BƆNA

Musa takada plaadee

Musa kuuna Igipiti 1:1-11:10

Luda bↄna kↄ̃n Isarailinↄ Igipiti 12:1-15:21

Isarailinↄ likↄ̃azↄ̃na gbáan 15:22-18:27

Luda bà kuuna kↄ̃n Isarailinↄ 19:1-20:26, 23:1-24:18

Bisakuta yã 31:1-18

Isarailinↄ Luda bà kuunańyo yã gborona 32:1-34:35

Bisakutadↄna 40:1-38

1

Wɛ́ɛtãna Isarailinↄa Igipiti

1 Isaraili nɛ́ kɛ̀ aↄ̃ tà Igipiti kↄ̃n ń de Yakubuo, baade kↄ̃n a bɛ gbɛ̃nↄ tↄ́n yɛ̀: 2 Rubɛni, Simɛↄ, Levi, Yuda, 3 Isaka, Zɛbuluni, Bɛyãmi, 4 Dani, Nafatali, Gada kↄ̃n Asao. 5 Yakubu borii pìnↄ ń píngi gↄ̃ↄn baaagↄ̃ akurimɛ. Yusufu sↄ̃ gĩakɛ à kú Igipiti kↄ̀. 6 Ben Yusufu gà kↄ̃n a vĩ̀inↄ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kuu a gurↄↄanↄ ń píngi. 7 Isarailinↄ nɛ́ ì wà kↄ̃̀, aↄ̃ kàara wà pari kũ̀ maamaa, aↄ̃ dà bùsu pìla píngi.

8 Kína dufu kɛ̀ Yusufu dↄ̃roo kpata blè Igipiti, 9 ben à bè a gbɛ̃nↄnɛ: À Isarailinↄ gwa, aↄ̃ pari kũ̀ wà dàwala. 10 Wà gá wà ↄ̃ndↄ̃ↄ daɛńzi lɛ aↄ̃ton kaararo yãnzi. Tó zĩ̀ fɛ̀ɛ, aↄ̃é na wa ibɛɛnↄa aↄ̃ zĩ̀ káwao aↄ̃é bↄɛ wa bùsun.

11 Ben wà gbɛ̃nↄ dìɛńnɛ ń diinↄ ũ aↄ̃ wɛ́ɛ tãḿma kↄ̃n zĩ gbãaa kɛnao. Lɛn aↄ̃ Pitomu kↄ̃n Ramɛsɛo kàɛ Fili’aunanɛ a pↄ́blekaɛkiinↄ ũ lɛ. 12 Mↄde dian wèe ĩa daaḿma nà, lɛn aↄ̃ègↄ̃ kaara lɛ aↄ̃ↄe daagula, ben swɛ̃̀ kɛ̃̀ Igipitinↄn ń yã musu. 13 Ben wà ń dá zↄ̀zĩ pãsĩn 14 wà ń nↄ̀sɛ yàka wà gũ̀ zĩ gbãaa dàńnɛ kↄ̃n kúnkubↄnanↄ kↄ̃n bura zĩ píngio. Wà zĩi pìnↄ dàńnɛ píngi pãsĩpãsĩ.

15 Ben Igipiti kína Eberu nɛ́sɛɛrinↄ sìsi, à doo tↄ́n Sifira, à doo sↄ̃ tↄ́n Pua. 16 À bèńnɛ: Tó é nɛ́ i Eberu nↄgbɛ̃nↄnɛ sa, tó gↄ̃gbɛ̃mɛ, à à dɛ. Tó nↄgbɛ̃mɛ sↄ̃, à à tó. 17 Nↄgbɛ̃ pìnↄↄ Luda vĩa vĩ, aↄ̃ↄe yã kɛ̀ à òńnɛ kɛro, aↄ̃ↄe nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ too. 18 Ben kína pì ń sísi à ń lá à bè: À kɛ̀ dia á kɛ̀ lɛ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tò? 19 Aↄ̃ wèàla wà bè: Eberu nↄgbɛ̃nↄↄ dɛ lán Igipiti nↄgbɛ̃nↄ bàro, aↄ̃ↄ wãa, ai wàgↄ̃ gá ká, aↄ̃è nɛ́ i. 20 Lɛn Isarailinↄↄ e kaara lɛ aↄ̃ↄe pari kũu. Ben Luda yã maaa kɛ̀ nɛ́sɛɛri pìnↄnɛ 21 à ń gbá nɛ́nↄ, kɛ̀ aↄ̃ↄ à vĩa vĩ yãnzi. 22 Ben Fili’auna yã dìɛ a gbɛ̃nↄnɛ ń píngi à bè: À Eberu nɛ́gↄ̃gbɛ̃ kɛ̀ wà ń ínↄ ká Nili ín ń píngi, mↄde à nɛ́nↄgbɛ̃nↄ tó.

2

Musa ina

1 Levi bori gↄ̃gbɛ̃ Levi bori nↄgbɛ̃ sɛ̀. 2 Nↄↄ pì nↄ̀ sì à nɛ́ ì gↄ̃gbɛ̃ ũ. Kɛ̀ à è nɛ́ pì maa, ben à à ùtɛ mↄ aagↄ̃. 3 Kɛ̀ èe fↄ̃ à à ùtɛ dↄro, à kɛbu gbíi sɛ̀ à kↄntaa lɛ̀a lɛ í tón gɛ̃ à guuro. Ben à nɛ́ pì dàn à gàa à dìɛ Nili í lɛ́a waa guu. 4 Nɛ́ pì dãree zɛ kãaa èe gwaa yã kɛ̀ eé à le.

5 Ben Fili’auna nɛ́nↄgbɛ̃ gàa zú o swaa pìzi, à gbɛ̃nↄↄ e lili oo swaa pì lɛ́a. À gbíi è diɛna waan, ben à a zↄ̀nↄkpare zĩ̀ à gàa à à sɛ̀. 6 Kɛ̀ à wɛ̃̀, à nɛ́ è dan, èe ↄ́ↄ dↄↄ. À kɛ̀nɛ wɛ̃nda à bè: Eberu nɛ́gↄ̃gbɛ̃mɛ. 7 Ben nɛ́ pì dãre mↄ̀ à bè Fili’auna nɛ́ pìnɛ: Ń yezi mà gá mà Eberu nↄgbɛ̃ sísinnɛ àgↄ̃ yↄ̃ kpaannɛ nɛ́ pìan yↄ́? 8 À wèàla à bè: Ee, ǹ gá! Ben nɛ́nↄgbɛ̃ pì gàa à nɛ́ pì da sìsi. 9 Fili’auna nɛ́nↄgbɛ̃ pì bènɛ: Ǹ nɛ́ pì sɛ́ ǹ táo ǹgↄ̃ à gwaamɛ, mɛ́gↄ̃ fĩa boonnɛ. Ben à nɛ́ pì sɛ̀ à tào, èe à gwaa. 10 Kɛ̀ nɛ́ pì bíta kũ̀, à à sɛ̀ à gàao Fili’auna nɛ́nↄgbɛ̃ pìnɛ, ben à à sì a nɛ́ ũ. À tↄ́ kpànɛ Musa, zaakɛ à bè, a à bↄ̀ í guumɛ.

Musa bàa lɛ́ à tana Midiã bùsun

11 Zĩkea kɛ̀ Musa kɛ̀ bíta, à gàa a bori Eberunↄ gwa, ben à zĩ gbãaa kɛ̀ aↄ̃ↄe kɛɛ è. À è Igipiti gbɛ̃ e a bori daa gbɛ̃ɛ. 12 Kɛ̀ à guu gwàgwa, èe gbɛ̃ke ero, ben à Igipiti gbɛ̃ pì dɛ̀ à à ùtɛ bùsu’ãatɛ̃n.

13 Kɛ̀ guu dↄ̀, à bↄ̀ à Eberunↄ è gↄ̃ↄn plaa, aↄ̃ↄe swèe kɛɛ. Ben à gbɛ̃ kɛ̀ à yã nnaroo là à bè: Bↄ́yãnzi nɛ́ɛ n gbɛ̃ndoo gbɛ̃ɛzi? 14 À wèàla à bè: Dé bé à n diɛ kí yãgↄ̃gↄ̃ri ũwee? Ń yezi ǹ ma dɛ lán n Igipiti gbɛ̃ dɛ̀ nàn yↄ́? Ben vĩa Musa kũ̀ à bè: Wà yã kɛ̀ má kɛ̀ dↄ̃̀ fá!

15 Kɛ̀ Fili’auna yã pì mà, èe wɛtɛɛ à Musa dɛ, ben à bàa lɛ̀nɛ à tà Midiã bùsun, ben à vɛ̃̀ɛ lↄ̀gↄ saɛ gwe. 16 Midiã sa’ori nɛ́nↄgbɛ̃nↄ vĩ gↄ̃ↄn swɛɛplaa, ben aↄ̃ mↄ̀ wà í tↄ̀, aↄ̃ↄ kà pↄ́kãdeenↄ gbãngo ímikiin ń de pↄ́kãdeenↄnɛ. 17 Kɛ̀ sãdãri kenↄ mↄ̀ aↄ̃ↄe pɛɛḿma, ben Musa fɛ̀ɛ à yã sìńyo, ben à í kpàńnɛ ń pↄ́kãdeenↄa. 18 Kɛ̀ aↄ̃ tà ń de Ruɛli kiia, à ń lá à bè: À kɛ̀ dia a su idɛ lɛ gbã̀a? 19 Aↄ̃ wèàla wà bè: Igipiti gↄ̃gbɛ̃ ke bé à wa si sãdãrinↄa. Àmbe se à í tↄ̀ à kpàwe wa pↄ́kãdeenↄa. 20 Ben à ń lá à bè: Adee pì kú mámɛ? Bↄ́yãnzi a gↄ̃gbɛ̃ pì tò gwezi? À à sísi à mↄ́ à pↄ́ blewao. 21 Musa mↄ̀, ben à wè à vɛ̃̀ɛ kↄ̃n gↄ̃gbɛ̃ pìo, ben gↄ̃gbɛ̃ pì a nɛ́nↄgbɛ̃ Zipora kpàa nↄↄ ũ. 22 Ben Zipora nɛ́ ì gↄ̃gbɛ̃ ũ, ben Musa tↄ́ kpànɛ Gɛsↄmu, à bè: Gbɛ̃ zĩ̀tↄn ma ũ gbɛ̃ pãndenↄ bùsun kɛ̀.

23 Kɛ̀ à gì kɛ̀, ben Igipiti kína gà. Isarailinↄↄ e mboo zↄ̀zĩi kɛ̀ aↄ̃ↄe kɛɛ yãnzi, aↄ̃ↄe wii lɛɛ, ben aↄ̃ wii pì Luda lè. 24 À ń mbona mà, à bà kɛ̀ kú kↄ̃n Ibraĩo kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo e sãnlo. 25 Luda Isarailinↄ gwà, ben aↄ̃ kɛ̀nɛ wɛ̃nda.

3

Luda Musa sisina

1 Musa e a anzure Midiã bùsu sa’ori pↄ́kãdeenↄ dãa à vĩ̀ gbáala ai à kà kpiii kɛ̀ wè sísi Orɛbu kiia. 2 Ben Dii Malaika bↄ̀ à mↄ̀zi tɛ́vura guu gyanton. Musa gyanto pì gwà à è tɛ́ kúa, mↄde èe tɛ́ kũro. 3 Ben à bè: Mɛ́ gá mà dabuyã pì gwa mà dↄ̃ pↄ́ kɛ̀ tò gyanto pì e tɛ́ kũuro. 4 Kɛ̀ Dii è à mↄ̀ gwa, ben à lɛ́ zùzi zaa gyanto pì guu à bè: Musa! Musa! Ben à wèàla à bè: Maɛ kɛ̀! 5 Luda bènɛ: Ǹton sↄ̃ziro. Ǹ n kyatee bↄbↄ, zaakɛ guu kɛ̀ ń zɛn kú adonamɛ. 6 Ben à bè: Mámbe n dezinↄ Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo Luda ũ. Ben Musa pↄ́ kù a wɛ́ɛa, kɛ̀ à Luda gwana vĩa vĩ yãnzi. 7 Ben Dii bè: Ma yã’ↄ̃amma kɛ̀ ma gbɛ̃nↄↄ kúo Igipiti è, ma wiii kɛ̀ aↄ̃ wɛ́ɛtãmmarinↄↄ tò aↄ̃ↄe lɛɛ mà. Má wahaa kɛ̀ aↄ̃ↄ kúo dↄ̃. 8 Ma pita mà ń sí Igipitinↄa mà ń bↄɛ bùsu pìn mà gáńyo bùsu maa yàasan, guu kɛ̀ zwi kↄ̃n zↄ́’io din, bùsu kɛ̀ Kanaanↄↄ kún kↄ̃n Itinↄ kↄ̃n Amↄrinↄ kↄ̃n Pɛrizinↄ kↄ̃n Ivinↄ kↄ̃n Yebusinↄo. 9 Isarailinↄ wiilɛna kà ma kiia tia sa, ma ĩaa kɛ̀ Igipitinↄↄ e daaḿma è. 10 Ǹ gá tia sa, ma n zĩ Fili’aunaamɛ lɛ ǹ ma gbɛ̃ Isarailinↄ bↄɛ Igipiti. 11 Ben Musa bè Ludanɛ: Dén ma ũ kɛ̀ mɛ́ gá Fili’auna kiia mà Isarailinↄ bↄɛ Igipiti? 12 Luda bènɛ: Mɛ́gↄ̃ kúnyo. Zĩna kɛ̀ ma n zĩi sèedan yɛ̀. Tó n ń bↄ́ɛ Igipiti, é dↄnzi kɛmɛ kpiii kɛ̀ kiia.

13 Ben Musa bè Ludanɛ: Tó ma gaa má ò Isarailinↄnɛ ma bè, aↄ̃ dezinↄ Luda bé à ma zĩḿma, tó aↄ̃ ma la n tↄ́zi sↄ̃ nɛ́? Mɛ́ beńnɛ diamɛ? 14 Luda wèàla à bè: Mámbe gbɛ̃ kɛ̀ má dɛ à ũu ũ. Ǹ ońnɛ kɛ̀ mámbe ma n zĩḿma. 15 Luda bènɛ dↄ: Ǹ o Isarailinↄnɛ kɛ̀ mamↄma Dii aↄ̃ dezinↄ Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo Luda bé à n zĩḿma. Ma tↄ́n gwe gurↄ píngi. Àgↄ̃ ma sisii lɛ ai a boriia. 16 Ǹ gá ǹ Isaraili gbɛ̃nsinↄ kakↄ̃a ǹ ońnɛ kɛ̀ mamↄma Dii aↄ̃ dezinↄ Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo Luda bé à bↄ̀ à mↄ̀nzi. Ǹ ońnɛ kɛ̀ mɛ́ɛ ń ee ma yã kɛ̀ wèe kɛɛńnɛ Igipiti è. 17 Mɛ́ ń bↄɛ Igipiti guu kɛ̀ wèe wɛ́ɛ tãaḿma pìn, mɛ́ gáńyo bùsu kɛ̀ Kanaanↄↄ kún kↄ̃n Itinↄ kↄ̃n Amↄrinↄ kↄ̃n Pɛrizinↄ kↄ̃n Ivinↄ kↄ̃n Yebusinↄo, guu kɛ̀ zwi kↄ̃n zↄ́’io din. 18 Aↄ̃é n yã ma. Mpi kↄ̃n Isaraili gbɛ̃nsinↄ à gá à Igipiti kína le à onɛ kɛ̀ mamↄma Dii Eberunↄ Luda ma bↄ ma mↄazi, ma bè à a gba zɛ́ à gá gurↄ aagↄ̃ↄ kɛ gbáan lɛ à saa o mamↄma Dii a Ludaa. 19 Má dↄ̃ kɛ̀ Igipiti kína é we à gáro, séto ma gã nàa. 20 Mɛ́ ↄ tↄ̃ Igipitinↄa, mɛ́ dabuyãnↄ kɛ mà kpáońzi, eé gbasa à a gbarɛ. 21 Mɛ́ tó Igipitinↄ a wɛ́ɛ gwa, lɛ tó ée taa, é tá ↄkoriro. 22 A nↄgbɛ̃ píngi kondogi ke vura nↄmaablebↄnↄ kↄ̃n pↄ́kãsãanↄ gbeka a Igipiti nↄgbɛ̃ daa kↄ̃n ń nↄgbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú a bɛɛnↄ, à da a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄnɛ kↄ̃n a nɛ́nↄgbɛ̃nↄ. Lɛn é Igipitinↄ pↄ́nↄ síḿma lɛ maamaa.

4

Musa gbana dabuyãkɛna zɛ́

1 Musa wèàla à bè: Tó aↄ̃ↄe ma náanɛ kɛro, ben aↄ̃ↄe ma yã maro, tó aↄ̃ bè ḿbe n bↄ n mↄmaziro sↄ̃ nɛ́? 2 Ben Dii a là à bè: Bↄ́n ń kũna gwee? À wèàla à bè: Gòmɛ. 3 Dii bènɛ: Ǹ gò pì pãɛ tↄↄtɛ. Kɛ̀ à pã̀ɛ, ben à lì mlɛ̃̀ ũ, ben Musa bↄ̀ru kpɛɛ. 4 Dii bènɛ: Ǹ ↄ bↄ ǹ kũ à vlãa. Kɛ̀ à kũ̀, ben à ɛ̀ara à lì gò ũ à ↄzĩ. 5 Dii bènɛ: Lɛn nɛ́ kɛ lɛ, lɛ aↄ̃ sí kɛ̀ mamↄma Dii aↄ̃ dezinↄ Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo Luda bé à bↄ̀ à mↄ̀nzi.

6 Dii ɛ̀ara à bènɛ dↄ: Ǹ n ↄↄ sↄtↄ n utan. Ben à sↄ̀tↄn. Kɛ̀ à bↄ̀, à è a ↄↄ lì kusu ũ, à kɛ̀ púu lán buu bà. 7 Dii bènɛ: Ǹ ɛara ǹ n ↄↄ sↄtↄ n utan. À ɛ̀ara à sↄ̀tↄn. Kɛ̀ à bↄ̀, à è à kɛ̀ a gbɛ̀n. 8 Dii bènɛ: Tó aↄ̃ↄe n náanɛ kɛ wà sèeda káakupↄ sìro, aↄ̃é à zãa pↄ́ sí. 9 Tó aↄ̃ↄe sèeda plaaa pìnↄ sí wà n yã mà sↄ̃ro, ǹ Nili í tↄ́ ǹ kwɛ́ɛ tↄↄtɛ, eé li aru ũ.

10 Ben Musa bènɛ: N yã nna Dii! Zaa zi yã’ona aagamaoro. Baa zaa gurↄↄ kɛ̀ n yã òmɛ, ma lɛ́ tìisimɛ. 11 Ben Dii bènɛ: Dé bé à lɛ́ dↄ̀ gbɛ̃nteenɛ? Dé bé è à nɛ́nɛ naɛ ke è à swãdo kũu? Dé bé è tó à guu e ke è à vĩ̀a kũu? Mamↄma Dii, mámbeeroo? 12 Ǹ gá! Mɛ́ n ĩan ká yã’onao, mɛ́ yã kɛ̀ nɛ́ oo dannɛ. 13 Ben à bè: N yã nna Dii! N yã nna! Ǹ gbɛ̃ pãnde zĩ. 14 Ben Dii pↄ fɛ̃̀ Musazi à bè: N vĩ̀i Aruna Levi borii kuuroo? Má dↄ̃ kɛ̀ yã’ona zĩ’ũoro. Èe mↄↄ danlɛ. Tó à wɛ́ɛ sìnlɛ, à pↄↄ é kɛ nna. 15 Ǹ yã oo ǹ yã kɛ̀ eé oo danɛ. Mapi, mɛ́gↄ̃ à ĩan ká kↄ̃n yã’onao, mɛ́gↄ̃ yã kɛ̀ é kɛɛ daaare. 16 Eé yã o gbɛ̃nↄnɛ n gɛ̃ɛ ũ, eégↄ̃ dɛ n lɛ́gbɛkpari ũ, nɛ́gↄ̃ dɛnɛ lán Luda bà. 17 Ǹ gò kɛ̀ sɛ́ ǹgↄ̃ kũna ǹ sèedanↄ kɛo.

Musa ɛarana Igipiti

18 Musa tà a anzure Yɛtoro kiia à bènɛ: Ǹ ma gba zɛ́ mà tá ma gbɛ̃nↄ kiia Igipiti, mà e tó aↄ̃ↄ kpɛ́ kú wɛ̃̀ndio ai tia. Yɛtoro bènɛ: Ǹ pita aafia. 19 Àɛ sↄ̃ Dii gĩakɛ à bè Musanɛ Midiã bùsun: Ǹ fɛɛ ǹ tá Igipiti, zaakɛ gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄe n wɛtɛɛ wà n dɛ yãanↄ gàga ń píngi. 20 Ben Musa a naↄ̃ sɛ̀ kↄ̃n a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ à ń dí zaakia, à lìara èe taa Igipiti à Luda gò pì kũna. 21 Ben Dii bènɛ: Tó n ka Igipiti, ǹ dabuyã kɛ̀ ma à gbãaa kpàmmaanↄ kɛ Fili’auna aɛ píngi. Mↄde mɛ́ à kùgbãa kũ, eé gí gbɛ̃nↄ gbarɛzi. 22 Ǹ onɛ mamↄma Dii ma bè, Isaraili boriin ma daudu ũ, 23 ben ma bènɛ à ma daudu gbarɛ à gá dↄnzi kɛmɛ. Lán à gì à gbarɛzi nà, mɛ́ à daudu dɛ sa.

24 Zɛ́ guu Musa e ii gukea, ben Dii à lè gwe à yezi à à dɛ. 25 Ben Zipora gbɛ̀ fɛ̃ɛ sɛ̀ à a nɛ́ bã̀ngu kɛ̀o à a gɛfↄↄ nà Musa gbáa à bè: Yãpuramɛ, ń dɛmɛ gↄ̃ arudee ũ. 26 Bã̀ngukɛna beee yãnzin à bènɛ gↄ̃ arudeezi. Ben Dii Musa tò.

27 Dii bè Arunanɛ: Ǹ gá da Musalɛ gbáan. Ben à gàa à à lè Luda kpiii kiia, à lɛ́ pɛ̀ à gasua. 28 Musa yã kɛ̀ Dii a zĩ à oo tↄ̃kɛ̃̀ Arunanɛ kↄ̃n sèeda kɛ̀ à bènɛ à kɛɛnↄ. 29 Ben Musa kↄ̃n Arunao tà Igipiti aↄ̃ Isaraili gbɛ̃nsinↄ kàkↄ̃a. 30 Aruna yã kɛ̀ Dii ò Musanɛ tↄ̃kɛ̃̀ńnɛ ń píngi, ben Musa dabuyã pìnↄ kɛ̀ Isarailinↄ wáa. 31 Aↄ̃ yã pì sì. Kɛ̀ aↄ̃ↄ mà Dii bé à mↄ̀ ń gwa à ń yã’ↄ̃amma è, ben aↄ̃ kùɛ wà dↄnzi kɛ̀nɛ.

5

Musa kↄ̃n Arunao gana Fili’auna aɛzĩ

1 Beee gbɛra Musa kↄ̃n Arunao gàa wà Fili’auna lè aↄ̃ bènɛ: Yã kɛ̀ Dii Isarailinↄ Ludaa òn yɛ̀. À bè ǹ a gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá zĩbaa kɛare gbáan. 2 Fili’auna wèńla à bè: Dén Dii ũ kɛ̀ mà à yã ma mà Isarailinↄ gbarɛɛ? Má Dii dↄ̃ro. Mɛ́ Isarailinↄ gbarɛro. 3 Ben aↄ̃ bènɛ: Eberunↄ Luda bé à bↄ̀ à mↄ̀wazi. Ǹ wa gba zɛ́ wà gá wà gurↄ aagↄ̃ↄ kɛ gbáan wà saa o Dii wa Luda pìa, lɛ àton gyãa káwaguro kesↄ̃ zĩ̀. 4 Ben Igipiti kína pì bè Musa kↄ̃n Arunaonɛ: À kɛ̀ dia á tò gbɛ̃nↄ làakari e goo ń zĩia? À sↄkpa a zĩia. 5 Ben à ɛ̀ara à bè: Kɛ̀ gbɛ̃nↄ pari kũ̀ sa, ben á yezi aↄ̃ kámma bo kↄ̃n ń zĩioↄ́?

6 Zĩ beeea Fili’auna yã dìɛ Isaraili wɛ́ɛtãmmarinↄnɛ kↄ̃n ń dↄn’aɛdeenↄ à bè: 7 Àton sɛ̃̀buru kpáḿma aↄ̃ kúnku bↄo lán eè kɛ nà yã dↄro. Aↄ̃ gá wà ń pↄ́ kɛ̃ ń zĩnda. 8 Mↄde aↄ̃ kúnku bↄ lán aↄ̃è bↄ nà yã lɛ́n. Àton lagońnɛro, zaakɛ mɛadeenↄmɛ. Beee yãnzi aↄ̃ wiii ègↄ̃ dↄ, aↄ̃ↄe bee wà yezi wà gá saa o ń Ludaazi. 9 À zĩi kaarańnɛ lɛ aↄ̃ton ĩampakii e aↄ̃ làakari kpá ɛgɛyãnↄa dↄro.

10 Ben aↄ̃ wɛ́ɛtãmmari pìnↄ kↄ̃n ń dↄn’aɛdeenↄ mↄ̀ aↄ̃ bèńnɛ: Fili’auna bè wàton sɛ̃̀buru kpáawa dↄro. 11 À gá à wɛtɛ a zĩnda guu kɛ̀ é en. Baa kↄ̃n beeeo wé zĩi lagoarero, baa féte. 12 Ben aↄ̃ fã̀akↄ̃a wà gàa Igipiti gu píngi sɛ̃̀ kɛ̃ sɛ̃̀buru ũ. 13 Aↄ̃ wɛ́ɛtãmmari pìnↄ ègↄ̃ nakↄ̃rɛɛḿma lán guu e dↄↄ nà, lɛ aↄ̃ ń zĩ nɛ lán aↄ̃è nɛ nà gurↄↄ kɛ̀ wèe sɛ̃̀buru kpaaḿma. 14 Wà gbɛ̃na kɛ̀ Isaraili dↄn’aɛdee kɛ̀ aↄ̃ wɛ́ɛtãmmarinↄↄ dìɛnↄnɛ wà bèńnɛ: À kɛ̀ dia ée kúnku bↄ gbã̀a ke gĩa à kà lán wà a lɛ́ dìɛare nà yãroo? 15 Ben Isaraili dↄn’aɛdeenↄ gàa wà wii lɛ̀ Fili’aunaa wà bè: À kɛ̀ dia nɛ́ɛ kɛɛ wamↄwa n zↄ̀blerinↄnɛ lɛɛ? 16 Wèe sɛ̃̀buru kpaawa dↄro, ben wèe bee wà kúnku bↄ. Wèe wa gbɛ̃ɛ, mↄde n gbɛ̃nↄ bé wà taari vĩ. 17 Ben à bè: Mɛadeenↄn a ũ. Lɛn á dɛ lɛ! Beee yãnzi eègↄ̃ bee é gá saa o Diiazi. 18 À gá zĩi kɛ. Weé sɛ̃̀buru kpáawa dↄro, baa kↄ̃n beeeo é kúnku bↄ lán wà dàare nà lɛ́mmɛ.

19 Kɛ̀ wà ò Isaraili dↄn’aɛdeenↄnɛ aↄ̃ton gurↄ doo kúnkubↄna lagoro, aↄ̃ↄ dↄ̃̀ kɛ̀ wà yã è sa. 20 Kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ Fili’auna kiia, aↄ̃ dàkↄ̃rɛ kↄ̃n Musao kↄ̃n Arunao, aↄ̃ↄe ń dãa, 21 ben aↄ̃ bèńnɛ: Dii a yã gwa à yãkpaɛ kɛao, zaakɛ á tò Fili’auna kↄ̃n a gbɛ̃nↄↄ ye wa kãziro. A wa dɛna gbãaa kpàḿman gwe. 22 Ben Musa lìara à gàa à bè Diinɛ: Dii, bↄ́yãnzi n ĩa dà gbɛ̃ pìnↄa? Beee yãnzin n ma zĩziↄ́? 23 Zaa gurↄↄ kɛ̀ ma gaa ma yã ò Fili’aunanɛ kↄ̃n n tↄ́o, ben èe ĩa da n gbɛ̃nↄa, ben nɛ́ɛ ń bↄ sↄ̃ro nɛ́!

6

Dii lɛ́gbɛ̃na Musanɛ Isarailinↄ mìsina yã musu

1 Ben Dii bènɛ: Nɛ́ yã kɛ̀ mɛ́ kɛ Fili’aunanɛ e tia. Eé ń gbarɛ ma gbãa bíta yãnzi. Eé pɛ́ḿma a bùsun ma gbãa bíta yãnzi. 2 Ben Luda ɛ̀ara à yã ò Musanɛ à bè: Mámbe Dii ũ, 3 ma bↄ ma mↄ Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuozi Luda Gbãapingide ũ, mↄde aↄ̃ↄe ma dↄ̃ ma tↄ́ Diiaro. 4 Ma bà kúńyo, ma bè mɛ́ Kanaa bùsu kɛ̀ aↄ̃ↄ kú à guu gbɛ̃ zĩ̀tↄ ũ kpáḿma. 5 Ma Isarailinↄ mbona mà aↄ̃ zↄ̀blena Igipitinↄnɛ yãnzi, ben ma bà kɛ̀ kúńyo pì yã e sãmaguro. 6 Beee yãnzi ǹ o Isarailinↄnɛ kɛ̀ mámbe Dii ũ. Mɛ́ a bↄ zĩ gbãaa kɛ̀ Igipitinↄↄ dàaree guu, mɛ́ a bↄ zↄ̀bleen. Mɛ́ yãkpaɛ kɛńyo mà a bↄ kↄ̃n ma gã̀sã gbãaao. 7 Mɛ́ a sɛ́ ma gbɛ̃nↄ ũ, mɛ́gↄ̃ dɛ a Luda ũ, égↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ mámbe Dii a Luda kɛ̀ à a bↄ Igipiti zĩ gbãaa guu ũ. 8 Mɛ́ gáao bùsu kɛ̀ ma à lɛ́ gbɛ̃̀ Ibraĩnɛ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo guu. Mɛ́ a gba àgↄ̃ vĩ. Mámbe Dii ũ.

9 Musa yã pì ò Isarailinↄnɛ, mↄde aↄ̃ↄe à yã maro kɛ̀ zↄ̀zĩ pãsĩ ń mɛ̀ yↄ̀ yãnzi. 10 Ben Dii ò Musanɛ à bè: 11 Ǹ gá ǹ o Igipiti kí Fili’aunanɛ à Isarailinↄ gbarɛ aↄ̃ bↄɛ a bùsun. 12 Ben Musa wè Diila à bè: Lán Isarailinↄ è ma yã maro nà, mamↄma kɛ̀ ma lɛ́ tìisi, dian Fili’auna é ma yã ma nà?

Musa kↄ̃n Arunao bori bↄzia

13 Dii yã ò Musanɛ kↄ̃n Arunao Isarailinↄ yã musu kↄ̃n Igipiti kínao, à òńnɛ aↄ̃ bↄɛ kↄ̃n Isarailinↄ Igipiti. 14 Aↄ̃ bori uabɛde káakunↄ tↄ́n yɛ̀. Isaraili daudu Rubɛni nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn yɛ̀: Anↄku, Palu, Ɛzɛrↄnu, Kaami. Rubɛni boriinↄn gwe danɛdanɛ. 15 Simɛↄ nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn yɛ̀: Yemuɛli, Yami, Oada, Yakĩ, Zoa kↄ̃n Kanaa nↄgbɛ̃ nɛ́ Soluo. Simɛↄ boriinↄn gwe danɛdanɛ. 16 Levi nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tↄ́n yɛ̀ aↄ̃ boriinↄa: Gɛsↄnu, Koa, Mɛrari. Levi kɛ̀ wɛ̃̀ baswɛɛdo akuri awɛɛswɛɛplaamɛ. 17 Gɛsↄnu nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn yɛ̀ aↄ̃ boriinↄa danɛdanɛ: Libini kↄ̃n Simɛio. 18 Koa nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tↄ́n yɛ̀: Amlamu, Iza, Ɛblↄnu, Uziɛli. Koa kɛ̀ wɛ̃̀ baswɛɛdo akuri awɛɛ’aagↄ̃mɛ. 19 Mɛrari nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Mali kↄ̃n Musio ũ. Levi boriinↄn gwe danɛdanɛ.

20 Amlamu a dasɛ̃ Yↄkɛbɛdi sɛ̀ nↄↄ ũ, ben à Aruna kↄ̃n Musao ìo. Amlamu kɛ̀ wɛ̃̀ baswɛɛdo akuri awɛɛswɛɛplaamɛ. 21 Iza nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Kora kↄ̃n Nɛfɛgio kↄ̃n Zikirio ũ. 22 Uziɛli nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Misaili kↄ̃n Ɛlɛzafão kↄ̃n Sitirio ũ. 23 Aruna Aminadabu nɛ́ Ɛlisɛba, Nasↄ̃ dãre sɛ̀ nↄↄ ũ, ben à Nadabu kↄ̃n Abiuo kↄ̃n Ɛlɛazao kↄ̃n Itamao ìo. 24 Kora nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Asi kↄ̃n Ɛlɛkanao kↄ̃n Abiasafao ũ. Kora boriinↄn gwe danɛdanɛ. 25 Aruna nɛ́ Ɛlɛaza Putiɛli nɛ́nↄgbɛ̃nↄ doke sɛ̀ nↄↄ ũ, ben à Finɛasi ìo. Levi bori uabɛde káakunↄn gwe danɛdanɛ.

26 Aruna kↄ̃n Musa kɛ̀ Dii òńnɛ aↄ̃ Isarailinↄ bↄɛ Igipiti gãli kↄ̃n gãlion gwe. 27 Aↄ̃pinↄ bé wà yã ò Igipiti kí Fili’aunanɛ lɛ aↄ̃ Isarailinↄ bↄɛ Igipiti. 28 Kɛ̀ Dii yã ò Musanɛ Igipiti, 29 à bè ambe Dii ũ, yã kɛ̀ ée oonɛn à o Fili’aunanɛ píngi. 30 Ben Musa bènɛ a lɛ́ tìisi, dian Fili’auna é a yã ma nà?

7

Kisia mɛ̀n kuri zĩna Igipitia

1 Ben Dii bè Musanɛ: Ǹ gwa! Ma n kɛ lán ma bà Fili’aunanɛ, bensↄ̃ n vĩ̀i Aruna dɛ n lɛ́gbɛkpari ũ. 2 Ǹ yã kɛ̀ má ònnɛ píngi o n vĩ̀i Arunanɛ, eé o Fili’aunanɛ à Isarailinↄ gbarɛ aↄ̃ bↄɛ a bùsun. 3 Baa kↄ̃n beeeo mɛ́ à kùgbãa kũ. Mɛ́ sèedanↄ kↄ̃n dabuyãnↄ kɛ Igipiti pari, 4 mↄde Fili’auna é a yã maro. Mɛ́ ↄ tↄ̃ Igipitia mà yãkpaɛ kɛńyo pãsĩpãsĩ, mɛ́ bↄ kↄ̃n ma zĩ̀kpɛ Isarailinↄo. 5 Tó ma bↄ ma gbãaao Igipitia, mɛ́ Isarailinↄ bↄɛn, Igipitinↄ é dↄ̃ sa kɛ̀ mámbe Dii ũ. 6 Ben Musa kↄ̃n Arunao kɛ̀ lán Dii òńnɛ nà. 7 Gurↄↄ kɛ̀ aↄ̃ yã ò Fili’aunanɛ, Musa kuu wɛ̃̀ basiigↄ̃, Aruna sↄ̃ wɛ̃̀ basiigↄ̃ awɛɛ’aagↄ̃.

8 Ben Dii bè Musanɛ kↄ̃n Arunao: 9 Tó Fili’auna dabuyã gbèkamma, ǹ o Arunanɛ à a gò sɛ́ à pãɛ à aɛ, eé li mlɛ̃̀ ũ. 10 Kɛ̀ Musa kↄ̃n Arunao gàa Fili’auna kiia, aↄ̃ↄ kɛ̀ lán Dii òńnɛ nà. Aruna a gò sɛ̀ à pã̀ɛ Fili’auna kↄ̃n a ìbanↄ aɛ, ben à lì mlɛ̃̀ ũ. 11 Ben Fili’auna Igipiti wɛ́ɛzɛ̃rinↄ kↄ̃n ɛ̃zɛ̃deenↄ sìsi, ben aↄ̃ dabuyã dↄ̃nkↄ̃ pìnↄ kɛ̀ se ń ɛ̃zɛ̃dekɛɛ guu. 12 Kɛ̀ aↄ̃ baade a gò pã̀ɛ, ben aↄ̃ gò pìnↄ lì mlɛ̃̀nↄ ũ, ben Aruna gò ń pↄ́nↄ mↄ̀mↄ. 13 Fili’auna swã gbãa, èe ń yã maro lán Dii ò nà.

Ínↄ lina aru ũ

14 Dii bè Musanɛ: Fili’auna kù gbãa à gì gbɛ̃nↄ gbarɛzi. 15 Ǹ gá ǹ à le zia kↄngↄ gurↄↄ kɛ̀ èe gaa swaazi. Ǹgↄ̃ à dãa Nili saɛ gwe. Ǹgↄ̃ n gò kɛ̀ lì mlɛ̃̀ ũu pì kũna. 16 Ǹ benɛ mamↄma Dii Eberunↄ Luda ma n zĩa, ń ònɛ à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛmɛ gbáan, mↄde ai tia à gìmazi. 17 Mamↄma Dii ma bè, yã kɛ̀ eé tó àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ mámbe Dii ũun yɛ̀. Tó n Nili í lɛ̀ kↄ̃n gò kɛ̀ ń kũnao, eé li aru ũ. 18 Kpↄ̀ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú í pì guunↄ é gaga, Nili í é gũu sↄ̃, Igipitinↄ é fua wà mi.

19 Ben Dii ɛ̀ara à bè Musanɛ: Ǹ o Arunanɛ à a gò sɛ́ à dↄ Igipiti ínↄla, aↄ̃ swaanↄ kↄ̃n ń swa’ↄnɛnↄ kↄ̃n ń íbↄkiinↄ kↄ̃n ń íkakiinↄ píngi é gↄ̃ aru ũ. Aru égↄ̃ dagula Igipiti, baa kpɛ̃ɛnↄ kↄ̃n orozã guunↄ.

20 Ben Musa kↄ̃n Arunao kɛ̀ lán Dii òńnɛ nà. Aruna a gò pì sɛ̀, à Nili í lɛ̀o Fili’auna kↄ̃n a ìbanↄ wáa, ben í pì gↄ̃̀ aru ũ píngi. 21 Kpↄ̀ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú à guunↄ gàga, ben Nili í pì gũu sↄ̃̀, Igipitinↄ fùa wà mi. Aru dagula Igipiti. 22 Igipiti ɛ̃zɛ̃deenↄↄ kɛ̀ lɛ se ń ɛ̃zɛ̃dekɛɛ guu, ben Fili’auna kùgbãa kũ̀, èe ń yã maro lán Dii ò nà. 23 Fili’auna lìara à tà a bɛ, èe yã pì da sero. 24 Igipitinↄ íbↄkii yↄ̃̀yↄ̃ Nili baa lɛ wà í mi, zaakɛ aↄ̃ↄe fↄ̃ wà swada í mìro. 25 À kuu lɛ ai gurↄ swɛɛplaamɛ Dii Nili lɛna gbɛra.

8

Blↄ̀nↄ dagulana

1 Ben Dii bè Musanɛ: Ǹ gá ǹ o Fili’aunanɛ, mamↄma Dii ma bè à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛmɛ. 2 Tó à gì ń gbarɛzi sↄ̃, mɛ́ tó blↄ̀nↄ da à bùsu gu píngila. 3 Blↄ̀nↄ é Nili pa ai aↄ̃ bikũ baa, aↄ̃é gɛ̃ à ua guu ai à kpɛ́n, aↄ̃é didi à gádoa. Aↄ̃é gɛ̃ à ìbanↄ uanↄ guu kↄ̃n à gbɛ̃nↄ uanↄ. Aↄ̃é ká à kĩinↄ kↄ̃n à gónↄ guu. 4 Blↄ̀nↄ é didia kↄ̃n à gbɛ̃nↄ kↄ̃n à ìbanↄ ń píngi.

5 Dii ɛ̀ara à bè Musanɛ: Ǹ o Arunanɛ à a gò sɛ́ à dↄ swaanↄla kↄ̃n swa’ↄnɛnↄ kↄ̃n íbↄkiinↄ, blↄ̀nↄ é da Igipiti bùsula. 6 Kɛ̀ Aruna a gò dↄ̀ Igipiti ínↄla, ben blↄ̀nↄ bↄ̀ɛ wà dà bùsu pìla. 7 Ben ɛ̃zɛ̃dee pìnↄↄ kɛ̀ lɛ se ń ɛ̃zɛ̃dekɛɛ guu, aↄ̃ↄ tò blↄ̀nↄ dà Igipitila.

8 Ben Fili’auna Musa kↄ̃n Arunao sìsi à bè: À agbaa kpá Diinɛ à blↄ̀nↄ kɛ̃ma kↄ̃n ma gbɛ̃nↄ, mɛ́ a gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá saa oa. 9 Ben Musa bè Fili’aunanɛ: Ǹ gurↄↄ diɛmɛ mà agbaa kpánnɛ Diinɛ kↄ̃n n ìbanↄ kↄ̃n n gbɛ̃nↄ, lɛ à blↄ̀nↄ kɛ̃mma kↄ̃n n uanↄ aↄ̃égↄ̃ kú swaazi ado. 10 Fili’auna bè: Zia. Ben Musa bè: Eé kɛ lán ń ò nà lɛ ǹgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ gbɛ̃kee dɛ lán Dii wa Luda bàro. 11 Blↄ̀nↄ é kɛ̃mma kↄ̃n n uanↄ kↄ̃n n ìbanↄ kↄ̃n n gbɛ̃nↄ aↄ̃égↄ̃ kú swaazi ado.

12 Kɛ̀ Musa kↄ̃n Arunao gù Fili’auna kiia, Musa wɛ́ɛ kɛ̀ Diia blↄ̀ kɛ̀ aↄ̃ dà Fili’aunalaanↄ yã musu. 13 Dii Musa wɛ́ɛkɛɛ sì, ben blↄ̀nↄ gàga kpɛ́nↄ guu kↄ̃n uanↄ kↄ̃n buraanↄ. 14 Wà ń kákakↄ̃a, ben bùsu gũu sↄ̃̀ píngi. 15 Kɛ̀ Fili’auna è à kɛ̀ sã̀ↄ, à swã kpɛ́ gbãa, ben à gì Musa kↄ̃n Arunao yã mazi lán Dii ò nà.

Gãi dagulana

16 Dii bè Musanɛ: Ǹ o Arunanɛ à a gò sɛ́, à tↄↄtɛ lɛ́o, bùsuti é li gãi ũ Igipiti gu píngia. 17 Ben aↄ̃ↄ kɛ̀ lɛ. Aruna a gò sɛ̀ à tↄↄtɛ lɛ̀o, ben bùsuti lì gãinↄ ũ, aↄ̃ dà gbɛ̃nteenↄla kↄ̃n nↄ̀bↄnↄ. Igipiti bùsuti lì gãinↄ ũ píngi. 18 Ɛ̃zɛ̃deenↄↄ yↄ̃̀ wà gwà se ń ɛ̃zɛ̃dekɛɛ guu, ben aↄ̃ fùa. Gãinↄ dà gbɛ̃nteenↄla kↄ̃n nↄ̀bↄnↄ. 19 Ben ɛ̃zɛ̃deenↄ bè Fili’aunanɛ: Luda ↄgbɛmɛ. Mↄde Fili’auna swã kpɛ́ gbãa, à gì ń yã mazi lán Dii ò nà.

Ifĩinↄ dagulana

20 Dii bè Musanɛ: Ǹ fɛɛ kↄngↄ idɛ’idɛ ǹ gá ǹ Fili’auna le gurↄↄ kɛ̀ èe gaa swaazi, ǹ onɛ mamↄma Dii ma bè, à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛmɛ. 21 Tó à gì ń gbarɛzi, mɛ́ ifĩinↄ daàla kↄ̃n à ìbanↄ kↄ̃n à gbɛ̃nↄ kↄ̃n à kpɛ́nↄ. Igipiti kpɛ́nↄ é pa kↄ̃n ifĩinↄ, baa tↄↄtɛ aↄ̃é daàla. 22 Gurↄ beeea mɛ́ Gosɛ̃ bùsu guu kɛ̀ ma gbɛ̃nↄↄ kún tó ado. Gwen ifĩinↄ é dan gularo, lɛ àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ mámbe Dii ũ à bùsun. 23 Mɛ́ ma gbɛ̃nↄ dↄ̃kↄ̃zi kↄ̃n à gbɛ̃nↄ. Zian sèeda pì é kɛ.

24 Ben Dii kɛ̀ lɛ. Ifĩinↄ kà Fili’auna ua guu kↄ̃n à ìbanↄ uanↄ. Igipiti yàka píngi ifĩinↄ yãnzi. 25 Ben Fili’auna Musa kↄ̃n Arunao sìsi à bè: À gá saa o a Ludaa bùsu kɛ̀n. 26 Ben Musa bènɛ: Eé sí kɛ wà kɛ lɛro, zaakɛ pↄ́ kɛ̀ wé saa oo Dii wa Ludaa pì dɛ Igipitinↄnɛ tɛ̃̀ ũmɛ. Tó wa saa ò kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ dɛńnɛ tɛ̃̀ ũuo ń wáa, aↄ̃é wa pápa gbɛ̀o wà wa dɛdɛroo? 27 Wé táa o gbáan gurↄ aagↄ̃mɛ, wé gbasa wà saa o Dii wa Ludaa lán à òwe nà. 28 Ben Fili’auna bè: Mɛ́ a gbarɛ à gá saa o Dii a Ludaa gbáan, mↄde àton gá zã̀ro. À agbaa kpanɛmɛ sa. 29 Musa bènɛ: Tó ma ta, mɛ́ agbaa kpánɛ, eé ifĩinↄ kɛ̃mma zia kↄ̃n n ìbanↄ kↄ̃n n gbɛ̃nↄ. Mↄde ǹton mↄnafiki kɛ dↄro. Ǹ tó gbɛ̃nↄ gá saa o Diia. 30 Kɛ̀ Musa bↄ̀ Fili’auna kiia, à agbaa kpànɛ Diinɛ. 31 Dii à wɛ́ɛkɛɛ sì, ben ifĩinↄ kɛ̃̀ Fili’aunaa kↄ̃n a ìbanↄ kↄ̃n a gbɛ̃nↄ. Èe gↄ̃ gukearo, baa mɛ̀n do. 32 Mↄde Fili’auna swã kpɛ́ gbãa ai tia, à gì ń gbarɛzi.

9

Pↄ́kãdeenↄ gagana

1 Dii bè Musanɛ: Ǹ gá ǹ Fili’auna le ǹ onɛ Dii Eberunↄ Luda bè à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛmɛ. 2 Tó à gì ń gbarɛzi, tó à kpɛ́ ń kũna ai tia, 3 mɛ́ ↄ tↄ̃ à pↄ́kãdeenↄa bura. Mɛ́ gagyã pãsĩ ká à sↄ̃nↄn kↄ̃n à zaakinↄ kↄ̃n à lakuminↄ kↄ̃n à zùnↄ kↄ̃n à sãanↄ kↄ̃n à blènↄ. 4 Mɛ́ Isaraili pↄ́kãdeenↄ dↄ̃kↄ̃zi kↄ̃n Igipitinↄ pↄ́nↄo. Isarailinↄ pↄ́kãdeenↄ ke é garo. 5 Mamↄma Dii ma à gurↄↄ dìɛ. Zian mɛ́ beee kɛ bùsu kɛ̀n.

6 Kɛ̀ guu dↄ̀, ben Dii kɛ̀ lɛ. Igipitinↄ pↄ́kãdeenↄ gàga píngi, mↄde Isarailinↄ pↄ́kãdeenↄ kee e garo. 7 Fili’auna yã kɛ̀ kɛ̀ pì gbèka, à mà Isarailinↄ pↄ́kãdeenↄ kee e garo, mↄde à swã kpɛ́ gbãa, à gì gbɛ̃ pìnↄ gbarɛzi.

Bↄ̀gĩi kana Igipitinↄn

8 Dii bè Musanɛ kↄ̃n Arunao: À mↄ̀dakpɛ túbu kↄ ↄkũ doodo, Musa fã Fili’auna aɛ. 9 Eé da Igipiti bùsula píngi lán lutɛ̃ bà, eé ká gbɛ̃nteenↄn kↄ̃n nↄ̀bↄnↄ bↄ̀gĩi ũ gu píngia. 10 Ben aↄ̃ mↄ̀dakpɛ túbu sɛ̀ɛ aↄ̃ gàao Fili’auna kiia. Kɛ̀ Musa túbu pì fã̀ musu, ben à kà gbɛ̃nteenↄn kↄ̃n nↄ̀bↄnↄ bↄ̀gĩi ũ. 11 Ɛ̃zɛ̃deenↄↄ e fↄ̃ wà gàa Musa kiiaro bↄ̀gĩi pìnↄ yãnzi, zaakɛ à dàńla kↄ̃n Igipitinↄ ń píngi. 12 Ben Dii Fili’auna kù kɛ̀ gbãa lán à ò Musanɛ nà, ben à gì ń yã mazi.

Lougbɛ mana

13 Dii bè Musanɛ: Ǹ fɛɛ kↄngↄ idɛ’idɛ ǹ gá ǹ Fili’auna le, ǹ onɛ mamↄma Dii Eberunↄ Luda ma bè à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛmɛ. 14 Tia sa mɛ́ yã pãsĩ píngi daàla kↄ̃n a ìbanↄ kↄ̃n à gbɛ̃nↄ, lɛ àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ anduna guu píngi gbɛ̃kee dɛ lán ma bàro. 15 Zaakɛ tó ma ↄ tↄ̃̀ḿma ma gagyãa kàńgu yã, lɛ àpi kↄ̃n a gbɛ̃nↄ yã̀a anduna guu. 16 Ma à kà kpatan lɛ mà a gbãaa ↄdↄanɛ, wà ma tↄ́ kpá anduna guu píngi. 17 Lán èe a zĩnda sɛɛ lezĩ dɛ ma gbɛ̃nↄla nà ai tia, èe ń gbarɛro, 18 zia mↄndaa’i mɛ́ tó lougbɛ pãsĩ ma maamaa, lougbɛ kɛ̀ a taka e ma Igipiti zikiro zaa lán wà à kàɛ nà ai mↄna gbã̀a. 19 Ǹ onɛ à gbɛ̃nↄ zĩ aↄ̃ à pↄ́kãdeenↄ kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ à vĩ buraanↄ sɛ́ɛ wà káka kpɛ́n píngi. Gbɛ̃nteenↄ kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú bàazinↄ, tó wèe gɛ̃ńyo kpɛ́nlo, lougbɛ é maḿma aↄ̃é gagamɛ.

20 Fili’auna ìba kenↄ vĩa kɛ̀ Dii yãnɛ, aↄ̃ ń zĩkɛrinↄ kↄ̃n ń pↄ́kãdeenↄ kàka kpɛ́n. 21 Mↄde gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄe Dii yã daroonↄ ń zĩkɛrinↄ kↄ̃n ń pↄ́kãdeenↄ tò bàazi. 22 Ben Dii bè Musanɛ: Ǹ ↄ sɛ́ musu, lougbɛ é ma gbɛ̃nteenↄ kↄ̃n pↄ́kãdeenↄ kↄ̃n bura pↄ́nↄa Igipiti bùsu gu píngia. 23 Kɛ̀ Musa a gò dↄ̀ musu, Dii tò lou e pũtãa èe maa kↄ̃n gbɛ̀o èe pii, ben laa e pɛɛɛ tↄↄtɛa. Dii tò lougbɛ mà Igipitinↄla. 24 Lougbɛ e maa, lou e pii. Lougbɛ pì pãsĩ. Zaa lán Igipiti bùsu kuu nà, lou beee taka e ma zikiro. 25 Lougbɛ pì pↄ́ kɛ̀ kú bàazi Igipiti bùsu guunↄ ásaru kɛ̀ píngi, gbɛ̃nteenↄ kↄ̃n pↄ́kãdeenↄ kↄ̃n bura pↄ́nↄ píngi. À sɛ̃̀tɛ línↄ ɛ̀’ɛ píngi. 26 Gosɛ̃ bùsu guu kɛ̀ Isarailinↄↄ kúnn lougbɛ pì e kánlo ado.

27 Fili’auna Musa kↄ̃n Arunao sìsi à bèńnɛ: Tia sa ma durun kɛ̀. Dii yã bé à nna, mapi kↄ̃n ma gbɛ̃nↄ taarideenↄn wa ũ. 28 À agbaa kpánɛ. Lapatana kↄ̃n lougbɛ kɛ̀kiio mↄ̀ lɛ. Mɛ́ a gbarɛ sa, mɛ́ gíare dↄro. 29 Musa bènɛ: Tó ma bↄ wɛ́tɛ kpɛɛ, mɛ́ ma ↄↄnↄ dↄ Dii kúkiia, lapatana é zɛ, lougbɛ é yãa, lɛ ǹgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ tↄↄtɛ nɛ́ Dii pↄ́mɛ. 30 Mↄde má dↄ̃ kɛ̀ mpi kↄ̃n n ìbanↄ, ée vĩa kɛɛ Dii Ludanɛro ai tia.

31 Nagã kↄ̃n gbadoo yàka, zaakɛ nagãa gĩakɛ à pìa, gbado mↄree bↄ̀. 32 Ése kↄ̃n weaao e yakaro kɛ̀ aↄ̃è ma zãa yãnzi. 33 Musa bↄ̀ Fili’auna kiia à gàa wɛ́tɛ kpɛɛ à a ↄↄnↄ dↄ̀ Dii kúkiia, ben lapatana kↄ̃n lougbɛo zɛ̀, lou e ma dↄro. 34 Kɛ̀ Fili’auna è lou kↄ̃n lougbɛo kↄ̃n lapatanao zɛ̀, ben à kpɛ́ èe durun kɛɛ, à swã kpɛ́ gbãa, àpi kↄ̃n a ìbanↄ. 35 À kù kpɛ́ gbãa à gì Isarailinↄ gbarɛzi lán Ludaa dà Musanɛ à ònɛ nà.

10

Sutɛ̃nↄ dagulana

1 Dii bè Musanɛ: Ǹ gá Fili’auna kiia, zaakɛ ma à kùgbãa kũ̀ kↄ̃n à ìbanↄ, lɛ mà a dabuyã kɛ̀kiinↄ kɛ ń tɛ́, 2 lɛ ǹ e ǹ o n nɛ́nↄnɛ kↄ̃n n dionↄ lán ma wɛ́ɛ tã̀ Igipitinↄa nà kↄ̃n dabuyã kɛ̀ má kɛ̀ ń tɛ́nↄ, àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ mámbe Dii ũ. 3 Ben Musa kↄ̃n Arunao gàa wà bè Fili’aunanɛ: Dii Eberunↄ Luda bè nɛ́gↄ̃ kuu mìsiɛnaare sai ai bↄrɛmɛ? Ǹ a gbɛ̃nↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛare. 4 Tó n gi ń gbarɛzi, zia eé sutɛ̃nↄ ká n bùsun. 5 Aↄ̃é da tↄↄtɛla, weé guu ero. Aↄ̃é lɛ́ɛ pↄ́ kɛ̀ gↄ̃̀nnɛ lougbɛ gbɛraanↄa kↄ̃n línↄ píngi. 6 Aↄ̃é pa n kpɛ́nↄ guu kↄ̃n n ìbanↄ pↄ́nↄ kↄ̃n Igipitinↄ pↄ́nↄ píngi. N denↄ kↄ̃n n dezinↄ e à taka e zikiro zaa gurↄↄ kɛ̀ aↄ̃ vɛ̃̀ɛ bùsu kɛ̀n ai mↄna gbã̀a. Ben Musa lìara à bↄ̀ Fili’auna kiia.

7 Fili’auna ìbanↄ bènɛ: Gbɛ̃ pìnↄ égↄ̃ mↄ́nzi kpaawazi lɛ ai bↄrɛmɛ? Ǹ gbɛ̃ pìnↄ gbarɛ aↄ̃ gá dↄnzi kɛ Dii ń Ludanɛ. Ń dↄ̃ kɛ̀ Igipiti kàatɛroo? 8 Ben wà ɛ̀ara wà sù kↄ̃n Musao kↄ̃n Arunao Fili’auna kiia, à bèńnɛ: À gá dↄnzi kɛ Dii a Ludanɛ. A dénↄ bé wé gáa? 9 Musa wèàla à bè: Nɛ́ féte gbɛ̃nsi. Wé gá wa píngimɛ kↄ̃n wa nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ kↄ̃n wa nɛ́nↄgbɛ̃nↄ kↄ̃n wa sãanↄ kↄ̃n wa blènↄ kↄ̃n wa zùnↄ, zaakɛ Dii zĩbaan wée gaa kɛ. 10 Ben à bèńnɛ: Tó ma a gbarɛ kↄ̃n a nↄgbɛ̃nↄ kↄ̃n a nɛ́nↄ a píngi, ásarumɛ, Dii a bↄ! À làakari kɛ! Ée wɛtɛɛ à fɛ̃maomɛ. 11 Auo! A gↄ̃gbɛ̃nↄ bé wé gá dↄnzi kɛ Diinɛ, zaakɛ lɛn á gbèka lɛ. Ben wà pɛ̀ḿma Fili’auna aɛzĩ.

12 Dii bè Musanɛ: Ǹ n ↄↄ dↄ Igipiti bùsula, sutɛ̃nↄ é ká wà sɛ̃̀ kↄ̃n lá kɛ̀ bↄ̀ɛ lougbɛ gbɛraanↄ ble píngi. 13 Kɛ̀ Musa a gò dↄ̀ Igipitila, Dii bↄ̀ kↄ̃n ĩao ↄfãntɛ̃bↄɛ kpa, èe paa bùsu pìa fãantɛ̃ kↄ̃n gwãavĩo zɛna sai. Kɛ guu dↄ̀, ↄfãntɛ̃bↄɛ ĩa pì sù kↄ̃n sutɛ̃nↄ. 14 Ben sutɛ̃ pìnↄ mↄ̀ wà dà Igipiti bùsula píngi. Aↄ̃ↄ pari dɛ à yã pↄ́nↄla, à taka é kɛ ziki dↄro. 15 Aↄ̃ dà tↄↄtɛla gu píngi, ben tↄↄtɛ sia kũ̀. Aↄ̃ sɛ̃̀ kↄ̃n lánↄ kↄ̃n líbɛɛ kɛ̀ bↄ̀ lougbɛ gbɛraanↄ blè píngi. Sɛ̃̀ kↄ̃n láo kú Igipiti bùsun dↄro.

16 Gwe gↄ̃ↄ Fili’auna Musa kↄ̃n Arunao sìsi à bè: Ma durun kɛ̀ Dii a Ludanɛ kↄ̃n apinↄ. 17 À sùu gɛ̃̀n doo kɛ̀kii kɛmɛ kↄ̃n ma durun-o à agbaa kpámɛ Dii a Ludanɛ à gagana kɛ̀kii kɛ̃ma. 18 Kɛ̀ à bↄ̀ Fili’auna kiia, à agbaa kpà Diinɛ. 19 Ben Dii bↄ̀ kↄ̃n ĩa gbãaao ↄfãntɛ̃gɛ̃kpɛn kpa, à mↄ̀ à sutɛ̃nↄ sɛ̀ɛ à kà Isia Tɛ̃aan. Baa sutɛ̃ mɛ̀n doo e gↄ̃ Igipiti dↄro. 20 Mↄde Dii Fili’auna kù kɛ̀ gbãa, ben à gì Isarailinↄ gbarɛzi.

Gusia dana Igipitila

21 Dii bè Musanɛ: Ǹ ↄ sɛ́ musu, gusiaa kɛ̀ weé fↄ̃ wà ↄ kɛa é da Igipitila. 22 Kɛ̀ Musa a ↄↄ dↄ̀ musu, ben gusia níginigi dà Igipiti gu píngia ai gurↄ aagↄ̃. 23 Wè kↄ̃ ero, gbɛ̃kee e gu a gbɛ̀nlo ai gurↄ aagↄ̃ↄ pìa. Mↄde gupuraa kú guu kɛ̀ Isarailinↄↄ kún píngi.

24 Ben Fili’auna Musa sìsi à bè: À gá dↄnzi kɛ Diinɛ kↄ̃n a nↄgbɛ̃nↄ kↄ̃n a nɛ́nↄ a píngi, mↄde à a sãanↄ kↄ̃n a blènↄ kↄ̃n a zùnↄ tó. 25 Musa bè: Ǹ tó wàgↄ̃ wa sa’opↄnↄ kↄ̃n sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũnↄ kũna, lɛ wà e wà Dii wa Luda gbãgbão. 26 Séto wà gá kↄ̃n wa pↄ́kãdeenↄ, baa mɛ̀n doo é gↄ̃ro, zaakɛ aↄ̃ tɛ́n wé sa’opↄnↄ bↄn wà Dii wa Luda gbãgbão. Lɛ wà kpɛ́ wà ká gwe, wá dↄ̃ pↄ́ kɛ̀ wé sɛ́ wà saa ooa gĩaro. 27 Dii Fili’auna kùgbãa kũ̀, èe we à ń gbarɛro. 28 Fili’auna bè Musanɛ: Ǹ gu ma aɛ! Ǹton tó wa wɛ́ɛ kɛ siigↄ̃ dↄro. Zĩ kɛ̀ wa wɛ́ɛ sìkↄ̃lɛ, n gamɛ. 29 Ben Musa bè: Lán ń ò nà, nɛ́ wɛ́ɛ simalɛ dↄro.

11

Igipiti daudunↄ gagana yã

1 Àɛ sↄ̃ Dii gĩakɛ à bè Musanɛ: Mɛ́ ĩa da Fili’aunaa kↄ̃n Igipiti bùsuo gɛ̃̀n do dↄ, eé gbasa à a gbarɛ. Tó èe a gbarɛɛ, eé pɛ́awamɛ! 2 Ǹ o gbɛ̃nↄnɛ aↄ̃ baade gↄ̃gbɛ̃ kↄ̃n nↄgbɛ̃o kondogi pↄ́nↄ kↄ̃n vura pↄ́nↄ gbeka a Igipiti gbɛ̃daaaa. 3 Mɛ́ tó Isarailinↄ kɛ Igipitinↄo nna. Musa sↄ̃ ègↄ̃ bɛ̀ɛ vĩ Igipiti guu Fili’auna ìbanↄnɛ kↄ̃n a gbɛ̃nↄ.

4 Ben Musa bè Fili’aunanɛ: Dii bè gwãavĩ lezãndo é ba Igipiti bùsula, 5 Igipiti daudunↄ é gaga ń píngi sɛna zaa Fili’auna kɛ̀ vɛ̃ɛna kpatan nɛ́a ai à gàa pɛ́ nↄgbɛ̃ zĩkɛri kɛ̀ aↄ̃è wísi lↄ́nↄ nɛ́a kↄ̃n pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ ń píngi. 6 Weé sósobi ↄ́ gbãaa dↄ Igipiti gu píngia, à taka e kɛ yãro, eé kɛ ziki dↄro. 7 Mↄde Isarailinↄ tɛ́ baa gbɛ̃ é gbon kɛ gbɛ̃ntee ke pↄ́kãdeearo, lɛ ǹgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ Dii Igipitinↄ dↄ̃kↄ̃zi kↄ̃n Isarailinↄ. 8 N ìba kɛ̀kiinↄ é mↄ́ ma kiia ń píngi aↄ̃é kúɛmɛ, aↄ̃é be mà gá kↄ̃n ma gbɛ̃nↄo ń píngi. Beee gbɛra sa mɛ́ gá. Ben Musa bↄ̀ Fili’auna kiia kↄ̃n pↄfɛ̃ bítao.

9 Dii bè Musanɛ yã: Fili’auna é n yã maro, lɛ ma dabuyãkɛnanↄ e à pari kũ Igipiti. 10 Musa kↄ̃n Arunao dabuyã pìnↄ kɛ̀ Fili’auna aɛ píngi, ben Dii à kùgbãa kũ̀. À gì Isarailinↄ gbarɛzi aↄ̃ bↄ a bùsun.

12

Banla zĩbaa

1 Dii yã ò Musanɛ kↄ̃n Arunao Igipiti à bè: 2 Mↄↄ kɛ̀kii égↄ̃ dɛare mↄ káaku ũ wɛ̃̀ kↄ̃n wɛ̃̀o. 3 À o Isarailinↄnɛ ń píngi, mↄↄ kɛ̀ki gurↄ kuridee zĩ aↄ̃é sãa bↄbↄ mɛ̀n doodo ualɛ kↄ̃n ualɛo píngi. 4 Tó ua gbɛ̃nↄ parii e ká aↄ̃ sã mɛ̀n doo só sↄ̃ro, aↄ̃ kpaatɛ kↄ̃n ua kɛ̀ aↄ̃ↄ kú kↄ̃ saɛo à gbɛ̃nↄ lɛ́n, lɛ a kpaaa tón gↄ̃ro yãnzi. 5 À sãkaro ke blèkofĩi nɛ́ bↄ̀rↄ kɛ̀ see vĩroo bↄ. 6 Isarailinↄ píngi, baade a pↄ́ gwa ai mↄↄ kɛ̀ki gurↄ gɛ̃ro dosaidee zĩ. Uusiɛn weé dɛ, 7 weé à aru ma kpɛ́ kɛ̀ weé à nↄ̀bↄ són kpɛɛlɛ gũ̀nↄa ↄplazi kↄ̃n ↄzɛzio kↄ̃n musuo. 8 Gwãavĩ dↄ̃nkↄ̃ pìa weé nↄ̀bↄ pì kpá tɛ́a, weé só kↄ̃n burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃saio kↄ̃n lá kyã̀kyão. 9 Àton só búsu ke fùfukɛnaro. À kpá tɛ́a kↄ̃n a mìo kↄ̃n a gbánↄ kↄ̃n a pↄ́guunↄ. 10 Àton tó guu dↄ à kpaaaaro. Tó à kpaaa gↄ̃̀, à kpáta à tɛ́ kũ. 11 Tó ée soo, à asaa dↄawa à kyatee kpá, a gò gↄ̃ nana a ↄzĩ. À só kpakpaa, zaakɛ Dii Banla sa’opↄmɛ.

12 Gwãavĩ pìa mɛ́ ba Igipitila mà daudunↄ dɛdɛ bùsu pì gu píngia kↄ̃n pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ ń píngi, mɛ́ wí da Igipiti tãanↄa. Mámbe Dii ũ. 13 Aru pì égↄ̃ dɛ sèeda ũ kpɛ́ kɛ̀ á kú à guunↄa. Tó mɛ́ɛ ↄ tↄ̃ↄ Igipitinↄa, tó ma aru pì è, mɛ́ gɛ̃ala, gagana pì é a lero. 14 À gurↄↄ pì diɛ ma zĩbaa gurↄↄ ũ dↄngu yãnzi, àgↄ̃ zĩbaa pì kɛɛ kɛ̀atokↄ̃nɛpↄ ũ ai a boriia.

Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaa

15 Gurↄ swɛɛplaaa guu à burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai só. À gurↄ káakudee zĩ à burɛdisɛsɛ’ɛ̃zɛ̃ kɛ̀ kú a kpɛ́ guunↄ kwɛ́ɛ, zaakɛ gbɛ̃ kɛ̀ pↄ́sɛsɛna sò gurↄ swɛɛplaaa pì guu, weé a bↄ Isarailinↄ tɛ́ wà à dɛmɛ. 16 À gurↄ káakudee zĩ kↄ̃n à gurↄ swɛɛplaadeeo à kↄ̃ kakↄ̃a à dↄnzi kɛmɛ. Àton zĩi ke kɛ gurↄↄ mↄ̀nↄaro, sé pↄ́blekɛna baade pínginɛ baasiro, à lɛ́n gwe. 17 À Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaa kɛ, zaakɛ zĩ beeean ma a bↄɛ Igipiti lán zĩ̀kpɛɛnↄ bà. A boriinↄ gↄ̃ zĩbaa pì kɛɛ kɛ̀atokↄ̃nɛpↄ ũ. 18 Mↄ káaku gurↄ gɛ̃ro dosaidee zĩ uusiɛ, àgↄ̃ burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai soo ai à gurↄ baro awɛɛdodee zĩ uusiɛ. 19 Gurↄ swɛɛplaaa guu burɛdisɛsɛ’ɛ̃zɛ̃ tón gↄ̃ kú a bɛro, zaakɛ gbɛ̃ kɛ̀ pↄ́sɛsɛna sò, gbɛ̃ zĩ̀tↄn yoo, bɛdeen yoo, weé à bↄ Isarailinↄ tɛ́ wà à dɛmɛ. 20 Àton pↄ́sɛsɛna só gurↄ pìaro. Guu kɛ̀ á kún píngi, àgae burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai só.

Banla zĩbaa káaku

21 Musa Isaraili gbɛ̃nsinↄ sìsi ń píngi à bèńnɛ: À gá à a ua sã kũ à dɛ Banla zĩbaakɛpↄ ũ. 22 À sɛ̃̀sↄ̃vlãa sɛ́ à zↄ̃ aru kɛ̀ kú taa guua à máma a kpɛɛlɛ gũ̀a, ↄplazi kↄ̃n ↄzɛzio kↄ̃n à musuo. A gbɛ̃ke tón bↄ bàaziro ai guu dↄ. 23 Tó Dii e baa bùsula èe Igipitinↄ dɛdɛɛ, tó à aru è kpɛɛlɛ gũ̀nↄa, eé gɛ̃àlamɛ. Eé tó gbɛ̃dɛdɛri gɛ̃azi à a dɛdɛro. 24 Apinↄ kↄ̃n a boriinↄ àgↄ̃ yã pì kũna kɛatokↄ̃nɛpↄ ũ ai a boriia. 25 Tó a gɛ̃ bùsu kɛ̀ Dii é a gbaan lán à à lɛ́ gbɛ̃̀are nà, àgↄ̃ dↄnziyã pì kũna. 26 Tó a nɛ́nↄ dↄnziyã pì mì gbèkaawa, 27 à ońnɛ kɛ̀ Banla saa kɛ̀ wè o Diiamɛ, zaakɛ kɛ̀ à Igipitinↄ dɛ̀dɛ, à gɛ̃̀ wa Isarailinↄ kpɛ́la, èe wa dɛdɛro. Ben gbɛ̃nↄ kùɛ aↄ̃ dↄnzi kɛ̀ Diinɛ. 28 Kɛ̀ aↄ̃ tà, aↄ̃ↄ kɛ̀ lán Dii ò Musa kↄ̃n Arunaonɛ nà.

Igipiti daudunↄ gagana

29 Gwãavĩ lezãndo Dii Igipiti daudunↄ dɛ̀dɛ ń píngi, naana zaa Fili’auna kɛ̀ vɛ̃ɛna kpatan nɛ́a ai à gàa pɛ́ pisinanↄ nɛ́nↄa kↄ̃n pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ ń píngi. 30 Fili’auna fɛ̀ɛ gwãavĩ kↄ̃n a ìbanↄ kↄ̃n Igipitinↄ ń píngi, ben sósobi ↄ́ dà Igipitila, zaakɛ ua kee kuu gɛ̀ sairo. 31 Gwãavĩn Fili’auna Musa kↄ̃n Arunao sìsi à bèńnɛ: À fɛɛ kↄ̃n Isarailinↄ à bↄɛ ma gbɛ̃nↄ tɛ́. À gá dↄnzi kɛ Diinɛ lán á ò nà. 32 À a blènↄ kↄ̃n a sãanↄ kↄ̃n a zùnↄ sɛ́ɛ lán á ò nà. À gá à sa maaa omɛ se.

33 Igipitinↄ nàkↄ̃rɛ gbɛ̃ pìnↄa aↄ̃ bↄɛńnɛ ń bùsun kpakpaa, zaakɛ aↄ̃ bè: Wé gaga wa píngimɛ. 34 Isarailinↄ ń flawadɛnanↄ kà taanↄ guu a sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃ sai, aↄ̃ ń utanↄ fĩ̀fĩa aↄ̃ↄ dàda ń gã̀n. 35 Aↄ̃ↄ kɛ̀ lán Musa òńnɛ nà, aↄ̃ kondogi pↄ́nↄ kↄ̃n vura pↄ́nↄ kↄ̃n pↄ́kãsãanↄ gbèka Igipitinↄa. 36 Dii tò aↄ̃ↄ kɛ̀ kↄ̃o nna, ben aↄ̃ↄ kpàḿma. Lɛmɛ aↄ̃ Igipitinↄ pↄ́nↄ sìḿma lɛ.

Isarailinↄ dana zɛ́n

37 Isarailinↄↄ dà zɛ́n kɛ̀sɛ, aↄ̃ bↄ̀ɛ kↄ̃n Ramɛsɛo aↄ̃ tà Suko. Gↄ̃gbɛ̃nↄ gↄ̃ↄn bↄrↄ wàa aagↄ̃mɛ, nɛ́nↄ kↄ̃n nↄgbɛ̃nↄ baasi. 38 Bori zĩ̀tↄnↄ tàńyo pari dↄ. Blènↄ kↄ̃n sãanↄ kↄ̃n zùnↄ parii kɛ̀ bíta. 39 Aↄ̃ burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai kɛ̀ kↄ̃n flawadɛna kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀o Igipitio. Aↄ̃ↄ kɛ̀ sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃ sai, zaakɛ wà pɛ̀ḿma Igipiti kãndomɛ. Aↄ̃ↄe e wà pↄ́blee kɛ̀ wà sɛ̀ kũsãɛ ũro.

40 Isarailinↄ kuuna Igipiti kɛ̀ wɛ̃̀ wàa plaa kↄ̃n baaakurio. 41 Wɛ̃̀ wàa plaa kↄ̃n baaakurio pì papana gbɛra, zĩbaa pì zĩn Dii zĩ̀kpɛɛ pìnↄ bↄ̀ɛ Igipiti ń píngi. 42 Gwãavĩ pì nɛ́ Dii pↄ́mɛ. Isarailinↄ égↄ̃ a itɛ̃ kɛɛ ai ń boriia, zaakɛ gwãavĩ pìn Dii Isarailinↄ bↄna Igipiti itɛ̃ kɛ̀.

Banla zĩbaa

43 Dii bè Musanɛ kↄ̃n Arunao: Banla yã kɛ̀ má dìɛn yɛ̀. Bori zĩ̀tↄ ke toga à à nↄ̀bↄ sóro, 44 mↄde zↄ̀ kɛ̀ á lù, tó à bã̀ngu kɛ̀, eé só. 45 Nibↄ ke asaiazĩkɛri toga à sóro. 46 À só kpɛ́n, àton bↄ kↄ̃n à nↄ̀bↄ pìo bàaziro. Àton sãa pì wá ke ɛ́ro. 47 Isarailinↄ píngi gae zĩbaa pì kɛ. 48 Tó gbɛ̃ zĩ̀tↄ kú a tɛ́, tó à yezi à Banla zĩbaa kɛ Diinɛ, à a bɛ gↄ̃gbɛ̃nↄ bã̀ngu kɛ ń píngi à gↄ̃ bɛdee ũ, eé gbasa à kɛ. Gɛfↄↄdee toga à sóro. 49 Bɛde kↄ̃n gbɛ̃ zĩ̀tↄ kɛ̀ kúao, doka dↄ̃nkↄ̃ pìmɛ. 50 Ben Isarailinↄↄ kɛ̀ lán Dii ò Musa kↄ̃n Arunaonɛ nà ń píngi. 51 Zĩ beeean Dii Isarailinↄ bↄ̀ɛ Igipiti gãli kↄ̃n gãlio.

13

Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaa kↄ̃n daudunↄ kpana Ludaao

1 Dii yã ò Musanɛ à bè: 2 Àgae Isaraili daudunↄ kↄ̃n pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ kpáma, zaakɛ ma pↄ́nↄmɛ ń píngi.

3 Musa bè gbɛ̃nↄnɛ: A bↄna Igipiti zↄ̀blenan gurↄↄ kɛ̀ki yã gↄ̃ dↄagu, zaakɛ Dii bé à a bↄɛ Igipiti kↄ̃n a ↄ gbãaao. Àton pↄ́sɛsɛna só gurↄↄ pìaro. 4 Ée bↄɛɛ Igipiti gbã̀amɛ mↄ káaku kɛ̀ wè sísi Abibu guu. 5 Dii lɛ́ gbɛ̃̀ a dezinↄnɛ à bè é bùsu kɛ̀ zwi kↄ̃n zↄ́’io din, kɛ̀ Kanaanↄ kↄ̃n Itinↄ kↄ̃n Amↄrinↄ kↄ̃n Ivinↄ kↄ̃n Yebusinↄↄ kún kpáawa. Tó à tò a ka, à zĩbaa pì kɛ mↄↄ kɛ̀kiin. 6 Àgae burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai só ai gurↄ swɛɛplaa. À gurↄ swɛɛplaadee pì zĩ égↄ̃ dɛare Dii zĩbaa gurↄↄ ũ. 7 Àgae burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai só ai gurↄ swɛɛplaaa pì papa. Pↄ́sɛsɛna ke burɛdi ɛ̃zɛ̃ ke tóngↄ̃ kú ua ke guu a bùsunlo. 8 Zĩ pìa àgae o a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄnɛ ée kɛɛ lɛ yã kɛ̀ Dii kɛ̀are kɛ̀ à a bↄɛ Igipiti yãnzimɛ. 9 Zĩbaa pì égↄ̃ dɛare sèeda ũ lán pↄ́ dana ↄↄa bà, ke lán dↄngu pↄ́ yina mì’aɛa bà, lɛ Dii doka gↄ̃ kú a lɛ́n, zaakɛ àmbe à a bↄɛ Igipiti kↄ̃n a ↄ gbãaao. 10 Àgae dokayã pì kɛ a gurↄↄa wɛ̃̀ kↄ̃n wɛ̃̀o.

11 Tó Dii tò a ka Kanaa bùsun, ben à kpàawa lán à à lɛ́ gbɛ̃̀are nà kↄ̃n a dezinↄ, 12 àgae a daudunↄ kpáa ń píngi. A pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ ègↄ̃ dɛ à pↄ́ ũ ń píngi. 13 Àgae a zaaki nɛ́kya káaku tↄↄba bo kↄ̃n sãnɛo. Tó ée boro, à à waa fĩ. Àgae a daudunↄ tↄↄba bo ń píngi. 14 Tó a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ a la à mìzi zia wà bè, bↄ́ yãn gwee, à beńnɛ kɛ̀ Dii a bↄɛ zↄ̀bleen Igipiti yã kↄ̃n a ↄ gbãaao yãnzimɛ. 15 Kɛ̀ Fili’auna kùgbãaa kɛ̀ à gì wa gbarɛzi, ben Dii Igipiti daudunↄ dɛ̀dɛ ń píngi kↄ̃n pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ ń píngi. Beee yãnzin weè saa oa kↄ̃n pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄzi píngi, weè wa daudunↄ tↄↄba bo. 16 Kɛ̀kii égↄ̃ dɛ sèeda ũ lán pↄ́ dana wa ↄↄa bà ke pↄ́ yina wa mì’aɛa bà, zaakɛ Dii bé à wa bↄɛ Igipiti kↄ̃n a ↄ gbãaao.

Isarailinↄ bↄna Igipiti

17 Kɛ̀ Fili’auna Isarailinↄ gbàrɛ, Luda e bↄńyo Filisitininↄ bùsu zɛ́ kparo, baa kↄ̃n à kĩkɛɛo, zaakɛ à bè: Tó wà fɛ̀ɛńzi kↄ̃n zĩ̀o, aↄ̃é ń nↄ̀sɛ liɛ wà liara Igipiti. 18 Luda pã̀ zɛ́ pìnɛ, ben à gbáa zɛ́ sɛ̀ńyo Isia Tɛ̃aa kpa. Isarailinↄ bↄ̀ɛ Igipiti aↄ̃ ń gↄ̃kɛbↄnↄ kũna.

19 Musa Yusufu wánↄ sɛ̀ èe taao, zaakɛ Yusufu tò Isarailinↄ lɛ́ gbɛ̃̀are yã à bè, tó Luda mↄ̀ ń bↄ, aↄ̃é a wánↄ sɛ́ɛ wà bↄo gwe.

20 Kɛ̀ aↄ̃ bↄ̀ Suko, aↄ̃ gàa wà bùra kàɛ gbáa lɛ́a zaa Etamu. 21 Dii ègↄ̃ dↄↄńnɛ aɛ tɛ́luguu guu fãantɛ̃ lɛ àgↄ̃ zɛ́ ↄdↄↄańnɛ. Gwãavĩ sↄ̃ ègↄ̃ dↄↄńnɛ aɛ tɛ́nɛnɛ guu, lɛ àgↄ̃ guu puuńnɛ aↄ̃gↄ̃ táa oo fãantɛ̃ kↄ̃n gwãavĩo. 22 Tɛ́luguu pì è gu ń aɛ fãantɛ̃ro, tɛ́nɛnɛ pì è gu ń aɛ gwãavĩro.

14

Igipitinↄ pɛɛna Isarailinↄzi

1 Dii bè Musanɛ: 2 Ǹ o Isarailinↄnɛ aↄ̃ ɛara wà gá bùra káɛ Pi’airo saɛ Migidolu kↄ̃n ísiaao dagura, aɛdↄkↄ̃ana kↄ̃n Baali Zɛfↄ̃o. À bùra káɛ ísiaa saɛ gwe. 3 Fili’auna égↄ̃ daa a sãsã, gbáa a kũmɛ. 4 Mɛ́ a kùgbãa kũ, eé pɛɛazi, mɛ́ tↄ́ bↄ Fili’auna kↄ̃n a zĩ̀kpɛɛnↄ yã sàabu, Igipitinↄ égↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ mámbe Dii ũ. Ben Isarailinↄↄ kɛ̀ lɛ.

5 Kɛ̀ wà ò Igipiti kí Fili’aunanɛ gbɛ̃ pìnↄ bàa lɛ̀, ben àpi kↄ̃n a ìbanↄ nↄ̀sɛ lìɛ Isarailinↄ yã musu wà bè: Bↄ́n wá kɛ̀, ben wá tò aↄ̃ bↄ̀ zↄ̀blenaween? 6 Ben Fili’auna góro dↄ̀ a sↄ̃nɛ à a zĩ̀kpɛɛnↄ kàkↄ̃a. 7 À sↄ̃goro maaanↄ sɛ̀ mɛ̀n wàa aagↄ̃ kↄ̃n Igipiti sↄ̃goronↄ píngi kↄ̃n zĩ̀kari gbɛ̃nsinↄo ká ń guu. 8 Dii Igipiti kí Fili’auna kùgbãa kũ̀, ben à pɛ̀ɛ Isaraili kɛ̀ aↄ̃ↄe bↄɛɛ kↄ̃n kùgbãaaonↄzi. 9 Ben Igipitinↄ pɛ̀ɛńzi kↄ̃n Fili’auna sↄ̃nↄ kↄ̃n à sↄ̃goronↄ kↄ̃n à sↄ̃deenↄ kↄ̃n à zĩ̀kpɛɛnↄ ń píngi, ben aↄ̃ↄe mↄↄ ń le ń bùran ísiaa saɛ kĩi kↄ̃n Pi’airoo aɛdↄkↄ̃ana kↄ̃n Baali Zɛfↄ̃o.

10 Kɛ̀ Fili’auna kà kĩi, Isarailinↄ wɛ́ɛ sɛ̀, ben aↄ̃ Igipitinↄ è tɛ́ ń kpɛɛ. Vĩa ń kũ maamaa, ben aↄ̃ wii pɛ̀ Diizi. 11 Aↄ̃ bè Musanɛ: Miranↄↄ kú Igipitinloo? Bↄ́yãnzi n mↄwao gbáan kɛ̀ wà gagazi? À kɛ̀ dia n bↄwao Igipiti? 12 Asa wá ònnɛ Igipiti wà bè ǹ wa tó tɛɛɛ wà zↄ̀ ble Igipitinↄnɛ! Zↄ̀blenańnɛ maawe dɛ gagana gbáa kɛ̀nla. 13 Musa bèńnɛ: Àton tó vĩa a kũro. À zɛ tɛɛɛ é e lán Dii é a mì sí nà gbã̀a, zaakɛ Igipiti kɛ̀ ée ń ee gbã̀a kɛ̀nↄ, é ń e ziki dↄro. 14 Dii bé eé zĩ̀ káare. Àgↄ̃ yĩtɛna kítikiti dé!

Isarailinↄ bikũna Isia Tɛ̃aala

15 Dii Musa là à bè: Bↄ́ wiiin nɛ́ɛ pɛɛmazii? Ǹ o gbɛ̃nↄnɛ aↄ̃ fɛɛ wà bↄ kↄ̃n táo. 16 Ǹ n gò dↄ ísiaala à zↄ̃kↄ̃rɛ, lɛ Isarailinↄ e wà gɛ̃tɛ à dagura gukoria. 17 Mapi, mɛ́ Igipitinↄ kùgbãa kũ, aↄ̃é gɛ̃n ń gbɛra, mɛ́ tↄ́ bↄ Fili’auna kↄ̃n a zĩ̀kpɛɛnↄ kↄ̃n a sↄ̃goronↄ kↄ̃n a sↄ̃deenↄ yã sàabu. 18 Tó ma tↄ́ bↄ̀ Fili’auna kↄ̃n a sↄ̃goronↄ kↄ̃n a sↄ̃deenↄ yã sàabu, Igipitinↄ égↄ̃ dↄ̃ sa kɛ̀ mámbe Dii ũ. 19 Luda Malaika kɛ̀ dↄ Isarailinↄnɛ aɛ lìara à gàa ń kpɛɛ kpa, ben tɛ́luguu kɛ̀ kú ń aɛ lìara à gàa ń kpɛɛ dↄ 20 aↄ̃pinↄ kↄ̃n Igipitinↄ dagura. Tɛ́luguu pì guu pù Isarailinↄnɛ à gusiaa kpà Igipitinↄnɛ, ben aↄ̃ gbɛ̃kee e e à sↄ̃̀ a daazi gwãavĩ beeearo.

21 Kɛ̀ Musa a ↄↄ dↄ̀ ísiaala, ben Dii bↄ̀ kↄ̃n ĩa gbãaao ↄfãntɛ̃bↄɛ kpa. À kàka ai guu gàa dↄ̀o à ísiaa lɛ̀ à kpàatɛkↄ̃rɛ, ben gukori bↄ̀. Kɛ̀ í zↄ̃̀kↄ̃rɛ, 22 ben Isarailinↄ táa ò gukoria aↄ̃ bikũ̀. Í bĩi bò aↄ̃ ↄplaazi kↄ̃n ↄzɛzio. 23 Ben Igipitinↄ pɛ̀ɛńzi. Fili’auna sↄ̃nↄ kↄ̃n a sↄ̃goronↄ kↄ̃n a sↄ̃deenↄ píngi tɛ́ ń kpɛɛ ísiaa guu. 24 Gudↄnao Dii Igipiti zĩ̀kpɛɛnↄ gwà zaa tɛ́nɛnɛ guu, ben à tò aↄ̃ lìkↄ̃a. 25 À tò aↄ̃ sↄ̃goronↄ vlɛ̃̀ɛ, à tò aↄ̃ táa’ona kɛ̀ zĩ’ũ, ben aↄ̃ bè: Wà bàa lɛ́ Isarailinↄnɛ, zaakɛ Dii e zĩ̀ kaawaońnɛmɛ.

26 Dii bè Musanɛ: Ǹ n ↄↄ dↄ ísiaala, í é da Igipitinↄla kↄ̃n ń sↄ̃goronↄ kↄ̃n ń sↄ̃deenↄ. 27 Ben Musa a ↄↄ dↄ̀ ísiaala, ben í e suu a gbɛ̀n gudↄnao. Lán í e suu nà, ben Igipitinↄ bàa sì aↄ̃ↄ yezi wà bↄɛ. Gwen Dii tò ísiaa dàńlan. 28 Í sù a dà sↄ̃goronↄla kↄ̃n sↄ̃deenↄ kↄ̃n Fili’auna zĩ̀kpɛɛ kɛ̀ aↄ̃ gɛ̃̀ ísiaa guu Isarailinↄ gbɛraanↄ ń píngi. Aↄ̃ kee e bↄro, baa mɛ̀n do. 29 Isarailinↄ sↄ̃ táa ò í dagura gukoriamɛ. Í bĩi bò aↄ̃ ↄplaazi kↄ̃n ↄzɛzio. 30 Zĩ beeean Dii Isarailinↄ sì Igipitinↄa, ben Isarailinↄ Igipiti pìnↄ gɛ̀nↄ è ísiaa baa. 31 Kɛ̀ Isarailinↄ Dii gbãa bíta kɛ̀ à mↄ̀ Igipitinↄnɛ è, aↄ̃ vĩa kɛ̀nɛ, ben aↄ̃ à náanɛ kɛ̀ kↄ̃n à zↄ̀bleri Musao.

15

Isarailinↄ lɛ̀

1 Ben Musa kↄ̃n Isarailinↄ ń píngi lɛ̀ kɛ̀ sì Diinɛ wà bè:

Mɛ́ lɛ̀ sí Diinɛ, zaakɛ à tↄ́ bↄna,

à sↄ̃deenↄ kↄ̃n ń sↄ̃nↄ kà ísiaan.

2 Dii bé ma gbãaa ũ, mɛ́ lɛ́ maa,

àpi bé à ma mì sì.

Àmbe ma Luda ũ, mɛ́ à tↄ́ kpá.

Àmbe ma de Luda ũ, mɛ́ à tↄ́ sɛ́ lezĩ.

3 Dii nɛ́ zĩ̀karimɛ, à tↄ́n Dii.

4 À Fili’auna sↄ̃goronↄ kↄ̃n à zĩ̀kpɛɛnↄ kà ísiaan,

à zĩ̀kari gbɛ̃nsinↄ vlɛ̃̀ɛ Isia Tɛ̃aan.

5 Í lↄ̀dee pì dàńla,

aↄ̃ kpàɛ gĩzĩ lán gbɛ̀ bà.

6 Dii, n ↄplaan gbãaa kún kↄ̃n bítakɛɛo,

Dii, n n ibɛɛnↄ dúgu zↄ̃̀ kↄ̃n n ↄplaao.

7 N n zangurinↄ nɛ̀ n gakui bíta guu,

n pↄ fɛ̃̀ n ń náɛ lán sɛ̃̀ bà.

8 N pↄ́ bↄ̀ n yĩzĩ, ben í zↄ̃̀kↄ̃rɛ,

à gↄ̃̀ zɛna lán bĩi bà,

ísiaa ì ai a guragura.

9 Wa ibɛɛ pìnↄ bè,

aↄ̃é pɛ́ɛwazi aↄ̃ wa lemɛ,

aↄ̃é wa pↄ́nↄ sɛ́ɛ lán aↄ̃ↄ yezi nà,

aↄ̃é ń fɛ̃ɛdaanↄ woto aↄ̃ wa dɛdɛo.

10 N n lɛ́’ĩa vù, ben ísiaa dàńla,

aↄ̃ kpàɛ lán beoma bà í bíta pìn.

11 Dii, tãanↄ tɛ́ à kparee bé à dɛ lán n bà?

Dén weé lɛ́kↄ̃zinyo?

Yãbↄnsaɛkɛri, n bítakɛɛ adona,

n gakui naasi vĩ.

12 N n ↄplaa pòro, ben tↄↄtɛ ń mↄmↄ.

13 Wamↄwa kɛ̀ n wa bo zↄ̀bleennↄ

nɛ́ dↄwe aɛ n gbɛ̃kɛɛ guu,

nɛ́ gáwao n bùsun kↄ̃n n gbãaao.

14 Tó boriinↄ mà, aↄ̃é lugaluga,

Filisitini bùsudeenↄ kù égↄ̃ vĩi.

15 Ɛdↄmunↄ kínanↄ é bídi kɛ,

swɛ̃̀ é kɛ̃ Mↄabu dↄn’aɛdeenↄn,

Kanaa bùsudeenↄ mɛ̀ é yↄ́ ń píngi.

16 Vĩa bíta é ń kũ, swɛ̃̀ é kɛ̃ńgu,

aↄ̃é gↄ̃ kítikiti lán gbɛ̀ bà

n gbãa bíta yãnzi Dii,

ai wamↄwa kɛ̀ n wa sɛ n pↄ́ ũunↄ gɛ̃tɛ.

17 Dii, nɛ́ gáwao kpiii kɛ̀ ń sɛ̀ n pↄ́ ũu kiia,

nɛ́ wa kãsãa pɛ́ɛ guu kɛ̀ ń dìɛ n vɛ̃ɛkii ũun,

n kúkii kɛ̀ ń kɛ̀kɛ n zĩndanɛ pì.

18 Dii égↄ̃ kí blee gurↄ píngimɛ.

19 Kɛ̀ Fili’auna sↄ̃nↄ kↄ̃n à sↄ̃goronↄ kↄ̃n à sↄ̃deenↄ gɛ̃̀ ísiaa guu, ben Dii sù kↄ̃n ío à dàńla, mↄde Isarailinↄ táa ò gukoria ísiaa pì guu. 20 Ben annabi Miriamu, Aruna dãre, a sɛ̃gɛ̃sɛ̃gɛ̃ sɛ̀, ben nↄgbɛ̃nↄ bↄ̀ wà tɛ́zi ń píngi, aↄ̃ↄe sɛ̃gɛ̃sɛ̃gɛ̃ paa aↄ̃ↄe ↄ̃ wãa. 21 Miriamu lɛ̀ sìńnɛ à bè:

À lɛ̀ sí Diinɛ, zaakɛ à tↄ́ bↄna,

à sↄ̃deenↄ kↄ̃n ń sↄ̃nↄ kà ísiaan.

Í kyã̀kyã

22 Musa dà zɛ́n kↄ̃n Isarailinↄ, aↄ̃ kɛ̃̀ Isia Tɛ̃aaa aↄ̃ gɛ̃̀ Suru gbáan. Aↄ̃ táa ò gurↄ aagↄ̃ gbáa pìn aↄ̃ↄe í ero. 23 Kɛ̀ aↄ̃ kà guu kɛ̀ wè sísi Mara, aↄ̃ↄe fↄ̃ wà à í mìro kɛ̀ à kɛ̀ kyã̀kyã yãnzi. Beee yãnzi wà tↄ́ kpà guu pìnɛ Mara. 24 Ben gbɛ̃nↄ zↄka kà Musazi wà bè: Bↄ́n wé mii? 25 Musa wii pɛ̀ Diizi, ben Dii lí ↄ̀dↄanɛ. Kɛ̀ Musa lí pì zù ín, ben í pì kɛ̀ nna. Gwen Dii yã dìɛńnɛ kↄ̃n dokao à ń lɛ́ à ń gwá 26 à bè: Tó a làakari dↄ̀ mamↄma Dii a Luda yãa ée yã kɛ̀ má yezi kɛɛ, tó a yã kɛ̀ má dìɛnↄ mà, ben á ma dokanↄ kũna píngi, mɛ́ gyãa kɛ̀ má kà Igipitinↄn ke káaguro, zaakɛ mámbe Dii kɛ̀ è a gba aafia ũ. 27 Beee gbɛra aↄ̃ kà Ɛlimu, guu kɛ̀ íbↄki mɛ̀n kuri awɛɛplaaanↄↄ kún kↄ̃n damina lí mɛ̀n baaagↄ̃ akurinↄo. Ben aↄ̃ bùra kàɛ í pì saɛ gwe.

16

Mana kↄ̃n bùrunↄ

1 Isarailinↄ fɛ̀ɛ Ɛlimu ń píngi, ben aↄ̃ kà Sini gbáa kɛ̀ kú Ɛlimu kↄ̃n Sinaio dagura aↄ̃ bↄna Igipiti mↄ plaadee guu gurↄ gɛ̃rodee zĩ. 2 Ben aↄ̃ zↄka kà Musa kↄ̃n Arunaozi gbáan gwe ń píngi 3 aↄ̃ bèńnɛ: Bↄ́yãnzi Dii e wa dɛdɛ Igipitirozi? Gwe weè vɛ̃ɛ wà pↄ́ ble kↄ̃n nↄ̀bↄo ai wà kã, ben a mↄwao gbáan kɛ̀ à wa dɛdɛ kↄ̃n nↄaao.

4 Dii bè Musanɛ: Bↄna musu mɛ́ pↄ́blee fãkɛare. Gbɛ̃nↄ é bↄɛ wà gurↄ doo pↄ́ sɛ́ɛ lán gu e dↄↄ nà ń blena lɛ́n, lɛ mà ń yↄ̃ mà gwa tó aↄ̃ↄ ma doka kũna. 5 Gurↄ swɛɛdodee zĩ gurↄ plaaa pↄ́n aↄ̃é sɛ́ɛ aↄ̃ à pↄ́blee kɛ. 6 Ben Musa kↄ̃n Arunao bèńnɛ ń píngi: Uusiɛa é dↄ̃ kɛ̀ Dii bé à a bↄɛ Igipiti, 7 zia kↄngↄ é Dii gakui e. À zↄka kɛ̀ á kàazii mà. Bↄ́n wa ũ kɛ̀ é gbasa a zↄka kàwazii? 8 Musa ɛ̀ara à bè: Dii é a gba nↄ̀bↄ à só uusiɛa, zia kↄngↄ eé pↄ́blee kpáawa a blena lɛ́n, kɛ̀ à zↄka kɛ̀ á kàazii mà yãnzi. Pↄ́ken wa ũro. Èe kɛ wámbe a zↄka kàwaziro, Diimɛ.

9 Ben Musa bè Arunanɛ: Ǹ o Isarailinↄnɛ ń píngi aↄ̃ sↄ̃ Diizi, zaakɛ à ń zↄkakana mà. 10 Kɛ̀ Aruna e yã oońnɛ, aↄ̃ aɛ dↄ̀ gbáa kpa, ben aↄ̃ↄ è Dii gakui bↄ̀ à mↄ̀ńzi tɛ́luguu guu. 11 Ben Dii yã ò Musanɛ à bè: 12 Ma Isarailinↄ zↄkakana mà. Ǹ ońnɛ uusiɛa aↄ̃é nↄ̀bↄ só, zia kↄngↄ aↄ̃é pↄ́ ble wà kã, aↄ̃é dↄ̃ kɛ̀ mámbe Dii ń Luda ũ.

13 Uusiɛ bùrunↄ mↄ̀ wà dà ń bùrala. Kɛ̀ guu dↄ̀ kpíi kpà à lìgańzi. 14 Kɛ̀ kpíi kɛ̃̀, ben pↄ́ gↄ̃̀ kaɛna tↄↄtɛa púu ketekete lán pↄ́ kokũ bà. 15 Kɛ̀ Isarailinↄↄ è, aↄ̃ bèkↄ̃nɛ: Bↄ́n gwee? Zaakɛ aↄ̃ↄe dↄ̃ tó bↄ́nlo. Musa bèńnɛ: Pↄ́ kɛ̀ Dii kpàawa à bleen gwe. 16 Yã kɛ̀ Dii dìɛareen yɛ̀: A baade sɛ́ɛ a blena lɛ́n. À sɛ́ɛ a baade mìa zaka lɛ́ doodo a uadeenↄ pari lɛ́n. 17 Isarailinↄↄ kɛ̀ lɛ. Aↄ̃ↄ sɛ̀ɛ, gbɛ̃kenↄ pↄ́ bíta, gbɛ̃kenↄ pↄ́ nɛ́ngo. 18 Kɛ̀ wà zaka dàn, gbɛ̃ kɛ̀ sɛ̀ɛ bíta pↄ́ e diziro, gbɛ̃ kɛ̀ sɛ̀ɛ féte pↄ́ e kɛ̃sãaro. 19 Musa bèńnɛ: Gbɛ̃ke tón à kpaa tó ai guu dↄaro. 20 Gbɛ̃kenↄ e Musa yã maro, aↄ̃ à kpaaa tò ai guu dↄ̀, ben à kↄ̀kↄ kà à vã̀, ben Musa pↄ fɛ̃̀ gbɛ̃ pìnↄzi.

21 Lán guu e dↄↄ nà baade è sɛ́ɛ a blena lɛ́n. Tó ↄfãntɛ̃ gbã̀, à kɛ̀ gↄ̃̀ tↄↄtɛa è yↄ́mɛ. 22 Gurↄ swɛɛdodee zĩ aↄ̃ pↄ́blee sɛ̀ɛ lɛo plaa, baade mìa zaka lɛ́ plaplaa. Ben aↄ̃ gbɛ̃nsinↄ gàa wà ò Musanɛ ń píngi. 23 À bèńnɛ: Lɛn Dii dìɛ lɛ. Zia nɛ́ kámmabogurↄↄ zĩmɛ, Dii gurↄↄmɛ. À pↄ́ kɛ̀ á yezi à kpá tɛ́a kpá tɛ́a. À pↄ́ kɛ̀ á yezi à disa disa, à à kpaaa kɛ̀ gↄ̃̀ diɛ ai guu dↄ̀. 24 Aↄ̃ↄ dìɛ ai guu dↄ̀ lán Musa ò nà. Beekii e vãro èe kↄ̀kↄ káro. 25 Ben Musa bèńnɛ: À ble gbã̀a, zaakɛ kámmabogurↄↄ zĩmɛ, é e gukea gbã̀aro. 26 Àgae sɛ́ɛ ai gurↄ swɛɛdo. À gurↄ swɛɛplaadee nɛ́ kámmabogurↄↄ zĩmɛ, eégↄ̃ kuu zĩ pìaro.

27 Gurↄ swɛɛplaadee zĩ gbɛ̃kenↄ bↄ̀ wà gàa sɛ́ɛ, ben aↄ̃ↄe ero. 28 Ben Dii bè Musanɛ: Égↄ̃ kú kↄ̃n doka kɛ̀ má dìɛ masaio ai bↄrɛmɛ? 29 Àgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ mamↄma Dii mámbe ma kámmabogurↄↄ dìɛare. Beee yãnzi gurↄ swɛɛdodee zĩ mɛɛ̀ gurↄ plaaa pↄ́blee kpáawa. Baade gↄ̃ kú a gbɛ̀n, gbɛ̃ke tón gu a gbɛ̀n gurↄ swɛɛplaadee pì zĩro. 30 Ben aↄ̃ kámma bò gurↄ swɛɛplaadee zĩ. 31 Isarailinↄ tↄ́ kpà pↄ́blee pìnɛ mana. À dɛ lán pↄ́wɛɛ pura keteketenↄ bàmɛ. À í nna lán kàra zↄ́dee bà.

32 Musa bè: Yã kɛ̀ Dii dìɛn yɛ̀: Wà mana zaka lɛ́ doo diɛ wa boriinↄnɛ, lɛ aↄ̃ pↄ́blee kɛ̀ à kpàwa wá blè gbáan wa bↄna Igipiti gbɛraa e se. 33 Ben Musa bè Arunanɛ: Ǹ loo sɛ́ ǹ mana zaka lɛ́ doo kán ǹ diɛ Dii aɛ, lɛ àgↄ̃ diɛna wa boriinↄnɛ. 34 Ben Aruna dìɛ gbɛ̀ walaanↄ saɛ lɛ àgↄ̃ diɛna lán Dii ò Musanɛ nà. 35 Isarailinↄ mana blè wɛ̃̀ baplaa ai aↄ̃ gàa wà kào bùsu kɛ̀ gbɛ̃nↄↄ kún. Aↄ̃ mana pì blè ai aↄ̃ gàa wà kào Kanaa bùsu lɛ́a. 36 Zaka lɛ́ doo nɛ́ lita plaaamɛ.

17

Í bↄna gbɛ̀n

(Nar 20:2-13)

1 Isarailinↄ fɛ̀ɛ Sini gbáan ń píngi, aↄ̃ↄe bùra káɛkaɛɛ lán Dii òńnɛ nà, ben aↄ̃ gàa wà bùra kàɛ Rɛfidimu. Aↄ̃ↄe í e wà mì gwero, 2 ben aↄ̃ zↄka kà Musazi wà bè: Ǹ wa gba í wà mi. À bèńnɛ: Bↄ́yãnzi ée lɛokpakↄ̃a kɛɛmaozi? A kɛ̀ dia ée Dii lɛɛ ée gwaa? 3 Kɛ̀ ímii e ń dɛɛ, ben aↄ̃ zↄka kà Musazi wà bè: Bↄ́yãnzi n bↄwao Igipitizi? Ń yezi ímii wa dɛ kↄ̃n wa nɛ́nↄ kↄ̃n wa pↄ́kãdeenↄon yↄ́? 4 Ben Musa wii pɛ̀ Diizi à bè: Dian mɛ́ kɛ kↄ̃n gbɛ̃ pìnↄ nà? À gↄ̃̀ féte kɛ̀ aↄ̃é ma pápa gbɛ̀o wà ma dɛ. 5 Dii bènɛ: Ǹ Isaraili gbɛ̃nsinↄ sɛ́ɛ à dↄ gbɛ̃ pìnↄnɛ aɛ. Ǹ n gò kɛ̀ n Nili lɛ̀o sɛ́ dↄ. 6 Mɛ́ zɛ n aɛ Orɛbu gbɛ̀si saɛ gwe. Ǹ gbɛ̀si pì lɛ́, í é bↄ lɛ aↄ̃ mi. Ben Musa kɛ̀ lɛ Isaraili gbɛ̃nsinↄ wáa. 7 Ben wà tↄ́ kpà guu pìnɛ Masa, zaakɛ gwen aↄ̃ Dii yↄ̃̀n wà gwà wà bè: Dii kúwaon gweↄ́? Wà tↄ́ kpànɛ Mɛriba dↄ, kɛ̀ Isarailinↄ zↄka kà gwe yãnzi.

Zĩ̀kana kↄ̃n Amalɛkinↄ

8 Amalɛkinↄ mↄ̀ zĩ̀ ká kↄ̃n Isarailinↄ Rɛfidimu. 9 Ben Musa bè Yↄsuanɛ: Ǹ gbɛ̃nↄ plɛplɛ wa tɛ́ à gá zĩ̀ ká kↄ̃n Amalɛkinↄ. Zia mɛ́gↄ̃ zɛna sĩ̀sĩ kɛ̀kii mìsↄ̃ntɛ̃a kↄ̃n Luda gòo kũna. 10 Yↄsua kɛ̀ lán Musa ònɛ nà, à gàa zĩ̀ ká kↄ̃n Amalɛkinↄ. Ben Musa kↄ̃n Arunao kↄ̃n Uruo dìdi sĩ̀sĩ pì mìsↄ̃ntɛ̃a. 11 Tó Musa a ↄↄnↄ sɛ̀, Isarailinↄ ègↄ̃ zĩ̀ blee Amalɛkinↄamɛ, mↄde tó à a ↄↄnↄ dìɛ sↄ̃, Amalɛkinↄ ègↄ̃ zĩ̀ blee Isarailinↄa. 12 Kɛ̀ Musa ↄↄnↄ wã̀, wà gbɛ̀ sɛ̀ wà dìɛ à gbáru à vɛ̃̀ɛa, ben Aruna kↄ̃n Uruo à ↄↄnↄ kũkũna, gbɛ̃ doo ↄplazi, gbɛ̃ doo ↄzɛzi, ben à ↄↄnↄ gↄ̃̀ zɛna ai ↄfãntɛ̃ gàa à gɛ̃̀o kpɛ́n. 13 Ben Yↄsua zĩ̀ blè Amalɛkinↄa à ń dɛ́dɛ kↄ̃n fɛ̃ɛdaao.

14 Dii bè Musanɛ: Ǹ kɛ̀kii kɛ̃ takada guu lɛ àgↄ̃ dɛ dↄngu pↄ́ ũ ǹ o Yↄsuanɛ, zaakɛ mɛ́ Amalɛkinↄ borii bↄ anduna guu ń píngi. 15 Musa gbãgbãkii bò, ben à tↄ́ kpànɛ Diin ma tuuta ũ 16 à bè: Ma ↄↄ sɛ̀ Dii kpata kpa. Dii égↄ̃ zĩ̀ ká kↄ̃n Amalɛkinↄ gurↄ píngi.

18

Yɛtoro gana Musa gwa

1 Musa anzure Yɛtoro, Midiã sa’ori, yã kɛ̀ Ludaa kɛ̀ Musanɛ kↄ̃n a gbɛ̃ Isarailinↄo mà, lán Dii ń bↄ́ɛ Igipiti nà. 2 Àɛ kɛ̀ sↄ̃ Musa gĩakɛ à a naↄ̃ Zipora zĩ̀ bɛ 3 kↄ̃n a nɛ́gↄ̃gbɛ̃ mɛ̀n plaaanↄ. À doo tↄ́n Gɛsↄmu, zaakɛ Musa bè gbɛ̃ zĩ̀tↄn a ũ danↄ bùsun. 4 À doo tↄ́n Ɛliɛza, zaakɛ Musa bè a de Luda a faaba kɛ̀ à a bↄ Fili’auna fɛ̃ɛdaa lɛ́zĩ. 5 Ben Yɛtoro fɛ̀ɛ èe mↄↄ Musa kiia kↄ̃n à nɛ́nↄ kↄ̃n à naↄ̃o guu kɛ̀ à bùra kàɛn Luda kpiii saɛ gbáan. 6 À lɛ́kpãsã kɛ̀ Musanɛ à bè: Mɛ́ɛ mↄↄ n kiia kↄ̃n n naↄ̃o kↄ̃n n nɛ́ mɛ̀n plaaanↄo. 7 Musa bↄ̀ à gàa à dà a anzurelɛ à kùɛ à lɛ́ pɛ̀ à gasua. Aↄ̃ kↄ̃ aafia gbèka, ben aↄ̃ gɛ̃̀ kpɛ́n. 8 Musa yã kɛ̀ Dii kɛ̀ Fili’aunanɛ kↄ̃n Igipitinↄ Isarailinↄ yãnzi tↄ̃kɛ̃̀nɛ píngi kↄ̃n nawɛ̃a kɛ̀ aↄ̃ↄ è zɛ́ guunↄ píngi kↄ̃n lán Dii ń bↄ́ nào. 9 Yɛtoro pↄↄ kɛ̀ nna yã maaa kɛ̀ Dii kɛ̀ Isarailinↄnɛa píngi kↄ̃n lán à ń bↄ́ Igipitinↄ ↄzĩ nào. 10 Ben à bè: Wà Dii sáabu kpá lán à a bↄ Fili’auna kↄ̃n Igipitinↄ ↄzĩ nà. 11 Má dↄ̃̀ sa kɛ̀ Dii bíta dɛ tãanↄla ń píngi. Kɛ̀ Igipitinↄ kya kàagu, à yã mↄ̀ńnɛ. 12 Ben Yɛtoro sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ ò Ludaa kↄ̃n sa’opↄ pãndenↄ dↄ. Ben Aruna kↄ̃n Isaraili gbɛ̃nsinↄ ń píngi mↄ̀ wà pↄ́ blèo Luda aɛ.

Yãgↄ̃gↄ̃rinↄ diɛna

13 Kɛ̀ guu dↄ̀ Musa vɛ̃̀ɛ èe yã gↄ̃gↄ̃ↄńnɛ, aↄ̃ↄ káɛzi zaa kↄngↄ ai uusiɛ. 14 Kɛ̀ Musa anzure yã kɛ̀ èe kɛɛńnɛ è píngi, ben à à là à bè: Bↄ́n nɛ́ɛ kɛɛ kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀nↄ lɛɛ? Bↄ́yãnzi nɛ́ɛ yãkpaɛ kɛɛńnɛ ndo, baade píngi káɛnzi zaa kↄngↄ ai uusiɛ? 15 Musa wèàla à bè: Gbɛ̃nↄ è mↄ́ ma kiia aↄ̃ Luda pↄyeziyã mamɛ. 16 Tó aↄ̃ yãkete vĩ, aↄ̃è mↄ́ ma kiia mà yã pì gↄ̃gↄ̃ńnɛ mà Luda doka kɛ̀ à dìɛnↄ ońnɛ.

17 Musa anzure bènɛ: Yã kɛ̀ nɛ́ɛ kɛɛ maaro. 18 Nɛ́ kpasa, gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kúnyonↄ é kpasa dↄ, zaakɛ zĩi pì dɛnla, nɛ́ fↄ̃ ǹ kɛ ndoro. 19 Ǹ ma yã ma sa, mɛ́ lɛ́ damma, Luda égↄ̃ kúnyo. Nɛ́gↄ̃ dɛńnɛ yãgↄ̃gↄ̃ri ũ, nɛ́gↄ̃ gaa kↄ̃n ń yãnↄ Luda kiia, 20 nɛ́gↄ̃ doka kɛ̀ Ludaa dìɛnↄ daańnɛ, nɛ́gↄ̃ zɛ́ kɛ̀ dɛ aↄ̃ sɛ́ ↄdↄↄańnɛ kↄ̃n yã kɛ̀ aↄ̃é kɛɛnↄ. 21 Ǹ gbɛ̃ làakaride náanɛdee kɛ̀ aↄ̃ↄ Luda vĩa vĩ ben aↄ̃è ↄdↄnkpɛɛgbaa síroonↄ plɛplɛ ń tɛ́, ǹ ń diɛ gↄ̃ↄn wàa sↄsↄↄroonↄ dↄn’aɛdeenↄ ũ kↄ̃n gↄ̃ↄn basↄsↄↄroo kↄ̃n gↄ̃ↄn baplaa akurio kↄ̃n gↄ̃ↄn kurikurio, 22 lɛ aↄ̃gↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ↄ gbɛ̃ pìnↄnɛ gurↄ píngi. Aↄ̃é mↄ́ n kiia kↄ̃n yã zĩ’ũunↄ píngi, mↄde aↄ̃é yã nɛ́ngonↄ gↄ̃gↄ̃ ń zĩnda. Beee bé eé n asoo lagonnɛ. 23 Tó Dii wènnɛ, tó ń kɛ̀ lɛ, nɛ́ fuaro, gbɛ̃ pìnↄ é tá bɛ làakario kpaɛna.

24 Musa a anzure yã mà à kɛ̀ lán à òare nà píngi. 25 À gbɛ̃ làakarideenↄ plɛ̀plɛ Isaraili boriinↄ tɛ́ píngi à ń díɛ gↄ̃ↄn wàa sↄsↄↄroonↄ dↄn’aɛdeenↄ ũ kↄ̃n gↄ̃ↄn basↄsↄↄroo kↄ̃n gↄ̃ↄn baplaa akurio kↄ̃n gↄ̃ↄn kurikurio. 26 Ben aↄ̃ègↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ↄńnɛ gurↄ píngi. Yã zĩ’ũun aↄ̃è mↄ́o Musa kiia, ben aↄ̃è yã nɛ́ngonↄ gↄ̃gↄ̃ ń zĩnda. 27 Musa gàa à zɛ̀ a anzurenɛ, ben à tà a bùsun.

19

Sinai kpiii saɛ

1 Isarailinↄ bↄna Igipiti mↄ aagↄ̃dee guu 2 aↄ̃ fɛ̀ɛ Rɛfidimu. Kɛ̀ aↄ̃ kà Sinai gbáan, ben aↄ̃ bùra kàɛ gwe Sinai kpiii saɛ. 3 Musa dìdi à gàa Luda kiia kpiii pì musu, ben Dii lɛ́ zùzi à bè: Ǹ yã kɛ̀kii o Yakubu bori Isarailinↄnɛ: 4 Á è lán má kɛ̀ Igipitinↄnɛ nà, lán ma a sɛ ma suao ma kiia, lán kúu è a nɛ́ sɛ́ a dɛ̀bɛa nà. 5 Tó a ma yã mà á ma bà kuunaao yã kũna tia sa, égↄ̃ dɛ ma gbɛ̃ yenzideenↄ ũ bori píngi tɛ́. Baa kɛ̀ anduna dɛ ma pↄ́ ũ píngi, 6 égↄ̃ dɛmɛ kínanↄ kↄ̃n sa’orinↄ ũ, ma gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú adonanↄ ũ. Yã kɛ̀ nɛ́ o Isarailinↄnɛn gwe.

7 Musa pìta à gbɛ̃nsinↄ sìsi, ben à yã kɛ̀ Dii ònɛ tↄ̃kɛ̃̀ńnɛ píngi. 8 Gbɛ̃nↄ wèàla ń píngi wà bè: Yã kɛ̀ Dii òwe píngi wé kɛ. Ben Musa gàa à yã kɛ̀ wà ò tↄ̃kɛ̃̀ Diinɛ. 9 Dii bènɛ: Mɛ́ mↄ n kiia tɛ́sukpɛ gègete guu, lɛ gurↄↄ kɛ̀ mɛ́ɛ yã oonnɛ, aↄ̃é ma aↄ̃égↄ̃ n náanɛ vĩ gurↄ píngi. Ben Musa yã kɛ̀ gbɛ̃nↄↄ ò tↄ̃kɛ̃̀ Diinɛ. 10 Ben Dii bènɛ: Ǹ gá ń kiia ǹ ońnɛ aↄ̃ gbãsĩ bↄ ń zĩndan gbã̀a kↄ̃n ziaao, aↄ̃ ń pↄ́kãsãanↄ pípi. 11 Aↄ̃gↄ̃ kú soru guu ziando, zaakɛ à gurↄ aagↄ̃dee zĩ mɛ́ pita mà zɛ Sinai kpiii musu baade píngi wáa. 12 Ǹ tↄↄtɛ lɛ́ sèeda dańnɛ kpiii pì gɛɛzi ai à lìgazi píngi. Ǹ ońnɛ aↄ̃ làakari kɛ. Aↄ̃ton didi kpiii pìaro. Aↄ̃ gbɛ̃ke tón ↄ kɛa sero. Gbɛ̃ kɛ̀ ↄ kɛ̀a, wà adee dɛ. 13 Wàton ↄ kɛ adeearo. Wà à pápa gbɛ̀o ke wà à pápa kào wà dɛ. Pↄ́kãdeen yoo, gbɛ̃nteen yoo, à gàmɛ. Tó aↄ̃ↄ mà wà kuru pɛ̀ wà à bà gà, aↄ̃ sↄ̃ kpiii pìzi.

14 Musa pìta kpiii pìa à mↄ̀ à gbɛ̃nↄ lè à òńnɛ aↄ̃ gbãsĩ bↄ ń zĩndan aↄ̃ ń pↄ́kãsãanↄ pípi. 15 À ɛ̀ara à bèńnɛ: Àgↄ̃ kú soru guu gurↄ aagↄ̃dee zĩ yãnzi. Àton daɛ kↄ̃n nↄgbɛ̃oro. 16 Kɛ̀ guu dↄ̀ à gurↄ aagↄ̃dee pìa, ben laa e pataa èe pii, ben lou sìsi kpiii musu. Kɛ̀ aↄ̃ kuru’ↄ gbãaa mà, ben vĩa gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú bùrannↄ kũ̀ ń píngi aↄ̃ↄe lugalugaa. 17 Musa bↄ̀ńyo bùran à gàańyo Luda kiia, ben aↄ̃ zɛ̀ gĩzĩ kpiii pì saɛ. 18 Tɛ́sukpɛ dà Sinai kpiiila kɛ̀ Dii pìta gwe kↄ̃n tɛ́o yãnzi. Tɛ́sukpɛ pì fɛ̀ɛ lán mↄ̀da tɛ́sukpɛ bà, ben kpiii pì e nigãnigãa maamaa. 19 Kuru’ↄ gbãaa e kaara. Kɛ̀ Musa yã ò, ben Luda wèàla lapatana guu.

20 Dii pìta à zɛ̀ Sinai kpiii mìsↄ̃ntɛ̃a à Musa sìsi, ben à dìdi à gàa gwe. 21 Dii bènɛ: Ǹ pita ǹ kpãkɛ̃ gbɛ̃nↄzi, aↄ̃ton vĩ gulɛla aↄ̃ mↄ́ wà ma gwaro, lɛ aↄ̃ paridee tón gagaro yãnzi. 22 Baa sa’ori kɛ̀ aↄ̃è sↄ̃maziinↄ, aↄ̃ gbãsĩ bↄ ń zĩndan lɛ màton fɛ̃ńziro yãnzi. 23 Musa bè Diinɛ: Aↄ̃é didiro, zaakɛ n kpãkɛ̃wazi n bè wà tↄↄtɛ lɛ́ sèeda da kpiii pì gɛɛzi à gↄ̃ n pↄ́ ũmɛ. 24 Ben Dii bènɛ: Ǹ pita ǹ Aruna sɛ́ ǹ suo, mↄde sa’orinↄ kↄ̃n gbɛ̃ kpaaanↄ tón vĩ guu baa aↄ̃ mↄ́ ma kiiaro lɛ màton fɛ̃ńziro yãnzi. 25 Ben Musa pìta gbɛ̃ pìnↄ kiia à yã pì òńnɛ.

20

Dokayã mɛ̀n kurinↄ

1 Luda yã kɛ̀kii ò píngi à bè: 2 Mámbe Dii a Luda ũ. Ma a bↄɛ zↄ̀bleen Igipiti.

3 Àtongↄ̃ dii ke vĩ ma gbɛraro.

4 Àton pↄ́ke taka kɛ à kúɛ à dↄnzi kɛnɛro, pↄ́ kɛ̀ kú musu ke tↄↄtɛa ke í guun yoo, zaakɛ mamↄma Dii a Luda má nↄ̀sɛgↄ̃aanↄ vĩ. Mɛɛ̀ gbɛ̃ kɛ̀ yemaziroonↄ yã zaa wí ń boriinↄ musu ai à gá pɛ́ ń swãkpɛɛnↄa kↄ̃n ń nasionↄ. 6 Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ yemazi aↄ̃ↄ ma dokayãnↄ kũnanↄ sↄ̃, mɛɛ̀gↄ̃ gbɛ̃kɛɛ vĩńyomɛ ai ń boriia.

7 Àton mamↄma Dii a Luda tↄ́ sí pãpãro, zaakɛ gbɛ̃ kɛ̀ ma tↄ́ sì pãpãa mɛ́ tó à bↄ pãro.

8 Àgae dↄn kámmabogurↄↄ zĩ nɛ́ ma pↄ́mɛ. 9 Àgae a bura zĩ kↄ̃n a zĩ píngio kɛ gurↄ swɛɛdo, 10 à swɛɛplaadee gↄ̃ dɛare kámmabogurↄↄ ũ, zaakɛ mamↄma Dii a Luda ma pↄ́mɛ. Àton zĩi ke kɛ gurↄↄ pì zĩro, apinↄ ke a nɛ́gↄ̃gbɛ̃ ke a nɛ́nↄgbɛ̃ ke a zĩkɛri gↄ̃gbɛ̃ ke nↄgbɛ̃ ke a pↄ́kãdee ke nibↄ kɛ̀ kú a bɛ. 11 Zaakɛ gurↄ swɛɛdon ma musu kↄ̃n tↄↄtɛo kɛ̀ kↄ̃n ísiaao kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ kú ń guunↄ píngi, ben ma kámma bò à gurↄ swɛɛplaadee zĩ. Beee yãnzi ma aubarika dà kámmabogurↄↄ pìnzi, má dìɛ ma pↄ́ ũ. 12 Àgae bɛ̀ɛ lí a de kↄ̃n a daonɛ, lɛ à gì kɛ bùsu kɛ̀ mamↄma Dii a Luda mɛ́ɛ kpaaawaan.

13 Àton gbɛ̃ dɛro.

14 Àton zina kɛro.

15 Àton kpãi oro.

16 Àton yã di a gbɛ̃daaaaro.

17 Àton a gbɛ̃daaa ua ni dɛro. Àton à nↄↄ ni dɛro ke à zĩkɛri gↄ̃gbɛ̃ ke nↄgbɛ̃ ke à zù ke à zaaki ke pↄ́ kɛ̀ à vĩinↄ píngi.

18 Baade píngi lapatana mà kↄ̃n kuru’ↄo, aↄ̃ loupina è kↄ̃n tɛ́sukpɛo dↄ kpiii musu, ben vĩa ń kũ aↄ̃ↄe lugalugaa aↄ̃ↄ zɛ kãaa. 19 Aↄ̃ bè Musanɛ: Ǹ yã owe n zĩnda, wé ma. Ǹton tó Luda yã owero, lɛ wàton gagaro yãnzi. 20 Musa bèńnɛ: Àton tó vĩa a kũro, zaakɛ kɛ̀ à a yↄ̃ à gwa yãnzin à mↄ̀zi, lɛ àgↄ̃ à vĩa vĩ bensↄ̃ àton durun kɛro yãnzi. 21 Aↄ̃ↄ zɛ kãaa, ben Musa sↄ̃̀ tɛ́sukpɛ gègete pìzi, guu kɛ̀ Ludaa kún pìn.

Dii gbãgbãki yã

22 Ben Dii bè Musanɛ: Ǹ yã kɛ̀kii o Isarailinↄnɛ: Á mà a zĩndanda lán ma yã òare zaa musu nà. 23 Àton tãa ke kɛ à namaro. Àton kondogi ke vura pi tãanↄ ũro. 24 À ma gbãgbãkii bo kↄ̃n ɛ̃ɛo à saa oa kↄ̃n sãanↄ kↄ̃n zùnↄ, sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ kↄ̃n kɛnnakↄ̃o sa’opↄo. Guu kɛ̀ má dìɛare àgↄ̃ ma sísin, mɛ́ mↄ́ a kiia mà aubarika daagu. 25 Tó ée ma gbãgbãkii pì boo kↄ̃n gbɛ̀o, àton bo kↄ̃n gbɛ̀ anaoro, zaakɛ tó a gã pɛ̀ɛa, á tò à gbãsĩ lɛ̀n gwe. 26 Àton ma gbãgbãkii bo à à didikii kɛro, lɛ a bũukɛɛ tón ↄdↄaaro yãnzi.

23

Yãkɛna a zɛ́a

1 Àton wàpe baaru kpáro. Àton zɛ kↄ̃n gbɛ̃ zaaao ɛgɛ sèedadee ũro. 2 Àton tɛ́ pariizi yãzaakɛna guuro. Àton zɛ kↄ̃n pariio yãkpaɛ guu à bↄ yãzɛdee kpɛɛro. 3 Tó takaaside yã nnaro, àton zɛoro. 4 Tó n ibɛɛ zù ke à zaaki sã̀sã bensↄ̃ n kpakũo, ǹ kũ ǹ gáonɛ bɛ. 5 Tó n n zanguri zaaki è èe fuu asooa, ǹ à ĩan ká, ǹton à tónlo.

6 Tó takaaside yã nna, àton bↄ à kpɛɛro. 7 À zã̀ kũ kↄ̃n mↄnafikio. Àton taarisaidee ke gbɛ̃ maaa dɛro, zaakɛ mɛ́ tó taaridee bↄ pãro. 8 Àton ↄdↄnkpɛɛgbaa síro, zaakɛ ↄdↄnkpɛɛgbaa è tó wɛ́ɛdeenↄ vĩa kũmɛ, bensↄ̃ è gbɛ̃ maaanↄ yã liɛ kpɛɛgãnda. 9 Àton wɛ́ɛ tã bↄ̀amↄaro. Á bↄ̀amↄkɛɛ dↄ̃, zaakɛ bↄ̀amↄnↄn a ũ yã zaa Igipiti. 10 Àgae pↄ́ tↄ̃ a buraanↄa à kɛkɛ ai wɛ̃̀ swɛɛdo, 11 à wɛ̃̀ swɛɛplaadeen à tó tↄↄtɛ kámma bo à ĩam pá, lɛ a takaasideenↄ e wà à zã̀ kɛ̀ bↄ̀ɛ gweenↄ kↄ̃ↄ wɛ, nↄ̀bↄsɛ̃tɛnↄ e wà à kpaa só. À kɛ lɛ dↄ kↄ̃n a geepi búo kↄ̃n a kùkpɛo. 12 Àgaegↄ̃ zĩi kɛɛ ai gurↄ swɛɛdo, à swɛɛplaadeen àgae kámma bo, lɛ a zùnↄ kↄ̃n a zaakinↄ e wà kámma bo, bensↄ̃ a zↄ̀nↄ kↄ̃n bↄ̀amↄnↄ é e wà ĩam pá. 13 Àgↄ̃ yã kɛ̀ má òareenↄ kũna píngi. Àton tãanↄ tↄ́ síro. Wàton ń tↄ́ ma a lɛ́n sero.

Zĩbaa mɛ̀n aagↄ̃ↄnↄ

(Bↄn 34:18-26)

14 Wɛ̃̀ kↄ̃n wɛ̃̀o àgae mↄ́ zĩbaa kɛmɛ gɛ̃̀n aagↄ̃. 15 Àgae Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaa kɛ lán má dìɛare nà, àgae burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai só ai gurↄ swɛɛplaa mↄↄ kɛ̀ wè be Abibu guu a gurↄↄa, zaakɛ mↄↄ pì guun a bↄɛ Igipiti. Gbɛ̃ke tón mↄ́ ma kiia ↄkoriro. 16 Àgae Pↄ́kɛkɛna zĩbaa kɛ gurↄↄ kɛ̀ a na pↄ́kɛkɛnaa, à a bura pↄ́ káakunↄ kpáma. Àgae Pↄ́dufublena zĩbaa kɛ wɛ̃̀ yãanaa, gurↄↄ kɛ̀ a a bura pↄ́nↄ kàkↄ̃a píngi. 17 Wɛ̃̀ kↄ̃n wɛ̃̀o gɛ̃̀n aagↄ̃ a gↄ̃gbɛ̃ píngi mↄ́ kakↄ̃ana kɛ mamↄma Dii a Luda aɛzĩ. 18 Àton pↄ́sɛsɛna kpáma lɛdo kↄ̃n sa’opↄ aruoro. Àton zĩbaa sa’opↄ nↄ́si diɛ guu dↄaro. 19 Àgae gá mamↄma Dii a Luda ua kↄ̃n a bura pↄ́ káakunↄ. Àton blènɛ nↄ̀bↄ kuku kↄ̃n à da yↄ̃’ioro.

Luda Malaika é dↄ a gbɛ̃nↄnɛ aɛ

20 Mɛ́ Malaika gbarɛ à dↄare aɛ à a dãkpa zɛ́n à káao guu kɛ̀ má kɛ̀kɛn. 21 À làakari dↄ à yãa à à yã ma. Àton bↄ à kpɛɛro, zaakɛ eé sùu kɛao a taari yã musuro kɛ̀ ma tↄ́ kúa yãnzi. 22 Tó a à yã mà bensↄ̃ a yã kɛ̀ má òaree kɛ̀ píngi, mɛ́gↄ̃ dɛ a ibɛɛnↄ ibɛɛ ũmɛ, a wɛdɛrinↄ wɛdɛri ũ. 23 Ma Malaika pì é dↄare aɛ à gá zɛare bùsu kɛ̀ Amↄrinↄↄ kún kↄ̃n Itinↄ kↄ̃n Pɛrizinↄ kↄ̃n Kanaanↄ kↄ̃n Ivinↄ kↄ̃n Yebusinↄo, mɛ́ ń kaatɛ. 24 Àton kúɛ ń tãanↄnɛ à zↄ̀ bleńnɛro, àton ń kɛna kɛro. À ń gboro à ń gbɛ̀nↄ wíwi. 25 À dↄ Dii a Ludazi, eé aubarika daare a pↄ́bleen kↄ̃n a íminao, eé gyãanↄ kɛ̃awa. 26 Nↄgbɛ̃nↄ é nↄ̀ bↄɛ a bùsunlo bensↄ̃ pãaa égↄ̃ kuuro. Mɛ́ a wɛ̃̀ndi bà dↄare kↄ̃n mↄ̀kyakooo. 27 Mɛ́ vĩa dada gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú a aɛnↄzi mɛ́ tó bídi gɛ̃ borii kɛ̀ a ka ń kiianↄn, mɛ́ tó a ibɛɛnↄ kpɛɛ kpáare. 28 Mɛ́ zↄ̃mantɛ̃nↄ gbarɛ a aɛ aↄ̃ ká Ivinↄn kↄ̃n Kanaanↄ kↄ̃n Itinↄ aↄ̃ pɛ́ḿmaare. 29 Èe kɛ mɛ́ pɛ́ḿmaare wɛ̃̀ doo guu gↄ̃ↄnlo, lɛ bùsu pì tón gↄ̃ lákpɛ ũ nↄ̀bↄsɛ̃tɛnↄ daalaro yãnzi. 30 Mɛ́gↄ̃ pɛ́ḿmaare busɛbusɛmɛ ai à gá pari kũ à ká à bùsu pì sí. 31 Mɛ́ a bùsu lɛ́ kɛare zaa Isia Tɛ̃a lɛ́a ai Filisitininↄ Isia lɛ́a, zaa gbáa lɛ́n ai Yuflati lɛ́a. Mɛ́ bùsu pì deenↄ naare a ↄzĩ à pɛ́ḿma. 32 A bà tóngↄ̃ kú ń yãn ke ń tãanↄ yãnlo. 33 Àton tó aↄ̃gↄ̃ kú a bùsunlo, lɛ aↄ̃ton tó à durun kɛmɛro, zaakɛ tó a ń tãanↄ gbã̀gbã, a takutɛɛ kpàkpa a zĩndanɛmɛ.

24

Luda bà kuuna kↄ̃n Isarailinↄo sèeda

1 Dii bè Musanɛ: Mmↄn kↄ̃n Arunao kↄ̃n Nadabuo kↄ̃n Abiuo kↄ̃n Isaraili gbɛ̃nsi gↄ̃ↄn baaagↄ̃ akurinↄ, à didi kpiiia à mↄ́ ma kiia, à dↄnzi kɛmɛ zaa kãaa. 2 Ḿbe nɛ́ sↄ̃mazi ndo, gbɛ̃ kpaaanↄ tón mↄ́ kĩiro bensↄ̃ parii tón didińyo kpiii kɛ̀ musuro.

3 Musa gàa à yã kɛ̀ Dii ò tↄ̃kɛ̃̀ńnɛ píngi kↄ̃n dokayãnↄ píngi. Aↄ̃ wè lɛdolɛ ń píngi wà bè: Yã kɛ̀ Dii ò píngi wé kɛ. 4 Ben Musa yã kɛ̀ Dii ò pìnↄ kɛ̃̀ takada guu píngi.

À fɛ̀ɛ kↄngↄ idɛ’idɛ à gbãgbãkii bò kpiigɛɛzi, ben à gbɛ̀ pɛ̀ɛpɛɛ mɛ̀n kuri awɛɛplaa Isaraili bori kuri awɛɛplaaanↄ pↄ́ ũ. 5 À Isaraili gↄ̃kparɛnↄ zĩ̀ kↄ̃n zùswarenɛ bↄ̀rↄnↄ, ben aↄ̃ sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ òo Diia kↄ̃n sáabukpana sa’opↄnↄ. 6 Ben Musa zù pìnↄ aru sì à kpàatɛ lɛo plaa. À à lɛo doo dìɛ kↄ̃n taao à à lɛo doo àɛ gbãgbãkiia. 7 Ben à Dii bà kuunańyo takada sɛ̀ à à kyó kɛ̀ńnɛ. Ben aↄ̃ bè: Yã kɛ̀ Dii ò píngi, wé kɛ wé mì siɛnɛ. 8 Ben à aru pì sɛ̀ à fã̀ḿma à bè: Dii bà kuunaao arun gwe lán á mà nà píngi.

9 Musa kↄ̃n Arunao kↄ̃n Nadabuo kↄ̃n Abiuo kↄ̃n Isaraili gbɛ̃nsi gↄ̃ↄn baaagↄ̃ akurinↄ dìdi kpiiia. 10 Aↄ̃ Isarailinↄ Luda è. Safia gbɛ̀ gusararaa kaɛna à gbá gĩzĩ, à í dɛ búgu wásawasa lán ludambɛ búgu bà. 11 Ludaa e pↄ́ke kɛ Isaraili gbãadee pìnↄnɛro. Aↄ̃ wɛ́ɛ sìàlɛ, ben aↄ̃ pↄ́ blè aↄ̃ í mì.

Musa kuuna Sinai kpiii musu

12 Dii bè Musanɛ: Ǹ didi kpiiia ǹ mↄ́ ma kiia ǹgↄ̃ kú gwe. Mɛ́ gbɛ̀ walaa kɛ̀ ma a dokayãnↄ kɛ̃̀anↄ kpámma, lɛ ǹ e ǹ dańnɛ. 13 Ben à fɛ̀ɛ kↄ̃n a kpàasi Yↄsuao, aↄ̃ↄe gaa didi Luda kpiiia. 14 Ben Musa bè gbɛ̃nsinↄnɛ: Àgↄ̃ wa dãa kɛ̀, wé ɛara wà su a kiia. Aruna kↄ̃n Uruo égↄ̃ kúao. Tó gbɛ̃ke yãke vĩ, à gáo ń kiia. 15 Ben Musa dìdi kpiii pìa. Tɛ́sukpɛ dà à mìsↄ̃ntɛ̃la, 16 ben Dii gakui pìta Sinai kpiii pìa. Tɛ́sukpɛ pì daàla lɛ ai gurↄ swɛɛdo, à gurↄ swɛɛplaadeen Dii lɛ́ zù Musazi zaa tɛ́sukpɛ pì guu. 17 Isarailinↄ Dii gakui è lán tɛ́ kɛ̀ è ń blee bà kpiii pì mìsↄ̃ntɛ̃a. 18 Ben Musa gɛ̃̀ tɛ́luguu pì guu à ɛ̀ara à dìdi kpiii pìa. À kú gwe ai gurↄ baplaa fãantɛ̃ kↄ̃n gwãavĩo.

31

Luda bisakutaa

1 Dii yã ò Musanɛ à bè: 2 Ǹ ma! Ma Uri nɛ́ Bezalɛli, Uru dio, Yuda borii sɛ̀. 3 Má tò ma Ninii kúa, ben à ↄ̃ndↄ̃ kↄ̃n gonio kↄ̃n dↄ̃nao è ↄzĩ píngi guu. 4 À zã ble pↄ́nↄa dↄ̃ kↄ̃n vurao kↄ̃n kondogio kↄ̃n mↄ̀gotɛ̃o. 5 À gbɛ̀ bɛ̀ɛde ana dↄ̃ kↄ̃n à dana pↄ́ guuo kↄ̃n lí’anao kↄ̃n ↄzĩ sãnda píngio. 6 Beee gbɛra ma Aisamaki nɛ́ Ɔↄliabu, Dani borii dìɛ à dↄnlɛri ũ. Ma ↄzĩkɛrinↄ gbà ↄ̃ndↄ̃ↄ ń píngi, lɛ aↄ̃ e wà pↄ́ kɛ̀ má dìɛnnɛɛnↄ kɛ píngi: 7 Dakↄ̃rɛki kuta kↄ̃n doka àkpatio kↄ̃n à nɛ́kpaɛo kↄ̃n kpɛ́ pì pↄ́ ketenↄ píngi, 8 teebu kↄ̃n a pↄ́ ketenↄ, vura atɛ̃ɛ dabu kↄ̃n a pↄ́ ketenↄ píngi, tuaetitikpatakii, 9 sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ oki kↄ̃n a pↄ́ ketenↄ píngi, dàga kↄ̃n a dibↄo, 10 pↄ́kãsãa kɛ̀ wà tã̀nↄ, sa’ori Aruna pↄ́kãsãa kɛ̀ eé sↄ̃omaziinↄ kↄ̃n à nɛ́nↄ sa’opↄkãsãanↄ píngi, 11 pↄ́ kyakɛnↄsi kↄ̃n bisakuta tuaetiti gũ nnaao. Aↄ̃ pↄ́ pìnↄ kɛ, lán má dìɛnnɛ nà píngi.

Kámmabogurↄ yã

12 Dii yã ò Musanɛ à bè: 13 Ǹ o Isarailinↄnɛ aↄ̃ kámmabogurↄↄ kɛ̀ má dìɛ yã da, zaakɛ à dɛ sèeda ũ mapi kↄ̃n apinↄ dagura ai a boriia, lɛ à e à dↄ̃ mamↄma Dii ma a sɛ ma gbɛ̃nↄ ũ. 14 Àgae kámmabogurↄↄ pì yã da, zaakɛ gurↄↄ pì kuuare adonamɛ. Gbɛ̃ kɛ̀ gurↄↄ pì tɛ̃̀ kɛ̀, adee gàmɛ. Gbɛ̃ kɛ̀ zĩi kɛ̀ gurↄↄ pìa, wà adee bↄ a gbɛ̃nↄ tɛ́ wà dɛ. 15 Àgae zĩi kɛ gurↄ swɛɛdo, à gurↄ swɛɛplaadeen é kámma bo, zaakɛ mamↄma Dii ma pↄ́mɛ. Gbɛ̃ kɛ̀ zĩi kɛ̀ kámmabogurↄↄa gàmɛ. 16 Isarailinↄ gaegↄ̃ kámmabogurↄↄ pì yã kũna aↄ̃ diɛ gurↄ ìsi ũ ai ń boriia ma bà kuunańyo yã ũ. 17 Eégↄ̃ dɛ sèeda ũ mapi kↄ̃n Isarailinↄ dagura gurↄ píngi, zaakɛ mamↄma Dii ma musu kↄ̃n andunao kɛ̀ gurↄ swɛɛdomɛ, ben má yã̀a ma kámma bò à gurↄ swɛɛplaadee zĩ. 18 Kɛ̀ Dii yã ò Musanɛ Sinai kpiii musu à yã̀a, ben à dokayã kɛ̃̀ gbɛ̀ walaanↄa mɛ̀n plaa kↄ̃n a zĩnda ↄnɛo à kpàa.

32

Vura zùswarenɛ bↄ̀rↄ

1 Kɛ̀ gbɛ̃nↄↄ è kɛ̀ Musa e pita kpiii musu kpaaro, aↄ̃ kàkↄ̃a Arunazi aↄ̃ bènɛ: Ǹ fɛɛ ǹ tãa kenↄ kɛwe lɛ aↄ̃ dↄwe aɛ, zaakɛ Musa kɛ̀ wa bↄɛ Igipiti pì, wá dↄ̃ yã kɛ̀ à à lèro. 2 Ben Aruna bèńnɛ: À a nↄgbɛ̃nↄ vura swãinↄ bↄɛ kↄ̃n a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ pↄ́nↄ kↄ̃n a nɛ́nↄgbɛ̃nↄ pↄ́nↄ à mↄ́omɛ. 3 Ben ń píngi a vura swãinↄ bↄ̀bↄ aↄ̃ↄ kpà Arunaa. 4 À sì à kàsa lán zùswarenɛ bↄ̀rↄ bà, ben à lↄ̀lↄ. Ben wà bè: Isarailinↄ, a tãan yɛ̀! Àmbe à a bↄɛ Igipiti. 5 Kɛ̀ Aruna è lɛ, à sa’okii bò zù pì aɛ, ben à kpàakpa kɛ̀ à bè: Dii zĩbaa kuu zia. 6 Kɛ̀ guu dↄ̀, gbɛ̃nↄ fɛ̀ɛ wà sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ òa kↄ̃n kɛnnakↄ̃o sa’opↄo. Gbɛ̃nↄ vɛ̃̀ɛ wèe pↄ́ blee wèe í mii, ben aↄ̃ fɛ̀ɛ wèe pãpãa kɛɛ.

7 Ben Dii bè Musanɛ: Ǹ pita ǹ gá! N gbɛ̃ kɛ̀ n bↄńyo Igipitinↄ yàka. 8 Aↄ̃ kɛ̃̀ zɛ́ kɛ̀ má ↄ̀dↄańnɛa kpakpaa, aↄ̃ vura kàsa tãa ũ lán zùswarenɛ bↄ̀rↄ bà, aↄ̃ kùɛnɛ aↄ̃ saa òa wà bè, Isarailinↄ tãa kɛ̀ à ń bↄ́ɛ Igipitin gwe. 9 Ben Dii lìara à bè Musanɛ: Má è gbɛ̃ pìnↄ swã gbãamɛ. 10 Ǹ gumala lɛ mà a pɛ̃tɛ̃ fɛɛńzi mà ń kaatɛ, mↄde mɛ́ n boriinↄ kɛ bíta. 11 Ben Musa agbaa kpà Dii a Ludanɛ à bè: Dii, bↄ́yãnzin n pɛ̃tɛ̃ é fɛɛ n gbɛ̃nↄazi kɛ̀ n ń bↄ́ɛ Igipiti kↄ̃n n gbãa bítao kↄ̃n n gã̀sã gbãaao? 12 Igipitinↄ é be aↄ̃ kaatɛna yãnzin n ń bↄ́ɛzi, lɛ ǹ e ǹ ń dɛdɛ kpiiinↄ musu ǹ ń yãa anduna guu. Ǹ n pↄfɛ̃ kpáɛ ǹ yã kɛ̀ ń yezi ǹ pita n gbɛ̃nↄa pì bↄ n nↄ̀sɛn. 13 Ǹ dↄ n zↄ̀blerinↄ Ibraĩ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Isarailio yãn, zaakɛ ń sìńnɛ kↄ̃n n kuunao n bè, nɛ́ ń borii kaara lán sↄsↄnɛnↄ bà, nɛ́ bùsu kɛ̀ n à yã òńnɛ kpá ń boriinↄa wàgↄ̃ vĩ gurↄ píngi. 14 Ben Dii yã kɛ̀ à bè é pita a gbɛ̃nↄa pì bↄ̀ a nↄ̀sɛn.

15 Musa ɛ̀ara à pìta kpiiia, à doka gbɛ̀ walaa mɛ̀n plaaa pìnↄ kũna a ↄzĩ. Yã kɛ̃na gbɛ̀ pìnↄa kpa plaplaa píngi. 16 Luda bé à gbɛ̀ walaa pìnↄ à, àmbe à yã kɛ̃̀ḿma. 17 Yↄsua gbɛ̃nↄ wiii mà, ben à bè Musanɛ: Ǹ zĩ̀ wii ma dↄ bùran. 18 Musa bè: Zĩ̀blena wiii bé à dↄ gwero, wɛ̃nda ↄ́ↄdↄnan gwe sↄ̃ro, gbɛ̃nↄ lɛ̀sinan mɛ́ɛ maa. 19 Kɛ̀ à kà kĩi kↄ̃n bùrao, à è wèe ↄ̃ wãa zùswaree pì aɛ, ben à pↄ fɛ̃̀. À gbɛ̀ walaa kɛ̀ à kũna pìnↄ pã̀ɛ kpiigɛɛzi gwe, aↄ̃ wìwi. 20 Ben à zùsware kɛ̀ wà pì pì sɛ̀ à dà tɛ́n. À à tí bò, ben à kà ín à kpà Isarailinↄa, aↄ̃ mì. 21 Ben Musa Aruna là à bè: Bↄ́n gbɛ̃ pìnↄↄ kɛ̀nnɛ, gbasa ń tò aↄ̃ durun bíta kɛ̀ taka kɛ̀? 22 Ben à wèàla à bè: Ǹton pↄ fɛ̃ro, mare. Ń gbɛ̃ pìnↄ dↄ̃, kɛ̀ aↄ̃ↄ zaa. 23 Aↄ̃mbe aↄ̃ bèmɛ mà tãa ke kɛ à dↄńnɛ aɛ. Aↄ̃ bè Musa kɛ̀ wa bↄɛ Igipiti pì, wà dↄ̃ yã kɛ̀ à à lèro. 24 Ben ma bèńnɛ gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ vura vĩinↄ bↄɛ wà mↄ́o. Kɛ̀ aↄ̃ mↄ̀o, ben má kà tɛ́n, ben à bↄ̀ zùswarenɛ bↄ̀rↄ pì ũ.

25 Musa è Aruna tò gbɛ̃nↄↄ e ń pↄyezi kɛɛ, ben aↄ̃ gↄ̃̀ fabona pↄ́ ũ ń ibɛɛnↄnɛ. 26 Ben à zɛ̀ bùra gɛ̃kiia à bè: Gbɛ̃ kɛ̀ aↄ̃ↄ kú Dii kpaanↄ mↄ́ ma kuu. Ben Levi boriinↄ kàkↄ̃a à kuu. 27 À bèńnɛ: Dii Isarailinↄ Luda bè, a baade a fɛ̃ɛdaa logo à dↄdↄ bùrazi gulɛ kↄ̃n gulɛo, a baade a gbɛ̃nↄ kↄ̃n a gbɛ̃nnanↄ kↄ̃n a gbɛ̃daaanↄ dɛdɛ. 28 Levi boriinↄↄ kɛ̀ lán Musa dàńnɛ nà. Gbɛ̃ kɛ̀ wà ń dɛ́dɛ zĩ pìanↄ kà gↄ̃ↄn bↄrↄ aagↄ̃ taka. 29 Ben Musa bè Levi borii pìnↄnɛ: Lán a bↄ a nɛ́nↄ kↄ̃n a gbɛ̃nↄ kpɛɛ nà, a a zĩnda kpà Diia gbã̀a, Dii aubarika dàagu gbã̀an gwe.

Musa agbaakpana Diinɛ Isarailinↄnɛ

30 Kɛ̀ guu dↄ̀ Musa bè gbɛ̃nↄnɛ: A durun bíta kɛ̀, baa kↄ̃n beeeo mɛ́ ɛara mà didi kpiiia mà gá Dii kiia dↄ, wègↄ̃ dↄ̃ro ke mɛ́ e mà agbaa kpánɛare a durun yã musu. 31 Ben à ɛ̀ara à gàa Dii kiia à bè: N yã nna! Gbɛ̃ pìnↄ durun bíta kɛ̀, aↄ̃ tãa ke kɛ̀ ń zĩndanɛ kↄ̃n vurao. 32 Ǹ sùu kɛ! Ǹ ń durun kɛ̃ńnɛ. Tó lɛnlo, ǹ ma tↄ́ gogo takada kɛ̀ ń kɛ̃̀ guu. 33 Dii bènɛ: Gbɛ̃ kɛ̀ durun kɛ̀mɛ tↄ́n mɛ́ gogo ma takada guu. 34 Ǹ gá kↄ̃n gbɛ̃nↄ guu kɛ̀ má ònnɛɛn sa. Ma Malaika é dↄnnɛ aɛ. Baa kↄ̃n beeeo tó ma wɛ́ɛtãmmana gurↄↄ kà, mɛ́ wɛ́ɛ tãḿma ń durun yãnzi. 35 Ben Dii gagyãa kà gbɛ̃nↄn zùswaree kɛ̀ aↄ̃ↄ tò Aruna pì pì yãnzi.

33

1 Dii bè Musanɛ: Ǹ fɛɛ ǹ gu kɛ̀, mpi kↄ̃n gbɛ̃ kɛ̀ n bↄńyo Igipitinↄ, ǹ gáńyo bùsu kɛ̀ má la dà Ibraĩnɛ kↄ̃n Isaakuo kↄ̃n Yakubuo ma bè mɛ́ kpá ń boriinↄan. 2 Mɛ́ Malaika gbarɛ à dↄare aɛ mɛ́ pɛ́are Kanaanↄa kↄ̃n Amↄrinↄ kↄ̃n Itinↄ kↄ̃n Pɛrizinↄ kↄ̃n Ivinↄ kↄ̃n Yebusinↄo. 3 À gá bùsu kɛ̀ zwi kↄ̃n zↄ́’io din pì guu. Mↄde mɛ́ gáaoro, lɛ màton a kaatɛ zɛ́nlo yãnzi, zaakɛ swãgbãadeenↄn a ũ. 4 Kɛ̀ gbɛ̃nↄ yã pãsĩ pì mà, aↄ̃ ↄ́ↄ dↄ̀, ben gbɛ̃kee e a zãblebↄnↄ da dↄro. 5 Zaakɛ Dii gĩakɛ à yã ò Musanɛ à o Isarailinↄnɛ à be: Swãgbãadeenↄn ń ũ, baa tó ma táa òńyo kɛ̀sɛ do, mɛ́ ń kaatɛ. Aↄ̃ baade ń zãblebↄnↄ bↄbↄ, mɛ́gↄ̃ dↄ̃ dian mɛ́ kɛńyo nà. 6 Ben Isarailinↄ ń zãblebↄnↄ bↄ̀bↄ, aↄ̃ↄe da dↄro zaa Orɛbu kpii kiia.

7 Musa è bisakuta sɛ́ à gá à dↄ bùra kpɛɛ bↄruna kↄ̃n bùra pìo féte. À tↄ́ kpà kutaa pìnɛ dakↄ̃rɛki kutaa. Gbɛ̃ kɛ̀ ye Dii yãzi adee è bↄ à gá dakↄ̃rɛki kutaa pì kiia bùra kpɛɛ gwe. 8 Tó Musa bↄ̀ èe gaa kpɛ́ pì kiia, baade è bↄ à zɛ a kpɛɛlɛa àgↄ̃ à gwaa ai à gá à gɛ̃n. 9 Tó Musa gɛ̃̀ kpɛ́ pìn, tɛ́luguu è pita àgↄ̃ dↄ kpɛɛlɛa, ben Dii è yã oo. 10 Tó gbɛ̃nↄↄ è tɛ́luguu pì dↄ kpɛɛlɛ pìa, baade è dↄnzi kɛ a kpɛɛlɛ. 11 Dii è yã o kↄ̃n Musao tɛ̃tɛ̃ntɛ̃, lán gbɛ̃ è yã o kↄ̃n a gbɛ̃nnao nà. Musa è ɛara à su bùran, mↄde Nuni nɛ́ Yↄsua à kpàasi è bↄ kpɛ́ pìnlo.

Dii bↄ à mↄna Musazi

12 Musa bè Diinɛ: N bèmɛ mà gá kↄ̃n gbɛ̃ pìnↄ, mↄde nɛ́ɛ gbɛ̃ kɛ̀ nɛ́ɛ daamɛɛ omɛro. Àɛ kɛ̀ sↄ̃ n bè, ń ma dↄ̃ n gbɛ̃nna ũ bensↄ̃ ma n pↄnnaa è. 13 Zaakɛ ma n pↄnnaa è, ǹ tó mà n laasuunↄ dↄ̃ sa, lɛ mà e màgↄ̃ n dↄ̃ màgↄ̃ nnanyo yãpura. Ǹgↄ̃ dↄ̃ kɛ̀ borii kɛ̀kii nɛ́ n gbɛ̃nↄmɛ. 14 Ben Dii wèàla à bè: Ma wɛ́ɛ égↄ̃ tɛ́azi mà a gba kámmabona. 15 Musa bè: Tó nɛ́ wɛ́ɛ tɛ́waziro, ǹton wa fɛɛ kɛ̀ro. 16 Tó nɛ́ɛ gáwaoro, dian weé e wà dↄ̃ kɛ̀ mapi kↄ̃n n gbɛ̃ pìnↄ wá nnanyo? Weé wa dↄ̃kↄ̃zi kↄ̃n bori pãndenↄ anduna guu diamɛ? 17 Dii bènɛ: Yã kɛ̀ ń gbèkamaa pì mɛ́ kɛ, zaakɛ n ma pↄnnaa è, má n dↄ̃ ma gbɛ̃nna ũ.

18 Musa bè: Ǹ n gakui ↄdↄamɛ. 19 Ben Dii wèàla à bè: Mɛ́ tó ma maakɛ píngi bↄ n aɛ, mɛ́ ma tↄ́ Dii sísi n aɛ, zaakɛ gbɛ̃ kɛ̀ má yezi mà sùu kɛon mɛ́ kɛo, bensↄ̃ gbɛ̃ kɛ̀ má yezi mà wɛ̃nda dↄ̃nɛn mɛ́ dↄ̃nɛ. 20 Ben à bè: Nɛ́ fↄ̃ ǹ ma uu gwaro, zaakɛ gbɛ̃ntee é fↄ̃ à wɛ́ɛ simalɛ àgↄ̃ kuuro. 21 Dii bè: Ǹ guu gwa da ma saɛ kɛ̀. Ǹ zɛ gbɛ̀ musu gwe. 22 Tó ma gakui pì e gɛ̃ɛ, mɛ́ n sↄtↄ gbɛ̀kotoon mà a ↄↄ kúnla ai mà gɛ̃tɛ. 23 Tó ma a ↄↄ gònla, nɛ́ ma kpɛɛ kpaa e sa, mↄde weé fↄ̃ wà ma uu ero.

34

Gbɛ̀ walaa dufunↄ

1 Dii bè Musanɛ: Ǹ gbɛ̀ walaa kɛ mɛ̀n plaa lán káakupↄnↄ bà, mɛ́ yã kɛ̀ kú à káakupↄ kɛ̀ ń wìnↄa kɛ̃ḿma. 2 Ǹgↄ̃ kú soru guu kↄngↄ. Ǹ didi Sinai kpiiia ǹ zɛ ma aɛ à mìsↄ̃ntɛ̃a. 3 Gbɛ̃ke tón mↄ́nyoro. Wàton gbɛ̃ke e gukea kpiii pìa sero. Baa sãa ke zù tón mↄ́ pↄ́ ble à gĩzĩro.

4 Musa gbɛ̀ walaa à mɛ̀n plaa lán káakupↄnↄ bà. À fɛ̀ɛ kↄngↄ idɛ’idɛ, ben à dìdi Sinai kpiiia à gbɛ̀ walaa mɛ̀n plaaa pìnↄ kũna a ↄzĩ lán Dii ònɛ nà. 5 Dii pìta tɛ́sukpɛ guu à zɛ̀ à saɛ, ben à a zĩnda tↄ́ sìsi. 6 Kɛ̀ Dii e gɛ̃ɛ à aɛ, à a tↄ́ sìsi à bè: Dii, Dii Luda wɛ̃ndadↄ̃nnɛri sùudeen ma ũ. Ma pↄↄ è fɛ̃ kpaaro, má gbɛ̃kɛ kↄ̃n náanɛo vĩ bíta. 7 Mɛɛ̀gↄ̃ gbɛ̃kɛɛ vĩ kↄ̃n gbɛ̃nↄo ai ń bori lɛ́mmɛ, mɛ́ ń yã zaaanↄ kɛ̃ńnɛ kↄ̃n ń taarinↄ kↄ̃n ń durunnↄo. Mↄde mɛɛ̀ tó taaridee bↄ pãro. Mɛɛ̀ denↄ yã zaaa wí ń nɛ́nↄ musu kↄ̃n ń dionↄ kↄ̃n ń swãkpɛɛnↄ kↄ̃n ń nasionↄo. 8 Musa dàɛ a puua à dↄnzi kɛ̀nɛ gↄ̃ↄ 9 à bè: Dii, zaakɛ ma n pↄnnaa è, ǹ gáwao. Baa kɛ̀ gbɛ̃ pìnↄ swã gbãa, ǹ sùu kɛwao kↄ̃n wa yã zaaanↄ kↄ̃n wa durunnↄo, ǹ wa sɛ́ n pↄ́nↄ ũ.

Luda bà kuuna kↄ̃n Isarailinↄ

(Bↄn 23:14-19)

10 Dii bè: Ma bà égↄ̃ kúaomɛ. Mɛ́ yãbↄnsaɛ kɛ a píngi wáa kɛ̀ gbɛ̃kee e a taka kɛ bori ke guu andunan zikiro. Borii kɛ̀ aↄ̃ↄ ligaaziinↄ é ma yãkɛna e, zaakɛ mɛ́ yã naasidee kɛao. 11 Àgↄ̃ yã kɛ̀ má òare gbã̀a kũna, mɛ́ pɛ́are Amↄrinↄa kↄ̃n Kanaanↄ kↄ̃n Itinↄ kↄ̃n Pɛrizinↄ kↄ̃n Ivinↄ kↄ̃n Yebusinↄo. 12 À làakari kɛ! Àton lɛdolɛ kɛ kↄ̃n bùsu kɛ̀ ée gaa gɛ̃n deenↄoro, lɛ àton takutɛɛ kpákpa a zĩndanɛro yãnzi. 13 À ń sa’okiinↄ gboro à ń tãa gbɛ̀nↄ wíwi à Asɛra línↄ zↄ̃zↄ̃. 14 Àton kúɛ tãanɛro, zaakɛ mamↄma Dii ma tↄ́n Nↄ̀sɛgↄ̃aanↄ, mɛɛ̀ nↄ̀sɛgↄ̃aanↄ kpá. 15 À làakari kɛ! Àton lɛ́dolɛ kɛ kↄ̃n bùsu pì deenↄoro, zaakɛ tó aↄ̃ↄe pãpãa kɛɛ ń tãanↄ yã musu, aↄ̃ↄe saa ooḿma, aↄ̃é a sísi à ń sa’onↄbↄ sóńyomɛ. 16 Àton nↄↄ sɛ́ a nɛ́nↄnɛ ń tɛ́ro, zaakɛ tó aↄ̃ nɛ́nↄgbɛ̃nↄↄ e pãpãa kɛɛ ń tãanↄ yã musu, aↄ̃é tó a nɛ́nↄ pãpãa kɛńyo se. 17 Àton mↄ̀ pi tãa ũro.

18 Àgae Burɛdi Sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai zĩbaa kɛ. Àgae burɛdi sɛ́sɛ’ɛ̃zɛ̃sai só gurↄ swɛɛplaa mↄↄ kɛ̀ wè sísi Abibu guu lán má dìɛare nà, zaakɛ mↄↄ pì guun a bↄɛ Igipiti. 19 A daudunↄ nɛ́ ma pↄ́nↄmɛ ń píngi kↄ̃n a pↄ́kãde nɛ́kya káakunↄ ń píngi, zù ke pↄ́ ketenↄ. 20 Àgae zaaki nɛ́kya káaku bo kↄ̃n sãao. Tó ée boro, à à waa fĩ à dɛ. Àgae a daudunↄ bo. Gbɛ̃ke tón mↄ́ ma kiia ↄkoriro. 21 Àgae zĩi kɛ gurↄ swɛɛdo à kámma bo à gurↄ swɛɛplaadee zĩ, baa búwigurↄ ke pↄ́kɛ̃gurↄ.

22 Àgae Pↄ́kɛ̃na zĩbaa kɛ gurↄↄ kɛ̀ a na bura pↄ́ káaku kɛkɛnaa. Àgae Pↄ́dufublena zĩbaa kɛ wɛ̃̀ yãanaa. 23 Wɛ̃̀ kↄ̃n wɛ̃̀o gↄ̃gbɛ̃ píngi gae mↄ́ mamↄma Dii Isarailinↄ Luda aɛzĩ gɛ̃̀n aagↄ̃. 24 Mɛ́ pɛ́are boriinↄa mɛ́ a bùsu lɛ́ kaaraare. Gbɛ̃ke é a bùsu nii dɛ gurↄↄ kɛ̀ ée mↄↄ mamↄma Dii a Luda aɛzĩ wɛ̃̀ kↄ̃n wɛ̃̀o gɛ̃̀n aagↄ̃ro. 25 Àton pↄ́sɛsɛna kpáma lɛdo kↄ̃n sa’opↄ aruoro. Àton Banla sa’onↄbↄ diɛ guu dↄ̀aro. 26 Àgae gá mamↄma Dii a Luda ua kↄ̃n a bura pↄ́ káakunↄ. Àton blènɛ nↄ̀bↄ kuku kↄ̃n à da yↄ̃’ioro.

27 Ben Dii bè Musanɛ: Ǹ yã pìnↄ kɛ̃ takadan, zaakɛ ma bà kuunanyo kↄ̃n Isarailinↄ yãnↄmɛ. 28 Musa kú kↄ̃n Diio gwe ai gurↄ baplaa fãantɛ̃ kↄ̃n gwãavĩo pↄ́blena sai ímina sai. Ben Dii a bà kuunańyo yã mɛ̀n kurinↄ kɛ̃̀ gbɛ̀ walaa pìnↄa.

Musa uu tɛ́kɛna

29 Kɛ̀ Musa pìta Sinai kpiiia, à gbɛ̀ walaa mɛ̀n plaaa kɛ̀ doka kɛ̃a pìnↄ kũna a ↄzĩ. À dↄ̃ kɛ̀ a uu e tɛ́ kɛɛ aↄ̃ yã’ona kↄ̃n Diio yãnziro. 30 Kɛ̀ Aruna kↄ̃n Isarailinↄ à è ń píngi, à uu e tɛ́ kɛɛ, vĩa ń kũ wà sↄ̃zi. 31 Ben Musa ń sísi. Aruna kↄ̃n gbɛ̃nsinↄ ɛ̀ara wà mↄ̀ à kiia, ben à yã òńyo. 32 Beee gbɛra Isarailinↄ sↄ̃̀zi ń píngi, ben à yã kɛ̀ Dii dìɛnɛ Sinai kpiii musu òńnɛ píngi. 33 Kɛ̀ à yã òńnɛ à yã̀a, à sáta kù a uua. 34 Tó à gɛ̃̀ à yã o Diio, è sáta go lɛ à kpɛ́ à bↄ. Tó à bↄ̀, è yã kɛ̀ Dii dìɛnɛ o Isarailinↄnɛ, 35 ben aↄ̃è e kɛ̀ à uu e tɛ́ kɛɛ. Musa è ɛara à sáta kú a uua lɛ à kpɛ́ à gɛ̃ à yã o Diio.

40

Bisakuta kyakɛna

1 Dii bè Musanɛ: 2 Ǹ kutaa dↄ kɛ̀ dɛ dakↄ̃rɛki kutaa ũ mↄ káakun gurↄ káaku zĩ 3 ǹ àkpati kɛ̀ doka gbɛ̀ walaanↄↄ kú à guu diɛn ǹ lábure mↄ̀ kpázi. 4 Ǹ gɛ̃ kↄ̃n teebu mↄ̀o ǹ à taanↄ káɛa zɛ́azɛa. Ǹ gɛ̃ kↄ̃n dabu mↄ̀o ǹ à fitianↄ kɛkɛ. 5 Ǹ vura tuaetitikpatakii mↄ̀ diɛ doka àkpati aɛ ǹ kuta kpɛɛlɛ lábure logo ǹ tataàlɛ. 6 Ǹ sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ okii diɛ dakↄ̃rɛki kpɛɛlɛa, 7 ǹ dàga mↄ̀ diɛ dakↄ̃rɛki kutaa dagura kↄ̃n sa’okiio ǹ í kán. 8 Ǹ kara mↄ̀ kpá ǹ ligazi, ǹ lábure kpá kara pì lɛ́a.

9 Ǹ pↄ́ kyakɛnↄsi mↄ̀ sɛ́ ǹ kú kpɛ́ pìa kↄ̃n pↄ́ kɛ̀ kú à guunↄ píngi ǹ diɛ ma pↄ́ ũ kↄ̃n à zĩkɛbↄnↄ, aↄ̃é gↄ̃ ma pↄ́ ũ. 10 Ǹ nↄ́si pì kú sa’okii pìa kↄ̃n a zĩkɛbↄnↄ píngi. Ǹ sa’okii pì diɛ ma pↄ́ ũ, eégↄ̃ dɛ ma pↄ́ ũ dɛńla. 11 Ǹ nↄ́si pì kú dàga pìa kↄ̃n a dibↄo, aↄ̃é gↄ̃ ma pↄ́ ũ. 12 Ǹ mↄ́ kↄ̃n Arunao kↄ̃n a nɛ́nↄ dakↄ̃rɛki kpɛɛlɛa ǹ ń zú o gwe. 13 Ǹ sa’ori pↄ́kãsãa mↄ̀nↄ da Arunanɛ, ǹ nↄ́si kúa ǹ à diɛ ma pↄ́ ũ, eé gↄ̃ ma gbã̀gbãri ũ. 14 Ǹ mↄ́ kↄ̃n à nɛ́nↄ dↄ ǹ utagyaba mↄ̀nↄ dadańnɛ, 15 ǹ nↄ́si kúkuḿma lán ń kù ń dea nà, aↄ̃é ma gbãgbã. Nↄ́sikuḿmana pì bé eé tó aↄ̃gↄ̃ dɛ ma gbã̀gbãrinↄ ũ ai ń boriia. 16 Musa kɛ̀ lán Dii ònɛ nà píngi.

17 Aↄ̃ bↄna Igipiti wɛ̃̀ plaade mↄ káaku gurↄ káaku zĩn wà kutaa pì dↄ̀. 18 Kɛ̀ Musa e kutaa pì dↄↄ, à à zɛbↄ mↄ̀nↄ pɛ̀ɛpɛɛ gĩa, ben à à lípɛɛ mↄ̀nↄ pɛ̀pɛn à à líkpannↄ kpàkpan, ben à lípɛɛnↄ pɛ̀ɛpɛɛ. 19 À bisa dààla, ben à báa kpààla lán Dii ònɛ nà. 20 À sèeda gbɛ̀ walaanↄ sɛ̀ à kà àkpati pì guu, à àkpati pì sɛ́linↄ dà à zãanↄ guu, ben à à nɛ́ kùɛa. 21 À gɛ̃̀o kpɛ́n, ben à lábure kpà sèeda àkpati pìzi lán Dii ònɛ nà. 22 À teebu dìɛ dakↄ̃rɛki kutaan lábure pì kpɛɛlɛ kpa gu’igbãroo kpa. 23 À burɛdi kàɛa Diinɛ zɛ́azɛa lán à ònɛ nà. 24 À dabu dìɛ dakↄ̃rɛki kutaan aɛdↄkↄ̃ana teebua sↄↄmɛtɛ kpa, 25 à fitianↄ nàna Dii aɛ lán à ònɛ nà. 26 Ben à vura tuaetitikpatakii pì dìɛ dakↄ̃rɛki kutaan lábure saɛ, 27 ben à tuaetiti gũ nnaa kpàtaa lán Dii ònɛ nà. 28 Ben à lábure kpà kutaa pì lɛ́a.

29 À sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ okii dìɛ dakↄ̃rɛki kpɛɛlɛa, ben à sa’opↄ kɛ̀ wè ká tɛ́n à tɛ́ kũ òa kↄ̃n flawao lán Dii ònɛ nà. 30 À dàga mↄ̀ dìɛ dakↄ̃rɛki kutaa dagura kↄ̃n sa’okiio, ben à í kàn. 31 Gwen Musa kↄ̃n Arunao kↄ̃n a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ è ń ↄↄnↄ kↄ̃n ń gbánↄ pípin. 32 Tó aↄ̃ↄe gɛ̃ɛ dakↄ̃rɛki kutaan, ke tó aↄ̃ↄe sↄ̃ↄ sa’okiizi, aↄ̃è ń ↄↄnↄ kↄ̃n ń gbánↄ pípin lán Dii ò Musanɛ nà. 33 Ben à kara kpà à lìga kutaa pìzi kↄ̃n sa’okiio, ben à lábure kpà kara pì lɛ́a. Lɛn Musa zĩi pì kɛ̀ à yã̀a lɛ.

Dii gakui pitana bisakutaan

(Nar 9:15-23)

34 Ben tɛ́luguu pì dà dakↄ̃rɛki kutaa pìla, Dii gakui kutaa pì pà. 35 Musa e fↄ̃ à gɛ̃̀ dakↄ̃rɛki kutaa pìnlo, kɛ̀ tɛ́luguu dààla bensↄ̃ kɛ̀ Dii gakui kutaa pì pà yãnzi.

36 Isarailinↄ táa’ona guu, tó tɛ́luguu pì gò kutaa pìa, ben aↄ̃è fɛɛ kↄ̃n táo. 37 Tó tɛ́luguu pì e goaro, aↄ̃è fɛɛ kↄ̃n táoro, sé zĩ kɛ̀ à gòa. 38 Fãantɛ̃ Dii tɛ́luguu è da kutaa pìla, gwãavĩ sↄ̃ tɛ́ ègↄ̃ kú tɛ́luguu pì guu. Lɛn Isarailinↄ è e lɛ ń píngi ń táa’ona guu píngi.