KƆLƆSEDEENƆ

1

Sáabukpana kↄ̃n aduakɛnao

1 Mamↄma Pↄlu, Kirisi Yesu zĩ̀ri Luda pↄyezi guu kↄ̃n wa gbɛ̃ Timↄtio, wámbe wa takada kɛ̀ kɛ̃̀ 2 wa gbɛ̃ náanɛdee kɛ̀ aↄ̃ↄ kú adona Kirisi guu zaa Kↄlↄsenↄnɛ. Luda wa De gbɛ̃kɛɛ kɛare, à a gba aafia.

3 Gurↄ píngi tó wée adua kɛɛare, weègↄ̃ Luda wa Dii Yesu Kirisi De sáabu kpaamɛ, 4 zaakɛ wa a Kirisi Yesu náanɛkɛna baaru mà kↄ̃n yenzi kɛ̀ á vĩ wa gbɛ̃nↄnɛo ń píngi, 5 kɛ̀ a wɛ́ɛ dↄ pↄ́ kɛ̀ diɛnaare ludambɛɛzi yãnzi. A yãpura yã mà zaa zi baaru nnaa kɛ̀ wá kpàaree guu. 6 Baaru nnaa pì e nɛ́ ii èe daagula anduna guu píngi, lán à kɛ̀ a tɛ́ nà zaa gurↄↄ kɛ̀ á mà, ben a Luda gbɛ̃kɛ sãnsãn dↄ̃̀. 7 Wa gbɛ̃ yenzide wa zĩkɛri daa Ɛpafara bé à yã pì dàare wa gɛ̃ɛ ũ. Kirisi zĩkɛri náanɛdeemɛ, 8 àmbe à yenzi kɛ̀ Luda Nini a kaa òwe.

9 Beee yãnzi zaa gurↄↄ kɛ̀ wa a baaru mà, weègↄ̃ wɛ́ɛ kɛɛare Ludaa yãana sai, lɛ à tó à a pↄyezi dↄ̃ wásawasa, à Ninii a gba ↄ̃ndↄ̃ kↄ̃n wɛ́ɛzɛ̃ɛo píngi, 10 lɛ àgↄ̃ kuu lán Dii yezi nà, a yã píngi kánɛ, lɛ a yã maa píngi kɛna gↄ̃ daagula, a Luda dↄ̃na gↄ̃ kaara, 11 lɛ àgↄ̃ gbãa yã píngi guu à gbãa gakuide lɛ́n, lɛ à pↄ́ píngi fↄ̃ kↄ̃n mɛnao kↄ̃n pↄnnaao, 12 lɛ àgↄ̃ De Luda sáabu kpaa, zaakɛ à wa ka baka kɛ̀ à dìɛ a gbɛ̃nↄnɛ gupuraan-a. 13 À wa bↄ gusia ikon, à wa kpa a Nɛ́ mɛ̀n do yenzide kpatan. 14 À gãzĩn wa gↄ̃ wɛ̃ɛnɛnↄ ũ, wa durun kɛ̃̀wa.

Kirisi dɛ pↄ́ píngila

15 Kirisi nɛ́ Luda kɛ̀ wè e kↄ̃n wɛ́ɛoroo takamɛ,

àmbe daudu ũ Luda pↄ́kɛnanↄ tɛ́ píngi.

16 Luda pↄ́ kɛ̀ kú musu kↄ̃n tↄↄtɛo kɛ̀ píngi à gãzĩ,

pↄ́ kɛ̀ wè eenↄ kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ wè eroonↄ,

kpatablerinↄn yoo ke diinↄ

ke gbãadeenↄ ke ikodeenↄ.

Pↄ́ píngi bↄ̀ à kiiamɛ,

bensↄ̃ aↄ̃ↄ kuu à pↄ́ ũ.

17 À kuu pↄ́ píngi ã,

pↄ́ píngi kuu à gãzĩmɛ.

18 Àmbe sↄsi kɛ̀ dɛ à mɛ̀ ũu mì ũ.

Àmbe naana ũ, gàafɛɛ káaku ũ,

lɛ à gↄ̃ pↄ́ píngi mìdee ũ.

19 Zaakɛ à kà Ludanɛ a kíkɛ píngi pɛ́kↄ̃rɛa. 20 À tò pↄ́ píngi kɛ̀ao nna à gãzĩ, pↄ́ kɛ̀ kú tↄↄtɛ ke musunↄn yoo. À aru kɛ̀ kwɛ̀ɛ lía bé à mↄ̀ kↄ̃n kɛna nnaa pìo.

21 A kɛ̃ Ludaa yã. À ibɛɛnↄn a ũ a laasuu kↄ̃n a zaakɛnanↄ yãnzi, 22 ben Ludaa tò a kɛao nna Kirisi gana a gbɛ̃nteekɛmɛ guu yãnzi sa, lɛ à a kpan’aɛ kɛ gbãsĩ sai, see sai, taari sai, 23 tó á zɛna gbãa a ludanaanɛkɛna guu degena sai gíngin, tó ée kɛ̃ tãmaa kɛ̀ á vĩ baaru nnaa kɛ̀ á mà guuaro. Wà baaru nnaa pì kpà gbɛ̃ kɛ̀ Ludaa kɛ̀ tↄↄtɛ kɛ̀nↄnɛ píngi kɛ̀ mamↄma Pↄlu, ma gↄ̃ à kpàri ũ.

Pↄlu sↄsi zĩkɛna

24 Tia sa mɛ́ɛ pↄnnaa kɛɛ kↄ̃n nawɛ̃a kɛ̀ mɛ́ɛ kɛɛ a yãnzio. Nawɛ̃a kɛ̀ Kirisi kɛ̀ sↄsi kɛ̀ dɛ à mɛ̀ ũ yãnzi, mɛ́ɛ pↄ́ kɛ̀ gↄ̃̀ papaa ma mɛ̀ guu. 25 Luda zĩi dàmɛ, ben ma gↄ̃ sↄsi dↄnlɛri ũ. À ma zĩ mà a yã oare papana. 26 Asiiyã kɛ̀ utɛna gbɛ̃nↄnɛ zaa káaku zaalɛ Ludaa e anduna káɛroo bé à bↄ̀ Luda gbɛ̃nↄnɛ gupuraaa sa. 27 Ludaa yezi aↄ̃ↄ dↄ̃ lán asiiyã pì gakui bíta nà bori pãndenↄ kiia. Asii pìn yɛ̀: Kirisi kú a guu, ben a wɛ́ɛ dↄ gakuizi. 28 À waazin weè kɛ gbɛ̃ pínginɛ, weè lɛ́ daoḿma, weè yã dao baade pínginɛ kↄ̃n ↄ̃ndↄ̃ píngio, lɛ wà gá kↄ̃n baadeo papana Luda aɛzĩ Kirisi guu. 29 Beee yãnzi mɛ́ɛ zĩi kɛɛ, mɛ́ɛ aĩa kɛɛ kↄ̃n à gbãaa kɛ̀ èe zĩi kɛɛ ma guuo gbãngbãn.

2

1 Má yezi àgↄ̃ aĩa bíta kɛ̀ mɛ́ɛ kɛɛaree dↄ̃, apinↄ kↄ̃n Laodiseadeenↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ wée wɛ́ɛ sikↄ̃lɛroonↄ píngi, 2 lɛ aↄ̃ swɛ̃̀ e à kpáɛ, aↄ̃ lɛdolɛ kɛ kↄ̃n yenzio, lɛ aↄ̃ wɛ́ɛ kɛ̃ wásawasa, aↄ̃gↄ̃ Luda asiiyã kɛ̀ dɛ Kirisi pì ũu dↄ̃. 3 À kiian ↄ̃ndↄ̃ kↄ̃n dↄ̃nao auziki píngi utɛn. 4 Mɛ́ɛ beee ooare, lɛ gbɛ̃ke tón a sãsã kↄ̃n lɛ́nna lɛokpakↄ̃aoro yãnzi. 5 Baa tó má kúaoro, ma ninii kúao, má è ée yã kɛɛ a zɛ́a, bensↄ̃ a Kirisi náanɛkɛna gbãa, ben ma pↄↄ kɛ̀ nna.

Pↄ́ píngi papammana Kirisi guu

6 Lán a Kirisi Yesu sì a Dii ũ nà, àgↄ̃ kú à guu lɛ, 7 a kãsãa gↄ̃ pɛɛna à guu. À kaara à guu, àgↄ̃ gbãa à náanɛkɛna guu lán wà dàare nà. Àgↄ̃ kú kↄ̃n sáabukpanao maamaa. 8 À làakari kɛ lɛ gbɛ̃ke tón dↄ̃na gbãaa kásaare à a sãsã kↄ̃n gbɛ̃ntee ↄ̃ndↄ̃ pã korioro. Yã beeenↄ è bↄ fɛɛakaarayãnↄ kↄ̃n anduna yãkɛnanↄ kiiamɛ, èe kɛ Kirisi kiianlo. 9 Zaakɛ Luda kíkɛ píngi pɛ̀kↄ̃rɛ Kirisia a gbɛ̃nteekɛmɛ guu. 10 Kuuna gbɛ̃ kɛ̀ dɛ gbãa píngi kↄ̃n iko píngio mìdee ũu pì guu, à píngi pɛ̀kↄ̃rɛawa. 11 À guun a bã̀ngu kɛ̀n à bↄ̀ a dà ziin ũ. Èe kɛ bã̀ngu kɛ̀ gbɛ̃ntee è kɛńnɛnlo, bã̀ngu kɛ̀ Kirisi è kɛńnɛmɛ. 12 Zaakɛ batisikɛna guu wà a vĩio, ben a fɛɛo, kɛ̀ a gbãaa kɛ̀ Luda à fɛ̀ɛo bↄna gaan náanɛ kɛ̀ yãnzi. 13 Á dɛ gɛ̀nↄ ũ yã Luda kiia a taarinↄ kↄ̃n a dà ziinↄ yãnzi, ben Luda a gba wɛ̃̀ndi dufu lɛdo kↄ̃n Kirisio, à sùu kɛ̀wao kↄ̃n wa taarinↄ píngi. 14 Luda wa taari takada kɛ̀ wa da yãn gògo, à sɛ̀ à pà lía. 15 Kirisi gana lía gbãaa sì diinↄ kↄ̃n gbãadeenↄa, à bↄ̀ńyo gupuraaa à ń kpɛ bↄ̀, à ń kpan’aɛ kɛ̀ zĩ̀zↄnↄ ũ.

16 Beee yãnzi àton tó gbɛ̃ke a taari e pↄ́blena ke ímina ke zĩbaa ke mↄ dufu bↄna ke kámmabogurↄzĩ yã musuro. 17 Yã beeenↄ píngi nɛ́ yã kɛ̀ wà bè eé mↄ́ takamɛ, yã pìnↄ yãpuraan Kirisi ũ. 18 Àton tó gbɛ̃ kɛ̀ è a zĩnda busa ɛgɛ pↄ́ ũ kɛ̀ è dↄnzi kɛ malaikanↄnɛ a sãsã à a kɛ̃ pↄ́ kɛ̀ a wɛ́ɛ pɛ́aaro. Wɛ́ɛgupu’ena yã bé ègↄ̃ gbãa gbɛ̃ beee takanɛ, ben è a zĩnda sɛ́ lezĩ pã a gbɛ̃nteekɛda laasuunↄ yãnzi. 19 À pɛna Kirisi kɛ̀ dɛ mì ũuaro. Kirisi guun mɛ̀gu píngi è kↄ̃ kũn, aↄ̃ nakↄ̃a kↄ̃n tĩinↄ gbãaao, mɛ̀ pì ègↄ̃ gbãa lán Ludaa yezi à gbã nà.

20 Zaakɛ a ga kↄ̃n Kirisio anduna yãkɛnanↄ musu, bↄ́yãnzin eè ń yãdiɛnnɛnanↄ ma lán anduna gbɛ̃nↄ bàzi? 21 Wè be, ǹton kɛ̀kii na n ↄzĩro, ǹton kɛ̀kii dãro, ǹton ↄ kɛ kɛ̀aro. 22 Pↄ́ beeenↄ píngi è yãa kↄ̃n ń aufãnikɛnaomɛ. Gbɛ̃ntee yãdannɛnan beeenↄ ũ. 23 Yã beeenↄↄ dɛ lán ↄ̃ndↄ̃ yã bàmɛ, zaakɛ aↄ̃è dↄnzi yã tiasi dańnɛ kↄ̃n zĩndabusanao kↄ̃n ĩadana ń zĩnda mɛ̀ao. Baa kↄ̃n beeeo è kpá wa dànↄnɛro.

3

Kuuna wɛ̃̀ndi dufu guu

1 Lán a fɛɛ kↄ̃n Kirisio nà, à tó ludambɛ yã dↄare aɛ, zaakɛ gwen Kirisi vɛ̃ɛn Luda ↄplaazi. 2 À tó a laasuu gↄ̃ kú ludambɛ yãnↄa, àtongↄ̃ kú anduna pↄ́aro. 3 Zaakɛ a ga, a wɛ̃̀ndi utɛna kↄ̃n Kirisio Luda guu.

4 Lán Kirisi dɛ a wɛ̃̀ndi ũ nà, tó à bↄ̀ gupuraaa, apinↄ se é bↄo kↄ̃n gakuio sa. 5 Beee yãnzi à anduna yã kɛ̀ aↄ̃ↄ kú a nↄ̀sɛ guunↄ dɛ: Pãpãkɛna, wíyã, mɛ̀fɛɛna, yã zaa nidɛna kↄ̃n wãkũo. Pↄ́ kɛ̀ gbɛ̃ è à wãkũ kɛɛ gↄ̃̀nɛ à dii ũmɛ. 6 Yã beeenↄ yãnzin Luda é pↄfɛ̃ pita a yãmarisaideenↄa. 7 Apinↄ se, á kú yã pìnↄ guu yã, aↄ̃ dↄ̀are aɛ. 8 À ↄ kpá yã kɛ̀ takanↄzi sa: Pↄfɛ̃na, zↄkakana, nↄ̀sɛ pãsĩ, gbɛ̃sↄ̃sↄ̃na kↄ̃n yãpãpã’onao. 9 Àtongae ɛgɛɛ tokↄ̃nɛro, zaakɛ a a dà zii kↄ̃n à yãkɛnanↄ gòala, 10 a à dufu sɛ̀ kɛ̀ à kɛ̀kɛ èe dufu kũu dↄ̃na guu lɛ à gↄ̃ lán a Kɛ̀ri pↄ́ bà. 11 Gwe Yudanↄ kↄ̃n bori pãndenↄ dↄ̃nkↄ̃mɛ kↄ̃n bã̀ngudeenↄ kↄ̃n gɛfↄↄdeenↄ kↄ̃n sɛ̃̀tɛ gbɛ̃nↄ kↄ̃n wɛ́ɛsiadeenↄ kↄ̃n zↄ̀nↄ kↄ̃n wɛ̃ɛnɛnↄ. Kirisin ń píngi ũ, à kú ń guu ń píngi.

12 Beee yãnzi, lán Luda a sɛ a gbɛ̃ yenzideenↄ ũ nà, dà kɛ̀ aↄ̃ↄ dɛ à daalaanↄn yɛ̀: Wɛ̃ndaa, gbɛ̃kɛɛ, zĩndabusana, busɛkɛɛ kↄ̃n mɛnao. 13 À kↄ̃ fↄ̃. Tó yãke gà à a ka kↄ̃o, à sùu kɛ kↄ̃o. Lán Dii sùu kɛ̀ao nà, à kɛ kↄ̃o lɛ se. 14 À píngi musu à yenzi kɛ̀ è yã pìnↄ kakↄ̃a wásawasa daala. 15 À tó aafia kɛ̀ bↄ̀ Kirisi kiia kí ble a swɛ̃̀ guu, zaakɛ kuuna kↄ̃o aafian Luda a sisi mɛ̀dↄ̃nkↄ̃deenↄ ũzi. Àgↄ̃ Luda sáabu kpaa. 16 À tó Kirisi yã vɛ̃ɛkii e a nↄ̀sɛn maamaa. À yã dakↄ̃nɛ, à lɛ́ dakↄ̃a kↄ̃n ↄ̃ndↄ̃ píngio. Sáabukpana guu à lɛ̀ sí Ludanɛ a swɛ̃̀ guu kↄ̃n saamuo kↄ̃n tↄ́kpanao kↄ̃n dↄnzi lɛ̀nↄ. 17 Pↄ́ kɛ̀ ée kɛɛ ke kɛ̀ ée oo píngi, à kɛ kↄ̃n Dii Yesu tↄ́o, à De Luda sáabu kpá à gãzĩ.

Luda gbɛ̃nↄ kuuna kↄ̃o

18 A nↄgbɛ̃nↄ, a baade gae mì siɛ a zãnɛ. Lɛn à kↄ̃ sìo à kɛ Dii guu lɛ. 19 Gↄ̃gbɛ̃nↄ, a baade gaegↄ̃ ye a naↄ̃zi. Àtongↄ̃ pãsĩńyoro. 20 Nɛ́nↄ, à a de kↄ̃n a dao yã ma yã píngi guu, zaakɛ beee bé è ká Diinɛ. 21 Denↄ, àton a nɛ́nↄ nↄ̀sɛ fɛɛ à ń pↄↄ yakaro. 22 Zↄ̀nↄ sↄ̃ à a anduna diinↄ yã ma yã píngi guu. Àton zĩi kɛńnɛ ń wɛ́ɛ yãnziro. À zĩi kɛńnɛ kↄ̃n nↄ̀sɛo do, zaakɛ Dii vĩakɛrinↄn a ũ. 23 Yã kɛ̀ ée kɛɛ píngi, àgae kɛ kↄ̃n yãpuraao, lándↄ̃ Diin ée kɛɛnɛ bà, èe kɛ gbɛ̃nteenlo. 24 Àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ é Dii láada e a baka ũ. Dii Kirisin ée dↄↄzi. 25 Zaakɛri é a zaaa gbɛ̀ e. Luda è gbɛ̃ke wɛ́ɛ gwaro.

4

1 A diinↄ, à a zↄ̀nↄ gwa a zɛ́a súusu. Àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ apinↄ se á Dii vĩ musu.

2 À a zĩnda kpá aduakɛnaa kↄ̃n itɛ̃kɛnao kↄ̃n sáabukpanao. 3 À wɛ́ɛ kɛwe Ludaa dↄ, à zɛ́ bↄwe wà à yã waazi kɛ, wà Kirisi asiiyã ońnɛ. Beee yãnzin wà ma da kpɛ́siaanzi. 4 À wɛ́ɛ kɛmɛ mà yã pì o wásawasa, lán à kↄ̃ sìo mà o nà. 5 Àgↄ̃ a zĩnda kũna dↄ̃ Yesusaideenↄ tɛ́ kↄ̃n ↄ̃ndↄ̃ↄo. Àgae yã kɛ̀ Luda à zɛ́ bↄ̀aree kɛ a gurↄↄa. 6 À tó a lɛ́gbɛ gↄ̃ nna àgↄ̃ kaarana vĩ, lɛ àgↄ̃ dↄ̃ lán é yã lí baadea nà.

Lɛ́zammana

7 Wa gbɛ̃ yenzide Tikiku é ma baaru kpáare píngi. Àmbe zĩkɛri náanɛdee ũ, wa zↄ̀bleri daamɛ Dii zĩi guu. 8 Beee yãnzin mɛ́ɛ à zĩiawa, lɛ à wa kuuna oare, à làakari e à kpáɛ.

9 A gbɛ̃ndo Ɔnɛsimu, wa gbɛ̃ yenzide náanɛdee e mↄↄo. Aↄ̃é pↄ́ kɛ̀ wá kú à guu gura kɛ̀ oare píngi. 10 Arisitaku kɛ̀ wá kú lɛdo kpɛ́siaan ì kpàawa kↄ̃n Banaba dãaro Maakuo. Wà Maaku yã òare kↄ̀. Tó à mↄ̀ a kiia, à gbãakɛ kpázi. 11 Yesu kɛ̀ wè benɛ Yusutu ì kpàawa dↄ. Yuda kɛ̀ wée kpata kɛ̀ bↄ̀ Luda kiia zĩi kɛɛ lɛdoonↄ lɛ́n gwe. Ma làakari kpaɛnańyo. 12 A gbɛ̃ndo Ɛpafara, Kirisi Yesu zↄ̀bleri ì kpàawa. Ègↄ̃ aĩa kɛɛ kↄ̃n aduakɛnaareeo gurↄ píngi, lɛ à e à kàsara kũ àgↄ̃ papana Luda pↄyezi guu. 13 Mɛ́ fↄ̃ mà à sèeda kɛ kɛ̀ èe zĩi kɛɛare maamaa, amↄanↄ kↄ̃n Laodiseadeenↄ kↄ̃n Iɛrapↄlideenↄ. 14 Wa likita yenzide Luku kↄ̃n Demasio ì kpàawa. 15 À ì kpá wa gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú Laodiseanↄa kↄ̃n Nimfao kↄ̃n sↄsi gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃è kↄ̃ kakↄ̃a à bɛɛnↄ. 16 Tó a takada kɛ̀ kyó kɛ̀, à kpá Laodisea sↄsi gbɛ̃nↄa aↄ̃ à kyó kɛ, gbasa à ń pↄ́ kyó kɛ se. 17 À o Akipunɛ, à làakari dↄ Dii zĩi kɛ̀ wà dànɛa, à à mì dɛ. 18 Mamↄma Pↄlu mámbe ma yã kɛ̀ kɛ̃̀ kↄ̃n ma zĩnda ↄↄo, ma ì kpàawa. À tó ma kuuna kpɛ́siaan yã gↄ̃ dↄagu. Luda gbɛ̃kɛɛ kɛare.