NƐƐMAYA

1

Nɛɛmaya Yerusalɛmu damukɛna

1 Akalia nɛ́ Nɛɛmaya yãn yɛ̀. Atasɛsɛ kíblena wɛ̃̀ barode mↄↄ kɛ̀ wè be Kisilɛvi guu má kú kíbɛ Susa wɛ́tɛdaan. 2 Ben ma dãaro Anani bↄ̀ Yudanↄ bùsun à mↄ̀ kↄ̃n gbɛ̃kenↄ. Ma yã gbèkaḿma Yuda gbɛ̃ kpaaa kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ zĩ̀zↄkɛɛnnↄ musu kↄ̃n Yerusalɛmuo. 3 Aↄ̃ wèmala wà bè, gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ zĩ̀zↄkɛɛn wà tà Yudanↄ bùsu guunↄↄ e nawɛ̃a kɛɛ maamaa, wèe ń lalandi kɛɛ, zaakɛ Yerusalɛmu bĩi gborona bensↄ̃ à bĩilɛ gbànↄ tɛ́kũna. 4 Kɛ̀ ma yã pì mà, ma vɛ̃ɛ, ben wɛ́ɛ’i bↄ̀ma. Ma ↄ́ↄ dↄ̀ gurↄ plaa, mɛ́ɛ lɛ́ yii, mɛ́ɛ wɛ́ɛ kɛɛ Luda Musudea 5 ma bè: N yã nna Dii Luda Musude! Ń bíta bensↄ̃ ń naasi vĩ. Gbɛ̃kɛɛ guu n bà ègↄ̃ kú kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ yenzi aↄ̃ↄ n yãdiɛnanↄ kũnanↄo. 6 Ǹ wɛ́ɛ tɛ́ mamↄma n zↄ̀blerizi ǹ swã kpá adua kɛ̀ mɛ́ɛ kɛɛ fãantɛ̃ kↄ̃n gwãavĩo n zↄ̀bleri Isarailinↄnɛzi. Mɛ́ɛ durun kɛ̀ wá kɛ̀nnɛɛ yã oo. Baa mapi kↄ̃n ma de bɛdeenↄ wa durun kɛ̀ se. 7 Wa yã zaaa kɛ̀nnɛ maamaa, wée n yãdiɛnanↄ daro, wée n ↄdↄkii gwaro, wá n doka kɛ̀ ń dìɛ n zↄ̀bleri Musanɛ kũnaro. 8 Ǹ tó yã kɛ̀ ń dìɛ n zↄ̀bleri Musanɛ kɛ̀kii dↄngu. N bè tó wa bↄ n kpɛɛ, nɛ́ wa fãakↄ̃a boriinↄ tɛ́. 9 N bè dↄ tó wa ɛara wa aɛ dↄ̀mma bensↄ̃ wá n yãdiɛnanↄ kũna wée zĩi kɛɛa, baa kɛ̀ ń pɛ̀wa ai anduna lɛ́a, nɛ́ wa kakↄ̃a nɛ́ suwao guu kɛ̀ ń sɛ̀ ben n tↄ́ kúa pìn. 10 Gbɛ̃ pìnↄ nɛ́ n zↄ̀blerinↄmɛ, n gbɛ̃ kɛ̀ n ń bó kↄ̃n n iko bítao kↄ̃n n gã̀sã gbãaaonↄmɛ. 11 N yã nna Dii, ǹ swã kpá mamↄma n zↄ̀bleri aduakɛnazi kↄ̃n n zↄ̀bleri kɛ̀ n yã è kɛńnɛ nna bensↄ̃ aↄ̃ↄ n vĩa vĩinↄ aduakɛnao. Ǹ mamↄma n zↄ̀bleri dakↄ̃rɛ kↄ̃n mìnnaao gbã̀a lɛ kína ma wɛ̃nda gwa.

Gurↄↄ beeea sↄ̃, kína pì wɛ̃kpaatɛrin ma ũ.

2

Kí Atasɛsɛ Nɛɛmaya zĩna Yerusalɛmu

1 Kí Atasɛsɛ kíblena wɛ̃̀ barode mↄↄ kɛ̀ wè be Nisã guu kína yezi à geepiwɛ̃ɛ mi, ben má sɛ̀ má kpàa. Èe ma e kↄ̃n uusisinao zikiro, 2 ben à ma la à bè: Bↄ́ yã bé à tò n uu sisina? Nɛ́ɛ gyãa kɛro. N nↄ̀sɛ bé à yàka? Vĩa ma kũ maamaa, 3 ben ma bènɛ: Luda n dↄ̃ kↄ̃n aafiao, Zaaki! Ma uu sisina, zaakɛ wɛ́tɛ kɛ̀ ma dezinↄ mira kún gↄ̃̀ bɛzĩ ũ. À bĩilɛ gbànↄ tɛ́ kũ̀. 4 Ben à bèmɛ: Ń yezi mà kɛ diamɛ? Ma wɛ́ɛ kɛ̀ Luda Musudea gĩa, 5 ben ma weàla ma bè: Kí, tó à kɛ̀nnɛ maa bensↄ̃ mamↄma n zↄ̀bleri yã kàngu, ǹ ma zĩ Yudanↄ bùsu wɛ́tɛ kɛ̀ ma dezinↄ mira kún pìa, lɛ mà e mà kɛkɛ mà káɛ. 6 Kína pì naↄ̃ↄ vɛ̃ɛna à saɛ, ben à ma la à bè: Dian n tá é gì kɛ nà? Bↄrɛn nɛ́ suu? Kɛ̀ kína wè ma ganazi, ben ma gurↄↄ dìɛnɛ. 7 Ma bènɛ: Tó à kɛ̀nnɛ, ǹ takada kɛ̃ Yuflati baa kãa kpa dↄn’aɛdeenↄnɛ ǹ kpáma. Ǹ ońnɛ aↄ̃ tó mà gɛ̃tɛ ń bùsun ai mà gá káo Yudanↄ bùsun. 8 Ǹ takada kɛ̃ n líkpɛ dãkpari Asafanɛ dↄ. Ǹ onɛ à ma gba lí mà zɛki gbãaa kɛ̀ kú Luda kpɛ́ saɛ lɛ́ kɛo kↄ̃n bĩilɛnↄ kↄ̃n kpɛ́ kɛ̀ mɛ́gↄ̃ kún pↄ́o. Ben kína pↄ́ kɛ̀ má gbèka kpàma, zaakɛ ma Luda ↄↄ kúma. 9 Kína soza bàdeenↄ kↄ̃n sↄ̃deenↄ dàmɛ aↄ̃ gámao. Ben ma gaa ma Yuflati baa kãa kpa dↄn’aɛdeenↄ lè ma kína lánↄ kpàḿma. 10 Kɛ̀ Oronu gbɛ̃ Sambala kↄ̃n à ìba Tobia, Amↄni boriio mà gbɛ̃ke mↄ̀ Isarailinↄ gwena kaara, à kɛ̀ńnɛ ĩi maamaa.

11 Kɛ̀ ma ka Yerusalɛmu, ma kámma bò gĩa gurↄ aagↄ̃. 12 Ben ma fɛɛ gwãavĩ kↄ̃n gbɛ̃kenↄ, mɛ́ɛ yã kɛ̀ ma Ludaa dà ma swɛ̃̀n mà kɛ Yerusalɛmu o gbɛ̃kenɛro. Má di zaaki kpɛɛ, gbɛ̃ kpaaanↄↄ tɛ́ kɛ̀sɛ. 13 Ma bↄ Guzurɛ bĩilɛn gwãavĩ ma mì pɛ̀ Gbɛ̃ngbo lↄ̀gↄa kↄ̃n Tubura bĩilɛo. Mɛ́ɛ Yerusalɛmu bĩi kɛ̀ wà gbòro gwagwa kↄ̃n à bĩilɛ kɛ̀ tɛ́ kũ̀nↄ. 14 Ben ma gaa aɛ ai Íbↄki bĩilɛa kↄ̃n Kína íkakiio. Gu kee kú gwe, ma zaaki e fↄ̃ à gɛ̃̀nlo, 15 ben má tɛ́ swawɛɛn gwãavĩ, mɛ́ɛ bĩi gwagwaa. Ben ma ɛara ma su ma gɛ̃ Guzurɛ bĩilɛn. 16 Gbãadeenↄↄ guu kɛ̀ ma gaan ke yã kɛ̀ má kɛ̀ dↄ̃ro, zaakɛ mɛ́ɛ yãke o Yudanↄnɛ gĩaro, baa sa’orinↄ ke kínɛnↄ ke gbãadeenↄ ke gbɛ̃ kpaaa kɛ̀ aↄ̃é zĩi pì kɛɛnↄ. 17 Ben ma bèńnɛ: A nawɛ̃a kɛ̀ wa lee èↄ́? Yerusalɛmu gↄ̃̀ bɛzĩ ũ, à bĩilɛnↄ tɛ́ kũ̀. À tó wà ɛara wà bĩi bo dↄ lɛ wàtongↄ̃ dɛ fabona pↄ́ ũ dↄro yãnzi. 18 Ma bèńnɛ dↄ lán ma Luda ↄↄ kùma nà kↄ̃n yã kɛ̀ kína òmɛɛo. Ben aↄ̃ bè: Wà fɛɛ wà na à bonaa. Ben aↄ̃ nà zĩ maaa pìa ↄplaplaa.

19 Kɛ̀ Oronu gbɛ̃ Sambala kↄ̃n a ìba Tobia, Amↄni boriio kↄ̃n Larubu bori Gɛsɛmuo à baaru mà, aↄ̃ wa fabò aↄ̃ kya kàwagu aↄ̃ bè: Bↄ́n ée kɛɛ gwee? Ée bↄↄ kína yã kpɛɛn yↄ́? 20 Ben ma yã sìńla ma bè: Luda Musude é wa dakↄ̃rɛ kↄ̃n mìnnaao. Wamↄwa à zↄ̀blerinↄ, Yerusalɛmu bĩibonan wé naa kɛ̀. Amↄa sↄ̃ a baka kúnlo. A yã kú kɛ̀ dↄro, a tↄ́ égↄ̃ dↄ gbɛ̃ken wɛ́tɛ kɛ̀ guu dↄro.

4

Íbɛtɛkpana kↄ̃n Yerusalɛmu bĩiborinↄ

1 Kɛ̀ Sambala mà wa Yudanↄ wée Yerusalɛmu bĩi boo, à pↄ fɛ̃̀ à làakari fɛ̀ɛ maamaa, ben èe wa kɛɛ pↄ́nↄpↄnↄ. 2 À bè a gbɛ̃nↄ kↄ̃n Samaria zĩ̀kpɛɛnↄ wáa: Bↄ́n Yuda gina pìnↄↄ e kɛɛ? Aↄ̃é fↄ̃ wà ɛara wà bĩi pì boↄ́? Aↄ̃é saa o aↄ̃ zĩi pì nɛ́ gurↄ doↄ́? Aↄ̃é fↄ̃ wà wɛ́tɛ pì vu kↄ̃n gbɛ̀ kɛ̀ tɛ́ kũ̀ à kaɛna pìnↄↄ́? 3 Amↄni bori Tobia kú à saɛ, ben à bè: Bĩi kɛ̀ aↄ̃ↄe boo pì, tó gbɛ̃ngboo dìdia, à gbɛ̀nↄ é gboro fá!

4 Ben ma bè: Wa Luda, ǹ wa yã ma, zaakɛ aↄ̃ dↄkɛ̀wao. Ǹ tó wa lalandi kɛ̀ aↄ̃ↄe kɛɛ wí ń musu. Ǹ tó wà ń kũkũ wà táńyo zĩ̀zↄnↄ ũ. 5 Ǹton lá kú ń taarinↄlaro. Ǹton ń durunnↄ gogoro, zaakɛ aↄ̃ bĩiborinↄ sↄ̃̀sↄ̃. 6 Lɛn wa bĩi pì bò lɛ ai à pɛ̀kↄ̃a, ben à lezĩ kà guragura, zaakɛ gbɛ̃nↄↄ e zĩi pì kɛɛ kↄ̃n nↄ̀sɛo domɛ.

7 Kɛ̀ Sambala kↄ̃n Tobiao kↄ̃n Larubunↄ kↄ̃n Amↄninↄ kↄ̃n Asadↄdideenↄↄ mà Yerusalɛmu bĩikɛkɛna e gaa aɛ, bensↄ̃ guforonↄↄ e tataa, aↄ̃ pↄ fɛ̃̀ maamaa. 8 Ben aↄ̃ lɛ́ kpàkↄ̃sↄ̃ ń píngi aↄ̃ bè weé mↄ́ wà lɛ́ɛ Yerusalɛmua wà yãkete ligańzi. 9 Ben wa wɛ́ɛ kɛ̀ wa Ludaa, bensↄ̃ wa gudãkparinↄↄ dìɛdiɛ fãantɛ̃ kↄ̃n gwãavĩo aↄ̃ yãnzi. 10 Ben Yudanↄ bè: Asosɛrinↄ gbãaa e yãaa. Gbɛ̀ kɛ̀ wà gbòro wà dàɛ pari, wé fↄ̃ wà bĩi pì bo wà à mì dɛro. 11 Wa ibɛɛnↄ bè, ai wàgↄ̃ gá ń yã dↄ̃, weé siwagu wà wa dɛdɛ, zĩi pì é gↄ̃ kpana zɛ́n. 12 Wa gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú ń saɛnↄ mↄ̀ wà bèwe à kà gɛ̃̀n kuri aↄ̃ bè: Aↄ̃ↄe bↄↄ gu píngia, aↄ̃ↄ yezi wà mↄ́ wà lɛ́ɛwa. 13 Ben ma gbɛ̃nↄ dìɛdiɛ bĩi fòonↄzi kↄ̃n à guu kɛ̀ kɛ̀ ɛɛtɛnↄ. Ma ń díɛdiɛ danɛdanɛ, baade kↄ̃n a fɛ̃ɛdaao kↄ̃n a sário kↄ̃n a sáo. 14 Kɛ̀ ma wɛ́ɛ tɛ̀ guunↄzi, ma fɛɛ ma bè kínɛnↄnɛ kↄ̃n gbãadeenↄ kↄ̃n gbɛ̃ kpaaanↄ: Àton vĩa kɛńnɛro. Àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ Dii bíta à naasi vĩ. À zĩ̀ ká a gbɛ̃nↄnɛ kↄ̃n a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ kↄ̃n a nɛ́nↄgbɛ̃nↄ kↄ̃n a nↄↄnↄ kↄ̃n a bɛɛnↄ. 15 Kɛ̀ wa ibɛɛnↄↄ mà Luda ń fú à tò wa ń lɛ́kpakↄ̃sↄ̃na asii mà, ben wa píngi wa ɛara wa na bĩibonaa, baade kↄ̃n a zĩio.

16 Zaa gurↄ beeea ma gbɛ̃nↄ kpàatɛ lɛo plaa. Gbɛ̃kenↄ e zĩi kɛɛ, gbɛ̃kenↄ sári kũna kↄ̃n sɛngbangoo kↄ̃n sáo kↄ̃n mↄ̀’utao dana. Gbɛ̃nsinↄↄ zɛna gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄe bĩi boonↄ kpɛɛ. 17 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ asoo sɛnanↄ aso kũna ↄdo, gↄ̃kɛbↄ ↄdo. 18 Bĩiborinↄ fɛ̃ɛdaa dↄna ń piia ń píngi. Kurupɛri ègↄ̃ kú ma saɛ. 19 Ben ma bè kínɛnↄnɛ kↄ̃n gbãadeenↄ kↄ̃n gbɛ̃ kpaaanↄ: Zĩi pari bensↄ̃ bĩi pì gbã̀a, ben wa kↄ̃ kpàatɛtɛ à lɛ́zi. 20 Guu kɛ̀ á mà wèe kuu pɛɛn, à kↄ̃ kakↄ̃awazi gwe, wa Luda é zĩ̀ káwe. 21 Ben wa ɛara wa na zĩia, gbɛ̃kenↄ sári kũna zaa bùgubugua ai sↄsↄnɛnↄ gàa wà bↄ̀ɛo. 22 Zĩ beeean ma bè gbɛ̃nↄnɛ: A baade gae i Yerusalɛmu kɛ̀ kↄ̃n a ìbanↄ, lɛ àgae e à gu dãkpa gwãavĩ, àgae zĩi kɛ fãantɛ̃. 23 Mapi kↄ̃n ma dãaronↄ kↄ̃n ma ìbanↄ kↄ̃n gudãkpari kɛ̀ aↄ̃ↄ kúmaonↄ, weè wa pↄ́kãsãa bↄro, baade ègↄ̃ a gↄ̃kɛbↄ kũna a ↄplaammɛ.

5

Nɛɛmaya zɛna kↄ̃n takaasideenↄ

1 Gurↄ beeean wa Yuda kenↄ kↄ̃n ń naↄ̃nↄ e wii lɛɛ ń gbɛ̃nↄa maamaa. 2 Aↄ̃ gbɛ̃kenↄ bè: Wapinↄ kↄ̃n wa nɛ́nↄ wá pari. Wá ye pↄ́wɛɛzi wà pↄ́ ble wà e wàgↄ̃ aafia. 3 Aↄ̃ gbɛ̃kenↄ bè dↄ: Nↄaa kuu, ben wa wa buraanↄ kↄ̃n wa geepi búnↄ kↄ̃n wa kpɛ́nↄ tↄↄba kpà pↄ́wɛɛ yãnzi. 4 Aↄ̃ gbɛ̃kenↄ bè: Wa ↄↄ sɛ̃̀kã lɛ wà wa buraanↄ kↄ̃n wa geepi búnↄ tángba bↄ kínanɛ yãnzi. 5 Baa tó wa borii dↄ̃nkↄ̃mɛ, bensↄ̃ wa nɛ́nↄↄ dↄ̃nkↄ̃ kↄ̃n ń nɛ́nↄ, wée wa nɛ́nↄ yaaḿma zↄ̀nↄ ũ tiasi. Wa nɛ́nↄgbɛ̃ kenↄ e zↄ̀ blee kↄ̀ bensↄ̃ wa gbãaa e ká wà pↄ́ke kɛ̀ro, zaakɛ wa buraanↄ kↄ̃n wa geepi búnↄ gↄ̃̀ ń pↄ́ ũmɛ.

6 Kɛ̀ ma ń wii pì mà kↄ̃n gbɛ̃nↄ káara kɛ̀ aↄ̃ kɛ̀o, ma pↄ fɛ̃̀ maamaa. 7 Ma yã pì wàari pà ma swɛ̃̀ guu, ben ma zↄka dↄ̀ kínɛnↄ kↄ̃n gbãadeenↄa ma bèńnɛ: A baade e ↄↄ’i kaara a gbɛ̃daaanɛ. Ben ma bè wà parii kakↄ̃a aↄ̃ yã pì yãnzi. 8 Ma bèńnɛ: Wa wa gbɛ̃ Yuda kɛ̀ aↄ̃ gↄ̃̀ bori pãndenↄ pↄ́ ũunↄ bò wa gbãa lɛ́n, ben á tò a gbɛ̃nↄↄ e ń zĩnda yaawa dↄↄ́? Ben aↄ̃ yĩtɛ kpɛ̃kpɛ̃, aↄ̃ↄe yãke e wà òro. 9 Ben ma ɛara ma bè: Yã kɛ̀ ée kɛɛ pì maaro. Àgↄ̃ wa Luda vĩa vĩ lɛ wa ibɛɛ bori pãndenↄ tón wa sↄ̃sↄ̃ro yãnzi. 10 Mapi kↄ̃n ma danɛnↄ kↄ̃n ma ìbanↄ, wa ↄↄ kↄ̃n pↄ́wɛɛo sɛ̃̀kãńnɛ dↄ. À ↄↄ’ikaarannɛna tó sa, 11 à ń buraanↄ kↄ̃n ń geepi búnↄ kↄ̃n ń kùkpɛnↄ kↄ̃n ń kpɛ́nↄ sↄkpańnɛ kↄ̃n pↄ́ basↄↄrodee kɛ̀ ée siiḿma ↄↄ’i ũuo, ↄↄ kↄ̃n pↄ́wɛɛo kↄ̃n geepiwɛ̃ɛo kↄ̃n nↄ́sio píngi. 12 Ben aↄ̃ bè: Wé sↄkpańnɛ, wé pↄ́ke wɛtɛḿma dↄro. Wé kɛ lán ń ò nà. Ben ma sa’orinↄ sìsi má tò gbɛ̃ pìnↄ la dà ń wáa lán aↄ̃ à lɛ́ gbɛ̃̀ nà. 13 Ma a utadaa kpòkɛ ma bè: Luda gbɛ̃ kɛ̀ èe zĩi kɛ lɛ́ kɛ̀ à gbɛ̃̀ pìaroo kpokɛ lɛ à à bɛ kↄ̃n à auzikinↄ sía. Luda à kpokɛ lɛ à gↄ̃ kori lɛ. Gbɛ̃ pariinↄ bè: Aami! Ben aↄ̃ Dii sáabu kpà. Ben gbɛ̃nↄ kɛ̀ lán aↄ̃ à lɛ́ gbɛ̃̀ nà.

14 Beee gbɛra zaa gurↄↄ kɛ̀ kí Atasɛsɛ ma diɛ Yudanↄ bùsu dↄn’aɛdee ũ a kíblena wɛ̃̀ barodeen ai à wɛ̃̀ baaakuri awɛɛplaadee guu, à kà wɛ̃̀ kuri awɛɛplaa, mapi kↄ̃n ma danɛnↄ wée dↄn’aɛdekɛ pↄ́ blero. 15 Dↄn’aɛde káaku kɛ̀ à dↄ̀mɛ aɛnↄ aso tìisi tↄ̃̀ gbɛ̃nↄa, aↄ̃ pↄ́ble kↄ̃n geepiwɛ̃ɛo sì baadea kↄ̃n kondogi ↄↄ mɛ̀n baplaplaao. Aↄ̃ ìbanↄ gbãaa blèḿma dↄ. Mapi sↄ̃, mɛ́ɛ kɛ lɛro, zaakɛ má Luda vĩa vĩ. 16 Ma mɛ̀ kpà bĩi pì bonaa, mɛ́ɛ tↄↄtɛ sɛ́ ma pↄ́ ũro. Ma ìbanↄ kakↄ̃ana gwe zĩi pì yãnzi. 17 Yudanↄ ègↄ̃ pↄ́ blee ma bɛ gↄ̃ↄn baswɛɛplaa akurikuri, gbãadeenↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ borii kɛ̀ aↄ̃ↄ liganawaziinↄ kiianↄ. 18 Lán guu è dↄ nà wègↄ̃ zù kɛkɛɛmɛ mɛ̀n doodo kↄ̃n sã mɛ̀kpananↄ mɛ̀n swɛɛdodo kↄ̃n koonↄ, bensↄ̃ wègↄ̃ geepiwɛ̃ɛ baa bítabita gurↄ kuri kↄ̃n gurↄ kurio. Baa kↄ̃n beeeo mɛ́ɛ dↄn’aɛdekɛ pↄ́blee gbekaḿmaro, zaakɛ zĩi kɛ̀ gbɛ̃ beeenↄↄ e kɛɛ bíta. 19 Ma Luda, yã maaa kɛ̀ má kɛ̀ gbɛ̃ beeenↄnɛ píngi gↄ̃ dↄngu.

6

Nɛɛmaya ibɛɛnↄ zɛ́wɛtɛna wà ↄ̃ndↄ̃ↄ kɛzi

1 Ma bĩi bò má yã̀a à foo kú gukea dↄro, mↄde mɛ́ɛ à bĩilɛ gbànↄ pɛ́ɛpɛɛ gĩaro. Kɛ̀ Sambala kↄ̃n Tobiao kↄ̃n Larubu bori Gɛsɛmuo kↄ̃n ma ibɛɛ kpaaanↄ à baaru mà, 2 Sambala kↄ̃n Gɛsɛmu pìo lɛ́kpãsã kɛ̀mɛ wà bè mà mↄ́ mà dańlɛ Onↄ guzurɛ lakutu ke guu. À zaaan aↄ̃ↄe wɛtɛɛmao. 3 Ma gbɛ̃nↄ zĩ̀ḿma ma bè: Mɛ́ɛ zĩ bíta kɛɛmɛ, mɛ́ e mà mↄ́ro. Mɛ́ e mà zĩi pì tó mà mↄ́ a kiiaro. 4 Aↄ̃ lɛ́kpãsã pì kɛ̀mɛ gɛ̃̀n siigↄ̃, ben ma yã mɛ̀n doo pì sìńla. 5 À gɛ̃̀n sↄↄrode Sambala a ìba ke zĩ̀ma. À takada kɛ̀ wèe kãɛ’ↄ naaro kũna. 6 Wà kɛ̃̀ lá pì guu wà bè: Wa yãke wàpe mà bori pãndenↄ kiia, ben Gɛsɛmu bè yãpuramɛ. À bè mpi kↄ̃n Yuda kpaaanↄ a zɛo à bↄ kína yã kpɛɛmɛ. Beee yãnzin ée bĩi pì bozi. Wà bè dↄ ń yezi ǹ gↄ̃ Yudanↄ kína ũmɛ, 7 ben n annabinↄ dìɛ aↄ̃ o Yerusalɛmu kɛ̀ ḿbe ń kína ũ. Kína é yã pì ma. Beee yãnzin ǹ mↄ́ wà lɛ́ kpakↄ̃sↄ̃zi. 8 Ben ma lɛ́kpãsã kɛ̀nɛ ma bè: Yã kɛ̀ nɛ́ɛ oo kuuro. Ḿbe n yã pì ò n zĩndaa. 9 Aↄ̃ píngi aↄ̃ↄ yezi vĩa ma kũmɛ, aↄ̃ↄe daa wa ↄↄ é gↄ̃ dↄwazimɛ, wé e wà zĩi pì mì dɛro. Ma Luda, ǹ ma ↄↄ gba gbãaa.

10 Ma gaa Delaya nɛ́ Semaya, Mɛtabɛli dio bɛ, zaakɛ à a zĩnda yì a kpɛ́n. À bè: Wà kpakↄ̃a Luda kpɛ́n wà à gbà tatawalɛ, zaakɛ gbɛ̃nↄↄ e mↄↄ n dɛmɛ. Aↄ̃é mↄ́ wà n dɛ gwãavĩmɛ. 11 Ben ma bè: Ma taka è bàa síↄ́? Ma taka é fↄ̃ à gá utɛ Luda kpɛ́n ma zĩnda mìsina yãnziↄ́? Mɛ́ gáro. 12 Má dↄ̃ ma zĩndaa à yã pì e bↄ Luda kiiaro. À annabikɛyã pì ò ma yã musu kɛ̀ Tobia kↄ̃n Sambalao fĩa bònɛ yãnzimɛ. 13 À fĩa bònɛ lɛ vĩa e à ma kũ mà durun kɛ mà gá gwe, aↄ̃é gbasa wà ma tↄ́ yaka wà ma sↄ̃sↄ̃. 14 Ma Luda, Tobia kↄ̃n Sambalao yãkɛna pì gↄ̃ dↄngu. Nↄgbɛ̃ annabi Nↄadia yã gↄ̃ dↄngu dↄ kↄ̃n annabi kpaaa kɛ̀ aↄ̃ↄ yezi vĩa ma kũnↄ.

Yerusalɛmu bĩi mìdɛna

15 Gurↄ baplaa akuri awɛɛplaaa gbɛra wà bĩi pì mì dɛ̀ Ɛlulu mↄ gurↄ baaasↄↄrodeea. 16 Kɛ̀ wa ibɛɛnↄ à baaru mà bensↄ̃ borii kɛ̀ aↄ̃ↄ liganawaziinↄ wɛ́ɛ sìàlɛ, aↄ̃ kã gà aↄ̃ dↄ̃̀ sa kɛ̀ wa zĩi pì kɛ̀ kↄ̃n wa Luda gbãaao. 17 Gurↄ beeean Yudanↄ kínɛnↄↄ e takada kpãsãa Tobianɛ pari, bensↄ̃ Tobia pì e kpãsãańnɛ. 18 Yudanↄ yã yìo pari, zaakɛ Ara nɛ́ Sɛkanian à anzure ũ bensↄ̃ Bɛrɛkia nɛ́ Mɛsulamu bé Tobia nɛ́ Yoanana anzure ũ. 19 Aↄ̃è à sáabu kpá ma wáa dↄ, ben aↄ̃è ɛara wà ma yã tↄ̃kɛ̃nɛ. Tobia pì lánↄ kpã̀sãmɛ dↄ lɛ vĩa e à ma kũ.

7

1 Kɛ̀ wa bĩi bò bensↄ̃ ma à lɛ́ gbànↄ pɛ̀ɛpɛɛ, wà zɛ́dãkparinↄ kↄ̃n lɛ̀sirinↄ kↄ̃n Levinↄ dìɛ. 2 Ben ma a dãaro Anani dìɛ Yerusalɛmu gbɛ̃nsi ũ kↄ̃n zɛki gbãaa gbɛ̃nsi Ananiao, zaakɛ gbɛ̃ náanɛdeemɛ. À Luda vĩa vĩ dɛ gbɛ̃ pariinↄla. 3 Ma bèńnɛ: Wàtongae Yerusalɛmu bĩilɛ gbànↄ wɛ̃ro ai ↄfãntɛ̃ gá gbãa kũ. Wàgae zɛ́ tata wà gbãnganↄ dan ai zɛ́dãkparinↄ tá. Wà Yerusalɛmudeenↄ diɛdiɛ gudãkparinↄ ũ dↄ, aↄ̃ gbɛ̃kenↄ gↄ̃ kú dãkpakiia, aↄ̃ gbɛ̃kenↄ ń bɛ saɛ.

8

Ɛzɛra Musa doka kyókɛna

1 Baade píngi kàkↄ̃a kↄ̃n lɛdolɛo gãalɛ kɛ̀ kú Í bĩilɛ saɛ, ben wà bè dannɛri Ɛzɛranɛ à bↄ kↄ̃n Musa doka kɛ̀ Dii dìɛ Isarailinↄnɛ takadao. 2 Mↄ swɛɛplaa gurↄ káakun sa’ori Ɛzɛra bↄ̀ kↄ̃n Musa dokao parii aɛ. Gↄ̃gbɛ̃nↄ kↄ̃n nↄgbɛ̃nↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃é fↄ̃ wà yã maanↄ ń píngi kú gwe. 3 À aɛ dↄ̀ gãalɛ kɛ̀ kú Í bĩilɛ pì saɛa, ben èe takada pì kyó kɛɛ zaa kↄngↄ idɛ’idɛ ai ↄfãntɛ̃ kà mìdangura gↄ̃gbɛ̃nↄ kↄ̃n nↄgbɛ̃nↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃é fↄ̃ wà maanↄ wáa. Baade píngi swã dↄ̀ Musa doka takada pì kyókɛnazi. 4 Dannɛri Ɛzɛra zɛna tinti lezĩ kɛ̀ wà kɛ̀ kↄ̃n lío musu lá pì kyókɛna yãnzi. Matitia kↄ̃n Sɛmao kↄ̃n Anayao kↄ̃n Uriao kↄ̃n Ilikiao kↄ̃n Masiao kú à ↄplaazi. Pedaya kↄ̃n Misailio kↄ̃n Malakiao kↄ̃n Asumuo kↄ̃n Asabadanao kↄ̃n Zakario kↄ̃n Mɛsulamuo kú à ↄzɛɛzi. 5 Kɛ̀ Ɛzɛra takada wɛ̃̀, baade píngi è, zaakɛ à zɛkii lezĩ dɛńla. Kɛ̀ à wɛ̃̀, baade píngi fɛ̀ɛ wà zɛ̀. 6 Ɛzɛra Dii Luda Bítade sáabu kpà, ben baade píngi ↄ sɛ̀ musu aↄ̃ bè: Aami! Aami! Ben aↄ̃ mì pɛ̀ɛ tↄↄtɛ wà dↄnzi kɛ̀ Diinɛ. 7 Gurↄↄ kɛ̀ gbɛ̃nↄↄ zɛna gwe, Levi kenↄ Musa doka dàdańnɛ. Levi pìnↄ tↄ́n yɛ̀: Yesua, Bani, Serebia, Yami, Akubu, Sabetai, Odia, Masia, Kelita, Azaria, Yozabada, Anana kↄ̃n Pelayao. 8 Aↄ̃ Luda doka takada pì kyó kɛ̀, ben aↄ̃ bↄ̀kↄ̃tɛ wà à wɛ́ɛ wɛ̃̀ńnɛ, lɛ aↄ̃ e wà kyó pì dↄ̃. 9 Ben bùsu gbãade Nɛɛmaya kↄ̃n dannɛri sa’ori Ɛzɛrao kↄ̃n Levi kɛ̀ aↄ̃ↄe yã dadaa gbɛ̃nↄnɛnↄ bèńnɛ: Gurↄ kɛ̀kii nɛ́ Dii a Luda pↄ́mɛ. Àton kɛ wɛ̃ndaro àton ↄ́ↄ dↄro. Zaakɛ kɛ̀ aↄ̃ↄe Musa doka yã maa, aↄ̃ↄe ↄ́ↄ dↄↄ ń píngi. 10 Nɛɛmaya bè: À gá à pↄ́ nↄ́sidee ble à í nnannaa mi. À li gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ pↄ́ke vĩroonↄnɛ. Gurↄ kɛ̀kii nɛ́ wa Dii pↄ́mɛ. Àton sósobi ↄ́ↄ dↄro, zaakɛ pↄnnaa kɛ̀ Dii è kpáwa dɛ a gbãa’ekii ũ. 11 Levinↄ gàa wà gbɛ̃nↄ nↄ̀sɛ kpàɛńnɛ wà bè: À yĩtɛ! Gurↄ kɛ̀kii nɛ́ Luda pↄ́mɛ, àton sósobi ↄ́ↄ dↄro. 12 Ben aↄ̃ fɛ̀ɛ wà gàa wà pↄ́ blè aↄ̃ í mì, aↄ̃ lìkↄ̃nɛ aↄ̃ pↄnnaa kɛ̀ maamaa, zaakɛ aↄ̃ yã kɛ̀ wà òńnɛ mà sa.

13 Mↄↄ pì gurↄ plaadeea uabɛdeenↄ kↄ̃n sa’orinↄ kↄ̃n Levinↄ kàkↄ̃a dannɛri Ɛzɛrazi, lɛ wà e wà wɛ́ɛ tɛ́ Musa dokazi. 14 Ben aↄ̃ yã kɛ̀ Dii dìɛ Musanɛ è gwe à bè, Isarailinↄ gↄ̃ kú lá kutaanↄ guu mↄ swɛɛplaade zĩbaagurↄↄa, 15 aↄ̃ yã kɛ̀kii kpàakpa kɛ ń lakutunↄ guu kↄ̃n Yerusalɛmuo wà be: À bↄɛ à gá sɛ̃̀n à kù lánↄ kaso à suo kↄ̃n sãma lánↄ kↄ̃n swã̀ lánↄ kↄ̃n damina lánↄ kↄ̃n lí ↄrade lánↄ, lɛ à lá kutaanↄ dↄo lán à kú takadan nà. 16 Ben gbɛ̃nↄ gàa wà kàsokaso wà sùo, baade kutaa dↄ̀o a kpɛ́ musu ke ua ke Luda ua ke Í bĩilɛ gãalɛ ke Ɛflaimu bĩilɛ gãalɛ. 17 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ zĩ̀zↄkɛɛn pìnↄ lá kutaanↄ dↄ̀dↄ ń píngi, ben aↄ̃ↄ kú à guu. Zaa Nuni nɛ́ Yↄsua gurↄ ai gurↄ beeea Isarailinↄↄ e zĩbaa pì kɛ lɛro. Ben aↄ̃ pↄnnaa kɛ̀ maamaa. 18 Ɛzɛra ègↄ̃ Luda doka takada kyó kɛɛ lán guu è dↄ nà naana zaa zĩbaagurↄ káakua ai à gàa à mì dɛ̀o. Aↄ̃ zĩbaa pì kɛ̀ gurↄ swɛɛplaamɛ. À gurↄ sↄraagↄ̃deea aↄ̃ kakↄ̃ana kɛ̀ lán wà dìɛ nà.

9

Isarailinↄ ń durunnↄ ona Ludanɛ

1 Mↄ dↄ̃nkↄ̃ pì gurↄ baro awɛɛsiigↄ̃deea Isarailinↄ kↄ̃ kàkↄ̃a kↄ̃n lɛ́yinao kↄ̃n pↄsia utanↄ dadana, bùsu ká ń mìn. 2 Aↄ̃ ń zĩnda kɛ̃̀ bori pãndenↄa ben aↄ̃ↄ zɛna, aↄ̃ↄe ń durunnↄ kↄ̃n ń dezinↄ yãzaakɛnanↄ oo. 3 Aↄ̃ gↄ̃̀ zɛna guu kɛ̀ aↄ̃ↄ kún, ben wà Dii ń Luda doka takada kyó kɛ̀ńnɛ awa aagↄ̃, ben aↄ̃ ń durunnↄ ò aↄ̃ dↄnzi kɛ̀ Dii ń Ludanɛ awa aagↄ̃. 4 Levi kenↄ zɛna tinti kɛ̀ wà kɛ̀ńnɛ musu, aↄ̃ lɛ́ zù Dii ń Ludazi gbãngbãn. Aↄ̃ tↄ́nↄn yɛ̀: Yesua, Bani, Kadamiɛli, Sebania, Buni, Serebia, Bani kↄ̃n Kenanio. 5 Levinↄ Yesua kↄ̃n Kadamiɛlio kↄ̃n Banio kↄ̃n Asabaniao kↄ̃n Serebiao kↄ̃n Odiao kↄ̃n Sebaniao kↄ̃n Petayao bè:

À fɛɛ à Dii a Luda táaki lɛ́!

À kuu zaa káaku ai gurↄ píngi.

Wà n tↄ́ gakuidee bↄ,

à dɛ gbɛ̃ tↄ́kpana kↄ̃n táakiola píngi.

6 Ḿbe Dii ũ ndo.

N bàtuma kɛ̀ kↄ̃n n bɛɛ kɛ̀ kú musuo

kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ kú gweenↄ píngi.

N anduna kɛ̀ kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ kúnnↄ.

N ísiaa kɛ̀ kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ kú à guunↄ.

Nɛɛ̀ wɛ̃̀ndi kpá ń píngia,

n bɛ malaika pariinↄ è dↄnzi kɛnnɛ.

7 Ḿbe Dii Luda kɛ̀ à Abramu sɛ̀ ũ,

n bↄo Uru, Kaladia bùsun,

n à tↄ́ lìɛnɛ Ibraĩ.

8 Ń è à n náanɛ vĩ a swɛ̃̀ guu,

ben n bè n bà égↄ̃ kúo,

nɛ́ Kanaa bùsu kpáa kↄ̃n à boriinↄ,

bùsu kɛ̀ Itinↄ kↄ̃n Amↄrinↄↄ kún

kↄ̃n Pɛrizinↄ kↄ̃n Yebusinↄ kↄ̃n Gigasinↄ.

Ben n lɛ́ kɛ̀ ń gbɛ̃̀nɛ pì pàpa,

kɛ̀ ń maa yãnzi.

9 N nawɛ̃a kɛ̀ wa dezinↄ kɛ̀ Igipiti è,

n wiii kɛ̀ aↄ̃ↄ lɛ̀ Isia Tɛ̃aazi mà.

10 N sèedanↄ kↄ̃n dabuyãnↄ kɛ̀ Fili’aunanɛ,

ń mↄ́nzi kpàzi kↄ̃n à ìbanↄ

kↄ̃n à bùsudeenↄ ń píngi,

zaakɛ ń dↄ̃ lán aↄ̃ aĩa pãsĩ kɛ̀ kↄ̃n wa dezinↄ nà.

N tↄ́ bↄ̀ lán à kuu ai kↄ̃n a gbã̀ao nà.

11 N ísiaa zↄ̃̀kↄ̃rɛńnɛ,

ben aↄ̃ táa ò gukorin aↄ̃ bikũ̀.

N gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ pɛ̀ɛńzinↄ zù í lↄ̀n,

n ń zú lán gbɛ̀ bà í ìsi pì guu.

12 N dↄ n gbɛ̃nↄnɛ aɛ tɛ́luguu guu fãantɛ̃,

gwãavĩ sↄ̃ tɛ́ guu.

N zɛ́ kɛ̀ dɛ aↄ̃ sɛ́ pùńnɛ.

13 N pita Sinai kpiii musu,

n yã òńnɛ zaa musu.

N doka zɛ́de yãpuradee kpàḿma

kↄ̃n yã maaa kɛ̀ ń dìɛnↄ.

14 Ń tò aↄ̃ kámmabogurↄↄ dↄ̃̀ n pↄ́ ũ.

N n yãdiɛnanↄ kↄ̃n n ↄdↄkiio

kↄ̃n n dokao dà n zↄ̀bleri Musanɛ

ben à kpàḿma.

15 Kɛ̀ nↄaa ń dɛ́,

n pↄ́blee gbàrɛńnɛ zaa musu.

Kɛ̀ ímii ń dɛ́,

n í bↄ̀ńnɛ gbɛ̀sin.

Bùsu kɛ̀ n à lɛ́ gbɛ̃̀ńnɛ n bè nɛ́ kpáḿman

ń bèńnɛ aↄ̃ gá wà sí ń pↄ́ ũ.

16 Baa kↄ̃n beeeo wa dezi pìnↄ karambaani vĩ,

aↄ̃ swã gbãa kũ̀,

aↄ̃ègↄ̃ n yãdiɛnanↄ kũnaro.

17 Aↄ̃ gì n yã mazi,

dabuyã kɛ̀ ń kɛ̀ńnɛnↄ yã sã̀ńgu.

Aↄ̃ swã gbãa kũ̀ aↄ̃ bↄ̀ n yã kpɛɛ

aↄ̃ dↄn’aɛdee dìɛ à ɛara à táńyo zↄ̀bleen.

Luda, nɛɛ̀ gbɛ̃nↄ durun kɛ̃ńnɛ,

ń sùu vĩ kↄ̃n sósobio,

n pↄↄ è fɛ̃ kpaaro,

ń gbɛ̃kɛɛ vĩ bíta,

ben nɛ́ɛ pã kpáńziro.

18 Baa kɛ̀ aↄ̃ mↄ̀ kàsa lán zùswarenɛ bↄ̀rↄ bà,

aↄ̃ bè ń dii kɛ̀ à ń bↄ́ɛ Igipitin gwe,

bensↄ̃ aↄ̃ dↄkɛ̀nyo maamaa,

19 nɛ́ɛ pã kpáńzi gbáanlo

n sósobi bíta yãnzi.

Tɛ́luguu pì dↄ̀ńnɛ aɛ à zɛ́ ↄ̀dↄańnɛ fãantɛ̃,

tɛ́ pì zɛ́ kɛ̀ dɛ aↄ̃ sɛ́ pùńnɛ gwãavĩ,

èe ń tón zikiro.

20 N n Ninii kpàḿma à yã dàńnɛ.

Nɛ́ɛ ń tɛ̃ manaro,

kɛ̀ ímii e ń dɛɛ, n ń gbá í.

21 N ń gwá gbáan wɛ̃̀ baplaa,

pↄ́kee e kɛ̃sãḿmaro.

Aↄ̃ pↄ́kãsãanↄↄ e yakaro,

aↄ̃ gbá e sɛ́sɛro.

22 N boriinↄ kpàḿma kↄ̃n ń bùsunↄ,

n ń bùsu pìnↄ kpàatɛńnɛ míↄmiↄ.

Aↄ̃ Ɛsɛbↄ̃ kí Siↄ̃ bùsu sì ń pↄ́ ũ

kↄ̃n Basã kí Ogu pↄ́o.

23 Ń tò aↄ̃ boriinↄ pari kũ̀ lán sↄsↄnɛnↄ bà,

n gɛ̃ńyo bùsu kɛ̀ n ò ń denↄnɛ aↄ̃ gá wà sí ń pↄ́ ũu guu.

24 Kɛ̀ aↄ̃ nɛ́nↄ gàa wà bùsu pì sì ń pↄ́ ũ,

ben n Kanaa kɛ̀ aↄ̃ↄ kú gweenↄ kã dɛ̀ńnɛ,

n ń náńnɛ ń ↄzĩ kↄ̃n ń kínanↄ ń píngi,

n bùsu pì boriinↄ kpàḿma,

aↄ̃ ń pↄyeziyã kɛ̀ḿma.

25 Aↄ̃ wɛ́tɛ bĩideenↄ sì kↄ̃n tↄↄtɛ maaao,

aↄ̃ kpɛ́nↄ sì kↄ̃n pↄ́ maaa kɛ̀ aↄ̃ↄ kúnnↄ

kↄ̃n lↄ̀gↄ kɛ̀ wà yↄ̃̀nↄ

kↄ̃n geepi búnↄ kↄ̃n kùkpɛnↄ

kↄ̃n lí kɛ̀ wè à bɛɛ bleenↄ à kɛ̀ bíta.

Aↄ̃ pↄ́ blè wà kã̀ aↄ̃ mɛ̀ kpà,

aↄ̃ nnamana mà n aubarika bíta yãnzi.

26 Baa kↄ̃n beeeo aↄ̃ swã gbãa kũ̀,

ben aↄ̃ bↄ̀ n yã kpɛɛ,

aↄ̃ kpɛɛ lì n dokanɛ.

Aↄ̃ annabi kɛ̀ aↄ̃ lɛ́ dàḿma

lɛ aↄ̃ summaanↄ dɛ̀dɛ,

aↄ̃ dↄkɛ̀nyo maamaa.

27 N ń ná ń ibɛɛnↄnɛ ń ↄzĩ,

aↄ̃ gbãaa mↄ̀ńnɛ,

ben aↄ̃ wii lɛ̀nzi ń nawɛ̃akɛna guu.

Zaa musu n ń wɛ́ɛkɛɛ sì

n sósobi bíta yãnzi,

n mìsirinↄ dìɛńnɛ,

ben aↄ̃ ń bↄ́ ń ibɛɛ pìnↄ ↄzĩ.

28 Tó aↄ̃ à yĩi è,

aↄ̃è ɛara wà yã kɛ̀ à zaannɛɛ kɛmɛ,

ben n ń kpá ń ibɛɛnↄa,

aↄ̃ gbãaa blèḿma.

Aↄ̃ ɛ̀ara wà wii lɛ̀nzi,

ben zaa musu n ń wɛ́ɛkɛɛ sì,

n ń bↄ́ gɛ̃̀n ũgbangba n sósobi yãnzi.

29 N lɛ́ dàḿma aↄ̃ aɛ dↄ n dokaa,

mↄde aↄ̃ dↄkɛ̀nyo,

aↄ̃ègↄ̃ n yãdiɛnanↄ kũnaro,

yã kɛ̀ tó gbɛ̃ kũna eégↄ̃ kuu à gãzĩ.

Aↄ̃ zã̀ n yã pìnↄa aↄ̃ kpɛɛ lìnnɛ,

aↄ̃ swã gbãa kũ̀ aↄ̃ gì n yã mazi.

30 N mɛnańyo à wɛ̃̀ pari,

n Ninii yã dà n annabinↄnɛ,

ben aↄ̃ lɛ́ dàoḿma aↄ̃ↄe swã dↄziro,

ben n ń ná bori pãndenↄnɛ ń ↄzĩ.

31 N sósobi bíta guu nɛ́ɛ ń mì dɛro,

Luda sùude sósobideen n ũ,

nɛ́ɛ pã kpáńziro.

32 Beee yãnzi wa Luda,

ń bíta, ń gbãa bensↄ̃ ń naasi vĩ,

lán n bà ègↄ̃ kúwao n gbɛ̃kɛɛ guu nà,

nawɛ̃a kɛ̀ à wa le

kↄ̃n wa kínanↄ kↄ̃n wa dↄn’aɛdeenↄ

kↄ̃n wa sa’orinↄ kↄ̃n wa annabinↄ

kↄ̃n wa dezinↄ kↄ̃n n gbɛ̃nↄ ń píngi

zaa Asirianↄ kínanↄ gurↄ ai kↄ̃n a gbã̀ao,

ǹton tó à kɛnnɛ fétero.

33 Yã kɛ̀ à wa leenↄ píngi musu ń maa,

baa kɛ̀ wa yã zaaa kɛ̀, ń náanɛ vĩ.

34 Wa kínanↄ kↄ̃n wa dↄn’aɛdeenↄ

kↄ̃n wa sa’orinↄ kↄ̃n wa dezinↄ

aↄ̃ↄe zĩi kɛ n dokaaro,

aↄ̃ↄe làakari dↄ n yãdiɛnanↄaro

ke lɛ́ kɛ̀ ń dàḿmanↄ.

35 Baa gurↄↄ kɛ̀ aↄ̃ ń zĩnda vĩ

bensↄ̃ aↄ̃ pↄ́ maa parii kɛ̀ n ń gbánↄ vĩ

kↄ̃n bùsu yàasa taakidee kɛ̀ ń kpàḿmao,

aↄ̃ↄe dↄnziro,

aↄ̃ↄe kpɛɛ li ń yã zaaanↄnɛro.

36 Ǹ gwa! Zↄ̀nↄn wa ũ gbã̀a.

Bùsu kɛ̀ ń kpà wa dezinↄa

aↄ̃ à líbɛɛnↄ kↄ̃n à pↄ́ maaanↄ ble,

zↄ̀nↄn wa ũ à guu.

37 Kína kɛ̀ ń tò aↄ̃ kí blewaanↄ,

wa búgbɛ yàasanↄ gↄ̃̀ ń pↄ́ ũ

wa durunnↄ yãnzi.

Aↄ̃è kí blewa kↄ̃n wa pↄ́kãdeenↄ

lán aↄ̃ↄ yezi nà.

Wá kú wɛ́ɛtãmma bíta guu.

38 Yã beeenↄ yãnzi píngi wée lɛdolɛ kɛɛnyo kↄ̃n yãpuraao wée kɛ̃ɛ lá guu. Wa dↄn’aɛdeenↄ kↄ̃n Levinↄ kↄ̃n wa sa’orinↄↄ e ń sèeda kɛɛa.