Hebrews
11 Lè há linde-linde Unim a maa kong ha betietyan mbee ’unyong he akwo atyetye-atyetye. A maa kong ha abe gba ha bendi abe be᷆ tye ugie ’isom ’ima. 2 Kanaa-anaa i ná ’ì yi he ati umbee-likel i, u fel kong ha abel gba ha Unwaa-ma a. Unim a shi igye anyin puu gbe ha ufe a; u mbee kung biwom puu fe-e he ’ubwo. 3 A bè zì tyung li ná Unim a dyam; likpe lima lì yi ’itaa ken ha angi Unim. U mbee kong igie angi ì yi lè ikeb kangg; igie ima imen i na᷅ i kwu igye anyin naa genn. A shi ’ukwo ahwu u᷆ to biban bendi hè be bè fel betaa-betaa, saa a hà gye he lifung-atabe lè kwu he ’ubwo lizen Unim angwu ù yi lè ikeb puu. 4 Unim a shi Unwaa-ma le ù dyam hwò idengell ima, nya a na lizen angi a kwu-e le unwaa-ma or li dyam hwò a᷆ngi le idengell. 5 Unim a de Unwaa-ma le: "Wò yi Unwaa-gi a, kunyin mi fel Atia a." A bè de udengell uma ken or ná ngye ye. A kong gbe lè Unwaa-ma le: "Mi ba kwa Átyám, ufe u be kwu Unwaa-gi." A kong gbe lè udengell uma ken or ná ye. Ujeso ufe-ufe na᷅ Unim a ma kong ’itaa ana gbe lè he. 6 Kunyong ahwu Unim a maa ndo som ’iken Unwaa-ma be he igye anyin, a ma mbee de le: "Kì yi le idengell Unim puu ì fe-e." 7 Ashi Unim a kong gbe lè idengell ima ’ì yi le: "Ufe a shi idengell ima le ì kwu ná ’ufem, i kwu ná umor-inde." 8 U kong gbe lè Unwaa-ma le: "Wo Unim, kusu ’ugang ’u kwa ngyor igye kpamm; Wo kam bendi begang faale bikpellale. 9 Ki ngbebb-a lè ’inunung; ki ban-a lè ’iwom ashi ’ì yi ’ibibi. Ashin na᷅ ’i shi Unim angwu ù yi Unim ugang a waa-a le wò dyam, wo kwu lè igor hwò bende-gang." 10 Unim a mbee de le: "Atyagi, wo-gyang na᷅ wo shi lifung-atabe lè igye anyin lè há linde. 11 Lifung-atabe lè igye puu bi ba mbee, bi be kashi ná bihwom bı᷆ kaa. Ukpor wo-gyang ufe wo ngyor ná wò yi i ngyor igye kpamm. 12 Wo ba kan ābi he abwo tyang lè hell, nya a na be᷆ kan ’ikekaa aliga tyang lè hell a. Bi ba gie fel ná ’ihwom ashi ’i hwò umbwo nà, ukpor wo ufe, wo ngyor ’itaa ken ngyor igye kpamm. Likpan ligang lì yi lè umbee-likel ye." 13 Unim a ma de Unwaa-ma le: "Bé kwu ha ami ’ubwo lizen i kpamm mi hwò bendi-linaa begang, mi shi-a wo tem ābe abee he itang." A kong ha udengell uma ken or ná ye. 14 Idengell ife ì yi bebwaa-isom Unim angi undi u᷆ ndè ngi lè ashi ye a. Ife na᷅ Unim ù som le ì lè kpell bendi abe Unim u᷆ kpan.
21 Ashin na᷅ ’ì yi atan-lengi angwu ’ì yi kpe-kpe le ’isom ashi bel li gyo mà, lì kwu gbelakaa gbe lè shi ye, likorye gbe lì yi gbelakaa gbe lè shi, ki sha li li pwell ’ukwo ahwu ù yi kpa-kpa. 2 Li ngye le ’isom ashi idengell Unim i maa bun de betietyan gbe lè iten Unim ’ì yi ’igyang a. Bel li ngye le he ashin undi uyang-yang angwu a ma kpo utebb ’isom ’imen ana, u shi āshi ye, Unim a maa ka he ’ingie ashi ’i keè nya dell-dell. 3 Hà bel ufe? Ná lı᷆ be shi lî zī likpong ha Unim, gbe li ndè likpan ’unyong angi lì yi ’indee-indee i gbe àshì wu? Atyetyan Ujeso ugyang na᷅ a ma kpi ’ikwu bun de bendi gbe lè ngi, saa bendi abe be gyo he ná u᷆ bun, be hà tyung li le ’isom ’imen ana ’ì yi ’igyang. 4 Unim or a bong le ’isom likpan ’imen ana ’ì yi ’igyang. A shi ashin gbe he ashele bikwele-uhwo abi bı᷆ tyung bendi ikeb ima; u mbee kung beke abe be᷆ be lè ha Ukatia Kunyong uma, ke undi-undi ’itaa ufe-gyang a kee. 5 Igye angi ı᷆ be be lè he ’ushu angi lı᷆ kong gbe lè ngi nyin, Unim a ke idengell ima a ikeb le ì be ndè gbe lè ngi ye. 6 Ashi be ma bè kong lè he ’iteng ’isuso he ’ushia Unim ’ì yi le: "Aye Unim, ayang ù hà yi undigye angwu wò shi ugim gbe lè he? Ayang ù yi undigye angwu wò kpell he? 7 Wo ma shi-e a fel zen hwò idengell igang he ’anwaa ’unyong zangg, saa wo hà kwu-e ’usu, wo ke-e ifem angi i zī ’asu kangg. 8 Wo kung biwom puu fe-e he ’ubwo." He akungale biwom puu fe undigye he ’ubwo, ashin ’i ze le ’ì yi lè ’iyang-yang ashi a ke-e teng ndor he item ye. Ukpor ’anaa-anaa i, li wa ndè biwom puu he ’ubwo undigye mà ye. 9 Ujeso na᷅ li ndè le Unim a kung biwom puu fe-e he ’ubwo. Le bwo Unim ù yi lè inung ha bendi kung lè he item, a ma shi Ujeso a fel zen hwò idengell ima he ’anwaa ’unyong zangg he-e ù hwō ke bendi puu. He ’uhwo ’ingie ashi Ujeso a ma kpē, lè lihwu angi a ma hwō na᷅ Unim a kwu-e ’usu, u ke-e ifem angi i zī ’asu kangg. 10 Le bwo Unim a shi biwom puu, u shi ābi puu ndor ’uhwo-ma, kì yi kpa-kpa le ’iwom ashi Unim a kam le u sha, a shi Ujeso a shi āshi yilididi gbe he ’ingie ashi Ujeso a kpe. A shi ashin hè bendi gbamm bè fel bebwaa Unim, be kwu ipel ha ahe he ifem ima. Atan-lengi ù yi le, Ujeso na᷅ ù yi atie-lishi angwu a teng ābe le bè kwu lè likpan ’unyong. 11 Ujeso a shi bendi be fel betaa-betaa lè he biban bibell. Ujeso ugyang or, bendi abe ufe a shi ābe be fel betaa-betaa or, befe puu be fel Atyabell ken. Ashina na᷅ ’ì yi atan-lengi angwu ishwia ı᷆ shi Ujeso ná u᷆ ko ābe le bebwatyam ye. 12 He ’unyong ’ususo Ujeso a ma de Unim le: "Mi ba da bebwatyagi gbà lè wo; mi be naa he liwu bendi begang gyam agyam pee-a." 13 A ma mbee de le: "Mi ba fa lityam ha Unim." U mbee de be le: "Nde-m, mì yi nyin utung ha bebwaa abe Unim a ke-m." 14 Bebwaa Unim bemen ana bè yi bendigye a. He atan-lengi anwuna, Ujeso ufe-gyang or, be hwan he nya a na befe a, le he-e ù hwō, u ban ikeb Usetan, usu bibibi, angwu ù yi lè ikeb le u sha bendi be hwa᷆. 15 A shi ashin hè bendi puu abe be ma yi he lifee kpam-kpam le bwo be shell lihwu, bè fel porr. 16 Ki nung nwongg le Ujeso a ma be le he-e ù kpell idengell Unim a ye, a ma be kpell igia Ebraham a. 17 Bwo ’ì yi ’itaa ana, ki ma yi kpe-kpe le ù fel ná bebwatyam he ’ukwo ’uyang-yang, he-e ù ndè le u fel Ukaandi ubell angwu u᷆ shang Unim, u shi Unim aki. A ma shi a᷆shi Unim a kee dell-dell, u mbee shi lè beshi ha bendigye he-e ù ndè le u tyang biban bendi ka ābe. 18 He ashi le ufe-gyang a ma kpe ’ingie, be gil he, na᷅ a fel lè ikeb le ù kpell bendi abe bè yi he ugilale ná ufe a ma yi.
31 Bebuye, Unim a ko amen le mà kwu bendi bema a. He atan-lengi anwun mà kung àshì āme᷅n ndor ha Ujeso. Ufe na᷅ Unim a som le ù be kwu Ukaandi angwu u᷆ shang Unim he likong Unim angi bel li bong. 2 Unim na᷅ a ma waa he le ù shi aki amen ana; a ma shi āngi lityam ken nya a na Umosis a ma shi aki Unim lityam ken he liwu bendi Unim. 3 Kì yi kpa-kpa le bè ke Ujeso ife hwò Umosis, nya a na be᷆ ke undi angwu a tye ushom ife hwò ushom ugyang a. 4 Kì yi ’igyang a le ushom uyang-yang, undi na᷅ a tye-e, ukpor Unim na᷅ a shi biwom puu. 5 Umosis a maa sha aki he liwu bendi Unim lityam ken. Aki angi a ma shi a ma yi le ù shi bendi bè ngye gbe lè biwom abi Unim u᷆ be kong lè he ’ushu. 6 Ujeso Ukristi ufe ù yi Unwaa Unim angwu u᷆ ndè gbe lè bendi Unim a. Ufe or u sha aki amen ana lityam ken. Gbe bel abe lì yi bendi Unim li gye ’ushu kwu lè ingie, li fe lityam he ’iwom ashi lı᷆ ndor lishi lè he ’ushu kpamm lè wu he umbee-likel, hà li kwa bendi Unim a ’igyang. 7 Ashin na᷅ ’ì yi atan-lengi angwu Ukatia Kunyong Unim u᷆ kong le: "Gbe ma gyo lingmam Unim ’unyin, 8 mà ke ngi ife, ma kpo utebb ná leěti betiemen be maa kpo ana ye. Há he ’unyong ’umen ana nyong be ma yi he ’igbaa-libeb, be ma kpo utebb Unim, be mbee kaa he hè be bè ndè ashi ù nya shi ābe. 9 Unim a kong le, ’Betiemen be ma gil mi he ’igbaa-libeb, be kaa mi hè be bè ndè ashi mì nya shi. Mà na be ndè biwom abi mi ma shi he aze asi afee or, be ma so-i kpo utebb ugi. 10 Ashin na᷅ ’ì yi atan-lengi angwu mi ma ngywo fe be, mi mbee de le, igim ibell i fel liketye, kukwo ’ugi ’u tem nung ābe ye. 11 Mi ngywo fe be, mi mbee tam le, bè hà tem ndo ba he ’iteng ashi mì yi, hè be bè sho ’unyong ipel ha ami ye.’ " 12 Bebuye, mà baa ’uhwo-men teng undi ken or he liwu līme᷅n u kwa lè lityam libibi angi lı᷆ shi-e u᷆ tem bong ha Unim ye. Kitaa lityam ashina ’i sha he u tyang Unim afele. Ma ngye le Unim ù yi uwum. 13 Kiwom ashi ma᷆ shi ’ì yi le mà gye ’ushu fe bende ingie he liti liyang-yang, teng Usetan u lam amen ma fel he lishi akpoale; mà gye ’ushu shi ashin lè ’igbe ná lì yi he ’unyong ahwu bel lì yi ’unyin i. 14 Mà ngye le ’anaa-anaa i bel li fel lè abwo he biwom abi Ujeso Ukristi, gbe li mā ma᷆ gye ’ushu naa genn he biwom abi li bong lè há item kpamm lè wu he umbee-likel. 15 Be ma fee he ’ushia Unim leěti le: "Gbe ma gyo lingmam Unim ’unyin, mà ke ngi ife, mà kpo utebb ná leěti betiemen be maa kpo ana ye, befe be ma swan le be kwa he ’ubwo Unim ye." 16 Beyang abe be ma gyo igie Unim, be kpo utebb ángi? Bendi abe leěti Umosis a ma fem lè he abwo lifee he ’ubong Igyept a. 17 Beyang abe leěti Unim a ma kung aze asi afee ngywo fe be? Bendi abe be ma shi ’iban, be hwō wu he afee ’igbaa-libeb a. 18 Lè há ’unyong ahwu ’utim Unim a ma tam le bè hà tem ndo wa he ’iteng ashi ufe u᷆ gye lè be or, ngwu bè hà ndo sho ’unyong ipel ha ufe or ye. A ma tam ashina fe beyang a? A ma tam fe bendi abe be ma ke-e ife ye a. 19 Ashin ’i nung li nwongg le atan-lengi angwu a ma shi ābe be ma wu he ’iteng ashi Unim u᷆ gye lè be ye, ù yi le be ma fe lityam ha ahe ye.
41 Unim a ke li úkyébb le li ba gya he ’iteng ashi ufe ù yi la shwa ’unyong ipel ha ufe ngyor igye kpamm. He atan-lengi anwun, lì kwu lè ’ushell hè li lì baa ’uhwo-tyan teng undi he liwu lityan u gyan awele he ’ipi Unim ù yi. 2 Nya a na leěti betietyan be ma gyo ’isom ’inunung na᷅ bel or li gyo āshi. Ukpor bel li ndè le ’isom ’inunung ’imen ashi be ma gyo ana, ki ma be lè lifem ke be ye, likorye nyong be ma gyo āshi be ma bong ha ashi ye. 3 Bel ufe, li bong ’isom ’inunung ashi li gyo. He ashin bel na᷅ lı᷆ be gye lè sho ’unyong ipel ha Unim he ’ipi ù yi. Bendi abe be ma bong ye, Unim a kong leěti gbe lè be le: "Mi ma ngywo fe be, mi tam le bè hà ndo ba he ’iteng ashi mì yi, ba shwa ’unyong ipel ha ami ye." Mà na a ma mbee aki ama angi ashele igye anyin gbangg lè há item or, a ma tam ’itaa ana. 4 He ’iteng ’isuso he ’ushia Unim be fee gbe lè liti angi ledyong-ifee le: "He liti angi ledyong-ifee Unim a ma sho ’unyong likorye a ma mbee aki ama." 5 Be bè fee lè he item le: "Bè hà ndo ba shwa ’unyong ipel ha ami ye ngyor igye kpamm." 6 Li ngye dangg le, bendi bemen ana abe leěti be ma kpi ’ikwu gyo ’isom ’inunung, be ma wu he ’ipi ’unyong ashwele ye likorye be ma bong àshi Unim a kong ye. Li mbee ngye dangg le, kì so lè libwo ke bendi besuso le bè gye lè sho ’unyong ipel ha Unim ngyor igye kpamm. 7 Bwo ashin ’ì yi ’itaa ana mà, Unim a ndor liti lisuso angi be᷆ ko le ’unyin, ashi ’i ze le ’anaa-anaa i. Kung lè há he ’unyong ahwu bendi abena be ma wu he ’iteng ’imen ana ye, aze a gbe gbamm saa Unim a hà mbee kong gbe ha Udebid igie angi ì yi fee fe he ’ushia ahwun lè he item. Be fee le: "Gbe ma gyo lingmam Unim ’unyin, mà ke ngi ife, mà shi kpo utebb ángi ye." 8 Kì be kwu le Ujoshua ù be teng betietyan lè wu he ’ipi be᷆ sho ’unyong ipel ha Unim, hang Unim a ma tem kong gbe lè liti ’unyong ashwele lisuso lè he ’ushu ye. 9 Igie Unim anyina i tyung li le ’ì so lè libwo le bendi Unim be ba la shwa ’unyong nya a na Unim a ma sho he liti angi ledyong-ifee a. 10 Undi uyang-yang angwu a gye he ’ipi Unim ù yi, lè sho ’unyong ipel ha ahe, u ba tyang aki ama puu fel shwa ’unyong ngyor igye kpamm nya a na Unim a sho he ’unyong ahwu a mbee aki igye ashele. 11 Bwo ashin ’ì yi ’itaa ana mà, bel ufe lì kwu ’iken hè li lì gye lè sho ’unyong ipel ha ahe. He atan-lengi anwuna, kì kwu lè undi utyan ken or angwu u᷆ kpo utebb ná betietyan be ma kpo he afee libeb ana ye. Gbe li kpo utebb, hà li wa he ’iteng ’imen ana ye. 12 Bel li ngye le igie Unim ì yi iwum, i shi lè ikeb. Ì yi ná ’ashwia benyin befee ake ’a᷆ nyin dan-dan-dan nà. I ngwee wa he ’udyan ’ūnyōng lè lityam undigye. Nya a na ’ashwia ’a᷆ ngwee wu he ukeb or, he ahwaa angi à yi he afee ukeb or, na᷅ igie Unim ı᷆ maa undi ushe he ashi u᷆ gim ha ahe lityam. 13 He biwom puu abi Unim a shi, kì yi lè ashi le u nda āshi ye ye. Biwom puu bì yi ndor he he ashi nya gboo. Ufe na᷅ liti ken bel lı᷆ be lè naa he ’ushu ’uma de-e biwom abi li shi. 14 Kì yi le lì naa genn he likong Unim angi li bong, bwo lì yi lè Ukaandi angwu u᷆ shang Unim. Angwu há na᷅ ù yi Ujeso, Unwaa Unim. Ufe a gye he ’iteng ’igyang ashi Unim. ù yi. 15 Ukaandi utyan umen angwu u᷆ shang Unim i, ù yi lè beshi kangg ha abel he biwom abi li mbu gyan, likorye a ma yi ’itaa ken ha abel. A ma kpe bitaa igilale nya a na bel i, ukpor u shi ’iban ken or ye. 16 He ashina, kì yi kpe-kpe le lì kwu faale ’ushell he agyele he ’idem ’usu Unim he ’ipi Unim angwu ù yi lè inung, u shi lè beshi, ù yi kwu. Nya na᷅ Unim u᷆ tyung beshi ha abel, u kpell li he ’unyong igben gbe he inung ima.
51 Unim a waa bendi puu abe bè kwu bekaandi abe be᷆ shang he lè he liwu bendi a. Bendi be hà ndor ābe le bè shi aki Unim lishi libell he ashangale Unim he ’uhwo biban bibell, befe puu. 2 Bwo begyang or be dyam gbe ’iban ashele ye, be ngye ná be᷆ mbu ’uhwo ha bendi abe be᷆ shi imbeb, abe be ngye ashi ’ì yi kpa-kpa he ashi Unim ye a. 3 Le bwo be dyam gbe ’iban ashele ye, kì yi kpe-kpe le bè shang Unim he biban abi bibell bigyang or ’itaa ken ná be᷆ shang Unim he biban abi bendi abe be teng iteng. 4 Kì yi lè undi angwu u᷆ waa ’uhwo-ma le ù fel ukaandi angwu u᷆ shang Unim he-e ù fem ’uhwo-ma ye. Unim ufe-ufe na᷅ u᷆ waa he nya a na leěti a ma waa Eron le ù kwu undi angwu u᷆ shang he. 5 Ashin ’ì yi ’itaa ken ha Ujeso Ukristi. Ufe-gyang na᷅ a ma waa ’uhwo-ma le ù fel ukaandi angwu u᷆ shang Unim he-e ù fem ’uhwo-ma ye. Unim na᷅ a ma de-e le: "Wò yi Unwaa-gi a; kunyin mi fel Atia a." 6 A ma mbee kong he ’iteng ’isuso le: "Wò yi ukaandi angwu u᷆ shang mi ngyor igye kpamm nya a na Umellkizedek a." 7 He ’unyong ahwu Ujeso a ma yi he igye anyin, a ma ki fem he igye, u wu akye, u kong ha Unim, u tim he anung. A ma shi abin ha Unim angwu a ma yi lè ikeb le u kpan he le ù hwō ye a. Unim a ma ndor ’utyung gyo he likorye a maa ka he ife. 8 Mà na a ma yi Unwaa Unim a or, a ma hwua ná ù ke Unim ife gbe he bingie abi a ma kpe. 9 Ujeso a shi a᷆shi Unim a kam ’i mbee puu, a hà fel undi angwu u᷆ ke bendi puu abe be ke-e ife likpan ’unyong ngyor igye kpamm. 10 Unim u mbee shi-e le ù kwu ukaandi angwu u᷆ shang he ngyor igye kpamm nya a na Umellkizedek a. 11 Mì so lè biwom gbamm gbe lè likong anyina abi mi kee le hang mi de men. Ukpor ’i ndee mi kangg likorye biwom bi shwie nung amen ye. 12 Ki kpè ashi hang men ma fel hwua bendi besuso, bwo ’i gbe ’igbe ná bel li keb lı᷆ hwua amen. Ukpor mà so a ná bendi abe undi a wa hwua ābe ’alila ’iwom ken or gbe lè igie Unim ye a. Kunyong ahwu hang ma fel zī lizi bendi abe gbel, kì so kpe-kpe le bè kung libi fe men he ungwu ná be᷆ fe inwaabwan abwo atong nà. 13 Undi uyang-yang angwu ù so nyia abi a, ù so unwaa abwo atong a. Kitaa undi ashina a wa ngye ná ù ndè shob ashi ’ì yi kpa-kpa he ashi Unim ye. 14 Ukpor undi angwu u fel zī lizi ligyang angyell, hà a kpè fel undi gbel. Ufe a fel undi angwu u fel gim ugim likorye a hwua ngye ná u fel ndè shob ’inunung lè ’ibibi.
61 Nya a na ’ì yi ana, mà lì tyang biwom abi li ma kpi ’ikwu hwua gbe lè Ujeso Ukristi, lì gye ’ushu hwua biwom abi bı᷆ shi li lı᷆ kaa kpe he ’ukwo Unim. Má ngye gbe lè beshi ashele he ’iban mà, ma ngye gbe lè atemale item lè he biwom abi bı᷆ be lè lihwu. Ma mbee ngye gbe lè abongale ha Unim. 2 Má mbee ngye gbe lè umbwo akibale lè itetel bituto lè abwo apwomale he lishi. Ma mbee ngye gbe lè awumale lè he lihwu lè ushe Unim angwu he umbee-likel liti. 3 Kanaa-anaa i lì fel hwua biwom gye ’ushu. Ashin na᷅ lı᷆ shi, gbe Unim a bong. 4 Atan-lengi angwu ù yi kpe-kpe le lì gye ’ushu ù yi le, bendi abe be ngye Unim abe be fel ndè àshì nya a gia tem item gye he biban bibell, kì yi lè ’itaa undi u᷆ shi hè be bè tem item, be shi beshi he ’iban ’ibell ye. Be ma ndè shob ’iwom ashi Unim a kee; be ngye ’ukwun ahwu ’u᷆ be lè ha Unim; be kpē ukpell lè ha Ukatia Kunyong Unim; 5 be ndè shob le ’isom Unim ’i ngbebb; be mbee ngye ikeb angi ì yi ke igye angi ı᷆ be lè he ’ushu. 6 Bendi abe be᷆ shi biwom abin puu, gbe be hà fel ndè àshì nya a gia tem item gye he biban bibell, kì yi lè ’itaa be᷆ shi hè be bè tem item, be shi beshi he ’iban ’ibell ye. Ashin ’i tyung le, be mbee maa gwu Unwaa Unim ’itaa ken ha bendi abe be ma maa gwu-e bee he ’ikpakpaa, be mbee fe-e ishwia he ’uhwo he ’ugbo. 7 Mî tie ashin tyung amen. He ’unyong ahwu umbwo u᷆ ndor wu he itang mbee ’unyong mbee ’unyong, bikwukwan bi mbwa, bi be lè lifem ke ugyang. Ashin ’i ze le Unim a ke itang imen ana ’ukwun. 8 Ukpor gbe itang imen ana i mbell abia afe-afe a, hà itang imen ana ì yi lè lifem ye. Baale Unim u᷆ buu āngi atye, umbee-likel ábi u shi le be kung ābi ting shī ’inde. 9 Bedim-gi lityam, mà na li kong igie anyin or, bel li ngye dangg le men ufe mà yi naa genn he biwom binunung abi bı᷆ be lè likpan ’unyong ke men. 10 Unim ù yi ùbíbı᷆ ye, he ashina ù hà ndo naa lityam tyang aki angi ma maa shi, nyong ù naa lityam tyang benyin abe ma ma yi lè be ye. Benyin abena na᷅ be ma shi amen ma maa kpell bendi Unim leěti he ’uhwo Ujeso nya a na mà so kpell ābe i. 11 Bel lì yi lè ’igyor kangg le men puu mà gye ’ushu kaa lè ikeb īme᷅n puu lè wu he umbee-likel, mà shī wee abwo ye, hè men mà ndè le ma kpa biwom puu abi ma ndor lishi. 12 Li mbee kee amen le mà hwun lihwun ye. Ashi ’i ngbebb le mà shi ’ì yi le mà kwu ’itaa ken ha bendi abe be bong ha Unim, be mbee naa genn. He ashina, befe na᷅ be᷆ kpe biwom abi Unim a kyebb le u ka. 13 Leěti nyong Unim a ma ke Ebraham úkyébb, a ma tam lizen angi lima ligyang le u ba sha úkyébb uma, likorye ’i ma yi lè undi-iso angwu a dyam hwo-e ufe-gyang ye. 14 Unim a ma ke Ebraham ukyebb le: "Kigyang-igyang mi ba ka-a ’ukwun, mi mbee be shi-a wo kwu lè igia gbamm." 15 Ebraham a ma gye ’ushu ndor lishi faale abwo aweeale; he ashina a ma kpe biwom abi Unim a ma kyebb le u ka he. 16 Nyong bendi be᷆ tam, be tam lizen undi angwu a dyam hwò ābe a. Ki mbee shi le nyong bendi bè yi lè likong, atamale na᷅ be᷆ fe ngi lishi. 17 Bendi abe lè he ’ushu abe be᷆ be kpe biwom abi Unim a kyebb le u ka ābe, Unim a ma kee le u sha hè ’ì nung ābe le u gie ugim uma ye. Ashin ’i shi-e a tam lizen lima. 18 Biwom bifee abi Unim a kong ana, úkyébb lè atamale, bi gie ye, likorye Unim u bà uman ye. Biwom bimen bifee ana bi fe li ingie kangg le lì ndè le bel abe li buu bee lè Unim, li naa genn lè lishi andorale he biwom abi Unim a kam ndor li lè he ’ushu. 19 Biwom bimen abi li ndor lishi ana bi shi li li gye ’ushu naa genn. Lishi andorale limen i na᷅ lı᷆ shi li lı᷆ be wu he ’ipi Unim ù yi, li gbe gyong ’ihwom ashi ’ì yi tye tang ’ipo ashi ’ì yi ta-ta ke Unim. 20 He nya na᷅ Ujeso a tie ’ushu te lishi lityan, likorye a fel ukaandi angwu u᷆ shang Unim ngyor igye kpamm nya a na Umellkizedek a ma yi.
71 Undi umen angwu be᷆ ko le Umellkizedek i na᷅ leěti a ma yi usu he ’iteng ashi be᷆ ko le Uselem, u mbee shi undi angwu u᷆ shang Unim ikeb puu. Há he ’unyong ’umen ana nyong Ebraham a ma tem lè he ’ukye ahwu a ma gwu gwu lè besu or, Umellkizedek a ma bo lè kpee lè he ke-e ’ukwun. 2 Ebraham a ma kung biwom puu abi a zī ’ute lè he ’ukye hwua akwu lihwo, u kung likwu ken ke-e. (Ukpi-ikwu likpe lizen Umellkizedek lì yi le usu angwu u᷆ shi kpa-kpa he ashi Unim. Utepwom likpe lizen limen ana li shi le usu angwu u᷆ be lè ikwun, likorye likpe angi le Uselem or li ze le ikwun.) 3 Kì yi lè ’iwom he ’ushia Unim gbe lè ātyām Umellkizedek or, ngwu anam or ye. Ki shi lè ’iwom gbe lè betiema or ye. Undi a ngye ’unyong be hwan he or, ngwu ’unyong a hwō or ye. He ashin, ù yi undi angwu u᷆ shang Unim ngyor igye kpamm nya a na Unwaa Unim ù yi ngyor igye kpamm a. 4 Mà gim ná Umellkizedek a dyam kwom. Ufe na᷅ leěti Ebraham angwu ù yi ātyām bendi Izwell a ma kung biwom puu abi a ma zī ’ute hwua akwu lihwo, u kung likwu ken ke-e. 5 Bendi abe be᷆ shang Unim abe bè yi lè he ’ikwu-lihwan Ulibai befe, Iten angi Unim a ke Umosis i ma de le undi uyang-yang he Izwell ù ke be ’iwom ken lè he biwom lihwo. Ashin ’i nung li le bemen abe be᷆ shang Unim ana be maa kpā biwom abina lè ha bebwandabell begyang a, bwo ’ì yi ’igyang a le befe puu bè yi igia Ebraham a. 6 Ukpor Umellkizedek ufe, mà na a ma be lè he ’ikwu-lihwan Ulibai a ye or, a ma kpe ’iwom ken lè he biwom lihwo ashi Ebraham a ma ke-e. A ma ke Ebraham ’ukwun titi, ki shi le Ebraham na᷅ Unim a ma ke-e úkyébb. 7 Kì yi faale ifung le undi angwu u᷆ ke undi ’ukwun u dyam hwà angwu u᷆ kpē ikpe. 8 Bendi abe be᷆ shang Unim abe bè yi lè he ’ikwu-lihwan Ulibai, abe be maa kpē ’iwom ken lè he biwom lihwo, befe be hwa᷆, ukpor Umellkizedek ufe u hwa᷆ ye nya a na ’ushia Unim ’u de li. 9 Ebraham na᷅ a ma yi atie Ulibai, a ma ke Umellkizedek ’iwom ken lè he biwom lihwo. Ashina ’i ze le Ulibai ugyang or a ma ke. 10 Li kong ashina likorye li ngye le nyong Umellkizedek a ma bo lè kpee lè Ebraham, Ulibai a ma so he anung Ebraham. Ebraham na᷅ a ma yi atiema, ufe, ’i ma yi le bè ha᷅ ba hwan he lè he ushu a. 11 Leěti Unim a ma kung Iten ima ke bendi Izwell, u tyung ābe ’ukwo ahwu ’ikwu-lihwan Ulibai ’ı᷆ be shi aki ashangale uma, ufe Unim, he ’ubong Izwell. Bendi ashangale Unim bemen i be shi ’iwom ashi Unim a kam le u sha mbee ye. Be shi āshi yilididi, hang ’i ma tem yi kpe-kpe le undi ususo angwu u᷆ shang Unim ù be ye. Ukpor ushang-Unim a be he ’ukwo ahwu Umellkizedek a, angwu Eron a ye. 12 Nyong Unim u᷆ gie undi le ù shang he he ’ukwo atyetye, kì yi kpe-kpe le iten or titi ì gie. 13 Atyetyan Ujeso angwu lı᷆ kong gbe lè he i, a be lè he ’ikwu-lihwan atyetye. Ki shi le undi lè he ’ikwu-lihwan ’ima a bè shang Unim ngye ye. 14 Bel li ngye dangg le Atyetyan Ujeso a be lè he ’ikwu-lihwan Ujuda a. Nyong Umosis a ma kong gbe lè bendi abe be᷆ shang Unim, a ma kong ko ’ikwu-lihwan Ujuda ye. 15 Kiwom ashi ’i shi likong anyin li fel nung nwongg ’ì yi le undi ususo a be angwu u᷆ shang Unim ná Umellkizedek a maa shang. 16 Undi umen i a ma be ná ushang-Unim he ’ukwo iten angi bendigye a ye. A be gbe he ikeb likpan angi lì yi ngyor igye a. 17 Be fee fe he ’ushia Unim le: "Wo ba kwa undi angwu u᷆ shang mi ngyor igye kpamm ná Umellkizedek a ma yi." 18 Iten itim angi Unim a ma ke, a kung āngi wu lè hell, likorye ì yi lè ukpell ye. I ma yi lè ikeb le i kpan bendi ye. 19 Iten imen ana i shi lè ikeb le i sha ’iwom ’iyang-yang ’i fel kpa-kpa he ashi Unim ye. Kiwom ashi Unim a kyebb li, ashi li ndor lishi há i, ki ngbebb hwò iten itim, likorye ’ife na᷅ ’ı᷆ die lè bel ngie ha Unim. 20 Atyetye ususo ù yi le, Unim a tam itam le Ujeso ù kwu undi angwu u᷆ shang he ngyor igye kpamm. Há he ’unyong ahwu be maa shi bendi ’ikwu-lihwan Ulibai le bè fel shi aki ashangale Unim, ki ma yi lè atamale ’itaa ana ye. 21 Ukpor Ujeso ufe, nyong ’i ma fel le ù shang Unim, Unim ugyang a ma tam itam de le: "Mi Unim, mi tam itam le wò kwu undi angwu u᷆ shang mi ngyor igye kpamm. Ashi mi kong i ’ì hà ndo gie ye." 22 Atamale Unim anwun a shi li li ngye le ashi Unim a kong ndor le u sha gba ha Ujeso ’i ngbebb hwò ashi ’itim. 23 Atyetye ususo u mbee shi le, ki ma yi le abe be᷆ shang Unim abe lè he ’ikwu-lihwan Ulibai ana be go likorye befe be maa hwa᷆, bè tem gye ’ushu shi aki ashangale Unim ye. 24 Ukpor Ujeso ufe, ù yi atyetye, ù yi uwum ngyor igye kpamm, kì yi le undi ù hà ndo kpa he lishi shang Unim ye. 25 Ashin ’i ze le ù yi lè ikeb le u kpan bendi puu abe be be gbe ha ahe lè hwaa lè Unim mbee ’unyong kpamm, le bwo ù yi uwum ngyor igye kpamm, u tim Unim anung ka ābe. 26 He ashina Ujeso na᷅ ù yi Ukaandi angwu u᷆ shang Unim, angwu a kwun li ’igyor biwom puu. Ufe ù yi ta-ta ke Unim, u shi gelalala faale uben. Unim a tang he he abwo lè ha bendigye abe befe puu bè yi bendi-iban, fem he ta-ta lè ndor he ’usi he ’ipi ufe-gyang ù yi. 27 Ù yi ná bekaandi abe be᷆ shang Unim a ye. Bekaandi bemen ana, befe be shang he he liti liyang-yang. Ki mbee shi le be maa kpya ’ikwu shang Unim ka biban abi bibell bigyang, be hà shang ke biban bendi abe be teng iteng. Ujeso ufe a shang Unim he ’ukwo ahwu ’itaa ana a ye, likorye a ma kung ’uhwo-ma shang Unim ’ugbe ken ke bendi puu. Ki ma kwun ’igyor ngyor igye kpamm. 28 Gbe he Iten angi Unim a ma ke Umosis, mà na bendigye be shi imbeb or, be ma fel bendi abe be᷆ shang Unim. Ukpor gbe he igie ifufe angi Unim a tam he lishi Iten angi itim, a waa kung Unwaa-ma le ù shi a᷆shi ufe Unim a kam le u sha. A shi āshi yilididi ngyor igye kpamm.
81 Ashi li kong i ’ì yi le, bel lè men lì yi lè Ukaandi angwu u᷆ shang Unim. Ufe ù yi Ujeso angwu ù yi kwu he lifung-atabe he ’ubwo lizen Unim angwu ù yi Usu, u shi lè ikeb puu. 2 Ufe ù yi he lifung-atabe, u sha aki he ’ipi Unim ù yi kpa-kpa. Kiteng ’imen ana, Unim na᷅ a shi āshi, undigye a ye. 3 Aki angi à yi ke bendi abe be᷆ shang Unim le bè shi à yi le bè kung beke lè bityuale shang Unim. He ashin ’i ma yi kpe-kpe le Ukaandi utyan angwu u᷆ shang Unim or, ù kwu lè ashi u᷆ shang he. 4 Kì yi le Ujeso ù yi i he igye a, hang ù yi undi angwu u᷆ shang Unim a ye gbangg, likorye bendi abe be᷆ shang Unim he igye i be shang nya a na Iten angi Unim a ma ke gbe ha Umosis ì yi a. 5 Aki bendi bemen ana a maa kee-kee tyung ’itaa aki angi ukaandi utyan angwu u᷆ shang Unim u᷆ shi he lifung-atabe a. Kubuu ahwu be᷆ shang Unim he igye anyin or ’u ma kee-kee yi ’itaa ashi ’ı᷆ tyung ’iteng ’igyang ashi Unim ù yi a. Leěti nyong Umosis a maa ndo shi ’ubuu ’umen ana, Unim a ma de-e le ù shi ’iwom ’iyang-yang nya a dell-dell ’itaa a ma tyung he lè he ukwell. 6 Aki ashangale angi Unim a ke Ujeso le ù shi a dyam hwò a᷆ngi bendi betim. Kitaa ’imen na᷅ ashi Unim a kong ndor ha bendi bema le u sha gba he ’ubwo Ujeso ’i ngbebb hwò ashi ’itim, likorye Unim a ke li úkyébb biwom abi bi ngbebb hwò. 7 Unim ù be ndè le ’ukwo ’utim ’umen ana ’ù yi lè ikeb le ’u kpan bendi, hang a ma nem kee le u sha ’ukwo ahwu ’ufufe ye. 8 Ukpor Unim a ma ndè le bendi bema bè yi lè uben, a hà kung de le: "Kunyong ’u ba lè há ahwu mı᷆ be kong ndor le mi sha ’iwom ’ifufe ka bendi Izwell lè bendi Ujuda. 9 Kiwom ashi mı᷆ be kong ndor le mi ba sha i, kì yi atyetye lè ha ashi mi ma kong ndor ha betiebell he ’unyong ahwu mi-gyang mi ma fem ābe lè he ’ubong Igyept. Be ma tan he ’ukwo ahwu ’ugi a ye. Ashina na᷅ ’i ma shi-m mi tem ndè gbe lè be ye." 10 Unim a mbee de le: "Biwom abi mı᷆ be kong ndor ha bendi Izwell bì yi le, lè he ati angi a᷆ be lè he ’ushu, mi ba kung iten igi fee fa he atyam abell, mi shi ābe bè tem naa lityam ángi ye. Mi ba kwa Unim ubell, befe be be kwu bendi begi. 11 Bendi bè tem ba hwua bende-bell lè bebwandabell ihwua, le bè ngye-m mi Unim ye, likorye abe gbel or, inwaabwan or, befe puu be fel ngya-m. 12 Mi ba tyung beshi ha abe he ’unyong ahwu be shi bibibi, mi mbee tyang ābi ke be gbangg." 13 Nyong Unim a kong gbe lè ’iwom ’ifufe ashi a kong ndor le u ba sha, ashin ’i tyung le ashi ’itim ’i kaa. Bel li ngye le ’iwom ’iyang-yang ashi ’i kaa, kì tem yi he ’ukpo ye; he ’anwaa ’unyong zangg ’i ban mbee gbangg.
91 He ’unyong ahwu Unim a ma kpi ’ikwu kong ndor le u ba sha ’iwom ka bendi bema, a ke be iten gbe lè ’ukwo ahwu be᷆ fe-e. Ki mbee shi lè ’iteng ashi bendi be shi ndor le hè be bè fe-e he igye anyin. 2 Kiteng ’imen ana ’i ma yi ’ubuu ahwu be᷆ ko le Utabanakol. Kitaa i na᷅ be ma shi ’ubuu umen ana. Be ma kpi ’ikwu shi uging uma kel-kel, be ko ’ipo ashi lè he ungwu le Kiteng ashi ’ì yi ta-ta ke Unim. Nya na᷅ be maa ndor ’imor-inde or, itebul or, ibred angi ì yi ta-ta ke Unim or. 3 He afee ’ubuu ’umen ana, ki ma yi lè ’ipo há ashi be ma kung ’ihwom a tye tang āshi. Be maa ko ’ipo ’imen ana le Kiteng ashi ’ì yi ta-ta ke Unim hwò biteng puu. 4 He afee ’ipo ’imen ana be shi ’iteng há ashi be᷆ ting shī behwu abe be᷆ nung nyin Unim. Be ma kung igold a shī ’iteng ’imen ana. Kakpa ake be᷆ ko le Kakpa úkyébb Unim ’a ma yi há titi. Kakpa ’amen ana ’a tyung le Unim a kong ndor le u sha ’iwom ka bendi bema. Be ma kung igold a wu shī ’akpa ’amen ana. Unwaa údím angwu be ma kung igold a mbe a ma yi fe he afee ’akpa ’amen ana. Há afee údím be fe lizi angi leěti Unim ugyang a ma ke be àngi be᷆ ko le imana. Utyuu Eron angwu a ma fel tim ashia or, bikpishia akor bifee abi leěti Unim a ma fee iten ima fe or, bi ma yi fe há afee ’akpa ’amen ana. 5 He likwu ’akpa be ma shi biwom bifee kwu há ná idengell Unim angi be᷆ ko le icherubim. Ife i ma yi nya hè ’ì tyung bendi le Unim ù yi nya. Be ma shi āngi lè abebaa gyam shī he ’ipi ashi Unim u᷆ tyang biban ke bendi. Kanaa-anaa i na᷅ lı᷆ bun tele-tele gbe lè biwom abina puu ye. 6 Taa be ma kam ’iteng ’imen ana ’itel i. Ki ma yi lè bipo bifee, ken lè he ungwu, ken lè he afee. Bendi abe be᷆ shang Unim be maa gya he ’ipo ashi he ungwu mbee ati puu la sha aki abell. 7 Ukpor ’ipo ashi lè he afee, ukaandi ubell ufe-ufe na᷅ a maa gye há. A maa gya há ’ugbe ken ’ufe-ufe a he lize. He ’unyong ahwu u᷆ gye há ana, u ta lè anung bityuale angi u᷆ lè shang Unim he ’uhwo ’iban ’ima ’igyang, u mbee shang Unim he ’uhwo biban abi bendi be᷆ shi likorye be ngye ashi ’ì yi kpa-kpa he ashi Unim ye. 8 Gbe he biwom bimen i Ukatia Kunyong Unim a shi ’i nung li nwongg le, há he ’unyong ahwu ’ubuu ’u ma so naa há ana, kukwo ’u ma buu ke bendi le bè gbe gye he ’ipo ’igyang ashi ’ì yi ta-ta ke Unim hwò puu ana ye. 9 Kubuu ’umen ana ’u ma yi ’itaa ashi ’ı᷆ tyung biwom abi lì yi lè bi ’anaa-anaa i a, ku mbee tyung li likpe ábi. Ashin ’i tyung li le beke abe undi a ke Unim, u mbee shang he, na᷅ be᷆ shi lityam lima lı᷆ fel gelalala he ashi Unim ye. 10 Kitaa ashangale ashin ’ì yi gbe lè lizi lè bingwungwo lè itetel bituto a. Bife puu bì yi ke agwo á, bi kwa kpamm lè wa he ’unyong ahwu Unim u᷆ be shi ’ukwo ahwu ’ufufe. 11 Ukpor Ujeso Ukristi a be mà, he-e ù kwu Ukaandi angwu u᷆ shang Unim angwu a be lè biwom binunung abi lì yi lè bi i. Ufe u sha aki ama he ’iteng ashi ’i dyam or, ki ngbebb or, hwò ’iteng ashangale ashi he igye anyin. Undigye na᷅ a shi ’iteng ’imen ana or, ngwu ’ì hà kwu he igye anyin a or ye. 12 Há he ’unyong ahwu Ujeso Ukristi a ma gbe gye há afee, a ma ngwee gye he ’ipo ashi be ndor ta-ta ke Unim hwò puu ’ugbe ken ’ufe-ufe, u ngyor kwu há. A ma te lè anung ibuu a há, nyong ù te lè angi īshōm bigundu a ye, a ma te lè ama agyang a. A kung anung ama amen ana pong li lè he biban ngyor igye kpamm. 13 Leěti be maa kung anung ibuu lè angi ikyēbb bigundu, be kung atyung angi be ting ūshōm bigundu shī ’inde mbya wa bendi abe bè yi betaa-betaa he ashi Unim ye, le hè be bè fel betaa-betaa. 14 Gbe ’i ma yi le anung bityuale a maa sha bendi be fel betaa-betaa, ashin ’i tyung le anung Ujeso Ukristi à yi lè ikeb gbe gyong, afe a to àtyám atyan a fel ataa-ataa. Ufe a kung ’uhwo-ma angwu ù yi faale ’iban shang Unim he ’uhwo ’utyan gbe he ikeb Ukatia Kunyong Unim angwu ù yi ngyor igye kpamm. A shi àtyám atyan a fel ataa-ataa gbe he anung ama, le hè li lì tem shi bibibi abi bı᷆ be lè lihwu ke li ye, hè li lì fel fe Unim angwu u᷆ ke likpan hwan. 15 Le bwo Ujeso Ukristi a kung ’uhwo-ma shang Unim, ufe na᷅ ù yi naa he ’udyan Unim lè bendigye. Gbe he ’uhwo-ma, Unim a kong ndor le u ba sha ’iwom ’ifufe le hè bendi abe a ko le bè fel bendi bema, bè kpē biwom binunung abi Unim a ke úkyébb le u ka ābe, be kwu lè bi ngyor igye kpamm. Ashin ’i sha ’itaa ana le bwo Ujeso Ukristi a hwō, lihwu lima li shi bendi be fel porr lè he biwom bibibi abi be maa shi nyong be maa so bua fe he ’iwom ashi ’itim ashi Unim a ma kong ndor le u ba sha. 16 He ’unyong ahwu undi u᷆ bun ungwu lihwu ’itaa bè hwua lishi lima nyong u᷆ be hwō, bendi be kee-kee sha a᷆shi a kong ndor nyong a hwō ufe-ufe a. 17 Lè ’igbe ná undi umen ana ù so uwum, ashi a kong ndor ana ’i waa kwa lè ikeb ye. Ukpor gbe a hwō, kunyong ahwuna na᷅ ’ì ha᷅ fel lè ikeb. 18 Ashina na᷅ ’ì yi atan-lengi angwu ukpi-ikwu ’iwom ashi Unim a kong ndor le u ba sha ha bendigye ’i ma kee-kee yi lè ikeb gbe he anung awele a. 19 Leěti nyong Umosis a ma ke bendi Iten puu angi Unim a kee le bè shi, a ma kpi ’ikwu de be Iten imen ana, saa a hà kung ’ifefeb ashi be maa ko le uhisop lè bègbè utia kib he anung īshōm bigundu lè umbwo, u kung mbi wu ’ushia Iten or, bendi or puu. 20 A hà kong le: "Anung anyin a tyung le ma ngi ’ubwo he ashi Unim a kong ndor amen, le men mà shi Iten ima." 21 Kitaa a ken Umosis u mbee kung anung mbi wu ’ubuu ahwu be maa shang Unim, u mbi wu he biwom puu abi be maa kung fe Unim lè bi. 22 Há he ’unyong Iten ana, biwom abi be maa kung anung a shī ābi le bì fel bitaa-bitaa ye, bi ma yi zangg a. Ki ma yi lè ’ukwo ahwu Unim u᷆ tyang biban ke undi faale anung awele ye. 23 Leěti ’i ma yi kpe-kpe le bè kung bityuale shang le hè ’ì shi biwom bimen ana abi bı᷆ tyung ’itaa biwom abi bì yi ke lifung-atabe, bì fel bitaa-bitaa he ashi Unim. Ukpor biwom bigyang abi bì yi ke lifung-atabe bife, akungale undigye shang ’i ngbebb hwò akungale bityuale shang hè ’ì shi ābi bì fel bitaa-bitaa. 24 He ashin Ujeso Ukristi a gye he lifung-atabe he ’ipi Unim ù yi, ù yi naa há he ’ushu Unim he ’uhwo ’utyan. Bekaandi abe be maa shang Unim lè he item be maa gba gya he ’iteng ashi be ndor ta-ta ke Unim hwò biteng puu, ashi ’ì yi ’iteng ashi bendigye be shi he igye anyin. Kiteng ’imen ana ’ì yi ’itaa ashi ’ı᷆ tyung li ’iteng ’igyang ashi Unim ù yi, ashi Ujeso Ukristi a gye a. 25 Ukaandi angwu u᷆ shang Unim a maa gya lè anung bityuale a he ’ipo ashi lè há afee ’ugbe ken he lize liyang-yang. A maa ta lè anung inyiahwo angi ima a ye. Ukpor Ujeso Ukristi ufe, a ma kee-kee te ’ugbe ken ’ufe-ufe a lè kung ’uhwo-ma shang Unim. 26 Kì be kwu ná, hang a kung ’uhwo-ma shang Unim ibwan-ibwan kung lè há ’unyong ahwu Unim a shi igye anyin a be ’ushu. Ashi a ma shi ’ì yi le a be he igye i ’ugbe ken ke bendi puu a he umbee-likel ati i; a kung ’uhwo-ma shang Unim le he-e ù to taa biban bendigye ngyor igye kpamm. 27 Kì yi kpe-kpe le undi uyang-yang u hwa᷆. Saa Unim u hà tang he ushe. 28 Kife na᷅ Ujeso Ukristi a ma hwō ’ugbe ken le he-e ù kpe bendi tyang lè he biban. A mbee tem ba he i igye i ’ugbe ahwu lefee. Nyong u᷆ tem be ana, ù tem ba le he-e ù be kpē bendi tyang lè he biban a ye. Kiwom ashi u᷆ be shi ’ì yi le u ba kpan bendi abe bè yi kwu, bè baā lishi lima.
101 Iten Ijuus ì kee-kee yi ’itaa ashi ’ı᷆ tyung ná biwom binunung abi bı᷆ be lè he ’ushu bı᷆ be kwu a. Ì hà ndo tyung dell-dell or ná bı᷆ be kwu ye. Leěti abe be maa shang Unim be shang ’itaa a ken mbee aze kpamm. Kitaa ashangale ashina ’ì yi lè ikeb le ’ì hà ndo sha bendi abe be kee le be fa Unim le bè fel gelalala he ashi ama ye. 2 Kì be kwu le ashangale umen ana ù yi lè ikeb le u sha bendi be fel gelalala, hang bendi be maa shang ’ugbe ibwan-ibwan ye. Ashangale umen ana a maa sha ābe be fel betaa-betaa, hang igim ibell i maa nem ben ābe le bè yi bendi-iban a ye. 3 Nyong ’ì yi nyin, nyong be maa shang Unim he lize liyang-yang, ki maa tem well ābe biban bibell iwell, 4 bwo li ngye le anung bityuale à yi lè ikeb le a kpa bendi tyang lè he biban ye. 5 He atan-lengi anwun, he ’unyong ahwu Ujeso Ukristi a ma kam le u ba he igye anyin, a ma de Unim le: "Wo nem kee le bendi bè shang-a bityuale a ye. He ashin wo shi agwo ke-m le mì shang-a. 6 Ki nyin-a lè bityuale abi be᷆ ting shī ’inde he ’imbe or, ngwu ashangale bityuale le ù to taa biban bendi or ye. 7 Mi hà kung de le, ’Unim, nde-m, mì yi nyin le mî shi a᷆shi wo kee mi le mì shi nya a na be fee gbe lè mi he ’ushia Iten igang.’ " 8 A kpi ’ikwu de le, Unim a kee le bendi bè kung bityuale lè inyia angi be᷆ ting shī ’inde he ’imbe shang he he-e ù tyang biban ke be ye. Kitaa ashangale ashina ’i nyin he lè shi ye. Ujeso a kong ná, mà na be maa shang he ná Iten Ijuus i kong a or. 9 A hà kung de le: "Unim, nde-m, mì yi nyin le mî shi a᷆shi wo kee mi le mì shi." Unim a ma kung ashangale angwu utim ndor he itang hè ashangale angwu Ujeso Ukristi ù kpe lishi. 10 Le bwo Ujeso Ukristi a ma shi a᷆shi Unim a kee he le ù shi, u kung ’uhwo-ma shang he ’ugbe ken ke bendi puu, bel puu li fel betaa-betaa lè he biban, li fel bendi bema. Ashangale umen i ù yi lè ikeb ngyor igye kpamm. 11 Bendi Ijuus abe be maa shang Unim be bo ’inaa hè be bè shi aki abell, kung bityuale shang Unim ’itaa ken mbee ’unyong kpamm. Ashangale umen i ù hà ndo to taa biban bendi ye. 12 Ujeso Ukristi a ma kung ’uhwo-ma shang Unim ’ugbe ken ke ’iban. Ashangale umen i ù yi lè ikeb ngyor igye kpamm. A lè kwu he ’ubwo lizen Unim. 13 He nya na᷅ ù yi kwu, ù baā lishi kpamm Unim u gbe tem bendi-linaa bema abee fe he itang. 14 Gbe he ashangale Ujeso Ukristi ’ugbe ken, a shi bendi abe a to taa lè he biban bibell bè fel gelalala ngyor igye kpamm. 15 Ukatia Kunyong Unim or titi a tyung li le biwom abin bì yi ’igyang a. A kpi ’ikwu de le Unim a de le: 16 "Ashin na᷅ mi kong ndor le mi ba sha ha abe lè he ’ushu. Mi ba kung iten igi fa ābe he atyam. Mi fee āngi fe he igim ibell." 17 A hà mbee de le: "Mì tem ba well biban bibell lè akpe abibi abell ye ngyor igye kpamm." 18 Gbé Unim a tyang biban ke be mà, ki tem fong he lè ashangale he-e ù hà to taa biban bendi ye. 19 Bebuye, gbe he anung angi Ujeso a ma wu a buu ’ukwo ke li le li fel gba porr gya he afee ’ipo ashi ’ì yi ta-ta ke Unim hwò puu. 20 Ujeso a buu li ’ukwo likpan ahwu ’ufufe. A buu āhwu gbe he inyiahwo ima angi ì yi ukyekye ’ihwom ashi be ma tye tang ’ipo ashi ’ì yi ta-ta ke Unim hwò puu. 21 Li fel lè ushang-Unim angwu a dyam hwò puu. U nda gba lè bendi Unim. 22 Nyong ’ì yi i, mà lì die ngie Unim lè lityam puu lè abongale angwu ù yi faale ifung likorye Ujeso a shi àtyám atyan a fel ataa-ataa gbe he anung angi a wu, u to agwo atyan lè umbwo angwu ù yi gelalala angwu ù yi igie Unim. 23 Mà lì naa genn faale atyangale he biwom abi li ndor lishi le li ba kpa lè ha Unim, le bwo a ke úkyébb le u sha biwom abin. Lì fe lityam ha ahe le u ndor úkyébb uma. 24 Lì gim ná lì kpell bende hè ’ì nyin li lè bende, li mbee shi ’inunung. 25 Lì shī mor liwu bendi Unim ná likpe bendi besuso lì yi ana ye. Lì fe bende ingie hwan, likorye li ngye le Liti angi Atyetyan Ujeso u᷆ tem be li fel kpee-kpee. 26 Gbé Unim a tyung li ’igyang mà, gbe undi a fel fe ukaa shi ’iban, kì tem kwa lè ashangale angwu ù yi lè ikeb le u kpa he tyang lè he ’iban ye. 27 Gbe undi u᷆ shi ná, ù kwu lè ’ushell nya a na a kwu u᷆ nyong le Unim ù tang he ushe. Bendi abe be᷆ ke Unim ife ye, kìndē ’ikaandi ’i ba sha᷆ nim lè be puu. 28 Undi uyang-yang angwu a maa ban Iten angi Unim a ke Umosis, be maa gwa he faale beshi he ’unyong ahwu bendi befee hā bekie be naa ushada le a shi āshi. 29 Gbe be maa shi ná, hà undi angwu a swan Unwaa Unim ufe, be sha he ná a? U ba kpa ’ingie kangg likorye a shi anung akongale ndor Unim angi a to taa he, a fel ilaa-ilaa, u bia Ukatia Kunyong Unim angwu u᷆ tyung inung ha ahe. 30 Lí ngye Unim angwu a kong le, "Mi ba tem utyang;" u mbee kong le, "Mi Unim Atyamen, mi ba maa bendi begi ushe." 31 Kì yi ’ushell-ushell le undi ù mbu fe he ’ubwo Unim angwu ù yi uwum he liti ushe. 32 Mà well ná ’i ma yi fe men lè he item nyong ma ma kpi ’ikwu ngye gbe lè Unim. Ma ma kpe ’ingie kangg, ukpor ma naa genn faale abwo aweeale. 33 Be maa buu amen atye he ashi bendi, be ke men bitaa bingie gbamm. Kunyong ’ususo ma maa fa ukaa naa ipel ha bendi abe be kpe ’ingie nya he abwo. 34 Ma ma kpe ’ingie utung ha bendi abe bè yi he igaadye. Bendi be maa kwa kpa amen bigbor, mà yii gor likorye ma ngye le mà so lè bisuso abi bı᷆ ngyor igye kpamm abi bi ngbebb hwò. 35 Bwo ’ì yi ’itaa ana, mà shī wee abwo ye, likorye undi uyang-yang angwu a ngib lityam lè kwom he umbee-likel u ba kwa lè lifem kangg. 36 Kì yi kpe-kpe le mà ngib lityam, ma shi a᷆shi Unim a kee hè men mà be kpē ashi a kyebb le u ka amen. 37 Be fee he ’ushia Unim le: "Ki teng zangg hè undi angwu ’ì yi le u ba, ù be. Baa u᷆ fel i. 38 Bendi begi abe bè yi kpa-kpa he ashi agi be ba kwa lè likpan gbe he abongale. Ukpor angwu a tem item, ki ba nyin mi lè he ye." 39 Bel ufe lì yi abe lı᷆ tem item lè mbu nim a ye. Lì yi lè abongale ha Unim, he ashin u kpan li.
111 Abongale ù yi lishi andorale ’iwom faale atyangale. U mbee shi angyele dangg le ’iwom ashi be ndè shi lè ashi ye or, kì yi há ’igyang-igyang. 2 Kitaa i na᷅ bendi betim be ma bong ha Unim, ngwu Unim or a ma bong le be shi ’inunung. 3 Gbe he abongale na᷅ li ngye le Unim na᷅ a shi igye puu gbe he igie ima. A ma kung ’iwom ashi lı᷆ ndè he ashi ye a, shi a᷆shi li fel ndè shi nyin. 4 Abongale umen i na᷅ a ma shi Ebell a ma shang Unim he ’ukwo ahwu ’u ngbebb hwò Uken. He abongale uma na᷅ a shi nyin Unim. Li ngye le Unim a bong le Ebell a shi ’inunung likorye a kpē ’uke ahwu Ebell a ma ting shī ’inde ke-e. Gbe he abongale umen i, mà na Ebell a hwō leěti or, bè so-i kong gbe lè he ’unyin i. 5 Abongale na᷅ a ma shi Inok a ma hwō ye. Unim a ma kpe-e gye he ’usi uwum. Be ma nem nde-e ye, likorye Unim a kpe-e gye lè he he lifung-atabe. Be fee ndor he ’ushia Unim le Inok a ma shi nyin Unim mà ukpong Unim u hà kpe-e gye lè he he lifung-atabe. 6 Undi ù hà ndo sha nyin Unim faale abongale ye. Kì yi kpe-kpe le undi uyang-yang angwu u᷆ be hwaa lè Unim ù bong ’igyang-igyang le Unim ù yi, u bong le u sha ’inunung ka bendi abe be mbu ’uhwo kee he. 7 Abongale na᷅ a ma shi Unuwa a ma gyo utebb Unim angwu gbe lè biwom abi bı᷆ be shi lè he ’ushu abi a ma wa ndè bi ye. A ma ke Unim ife, u shi ’inong lishor ashi ’i ma kpan he lè ’ikwu-lihwan ’ima. Gbe he ’imen ashin Unuwa a tyung le bendigye be shi ’iban, ufe u fel kpa-kpa he ashi Unim gbe he abongale uma. 8 Abongale na᷅ a ma shi Ebraham a ke Unim ife he ’unyong ahwu a ma ko he le ù bo tyang ’ubong ’uma gye he ’ipi ashi Unim a kyebb le u ka he. A ma gbe lè he ’ubong ’uma, mà na u᷆ ngye he ’ipi u᷆ gye ye or. 9 Gbe he abongale a ma ngyor kwu ná ugaandi he ’ipi ashi Unim a kyebb ndor he. Ufe lè Azik lè Ujekob be ma ndē he bebuu. Befe or be ma kpē úkyébb umen i lè ha Unim. 10 Ebraham a ma ndor lishi he ushu angwu Unim a kam, u mbee tye. Ushu angwu há, lìshií lima li ngie. 11 Abongale na᷅ a shi Ebraham a fel ātyām bebwaa, mà na ungye-ma Usara a ngyor ’ukwom, u kashi or. Ebraham a fe lityam ha Unim le u ba sha ’iwom ashi a kong ndor. 12 He ’unyong ’umen ana, mà na ati lihwu ama a ma teng zangg a or, gbe he inyiahwo ima na᷅ a hwan bebwaa gbamm abe be go ’ugii ná ikpen ı᷆ go he ’usi, be mbee go gbe gyong aboale ná ’uyia lishor. 13 Bendi bemen ana puu be fe lityam ha Unim kpamm be gbe hwō. Be kpē biwom abi Unim a kyebb ndor ābe mà ukpong ye, ukpor be naa ndè bi gye he ’ushu, be kpe bi he abongale. Be kong he ashi bendi le bè yi begaandi a he igye anyin. 14 Abe be kong ’itaa ana, be tyung le be ndor lishi hè be bè kwu lè ’ubong ’ubell ’ugyang. 15 Be tem ndor lishi gye he item he ’ubong ahwu be gbe tyang a ye. Kì be kwu le be ndor lishi ná, hang be ndè libwo le bè tem item. 16 Be ndor lishi ha ’ubong ahwu ’u ngbebb hwò puu ahwu ’ù yi he lifung-atabe. Gbé be ko Unim le Unim ubell, ishwia i sha Unim ye, likorye a shi ushu ndor ābe befe a. 17 - 18 Abongale ha Unim na᷅ a ma shi Ebraham a bong le u kung unwaa-ma Azik shang Unim he ’unyong ahwu Unim a gil he. Unim a ma ke-e úkyébb le: "Wo ba kwa lè igia gbe ha Azik." Mà na or, unwaa angwu Ebraham ù kee-kee yi lè he a ken, a nyim Unim ahe ye. 19 A ma ngye le Unim ù yi lè ikeb le u wum Azik lè he lihwu. Kigyang-igyang Azik ù yi átyám ná undi angwu a wum lè he lihwu a. 20 Abongale na᷅ a ma shi Azik a kyebb ’ukwun ahwu ’u᷆ be be lè he ’ushu ndor Ujekob lè Isor. 21 Abongale na᷅ a ma shi Ujekob a ke bebwaa Ujosef, bendi befee, kukwun mà ukpong u hà hwō. A mbu kpo he lishi utyuu uma fe Unim. 22 Abongale na᷅ a ma shi Ujosef a bun de bendi Izwell le be ba gba lè he Igyept. A kong ashin mà ukpong a hà hwō. U mbee kong ndor ’itaa bè shi lè ikeb ima. 23 Abongale na᷅ a ma shi ātyām Umosis lè anam be ma kung he ndyell afell akie kung lè he ’unyong ahwu be ma hwan he. Be ma ndè le a ngbebb ’unung; be maa shell le be ban uten usu ye. 24 Abongale na᷅ a shi Umosis, nyong ahwu a ma fel gbel, a ma swan le bè ko he le igia Ufero ye. 25 Ki nyin he le ù kpē ’ingie utung ha bendi Unim hwò a᷆shi le ù kwu he igor shi ’iban he ’anwaa ’unyong zangg. 26 A ngye le gbe undi a kpe ’ingie he ’uhwo Ujeso Ukristi, Undi-likpan, ki ngbebb hwò a᷆shi le ù kwu lè bingbebb puu abi Igyept, likorye a maa ndor lishi ha lifem angi lı᷆ be lè he ’ushu a. 27 Abongale na᷅ a ma shi Umosis a gbe lè he Igyept faale ’ushell ingywo usu. A ma tem item ye fel ná a nde Unim angwu bendi be᷆ nde-e ye nà. 28 Abongale na᷅ a ma shi-e a kpi Kipam ashi Agbele-gyong. A de bendi Izwell le bè kung anung unwaa utia mbi wu he isi ungwu lishi hè udengell Unim angwu u᷆ gwu bendi ù gwu uhwaa unwaa Izwell nyong u᷆ be ye. 29 Abongale na᷅ a ma shi bendi Izwell be gbe he ’uyia he ’unyong ahwu be gbe he umbwo ukaandi angwu be᷆ ko le Umbwo ubwaa. He ’unyong ahwu bendi Igyept be ma kaa le be gba gyong umbwo umen ana, be ma kò umbwo. 30 Abongale na᷅ a ma shi uging ’ubong Ujeriko a ma gyebb shī he itang he ’unyong ahwu bendi Izwell be tan kel-kel fe-e ati adyong-ifee. 31 Abongale na᷅ a ma kpan Urehab, ungingye akpela, he ’unyong ahwu be gwu bendi abe be ke Unim ife ye, likorye bendi Izwell abe be be ndè ’ipi, a kpē be udim-udim. 32 Mì gye ’ushu a? Kì yi lè ’unyong le mi kong gba lè Ugidyon, Ubarak, Usamson, Ujefeta, Udebid, Usamuwell lè bendi puu abe be᷆ tye ugie ’isom Unim ye. 33 Gbe he abongale besuso be ndo bekye hwò abong. Be shi biwom abi bi ngbebb, he ashin be kpe biwom abi Unim a kyebb ndor ābe. Besuso be shi begaba be shib ungwu. 34 Besuso be maa naa he ’udyan ’índe᷆, umor-inde u do ābe ye. Besuso be buu hwaa hè bendi bè gwu ābe lè lishwia ye. Mà na bè yi lè ’iken ye or, be tem fel kang-kang. Be maa fel ndo ’ukye kangg; bendi-linaa bebell be maa fel buu ābe. 35 Bengingye besuso abe be bong ha Unim, bendi bebell abe be hwō be wum lè he lihwu. Bendi besuso be kpē ’ingie he abwo bendi-linaa bebell kpamm gbe hwō. Bendi-linaa bebell be de be le bè swan Unim hè be bè tem ke be ’ingie ye. Bendi bemen i be bong le be swan Unim ye, likorye be ngye le be ba wum lè he lihwu, be kwu lè likpan angi li ngbebb hwò. 36 Be nyan besuso, be kpam ābe ikwun. Be bua besuso indi, fe he igaadye. 37 Be maa akor gwu besuso; be baā besuso bigie bifee; be gwu besuso lè lishwia. Bendi bemen i be mbu likaa, be fel fe ikwob inyia a; bendi-linaa bebell be maa ka ābe ’ingie kangg. 38 Be maa fel buu ndyell mbee libeb lè ikwell, be ndē he afee ibung lè ahwom akor. Igye anyin i ma kpè lè bendi bemen i ye. 39 - 40 Bendi bemen i be fem lizen likorye be ma bong ha Unim. Mà na or, be ma kpē biwom abi Unim a ma kyebb ndor ābe ye, likorye Unim a de le u ba sha ’iwom ’inunung ashi ’i ngbebb hwò ka li. Ugim Unim a ma yi le u ba sha ābe be fel gelalala utung ha abel.
121 Bel ufe, lì yi he ’udyan bendi a. Bendi bemen i be tyung li ashi ’i ze le abongale. Bwo ’ì yi ’itaa ana, mà lì pam ’uhwo-tyan lè ha biwom abi bı᷆ kwuǔ li ’ukwo lè biban abi lı᷆ tyang ābi abwo mbee ye. Mà lì naa genn hè li lì buu akye angi à yi ndor li le lì buu. 2 Mà lì ngyor lè ashi atyan ndor ha Ujeso angwu abongale utyan ù yi ha ahe kung lè há he ukpi-ikwu gye he umbee-likel. He ’uhwo igor angi Unim a ma kam ndor he lè he ’ushu, a ma bong hwō lihwu he ’ikpakpaa, li ma shi-e ishwia ye. He atan-lengi anwun ’anaa-anaa i ù fel yi kwu he ’idem ’usu he ’ubwo lizen Unim, u ndè gbe lè bendi. 3 Mà gim gbe lè Ujeso ná a ma bong kpe ’ingie lè he abwo bendi-iban abe be ma tel he. He ashin mà kwu lè ingie, ma wee abwo ye. 4 Mà yi he ’ushu ’ukye ma ndo ha ’iban, ki wa fel a᷆shi mà hwō ihwō a ye. 5 Má naa lityam ingie angi Unim a ma fe men ná undi u᷆ fe bebwaa-ma a? Unim a de le: "Unwaa-gi, kpē ’ingie ashi, mi Atia, mı᷆ ka-a ná utebb faale inem anemale. Shī wee abwo he ’unyong ahwu mı᷆ ben-a ye. 6 Undi angwu ’i nyin Unim lè he, u kpe-e ná unwaa-ma, na᷅ Unim u᷆ ke-e ’ingie, u tebb he." 7 Mà ngib lityam kpē ’ingie likorye ’ingie ashi ’itaa ana na᷅ ātyām unwaa u᷆ ke unwaa-ma he-e ù tebb he. Kingie ’imen ashi ’itaa i ’i tyung le Unim a bong le wò yi unwaa-ma a. Kì yi lè unwaa angwu u᷆ shi ’iban, átyám u᷆ mor he atebbale ye. 8 Gbe ma᷆ kpē ’ingie he ’iban ná bebwaa Unim be᷆ kpē ye, hà mà yi bebwaa abe ufe-gyang a hwan a ye, hà mà yi bebwaa ushu a. 9 Betyetyan abe he igye i be ka li ’ingie le li shi ’ibibi, li ka ābe ife, teng-teng lè Atyetyan Unim angwu he lifung-atabe a? Li ka Atyetyan Unim ife hè li lì kwu lè likpan. 10 Betyetyan abe he igye i be ka li ’ingie ’itaa ashi be kee he ’anwaa ’unyong zangg. Unim ufe u ka li ’ingie ashi ’ì kpell li hè li lì fel gelalala ná ufe-gyang. 11 He ’unyong ahwu lı᷆ kpē ’ingie nya he abwo, ki ngbebb li he lityam ye, li mbwee. Ukpor nyong ’ingie ’imen ana ’ı᷆ be mbee, ki ba lè lifem linunung; ki sha bendi abe be kpē shi lityam ken, be sha ’inunung, be kwu ikwun ha bende-bell. 12 Mà pell abwo angi ma bua fe ana, ma ndaa abee angi ma kan fe ana. 13 Mà tan he akwo angi kpa-kpa afe-afe hè ukeb ’igwun ’ubee ù mbee for ye, hè ’igwun ’ubee ’ì mbee imbee. 14 Mà kaa kangg hè men mà kwu ikwun ha bendi puu, ma kwu gelalala faale ’iban likorye undi ù hà ndo nda Unim faale afaale ù yi gelalala ye. 15 Mà baa teng undi ūme᷅n ken or u tem item lè he inung Unim. Ma baa teng undi ūme᷅n ken or u kwa lè likpe libibi angi lı᷆ ban likpe bende-ma. Likpe libibi li yi ná ùkwán ubibi lè bezu. 16 Mà baa teng undi ūme᷅n ken or u sha ’igbang, u nem kung likong Unim he ’ukpo ye ná Isor. Isor a ma ndyebb ’ukaandi ’uma zī he lizi ’ugbe ken kporr. 17 Má ngye le Isor a ma hà fel kee le átyám ù ke-e ’ukwun, ukpor átyám a ma ke-e ye. Mà na a ma kee ’ukwo lè akye he ashi he-e ù gie àshi a ma shi or, a ma ndè ’ukwo ye. 18 Mà well he ’ipi ma naa. Mà yi ’itaa ken ha bendi Izwell ye. Be ma naa gwaa he ukwell, angwu be᷆ ko le Usanai angwu be᷆ nde-e lè ashi, be tyua he abwo. Be ndè ’ìndē ’i mor dema-dema lè há ukwell. Kibu ’i ma gye ’ifufebb, itaa i tye. 19 Bendi bemen ana be gyo usom, be mbee gyo lìngma᷅m lè há. Lingmam anyina li ma shi ābe be shell kangg, be fel tim anung le be kee le bè tem gyo ye, 20 likorye lingmam anyin li ke be uten le, gbe undi a gye he ukwell ana, bè maa akor gwu-e; inyia or titi, bè shi āngi ná. Uten anwun a ma dyam gbe be. 21 Biwom abin puu bi ma shi ābe be shell kangg. Umosis ugyang or a ma de le, "Mi fel shell, tung for-for-for." 22 Men ufe ma wu há he ukwell angwu be᷆ ko le Uzayon mà. Ma wu he Ujeruselem angwu he lifung-atabe, angi lì yi ushu Unim angwu ù yi uwum. Idengell Unim ì yi há asisilisi asisilisi. 23 Mà yi he liwu bendi Unim abe be kpee liwu lè igor. Bè yi bebwaa-ma abe be fee azen abell he ’ushia he lifung-atabe a. Mà yi naa he ’ushu Unim angwu u᷆ tang bendi puu ushe. Ma gbe he ’ubee bendi benunung abe Unim a shi ābe be fel gelalala. 24 Má be hwaa lè Ujeso angwu a ma shi ’iwom ’ifufe ashi Unim a kong ndor ha bendigye a fe lishi gbe he ’uhwo-ma. Kiwom ashi anung ama a shi ’i ngbebb hwò a᷆shi angi Ebell a shi. 25 Mà baa teng ma kpam atyung wa àshi Ujeso u᷆ kong ha amen. Bendi abe be ma kpam atyung wu àshī undi angwu u᷆ tye ugie ’isom Unim a kong, be ma kpē ’ingie. Befe be ma hà hwaa ye, teng-teng lè bel abe li gyo igie Unim angwu ù yi he lifung-atabe kpam atyung wu a? 26 He ’unyong ’umen ana lìngma᷅m lima li maa nyùng itang he abwo. Kanaa-anaa nyin ufe a fel ke úkyébb a le a mbee ba nyùng itang he abwo tii-tii-tii ’ugbe ken; lifung-atabe or, u be nyùng āngi. 27 Igie àngi le ’kugbe ken’ nyin ’i tyung li le Unim u ba nyùng biwom abi a mbe puu he-e ù mbee lè bi, kee-kee teng biwom abi bı᷆ nyùng ye bife-bife. 28 He ashin lì pee Unim angwu a ke li ’usu ahwu u᷆ nyùng ye. Li mbee ke-e ife angi ı᷆ nyin he, li shell he. 29 Kigyang-igyang Unim utyan ù yi a ná ’ìndē ashi ’ı᷆ shī nim lè biwom puu a.
131 Men abe mà yi bebwanam bende he ’uhwo Ujeso Ukristi, kì gye ’ushu nyin amen lè bende. 2 Mà kpe begaandi be he ishu īme᷅n abwo afee-afee. Bendi-iso be ma kpē begaandi ná kpe-kpe lè idengell Unim or be ma ngye ye. 3 Mà gim gbe lè bendi abe bè yi he igaadye nya a na hang ma᷆ gim gbe ’i yi nya yi amen a. Mà gim gbe lè abe be᷆ kpē ’ingie nya a na hang ma᷆ gim gbe ’í yi nya yi amen a. 4 Bendi bè shi libee lì kwu lè ibia ye. Kì yi le ùkyēbb ù shi ungye ù fe lityam ha ahe; ungye u shi ùkyēbb ù fe lityam ha ahe. Bendi abe be᷆ shi ’igbang lè abe be᷆ kee bengye bendi, Unim u ba maa ābe ushe. 5 Mà nyòng únde ye. Ashi mà yi lè shi ’ì kwun amen ’igyor likorye Unim a de le ù hà ndo tyang amen ye, u ndè gbe lè men. 6 He atan-lengi anwun lì kwu lè lityam uteb, undi-undi ù kong le: "Unim na᷅ ù yi undi-ukpell ugi, mì hà ndo shell ye. Kì yi lè ashi undigye ù hà ndo shi-m ye." 7 Mà gim gbe lè bekaandi bēme᷅n abe be ma bun igie Unim de men. Mà gim gbe lè likpe linunung libell he igye anyin, mà bong ha Unim ná befe be ma bong. 8 Kitaa Ujeso Ukristi a ma yi leěti, kitaa ’imen na᷅ ù yi ’unyin i, kitaa ’imen na᷅ u᷆ be kwu ngyor igye kpamm. 9 Mà bong ihwuale atyetye-atyetye angi bendi be᷆ hwua amen ì bel àtyám āme᷅n lè ha ashi ’ì yi kpa-kpa ye. Ma naa genn he abongale gbe he inung Unim a, gbe he itetel angi gbe lè bizizi a ye. Ife i kpell bendi abe be ndor āngi ye. 10 Ujeso Ukristi a kung ’uhwo-ma shang Unim ke li. Bekaandi abe be maa shang Unim he ’ubuu Ijuus be ma yi lè libwo azēle ’iwom he ashangale Ujeso Ukristi ye. 11 Ukaandi Ijuus angwu u᷆ shang Unim a maa kung anung bityuale gya lè ngi he ’ipo ashi be ndor ta-ta ke Unim la shang he biban bendi. Be kung akwom ábi lè ting shī ’inde he ugbaakwo. 12 Kitaa ’imen i na᷅ Ujeso or a ma hwō he lifung-ushu a ye, hè anung ama à to taa bendi lè he biban. 13 Gbe ná a, mà lì gbe lè he lifung-ushu, hè li lì pwom he, li kpē ishwia angi a kpē, 14 likorye lì yi lè ushu angwu u᷆ zī igye he igye anyin ye, li ndor lishi ushu angwu u᷆ be lè há ’ushu. 15 He ashin mà lì ke Unim ipee gbe ha Ujeso mbee ’unyong. Ipee angi lı᷆ ke-e ì yi ukyekye bityuale abi lı᷆ shang he a. Mà lì pee lizen Unim lè lingmam lityan. 16 Mà naa lityam lè ’inunung ashele lè akpellale bendi ye, likorye ’i nyin Unim lè biwom bimen i. Bì yi a ná bityuale abi ma᷆ shang he a. 17 Mà ke bekaandi bēme᷅n ife, mà shi a᷆shi be de men le mà shi. Be nda gba lè bēnyōng bēme᷅n faale ’unyong ashwele le bwo be᷆ be naa he ’ushu Unim he-e ù maa ābe ushe he aki ama angi be maa shi ke men he igye anyin. Mà ke be ife, hè be bè shi aki abell lè igor. Gbe ná a ye, hà be ba sha āngi lè ’imbwee. Gbe be shi āngi lè ’imbwee, a ba lè lifem ka amen ye. 18 Mà gye ’ushu kong ha Unim ke li. Lí ngye dangg le ugim ù yi li utaa-utaa likorye li kee le li sha a᷆shi ’ì yi kpa-kpa mbee ’unyong. 19 Mi mbee tim amen anung kangg le mà kong ha Unim le ù shi ’ukwo ke-m mî tem be ha amen há akikye. 20 Atyetyan Ujeso angwu ù yi Ukaandi angwu u᷆ ndè gbe lè bel ná ukang-itia, Unim a wum he lè he lihwu hè ashi Unim a kong ndor ha bendigye ’ì fe lishi gbe he anung ama ngyor igye kpamm. 21 Unim angwu u᷆ ke bendi ikwun ù ke men biwom binunung abi bi baa amen hè men mà shi lè bi ashi a kee le mà shi. Unim ù shi aki he atyam atyan gbe ha Ujeso Ukristi hè li lì shi likpe angi li nyin he. Ipee ì kwu ke Ujeso Ukristi ngyor igye kpamm. Kì ngyor ná mi kong. 22 Bebuye, mi tim amen anung le mà ngib lityam kpē utebb anwun. Kushia ahwu mi fee amen i ’u kwob ye. 23 Mi kee le mà ngye le be fem unwandatyan Utimoti lè he igaadye mà. Gbe a be akikye, mi ba ba lè he ha amen há. 24 Mà kong mi lè bekaandi bēme᷅n lè bendi Unim puu. Bendi abongale abe lè he Itali be bii atye āme᷅n. 25 Unim ù hā ke men puu ’ukwun.