Mark
11 Kitaa i na᷅ ’isom ’inunung gbe lè Ujeso Ukristi, Unwaa Unim, ki ma kpi. 2 Ki ma kpi nya a na Azaya angwu a maa tye ugie ’isom Unim a fee ha ahe ’ushia a. A fee le Unim a de le: "Nde, mi ndo som unwaa-isom ugi ta-a lè he ’ushu, u la kam àtyám bendi ndor-a. 3 Undi umen ana u ba gaa lè he libeb le, ’Mà kam ’ukwo Atyetyan ndor he, mà shi ’ukwo ahwu ’u᷆ ngbebb ndor he he-e ù be gbe.’ " 4 Undi angwu be᷆ ko le Ujon a ma be nya a na Azaya a kong. A be fel há he libeb keb bendi umbwo akibale. A maa bun da bendi le, bè bel àtyám lè he biban bibell he-e ù kib ābe he umbwo, mà Unim u tyang biban ka ābe. 5 Bendi lè he Ujudia lè Ujeruselem be ma gye lè gyo Ujon. Be maa bun biban bibell, Ujon u kib ābe he umbwo ukaandi angwu be᷆ ko le Ujodan. 6 Ujon a maa fa inditen angi be shì āngi lè indib ’itokaba; u bua ukwob inyia he anyong. Lizi lima li ma yi igwom lè ìhwaà. 7 A ma bun de bendi abena le: "Undi ususo angwu u᷆ be-m lè há item ù yi undi ukaandi hwo-m. Mi kpee he he ’ubee or ye. 8 Mi-i kib amen he umbwo a, ukpor ufe u ba kib amen he Ukatia Kunyong Unim." 9 Ki gbe ’igbe ye, Ujeso a ma be lè he Unazaret he ’ubong Ugalili be he ’ipi Ujon ù yi. Ujon a kib he he umbwo ukaandi angwu be᷆ ko le Ujodan. 10 Nya a na Ujeso a maa fem lè há he umbwo, u᷆ be he igye, a nde lifung-atabe li buu gboo. U nde Ukatia Kunyong Unim a be ná ’alulu so-e he lishi. 11 A gyo lingmam Unim lè he lifung-atabe le: "Wò yi ’iken Unwaa-gi a. Ki nyin mi lè wo ’indee-indee." 12 Nya ’ukwo-ukwo Ukatia Kunyong Unim a shi Ujeso a bo gbe ndo he libeb. 13 Inyia i ma yi há he libeb. A kwu há ati asi afee. Nya he libeb Usetan, usu bibibi, a gil he, ukpor Unim a som idengell ima i ma lè kpell Ujeso. 14 Uherod a kwu Ujon fe he igaadye. Ki gbe ’igbe ye, Ujeso a kung gye há ’ubong Ugalili lè bun ’isom ’inunung ashi Unim. 15 A de le: "Kunyong ’u fel kpee-kpee ahwu Unim u᷆ fem Kusu ’uma he igye. Mà bel àtyám āme᷅n lè he biban, hè men mà bong ha ’isom ’inunung ashin." 16 He liti ken Ujeso a maa tan gba he ungwu umbwo Ugalili. Nya a na a maa gbe há, a nde bekwu-ikwan bendi befee, be ko ābe le Usaimun lè Andru. Bè yi bebwanam bende a. Be maa tan lè litaa kwa ìkwǎn. 17 Ujeso a de be le: "Mà be pwom mi, mî hwua amen ná mà tan ko bendi ke-m." 18 Nya ’ukwo-ukwo be tyang litaa libell ndor he itang pwom he. 19 A mbee die gye ’ushu zangg lè nde bebwanam bende besuso, Ujems lè Ujon, bebwaa Uzebedi. Bè yi he afee ’inong, be bwee litaa libell. 20 Ujeso a nde be, a ko ābe. Be ma bo tyang atyabell lè bendi abe be᷆ shi-e aki há he afee ’inong. Be pwom Ujeso. 21 Ujeso befe lè bendi-utung bema be gye he ’ubong Ukapanyam. He liti uwell Ijuus, Ujeso a gye he ushom angwu Ijuus ı᷆ kwu liwu lè hwua bendi biwom. 22 Bendi bemen ana be gyo a᷆shi u᷆ hwua ābe, ki kwu ābe he ’uhwo. A hwua ābe nya a na undi angwu ikeb puu ì yi he ’ubwo ’uma a. A maa hwua ābe ná bendi abe be᷆ hwua bendi Iten a ye. 23 He ’unyong ’umen ana ungikye ususo a be há he ushom. Ikeb ibibi i ma yi ha ahe. I kwu gaa kangg le: 24 "Ujeso angwu Unazaret, wo le lì sha-a ná a? Wo be nyin ha-a à gwu li igwu a? Mi ngya-a, wò yi Unwaa Unim a, wò yi faale uben." 25 Ujeso a kung gaa fe ikeb ibibi ana le: "Naa lè ’ihwee! Fem be he igye!" 26 Ikeb ibibi ana i shi ungikye anwuna u fel tung for-for-for. I gaa kangg; i hà fem be he igye. 27 Ki ma kwu bendi puu he ’uhwo. Be fel kong ha bende le: "Kibang i? Li wa gyo uhwuale angwu ’itaa ashin ngye ye. Undi anwun ù yi lè ikeb le u da ikeb ibibi le ì fem be he igye. I ka he ife." 28 Be maa fel tya ipong Ujeso mbee ’ubong Ugalili puu. 29 Ujeso a ma gbe lè há he ushom angwu be᷆ kwu liwu ana gbe ligbe-ligbe gye he ushu Usaimun lè Andru. Ujems befe lè Ujon be ma te utung ha ahe. 30 Anam ungye Usaimun a ma yi gogo ye. Inyiahwo i maa shá he. Be de Ujeso gbe lè he. 31 A gbe gye há he ’ipi ù yi. A kwu-e ’ubwo he ’ubwo bo ’inaa. Ki kwun he. U fel sha ābe ’ugaa. 32 Nya leekwulukwu he ’unyong ahwu libwee lı᷆ ngwee, be be lè bendi-angmam gbamm lè abe ikeb ibibi i ma yi ha abe be hwaa lè Ujeso. 33 Bendi be gbong lè sho he ungwu lishi. 34 Ujeso a mbee bendi gbamm abe be mbu bitaa angmam atyetye-atyetye. U mbee ndō ikeb ibibi lè ha bendi, ukpor u bong āngi le ì kong likong ye likorye gbé i ngye-e. 35 Ujeso a ma ngyù bo lè há ushom lè ’usu lè ’usu gye he ’ipi u᷆ lè kwu ututeb kong ha Unim. 36 Usaimun lè abe be ma yi utung ha ahe be tang he igye keb he ashunale. 37 Be lè nde-e; be de-e le bendi gbamm be kee he. 38 Ujeso a de be le: "Lì gye he abong angi à yi kpee-kpee mî lè bun igie Unim há titi likorye kife na᷅ mi be." 39 A tan mbee biteng he Ugalili puu, bun ’isom ’inunung he ishom ibell angi be᷆ kwu liwu. U ndō ikeb ibibi lè ha bendi. 40 He liti ken undi-akpaa a ma be tim anung he itang ke Ujeso. A tim he anung le: "Kusi, gbe ’i nyin-a, hā mbee mi." 41 Beshi be shi-e. A ndaa ’ubwo tyua he de-e le: "Ki nyin mi. Kanaa-anaa i wo mbee!" 42 Nya ’ukwo-ukwo akpaa ama a taa. 43 Ujeso a tye-e uten le ù kong undi angwu a mbee he ye gbangg. Ù gbe ligbe-ligbe lè hwaa lè undi angwu u᷆ shang Unim he-e ù nde-e. Ù shang Unim ná Umosis a ma kong hè ’ì tyung bendi puu le a mbee. 45 A gbe lè há. U fel kong āshi gboo da bendi gba lè ’inunung ashi Ujeso a shi ha ahe. A kong gbe gyong le Ujeso a maa tem gya há he lifung-ushu gboo ye. A ma lè kwu he ’ipi ishaale ì yi ye. Ukpor bendi be maa ba mbee biteng puu, ba hwaa lè he nya.
21 Ki gbe ’igbe ye, Ujeso a tem be he Ukapanyam. Bendi be fel kong gba lè he le ù yi há he ushu. 2 Bendi be gbong be sho há he ushom gbamm tang he ungwu lishi. Undi ù tem nda ’ukwo gba he ungwu lishi ye. Ujeso a maa bun igie Unim da ābe. 3 He ’unyong ’umen ana be maa ba lè ungikye ken lè há angwu a hwō abwo lè abee. Bendi bende na᷅ be kung he he ’ataa bê be hwaa lè Ujeso. 4 Le bwo bendi gbamm be sho há, bendi abena be tem nde ’ukwo hè be bè kung uhwo-abee ana lè hwaa lè Ujeso ye. Be hà mbo lè he gye he ’uto he ’usi. Be lè shi libwo he ’uto keè àshì hē ’ipi Ujeso ù yi. He ’unyong ahwu be shi libwo, be kung ungikye anwuna he ’ataa gbe lè he be kie he ’ipi Ujeso ù yi. 5 Ujeso a nde le be bong le u mbee he mbeè. A hà kung de uhwo-abee ana le: "Unwaa-gi, mi tyang biban bigang ka-a." 6 Bendi besuso abe be᷆ hwua bendi Iten be ma yi kwu há. Be maa gim he atyam abell le: 7 "Ki shi ná a, ungikye anwun a kong ban Unim ’itaa i? Kì yi lè undi angwu u᷆ tyang biban ke undi ye, Unim ufe-ufe a." 8 Nya ’ukwo-ukwo Ujeso a ngye le be gim ná ha abe atyam. A hà kong ha abe le: "Kibang ’ı᷆ shi amen ma᷆ gim ’itaa ana? 9 Ashi le mì de uhwo-abee anwun le biban bima bi tyang ke-e na᷅ ’ì yi pie-pie hwo à, hà ashi le ù bo ’inaa, kung ’ataa ama ndo tan á? 10 Mî shi tyung amen puu le mi Unwaa Undigye, mì yi lè ikeb he igye anyin le mì tyang biban ka bendi." 11 A hà kung de uhwo-abee anwuna le, ù bo ’inaa, kung ’ataa ’ama ndo gye he ushu. 12 Nya a na be maa nde-e puu, a bo ’inaa, kung ’ataa ’ama tan gye he igye. Ki ma kwu bendi abena he ’uhwo kangg. Be maa fel pee Unim, be de le bwo ukong-ukong be wa nde ’iwom ’itaa ashin ngye ye. 13 Ujeso a ma mbee tem gye he ungwu umbwo ukaandi Ugalili. Bendi gbamm be be hwaa lè he. A hwua ābe biwom. 14 Ujeso a bo lè há. Nya a na a maa tan te ’ushu, a nde ukaandi angwu u᷆ kpe ukpanda. Be maa ko he le Ulibai. Ù yi unwaa Alfiyes a. A ma yi kwu he ufishi uma. Ujeso a de-e le ù be pwom he. A bo ’inaa pwom he. 15 He ’unyong ken Ujeso a maa za᷆ lizi he ushom Ulibai. Bendi gbamm abe be᷆ kpe ukpanda or, bendi-biban or, be pwom he. Besuso be zī lizi utung ha Ujeso befe lè bendi-utung bema. 16 Bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten abe be ma yi he likwu bendi abe be᷆ ko le Iferesis be ma yi há. Be nde le Ujeso u za᷆ lizi utung ha bendi-biban lè bendi abe be᷆ kpe ukpanda. Be bii bendi-utung bema le, kibang a, u᷆ zī lizi utung ha bendi abe be᷆ kpe ukpanda lè bendi-biban? 17 Ujeso a gyo ābe. A hà kung fan ābe le: "Bendi abe bè yi gogo na᷅ be᷆ kee undi-usi ye, bendi-angmam a. Mi be le mî kee bendi benunung a ye; mi be le mî kee bendi-biban a." 18 He ’unyong ’ususo bendi-utung Ujon lè bendi abe lè he likwu Iferesis be maa ndo itung kong ha Unim. Bendi besuso be be hwaa lè Ujeso, bii he le: "Ki shi ná a, bendi-utung Ujon lè bendi Iferesis be᷆ ndo itung kong ha Unim, ngwu begang bè shi ná ye?" 19 Ujeso a hà kung fan ābe de le: "Ma gim le begaandi abe be be he ’ipam libee bè kwu itung he ’unyong ahwu ukyebb ungye ù yi utung ha ahe a? Dia! Nya a na ukyebb ungye ù so há, be kwa itung ye. 20 Kunyong ’u ba lè há ahwu be᷆ be kwu kung ukyebb ungye gbe lè he lè ha abe, saa bè ha᷅ ndo itung." 21 Ujeso a mbee tim ityang le: "Kì yi lè undi angwu u᷆ kung ’ihwom ’ifufe, kpī shī ligia aliga angi atim ye. Gbe undi a shi ná, kihwom ashi ’ifufe ’i gie aliga angi atim, ligia angi lifufe li fel go hwà a᷆ngi litim. 22 Ki shi lè undi angwu u᷆ kung ’utyuo ahwu ’ù so-i tim fe he ’ito ukwob inyia angwu u ndo kaa ye. Gbe a shi ná, hà ’utyuo ’u tya paa ukwob inyia wa he itang, kutyuo or lingyor, kito ukwob inyia or lingyor. Kì yi le bè kung ’utyuo ahwu ’u᷆ tīm, fe he ’ito ukwob inyia angwu ù so ufufe." 23 Ujeso a maa tan gba he utia he liti uwell Ijuus. Bendi-utung bema be maa tan gba nya utung ha ahe. Be keb atangale biwom abi bì yi ìtǒng ná abung. 24 Bendi Iferesis be de Ujeso le ù nde ná bendi-utung bema be᷆ ban uten ubell angwu liti uwell. 25 Ujeso a fan ābe le: "Ma wa bo ’iwom ashi Usu Udebid a ma shi ye a? He ’unyong ken nyong ahwu Abiata a ma yi Usu bekaandi abe be᷆ shang Unim, itung i ma ndo Udebid befe lè bendi-utung bema. Be ma kee àshi be᷆ zī. Udebid a gye he Ushom Unim lè kung ibred angi ì yi ta-ta ke Unim kung zī. Iten ityan i de le undi angwu u᷆ shang Unim ufe-ufe na᷅ u᷆ zī ibred anyina. Ukpor Udebid a ma zī āngi ke bendi-utung bema or." 27 Ujeso a mbee de le: "Unim a ma shi liti uwell le he-e ù kpell undigye a. A ma mbe undigye le he-e ù ndor liti uwell life-life a ye. 28 Mi Unwaa Undigye, mì yi lè ikeb le mi da bendi ashi bè shi he liti uwell."
31 Ujeso a tem gye he ushom angwu Ijuus ı᷆ kwu liwu. Undi ken angwu a hwō ’ubwo a ma yi há. 2 Bendi besuso be shi há be maa kang he, hè be bè nde le u mbee uhwo-ubwo ana he liti uwell Ijuus à, hè be bè kwu ’ubwo kwu Ujeso le a mbu he iten. 3 Ujeso a de undi angwu a hwō ’ubwo le ù be he ’ushu. 4 Ujeso a kung bii bendi le: "Kibang Iten ityan i de le lì shi he liti uwell? Lì kpell undi ikpell à, hà lì do he ido? Lì kpan undi ikpan à, hà lì gwu-e igwu." Be kwu kpii. 5 Ujeso a bel àshì shun ābe kel-kel, u ngywo fe be. Ki ban he he lityam likorye be kwom ’utyung. Ujeso a hà kung de ungikye anwuna le ù ndaa ’ubwo ’uma. A ndaa āhwu; ku tem fel kang-kang ná ’u ma yi. 6 Bendi Iferesis be bo gbe lè há, gye azu ha bendi Uherod. Be kong gbe lè ’itaa bè shi hè be bè gwu Ujeso. 7 Ujeso befe lè bendi-utung bema be bo gye he umbwo Ugalili. Bendi be kwuo pwom he. Bendi bemen ana besuso be ma be lè he Ugalili lè Ujudia. 8 Besuso be be lè he Ujeruselem; besuso be be lè he ’igie Idumia; besuso be be lè he igbindi umbwo Ujodan; besuso be be lè he ’igie Utaya lè Usaidon. Be be likorye be gyo biwom abi Ujeso u᷆ shi. 9 Bendi be ma sho há gbamm. Ujeso a hà de bendi-utung bema le bè lè bé lè ’inong lishor ndor he kpee-kpee he-e ù lè ngwee há teng bendi be nyii he. 10 Ujeso a ma mbee bendi-angmam gbamm. Bendi-angmam besuso be kin ’uhwo hè be bè tyua Ujeso abwo. 11 He ’unyong ’uyang-yang ahwu ikeb ibibi ı᷆ nde-e, i tim anung he itang he ’ushu ’uma. I gaa kangg kong le: "Wò yi Unwaa Unim a." 12 Ujeso a kung gaa fe ikeb ibibi ana le ì de bendi ’itaa undi ashi ù yi ye. 13 Ujeso a hà bo gye he ukwell, lè ko bendi abe a kee. Be be hwaa lè he. 14 A waa kung bendi lihwo lè be befee, le bè kwu utung ha ahe he-e ù som ābe le bè lè bun ’isom ’inunung. 15 A ke be ikeb le bè ndō ikeb ibibi lè ha bendi. 16 Bendi abe lihwo lè be befee nyin na᷅ a ma waa: Usaimun angwu Ujeso a ma kwù le Ipita, 17 lè Ujems befe lè unwanam Ujon, (Be ma yi bebwaa Uzebedi a. Ujeso a ko ābe le Ubowanejis ashi ’i ze le Bendi-ītaà), 18 lè Andru, lè Ufilip, lè Ubatilomi, lè Umatyuo, lè Utormas, lè Ujems angwu a ma yi unwaa Alfiyes, lè Utadyus, lè Usaimun, angwu ù yi he liwu Ijuus angi li kee le be kwa lè ’uhwo-bell, 19 lè Ujudas Isikariyot angwu a ma ndyebb Ujeso zi ha bendi-linaa bema. 20 Ujeso a bo gye he ushu. Bendi be ma mbee pwom he gbamm. Ujeso befe lè bendi-utung bema be nde ’unyong zī lizi ye. 21 He ’unyong ahwu bendi bema be gyo ashin, be bo le be la kwa he, likorye bendi be maa fel kong le u ngyor lityuo. 22 Bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten abe be ma be lè he Ujeruselem be maa fel kong le Ubielzebul na᷅ a kwu-e. Besuso be de le usu bibibi na᷅ a ke-e ikeb le ù ndō ikeb ibibi. 23 Ujeso a ko bendi abe bè yi há. A de be ityang le: "Usetan, usu bibibi, u ndeb lè ’uhwo-ma ná á? 24 Gbe ’ubong ken ’u tang he abwo keb andòale ha bende, kubong ’umen ana ’u naa ye. 25 Gbe ’ikwu-lihwan ’i tang he abwo keb andòale ha bende, kikwu-lihwan ’imen ana ’i naa ye. 26 Gbe Usetan a ndò ha ’uhwo-ma, kusu ’uma ’u mbee. 27 "Kì yi lè undi angwu u᷆ gye he ushom undi angwu ù yi lè ikeb lè kung biwom bima faale afaale a kwu-e bua indi ukpong ye. U kwa he bua indi; ù hà ndo kung biwom bima lè há ushom." 28 Ujeso a de be le: "Mi-ì de men, biban puu lè bibibi biyang-yang abi bendi be᷆ kong, Unim u tyang ābi ka ābe ’igyang-igyang. 29 Ukpor undi angwu u᷆ kong bibibi fe Ukatia Kunyong Unim, Unim ù hà ndo tyang ka he ye likorye a shi ’iban ashi ’ı᷆ ngyor igye kpamm a." 30 (Ujeso a ma kong ashin likorye besuso be ma de le ikeb ibibi ì yi ha ahe.) 31 Bebwanam Ujeso abe bengikye lè anam be hà be. Be ma naa he igye, som le ù be. 32 Bendi gbamm be ma yi kwu kel-kel fe Ujeso. Be de-e le: "Anaa lè bebwanaa bè yi há he igye. Be kee-a le wò te." 33 Ujeso a fan le: "Ayang ù yi andagi? Beyang bè yi bebwandagi?" 34 A bel àshì nde bendi abe bè yi kwu ha ahe há. A de le: "Aben na᷅ bè yi andagi lè bebwandagi. 35 Undi angwu u᷆ shi ’iwom ashi Unim a kee he le ù shi, na᷅ ù yi andagi lè unwandagi."
41 Ujeso a maa hwua bendi he ungwu umbwo Ugalili. Bendi be ma be sho há gbamm. He ashina a bo lè ngwee he ’inong lishor, bel kwu há gye ’ushu hwua ābe. Kinong ’i ma yi he ’udyan umbwo, bendi be shi sho he ugo-igye. 2 Ujeso a ma hwua ābe biwom gbamm gbe he ityang. He ’unyong ahwu a hwua ābe biwom abina, a de le: 3 "Mà dang ’utyung. Ki ma yi lè ungikye ken angwu a ma gye ìtǒng bikwukwan awele. 4 Nya a na a maa wu ìtǒng há utia, isuso i mbu wu lè ubi-ukwo lè ubi-ukwo. Linyun li be kpi āngi mbell. 5 Isuso i mbu pwom he ’ukor he ’ipi itang ì yi gbungg ye. I ma mbi akikye likorye itang ì yi zangg a. 6 Ishu i bi gwu āngi likorye idaa ángi i gye he itang ye. 7 Isuso i mbu wu he ’ipi ikwu agasham ì yi. He ’unyong ahwu agasham a mbi, a mbell nim bikwukwan ana, he ashina bi wum ye. 8 Isuso i mbu wu he itang inunung. He ’unyong ahwu i mbi, i kaa shi ìtǒng. Aten asuso a shi ìtǒng lisi lè ngi lihwo, asuso a shi ìtǒng asi akie, asuso a shi ìtǒng asi adyong." 9 Ujeso a de le: "Undi angwu ù yi lè ’utyung ’igyo, ù gyo!" 10 He ’unyong ahwu Ujeso a ma tem yi he liwu a ye, bendi besuso abe be ma gyo he, be be utung ha bendi-utung bema be hwaa lè he bii he likpe ityang puu angi a bun. 11 Ujeso a de be le: "Men na᷅ Unim a tyung amen ’undyell gbe lè Kusu ’uma. Ukpor abe bè yi bendi-utung begi a ye, mi bun biwom da ābe gba he ityang le hè ’ì shi ná undi angwu u᷆ tye ugie ’isom Unim a ma fee he ’ushia leěti. 12 A ma fee le: ’Be ba nda andele ufe-ufe, ki nung ābe ye; be gyo agyoale ufe-ufe-ufe, be be ngye likpe lima ye. Bè ngye likpe lima, hang be bel hwaa lè Unim, he-e ù tyang biban bibell ke be.’ " 13 Ujeso a bii ābe le: "Gbe ma gyo likpe ityang anyin ye, ma ba sha ná a, hè men mà gyo a᷆ngi i teng?" 14 A hà de le: "Undi utia angwu u᷆ wu ìtǒng bikwukwan ana na᷅ ù yi undi angwu u᷆ bun igie Unim. 15 Bendi besuso bè yi ná ìtǒng angi i mbu wu he ubi-ukwo. He ’unyong ahwu be gyo igie Unim gyo-gyo, Usetan u ba kung igie angi undi a bun de be gba lè ngi. 16 Bendi besuso bè yi ná ìtǒng angi i mbu pwom he ’ukor. Be gyo igie Unim gyo-gyo kpa āngi lè igor. 17 Ukpor i kwa ha abe atyam gba ’igbe ye. Gbe be᷆ kpe ’ingie, bendi be ndo tel ābe le bwo be bong ha igie Unim, be tyang abwo nya ’ukwo-ukwo. 18 Besuso bè yi ná ìtǒng angi i ma mbu wu he ’ipi ikwu agasham ì yi. Bendi aben be gyo igie Unim, 19 ukpor be keb ufung awaale gbe lè biwom igye anyin; bingbebb igye bi mbee nyin ābe hwò biwom puu. Kigyor biwom gbamm ’i sha ābe be naa lityam igie Unim. I tem kpell ābe ye. 20 Besuso bè yi ná ìtǒng angi i ma mbu wu he itang inunung. Be gyo igie Unim, be kpe ngi. Be ba lè lifem li kwa ná àtén angi a shi ìtǒng lisi lè ngi lihwo; asuso ìtǒng asi akie, asuso asi adyong." 21 Ujeso a mbee de be ityang isuso le: "Undi u gba ’imor-inde kung ’igbor shā āshi a? Dia! U kung āshi pwom he ’ugbo. 22 Kiwom ’iyang-yang ashi be ndyell, be ba nda āshi. Kiwom ashi ’i nung bendi ye, ki ba nung ābe. 23 Undi angwu ù yi lè ’utyung ’igyo, ù gyo!" 24 Ujeso a mbee de be le: "Mà nde le ma shi a᷆shi ma gyo. Kitaa ashi ma kung ’iwom ke bendi, kitaa ’imen na᷅ Unim u᷆ be ke men. U ba ka amen ’i go hwà. 25 Undi angwu ù yi lè ’iwom, Unim u fa shwá he áshi, ukpor undi angwu ù yi lè shi ye, ake ù yi lè ke zangg or, Unim u pan kpa kúng he áke." 26 Ujeso a ma gye ’ushu de be le: "Kitaa ashin na᷅ ’ì yi ná Unim u᷆ kwu Usu. Kì yi ná undi angwu u᷆ wu ìtǒng bikwukwan he utia nà. 27 He ’unyong ahwu u wu i mbee, u tem gya he ushu la mbwa ’unde. He ashi a taa u shi aki asuso. Ìtǒng bikwukwan anyina ì yii mbya, i kaa. Undi utia u ngya ná ìtǒng imen ana ı᷆ mbi ye. 28 Itang na᷅ ı᷆ shi ìtǒng bikwukwan ı᷆ kaa keb agbe awumale. I kpya ’ikwu sha ashia; i shi azam hwan; i bi. 29 He ’unyong ahwu i bi, u som bendi be keb āngi atamale." 30 Ujeso a mbee de bendi le: "Kibang lı᷆ kung paa ha ’ukwo ahwu Unim u᷆ fel Usu? Lì bun ’ibang ityang a gbe lè hwu? 31 Kusu Unim ’ù yi ná ùtǒng angwu be᷆ ko he igie Beke le umustad. Ùtǒng umen i a zen hwò ìtǒng bikwukwan he igye anyin puu. Undi u kung he kwan he ’ukatang; 32 ùtǒng ana u mbya, u kaa dyam hwò bikwukwan puu. U yal ibubu kangg, u kwu lè ’upel le linyun li lè shi agwu he ibubu ima." 33 Ujeso a bun igie Unim de bendi gbe he ityang gbamm angi ’itaa ana. A maa kong ha abe ’itaa ashi bè nya gyo ’ı᷆ nung ābe. 34 U kong ha abe he ityang-ityang. Ukpor gbe bendi-utung bema befe-befe na᷅ bè yi utung ha ahe, u bun da ābe àshi ityang angi há i ze. 35 Leekwulukwu he liti limen ana Ujeso a de bendi-utung bema le: "Mà lì gyong gye he igbindi umbwo angwell." 36 Be hà gbe tyang bendi abena há. Bendi-utung bema be lè ngwee he afee ’inong ashi Ujeso ù yi kwu. Befe puu be ma bo. (Binong bisuso bi ma yi há.) 37 Kufem ’u keb ashele kangg. Umbwo a maa fel tab fa he afee ’inong. Ki ma teng zangg hè umbwo ù sho há. 38 Ujeso a ma yi ndē he item ’inong; a ma mbu ’unde pwom lishi he ipilo. Bendi-utung bema be ma lè wum he, bii he le: "Ukaandi, li nim inim dii! Ki tib-a ye a?" 39 Ujeso a bo ’inaa, a kung gaa fe ’ufem lè umbwo le: "Mà naa lè ’ihwee!" Bi kwun atyung shangg. Umbwo u naa katia. 40 Ujeso a hà kung bii ābe le: "Kibang a, ma᷆ shell? Ma wa fe lityam ha ami ye a?" 41 Be maa fel shell kangg. Be fel bii bende le ’ibang ’itaa undi ashi ù yi? Kufem or, umbwo or, bi ka he ife.
51 Ujeso befe lè bendi-utung bema be tem gyong gye he igbindi umbwo Ugalili he ’ipi bendi Ugerasa be maa ndē. 2 Ujeso a fem lè he ’inong fem-fem be kpee ha ungikye angwu a ma be lè he ’ipi be᷆ ngi akwom. Ikeb ibibi i ma yi ha ungikye umen i. 3 A maa ndā he ’ipi akwun à yi a kpamm. Ki ma tem yi lè undi angwu u᷆ kwu-e fe ashishilika mbee ye. 4 Be bè fe-e lifung lè ashishilika ’ugbe ibwan-ibwan, ukpor a shwia tang ashishilika, u ban lifung. Ki gal lè he kangg le undi ù tem kwa he mbee ye. 5 Ishu or, kusu or, u tan he akwun lè ikwell gaa ’igegaa, u bung akor gbel pyebb ’uhwo-ma. 6 Ungikye ana a nde Ujeso lè he ’igbe-igbe. A buu lè tim anung he itang fe Ujeso. 7 U gaa kangg le: "Ujeso, Unwaa Unim angwu ù yi lè ikeb puu, wo la sha-m ná a? Mi kung Unim tim-a anung le wò ke-m ’ingie ye." 8 (Ungikye anwun a ma de Ujeso ná likorye Ujeso a de ikeb ibibi le ì fem lè ha ahe.) 9 Ujeso a hà kung bii he le be ko he le ana? Ungikye ana a de Ujeso le be ko he le ’ugii likorye be go. 10 A maa fel tim Ujeso anung kangg le ù ndō ikeb ibibi ana lè há ’ubong ye. 11 Ikagbo gbamm i ma yi há he ’igugo kpee-kpee, i tan za᷆. 12 Ikeb ibibi ana i tim Ujeso anung le ù tyang āngi ì lè ngwee ikagbo anyina. 13 Ujeso a bong. Ikeb ibibi anyina i fem lè ha ungikye anwuna lè ngwee ikagbo. Ikagbo ana i buu lè há ’igugo lè mbu hwō fe he umbwo. (Ikagbo imen ana i maa mbee asi lihwo ’ugbe lihwo.) 14 Bendi abe be᷆ kang ikagbo imen ana be buu gye he lifung-ushu or, he ìtiá or, lè bun de bendi. Bendi be be, hè be bè be nde ashi ’i shi. 15 Be be hwaa lè Ujeso, be nde ungikye angwu ikeb ibibi i ma yi ha ahe ana. A fel fe inditen kwu há. A tem fel dangg. Bendi bemen ana puu be fel he ’ushell. 16 Bendi abe be nde lè àshì abell ashi Ujeso a ma shi, be bun de bendi abena ’iwom ashi ’i shi ha ungikye angwu ikeb ibibi i ma yi ha ahe, lè ikagbo. 17 Be tim Ujeso anung le ù gbe lè ha abe ’ubong. 18 Nya a na Ujeso a maa mbo ngwee ’inong, ungikye angwu ikeb ibibi i ma yi ha ahe a tim Ujeso anung le ù tyang he he-e ù gye utung ha ahe. 19 Ujeso a swan, u de-e le: "Tem lè hwaa lè bendi begang he ushu ha-a à bun de be ’itaa Unim ugang a nda-a beshi, lè ’iwom ashi a shi ka-a." 20 Ungikye ana a bo gye he ’igie ’ubong ashi be maa ko le Ishokwo Lihwo, lè tan bun de bendi ashi Ujeso a shi ke-e. Ki ma kwu undi uyang-yang he ’uhwo. 21 Ujeso a tem gye he igbindi umbwo angwell. Bendi be ma gbong be sho há gbamm. 22 Ujaares, ukaandi angwu a maa nde gbe lè ushom ken angwu Ijuus ı᷆ kwu liwu, a ma be hwaa lè Ujeso, u tim anung he itang, 23 tim he anung kangg de-e le, unwaa-ma ungingye ù yi gogo ye kangg. Ù be tyua he ’ubwo he-e ù mbee, teng u hwa᷆. 24 Ujeso a bo gbe utung ha ahe. Bendi gbamm be ma pwom he. Be maa fel nyii he indi hen indi hen. 25 Ki ma yi lè ungingye ken angwu a wu anung, ki fel aze lihwo lè ngi afee. A ma kpe ’ingie kangg. 26 Mà na a ma zī usi he biteng gbamm ban únde uma puu or, ki die he ye. Lingmam lima li gal lè he. 27 A ma gyo gbe lè Ujeso. A kung gim le gbe a tyua he abwo he aliga afe-afe or, u mbee. A hà gye há he liwu bendi lè naa Ujeso lè he item. A kung ’ubwo tyua he he aliga. 29 Anung ama a tang nya ’ukwo-ukwo. Inyiahwo ima i ma tyung he le a mbee. 30 He ’unyong ’umen ana Ujeso a ngye le ikeb ima i mbee undi. A bel àshì shun kel-kel há he liwu bendi, kung bii le: "Ayang a tyua mi abwo he aliga?" 31 Bendi-utung bema be fan le a nde bendi be sho fe-e gbamm. Kibang a, u᷆ bii le ayang a tyua he abwo? 32 Ujeso ù yi há ashunale he-e ù nde undi angwu a tyua he. 33 Ungingye anwuna a ngye ashi ’i shi ha ahe. Kushell ’u shi-e a fel tung for-for-for. A be tim anung he itang he ’ushu Ujeso de-e àshi ’i shi puu. 34 Ujeso a hà kong ha ahe le: "Unwaa-gi, wo mbee likorye wo fe lityam ha ami. Gye lè ’ukwun. Lingmam anyina lì tem mbwa-a ye." 35 Nya a na Ujeso a maa so-i kong ashina, bendi besuso be be lè he ’ipi úkaandi angwu u᷆ nde gbe lè ushom angwu Ijuus ı᷆ kwu liwu ana. Be be de ukaandi ana le unwaa-ma a hwo. Kibang a, u᷆ so fell Ukaandi ’uhwo? 36 Ujeso a ma kpam atyung wu àshi be kong ana. A kung kong ha ukaandi anwuna le: "Shell ye. Fe lityam ha ami ufe-ufe." 37 Ujeso a ma swan le undi ù te utung ha ahe fem Ujems lè Ipita lè Ujon, unwanam Ujems, tyang ye. Be bo ndo há he ’ipi úkaandi ana. 38 Be lè wu há, Ujeso a nde bendi be kya, kung agelibe, kwom ’ihwuhwee kangg. 39 A gbe gye há he afee ushom lè bii ābe le ’ibang a, be᷆ kwom ’ihwee ’itaa ana? U de be le unwaa anwuna a hwō ihwo ye, a mbu ’unde a. 40 Be fel gwee he; Ujeso a ma ndō ābe puu gye he igye, kung atyam unwaa anwuna befe lè anam lè bendi-utung bema, bendi bekie ana, gye he afee ’ipo ashi likwom unwaa anwuna lì yi kie. 41 A kung ’ubwo kwu likwom unwaa ana he ’ubwo. A kong ha angi he igie ibell le: "Talita kum," ashi ’i ze le, "Unwaa-gi, bo ’inaa." 42 Nya ’ukwo-ukwo a bo ’inaa; u fel tan. Ki ma kwu bendi he ’uhwo kangg. (A ma yi aze lihwo lè ngi afee.) 43 Ujeso a tye be uten le bè bun de undi ye gbangg. A hà kung de le bè ke unwaa umen ana lizi he-e ù zi.
61 Ujeso a bo lè nya tem gye he ’ubong ’uma. Bendi-utung bema be ma te utung ha ahe. 2 He liti uwell Ijuus, a gye he ushom angwu Ijuus ı᷆ kwu liwu lè hwua bendi biwom. Bendi gbamm abe be ma gyo he, ki ma kwu ābe he ’uhwo. Be fel kong le: "Hà ungikye anwun a ngye biwom abin puu ná a or? Kibang ’itaa lishi abyele angi ù yi lè ngi? U sha bikwele-uhwo abin ná a? 3 Mi kong le ù yi ukapenta, unwaa Umeri á? Nde le bebwanam na᷅ bè yi baà Ujems lè Ujosis lè Ujudas lè Usaimun? Bebwanam abe bengingye na᷅ lì yi lè bende i puu ye a?" Be maa fel tel he. 4 Ujeso a kung de be le bendi be ka undi angwu u᷆ tye ugie ’isom Unim ife mbee bipi puu, ukpor ’ubong ’uma lè bebwende lè ’ikwu-lihwan ’ima be ka he ife ye. 5 Ujeso a ma tem shi bikwele-uhwo gbamm há he ’ubong ’uma ye. A ma kee-kee pwom bendi-angmam zangg a ’ubwo mbee ābe. 6 Ki ma kwu Ujeso he ’uhwo likorye be fe lityam ha ahe ye. Ujeso a ma gye he abong angi à yi há kpee-kpee lè hwua bendi. 7 A ko bendi-utung bema abe lihwo lè be befee be he ’iteng ken. U som ābe he befee-befee gye he igye. A ke be ikeb le bè ndō ikeb ibibi; 8 u tye be uten le: "Mà kung ’iwom ’isuso-isuso gye lè shi há pel ha utyuu ye. Mà kung lizi ye; mà faa ibam ye; ma fe únde he ibam ye. 9 Mà fe ikwob he abee. Mà te lè aliga afee ye." 10 A mbee de be le: "He ’iteng ’iyang-yang ma᷆ gye, mà kwu he ushom undi angwu a kpe men kpamm ma gbe gbe lè há he ’ubong ’umen ana. 11 Gbe ma gye he ’ipi be kpe men ye, be ndor ’utyung gyo amen ye, mà gbe lè há, ma shell ’umbulmbul lè he abee āme᷅n wu he itang. Ashina ’i tyung ābe ’ibibi ashi be shi." 12 Bendi-utung Ujeso be bo lè bun de bendi le bè bel àtyám lè he biban bibell. 13 Be ndō ikeb ibibi gbamm; bendi gbamm abe be ma yi gogo ye, be gbaa ābe behwu mbee ābe. 14 Usu Uherod a ma gyo ná bendi be maa fel kong gbe lè Ujeso mbee bipi puu. Bendi besuso be de le Ujon angwu a maa kib bendi he umbwo a wum lè he lihwu. Kife na᷅ ’i tan lè shi u᷆ shi bikwele-uhwo bimen i ’itaa i. 15 Besuso be de le Ilaja a. Besuso be de le ù yi undi angwu u᷆ tye ugie ’isom Unim ná abe betim be maa shi a. 16 Uherod a hà de le: "Ù yi Ujon angwu mi ma de le bè tang he lishi a. A tem wum lè he lihwu." 17 Leěti Uherod ugyang a ma som bendi be lè kwu Ujon fe-e ashishilika lè fe he igaadye. Uherod a ma shi ashin hè ’ì ngbebb Uherodias. Uherodias a ma yi ungye unwanam Uherod angwu be᷆ ko le Ufilip; Uherod a ma kpe kung he fe unwanam nya. 18 Ujon a maa da Uherod le: "Uten a bong le wò kpe kung ungye unwanaa ye." 19 Ki ma ban Uherodias he lityam lè Ujon kangg. A maa fel kee ’ukwo ahwu be᷆ gwu-e. Uherod a ma bong ye. 20 Uherod a maa shell Ujon likorye a ma ngye le Ujon ù yi undi ununung a, u shi ta-ta ke Unim. Uherod a ma waa bendi le bè kang Ujon teng be gwa he. A ma yi lè ’igyor le u gyo Ujon. Ukpor he ’unyong ahwu a maa gyo he, u kwa lè ufung awaale. 21 He umbee-likel Uherodias a ma nde ’ukwo ahwu u᷆ shi hè be bè gwu Ujon. Ki ma yi he liti angi be ma hwan Uherod a. Uherod a ma ko bendi abe be᷆ nde gbe lè ’ubong lè bekaandi īshogya lè bekaandi abe he Ugalili shi ābe ’ipam. 22 Unwaa Uherodias angwu ungingye a ma be ngyor angyor angi a nyin Uherod lè begaandi bema. Uherod a kung bii he le ’ibang a kee le ù tyuu he? U ke-e úkyébb le u tyuu he ’iwom ’iyang-yang ashi a kee. 23 A tam le: "Kiwom ’iyang-yang ashi wo kee, mà wò de le mì kung ’igie ’ubong ’ugi or tyuu-a, mi tyuu-a." 24 Unwaa ana a gbe lè bii anam le ’ibang a kee he le ù bii lè ha usu? Anam a de-e le ù lè bii lìshī Ujon angwu u᷆ kib bendi he umbwo. 25 Unwaa ana a buu tem lè hwaa lè Uherod de-e le: "Mi kee le wò tang lìshī Ujon angwu u᷆ kib bendi he umbwo fe he undor tyuú mi ’anaa-anaa i." 26 Uherod a keb ambweeale kangg. A ma swan ye likorye a kyebb he ashi begaandi bema le u tyuú he ’iwom ’iyang-yang ashi a kee. 27 Nya ’ukwo-ukwo a som undi ishogya le ù lè be lè lìshī Ujon. Undi ishogya ana a bo gye he igaadye lè tang lìshī Ujon fe he undor be tyuu unwaa anwuna. A kpe ngi lè ke anam. 29 Bendi-utung Ujon be gyo gbe lè shi, be lè kung ’ìkèm ’ima lè ngì. 30 Bendi-utung Ujeso abe a ma som gye he igye, be tem be hwaa lè he. Be de-e biwom puu abi be shi, lè abi be hwua bendi. 31 Bendi be ma sho há gbamm. Ki ma yi wuliya-wuliya-wuliya. Ujeso befe lè bendi-utung bema be ma nde ’unyong zī lizi ye. Ujeso a hà kung de be le: "Mà lì gye he ’ipi ashi ’ì yi kpatiaa hè li lì lè kwu há bel-agyang ufe-ufe sho ’unyong he ’anwaa ’unyong zangg." 32 Befe puu be lè ngwee he afee ’inong lishor gye he ’ipi ashi ’ì yi kpatiaa. 33 He ’unyong ahwu be bo, bendi gbamm be nde be, be mbee shob ābe. Bendi abena be buu gbe he abee lè tang há, mà ukpong Ujeso befe lè bendi-utung bema be hà wu há. 34 Ujeso a ma fem lè he afee ’inong, be ndè bendi be sho há gbamm. Beshi be ma shi-e lè be kangg, likorye be ma yi ná ìtiā angi ì yi faale undi angwu u᷆ kang āngi nà. A maa fel hwua ābe biwom gbamm. 35 Likwulukwu li maa ndo gyebb. Bendi-utung bema be ma be hwaa lè he de-e le: "Likwulukwu li gyebb mà. Bendi be ndē he ’iteng ashin ye. 36 De bendi le bè ndo gye he ishaale angi ì yi kpee-kpee hè be bè kee lizi ndyebb zī." 37 Ujeso a fan bendi-utung bema le: "Men-agyang mà ke be ashi be᷆ zī." Be kung bii he le: "Kung li ndor igaa ikwudi ifee angi lì lè ndyebb ibred be ke be?" 38 Ujeso a bii ābe le: "Mà yi lè bíkém ibred há bifung? Mà lè shun." Be lè shun nde. Be tem be de-e le be nde bíkém ibred bidyong lè ìkwǎn ifee. 39 Ujeso a hà de bendi-utung bema le bè hwua bendi aben he akwu akwu akwu akwu kwu he bikpam. 40 Bendi abena be kwu ugbe ugbe ugbe; he akwu asuso bè yi bendi asi adyong; he akwu asuso be shi bendi asi afee lè be lihwo. 41 Ujeso a hà kung bíkém ibred bidyong lè ìkwǎn ifee ana kwu he ’ubwo; u kung àshì gye he lifung-atabe pee Unim. A kung ibred bun ibun ibun kung ke bendi-utung bema le bè kpe ke bendi abena. A mbee kung ìkwǎn ifee hwua ke be puu. 42 Befe puu be ma zī gwul. 43 Bendi-utung Ujeso be ma gbong bigem ibred lè ìkwǎn abi be zī bi ma teng. Bi sho bitetel lihwo lè bi bifee. 44 He liwu bendi abe be ma zī lizi ana, bekaandi bengikye befe-befe be ma yi asi lisi ’ugbe lihwo lè ’ugbe ’afee lè bendi asi lihwo. 45 Nya ’ukwo-ukwo Ujeso a hà de bendi-utung bema le bè ngwee he ’inong há tan nyóng he gye he igbindi Besaida, ù de bendi le bè ndo gye. 46 He ’unyong ahwu a de be le ishu ì so, a bo gye he ukwell lè kong ha Unim. 47 Kusu ’u gye. Kinong ’i ma fel he ’udyan umbwo. Ujeso a ma so he ugo-igye. 48 A nde le ’ufem ’u sha, be kpa ’ingie he ’inong anaale. He ashì liti a ma tan he likwu umbwo lè hwaa lè be. A maa ndo ba gba ābe. 49 Be nde-e, u tan he likwu umbwo. Be fel shell kangg likorye be maa kong le uhwutang a. Be fel kùng. Ujeso a hà de be le: "Mi a; mà shell ye!" 51 A hà lè kwu he afee ’inong utung ha abe. Kufem ’u kwun. Ki ma kwu ābe he ’uhwo kangg. 52 Kikwele-uhwo bíkém ibred abi Ujeso a bun ke bendi ana, ki nung ābe ye. 53 Ujeso befe lè bendi-utung bema be ma gyong umbwo ukaandi gye he ’ipi ashi be᷆ ko le Ugenesaret. Be tyang ’inong ’ibell tyung he ungwu ’ibam. 54 Be gbe tyang ’inong ana tyang-tyang, bendi be shob Ujeso nya ’ukwo-ukwo. 55 Be buu gye mbee bipi puu ha abe ’ubong lè bé lè bendi-angmam he litaa be hwaa lè Ujeso he ’iteng ’iyang-yang ashi be ma gyo le Ujeso ù yi. 56 He ’iteng ’iyang-yang ashi Ujeso a maa gye, be ta lè bendi-angmam la tang he ushokwo. Be tim Ujeso anung le ù tyang ābe bè tyua he ’ubwo he ungwu aliga afe-afe or. Bendi puu abe be tyua he ’ubwo bé mbeē.
71 Bendi Iferesis lè bendi besuso abe be᷆ hwua bendi Iten abe be ma be lè he Ujeruselem, be ma gbong liwu he ’ipi Ujeso a ma yi. 2 Be nde bendi-utung bema be za᷆ lizi faale abwo atoale he ’ukwo ahwu bendi Iferesis be hwua bendi le bè shi. 3 (Iferesis lè Ijuus abe be teng be ndor itetel angi betiebell be maa ndor. Be to abwo he ’ukwo ahwu kpa-kpa ná itel ibell ì yi mà ukpong be hà zī lizi. 4 Be to biwom abi be ndyebb lè he ’ate mà ukpong be hà zī ābi. Be ndor itel gbamm he atoale igbaala lè biki lè indor lè biwom bínde᷆ he ’ukwo itel ibell.) 5 Kife na᷅ Iferesis befe lè abe be᷆ hwua bendi Iten be bii Ujeso le: "Kibang ’i tan lè shi bendi-utung begang be᷆ ndor itel angi betietyan be ke li ye? Be zī lizi faale abwo atoale." 6 Ujeso a kung fan ābe le: "Azaya a kong ’igyang a, nyong a kong ’iwom ashin gbe lè men bendi abe mà yi àshì lè benyin, lityam lè bebong. Azaya a fee le Unim a de le: ’Bendi aben be ka-m ife he ungwu ufe-ufe a. Ukpor àtyám abell à yi lè ’igbe lè ha ami. 7 Ìfé angi ’itaa i ì yi ’idideng. Be hwua iten angi bendigye nya a na ì yi àngi igi a.’ " 8 Ujeso a de be le: "Má kung Iten Unim ndor he itang, keb ahwuale iten angi bendigye." 9 Ujeso a mbee de le: "Ma kong le ma sha ’inunung a he ’unyong ahwu ma᷆ kung àbi Unim a kong ndor he itang, ma fel hwua bendi abi betiemen be kong a? 10 Umosis a ma ke uten le: ’Fe atia lè anaa.’ U mbee ke uten ususo le: ’Undi angwu a kong ban atyam or, anam or, bè gwu-e.’ 11 Ukpor men ma hwua bendi le gbe undi ù yi lè ’iwom ashi hang a kung kpell atyam lè anam, gbe a ko āshi he igie Beke le ukoban, ashi ’i ze le kuke Unim, 12 kì tem yi le ù kung āshi kpell atyam lè anam ye. 13 He ’ukwo ahwun ma ban igie Unim gbe he biwom abi ma᷆ hwua bendi. Kì yi lè bisuso abi ma᷆ shi gbamm ’itaa ana." 14 Ujeso a mbee ko bendi abe bè yi há be hwaa lè ’uhwo-ma de be le: "Men puu mà dang ’utyung gyo mi hè ashi mı᷆ kong ’ì nung amen. 15 Kì yi le ’iwom ashi ’ı᷆ te lè he igye gye he lifung undi na᷅ ’ı᷆ ban he ye. Kiwom ashi ’ì yi he lityam undi ashi ’ı᷆ be he igye na᷅ ’ı᷆ ban he. [ 16 Undi angwu ù yi lè ’utyung ’igyo, ù gyo.]" 17 Ujeso a bo tyang bendi aben gye he afee ushom. Bendi-utung bema be bii he likpe ityang anyin. 18 Ujeso a bii ābe le: "Men or titi ma ngye ye a? Ki wa nung amen le ’iwom ashi ’ı᷆ te lè he igye gye he lifung undi na᷅ ’ı᷆ ban he ye, ye a? 19 Ki ban he ye likorye ’i gya he lityam a ye, ki gya he lifung a. Undi u hà tem lè shi ngyè." (Ujeso a tyung le lizi liyang-yang li ngbebb azele.) 20 Ujeso a mbee de le: "Kiwom ashi ’ı᷆ be lè he lityam undi na᷅ ’ı᷆ ban he. 21 Igim ibibi angi ı᷆ be lè he lityam undi na᷅ ı᷆ shi undi u᷆ wul ná bityuale bı᷆ wul nà, u zì ’azi, u gwu undi, 22 u kee ungye undi, u ban lityam fe ’iwom undi, u shi ’ibibi, u lam undi, u shi likpe liketye-liketye, u bung ashi, u bè iman fe undi, u dim idim, u fel shi likpe akpel-ye akpel-ye. 23 Àshī ’ì yi he lityam undi na᷅ ’ı᷆ shi-e u᷆ shi bibibi abin puu, bi ban he." 24 Ujeso a hà bo lè nya gye he ’igie Utaya. A gye he afee ushom ken. A kee le bendi bè ngye le ù yi há ye. Ukpor bendi be ngye kpor-kpor. 25 Ki ma yi lè ungingye ususo angwu a ma yi ugaandi a. A ma be lè he ’ubong Ufenishia he ’igie Usiria. Ungingye umen i, ikeb ibibi i ma yi ha unwaa-ma angwu ungingye. A gyo gbe lè Ujeso, a lè tim anung he ’ushu Ujeso. A tim Ujeso anung le ù ndō ikeb ibibi lè ha unwaa-ma. 27 Ujeso a fan he gbe he ityang le: "Tyang li-ì ke bebwani lizi ukpong. Ki ngbebb le bè kung lizi bebwani tyang ibua ye." 28 Ungingye ana a kung fan Ujeso le: "Atyagi, kì yi ná. Ibua or i bung àbi bebwani be᷆ zī wu he itang za." 29 Ujeso a de-e le: "He ashi wo kong nyin, ndo gye. Ikeb ibibi i tyang unwaa-gang abwo mà." 30 A tem gye he ushaale lè nde unwaa-ma ù yi ndē he unong. Ikeb ibibi i tyang he abwo mà. 31 Ujeso a hà bo lè he ’igie Utaya lè gbe he Usaidon lè ’igie ’ubong ashi be᷆ ko le Ishokwo Lihwo gye he umbwo Ugalili. 32 Bendi besuso be be lè ’ikporkpor hwaa lè Ujeso, tim he anung le ù kung ’ubwo ’uma pwom ungikye anwuna. 33 Ujeso a kpe-e ufe ututeb gbe lè he lè há liwu. A kung ’ubwo tyua he he atyung. A sho akung, u kung ’ubwo tyua he he ’abell. 34 Ujeso a nde àshì gye he lifung-atabe kung bebb kangg. U de ungikye anwuna he igie ibell le: "Efata," ashi ’i ze le buu᷆! 35 Nya ’ukwo-ukwo atyung ungikye anwuna a buu, kabell ’ama ’a bor. U fel kong nwongg. 36 Ujeso a tye be uten le bè de undi áshi ye. Ukpor mà na a ma tye be uten or, be kong gbe lè shi kangg. 37 Bendi abe be ma gyo āshi, ki ma kwu ābe he ’uhwo kangg. Be fel kong le: "Aye! U sha biwom puu bi ngbebb! U sha bikwom-atyung bi gyo; u shi bikwom-umbell bi kong!"
81 Ki gbe ’igbe ye, bendi gbamm be mbee be hwaa lè Ujeso. Be ma yi lè ashi be᷆ zī ye. Ujeso a ko bendi-utung bema de be le: 2 "Bendi aben be kwu utung ha ami, ki fel ati akie. Beshi be fel sha-m lè be likorye bè tem yi lè ashi be᷆ zī ye. 3 Gbe mi de be le bè ndo gye he ushu faale lizi azele be la tyan itung he ’ukwo likorye besuso be be lè ’igbe." 4 Bendi-utung bema be bii he le: "He hung nyin undi ù ha᷅ nde lizi hen libeb angi lì kpè ke bendi aben puu?" 5 Ujeso a bii ābe le bè yi lè bíkém ibred bifung? Be fan he le bè yi lè bíkém ibred bidyong-ifee. 6 A de bendi puu le bè kwu ko. A hà kpe ibred ana, pee Unim, kung āngi bun ibun ibun ke bendi-utung bema le bè ke bendi abena. Bendi-utung bema be kpe ke be. 7 Be ma mbee yi lè inwaa īkwǎn zangg. Ujeso a kung ipee ke Unim. U de bendi-utung bema le bè kung āngi ke bendi abena. 8 Undi uyang-yang a ma zī gwul. Be gbong bigem abi bi zī bi teng. Bi ma sho bitetel bidyong-ifee. 9 Bendi abe be ma zī lizi ana, be maa mbee asi lisi ’ugbe lihwo. Ujeso a ma de bendi abena le bè ndo gye. 10 A mbo ngwee he afee ’inong lè bendi-utung bema bo ndo he ’igie ashi be᷆ ko le Udalmanuta. 11 Bendi besuso lè he likwu Iferesis be be há, keb ifung afungale ha Ujeso. Be kee le be gil he. Be de-e le ù shi ’ikwele-uhwo tyung ābe hè be bè ngye le Unim na᷅ a som he. 12 Ujeso a kung bebb kangg, u bii le: "Kibang ’ì yi atan-lengi angwu bendi abe ati anyin be kee le be nda ’ikwele-uhwo?" A hà de le: "Mî de men ’igyang le, mi tyung amen ’ikwele-uhwo ná ye." 13 Ujeso a gbe tyang ābe lè ngwee he ’inong gye he igbindi umbwo. 14 Bendi-utung Ujeso be ma well kung ibred ye. Be ma yi lè ’íkém ibred ken a he afee ’inong. 15 Ujeso a de be gbe he ityang le bè baa ’uhwo-bell lè ha iyist angi ı᷆ shi ibred ı᷆ mbwee angi ı᷆ be lè ha Iferesis lè Uherod. 16 Be fel kong ha bende le: "Ujeso a kong ashin, le bwo li be lè ibred ye a." 17 Ujeso a ma ngye ashi be kong. A kung bii ābe le: "Kibang a, ma᷆ kong gbe lè ibred angi ma be lè ngi ye? Ki wa nung amen ye a? Ma hwun lihwun ’igyo atyuo. 18 Mà yi lè itong-shi ’inde ye a? Mà yi lè atyung ’igyo ye a? Ma well ye a? 19 He ’unyong ahwu mi ma kung bíkém ibred bidyong bun ke bendi asi lisi ’ugbe lihwo lè ’ugbe ’afee lè bendi asi lihwo be zī, bigem abi be ma zī bi teng bi ma sho bitetel bifung?" Be fan he le bi ma sho bitetel lihwo lè bi bifee. 20 A bii ābe le: "He ’unyong ahwu mi ma mbee kung bíkém ibred bidyong-ifee bun ke bendi asi lisi ’ugbe lihwo be zī, bigem abi be ma zī bi teng bi ma sho bitetel bifung?" Be fan he le bi ma sho bitetel bidyong-ifee. 21 Ujeso a kung bii ābe le: "Nyong ’ì yi i or, ki wa nung amen ye a?" 22 Ujeso befe lè bendi-utung bema be be he Besaida. Bendi besuso be be lè uhwua-ashi ken be hwaa lè he. Be tim he anung le ù tyua he ’ubwo. 23 Ujeso a kung ’ubwo kwu uhwua-ashi anwuna he ’ubwo gbe lè he lè há ushokwo. Ujeso a kung akung sho wu-e he atong-shi. A kung abwo pwom he bii he le: "Wo nda há a?" 24 Ungikye ana a kung àshì gye he ’usi. A kung de Ujeso le u nda bendi, bè yi ná ìkwán, ukpor be tan litan. 25 Ujeso a hà mbee kung abwo pwom he he atong-shi. Ungikye ana, atong-shi ama a buu; u fel nda nwongg. 26 Ujeso a de-e le ù ndo gye. Ù tem gye he ushokwo ye. 27 Ujeso befe lè bendi-utung bema be bo ndo he lishi Usesaria Ufilipai. Be lè fel he ’ukwo, Ujeso a kung bii ābe le: "Bendi be ko mi le ayang?" 28 Be fan he le: "Besuso be da le wò yi Ujon angwu a maa kib bendi he umbwo a. Besuso be de le wò yi Ilaja a. Besuso be de le wò yi undi angwu a maa tye ugie ’isom Unim leěti a." 29 Ujeso a hà kung bii ābe le: "Men ufe ma de le mì yi ayang a?" Ipita a kung fan le: "Wò yi Ukristi a." (Ukristi na᷅ Unim a kyebb le u ba som ba he igye anyin le ù kwu Undi-likpan.) 30 Ujeso a hà tye be uten le bè de undi gbe lè he ye. 31 Ujeso a keb bendi-utung bema biwom ahwuale le, kì yi kpe-kpe le ufe Unwaa Undigye, u ba kpa ’ingie kangg. Bekaandi abe he ’ubong lè abe be᷆ shang Unim lè abe be᷆ hwua bendi Iten be ba swan he lè he liwu libell. Be ba gwa he. Ukpor he liti lekie u tem ba wum lè he lihwu. 32 Ujeso a ma kong ashin nya gboo. Ipita a ko he gye he item lè swan de-e le ù tem kong ná ye. 33 Ujeso a bel àshì nde bendi-utung bema kung ben Ipita titi. A de-e le: "Usetan, gbe-m lè nyin. Ugim ugang ù yi angwu undigye a, ù yi angwu Unim a ye." 34 Ujeso a ko liwu bendi lè bendi-utung bema be he ’iteng ken. A kung de be le: "Undi uyang-yang angwu a kee le u pwom mi, ù zob ’uhwo-ma. Ù bong lihwu kung ’ikpakpaa ashi be᷆ be maa he bee so, pwom mi. 35 Undi angwu a kee le u kpan lishi lima, hà u nim lè ’uhwo-ma. Undi angwu a bong lihwu he ’uhwo ahwu ’ugi lè ’isom ’inunung, na᷅ u᷆ be kwu lè likpan. 36 Kibang lifem angi lì yi ke undi le ù kwu lè biwom puu he igye anyin, ukpor u nim ’ūnyōng ’uma? 37 Kì yi lè ’iwom ashi undi u᷆ be ke kpe ’ūnyōng ’uma ahwu ’u nim ye. 38 Undi angwu ishwia ı᷆ shi-e lè mi lè igie igi he liwu bendi bebibi he igye anyin pi be᷆ ndor iten Unim ye i, na᷅ ishwia ı᷆ be shi-m mi Unwaa Undigye lè he he ’unyong ahwu mı᷆ be be lè ikeb Unim lè idengell ima."
91 Ujeso a mbee kung de be le: "Mi-ì de men, kì yi faale ifung le men besuso abe mà yi naa nyin, ma ba hwa᷆ ye kpamm ma gbe nde Kusu Unim ahwu ’u᷆ be be lè ikeb." 2 Ati a gbe adyong, he ledyong-ken Ujeso a kpe Ipita lè Ujems lè Ujon gye lè be he lishi ukwell hè befe-befe bè lè kwu há. Be lè wu há, be nde Ujeso a gie. 3 Bihwom bima bi keb ataale; bi fel bifung-bifung kpeladada. Kì yi lè undi he igye anyin angwu u᷆ shì ’ihwom ’ı᷆ fel bifung ná mbee ye. 4 Bendi-utung Ujeso be nde Ilaja lè Umosis be fem be kong ha Ujeso. 5 Ipita lè bendi abe befee be ma fel he ’ushell; Ipita a ma tem ngye ashi ù kong ye. A kung de Ujeso le: "Ukaandi, kiteng ashin ’i ngbebb ashi lı᷆ ngyor kwu i. Tyang li lì kaa bebuu bekie, kugang ken, Umosis ken, Ilaja ken." 7 Kibu ’i be lè he ’usi, be shī baà Ujeso kpemm. Baà Ipita be gyo lingmam Unim lè há ’ibu ana le: "Anwun na᷅ ù yi ’iken Unwaa-gi. Mà gyo he." 8 Be bel àshì shun kel-kel, be tem nde undi ususo pel ha Ujeso ye. 9 Nya a na be maa shul ukwell be ’utan, Ujeso a tye be uten le bè de undi ’iwom ashi be nde ye kpamm ufe Unwaa Undigye, u gbe hwō wum. 10 Be ma ndor uten umen i. Ukpor be maa fel bii bende begyang le awumale lè he lihwu ufe a ze le ana? 11 Be kung bii Ujeso le: "Kibang ’ì yi atan-lengi angwu bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten be᷆ de le Ilaja na᷅ ’ì yi kpe-kpe le ù be be ’ushu?" 12 Ujeso a fan ābe le: "Ki ma yi kpe-kpe le Ilaja ù be ’ushu ’igyang he-e ù be kam biwom puu. Kibang ’i ma hà yi atan-lengi angwu be ma fee he ’ushia le mi Unwaa Undigye, mi ba kpa bingie kangg, bendi be mbee zob mi? 13 Mi de men le Ilaja a be mà. Bendi be shi-e ’iwom ashi be kee nya a na be fee gbe lè he." 14 Be ma tem be hwaa lè bendi-utung Ujeso abe be teng. Be ma nde bendi gbamm sho há. Bekaandi besuso abe be᷆ hwua bendi Iten bè yi sho há, be fa ifung ha bendi-utung Ujeso. 15 Bendi abena be nde Ujeso, ki kwu ābe he ’uhwo kangg. Be buu lè kong lè he. 16 Ujeso a kung bii bendi-utung bema le: "Ma fa ifung ha abe gba lè ’ibang a?" 17 Undi ken lè há liwu bendi abena a kung fan he le: "Ukaandi, mi be lè unwaa-gi hwaa lè wo likorye ikeb ibibi ì yi ha ahe. I kwom he umbell. 18 He ’unyong ’uyang-yang ahwu ı᷆ kwu-e, i sha he u mbwa he itang. U zī bihwu he ungwu putu-putu-putu; u shib ishang fe ha bende; inyiahwo ima i kwell semm. Mi de bendi-utung begang le bè ndō ikeb ibibi ana, be ndō āngi mbee ye." 19 Ujeso a kung bii bendi-utung bema le: "Mì kwu utung ha amen lè ’igbe ná a, ma hà fe lityam ha ami? Ma kee le mì ngib lityam lè men lè ’igbe ná a?" U de be le: "Mà be lè unwaa umen ana ke-m." 20 Be te lè he lè ke-e. Ikeb ibibi anyina i nde Ujeso nde-nde, i shi unwan ungikye umen ana a mbu he itang. U fel mung he itang, u tim gbel zī bihwu he ungwu putu-putu-putu. 21 Ujeso a kung bii ātyām unwaa anwuna le: "Ki kpi-e, ki gbe ’igbe ná a?" A fan he le: "Ki kpi-e kung lè há ’isun a. 22 Kunyong ’ususo i kwa he fa he ’inde; kunyong ’ususo i kwu-e fe he lishor hè ngi ì gwu-e. Beshi bè shi-a lè bel; gbe wò nya shi lingmam limen i mbee, wo hā kpell li." 23 Gyo Ujeso le: "Kibang a, wo de le gbe mi-ì nya shi ná mbeè? Biwom puu bì yi pie-pie ke undi angwu ù yi lè abongale ha Unim." 24 Ātyām unwaa ana a kung kùng kangg le: "Mi bong ha Unim, ukpor abongale ugi a dyam ye! Hā kpell mi!" 25 Ujeso a nde le bendi be ndo die ba hwaa lè be. A kung gaa fe ikeb ibibi angi i kwom unwaa umen ana umbell le ì fem lè ha ahe, ù tem be hwaa lè he ye. 26 Ikeb ibibi ana i kùng kangg, i shi unwaa ana a tung for-for-for mbu shī he itang. I hà fem be he igye. Unwaa umen ana a ma fel ná likwom nà. Bendi gbamm abe bè yi há, be fel kong le a hwō. 27 Ujeso a kung ’ubwo kwu-e he ’ubwo bo ’inaa. 28 Ujeso a bo gye he afee ushom. Bendi-utung bema be hà be bii he há he ’undyell le: "Kibang a, bel lí yii ndō ikeb ibibi ana mbee ye?" 29 Ujeso a kung fan ābe le be ndō ikeb ibibi angi ’itaa ana gba he akongale ha Unim ufe-ufe a. 30 Ujeso befe lè bendi-utung bema be bo lè há ana lè gbe he Ugalili. Ujeso a ma kee le undi ù ngye he ’ipi ù yi ye, likorye a maa hwua bendi-utung bema biwom há abwo. A maa bun da ābe le undi u ba kung he ufe Unwaa Undigye, ka bendi le bè gwu-e. Ukpor he liti angi lekie u ba tem wum lè he lihwu. 32 Ashi a kong ’i ma nung bendi-utung bema ye, ukpor be ma yi lè ’ushell ná bè bii he. 33 Be be he ’ubong ahwu be᷆ ko le Ukapanyam. He ’unyong ahwu be ma yi he ushom, Ujeso a bii ābe le ’ibang bé yii fe ifung gbe lè shi lè ’ukwo? 34 Be ma fan ye likorye be maa fa ifung lè ’ukwo gba lè undi angwu ù yi ukaandi hwò he liwu libell. 35 Ujeso a bel kwu ko, u de bendi-utung bema abe lihwo lè be befee le bè die be hwaa lè he. A de be le undi angwu a kee le u kwa ukaandi ù shi ’uhwo-ma ù tem fel unwaasun hwò bendi puu. 36 A kpe unwani be naa he liwu libell. U kung he wom he abee, u de be le: 37 "Undi angwu a kpe unwani angwu ’itaa i he lizen ligi, hà a kpe-m mi a. Undi angwu a kpe-m, hà a kpe-m mi-mi a ye; a kpe Ada angwu a som mi or titi." 38 Ujon a kung de-e le: "Ukaandi, li nde undi-iso u ndō ikeb ibibi lè ha bendi he lizen ligang. Li swan le ù ndō āngi ye likorye ù yi he liwu lityan a ye." 39 Ujeso a de-e le: "Swan he ye, likorye undi angwu u᷆ shi bikwele-uhwo he lizen ligi, u kong ’ibibi gba lè mi akikye ye. 40 Undi angwu ù yi linaa ha abel ye, hà ù yi ke li bel a. 41 Mí-ì de men, undi angwu a ke men umbwo or le mà ngwo le bwo mà yi bendi-utung begi mi Ujeso Ukristi a, u ba kpa lifem kpe-kpe-kpe." 42 Ujeso a de le: "Bebwani abe be bong ha ami nyin, gbe undi a shi ābe, undi ken or, a shi ’iban, hà ’i ban kangg. Àshī le bè kung ’ukor ’ukaandi tye tyuu undi angwu há he umbell lè tye he umbwo ukaandi, ki ngbebb hwò a᷆shi le ù shi undi ù shi ’iban. 43 Gbe ’ubwo ’ugang na᷅ ’u᷆ sha-a wo᷆ shi ’iban, wò tang āhwu tyang hell. Ki ngbebb le wò kwu lè likpan faale ’ubwo ken hwò a᷆shi le wò kwu lè abwo afee gye he ’inde ashi ’ı᷆ nim ye ngyor igye kpamm. [ 44 He ’iteng ashina be ba kpa ’ingie kpamm, kinde ’i nim ye kpamm.] 45 Gbe ’ubee ’ugang na᷅ ’u᷆ sha-a wo᷆ shi ’iban, wo tang āhwu tyang hell. Ki ngbebb le wò kwu lè likpan faale ’ubee ken hwò a᷆shi le wò kwu lè abee afee gye he ’inde. [ 46 He ’iteng ashina be ba kpa ’ingie kpamm, kinde ’i nim ye kpamm.] 47 Gbe utong-shi ugang na᷅ u᷆ sha-a wo᷆ shi ’iban, wo waa he. Ki ngbebb le wò gye he lifung-atabe lè utong-shi ken hwò a᷆shi le wò kwu lè itong-shi ifee gye he ’inde. 48 He ’iteng ashina bendi be ba kpa ’ingie kpamm, kinde ’i nim ye kpamm." 49 Ujeso a kung ityang bun de be le: "Bendi be fa bendo he biwom abi be᷆ shang Unim. Kitaa ’imen i na᷅ undi uyang-yang u᷆ kpe ’ingie ashi ’ì yi ná ’inde he-e ù fel kang-kang. 50 Bendo be ngbebb. Ukpor gbe bè tem nyin he ungwu ye, undi u sha ná a hè be bè tem nyin? Mà kwu ná bendi abe be᷆ nyin, hè men mà kwu lè ikwun ha bende."
101 Ujeso a bo lè he ’iteng ashina lè gbe he Ujudia gye he igbindi umbwo Ujodan. Bendi gbamm be mbee be hwaa lè he. A hwua ābe biwom nya a na u shaa shi. 2 Bendi besuso lè he likwu Iferesis be be hwaa lè Ujeso be kung he lè he ’usi. Be bii he le: "Iten ityan i bong le undi ù ban libee a?" 3 Ujeso a kung bii ābe le: "Kibang uten angwu Umosis a tye men?" 4 Be fan he le Umosis a ma ke ikeb le undi ù fee ’ushia libee abanale ke ungye-ma de-e le ù ndo gye. 5 Ujeso a kung de be le: "Umosis a ma fee uten anwun ke men le bwo ma tēb àtyám, ma kpa àshi be᷆ hwua amen ye a. 6 Be ma fee he ’ushia Unim le: ’Lè há linde-linde he ’unyong ahwu Unim a ma shi igye anyin, a mbe ungikye lè ungingye. 7 He atan-lengi anwun ungikye ù tyang átyám lè anam he-e ù gwaa ha ungye-ma. 8 Bendi bemen befee ana be fel nya a na undi ken a.’ Bè tem yi bendi befee a ye, be fel anung ken. 9 Bwo Unim na᷅ a shi ābe le bè bee, undigye ù ban ābe libee ye." 10 Be ma tem gye he afee ushom. Bendi-utung Ujeso be ma bii he gbe lè likong libee ana. 11 Ujeso a de be le ungikye angwu a ndō ungye-ma lè kpebb ungye ususo, hà a shi ’iban agbele ipel fe ungye-ma. 12 Kitaa ’imen gbe ungingye a tyang ukyema lè bee lè ungikye ususo, hà a shi ’iban agbele ipel fe ukyema. 13 Bendi besuso be be lè bebwaa-bell le Ujeso ù tyua ābe abwo. Bendi-utung Ujeso be ma swan ndō ābe. 14 Ujeso a ma nde ashi bendi-utung bema be shi. Ki ma nyung he he lityam. A kung de be le: "Mà tyang bebwani bè be hwaa lè mi. Mà swan ndō ābe ye, likorye abe ’itaa i na᷅ Unim ù yi Usu ubell. 15 Mí-ì de men, kì yi faale ifung le undi uyang-yang angwu a keb ’uhwo-ma ke Unim le ù kwu Usu uma ná unwani ye, u kwa lè libwo he Kusu Unim ye." 16 Ujeso a hà kung bebwani wom he abee. U kung abwo pwom ābe ke be ’ukwun. 17 Ujeso a ma bo lè fel he ’ukwo, ungikye ususo a buu be hwaa lè he, tim anung he itang ke-e, kung bii he le: "Ukaandi ununung, mì shi ná a, mî kwu lè likpan ’unyong angi lı᷆ ngyor igye kpamm?" 18 Gyo Ujeso le: "Kibang a, wo᷆ ko mi le undi ununung? Kì yi lè undi ununung ye, Unim ufe-ufe na᷅ ù yi ununung. 19 Wo ngye iten angi i de le: ’Gwu undi ye. Gbe ipel ha undi-iso fem ungye-gang tyang ye. Zì ’azi ye. Bè uman fe undi ye. Shi undi zī ye. Fe atia lè anaa.’ " 20 Ungikye anwuna a kung de-e le: "Ukaandi, mi ndor iten anyin kung lè há ’isun ’igi a." 21 Ki ma nyin Ujeso he lityam kangg lè he, a bel àshì nde-e, kung de-e le, "Kiwom ’i teng ken ashi wò shi. Lè kung biwom bigang puu ndyebb zi, kung únde hwua ke bendi-likaa, mà wo ba kwa lè ’ingbebb he lifung-atabe. Mà wò hà be pwom mi." 22 A ma gyo ashina gyo-gyo, a fel ’ushu ’ushi-ushi likorye a ma mbu ’ingbebb kangg. A gbe ligye ’imbwee-imbwee. 23 Ujeso a bel àshì nde bendi-utung bema, u de be le, ki ba kwa lè ’ingie kangg ka bendi-ingbebb le bè keb ’uhwo-bell ke Unim he-e ù kwu Usu ubell. 24 Kiwom ashi Ujeso a kong, ki kwu bendi-utung bema he ’uhwo. Ujeso a mbee de be le: "Bebwaa-gi, kì yi lè ’ingie ke undi le ù keb ’uhwo-ma ke Unim he-e ù kwu Usu uma. 25 Kì yi pie-pie ke ’igundu le ’ì gbe he ligia uwo hwò a᷆shi le undi-ingbebb ù fel undi angwu Unim ù yi Usu uma." 26 Ashina ’i ma kwu bendi-utung bema he ’uhwo kangg. Be fel bii bende le: "Fe ayang ù ha᷅ be kwu lè likpan ’unyong?" 27 Ujeso a bel àshì nde be kporr, kung de be le, undigye u kpan ’uhwo-ma mbee ye. Unim ufe-ufe na᷅ u᷆ kpan undi. Biwom puu, Unim u sha ābi pie-pie. 28 Ipita a de-e le: "Nde, li tyang biwom puu, fel bendi-utung begang." 29 Ujeso a de be le: "Ki ngbebb. Kiwom ’iyang-yang ashi undi a gbe tyang āshi he ’uhwo ’ugi lè ’isom ’inunung, mà ’ì yi ushu or, bebwaa or, bebwanam or, átyám or, anam or, ùtiá or, mi da-a ’igyang le, 30 u kpa lifem hwà abina tyang ’usi-usi hen he igye anyin. U ba kpa beke ākwū asi adyong hwà ushu uma lè bebwende lè anam lè bebwaa-ma lè ùtiá uma. U mbee kpe ’ingie titi. He igye angi ı᷆ be lè há ’ushu u ba kwa lè likpan ’unyong angi lı᷆ ngyor igye kpamm. 31 Bendi gbamm abe bè yi ’ushu ’anaa-anaa nyin, be ba fel item; abe bè yi item ’anaa-anaa nyin, be be fel ’ushu." 32 Ujeso befe lè bendi-utung bema be maa gya he Ujeruselem. Be lè fel he ’ukwo, Ujeso a gbe tang ābe lè he ’ushu gbe tyang ābe. Ki kwu bendi-utung bema he ’uhwo kangg. Bendi abe be maa pwom ābe, be fel he ’ushell. Ujeso a ko bendi-utung bema abe lihwo lè be befee gye he ufaa, kung de be ashi ’ı᷆ be shi fe-e. 33 A de be le: "Mà gyo, li gya he Ujeruselem he ’ipi ashi undi u᷆ be kung mi Unwaa Undigye, ke bekaandi abe be᷆ shang Unim lè bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten. Be ba ka ikeb le bè gwu-m. Be ba kung mi ka bendi abe bè yi ’ubong ’utyan a ye. 34 Bendi bemen i be ba nyan mi; be sho akung wu-m; be kpam mi ikwun; be hà gwu-m. Ukpor he liti angi lekie mi ba tem wum lè he lihwu." 35 Ujems befe lè Ujon, bebwaa Uzebedi, be lè hwaa lè Ujeso, be de-e le: "Ukaandi, kì yi lè ’iwom ashi bel lı᷆ kee le wò shi ke li." 36 Ujeso a kung bii ābe le: "Kibang ma kee le mì shi ke men?" 37 Be fan he le: "Li kee le wò ke li ikeb le undi ken ù be kwa-a lè he ’ubwo lizen, angwu ken u kwa-a lè he ’ubwo limbell he ’unyong ahwu wo᷆ kwu he ’idem ’usu ’igang." 38 Ujeso a kung de be le: "Má ngye ashi ma᷆ bii ye. Men ma nya kpa ’ingie ashi mi ndo kpe i mbeè a?" 39 Be bong de-e le be kpa āshi mbee. Ujeso a kung de be le: "Ma kpa ’ingie he ’uhwo ’ugi. 40 Ukpor mi-ì yi lè ikeb le mi waa undi angwu u᷆ be kwu-m lè he ’ubwo lizen, kwu-m lè he ’ubwo limbell ye. Unim u ba kung biteng bimen i ka bendi abe a shì ābi ndor ābe." 41 Bendi-utung bema abe be teng lihwo be gyo ’iwom ashina. Be fel he ingywo fe Ujems befe lè Ujon. 42 Ujeso a ko ābe befe puu be he ’iteng ken, kung de be le: "Má ngye ná bendi abe be᷆ kee le be kwa bekaandi abe be᷆ nde gbe lè bendi be᷆ tyung ikeb ibell. Be sha bendi be fel ná ifee. 43 Ukpor men mà shi ná ye. Undi he liwu līme᷅n angwu a kee le u kwa ukaandi, ù bel fel uboyi bendi abe be teng. 44 Undi angwu a kee le u kwa atie-lishi bendi, ù keb ’uhwo-ma fel ufee bendi puu. 45 Mi Unwaa Undigye or, mi be le hè bendi bè kwu iboyi igi a ye, mi be le mî kwu uboyi bendi a, mi mbee kung ’uhwo-gi ke, mî pong bendi gbamm." 46 Ujeso befe lè bendi-utung bema be ma gye he Ujeriko. He ’unyong ahwu be maa gye lè há, bendi be ma ti kwuo pwom ābe. He ’unyong ’umen ana uhwua-ashi ken angwu be᷆ ko le Ubatimiyes, unwaa Utimiyes, a ma yi kwu he ’ukwo, u nyong ’inyong. 47 A gyo le Ujeso angwu Unazaret u ba lè há, u fel gaa le: "Ujeso, igia Udebid, kwu lè beshi ha ami!" 48 Bendi gbamm be gaa fe-e le ù naa lè ’ihwee. A hà kung gaa kangg le: "Igia Udebid, kwu lè beshi ha ami!" 49 Ujeso a hà naa, som ko he. Be ko he de-e le ù kwu lè igor. Ù bo ’inaa. Ujeso u ko he. 50 Uhwua-ashi anwuna a tie bo ’inaa, kung ’ihwom ’ima pell tyang he itang gbe lè hwaa lè Ujeso. 51 Ujeso a bii he le: "Kibang wo kee le mì shi ka-a?" Uhwua-ashi anwuna a fan he le: "Ukaandi, mi kee le mi mbee nda." 52 Ujeso a de-e le ù ndo gye. A mbee likorye a fe lityam ha ahe. Nya ’ukwo-ukwo ungikye anwuna u fel nda. A gbe utung ha Ujeso.
111 Ujeso befe lè bendi-utung bema be fel kpee-kpee he Ujeruselem, be wu he ashi Ujeruselem angi be᷆ ko le Befeji lè Beteni he liten ukwell angwu be᷆ ko le Olif. Ujeso a de bendi-utung bema, bendi befee, le u la som ābe gya he ’ushu. 2 A de be le: "Mà gye he ’ubong ahwu ’ù yi he ’ushu ana. Ma la wa há, ma nda ūshōm ’ukaa-inyia ahwu undi a wa pwom āhwu ngye ye tyuu há. Mà pell āhwu be lè hwu. 3 Gbe undi a bii amen atan-lengi angwu ma᷆ pell kung āhwu, mà de-e le, ’Ki fong Atyetyan lè hwu. Gbe a mbee, u som undi u tem lè hwu.’ " 4 Bendi-utung bema bendi befee ana be bo lè nde ’ukaa-inyia tyuu he ungwu lishi gwaa ha ’ukwo. Be pell āhwu. 5 Bendi besuso abe bè yi naa há, be bii ābe le ’ibang a, be᷆ pell kung ’ukaa-inyia? 6 Bendi-utung Ujeso be fan nya a na Ujeso á yi de be. Be tyang ābe. 7 Be be lè ’ukaa-inyia ana ke Ujeso. Be waa bihwom bibell shī āhwu he item. Ujeso a bel kwu há. 8 Bendi gbamm be kung bihwom bibell kie he ugbaakwo kpuludududu. Besuso be bia bifufeb lè he libeb, be kie há he ’ukwo. 9 Bendi abe be maa te Ujeso lè he ’ushu lè abe lè he item, be maa fel gaa kong le: "Mà lì pee Unim. Kukwun ’ù kwu ke undi angwu u᷆ be he lizen Atyetyan Unim. 10 Kukwun ’ù kwu ke undi angwu u᷆ be kwu usu ná atietyan Udebid a ma yi. Ipee ì kwu ke Unim angwu he lifung-atabe." 11 Ujeso a wu he Ujeruselem. A hà gbe gye he Ushom Unim lè nde biwom puu abi bì yi há. Bwo likwulukwu li ma gyebb mà, a gbe lè bendi-utung bema tem gye he Beteni. 12 Ashi a taa, nya a na be maa tem be lè há Beteni, itung i maa fel ndo Ujeso. 13 A kung àshì nde gye he ’ushu, a nde ùkwán angwu be᷆ ko le ufik a hwaa ashia naa há. A te he-e ù lè nde le a wum agbe à he-e ù gbung ndeb? A lè wu há, a nde-e ù yi ashia-ashia, likorye ’unyong ahwu u᷆ wum ’u wa fel ye. 14 Ujeso a kung de ùkwán umen ana le ù hà tem ba wum agbe le bendi bè ndeb ye. Bendi-utung bema be gyo a᷆shi a kong. 15 Ujeso lè bendi-utung bema be be wu he Ujeruselem. Ujeso a gye he afee Ushom Unim. A nde bendi abe be᷆ ndyebb biwom zī lè abe be᷆ ndyebb biwom há he Ushom Unim, a ndō ābe wu he igye. U nyii itebul bendi abe be᷆ gie únde lè bidem bendi abe be᷆ ndyebb inwaa ukwuo abakpa zī wu hell. 16 Ujeso a tye be uten le: "Undi ù tem lè gbe lè ’iwom ’itaa ana he Ushom Unim ye." 17 U fel hwua ābe le: "Be ma fee ndor he ’ushia Unim le Unim a de le, be ba ko Ushom uma le ’iteng ashi bendi abe he abong puu be᷆ kong ha Unim. Ukpor men ma shi-e a bel ’iteng ashi ma᷆ ndyell zì ’azi." 18 Bekaandi abe be᷆ shang Unim lè bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten be gyo ashin. Be fel kee ’ukwo ahwu be᷆ gwu-e. Ukpor be maa shell he likorye ki ma kwu bendi puu he ’uhwo gbe lè ashi a hwua ābe. 19 Likwulukwu li gyebb, Ujeso befe lè bendi-utung bema be gbe lè há Ujeruselem. 20 Ashi a taa, Ujeso befe lè bendi-utung bema be mbee lè gbe he ’ukwo ’umen ana. Be nde ùkwán umen ana a hwō lè idaa lè idaa. 21 Ipita a well àshi Ujeso a ma kong. A kung de Ujeso le: "Ukaandi, nde ùkwán angwu wo ma ke ushang ubibi fe-e, a hwō!" 22 Ujeso a kung de be puu le: "Mà fe lityam ha Unim. 23 Kì yi ’igyang a le undi uyang-yang angwu a de ukwell le ù kwuo lè wu he umbwo ukaandi, gbe ù yi faale atyāngale ha ahe lityam, u bong le ashi a kong ana ’i sha, Unim u sha āshi ka he. 24 He ashin, mà ngye dangg le, he ’unyong ahwu ma᷆ kong ha Unim, gbe ma bii he biwom, mà bong le ma kpe bi mà, Unim u ka amen ábi puu. 25 He ’unyong ahwu undi u᷆ kong ha Unim, ù tyang ke undi angwu a shi ’ibibi ha ahe, hè Atyam angwu he lifung-atabe ù tyang biban bima ke-e ufe or titi. [ 26 Gbe undi a tyang ke bendi ye, Atyam angwu he lifung-atabe or u tyang ka he ye.]" 27 Be hà tem be he Ujeruselem. Be gbe gye he Ushom Unim. Nya a na Ujeso a maa tan há he Ushom Unim, bekaandi abe be᷆ shang Unim lè abe be᷆ hwua bendi Iten lè bekaandi abe he ’ubong be be hwaa lè he. 28 Be bii he le: "Lè hung wo be lè ikeb angi wō-ò shi biwom bimen i? Ayang a ka-a ikeb le wò shi biwom bimen i?" 29 Ujeso a fan ābe le: "Mi bii amen ’ibibi ken. Gbe ma fan āshi, mi da amen undi angwu a ke-m ikeb angi mı᷆ shi biwom bimen i. 30 Ayang a ma ke Ujon ikeb angi a maa kib bendi he umbwo? Unim na᷅ a ma ke-e à, hà bendigye á? Mà fan mi." 31 Be maa fel tyāng lè bende le: "Lì hà fan le ana? Gbe li fan he le Ujon a maa kib bendi he umbwo he ikeb Unim a, u bii li le, fe ’ibang ’i tan lè shi li bong ha Ujon ye? 32 Ukpor lì nya de-e le Ujon a maa kib bendi he umbwo he ikeb angi undigye â?" Be maa shell likorye bendi puu be bong le Ujon ù yi undi angwu u᷆ tye ugie ’isom Unim a na afong. 33 Be hà kung fan Ujeso le be ngye ye. Ujeso a de be le ufe or u da ābe undi angwu a ke-e ikeb angi u᷆ shi biwom bimen i ye.
121 Ujeso a ma bun ityang de be le: "Ungikye ususo a ma nam ùtiá, kwan ikwan angi be᷆ bung agbe ángi shi ’utyuo; u kung ugbe kaa fe-e kel-kel; u tem ’ania he ’ipi be᷆ shor agbe ikwan ana kung umbwo ángi; u shi udye angwu bendi be᷆ kwu kang ùtiá. A kung utia ana ke bendi le bè nde gbe-e lè he. A hà bo ndo litan gye he ’ubong ’ususo. 2 Kunyong ’u fel ahwu bendi be᷆ bung agbe ikwan, a som ufee uma hwaa lè bendi abe be᷆ nde gbe lè ùtiá le ù lè kpe ūkpō uma be ke-e. 3 Bendi abena be kwu-e kpam, be ndó he tem abubwo. 4 Ugyang utia a mbee som ufee ususo te. Bendi abena be kwu-e kpam nem, shi-e u fel ibia-ibia. 5 A mbee som ufee ususo te. Be kwu-e gwu. Be shi ifee gbamm ’itaa ken; be kpam isuso, be gwu a᷆ngi i teng. 6 Ki teng ’agbung unwaa-ma ufe-ufe. A gim le be ba ka unwaa-ma ufe ife. He umbee-likel a kung som he hwaa lè be. 7 Bendi abe be᷆ nde gbe lè ùtiá ana be de bende le: ’Anwun na᷅ u᷆ be zī lishi atyam, mà lì gwu-e, hè utia anwun ù fel utyan.’ 8 Be kwu unwaa-ma ana gwu há he utia, be kung likwom lima lè tyang gye he igye." 9 Ujeso a hà kung bii àbe be᷆ gyo he le: "Ugyang utia u nya sha ná a?" A tem lè shi fan le: "U la gwa bendi abena, u tem kpe bendi besuso le bè nde gbe lè utia. 10 Ityang angi be ma fee he ’ushia Unim leěti i, ma wa bo āngi ngye ye a? Be fee le: ’Kukor ahwu bendi abe be᷆ tye ushom be swan le ’u ngbebb he ushom atyele ye, kufe na᷅ ’u tem fel kwu ushom naa genn. 11 Atyetyan Unim na᷅ a shi ashin. Ki kwu li he ’uhwo kangg.’ " 12 Bekaandi Ijuus be fel kee ’ukwo ahwu be᷆ kwu-e, likorye be ngye le Ujeso a bun ityang anyin gbe lè befe a. Ukpor be ma shell liwu bendi, be tyang he, be gbe lè há. 13 Be som Iferesis isuso lè bendi Uherod le bè lè kung Ujeso lè he ’usi hè be bè gyo le u mbwa lè he līngma᷅m a. 14 Be be hwaa lè he de-e le: "Ukaandi, li ngye le wò yi undi angwu u᷆ kong ’igyang a. Bendi puu bè yi-a ’itaa ken. Wo maa anung gba lè ’iwom ashi bendi be᷆ gim ye. Wo hwua bendi ’igyang gba lè ashi Unim a kee le bendi bè shi. Iten ityan i bong le bè tye ukpanda ke Usu ukaandi angwu he Urom à, hà bè tye ke-e ye? Lì tye à, hà lì tye ye?" 15 Ujeso a ngye beshu bebell. A kung de be le: "Kibang a, ma᷆ kung mi lè he ’usi? Mà be lè ukwudi mî nde." 16 Be be lè he. A kung bii ābe le: "Lìshī ayang lè lizen ayang, be fee fe nyin?" Be fan he le: "Angi Usu ukaandi angwu he Urom a." 17 A kung de be le: "Àshī ’ì yi ashi Usu, mà kung ke Usu; àshī ’ì yi ashi Unim, mà kung ke Unim." Ki ma kwu ābe he ’uhwo kangg gbe lè Ujeso. 18 Bendi Isadusis be bong le undi u wum lè he lihwu ye. Bendi besuso lè he likwu libell be be hwaa lè Ujeso. Be de-e le: 19 "Ukaandi, Umosis a ma fee uten ndor li le: ’Gbe undi a hwō tyang ungye faale unwaa, unwanam ù kpebb kung ungye-uhwuu hè ūbū ungwende angwu a hwō ù nim ye.’ 20 Ki ma yi lè bengikye bedyong-ifee abe be ma yi bebwanam bende. Angwu gbel a kpebb ungye. A hwō tyang he faale unwaa. 21 Angwu a pwom lè he a kpebb kung ungye-uhwuu ana. Ufe or a hwō tyang he faale unwaa. 22 Ki shi fe angwu lekie lè abe be teng nya ’itaa ken. Puu ubell, bendi bedyong-ifee, be kpebb ungingye umen ana, hwō tyang he faale unwaa. Angwu ungingye a hà hwō. 23 He ’unyong ahwu bendi puu be᷆ be wum lè he lihwu, ungingye anwun u ba kwa ungye ayang a, bwo puu ubell, bendi bedyong-ifee, be ma kpebb he?" 24 Ujeso a fan ābe le: "Ma mbeb, likorye ma ngye igie Unim or, ngwu mà ngye ikeb ima or ye. 25 He ’unyong ahwu be᷆ be wum lè he lihwu, be ba fel nya a na idengell Unim angi he lifung-atabe a. Bengikye bè tem ba kpebb bengye ye, bengingye be tem be gye abee ye. 26 Ma bii mi gbe lè awumale lè he lihwu. Be fee he ’ushia Umosis gbe lè ùkwán angwu Unim a ma kong ha Umosis. Ma wa bo āshi ye a? He ’iteng ’imen ana be fee le Unim a de Umosis le: ’Mì yi Unim angwu Ebraham lè Azik lè Ujekob.’ " 27 Ujeso a gye ’ushu de le: "Unim ù yi Unim bendi bewum, u shi Unim bendi abe bendi be᷆ de le be hwō, ukpor bè yi bewum he ashi ama a. Ugim ūme᷅n ù yi dell-dell ye." 28 Ukaandi ken angwu u᷆ hwua bendi Iten a be gyo a᷆shi be᷆ kong. A gyo le Ujeso a fan Isadusis ngbebb-ngbebb. A hà kung bii Ujeso le uten angwu yang a dyam hwò puu? 29 Ujeso a de-e le: "Uten anwun na᷅ a dyam hwò puu: ’Bendi Izwell, mà gyo. Atyetyan Unim ufe-ufe na᷅ ù kee-kee yi Atyetyan. 30 Kì nyin-a lè Atia Unim lè lityam ligang puu, lè ’ūnyōng ’ugang puu, lè ugim ugang puu, lè ikeb igang puu.’ 31 Uten anwun na᷅ a pwom lè he: ’Kì nyin-a lè unde-gang ná ’i nyin-a lè ’uhwo-gang.’ Kì yi lè uten angwu a dyam hwò a᷆ngi ifee i ye." 32 Ukaandi angwu u᷆ hwua bendi Iten a kung de Ujeso le: "Ukaandi, wo kong ngbebb-ngbebb. Wo kong ’igyang a le Atyetyan ufe-ufe na᷅ ù yi Unim. Kì yi lè Unim ususo pel ha ahe ye. 33 Kì yi le ’ì nyin undi lè Unim lè lityam lima puu, lè ugim uma puu, lè ikeb ima puu; ki nyin he lè unde-ma ná ’i nyin he lè ’uhwo-ma. Ki ngbebb le undi ù ndor iten angi ifee i, hwò a᷆shi le ù be lè ’itaa ’iwom ’iyang-yang be ting shi ’inde ke Unim, u shang he." 34 He ’unyong ahwu Ujeso a gyo le a fan he dell-dell, Ujeso a kung de-e le: "Ki teng zangg ha-a à fel he liwu bendi abe Unim ù yi Usu ubell." Kung lè he ’unyong ’umen ana bendi be maa fel shell ná be᷆ mbee bii he bibibi. 35 Nya a na Ujeso a maa hwua bendi biwom he Ushom Unim, a bii abe le: "Kibang ’i tan lè shi bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten, be᷆ de le Ukristi ù yi igia Udebid á? 36 Udebid ugyang a kong he ikeb Ukatia Kunyong Unim le: ’Unim a de Atyagi le, "Be kwu ha ami ’ubwo lizen kpamm mi gbe tem bendi-linaa begang abee fe he itang." ’ 37 Udebid ugyang a ko Ukristi le Atyam. Ná ’ì nya shi ngwu Ukristi u᷆ tem fel igia ima?" Bendi gbamm abe be sho há be maa gyo Ujeso, ki nyin ābe he lityam. 38 He ’unyong ahwu a ma hwua ābe biwom, a de le: "Mà baa ’uhwo-men lè ha bendi abe be᷆ hwua bendi Iten. Ki nyin ābe le bè shī agbada, tan he ’ate hè bendi bè ko ābe le bekaandi. 39 Be kee bidem abe be ndor bekaandi bendi he ishom angi be᷆ kwu liwu or, he bipam or. 40 Be kpa bengye-uhwuu biwom za᷆. Be kong ha Unim gba ’igbe hè bendi bè de le bè yi bendi benunung a. Be ba kpa ’ingie hwà bendi abe be teng puu." 41 Ujeso a ma yi kwu gwaa ha ’igbor ashi be᷆ fe únde he Ushom Unim. A nde ná bendi be᷆ be lè unde fe há. Bendi-ingbebb gbamm be fe únde há kyoo. 42 Ungye-uhwuu ken angwu a mbu likaa, a hà be lè ideli ifee fe há. 43 Ujeso a hà ko bendi-utung bema be he ’iteng ken, kung de be le: "Mî de men ’igyang le, ungye-uhwuu angwu ù yi likaa-likaa i, a ke hwò bendi abe be teng puu. 44 Bendi abe be teng be gia igia be ke, ukpor undi-likaa anwun a kung ’iwom ashi ù yi lè shi puu, be ke. Ù tem yi lè ashi u᷆ ndyebb lizi zi ye."
131 Nya a na Ujeso a maa ndo gbe lè há Ushom Unim, undi-utung uma ken a shi he ungwu le, "Kpash," u de-e le: "Ukaandi, nde akor angi be tye ushu anwun ’ikekaa! Nde ishom igyang ’ikekaa!" 2 Ujeso a de-e le: "Wo nde ishom ikaandi anyin a? Kì yi lè ’ukor nyin nyin ahwu ’u᷆ be ngyor pwom he ’ipi be pwom āhwu ye. A ba gyebb wa he itang puu." 3 Ujeso a ma yi kwu he ukwell angwu be᷆ ko le Olif, u nda àshì gya he Ushom Unim. He ’unyong ’umen ana Ipita lè Ujems lè Ujon lè Andru be lè nyia bii he ’iwom he ’undyell. 4 Be de-e le: "De li ’unyong ahwu biwom abin bı᷆ be shi. Wo mbee de li ’iwom ashi ’ı᷆ be shi tyung li le ’unyong ahwu biwom abin bı᷆ shi ’u fel." 5 Ujeso a kung de be le: "Mà baa teng undi u lam amen. 6 Bendi gbamm be ba ba he lizen ligi, da le bè yi Ujeso Ukristi a, hè be bè fe bendi gbamm umbeb. 7 Ma ba gyo bekye abe kpee-kpee ha amen; ma gyo gbe lè bekye abe ’igbe-igbe. Nya he ’unyong ’umen ana, mà shell ye. Kì yi kpe-kpe le abin bì shi, ukpor umbee-likel igye anyin a wa fel ye. 8 Abong-abong a ba ndo ha bende; lishi-lishi li be ndo ha bende. Isun i ba kwuo mbee bipi; itung i be ndo bendi kangg. Abin puu bi ba kwa ’anwaa ’ingie nya a na ukpi-ikwu uzwaa a. 9 "Men mà baa ’uhwo-men, kunyong ’ingie ’ikaa-ikaa ’u ba lè há. Bendi be ba kwa amen la ka bekaandi hè be bè maa amen ushe. Be ba kpam amen ikwun he ishom angi be᷆ kwu liwu. He ’uhwo ’ugi be ba la ko amen ushe ha bekaandi lè besu hè men mà naa ushada ugi. 10 Kì yi kpe-kpe le bendi be ba bun ’isom ’inunung da bendi he abong puu mà ukpong igye i hà mbee. 11 He ’unyong ahwu be᷆ kwu amen gye lè men he ’ipi be᷆ maa ushe, mà waa ufung gbe lè ashi ma᷆ lè kong ye. Mà kong igie angi mı᷆ be ke men he ’unyong ’umen ana. Men na᷅ ma᷆ be kong ye, Ukatia Kunyong Unim a. 12 Bendi be fel ba kung bebwandabell ka le bè gwu; betyam bebwaa be be kung bebwaa-bell ke le bè gwu; bebwaa bè tem ba fa betyabell lè bendabell ye; be be kung ābe ke le bè gwu. 13 Bendi puu be ba tel amen he ’uhwo ’ugi. Ukpor undi angwu a be ngyor naa genn fe Unim lè wu he umbee-likel u ba kwa lè likpan ’unyong." 14 "Ti ma ba nda ukong ubibi angwu u᷆ nim lè abong. U ba kwa he ’ipi ashi hang a kwu ye. (Undi angwu u᷆ bo ashin, ù ngye likpe lima o.) He ’unyong ’umen ana bendi abe bè yi he ’ubong Ujudia bè buu gye he ikwell ’usi. 15 Undi angwu ù yi he ushom ’usi, ù tem ban ’unyong le u shul gya he afee ushom la kung biwom bima ye. 16 Undi angwu ù yi he utia, ù tem ban ’unyong gye he ushaale le u la kung ’ihwom ’ima ye. 17 Há he ’unyong ’umen ana, ki ba kwa ’ibibi ka bengingye azam lè abe bè yi lè bebwaa he abwo. 18 Mà kong ha Unim le ’iwom ashin ’ì be shi lè ’ifong a ye. 19 Kingie ashi bendi be᷆ be kpe há he ’unyong ’umen ana, ki ba dyam hwà ’ingie ’iyang-yang ashi undi a kpe, kung lè he ’unyong ahwu Unim a shi igye anyin. Kì tem ba kwa lè ’ingie ’isuso ná ye. 20 Unim a shi ugim ndor le u die lè ati amen ana gem he ’uhwo bendi bema abe a waa kung a. Ù die le ati ’ingie ana gem ye, hang undi ken or u ba kpan ye. 21 "Nya he ’unyong ’umen ana gbe undi uyang-yang u᷆ be de men le, ’Mà nde, Ukristi ù yi nyin,’ ususo u de men le, ’Mà nde-e ù yi há ana,’ mà bong ye. 22 Bendi gbamm abe be᷆ ko ’uhwo-bell le Ukristi lè abe be᷆ bè iman le be tya ugie ’isom Unim be ba sha bikwele-uhwo hè gbe ’ì yi ābe pie-pie hè be bè lam bendi abe Unim a waa kung. 23 Ukpor mà ngye ná mà kam ’uhwo-men. Mi-i de men biwom abin puu ndor he itang mà." 24 "Kung lè he liti angi bingie bimen ana bi mbee, libwee li ba gya ’ifufebb, kufell ’u tem be taa ye. 25 Ikpen i ba mbwa lè he ’usi ba he itang. Biwom puu abi bì yi he ’usi bi ba gie. 26 Bendi be ba nda-m mi Unwaa Undigye, mi ba lè he ’usi lè ikeb ikaandi lè ’ikung-gbo. 27 Mi ba som idengell igi gya mbee igye puu la gbong bendi abe Unim a waa kung ba kpee he ’iteng ken." 28 "Kì yi lè ’iwom ashi mi kee le mi hwua amen he ityang gbe lè ùkwán angwu be᷆ ko le ufik! He ’unyong ahwu ibubu ima i ndo hwaa ashia, ma ngya le ’ifong ’i ndo shul. 29 Kitaa ’imen na᷅ he ’unyong ahwu ma᷆ be nde biwom bimen i bı᷆ shi, ma᷆ ngye le ’unyong ahwu mi Unwaa Undigye, mı᷆ be ’u fel he abwo. 30 Kigyang na᷅ mı᷆ de men i, biwom abin puu bi ba sha mà ukpong ugbe bendi abe bè yi he igye ’unyin i, u hà be hwō mbee. 31 Lifung-atabe lè igye bi ba mbee. Ukpor igie igi ife ì hà ndo mbee ye, i kwa ngyor igye kpamm." 32 "Kì yi lè undi angwu a ngye liti or, ngwu ù ngye ’unyong ahwu biwom abin bı᷆ be shi ye. Idengell angi he lifung-atabe or, mi Unwaa or, li ngye ye. Atyagi ufe-ufe na᷅ a ngye liti limen ana. 33 Mà nde le ma kam ’uhwo-men, ma kwu lè ’akang le bwo ma ngye ’unyong ahwu biwom abin bı᷆ be shi ye. 34 Ki ba kwa ná ungikye angwu a kam le u gya litan. A kung aki ke iboyi ima le undi-undi ù shi ama. A kung de undi angwu u᷆ kang ushaale le ù kwu lè ’akang. 35 Men mà kwu lè ’akang likorye ma ngye ’unyong ahwu mi ugyang ushaale, mı᷆ be be ye. Pisoye mi ba ba leekwulukwu a, pisoye lè ’ididyan ’usu a, pisoye he ashi liti a, pisoye leèti a. 36 Mà baa teng mi ba imbul-imbul nda amen ma sha a᷆shi mi kee a ye. 37 Ashi mı᷆ de men i, mi de bendi puu a le mà kwu lè ’akang."
141 Ki teng ati afee hè be bè shi ’ipam ashi be᷆ ko le Kipam Agbele-gyong, ashi be᷆ shi zī ibred angi i mbwee ye. Bekaandi abe be᷆ shang Unim lè abe be᷆ hwua bendi Iten be maa kee ’ukwo ahwu be᷆ kwu Ujeso he ’undyell gwu. 2 Be de le bè shi āshi he ’unyong ’ipam ye, teng bendi be pel ha ahe ndo ha abe. 3 Ujeso a ma yi he Beteni he ushom Usaimun angwu akpaa a tang he. He ’unyong ahwu a maa zī lizi, ungingye ususo a be lè ’itityuo behwu abe be᷆ kaa ’ate kangg. Be kung ashia angi be᷆ ko le unad a, shi behwu bemen abe be᷆ nung nyin ana. Ungingye anwuna a ma kung ’itityuo ’imen ana bun ’ityung, kung behwu wu Ujeso he lishi. 4 Bendi besuso be ma fel he ingywo, be fel bii bende le ’ibang ’ì yi atan-lengi angwu u᷆ ban behwu abena ’itaa ana? 5 Hang be kung ābe ndyebb zi gbe gyong igaa ikwudi ikie kung ke bendi-likaa. Be shwan lè he. 6 Ujeso a de be le: "Mà tyang ungingye anwun. Kibang a, ma᷆ ben he? A shi ’iwom ’inunung a ke-m. 7 Bendi-likaa bè yi utung ha amen mbee ’unyong. He ’unyong ahwu ma kee, ma sha ’inunung ha abe. Ukpor mi-i ba kwa utung ha amen mbee ’unyong ye. 8 Ungingye anwun a shi a᷆shi ù nya shi mbee. A shi ashin kam mi likwom a ndor iti-ishi. 9 Mî de men likong likaandi, he ’iteng ’iyang-yang mbee igye puu be᷆ be bun ’isom ’inunung, be ba kong gba lè ’inunung ashi a shi, hè bendi bè well gbe lè he." 10 Ujudas Isikariyot angwu a ma yi he liwu bendi-utung Ujeso, abe lihwo lè be befee, a lè hwaa lè bekaandi abe be᷆ shang Unim he-e ù ndyebb Ujeso zi ha abe. 11 Be fel lè igor he ’unyong ahwu be gyo a᷆shi a de be. Be ke-e úkyébb le be ka he únde. Ujudas a maa fel kee ’ukwo ahwu u᷆ kwu Ujeso ke be. 12 He ukpi-ikwu liti ’ipam ashi be᷆ zī ibred angi i mbwee ye, be maa gwa inwaa itia angi Kipam Agbele-gyong. He liti limen ana bendi-utung Ujeso be bii he le, he hung a kee le bè kwu shi Kipam ashi Agbele-gyong? 13 Ujeso a ko bendi-utung bema, bendi befee, he-e ù som ābe. A de be le bè gye he lifung-ushu. Be ba nda ungikye ken angwu a so ’ishang umbwo. 14 Bè pwom he gye he ushaale angwu u᷆ gye. Bè lè de ugyang ushaale le, ukaandi a bii le ushom angwu hung nyin befe lè bendi-utung bema be᷆ be kwu shi Kipam Agbele-gyong? 15 Nyin u tyung ābe ’ipo ashi ’i dyam he ushom ’usi ashi be kam biwom ndor há. Bè shi lizi ndor há nyong ābe. 16 Be bo gye he lifung-ushu, lè nde biwom puu nya a na Ujeso a de be. Be shi lizi angi be᷆ zi he Kipam ashi Agbele-gyong. 17 Likwulukwu li gyebb. Ujeso a be lè bendi-utung bema abe lihwo lè be befee nya. 18 He ’unyong ahwu be maa zī lizi, Ujeso a de be le: "Mî de men likong likaandi, undi ken lè he liwu līme᷅n a kam le u ndo ndyebb mi za. Undi umen ana u za᷆ lizi utung ha ami nyong ’ì yi i." 19 Be fel lè ’imbwee. Undi-undi u fel bii he le: "Kì nya yi-m mi â?" 20 A fan le: "Undi umen ù yi he i liwu līme᷅n bendi lihwo lè be befee i. Ufe na᷅ u᷆ tib ibred ima he uhwee utung-utung ha ami. 21 Mi Unwaa Undigye ufe a, mi ba hwa᷆ ná be fee gbe lè mi he ’ushia Unim. Ukpor ’i ba kwa ’ibibi ka undi angwu a ndyebb mi zi. Bè hwan undi umen ana ye, hang ’ì yi deng." 22 Nya a na be maa zī lizi, Ujeso a kung ibred kwu he ’ubwo. A pee Unim. A kung ibred bun ibun ibun kung ke bendi-utung bema. A de be le: "Mà kpē. Ashin ’ì yi inyiahwo igi a." 23 A kung ugbaala ’utyuo kwu he ’ubwo, mbee pee Unim. A mbee kung ke be. Befe puu be kpe ngwo. 24 Ujeso a de le: "Ashin ’ì yi anung agi angi mi wu ke bendi gbamm, angi a᷆ tyung le Unim u ba sha a᷆shi a kong ndor ha bendi abe be bong ha ami. 25 Mi da amen ’igyang a le mì tem ngwa udung agbe ukwan anwun ye kpamm la kwom he liti angi mı᷆ be lè ngwo angwu ufufe he ’unyong ahwu Unim u᷆ be fel Usu bendi puu." 26 Be hà gyam ’ugyam pee Unim. Be gbe gye he ukwell angwu be᷆ ko le Olif. 27 Ujeso a de bendi-utung bema bemen ana le: "Men puu ma ba paa he abwo tyang mi. Be ma fee he ’ushia Unim le, ’Unim u ba gwa ukang-itia; mà ìtiā i paa he abwo.’ 28 Ukpor ’unyong ahwu mı᷆ be wum lè he lihwu, mi ba gya he Ugalili teng amen." 29 Ipita a fan he le: "Mà abe be teng puu bè buu tyang-a or, mi-i ba tyang-a ye." 30 Ujeso a de-e le: "Mî da-a ’igyang, kunyin ’ugyang i, mà ukpong nyin ’igia ukwuo ’i hà ko ’ugbe ’afee, wo swan ’ugbe ’akie le wo ngye-m ye." 31 Ipita a kung fan he zam le: "Mì hà ndo swan le mi ngya-a ye ye. Mà ’ì yi lè lihwu or, mi hwa᷆ utung ha awo." Bende-ma puu be kong ’itaa ken. 32 Be be he ’iteng ashi be᷆ ko le Ugesemani. Ujeso a de bendi-utung bema le bè kwu nyin nyong he, he-e ù lè kong ha Unim. 33 A de Ipita lè Ujems lè Ujon le bè te utung ha ahe. Be bo. Ufung a ma waa he, u fel tyang ’ūnyōng ishu ken ’afee. 34 A kung de be le: "Kutor ahwu ’ù yi-m he lityam ’u dyam kpè a᷆hwu le ’u gwa-m. Mà kwu nyin kang." 35 A mbee die te he ’ushu zangg, lè tim anung he itang keb akongale ha Unim le, gbe ’ì yi pie-pie he-e ù kpe ’ingie ashin ye. 36 A de le: "Ada, biwom puu bì yi-a pie-pie, kung ’ingie ashin lè ha ami. Kì shi ná mi-i kee a ye, ukpor ’ì shi ná wo-o kee a." 37 Ujeso a tem lè hwaa lè bendi-utung bema abe bekie. A nde be be mbwa ’unde. A kung bii Ipita le: "Usaimun, wo mbwa ’unde â? Wo kwa àshì nyong he ’anwaa ’unyong zangg or mbee ye a?" 38 A de be le: "Mà kwu lè ’akang, ma kong ha Unim teng ma mbwa he ugilale. Men mà yi lè ’igyor he ashele, ukpor ma baa lè ikeb." 39 A tem mbee lè kong ha Unim ’itaa ken. 40 A tem lè nde bendi-utung bema ana, be mbee tem fel he ’unde. Atong-shi abell a ma sho lè ’unde. Be tem ngye ashi bè de-e ye. 41 Ujeso a tem be ’ugbe ahwu lekie. A bii ābe le: "Mà so-i mbwa ’unde a? Ma mbu ’u kpè men. Kunyong ’u fel há mà. Mà nde, be kung i-mi Unwaa Undigye, ke bendi-biban. 42 Mà bo lì gye. Mà nde, angwu a ndyebb mi zi ha abe a fel i." 43 Nya a na Ujeso a maa so-i kong ashin, Ujudas angwu a ma yi he liwu bendi-utung bema abe lihwo lè be befee a be. Bendi gbamm be be utung ha ahe lè lishwia lè ìkwán he abwo. Bekaandi abe be᷆ shang Unim lè abe be᷆ hwua bendi Iten lè bekaandi abe he ’ubong na᷅ be som ābe. 44 Undi angwu a ndyebb Ujeso zi ha abe, a ke be ’itaa lè há. A de be le: "Undi angwu nyin mı᷆ gaa he lè uko na᷅ ma᷆ kee. Mà kwu-e gye lè he. Mà kang he." 45 Ujudas a be bé gbe lè hwaa lè Ujeso. A ko he le "Ukaandi," u gaa he lè uko. 46 Be kung kwu Ujeso. 47 Undi ken angwu a ma yi naa há, a waa ’ashwia lè he ’ubor kpi shia ungikye ken ’utyung kell. (Ungikye umen be kpi shia he ’utyung ana a maa sha Usu bekaandi abe be᷆ shang Unim a aki.) 48 Ujeso a kung bii ābe le: "Mì yi uzi a, ma᷆ be le ma kwu-m lè lishwia lè ìkwán he abwo à? 49 Mi maa kwa utung ha amen he Ushom Unim hwua bendi mbee ati, ukpor ma kwu-m ye. Kì yi kpe-kpe le ’ì shi nya a na be ma fee ndor he ’ushia Unim leěti." 50 Bendi-utung bema puu be ma paa he abwo tyang he. 51 Ushomate ususo angwu a ma shī ’ihwom ’ifung ’ife-ife, a maa pwom Ujeso. Be maa kaa le be kwa he. 52 A hà buu gbe uten-ibong tyang ’ihwom fe be he abwo. 53 Bendi abena be kwu Ujeso gye lè he he ushom Úsu bekaandi abe be᷆ shang Unim. Bekaandi puu abe be᷆ shang Unim lè bekaandi abe he ’ubong lè abe be᷆ hwua bendi Iten be ma yi sho há. 54 Ipita a maa fel tan pwom Ujeso lè he item ’igbe-igbe. A pwom he lè wu há he ushaale Úsu bekaandi abe be᷆ shang Unim ana. A ngyor kwu he ’udyan ushaale utung ha bendi abe be᷆ kang ushaale, u gwee ’inde. 55 Bekaandi abe be᷆ shang Unim lè bìkēm ukoto puu, be kee bendi abe be᷆ naa ushada fe Ujeso le a shi ’iwom ’iban hè be bè gwu-e. Be nde ’iwom ye. 56 Be nde ’iwom ye likorye bendi gbamm be ma naa ushada iman a fe-e, ukpor biwom abi be kong bì yi igie ken ye. 57 Bendi besuso be bo ’inaa be uman fe Ujeso le: 58 "Li gyo he lè ’utyung ’utyan, a de le ufe u gyebb Ushom Unim angwu bendi be tye nyin; he ati akie u tya ususo angwu undi na᷅ a tye-e ye." 59 Mà na or, biwom abi befe or be maa kong bi ma yi igie ken ye. 60 Usu bekaandi abe be᷆ shang Unim, a bo ’inaa bii Ujeso le: "Àshī bendi aben be kong fa-a i, wò yi lè ashi wò fan ye a?" 61 Ujeso a kwu kpii. A fan he ye. Ukaandi umen ana a mbee bii he le: "Wò yi Ukristi, Unwaa Unim ifem â?" 62 Ujeso a fan le: "Mi a! Ma ba nda-m mi Unwaa Undigye, kwa he ’ubwo lizen Unim angwu ù yi lè ikeb puu. Ma mbee ba nda-m he ’unyong ahwu mı᷆ tem be lè he lifung-atabe be he ’ibu." 63 Usu bekaandi abe be᷆ shang Unim ana a fel he ingywo shwia gie ’uhwo-ma aliga. U kong le: "Likong li mbee, li tem kee ushada ye. 64 Ma gyo ’ibibi ashi a kong. Men ma gim le ana?" Befe puu be de le a zī libi; a kpè agwele. 65 Bendi besuso be fel shwa akung wa Ujeso. Be kung ’ihwom bua he he ashi. Be tim he ’ishwia de-e le ù shob undi angwu a tim he. Bendi abe be᷆ kang ’ipi be keb he akpamale. 66 Ipita ù so kwu há he ’udyan ushaale. Unwaasul angwu u᷆ shi aki he ushaale Úsu bekaandi abe be᷆ shang Unim, a be u gba. 67 A nde Ipita u gwee ’inde, a naa nde-e kporr, kung kong le: "Wo or titi wo ma yi utung ha Ujeso angwu u᷆ be lè he Unazaret." 68 Ipita a swan le a ngye Ujeso ye. A ngye ’iwom ashi unwaasul ana u᷆ kong or ye. Ipita a bo lè há lè naa he ungwu likong naa-naa, kigia ukwuo ’i kung ko. 69 Unwaasul anwun a mbee nde Ipita. A kung de a᷆be bè yi naa há le Ipita ù yi undi-utung Ujeso a. 70 Ipita a mbee swan. He ’anwaa ’unyong zangg bendi abe bè yi naa há, be mbee de Ipita le, kì shi ná ana ù yi undi-utung Ujeso a, likorye ufe or titi u ba lè he Ugalili a. 71 Ipita a kpam abwo he itang tam behwu le: "Unim a ngye le mi ngye angwu ma᷆ kong ana ye. Gbe mı᷆ bè uman a, Unim ù gwu-m." 72 Nya ’ukwo-ukwo ’igia ukwuo ’i kung ko ’ugbe ahwu lefee. Ipita a well le Ujeso a ma de-e le nyin u swan ’ugbe ’akie le a ngye-e ye, mà ukpong ’igia ukwuo ’i hà ko ’ugbe ’afee. Ipita a fel he ’ukye.
151 Ashi a taa leeti-leeti, bekaandi abe be᷆ shang Unim lè bekaandi abe he ’ubong lè abe be᷆ hwua bendi Iten lè bìkēm ukoto abi bi teng, be gbong hè be bè tim àshi nyin be᷆ shi. Be tim puu, be kung indi bua Ujeso he abwo gbe lè he lè ke Upalet. (Upalet a ma yi ukaandi Urom angwu u᷆ nde gbe lè ufam Ujudia a.) 2 Upalet a bii he le: "Wò yi usu Ijuus â?" Ujeso a fan he le: "Kitaa ashin na᷅ wo᷆ kong." 3 Bekaandi abe be᷆ shang Unim, be de le Ujeso a shi bibibi gbamm. 4 Upalet a mbee bii he le: "Gyo biwom abi be᷆ kong fa-a. Wò yi lè ashi wò fan ye a?" 5 Ujeso a mbee fan ye. Ki kwu Upalet he ’uhwo mbee bitetaa puu. 6 He ’unyong ahwu be᷆ shi Kipam Agbele-gyong, Upalet u shii tyang undi igaadye ken abwo angwu be waa le ù tyang he. 7 He ’unyong ’umen ana bendi abe be ban iten ’ubong, be gwu bendi, be tan lè ’akwa-ushu, be ma yi he igaadye. Ungikye ken angwu be᷆ ko le Ubarabas a ma yi he liwu libell há he igaadye. 8 Bendi gbamm be be hwaa lè Upalet de-e le ù fem undi ken tyang abwo nya a na u shaa shi. 9 Upalet a bii ābe le be kee le ù fem usu Ijuus a tyang abwo a? 10 A ma bii ābe ná likorye a ngye dangg le bekaandi abe be᷆ shang Unim be tel Ujeso itel. Kife na᷅ ’i tan lè shi be kwu-e be ke-e. 11 Bekaandi abe be᷆ shang Unim be tebb bendi le bè kong le Upalet ù fem Ubarabas hwan tyang abwo. 12 Upalet a mbee bii bendi abena le: "Kibang ma hà kee mi le mì shi undi angwu ma᷆ ko le Usu Ijuus?" 13 Befe puu be gaa kong le: "Maa he bee he ’ikpakpaa! Maa gwu-e!" 14 Upalet a bii ābe le ’ibang ’ibibi ashi a shi? Be mbee gaa kangg le: "Gwu-e agwele ufe-ufe-ufe." 15 Upalet a ma kee le u sha nyin bendi abena. A tyang Ubarabas abwo. A de ishogya le ì kpam Ujeso kangg, a hà kung he ke be le bè lè maa bee he ’ikpakpaa. 16 Ishogya imen ana i kpe Ujeso gye he ’udyan ushaale Upalet, lè ko ishogya likwu libell puu angi i teng. 17 Be kung aliga uwulu abwaa shī Ujeso ná usu. Be tim ’ishilishi ītōng shi-e he lishi. 18 Be fel nyan kong ha ahe le: "Usu Ijuus, kukwun ’ù kwa-a he ’uhwo!" 19 Be kpam he udong-si he lishi, be sho akung wu-e, be tim anung he itang fe-e. 20 Be nyan he puu, be hà waa he aliga uwulu abwaa tem lè ama agyang shi-e. Be hà ndo gbe lè he gye he ’ipi be᷆ lè maa he bee he ’ikpakpaa. 21 Be lè fel he ’ukwo, be kpee lè ungikye ken angwu be᷆ ko le Usaimun. U ba lè he libeb gya he ushaale. Ishogya i kwu-e he ikeb le ù so ’ikpakpaa ashi be᷆ lè maa Ujeso bee. (Usaimun umen i a maa ba lè he Usarin a. Ù yi ātyām Alezanda befe lè Urufus a.) 22 Be te lè Ujeso he ’iteng ashi be᷆ ko le Ugorgorta. (Ugorgorta ù yi ’igugo ashi be᷆ ko le ’iteng ’ikpukpo lishi.) 23 Nya na᷅ be kung ùsī angwu be᷆ ko le umuru, fe he ’utyuo ke Ujeso le ù ngwo. A swan le u ngwa ye. 24 Be kwu Ujeso maa bee he ’ikpakpaa, kung āshi beb he itang. Be kung inditen ima hwua ke bende gbe he isasa atyele. 25 He inde idyong-inde leèti na᷅ be ma maa Ujeso bee he ’ikpakpaa. 26 Be ma fee fe he ’usi ’ikpakpaa gbe lè ’iwom ashi be de le a shi le: "Anwun na᷅ ù yi Usu Ijuus." 27 Be ma maa bezi befee bee utung ha Ujeso há. Be maa angwu ken bee he lè he ’ubwo lizen, be maa angwell bee he lè he ’ubwo limbell. [ 28 Ashin ’i shi nya a na be ma fee gbe lè he he ’ushia Unim leěti le be bo he he liwu bendi abe be᷆ bia iten.] 29 Bendi abe be maa gbe he ’ukwo nde Ujeso bee há he ’ikpakpaa, be bong he lishi kpeke-kpeke-kpeke, be kong bia he. Be de-e le: "Eng-heng, wo angwu wo de le wo gyebb Ushom Unim tem lè he tya he ati akie, kpe ’uhwo-gang tyang abwo shul lè he ’ikpakpaa be he itang." 31 Kitaa ’imen na᷅ bekaandi abe be᷆ shang Unim lè bekaandi abe be᷆ hwua bendi Iten be maa fel nyan he. Be kong ha bende le: "U kpan bendi, ukpor u kpan ’uhwo-ma mbee ye. 32 Ufe angwu ù yi Ukristi, Usu Izwell, ù shul lè he ’ikpakpaa be he itang ’anaa-anaa i hè li lì nde, mà li bong ha ahe!" Bezi abe be ma maa bee há utung ha ahe or titi, be ma kong bia he. 33 He libwee ’udyan lishi, kifufebb ’i ma gye kpenn he ’ubong ’umen ana kpamm lè kwom he inde ikie lè ishu likwulukwu. 34 He inde ikie Ujeso a kùng kangg he igie ibell le: "Eli, Eli, lema sabaketani," ashi ’i ze le, "Unim ugi, Unim ugi, kibang ’i tan lè shi wo mor mi?" 35 Bendi besuso abe be ma yi naa há, abe be gyo he, be fel da le, u ko Ilaja a. 36 Undi ken a buu lè kūng ’udedell lè kib he ’imia ’utyuo, kung kil he úkwān lè ndaa tyua Ujeso he ’ikpungwu. A de le: "Mà lì kwu hè li lì nde le Ilaja u ba shul he lè há ’ikpakpaa ba he itang a?" 37 Ujeso a kùng kangg, hà hwō. 38 Kihwom ’ikaandi ashi be tye tang ’ipo he afee Ushom Unim, ki gie kung lè he ’usi be tang he itang. 39 Ukaandi ishogya angwu a ma yi naa, u᷆ nde gye há he ’ipi be maa Ujeso bee, a nde ná Ujeso a hwō. A hà de le: "Ungikye anwun ù yi Unwaa Unim a ’igyang." 40 Bengingye besuso be ma yi naa ’igbe-igbe, be nda gya há. Bè yi Usalomi lè Umeri Umadelen lè Umeri, ānām Ujosis befe lè Ujems angwu ’isun, lè abe be teng. 41 Be maa tan utung ha Ujeso kpell he he ’unyong ahwu a ma yi he Ugalili, be gia pwom he gye he Ujeruselem. 42 Ungikye angwu be᷆ ko le Ujosef, u shi ’ubong Alimatia, a ma yi undi angwu be᷆ ke-e ife he liwu bikem ukoto. A maa ndor lishi he ’unyong ahwu Unim u᷆ fel Usu bendi puu. Leekwulukwu he liti angi be᷆ kam nyong liti uwell Ijuus, Ujosef umen ana a hà lè hwaa lè Upalet faale ’ushell, u tim he anung le ù kung likwom Ujeso ke-e. 44 Ki kwu Upalet he ’uhwo he ’unyong ahwu a gyo le Ujeso a hwō mà. A ko ukaandi ishogya bii he le Ujeso a nya hwō mà a? 45 Ukaandi ishogya ana a bong. Upalet a de Ujosef le ù lè kung likwom Ujeso. 46 Ujosef a ma ndyebb ’ihwom ’ifung ashi ’i ngbebb ’unung. A shul likwom Ujeso lè he ’ikpakpaa kung ’ihwom ana kung nii he te lè he lè ngi he likwun angi be ma tem he ’ukor. A mung ’ukor ’ukaandi lè shī há ungwu likwun. 47 Umeri Umadelen lè Umeri, anam Ujosis, be ma nde he ’ipi Ujosef a ngi Ujeso.
161 Liti uwell Ijuus li gbe. Umeri Umadelen lè Usalomi lè Umeri, anam Ujems, be ndyebb behwu le be la wa likwom Ujeso. 2 He ukpi-ikwu liti utyong Beke, he ’unyong ahwu libwee li ndo fem, be bo be gya há he likwun Ujeso. 3 Be fel bii bende lè ’ukwo le: "Ayang nyin ù mung li ’ukor lè he ungwu likwun?" 4 (Ku ma yi ’ukor ahwu ’u dyam kangg a.) Be kung àshì gye he ’ushu, be nde ’ukor ’u mung lè há ungwu likwun mà. 5 Be gbe gye he afee likwun lè nde ushomate a shī ’ihwom ’ifung kwu há he ’igie likwun ashi he ’ubwo lizen. Be ma fel he ’ushell kangg. 6 Ungikye anwuna a de be le: "Mà shell ye. Mi ngye le ma kee Ujeso angwu Unazaret angwu be ma maa bee he ’ikpakpaa a. Ù yi hen ye. A wum lè he lihwu mà. Mà nde he ’ipi be ma kie he. 7 Mà te lè ashin lè de Ipita lè bendi-utung bema abe be teng le, a gbe he Ugalili teng ābe. Há na᷅ be᷆ lè nde-e nya a na a ma de be." 8 Be buu fem lè há afee, be buu gbe lè há likwun, likorye biwom abin puu bi kwu ābe he ’uhwo, bi shi ābe ’ushell, be fel tung for-for. Be bun de undi ye, likorye be maa shell. 9 [He ’unyong ahwu Ujeso a ma wum lè he lihwu, he ukpi-ikwu liti utyong Beke leèti-leèti, a ma kpi ’ikwu lè kpee ha Umeri Umadelen. (Umeri umen i na᷅ Ujeso a ma ndō ikeb ibibi idyong-ifee lè ha ahe.) 10 Bedim Ujeso be ma yi sho he ’iteng ken, besuso be mbwee, besuso be ki. Umeri umen i a lè de be le, Ujeso ù yi uwum, ufe-gyang a nde-e. Be gyo āshi, be ma bong ye. 12 He ’anwaa ’unyong zangg, nyong ahwu bendi-utung Ujeso bendi befee be maa ndor àshì be᷆ gye he ushu, Ujeso a ma fem kpee ha abe nya he ’ukwo. Kunyong ahwun a ma fem he ’ukwo atyetye. 13 Be tem lè de bendi-utung bema abe be teng. Be mbee bong àshi befe or be kong ye. 14 He umbee-likel Ujeso a lè hwaa lè bendi-utung bema abe lihwo lè undi ken he ’unyong ahwu be maa zī lizi. A ma ben ābe likorye bè yi lè abongale ye, be mbee bong àshi bendi abe be nde-e ù yi uwum be de be ye. 15 Ujeso a kung de be le: "Mà gye mbee igye puu lè bun ’isom ’inunung de bendi puu. 16 Undi angwu a bong ha ami, ma kib he he umbwo, u kwa lè likpan ’unyong. Ukpor undi angwu a bong ha ami ye, hà a nim. 17 Bendi abe be bong ha ami, be ba kwa lè ikeb Unim angwu be᷆ shi biwom abi bı᷆ kwu he ’uhwo. Be ba ndō ikeb ibibi he lizen ligi. Be ba kong igie isuso angi be ngye ngi ye. 18 Gbe be kwu ùshiı᷅ he abwo, u sha ābe ’iwom ye, be ngwo ’iwom ashi ’ı᷆ do undi or, ki do ābe ye. Be kung abwo pwom bendi-angmam, be mbee." 19 He ’unyong ahwu Atyetyan Ujeso a kong ha bendi-utung bema puu, Unim a kpe-e gye lè he he lifung-atabe lè kwu he ’ubwo lizen ’uma. 20 Bendi-utung Ujeso be lè bun ’isom ’inunung mbee bipi puu. Atyetyan Ujeso a maa kpell ābe, sha aki utung ha abe, u shi biwom abi bı᷆ tyung bendi le ’isom ashi be᷆ bun ’ì yi ’igyang a.]