 9 Beee yãnzi gbɛ̃ kɛ̀ Luda ń nakↄ̃anↄ, gbɛ̃tee tón ń kɛ̃kↄ̃aro. 10 Kɛ̀ Yesu tà bɛ, à ìbanↄ à là yã pì mìzi. 11 Ben à bèńnɛ: Gbɛ̃ kɛ̀ gì a naↄ̃zi à nↄ pãnde sɛ̀, adee zina kɛ̀ a nↄ káakunɛ. 12 Nↄgbɛ̃ kɛ̀ gì a zãzi à gↄ̃ pãnde sɛ̀ sↄ̃, à zina kɛ̀n gwe.

Yesu aubarikadana nɛ́nↄn

(Mat 19:13-15, Luk 18:15-17)

13 Wèe mↄↄ Yesunɛ kↄ̃n nɛ́nↄ lɛ à ↄ kɛḿma, ben à ìbanↄ gìńnɛ. 14 Kɛ̀ Yesu è lɛ, à pↄ fɛ̃̀ à bèńnɛ: À tó nɛ́nↄ mↄ́ ma kiia, àton gíńnɛro, zaakɛ aↄ̃ takanↄ pↄ́n kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia ũ. 15 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, gbɛ̃ kɛ̀ èe kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia sí lán nɛ́ féte bàroo é gɛ̃nlo. 16 Ben à nɛ́nↄ sɛ̀ à ń kpákpa a kùla, à ↄ kɛ̀kɛḿma à aubarika dàńgu.

Auzikidee

(Mat 19:16-30, Luk 18:18-30)

17 Kɛ̀ Yesu dà zɛ́n èe gaa, ben gↄ̃gbɛ̃ ke bàa lɛ̀ à mↄ̀ à kùɛ à aɛ à à là à bè: Dannɛri maa, dian mɛ́ kɛ nà mà wɛ̃̀ndi kɛ̀ è yãaroo ee? 18 Ben Yesu bènɛ: À kɛ̀ dia n bè má maaa? Gbɛ̃kee maaro, sé Luda ado. 19 Ń dokanↄ dↄ̃: Ǹton gbɛ̃ dɛro, ǹton zina kɛro, ǹton kpãi oro, ǹton yã di n gbɛ̃daaaaro, ǹton gbɛ̃ blero, ǹgae bɛ̀ɛ lí n de kↄ̃n n daonɛ. 20 Ben à bè: Dannɛri, zaa ma nɛ́ngo zĩ má yã beeenↄ kũna píngi. 21 Ben Yesu à gwà yenzi wɛ́ɛo à bènɛ: Yã mɛ̀n doo bé à gↄ̃̀nnɛ. Ǹ gá ǹ pↄ́ kɛ̀ ń vĩinↄ yá píngi ǹ à ↄↄ kpá takaasideenↄa, ǹ mↄ́ ǹ tɛ́mazi, nɛ́gↄ̃ auziki vĩ ludambɛ. 22 Ben gↄ̃gbɛ̃ pì uu sìsi yã pì yãnzi, à tà pↄsiaao kɛ̀ à auzikinↄ vĩ bíta yãnzi. 23 Ben Yesu a ìbanↄ gwàgwa à bèńnɛ: À zĩ’ũ maamaa auzikideenɛ à gɛ̃ kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia guu. 24 À yã pì bↄ̀ à ìbanↄ saɛ, ben Yesu ɛ̀ara à bèńnɛ: Gbɛ̃nↄ, à zĩ’ũ gbɛ̃nɛ maamaa à gɛ̃ kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia guu! 25 Lakumi gɛ̃na pↄrↄyĩn aaga dɛ auzikide gɛ̃na kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia guula. 26 Ben yã pì bↄ̀ à ìbanↄ saɛ maamaa, aↄ̃ bèkↄ̃nɛ: Tó lɛmɛ, dé bé eé fↄ̃ à mìsina ee? 27 Yesu ń gwá à bè: Gbɛ̃ntee é fↄ̃ro, sé Luda. Luda kiia baabↄ píngi è sí kɛ.

28 Ben Pita bènɛ: Wa baabↄ píngi tò wa tɛnzi. 29 Yesu bè: Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, gbɛ̃ kɛ̀ à a bɛɛ tò ke a vĩ̀inↄ ke a dãaronↄ ke a da ke a de ke a nɛ́nↄ ke a buraa ma yãnzi kↄ̃n ma baarukpannɛna yão, 30 adee é ɛara à bɛɛnↄ kↄ̃n vĩ̀inↄ kↄ̃n dãaronↄ kↄ̃n danↄ kↄ̃n nɛ́nↄ kↄ̃n buraanↄ e lɛo basↄↄro anduna kɛ̀ guu, mↄde kↄ̃n wɛ́ɛtãmmaomɛ, eé wɛ̃̀ndi kɛ̀ è yãaroo e anduna kɛ̀ èe mↄↄ guu. 31 Gbɛ̃ káakunↄ égↄ̃ kpɛɛdeenↄ ũ pari, kpɛɛdeenↄ égↄ̃ gbɛ̃ káakunↄ ũ.

Yesu ɛara à a ga kↄ̃n a fɛɛnao yã’ona

(Mat 20:17-19, Luk 18:31-34)

32 Aↄ̃ ɛ̀ara wà dà zɛ́n aↄ̃ↄe gaa Yerusalɛmu. Yesu dↄ a ìbanↄnɛ aɛ, ben yã pì bↄ̀ ń saɛ, vĩa gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ tɛ́ à kpɛɛnↄ kũ̀. Ben Yesu a gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ sɛ̀ɛ ńdona, à ɛ̀ara à yã kɛ̀ weé kɛaree òńnɛ dↄ 33 à bè: À ma! Wée gaa Yerusalɛmumɛ. Weé Gbɛ̃ntee Nɛ́ kpá sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄa, aↄ̃é yã daàla à ga, aↄ̃é à kpá bori pãndenↄa. 34 Aↄ̃é à fabo aↄ̃é lóu sua aↄ̃é à gbɛ̃ flã̀o aↄ̃é à dɛ, à gurↄ aagↄ̃dee zĩ eé fɛɛ.

Yemisi kↄ̃n Yohanao wɛ́ɛkɛna

(Mat 20:20-28)

35 Ben Zebedi nɛ́nↄ Yemisi kↄ̃n Yohanao sↄ̃̀ Yesuzi aↄ̃ bènɛ: Dannɛri, wá yezi ǹ yã kɛ̀ wée wɛ́ɛ kɛɛmmaa kɛwe. 36 Ben à ń lá à bè: Bↄ́n á yezi mà kɛaree? 37 Aↄ̃ wèàla wà bè: Ǹ tó wà vɛ̃ɛnyo n kpata guu, gbɛ̃ doo n ↄplaazi gbɛ̃ doo ↄzɛɛzi. 38 Yesu bèńnɛ: Á yã kɛ̀ ée à wɛ́ɛ kɛɛmaa dↄ̃ro. Togo’i kɛ̀ mɛ́ mi, é fↄ̃ à miↄ́? Wɛ́ɛtãmma kɛ̀ mɛ́ gɛ̃n é fↄ̃ à gɛ̃ à guuↄ́? 39 Aↄ̃ wèàla wà bè: Wé fↄ̃. Ben Yesu bèńnɛ: Togo’i kɛ̀ mɛ́ mii é mi, wɛ́ɛtãmma kɛ̀ mɛ́ gɛ̃n é gɛ̃n, 40 mↄde vɛ̃ɛna ma ↄplaazi ke ma ↄzɛɛzi nɛ́ ma yãnlo. Gbɛ̃ kɛ̀ Ludaa kɛ̀kɛńnɛnↄ pↄ́mɛ.

41 Kɛ̀ à ìba gↄ̃ↄn kuri kpaaanↄ yã pì mà, aↄ̃ pↄ fɛ̃̀ Yemisi kↄ̃n Yohanaozi. 42 Ben Yesu ń kákↄ̃a à bèńnɛ: Á dↄ̃ kɛ̀ gbɛ̃ kɛ̀ wèe ń gwaa bori pãnde kínanↄ ũunↄ è gbãaa ble ń gbɛ̃nↄa, gbãadeenↄ sↄ̃ è iko mↄ́ńnɛ, 43 mↄde à dɛ lɛ a kiiaro. A tɛ́ gbɛ̃ kɛ̀ yezi à gↄ̃ gbɛ̃nsi ũ, sé adee kɛ a zĩ̀ri ũ. 44 Lɛmɛ dↄ gbɛ̃ kɛ̀ yezi à gↄ̃ gbɛ̃ káaku ũ, sé adee kɛ a píngi zↄ̀ ũ. 45 Zaakɛ Gbɛ̃ntee Nɛ́ e mↄ́ lɛ wà zĩi kɛnɛro, à mↄ̀ lɛ à zĩi kɛńnɛmɛ, à a zĩnda wɛ̃̀ndi kpá lɛ à gbɛ̃nↄ bo pari yãnzi.

Batimɛu wɛ́ɛwɛ̃na

(Mat 20:29-34, Luk 18:35-43)

46 Aↄ̃ kà Yɛriko. Kɛ̀ Yesu e bↄↄ gwe kↄ̃n a ìbanↄ kↄ̃n pariio, vĩ̀a Timɛu nɛ́ Batimɛu vɛ̃ɛna zɛ́ lɛ́a, èe baa kɛɛ. 47 Kɛ̀ à mà wà bè Yesu Nazarɛti bé èe gɛ̃tɛɛ, ben à nà lɛ́ gbãa zunaa à bè: Yesu, Dauda Bori, ǹ ma wɛ̃nda gwa! 48 Ben parii e giinɛ wèe bee à yĩtɛ. Ben à lɛ́ gbãa zuna kàara èe bee: Dauda Bori, ǹ ma wɛ̃nda gwa. 49 Yesu zɛ̀ à bè: À à sísi. Ben wà vĩ̀a pì sìsi wà bènɛ: Ǹ n làakari kpáɛ ǹ fɛɛ. Èe n sísii. 50 Ben vĩ̀a pì a uta bↄ̀ à vĩ̀ à fɛ̀ɛ à mↄ̀ Yesu kiia. 51 Ben Yesu à là à bè: Bↄ́n ń yezi mà kɛnnɛɛ? Vĩ̀a pì wèàla à bè: Rabi, má yezi ma wɛ́ɛ guu emɛ. 52 Ben Yesu bènɛ: Ǹ gá, ma náanɛ kɛ̀ ń kɛ̀ bé à n kɛ̃kↄ̃a. Zaa gwe gↄ̃ↄ à wɛ́ɛ guu è, ben à dào zɛ́n.

11

Gbãakɛkpana Yesuzi Yerusalɛmu

(Mat 21:1-11, Luk 19:28-40, Yoh 12:12-19)

1 Kɛ̀ aↄ̃ kà kĩi kↄ̃n Yerusalɛmuo, aↄ̃ kà Bɛtɛfage kↄ̃n Bɛtani kɛ̀ kú Kùkpɛ sĩ̀sĩgɛɛzio, ben Yesu a ìbanↄ zĩ̀ gↄ̃ↄn plaa 2 à bèńnɛ: À gá lakutu kɛ̀ káɛ a aɛ kɛ̀kãa guu. Tó a gɛ̃ gↄ̃ↄ, é zaakinɛ bↄ̀rↄ e bàdↄna gwe, gbɛ̃kee e dia zikiro. À poro à suo. 3 Tó wà a la wà bè, bↄ́n ée kɛɛ gwe, à be Dii bé à yezi, eé ɛara à suo tia. 4 Ben aↄ̃ gàa aↄ̃ zaaki è bà dↄna kpɛɛlɛa bàazi. Kɛ̀ aↄ̃ↄe poroo, 5 ben gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ zɛ gweenↄ ń lá wà bè: Bↄ́n ée kɛɛ zaaki pìo kɛ̀ ée poroo? 6 Aↄ̃ wèńla lán Yesu òńnɛ nà, ben wà ń tó aↄ̃ táo. 7 Aↄ̃ sù zaaki pìo Yesunɛ, aↄ̃ ń utanↄ kpàɛa, ben Yesu dìa. 8 Gbɛ̃nↄↄ e ń utanↄ kpaɛɛ zɛ́ guu pari, gbɛ̃kenↄ e lánↄ zↄ̃ↄ sɛ̃̀n aↄ̃ↄe kpaɛɛ dↄ. 9 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ tɛ́ aɛzĩnↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ tɛ́ kpɛɛnↄↄ e wii lɛɛ wèe bee:

Ǹ gbãaa kɛ!

Aubarikadeen gbɛ̃ kɛ̀ èe mↄↄ kↄ̃n Dii tↄ́o ũ.

10 Luda aubarika da wa dezi Dauda kpata kɛ̀ èe bↄↄ gupuraaan.

Wà gbãakɛ kpázi ai ludambɛ.

11 Kɛ̀ Yesu kà Yerusalɛmu, à gɛ̃̀ Luda ua, ben à baabↄ píngi gwà à lìgazi. Kɛ̀ ↄfãntɛ̃ e gɛ̃ɛ kpɛ́n yãnzi, ben à bↄ̀ à gàa Bɛtani kↄ̃n a ìba gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ.

Kãkã lí kana kↄ̃n Yesu kuuna Luda uao

(Mat 21:12-22, Luk 19:45-48, Yoh 2:13-22)

12 Kɛ̀ guu dↄ̀, aↄ̃ bↄ̀ Bɛtani, ben nↄaa e Yesu dɛɛ. 13 À kãkã lí è kãaa à lá kù. Ben à gàa gwa ke tó à bɛɛ vĩ. Kɛ̀ à kà gwe, èe pↄ́ke ero, sé à lánↄ, zaakɛ kãkã magurↄↄ e ká kↄ̀ro. 14 Ben à bè lí pìnɛ: Gbɛ̃ke é n bɛɛ ble ziki dↄro. À ìbanↄ yã pì mà.

15 Kɛ̀ aↄ̃ kà Yerusalɛmu, Yesu gɛ̃̀ Luda ua guu, ben à pɛ̀ laayarinↄa kↄ̃n laalurinↄ à ń bↄɛ. À ↄↄlendekɛrinↄ teebunↄ kↄ̃n pↄ̃tɛ̃ɛyarinↄ kìtanↄ yĩ̀pa à kwɛ̀ńnɛ. 16 Èe we gbɛ̃ke a asoo sɛ̀ à gɛ̃̀tɛo Luda ua guuro. 17 Ben à yã dà gbɛ̃nↄnɛ à bè: Wà kɛ̃̀ Luda yãn wà bè: Ma kpɛ́ égↄ̃ dɛ aduakɛkpɛ ũ bori pínginɛ, ben á kɛ̀ gbɛ̃blerinↄ tò ũ. 18 Sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄ yã pì mà, ben aↄ̃ↄe zɛ́ wɛtɛɛ wà à dɛ. Aↄ̃ↄe vĩa kɛɛnɛ, zaakɛ à yãdannɛna bↄ̀ baade píngi saɛ. 19 Kɛ̀ uusiɛ kɛ̀, ben Yesu kↄ̃n a ìbanↄ bↄ̀ɛ wɛ́tɛ pì guu.

20 Kɛ̀ guu dↄ̀, aↄ̃ↄe gɛ̃tɛɛ, ben aↄ̃ kãkã lí pì è à gàga kↄ̃n a kãsãao. 21 Ben à yã dↄ̀ Pitan, ben à bè Yesunɛ: Rabi, ǹ kãkã lí kɛ̀ ń kà gwa, à kori kũ̀. 22 Yesu wèńla à bè: Àgↄ̃ Luda náanɛ vĩ. 23 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, tó gbɛ̃ ò kpiii kɛ̀nɛ à fɛɛ à a zĩnda sɛ́ à zu sɛ̀bɛn, tó èe seka kɛ a nↄ̀sɛ guuro, tó à náanɛ vĩ kɛ̀ yã kɛ̀ à ò pì é kɛ, eé kɛnɛmɛ. 24 Beee yãnzi mɛ́ɛ ooare, tó ée adua kɛɛ, yã kɛ̀ a à wɛ́ɛ kɛ̀ píngi, à diɛ à gĩakɛ á è kↄ̀, é sↄ̃ e. 25 Tó a fɛɛ ée adua kɛɛ, tó á nↄ̀sɛ zaaa vĩ gbɛ̃keo, à kɛ̃nɛ, lɛ a De kɛ̀ kú musu a durunnↄ kɛ̃are dↄ. 26 Tó ée gbɛ̃nↄ kɛ̃ sↄ̃ro, a De kɛ̀ kú musu é a taarinↄ kɛ̃are sero.

Yesu gbekana a ikozi

(Mat 21:23-27, Luk 20:1-8)

27 Ben aↄ̃ kà Yerusalɛmu. Lán Yesu e lili oo Luda ua guu nà, sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄ kↄ̃n gbɛ̃nsinↄ mↄ̀ 28 wà à là wà bè: Iko kpareen nɛ́ɛ yã kɛ̀nↄ kɛɛo? Dé bé à n gba yã pì kɛna iko? 29 Ben Yesu wèńla à bè: Yã mɛ̀n doon mɛ́ gbekaawa. À wemala, mɛ́ iko kɛ̀ mɛ́ɛ yã kɛ̀nↄ kɛɛo oare. 30 À omɛ. Yaaya gbɛ̃nↄ batisikɛna bↄ̀ Luda kiian yↄ́, ke gbɛ̃ntee kiiamɛ? 31 Ben aↄ̃ yã gↄ̃̀gↄ̃ wà bè: Tó wa bè Luda kiiamɛ, eé wa la bↄ́yãnzin wée Yaaya yã sírozi. 32 Tó wa bè gbɛ̃ntee kiiamɛ sↄ̃, tↄ̀! Aↄ̃ gbɛ̃nↄ vĩa vĩ, zaakɛ gbɛ̃ píngi Yaaya annabikɛɛ sì. 33 Ben aↄ̃ wè Yesula wà bè: Wá dↄ̃ro. Ben Yesu bèńnɛ: Ɛ̃ndɛ̃ mapi se, mɛ́ iko kɛ̀ mɛ́ɛ yã kɛ̀nↄ kɛɛo oarero.

12

Geepi líkpɛ ayakɛrinↄ

(Mat 21:33-46, Luk 20:9-19)

1 Ben Yesu fɛ̀ɛ èe yãlɛɛkↄ̃zińnɛ à bè: Gbɛ̃ke bé à geepi líkpɛ bà à kara lìgazi, à wɛ̀ɛ yↄ̃̀ geepi’ifɛ̃kii ũ à búdãkpagba dà, ben à bú pì nà ayakɛrinↄnɛ ń ↄzĩ, ben à fɛ̀ɛ táo. 2 Kɛ̀ geepizↄ̃gurↄↄ kà, ben à a zĩ̀ri zĩ̀ ayakɛri pìnↄa, lɛ à a geepi bɛɛ pì sí. 3 Ben ayakɛri pìnↄ à kũ̀ wà à gbɛ̃̀, aↄ̃ à gbàrɛ ↄkori. 4 Ben à ɛ̀ara à zĩ̀ri pãnde zĩ̀ dↄ. Ben aↄ̃ gbɛ̃ beee lɛ̀ a mìa aↄ̃ wí dàa. 5 A ɛ̀ara à gbɛ̃ pãnde zĩ̀ dↄ, ben aↄ̃ gbɛ̃ beee dɛ̀. Lɛn à gbɛ̃ pãndenↄ zĩ̀ lɛ pari, wà ń gbɛ̃kenↄ gbɛ̃̀ wà ń gbɛ̃kenↄ dɛ̀. 6 À nɛ́gↄ̃gbɛ̃ mɛ̀n do yenzidee bé à gↄ̃̀nɛ sa, ben à à zĩ̀ zãa à bè: Aↄ̃é ma nɛ́ yã da. 7 Ben ayakɛri pìnↄ bèkↄ̃nɛ: Túbiblerin yɛ̀. À tó wà à dɛ, à túbi é gↄ̃ wa pↄ́ ũ. 8 Ben aↄ̃ à kũ̀ aↄ̃ à dɛ̀, ben aↄ̃ à gɛ̀ sɛ̀ wà bↄ̀o buraa guu. 9 Tↄ̀! Bↄ́n buradee pì é kɛɛ? Eé mↄ́ à ayakɛri pìnↄ dɛdɛ à buraa pì na gbɛ̃ pãndenↄnɛ ń ↄzĩ. 10 Ée Luda yã kɛ̀ kyó kɛroo?

Gbɛ̀ kɛ̀ kpɛ́borinↄ pã kpàzi

bé à gↄ̃̀ kpɛ́ gooda gbɛ̀ mìdee ũ.

11 Dii bé à beee kɛ̀,

ben à kɛ̀we yãbↄnsaɛ ũ.

12 Ben aↄ̃ zɛ́ wɛ̀tɛ wà à kũ, zaakɛ aↄ̃ dↄ̃̀ kɛ̀ ń yãnzin à yãlɛkↄ̃zina pì òzi, mↄde aↄ̃ vĩa kɛ̀ pariinɛ, ben aↄ̃ à tò gwe aↄ̃ tà.

Bɛ’ↄↄkpana Sizaa yã

(Mat 22:15-22, Luk 20:20-26)

13 Ben wà Farisi kenↄ kↄ̃n Hɛrↄdu gbɛ̃nↄ zĩ̀ Yesu kiia ↄ̃ndↄ̃ↄo, lɛ wà à kũ a yã’ona guu. 14 Kɛ̀ aↄ̃ kà, ben aↄ̃ bènɛ: Dannɛri, wá dↄ̃ kɛ̀ gbɛ̃ yãpuradeen n ũ. Nɛɛ̀ gbɛ̃ wɛ́ɛ gwaro, nɛɛ̀ gbɛ̃ gwena gwaro, nɛɛ̀ Luda zɛ́ dańnɛ súusu. À zɛ́ vĩ wà bɛ’ↄↄ kpá Sizaaↄ́, ke à zɛ́ vĩro? Wà kpáan yↄ́, ke wàton kpáaro? 15 Yesu ń mↄnafikikɛɛ dↄ̃̀ḿma, ben à bèńnɛ: Bↄ́yãnzin ée ma yↄ̃ↄ ée gwaazi? À mↄ́ ↄↄ pì dooo mà gwa. 16 Kɛ̀ aↄ̃ↄ kpàa, ben à bèńnɛ: Dé mì wɛ̃zãn yɛ̀ kↄ̃n à tↄ́o? Aↄ̃ wèàla wà bè: Siza pↄ́mɛ. 17 Ben Yesu bèńnɛ: À pↄ́ kɛ̀ dɛ Siza pↄ́ ũ kpá Sizaa, à pↄ́ kɛ̀ dɛ Luda pↄ́ ũ kpá Ludaa. À yã bↄ̀ ń saɛ.

Gɛ̀nↄ fɛɛna yã

(Mat 22:23-33, Luk 20:27-40)

18 Ben Sadusi kɛ̀ aↄ̃è be gɛ̀nↄ è fɛɛroonↄ mↄ̀ Yesu kiia, aↄ̃ à gbèka wà bè: 19 Dannɛri, Musa òwe a takada guu à bè, tó gbɛ̃ gà à a naↄ̃ tòn nɛ́’isai, à dãaro gyaanↄↄ pì sɛ́, lɛ à nɛ́ borii dato a vĩ̀inɛ. 20 Tↄ̀! Dedↄ̃nkↄ́deenↄↄ kuu gↄ̃ↄn swɛɛplaa. Woru nↄↄ sɛ̀, ben à gà nɛ́’isai. 21 Ben Sabi nↄↄ pì sɛ̀ dↄ, ben à gà à nↄↄ pì tò nɛ́’isai. Ben Biↄ kɛ̀ lɛ dↄ 22 ai à gàa pɛ́ ń swɛɛplaadeea. Aↄ̃ píngi gà nɛ́’isai. Aↄ̃ píngi gbɛran nↄↄ pì gà se. 23 Gɛ̀nↄ fɛɛgurↄↄ zĩ aↄ̃ dé bé eégↄ̃ nↄↄ pì vĩi? Zaakɛ aↄ̃ gↄ̃ↄn swɛɛplaaa ń píngi aↄ̃ à dↄ̃̀ nↄↄ ũmɛ. 24 Ben Yesu wèńla à bè: A Luda yã kↄ̃n a gbãaao dↄ̃sai yãnzin a sãsãziroo? 25 Tó gɛ̀nↄ fɛ̀ɛ, aↄ̃é nↄↄ sɛ́ro, aↄ̃é zã kɛro, weégↄ̃ kuu lán malaikanↄↄ kuu nà ludambɛmɛ. 26 Gɛ̀nↄ fɛɛna yã musu, ée Musa takada kyó kɛroo? Gura kɛ̀ à gyanto yã òn Luda bènɛ ambe Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo Luda ũ. 27 Luda è kɛ gɛ̀nↄ Luda ũro, gbɛ̃ bɛ̃ɛnↄ Ludamɛ. A sãsã à kɛ̀ bíta.

Dokayã kɛ̀ dɛńlaa

(Mat 22:34-40, Luk 10:25-28)

28 Ludayãdannɛri kee kú gwe, à lɛokpakↄ̃a kɛ̀ aↄ̃ↄe kɛɛ mà. Kɛ̀ à è Yesu yã wèńla maamaa, ben à sↄ̃̀zi à à là à bè: Dokayã kparee bé à dɛ à kpaaanↄla píngii? 29 Yesu wèàla à bè: Yã kɛ̀ dɛńlaan yɛ̀: Isarailinↄ à swã kpá. Dii wa Ludan Dii ũ ado. 30 Ǹgↄ̃ ye Dii n Ludazi kↄ̃n nↄ̀sɛo do kↄ̃n n niniio píngi kↄ̃n n laasuuo píngi n gbãa lɛ́n. 31 À plaadeen yɛ̀: Ǹgↄ̃ ye n gbɛ̃daaazi lán n zĩnda wɛ̃̀ndi bà. Dokayã kee dɛ beeenↄlaro. 32 Ben ludayãdannɛri pì bènɛ: Yã maamɛ, dannɛri. N yãpuraa ò, n bè Luda mɛ̀n domɛ, à pãndee kuuro, sé àpi. 33 Yena Ludazi kↄ̃n nↄ̀sɛo do kↄ̃n n laasuuo píngi n gbãa lɛ́n kↄ̃n yena n gbɛ̃daaazi lán n zĩnda wɛ̃̀ndi bào dɛ sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũla kↄ̃n sa’ona bori sãnda píngio. 34 Kɛ̀ Yesu è à yã wèala kↄ̃n làakario, à bènɛ: Gɛ̃na kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia guu zã̀nyoro. Zaa gurↄ beeea gbɛ̃kee e gà à yãke laa dↄro.

Mɛsaya bori yã

(Mat 22:41-46, Luk 20:41-44)

35 Yesu ɛ̀ara èe yã daańnɛ Luda ua guu, ben à gbɛ̃nↄ là à bè: À kɛ̀ dia ludayãdannɛrinↄ è be Dauda boriin Mɛsaya ũu? 36 Kɛ̀ Luda Nini dìdi Daudaa, à bè:

Dii bè ma diinɛ à vɛ̃ɛ a ↄplaazi

ai àgↄ̃ à ibɛɛnↄ káɛnɛ a gbá gĩzĩ.

37 Kɛ̀ Dauda bènɛ Dii, à kɛ̀ dia eégↄ̃ dɛ à borii ũ dↄↄ?

Ludayãdannɛrinↄ kↄ̃n Farisinↄ mↄnafiki

(Mat 23:1-36, Luk 20:45-47)

Ben parii e à yã maa pↄnnaao. 38 À yãdannɛna guu à bè: À làakari kɛ ludayãdannɛrinↄzi. Aↄ̃ègↄ̃ ye tɛtɛnazi kↄ̃n uta ìsinↄ dana, lɛ wàgↄ̃ ì kpákpaaḿma yàranↄa. 39 Aↄ̃ègↄ̃ wɛtɛɛ wà vɛ̃ɛ aduakɛkpɛ vɛ̃ɛki maaanↄ guu kↄ̃n zĩbaa vɛ̃ɛki maaanↄ. 40 Aↄ̃è adua gbã̀a kɛ lɛ gbɛ̃nↄ ń e yãnzi, ben aↄ̃è gyaanↄnↄ kpɛ́ síḿma. Aↄ̃ wɛ́ɛtãmma égↄ̃ pãsĩpãsĩ dɛ gbɛ̃ píngi pↄ́la.

Gyaanↄ takaasidee gbaa

(Luk 21:1-4)

41 Ben Yesu vɛ̃̀ɛ Luda ua guu ↄↄdakii aɛ, èe gbɛ̃nↄ gwaa lán aↄ̃ↄe ↄↄ daan nà. Ɔↄde sànↄↄ e ↄↄ bíta daan. 42 Ben gyaanↄ takaasidee mↄ̀ à kↄbↄ plaaa dàn, èe ká sue doro. 43 Ben Yesu a ìbanↄ kàkↄ̃a à bèńnɛ: Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, gyaanↄ takaasidee kɛ̀ ↄↄ dà ↄↄdakii guu dɛ gbɛ̃ píngila. 44 Zaakɛ aↄ̃ ↄↄ sà guun aↄ̃ bↄ̀n wà kàn ń píngi. Nↄgbɛ̃ kɛ̀ sↄ̃, à takaasikɛɛ guun pↄ́ kɛ̀ à vĩ à pↄ́ bleon à dàn píngi.

13

Yerusalɛmu yakana kↄ̃n andunayãagurↄ sèedanↄ

(Mat 24:1-22, Luk 21:5-24)

1 Kɛ̀ Yesu e bↄↄ Luda ua guu, à ìbanↄ doke bènɛ: Dannɛri, ǹ gwa lán wà kpɛ́ maaa kɛ̀ takanↄ bò nà kↄ̃n gbɛ̀ maaa kɛ̀ takanↄ. 2 Ben Yesu bènɛ: N kpɛ́ ìsi kɛ̀nↄ è píngiↄ́? Gbɛ̀ kee kú guu kɛ̀ kɛ̀ weé tó dikↄ̃aro, weé gboro píngimɛ.

3 Yesu vɛ̃ɛna Kùkpɛ sĩ̀sĩgɛɛzi aɛdↄkↄ̃ana kↄ̃n Luda uao, ben Pita kↄ̃n Yemisio kↄ̃n Yohanao kↄ̃n Anduruo à gbèka gusaɛ wà bè: 4 Ǹ owe, bↄrɛn yã kɛ̀nↄ é kɛɛ? Bↄ́ bé eégↄ̃ dɛ à píngi kɛgurↄ sèeda ũu? 5 Ben Yesu bèńnɛ: À làakari kɛ, àton tó wà a sãsãro. 6 Weé mↄ́ pari ma tↄ́o, aↄ̃égↄ̃ bee Mɛsayan ń ũ aↄ̃é gbɛ̃nↄ sãsã pari. 7 Tó a zĩ̀nↄ baaru mà kↄ̃n à wàpeo, àton bídi kɛro. Sé beeenↄ kɛ, mↄde anduna yãana kpɛ́. 8 Bori kↄ̃n boriio é fɛɛkↄ̃zi, lɛmɛ dↄ bùsu kↄ̃n bùsuo. Tↄↄtɛ nigãnigãna égↄ̃ kú gukenↄn kↄ̃n nↄaao. Yã beeenↄn nↄ̀wãwã naana ũ.

9 À làakari kɛ. Weé a kũkũ wà a na yãkpaɛkɛrinↄnɛ ń ↄzĩ, weé a gbɛ̃gbɛ̃ aduakɛkpɛnↄ guu. Weé a zɛ bùsu gbɛ̃nsinↄ kↄ̃n kínanↄ aɛ ma yãnzi, lɛ àgↄ̃ dɛńnɛ ma sèedadeenↄ ũ. 10 Sé wà ma baaru nna waazi kɛ bori píngi ma gĩa. 11 Tó wà gàaao yãkpaɛkɛkiia, àton gĩakɛ à yã kɛ̀ é o damu kɛro. Yã kɛ̀ Ludaa dàare a lɛ́n gurↄↄ mↄ̀an à o, zaakɛ ámbe é yã oro, Luda Ninimɛ. 12 Vĩ̀i kↄ̃n dãaronↄ é kↄ̃ kpáḿma wà dɛ. Denↄ é bↄ ń nɛ́nↄ kpɛɛ. Nɛ́nↄ é bↄ ń denↄ kↄ̃n ń danↄ kpɛɛ wà ń dɛ. 13 Gbɛ̃ píngi é zaagu ma yãnzi, mↄde gbɛ̃ kɛ̀ zɛna gbãa ai à gurↄ lɛ́a é mìsina e.

14 Tó a tɛ̃̀ guyakari è guu kɛ̀ dɛ àgↄ̃ kúnlo, kyókɛri gↄ̃ dↄ̃, gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú Yudeanↄ bàa sí wà mì pɛ́ kpiiinↄa. 15 Gbɛ̃ kɛ̀ kú a kpɛ́ musu tón pita à gɛ̃ kpɛ́ guu à pↄ́ke sɛ́ à bↄoro. 16 Gbɛ̃ kɛ̀ kú buraa tón liara bɛ à a uta sɛ́ro. 17 Wãiyoo nↄ̀sindadeenↄ kↄ̃n nɛ́dandeenↄ gurↄ beeea. 18 À adua kɛ lɛ yã pì tón kɛ buusiɛ gurↄro, 19 zaakɛ wɛ́ɛtãmma égↄ̃ kuu gurↄↄ pìnↄa. Zaa gurↄↄ kɛ̀ Luda anduna kɛ̀ ai gbã̀a à taka e kɛro, eé sↄ̃ kɛ zikiro. 20 Tó Dii e gurↄↄ pìnↄ lagoro, lɛ gbɛ̃ke é bↄro. Mↄde à gurↄↄ pìnↄ làgo a gbɛ̃ kɛ̀ à ń sɛ́nↄ yãnzimɛ.

Gbɛ̃ntee Nɛ́ suna

(Mat 24:23-44, Luk 21:25-38)

21 Gurↄ beeea tó gbɛ̃ke bèare, à Mɛsaya gwa kɛ̀ kesↄ̃ à Mɛsaya gwa kãaa, àton síro. 22 Zaakɛ Mɛsaya ɛgɛɛnↄ kↄ̃n annabi ɛgɛɛnↄ é mↄ́ wà sèedanↄ kↄ̃n dabudabuyãnↄ kɛ, lɛ wà gbɛ̃ kɛ̀ Luda ń sɛ́nↄ sãsão, tó eé sí kɛ. 23 À làakari kɛ. Ma gĩakɛ ma yã píngi òare zaa káaku kↄ̀.

24 Gurↄↄ pìnↄ wɛ́ɛtãmma gbɛra ↄfãntɛ̃ é sia kũ, mↄvura é í kɛro, 25 sↄsↄnɛnↄ é woro ludambɛ, gbãaa kɛ̀ aↄ̃ↄ kú musunↄ é nigã, 26 gbasa wà Gbɛ̃ntee Nɛ́ suna e ludambɛ luguun kↄ̃n gbãa bítao kↄ̃n gakuio. 27 Eé a malaikanↄ zĩ, lɛ aↄ̃ gbɛ̃ kɛ̀ à ń sɛ́nↄ kakↄ̃a anduna gooda siigↄ̃ↄa, zaa anduna lɛ́a ai ludambɛ lɛ́a.

28 À yã dada kãkã lía. Tó à gã̀nↄ í kpàkpa èe lá bↄ̀rↄ paa, á dↄ̃ kɛ̀ guwãagurↄↄ kà kĩi. 29 Lɛmɛ sↄ̃, tó á è yã pìnↄↄ e kɛɛ lɛ, àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ à suna kà kĩi, à kú kpɛɛlɛa. 30 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare gurↄↄ kɛ̀ gbɛ̃nↄ é gɛ̃tɛro ai yã pìnↄ gá kɛo píngi. 31 Musu kↄ̃n tↄↄtɛo é gɛ̃tɛ, mↄde ma yãnↄↄ gɛ̃tɛna vĩro.

32 Gbɛ̃kee à gurↄↄ ke à gurↄ zaka dↄ̃ro, baa malaika kɛ̀ aↄ̃ↄ kú musunↄ ke Luda Nɛ́, sé De Luda. 33 À làakari kɛ, a wɛ́ɛ gↄ̃ dↄ, zaakɛ á dↄ̃ gurↄↄ kɛ̀ eé suro. 34 À dɛ lán gbɛ̃ kɛ̀ èe gaa wɛ́tɛa bà. À a bɛɛ tò a zĩkɛrinↄnɛ baade kↄ̃n a zĩio, ben à bè a gudãkparinɛ a wɛ́ɛ gↄ̃ dↄ. 35 Apinↄ sↄ̃, á dↄ̃ gurↄↄ kɛ̀ bɛdee é suro, uusiɛn yoo, lezãndon yoo, kolɛzuon yoo, ke gudↄnao. Beee yãnzi a wɛ́ɛ gↄ̃ dↄ, 36 lɛ àton su kãndo à a le, ée ii ooro yãnzi. 37 Yã kɛ̀ mɛ́ɛ ooare mɛ́ɛ oo baade pínginɛmɛ, a wɛ́ɛ gↄ̃ dↄ.

14

Lɛ́kpakↄ̃sↄ̃na Yesuzi

(Mat 26:1-5, Luk 22:1-2, Yoh 11:45-53)

1 Banla zĩbaa kↄ̃n Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaao gↄ̃̀ gurↄ plaa, ben sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄↄ e zɛ́ wɛtɛɛ ↄ̃ndↄ̃ↄo wà Yesu kũ wà dɛ. 2 Zaakɛ aↄ̃ bè: Wàton kɛ zĩbaa zĩro, lɛ gbɛ̃nↄ tón zↄka káro yãnzi.

Nↄ́si gũ nna kuna Yesu mìa

(Mat 26:6-13, Yoh 12:1-8)

3 Gurↄↄ kɛ̀ Yesu kú Bɛtani, Simↄ kusu bɛ, èe pↄ́ blee gɛɛkɛsɛkɛna, ben nↄgbɛ̃ ke sↄ̃̀zi à gbaaa nɛ́ngo kɛ̀ nↄ́si gũ nna bori maa ↄↄdee kú à guu kũna. Ben à gbaaa pì waa ɛ̀, à nↄ́si pì kù Yesu mìa. 4 Gbɛ̃kenↄ kú gwe, aↄ̃ pↄↄ fɛ̀ɛ wà bè: Bↄ́n nↄ́si pì laalaakɛna ũu? 5 Weé fↄ̃ wà yá dɛ kondogi wàa do kpɛ́ basↄↄroola wà à ↄↄ kpá takaasideenↄa. Ben aↄ̃ lɛ́fↄtↄↄ kà nↄgbɛ̃ pìzi. 6 Ben Yesu bè: À à tó gwe. Bↄ́yãnzin ée ĩa daaazi? À zĩ maaa kɛ̀mɛmɛ. 7 Takaasideenↄ égↄ̃ kúao gurↄ píngi, gurↄↄ kɛ̀ á yezi, é fↄ̃ à kɛńnɛ. Mapi sↄ̃ mɛ́gↄ̃ kúao gurↄ píngiro. 8 À kɛ̀ a gbãa lɛ́mmɛ, à gĩakɛ à nↄ́si kù ma mɛ̀a lɛ à ma gɛ̀ kɛomɛ. 9 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, guu kɛ̀ wèe ma baaru nna waazi kɛɛn anduna guu píngi, weégↄ̃ yã kɛ̀ nↄgbɛ̃ pì kɛ̀ oo à dↄngu yãnzi.

Yudasi bↄna Yesu kpɛɛ

(Mat 26:14-16, Luk 22:3-6)

10 Beee gbɛra gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ doke kɛ̀ wè benɛ Yudasi Isikariↄti gàa sa’orikinↄ kiia, lɛ à Yesu kpáḿma. 11 Kɛ̀ aↄ̃ à yã mà, ben aↄ̃ pↄↄ kɛ̀ nna, ben aↄ̃ lɛ́ gbɛ̃̀nɛ kɛ̀ weé ↄↄ kpáa. Ben èe zɛ́ wɛtɛɛ à Yesu kpáḿma.

Banla pↄ́ble kɛkɛna

(Mat 26:17-25, Luk 22:7-14, 21-23, Yoh 13:21-30)

12 Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaa gurↄ káakudee zĩ kɛ̀ wè Banla sãnɛ bↄ̀rↄ kòto kpá, Yesu ìbanↄ à là wà bènɛ: Mán ń yezi wà gá kɛkɛnnɛ ǹ Banla pↄ́ blen? 13 Yesu gↄ̃ↄn plaaa zĩ̀ a ìbanↄ tɛ́ à bèńnɛ: À gá wɛ́tɛ guu. Gↄ̃gbɛ̃ ke é daalɛ à í sɛna kↄ̃n looo. À tɛ́zi 14 ai ua kɛ̀ eé gɛ̃n. À o ua pì bɛdeenɛ, dannɛri bè mán a pitakii kún, guu kɛ̀ é Banla pↄ́ blen kↄ̃n a ìbanↄo? 15 Eé kpɛ́ musu bíta kɛ̀ wà kɛ̀kɛ ↄdↄaare. À pↄ́bleyã kɛkɛwe gwe. 16 Yesu ìba pìnↄ dà zɛ́n, aↄ̃ gↄ̃̀ wɛ́tɛ pì guu, ben aↄ̃ↄ è lán à òńnɛ nà. Ben aↄ̃ Banla pↄ́bleyã kɛ̀kɛ gwe.

17 Kɛ̀ uusiɛ kɛ̀, ben Yesu gàa gwe kↄ̃n a gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaa pìnↄ. 18 Kɛ̀ aↄ̃ vɛ̃̀ɛ wèe pↄ́ blee, ben à bè: Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, a gbɛ̃ mɛ̀n doo kɛ̀ wée pↄ́ blee lɛdoo é ma kpáḿma. 19 Aↄ̃ nↄ̀sɛ yàka, ben aↄ̃ↄe à laa doodo: Asa mámbeeroo? 20 Ben à bèńnɛ: A gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ doke kɛ̀ wée pↄ́ blee taa guu lɛdomɛ. 21 Gbɛ̃ntee Nɛ́ é kpá guuzi lán à kɛ̃na a yã musu nà, mↄde wãiyoo gbɛ̃ kɛ̀ eé bↄ Gbɛ̃ntee Nɛ́ kpɛɛ pì. Eé kɛ sã̀ↄ adeenɛ tó wèe à i yãro.

Dii pↄ́blee

(Mat 26:26-30, Luk 22:14-20, 1Kↄ 11:23-25)

22 Kɛ̀ aↄ̃ↄe pↄ́ blee, Yesu burɛdi sɛ̀ à aubarika dàn, ben à lìkↄ̃rɛ à kpà a ìbanↄa à bè: À sí, ma mɛ̀n yɛ̀. 23 Ben à togoo sɛ̀ à aubarika dàn à kpàḿma, ben aↄ̃ↄ mì ń píngi. 24 Ben à bèńnɛ: Ma arun yɛ̀, Luda bà kuuna kↄ̃n gbɛ̃ pariinↄ aru ũ, kɛ̀ eé bↄɛmaa. 25 Yãpuraan mɛ́ɛ ooare, mɛ́ geepi’i mi gĩa dↄro ai kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia gá bↄo gupuraaa, gbasa mà à dufu mi sa. 26 Kɛ̀ aↄ̃ lɛ̀ sì, ben aↄ̃ bↄ̀ɛ wà gàa Kùkpɛ sĩ̀sĩgɛɛzi.

Yesu gĩakɛ à dↄ̃ yã kɛ̀ Pita é kɛ

(Mat 26:31-35, Luk 22:31-34, Yoh 13:36-38)

27 Ben Yesu bèńnɛ: A píngi é fuma, zaakɛ wà kɛ̃̀ Luda yãn wà bè: Mɛ́ sãdãri lɛ́, sãanↄ é fãakↄ̃a. 28 Mↄde ma fɛɛna gbɛra mɛ́ dↄare aɛ gana Galili. 29 Ben Pita bènɛ: Baa tó aↄ̃ fù ń píngi, mɛ́ furo. 30 Ben Yesu bènɛ: Yãpuraan mɛ́ɛ oonnɛ, gwãavĩa ai koo gↄ̃ gá lɛ́ zu gɛ̃̀n plaa, nɛ́ lɛ́ sɛ́mazi gɛ̃̀n aagↄ̃. 31 Ben Pita bè mámmam: Baa tó mɛ́ gà mà ganyo, mɛ́ lɛ́ sɛ́nzi zikiro. Ben aↄ̃ↄ ò lɛ se ń píngi.

Yesu aduakɛna zaa Gɛtɛsɛmani

(Mat 26:36-46, Luk 22:39-46)

32 Aↄ̃ kà guu kɛ̀ wè be Gɛtɛsɛmani, ben Yesu bè a ìbanↄnɛ: À vɛ̃ɛ kɛ̀ ai mà gá adua kɛ. 33 À Pita kↄ̃n Yemisio kↄ̃n Yohanao sɛ̀ à gàańyo. Sósobi à kũ̀ à nↄ̀sɛyↄgↄ sì. 34 Ben à bèńnɛ: Ma pↄↄ sia kũ̀ maamaa ai gaa lɛ́zĩ. À zɛ kɛ̀ à itɛ̃ kɛ. 35 Kɛ̀ à gàa aɛ féte, ben à kùɛ tↄↄtɛ à adua kɛ̀ tó eé sí kɛ, gurↄ zaka pì gɛ̃tɛala. 36 À bè: Baa, ma De, baabↄ píngi è sí kɛnnɛ. Ǹ togo’i kɛ̀ síma, mↄde èe kɛ yã kɛ̀ má yezinlo, sé kɛ̀ ń yezi. 37 Ben à lìara à sù à a ìbanↄ lè, aↄ̃ↄe ii oo. Ben à bè Pitanɛ: Simↄ, nɛ́ɛ ii oon yↄ́? Nɛ́ɛ fↄ̃ n itɛ̃ kɛ̀ baa awa doroo? 38 À itɛ̃ kɛ àgↄ̃ adua kɛɛ lɛ àton fu yↄ̃agwanaaro yãnzi. Ninii yezi, mↄde mɛ̀ busɛ. 39 À lìara à gàa adua kɛ, ben à yã dↄ̃nkↄ̃ pì ò dↄ. 40 Kɛ̀ à lìara à sù à ń lé, aↄ̃ↄe ii oo, zaakɛ aↄ̃ↄe imioo dɛdɛɛ. Aↄ̃ dↄ̃ dian weé yã onɛ nàro. 41 À suna gɛ̃̀n aagↄ̃deeo à bèńnɛ: Ée ii oo, ée kámma boo ai tian yↄ́? À mↄ̀ lɛ. Gurↄↄ kà sa. À gwa, wà Gbɛ̃ntee Nɛ́ kpà durunkɛrinↄa. 42 À fɛɛ wà gá. Gbɛ̃ kɛ̀ ma kpaḿma pì e mↄↄ fá.

Yesu kũna

(Mat 26:47-56, Luk 22:47-53, Yoh 18:3-12)

43 Kɛ̀ à kpɛ́ èe yã pì oo, ben Yudasi à gↄ̃ↄn kuri awɛɛplaaanↄ doke mↄ̀ kↄ̃n pariio, aↄ̃ↄ fɛ̃ɛdaanↄ kũkũna kↄ̃n gònↄ. Aↄ̃ bↄ̀ sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄ kↄ̃n gbɛ̃nsinↄ kiia. 44 Bↄnkpɛɛdee pì sↄ̃ sèeda òńnɛ à bè: Gbɛ̃ kɛ̀ mɛ́ lɛ́ pɛ́a, àmbe gwe. À à kũ gbãa à táo. 45 Ben à mì pɛ̀ Yesua gↄ̃ↄ à bènɛ: Rabi! Ben à lɛ́ pɛ̀a. 46 Ben wà ↄ pɛ̀ɛ Yesua wà à kũ̀ gíngin. 47 Ben gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ zɛna gweenↄ doke a fɛ̃ɛdaa wòto à sa’oriki ìsi zĩ̀ri ke lɛ̀o à à swã gò. 48 Ben Yesu bèńnɛ: Kpãi wɛ́ɛdewɛn ma ũ, kɛ̀ a mↄ à ma kũ kↄ̃n fɛ̃ɛdaanↄ kↄ̃n gònↄoↄ́? 49 Mɛɛ̀gↄ̃ kúao Luda ua lán guu e dↄↄ nà, mɛɛ̀gↄ̃ yã daaare, ée ma kũro. Mↄde sé yã kɛ̀ wà kɛ̃̀ Luda yãn papa. 50 Ben à ìbanↄ bàa lɛ̀ ń píngi aↄ̃ à tòn.

51 Gↄ̃kparɛ kee tɛ́zi à pↄ́ke danaro, táaru bisan à kùala. Kɛ̀ wà à kũ̀, 52 ben à bↄ̀ ń ↄzĩ à a bisa tòńnɛ gwe à bàa sì à tà bũu.

Yuda gbãadeenↄ yãkpaɛkɛna kↄ̃n Yesuo

(Mat 26:57-68, Luk 22:54-55, 63-71, Yoh 18:13-14, 19-24)

53 Ben aↄ̃ gàa Yesuo sa’oriki ìsi bɛ. Sa’orikinↄ kↄ̃n gbɛ̃nsinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄ kàkↄ̃a gwe ń píngi. 54 Pita tɛ́ à kpɛɛ kãaa ai à gàa à gɛ̃̀ sa’oriki ìsi bɛ ua guu. À vɛ̃̀ɛ gwe, èe tɛ́ kpákpaa kↄ̃n dogarinↄ lɛdo. 55 Sa’orikinↄ kↄ̃n Yuda yãkpaɛkɛrinↄ ń píngi e sèeda wɛtɛɛ Yesuzi wà à dɛ, ben aↄ̃ↄe ero. 56 Wà ɛgɛyã dìdia pari, mↄde aↄ̃ yãkee e kↄ̃ sɛ́ro. 57 Ben gbɛ̃kenↄ fɛ̀ɛ wà ɛgɛyã dìdia wà bè: 58 Wá mà à bè é Luda kpɛ́ kɛ̀ gbɛ̃ntee bò wí é à pãnde bo gurↄ aagↄ̃ↄ dagura kɛ̀ gbɛ̃ntee e boro. 59 Baa kↄ̃n beeeo aↄ̃ yã e kↄ̃ sɛ́ro. 60 Ben sa’oriki ìsi fɛ̀ɛ à zɛ̀ ń aɛ à Yesu gbèka: Ń yãke vĩ ǹ weńlaroo? Yã kɛ̀ wèe didiimmaa kɛ̀ dɛ diaa? 61 Yesu yĩtɛ kpɛ̃ èe yãke weàlaro, ben sa’oriki ìsi pì ɛ̀ara à à gbèka: Ḿbe Mɛsaya, Luda Aubarikade Nɛ́ ũↄ́? 62 Ben Yesu bè: Mámbe à ũ. É Gbɛ̃ntee Nɛ́ e vɛ̃ɛna Gbãapingide ↄplaazi, bensↄ̃ é à suna e ludambɛ luguun. 63 Ben sa’oriki ìsi pì a utanↄ gà à kɛ̃̀ à bè: À kɛ̀ dia wée sèedade pãnde kenↄ wɛtɛɛ dↄee? 64 Á mà lán à dↄkɛ̀ Ludao nà. Yã kpareen a zɛo tiaa? Ben aↄ̃ yã dààla ń píngi aↄ̃ bè wà à dɛ. 65 Ben gbɛ̃kenↄ fɛ̀ɛ wà lóu sùa. Ben wà pↄ́ yìnɛ à uua, wèe à lɛ́lɛɛ ↄkũo wèe beenɛ: Ǹ annabikɛyã o ǹ gbɛ̃ kɛ̀ n lɛɛ o. Ben dogarinↄ à kũ̀ aↄ̃ à swãn kɛ̀kɛ.

Pita lɛ́sɛna Yesuzi

(Mat 26:69-75, Luk 22:56-62, Yoh 18:15-18, 25-27)

66 Pita kú ua guu gĩzĩ, ben sa’oriki ìsi zↄ̀nↄkparɛnↄ doke mↄ̀ gwe. 67 Kɛ̀ à Pita è èe tɛ́ kpákpaa, ben à wɛ́ɛ pɛ̀a à bènɛ: Mpi sↄ̃ nɛɛ̀gↄ̃ kú lɛdo kↄ̃n Yesu Nazarɛtiomɛ. 68 Ben à lɛ́ sɛ̀ à bè: Má à dↄ̃ro, mɛ́ɛ yã kɛ̀ nɛ́ɛ oo dↄ̀rↄ dↄ̃ro. Ben à fɛ̀ɛ à gɛ̃̀ gãnun. 69 Kɛ̀ zↄ̀nↄkparɛ pì à è gwe dↄ, ben à ò gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ zɛna gweenↄnɛ à bè: Aↄ̃ gbɛ̃ mɛ̀n doon yɛ̀. 70 Ben Pita lɛ́ sɛ̀ dↄ. Kɛ̀ à kɛ̀ saa féte, gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ zɛna gweenↄ bè Pitanɛ: Yãpuramɛ aↄ̃ gbɛ̃ doon n ũ, zaakɛ Galili gbɛ̃n n ũ. 71 Ben à fɛ̀ɛ à e a zĩnda kà à la dà à bè: Má gbɛ̃ kɛ̀ ée à yã oo pì dↄ̃ro. 72 Zaa gwe gↄ̃ↄn koo lɛ́ gɛ̃̀n plaadee zù, ben yã kɛ̀ Yesu ò dↄ̀ Pitan, kɛ̀ à bè, ai koo gↄ̃ gá lɛ́ zu gɛ̃̀n plaa, eé lɛ́ sɛ́azi gɛ̃̀n aagↄ̃. Ben à nà ↄ́ↄdↄnaa.

15

Pilati yãkpaɛkɛna kↄ̃n Yesuo

(Mat 27:1-2, Luk 23:1-5, Yoh 18:28-38)

1 Kɛ̀ guu dↄ̀ gↄ̃ↄ sa’orikinↄ kↄ̃n gbɛ̃nsinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄ kↄ̃n gbãadeenↄ ń píngi yã gↄ̃̀gↄ̃, ben aↄ̃ Yesu yì aↄ̃ gàa wà à nà Pilatinɛ a ↄzĩ. 2 Ben Pilati à là à bè: Ḿbe Yudanↄ kína ũↄ́? Yesu wèàla à bè: Lɛn ń ò lɛ. 3 Sa’orikinↄↄ e yã didiia, 4 ben Pilati à là dↄ: Nɛ́ yãke oroo? Yã kɛ̀ wèe didiimmaa ma fá! 5 Mↄde Yesu e yãke weńlaro, ben yã pì bↄ̀ Pilati saɛ.

Yãdana Yesula

(Mat 27:15-26, Luk 23:13-25, Yoh 18:39-19:16)

6 Banla zĩbaa zĩ wè pisinanↄ doke kɛ̀ gbɛ̃nↄ à wɛ́ɛ kɛ̀ gbarɛńnɛ. 7 Gurↄↄ mↄ̀a sↄ̃ gbɛ̃kee kú kpɛ́siaan wè be Baraba. À kú kↄ̃n gbɛ̃ gaabudee kɛ̀ aↄ̃ gbɛ̃ dɛ̀nↄo. 8 Ben parii sↄ̃̀ Pilatizi aↄ̃ wɛ́ɛ kɛ̀a à kɛ lán è kɛńnɛ nà. 9 Ben Pilati ń lá à bè: Á yezi mà Yudanↄ kína gbarɛaren yↄ́? 10 Zaakɛ à dↄ̃ kɛ̀ nↄ̀sɛgↄ̃aanↄ kɛ̀ sa’orikinↄↄ vĩ kↄ̃n Yesuo yãnzin wà à kpàawazi. 11 Ben sa’orikinↄ gbɛ̃nↄ làakari fɛ̀ɛ, lɛ aↄ̃ o Pilatinɛ à Baraba gbarɛńnɛ. 12 Ben Pilati ń lá à bè: Bↄ́n á yezi mà kɛ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ eè be Yudanↄ kínao tiaa? 13 Ben aↄ̃ wii lɛ̀ wà bè: Ǹ à pá lía! 14 Ben Pilati bèńnɛ: À kɛ̀ diaa? Bↄ́ dàn à kɛ̀? Ben aↄ̃ wii lɛ̀ wà kàara wà bè: Ǹ à pá lía! 15 Pilati yezi à gbɛ̃nↄ pↄnnaa wɛtɛ, ben à Baraba gbàrɛńnɛ. À Yesu kpà sozanↄa aↄ̃ à gbɛ̃ flã̀o aↄ̃ à pá lía.

Yesu fabona

(Mat 27:27-31, Yoh 19:2-3)

16 Ben soza pìnↄ gàao bùsu gbɛ̃nsi pì bɛ, ben aↄ̃ ń gãli kàkↄ̃a píngi. 17 Aↄ̃ gumusu tɛ̃aa dànɛ, ben aↄ̃ lɛ̀ fùra tã̀ aↄ̃ↄ kùnɛ. 18 Ben aↄ̃ↄe ì kpaaa wà bè: Fↄↄ Yudanↄ kína! 19 Aↄ̃ↄe à lɛɛ gòo a mìa aↄ̃ↄe lóu suua, aↄ̃ↄe kuɛɛ ń kosooa wèe mì síɛɛnɛ. 20 Kɛ̀ aↄ̃ à fabò wà yã̀a, ben aↄ̃ gumusu tɛ̃aa pì gòàla aↄ̃ à zĩnda pↄ́kãsãa dànɛ. Ben aↄ̃ bↄ̀o wèe gaa à pá lía.

Yesu pana lía

(Mat 27:32-44, Luk 23:26-43, Yoh 19:17-27)

21 Kɛ̀ aↄ̃ↄe gaa, Sirɛni gbɛ̃ kɛ̀ wè benɛ Simↄ bↄ̀ lakutu kea èe suu wɛ́tɛ guu, ben aↄ̃ gã nàa à Yesu líkpansɛ́. Àmbe Alɛsanda kↄ̃n Rufuo de ũ. 22 Ben aↄ̃ gàa Yesuo guu kɛ̀ wè be Gↄgↄta kɛ̀ bè mìwatorokii. 23 Ben aↄ̃ geepiwɛ̃ɛ kɛ̀ wà yã̀kↄ̃tɛ kↄ̃n ɛ̃zɛ̃o dↄ̀nɛ, mↄde èe miro. 24 Kɛ̀ aↄ̃ à pà lía, ben aↄ̃ à pↄ́kãsãanↄ kpàatɛtɛ wà kàɛ, ben aↄ̃ kàbankpɛ kɛ̀ lán aↄ̃ baade é sɛ́ nà. 25 Aↄ̃ à pà lía mↄ̀ kɛ̃ndomɛ. 26 Wà yã kɛ̀ wà dìa kɛ̃̀ wà nà lía à mìla wà bè:

Yudanↄ kína.

27 Wà kpãi wɛ́ɛdewɛnↄ pà lía à saɛ gwe dↄ gↄ̃ↄn plaa, gbɛ̃ doo à ↄplaazi, gbɛ̃ doo à ↄzɛɛzi. 28 Lɛn yã kɛ̀ wà kɛ̃̀ Luda yãn pàpa lɛ kɛ̀ wà bè: Wà à kàkↄ̃a kↄ̃n dàkɛrinↄ.

29 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄe gɛ̃ɛ zɛ́la gweenↄↄ e ń mì kɛɛ degũdegũ, aↄ̃ↄe à sↄ̃sↄ̃ↄ wà bè: Ɛ̃hɛ̃! Mmↄn kɛ̀ n bè nɛ́ Luda kpɛ́ wí ǹ ɛara ǹ bo gurↄ aagↄ̃ↄ daguran gweroo? 30 Ǹ n zĩnda mì sí ǹ pita lía! 31 Lɛmɛ dↄ sa’orikinↄ kↄ̃n ludayãdannɛrinↄↄ e à faboo lɛ wà bè: À gbɛ̃ pãndenↄ mì sì, mↄde eé fↄ̃ à a zĩnda mì síro. 32 Tó Mɛsaya, Isarailinↄ kína pìta lía tia wà e, wé à náanɛ kɛ. Ben gbɛ̃ kɛ̀ wà ń pá lía lɛdoonↄↄ e à sↄ̃sↄ̃ↄ dↄ.

Yesu gana

(Mat 27:45-46, Luk 23:44-49, Yoh 19:28-30)

33 Kɛ̀ ↄfãntɛ̃ kà mìdangura, ben gusiaa dà bùsu pìla píngi ai fãantɛ̃ mↄ̀ aagↄ̃. 34 Fãantɛ̃ mↄ̀ aagↄ̃n Yesu wii lɛ̀ gbãngbãn à bè: Ɛloi, Ɛloi, lɛma sabatani! Beee bè: Ma Luda, ma Luda, à kɛ̀ dia n ma ton? 35 Kɛ̀ gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ zɛna gwe kenↄ yã pì mà, ben aↄ̃ bè: À ma, èe Ilia sísii. 36 Ben gbɛ̃ke bàa lɛ̀ à gàa à sabo sɛ̀ à dà geepiwɛ̃ kpã̀kpã guu, à fĩ̀fĩ kapaa, ben à dↄ̀ Yesunɛ à mi. Ben à bè: À zɛ gĩa wà gwa tó Ilia é mↄ́ à à pita. 37 Yesu wii gbãaa lɛ̀ à wɛ̃̀ndi tà. 38 Ben Luda kpɛ́ lábure kɛ̃̀kↄ̃rɛ plaa bↄna musu suna gĩzĩ. 39 Kɛ̀ sozanↄ gbɛ̃nsi kɛ̀ zɛ Yesu aɛ gwee è lán à gà nà, ben à bè: Yãpuramɛ Luda Nɛ́n gbɛ̃ kɛ̀ ũ. 40 Nↄgbɛ̃ kenↄ kú gwe dↄ aↄ̃ↄe guu gwaa kãaa. Ń tɛ́n Mariama Magadalɛni kún kↄ̃n Mariamao Yemisi Nɛ́ngo kↄ̃n Yusufuo da kↄ̃n Salomɛo. 41 Gurↄↄ kɛ̀ Yesu kú Galili, aↄ̃mbe aↄ̃ègↄ̃ tɛ́zi wàgↄ̃ à ĩan ká. Nↄgbɛ̃ pãndenↄ kú gwe dↄ pari kɛ̀ aↄ̃ gàao Yerusalɛmu lɛdo.

Yesu vĩina

(Mat 27:57-61, Luk 23:50-56, Yoh 19:38-42)

42 Azuma zĩ uusiɛ. Kɛ̀ wèe kámmabogurↄ soru kɛɛ, 43 Yusufu Arimatea gbɛ̃ mↄ̀. Gbɛ̃ tↄ́deemɛ Yuda gbãadeenↄ tɛ́. Àmↄ sↄ̃ↄ e kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia dãa. À kùgbãaa kɛ̀ à gàa Pilati kiia à Yesu gɛ̀ gbèkaa. 44 Kɛ̀ Pilati mà Yesu gĩakɛ à gà kↄ̀, à bↄ̀ à saɛ. Ben à sozanↄ gbɛ̃nsi sìsi à à là tó Yesu gà kↄ̀. 45 Kɛ̀ Pilati gbɛ̃nsi yã pì mà, ben à Yusufu gbà zɛ́ à gɛ̀ pì sɛ́. 46 Ben Yusufu gàa à táaru bisa lù, ben à gàa à à gɛ̀ pìta lía à bisa pì fĩ̀fĩa. À à dà gbɛ̀wɛɛ kɛ̀ wà sↄ̀ mira ũu guu, ben à gbɛ̀ gbɛ̃̀ntɛ̃ gbegere pà à tàta wɛ̀ɛ pìlɛ. 47 Mariama Magadalɛni kↄ̃n Mariama Yusufu dao è gura kɛ̀ wà Yesu gɛ̀ pì dàɛn.

16

Yesu fɛɛna gaan

(Mat 28:1-8, Luk 24:1-12, Yoh 20:1-10)

1 Kámmabogurↄ yãanao uusiɛ Mariama Magadalɛni kↄ̃n Mariama Yemisi dao kↄ̃n Salomɛo nↄ́si gũ nnaa lù, lɛ wà gá wà kú Yesu mɛ̀a. 2 Azumanɛngo zĩ kↄngↄ idɛ’idɛ aↄ̃ bↄ̀ wèe gaa mira pì kiia. 3 Aↄ̃ kↄ̃ là zɛ́n wà bè: Dé bé eé gbɛ̀ mↄ̀ gbegere pá à guowe mira lɛ́a sↄ̃ↄ? 4 Zaakɛ gbɛ̀ pì bíta maamaa. Kɛ̀ aↄ̃ wɛ́ɛ sɛ̀ wà gwà, ben aↄ̃ↄ è wà gbɛ̀ pì gbegere pà wà gùo mira pì lɛ́a. 5 Kɛ̀ aↄ̃ gɛ̃̀ mirawɛɛ pì guu, ben aↄ̃ gↄ̃kparɛ ke è vɛ̃ɛna ↄplazi à utagyaba puraa dana. Ben aↄ̃ kɛ̀ gìri. 6 À bèńnɛ: Àton kɛ gìriro, Yesu Nazarɛti kɛ̀ wà pà lían ée wɛtɛɛroo? À fɛ̀ɛ, à kú kɛ̀ro. À guu kɛ̀ wà à dàɛn gwa, 7 é gá à o à ìbanↄnɛ kↄ̃n Pitao kɛ̀ èe dↄↄńnɛ aɛ gana Galili. Gwen aↄ̃é à en lán à òńnɛ nà. 8 Aↄ̃ↄe lugalugaa yã pì bↄ̀ ń saɛ, ben aↄ̃ bↄ̀ miran aↄ̃ bàa lɛ̀. Aↄ̃ↄe yãke o gbɛ̃kenɛro kɛ̀ vĩa ń kũ yãnzi.

Yesu bↄ à mↄna a ìbanↄzi

(Mat 28:9-20, Luk 24:13-49, Yoh 20:11-23, Zĩr 1:6-8)

9 Kɛ̀ Yesu fɛ̀ɛ Azumanɛngo zĩ kↄngↄ idɛ’idɛ, à a zĩnda ↄ̀dↄa Mariama Magadalɛninɛ káaku. Nↄgbɛ̃ pì guun Yesu pɛ̀ zĩn mɛ̀n swɛɛplaaanↄa. 10 Ben nↄgbɛ̃ pì gàa à ò gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kúo yãanↄnɛ. Aↄ̃ nↄ̀sɛ yakana wèe ↄ́ↄ dↄↄ. 11 Kɛ̀ aↄ̃ↄ mà kɛ̀ Yesu kú wɛ̃̀ndio ai nↄgbɛ̃ pì à è wɛ́ɛo, aↄ̃ↄe síro.

12 Beee gbɛra gurↄↄ kɛ̀ ń gↄ̃ↄn plaaanↄↄ tɛ́ zɛ́ guu aↄ̃ↄe gaa wɛ́tɛ guu, à bↄ̀ à mↄ̀ńzi lán gbɛ̃ pãnde bà. 13 Kɛ̀ aↄ̃ lìara wà sù, aↄ̃ↄ ò gbɛ̃ kpaaanↄnɛ, mↄde aↄ̃ↄe ń yã síro. 14 Zãazãa à bↄ̀ à mↄ̀ a ìba gↄ̃ↄn kuri awɛɛdoonↄzi kɛ̀ aↄ̃ↄe pↄ́ blee. Ben à kpã̀kɛ̃ńzi ń swãgbãa yãnzi, zaakɛ aↄ̃ↄe à náanɛ kɛro bensↄ̃ aↄ̃ↄe gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ à è kɛ̀ à fɛ̀ɛnↄ yã síro. 15 Ben à bèńnɛ: À gá anduna gu píngia à ma baaru nnaa kpá gbɛ̃nↄnɛ ń píngi. 16 Gbɛ̃ kɛ̀ sì ben à batisi kɛ̀ bé eé mìsina e. Gbɛ̃ kɛ̀ èe sí sↄ̃ro, yã é vɛ̃ɛ adeea. 17 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ baaru pì sìnↄ yãkɛnanↄn yɛ̀: Aↄ̃égae zĩnnↄ goḿma kↄ̃n ma tↄ́o, aↄ̃égae yãke borii o. 18 Aↄ̃é mlɛ̃̀ sɛ́ kↄ̃n ↄↄo. Baa tó aↄ̃ sɛwɛɛ mì, pↄ́ke é ń lero. Aↄ̃égae ↄ kɛ gyãreenↄa aↄ̃ gbãa kũ.

Tana Yesuo ludambɛ

(Luk 24:50-53, Zĩr 1:9-11)

19 Kɛ̀ Dii Yesu yã òńnɛ à yã̀a, ben Luda à sɛ̀ à tào musu, ben à vɛ̃̀ɛ Luda ↄplaazi. 20 Ben à ìba pìnↄ gàa wà waazi kɛ̀ gu píngia. Dii zĩi kɛ̀ńyo à a yã kãsãa pɛ̀ɛ kↄ̃n dabuyã kɛ̀ tɛ́zinↄ.