Kayëta ir Ɓërom in
Lilaya in
Akayëta aŋo, Pol ỹëgwën baɓi Okëreceŋ od gër Rom ok eni këñënaxën ekaca edexëm el and këɓi nënga aŋ. Er baxo ŝaland eɓi pëni ŝenene Atëfëtan and Yesu and baxo femërand aŋ. Er ỹëgw ko gër akayëta aŋo in kë nangënënd mëne ekwëta ed Yesu Kërisët el kë fexënënd ax gi ex na acariya and Moyis aŋ. Aw̃eɗ w̃eɗ ko amatinali and Abëraxam aŋ eɓi pënixën mëne apexa and gë ekwëta aŋ ax gi ex na osëƴali or mëŋ Pol fo. Ɓëte gayikako Kaxanu këɓi fexënënd ɓërëw̃ak end Yesu Kërisët ɓën paɓ gë ekwëta el, axor këni xor eni ɗiyand gër angwëlëra gë edëca ed Angoc Amënëk el. Er ex gër akayëta in:
End Pol eŋ do gë osëƴali orexëm eŋ: 1.1-17.
End ang ex ngwën gër ogës od Kaxanu eŋ: 1.18–3.20.
End apexa and gë ekwëta eŋ: 3.21–4.25.
End aniyan angaŝax and kë yëlënd ekwëta eŋ: 5.1–8.39.
End apexa and ɓulunda ir Isërayel eŋ: 1.11-36.
End ang ỹapëk eɗiya ed gër Amara and Yesu eŋ: 12.1–15.13.
Ɓepelatar ɓend ỹëgw ko Pol eŋ: 15.14–16.27.
1Ecëmar el
1Wëno Pol, ariyenin ar Yesu Kërisët an, parëxanda ir w̃ac këŋo in. Mëŋ dëŋ yata ke me gi parëxanda irexëm do me pemërand Atëfëtan and Kaxanu aŋ. 2Atëfëtan aŋo, paɓ gë ɓëlaw̃ënel ɓërexëm ɓën ɓeƴa baɓo Kaxanu elod anëka fo ang rek Oñëgw Omënëk ak. 3Gër Atëfëtan aŋo reƴa ko end Asëñiw̃ eŋ, ar rëw̃ këno ala gër ebar ro, gër andëw̃ëra and Dafid, ejiw̃ edexëm. 4Aŝanaya ŝanayak mëne Yesu Kërisët, Axwën areɓi an, Asëñiw̃ ar Kaxanu dëŋ exo gayik axani xani ko gër ecës gë panga ind Angoc and ow̃ënëk iŋ. 5Paɓ gë mëŋ ŝot këmi oyekax ol do gë ofarëxanda ol, mi pemërand Atëfëtan andexëm aŋ gër ɓenëng ɓend ɓela ɗek, eni kwëtaxën ow̃ac orexëm ol, eni tëfaxën er re ko in. 6Wën ɓëte ŝëf gër ɓenëng ɓeŋo hi kën gayikako Kaxanu yata këŋun në end Yesu Kërisët. 7Wën ɗek ɓër gër angol and Rom, ɓër hik pëlot gër yomb ir Kaxanu Faba ireɓi ɓën, mëŋ yata këŋun en gi ɓëw̃ënëk do en cot oyekax ol, do gë oɓetak ol, paɓ gë Axwën Yesu Kërisët.
End okëreceŋ od gër Rom eŋ
8Wën ang xwëta këno Kaxanu ak, ngwën iŋ ɗek nangëra këni. Wëno në eŋo këmo ŝëkwaxënënd Kaxanu paɓ gë ow̃ac or Yesu Kërisët ol. 9Kaxanu, mëŋ ar këmo ŝalend gë onden onjekax an, do këme femërand Atëfëtan and Asëñiw̃ arexëm aŋ, ex sede iram ir mëne din këmun ŝalenënd. 10Laŋ këme xarand, gër cale indam, me cot aŝot, ga w̃a w̃a ko Kaxanu, amëd and ỹapëk mun nëngali aŋ. 11Gayikwa wëno ɗek ỹandi ke ene nangëre mun cetaxën mar ɓanjëla ɓand oyekax ɓand yël ke Angoc Amënëk ɓaŋ en kemaxën wën ɓëte gër ekwëta ed Kaxanu. 12Ado me dedo wa and këme h̃atëli aŋ ene ɓaŝëndëre ɓanjëlan ɓiyi ɓër ɓar këne gër ekwëta ed Kaxanu ɓën.
13Ɓëmaỹe, aỹandi ỹandi ke en nang mëne ɓakëlëbëd ɓandanjëm fënarali këme me ƴeli ene nangëre. Er këme ŝaland eni ñëmbër gër enëng endewën ɓër xwëta këŋo Kërisët ɓën ang ỹëmb këni gër ɓenëng ɓecëxe ak. Ɓari xali doro Kaxanu axe teɓëli ex na pere. 14Wëno ang ar ɓayir këni añomëx fo hi këme paɓ gë Ɓëgërek ɓën, paɓ gë ɓënangërarëx ɓën, paɓ gë ɓërenik ɓën, do gë ɓëfënirëx ɓën. 15Ata wën ɓër lëgëk gër Rom ɓën eŋo ỹandi ke me ƴeli mun nangën ɓëte.
End panga ind Atëfëtan eŋ
16Wëno, epemëra ed Atëfëtan aŋo ol axe cëfënënand na gayik gë aŋo ko nëcëtënd Kaxanu panga indexëm iŋ. Ar w̃ak yo këŋo fexënënd: hi ko ar enëng end Ɓëŝëwif, hi ko ar enëng ecëxe. 17Enimin, Atëfëtan aŋo këɓo w̃asinënd mondake ri ko Kaxanu eɓi kwëtaxën ɓela ɓën ɓër ŝenene. Eŋo gë ekwëta kë ỹanand ɓëte gë ekwëta kë h̃atand, ang rek Oñëgw Omënëk ak: «Ar xwëta këŋo Kaxanu an ex aw̃ënëk an do mondako ko ŝotaxën aniyan and din aŋ1.17 Abakuk 2.4.»
End emenan ed Kaxanu eŋ
18Enimin Kaxanu, elod gër orën xoỹënëgu këɓi ɓela ɓën gayik ano pëɓënd na, do xwënda këni osëmbak xali këni wëlëbëlënd ɗal irexëm in gër osëmbak. 19Awat këni watënd ɓeɓër ỹapëk eni wat eno nangaxën Kaxanu ɓën gayik mëŋ dëŋ këɓi w̃asinënd. 20Enimin, Kaxanu ar din exo. Ɓari ado ga exo ar anëŋo watënde na, ola orexëm ol gë panga indexëm iŋ kerët kë watind gër ɓeɓër ri ko gër ngwën ro. 21Mëŋ ex, ala ax kor na exo ƴax mëne aŋo nang ex na Kaxanu. Gayikako, awatënd aye dëŋ enjaran endexëm eŋ, gë ɓeɓër ri ko ɓën, ɓela ɓën ano pëɓënd na Kaxanu, ɓëte ano cëkwand na. Ɓarikan mondako wëlandëraxën këɓi gër onden ondeɓën gë ɓanjëlan ɓand gë ofëcak këm, ow̃ëkw oreɓën oŋ xulëk ecamëɗan el. 22Ado ga këni rend mëne ɓën areni reni këni, ɓëŝenëk exëni, arafënara fo këni rafënarand. 23Anëngwët nëngwët këni enjaran end Kaxanu eŋ, mëŋ ar ax cësënd na an, ano calend na. Gër ed hi bax eno calend nëmb këni këni xëland olaŝ or w̃atinali këni gë ɓela xarak ala an aŝës ko ŝësënd. Ɓëte olaŝ orëmar w̃atinali këni gë oŝël, gë ow̃acar or gë osapar onax do gë ow̃acar or xaɗa-xaɗa.
24Ata në eŋo seɓaxën këɓi Kaxanu eni ɗëxwaya gër oɓuyaraxik do gër ow̃ëkw oreɓën eɓi ỹandind oh̃aƴ gë ɓecëfënaxik fo. 25Anëmb nëmb këni end ɗal end Kaxanu eŋ gë enëgwëŝ, afëɓ këni fëɓënd do aŝale këni ŝalend er ri ko in gër ed ebax eno calend Kaxanu gaɓat, mëŋ ar ɓetak din ir din an. Amen!
26Në eŋo seɓaxën këɓi ɓëte Kaxanu eni dind ɓecëfënaxik ɓend yëla këni gër ow̃ëkw oreɓën: ɓësoxari ɓën seɓ këni er ỹapëk asoŝan gë asoxari eni dind in, do këni rind asoxari gë asoxari er ax ñap ex na in. Ata mondako këɓi wëcanënd kiti ind oh̃aƴ oreɓën iŋ. 27Ɓëte ɓësoŝan ɓën seɓ këni er ỹapëk asoŝan gë asoxari eni dind in këɓi ỹandirënd do këni rind asoŝan gë asoŝan er ax ñap ex na in.
28Gayikako aɓi ɓal ex na eno nang Kaxanu, Kaxanu seɓ këɓi gë orenik osëmbak oreɓën ol eni dind ɓecëfënaxik. 29Ata gër onden ondeɓën xëñëk: osëmbak, gë oxeỹ, gë aŋana and koɗi, gë njifa, gë oƴakëraxi, gë eɗaw̃ ed ɓela, gë ɓatakëra, gë enëgwëŝ, gë eñac. 30Ɓëte hi këni: ɓërena, ɓëxapëndër, ɓëŝus ɓër Kaxanu, ɓër xoỹët-xoỹët, ɓërafënan, ɓëỹangënaran, ɓëwërax, ɓëw̃ëŝen ɓër ɓëxarëk ɓëreɓën, ɓëfënirëx, 31ɓër ax gi ex na mokwëta, ɓër gë emëkw eperëk, ɓër gë axaỹënan këm. 32Ado ga nang këni aye apela and ŝenene and Kaxanu and rek ɓër xwëndak ɓeŋo ɓën ɓër ecës exëni, mondako dëŋ ɓayi ga këni w̃endërand, ɓëte kënëɓi ŝëkwënd ɓër këɓi sëfëtelind ɓën.
2End enëp ed ɓela eŋ
1Wëj ar hi këƴ yo awa ga këƴëɓi nëpënd ako ɓoŝandax nangël mëne xaƴa axi gi ex na. Gë andeƴ këƴ lëxwayand ga këƴëɓi nëpënd ako xarak wëj dëŋ ɓeɓër këni rind ɓën ari këƴ rind. 2Anang nang këne mëne ɓër watak mondako ɓën gë ɗal in këɓi xiti Kaxanu. 3Awa wëj ar këɓi nëpënd ɓoŝandax ajo xarak ɓeɓër këni rind ɓën ari këƴ rind, yëla këƴ nde aŝana këƴo ŝana Kaxanu yatir kiti? 4Ba ayaf nde yaf këƴo Kaxanu? Aƴ watënd na nde ɗek ɓenjekax ɓend yël ki ga nënga ko xali ki ɓuŋanaxënënd? Aƴ nang ex na nde mëne eƴ nëngwëtaxën ola osëmbak oreƴ ol ki yifaraxënënd gë onënga orexëm olo? 5Gayikako aw̃ëŝi këƴ w̃ëŝind, axeƴ xeƴ ki eƴ nëngwët emëkw edeƴ el, asaỹ këƴ saỹënd oxoỹ or Kaxanu or këƴ h̃atën yatir akey and oxoỹ, do yatir kiti ind ŝenene ind Kaxanu. 6Ata ar ex yo er ko rind in këŋo w̃aŝën Kaxanu: 7Ɓër xemënak laŋ edi ed ɓenjekax ɓën ga këni ŝaland enjaran eŋ, gë epëɓ el, gë aniyan and gë ecës këm aŋ, këɓi yël aniyan and din aŋ. 8Ɓari gë oxoỹ osëm këɓi xiti ɓër sanak gë andeɓën dëŋ eni mëŝenënd ɗal in do eɓi kor osëmbak ol. 9Ala ar kë w̃endërand an këŋo ɓon kata iŋ do gë toro itëm iŋ: hi ko ar enëng end Ɓëŝëwif, hi ko ar enëng ecëxe! 10Ɓarikan, Kaxanu ayël këŋo yël ar kë rind ɓenjekax an, enjaran eŋ, gë or gapak ol do gë oɓetak ol: hi ko ar enëng end Ɓëŝëwif, hi ko ar enëng ecëxe! 11Gayikwa epitëndër ed ɓela ax gi ex na gër Kaxanu.
12Ɗek ɓër enëng ecëxe ɓër kë w̃endërand nangërëxe acariya ɓën, acariya këm këɓi nëp Kaxanu and këni ŝësëra aŋ. Ɓëte ɗek Ɓëŝëwif ɓër kë w̃endërand anang aye acariya ɓën, gë acariya and nang këni aŋo fo këɓi nëp and këni ŝësëra aŋ. 13Ɓër kë rind ari dëŋ er rek acariya in këɓi xwëtënd Kaxanu ɓër ŝenene, ax gi ex na ɓër kë ɓaxëtënd aɓaxët fo ɓën.
14Ɓër enëng ecëxe ɓën angëmëne ari këni rind gë andeɓën aŋo dëŋ er re ko Kaxanu gër acariya in, xarak elod ani wël ex na, anëka hi këni ang ɓër gë acariya fo. 15Gër ola oreɓën kë watind mëne er rek acariya in gër ow̃ëkw oreɓën ỹëgw ko Kaxanu, onden ondeɓën oŋ dëŋ këɓi xaɗacënd: ɓaŋo eɓi nëp, ɓaŋo eɓi yakan. 16Ang këme rend gë Atëfëtan and këme femërand ak, eŋo kë ŝanaya yatir këɓi xiti Kaxanu ɓela ɓën paɓ gë Yesu Kërisët.
End Acariya and Moyis eŋ
17Gërëgako wëj ar rek Aŝëwif hi këƴ an këmi rend. Re këƴ aw̃a w̃a këƴ er kë rend acariya in xali këƴ rafënand mëne Kaxanu xwën ki. 18Anang nang këƴ oñandi odexëm ok do asëƴali sëƴali këni er rek acariya in xali këƴ xorënd eƴ nang enjekax end ỹapëk eƴ dind eŋ. 19Ɓëte wëj ar xwëtak mëne alas ar ɓëŝiw̃ëk hi këƴ an, aw̃asin ar fëña an, ang angoɓen and këɓi h̃oband ɓër gër ecamëɗan fo hi këƴ. 20Wëj ga nang këƴ aye ɗal in gayik acariya aŋ nang këƴ këƴëɓi xaɗacaxënënd ɓëfënirëx ɓën, këƴëɓi sëƴalixënënd ɓër ỹow̃eỹ ax nang ex na ɓën. 21Wëj ar këɓi sëƴalind ɓoŝandax an, aƴ tëƴaliyand na gë andeƴ! Wëj ar kë femërand mëne ax gi ex na mondeka an, këƴ rekand! 22Këƴ rend ax gi ex na mo ndi orekar do këƴ rind orekar ol! Ŝus këƴ olaŝ oŋ, ɓari këƴ ŝonand ɓeɓër gër ɓangëɓ ɓën! 23Wëj kë rafënand mëne Acariya aŋ nang këƴ, ɓari aƴo pëɓ ex na Kaxanu, gayikako ari këƴ rind er ŝëɓan ko in! 24Wën Ɓëŝëwif ɓën: në endewën këni renaraxënënd ow̃ac or Kaxanu ol ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën, ang rek Oñëgw Omënëk ak.
25Ɗal ex gër ar enëng end Ɓëŝëwif, oxac ol er ỹapëk ex angëmëne asëf ko sëfënd er rek acariya in! Ɓari angëmëne axo tëf ex na ata ko hi ang axacërëx fo. 26Awa angëmëne ar enëng ecëxe axacërëx an asëf ko sëfënd ɓapela ɓand ŝenene ɓand acariya ɓaŋ, anëka hi ko ang Aŝëwif axac xac fo. 27Axacërëx ar kë sëfënd ŝenene Acariya an ɓandixa ɓandexëm ɓaŋ ki nëp wëj axacëxac an, wëj ar nangëk oñëgw od acariya ok xarak aƴ tëfënd na er rek in. 28Ar hik enim Aŝëwif an ax gi ex na ar rëw̃ këno gër enëng end Ɓëŝëwif ba ar xac këno fo gër eman endexëm. 29Ar hik enim Aŝëwif an, gër onden ondexëm hi ko. Ɓëte ar hik enim axacëxac an gër emëkw edexëm nëngwët këŋo Angoc Amënëk aŋ, ɓari ax gi ex na ga xac këno ang rek acariya ak. Mëŋ ex, ar hik enim Aŝëwif an, Kaxanu këŋo ŝëkwënd, ax gi ex na ɓela.
3End ɓenjekax ɓend Ɓëŝëwif eŋ
1Awa Ɓëŝëwif ɓën, oyekax or fe wa xuca kënëɓi ɓenëng ɓecëxe ɓeŋ? Inew̃a ex ofëcak or oxac oreɓën ol? 2E, mbaŋ ex ɓeɓër xuca këneɓi ɓën. Eñanar eŋ, ɓën xwëtënan baɓi pere Kaxanu eyeƴan edexëm el. 3Do gayikako Ɓëŝëwif ɓërëmar gë oŋëpëgënan exëni, oŋëpëgënan odeɓën ok aƴepën nde ƴepënëk ekwëta ed Kaxanu el? 4Adokiŋ! Ado eni gi ɓela ɓën ɗek ɓënëgwëŝ, Kaxanu mëŋ din ar ɗal fo exo, ang rek Oñëgw Omënëk ak:
«Eƴ gixën ar ŝenene gë er këƴ yeƴanënd in,
do and kën ŝampërend gë ala aŋ eƴo ɓon.»
5Ɓarikan angëmëne paɓ gë osëmbak oreɓi ol kë ŝanayand or ŝenene or Kaxanu ol, mondake këne yeƴane? Kaxanu asëmbak nde exo and ko seɓ ex canaya oxoỹ aŋ? Ang këni yëlarand ɓela fo këme rend mondako. 6Adokiŋ! Kaxanu, mondake xiti doɓi ɓela ɓër gër ngwën ro ɓën kido axo gi bana din ar ŝenene? 7Do angëmëne gë enëgwëŝ endam eŋo dëŋ kë ŝanayand ɗal irexëm in do kë ỹañënd enjaran end Kaxanu eŋ, inecëŋ ke nëpaxën ang aw̃endëran ar këŋo xiti fo? 8Awa inew̃a ɓayik ane dende na, ang këni rend këmi sëƴalind ɓër këɓo renarand ɓën: «Mendërandëne ex canayaxën oyekax ol!» Ata ɓela ɓëjo, aỹap ỹap këɓi kiti ind Kaxanu iŋ.
End mbëña ind eñëŋënax eŋ
9Awa ine këne reye? Ba ɓiyi Ɓëŝëwif ɓën nde xuca kën ɓene oxëɓën ol ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën? Ax gi ex na gër ɓeỹ ɗek. Gayikwa anëka reƴa këne osede or këɓo nëpënd ol: ɓiyi ɗek, hik Ɓëŝëwif, hik ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën, awëña wëña këɓi eñëŋënax eŋ. 10Gër Oñëgw Omënëk ga rek:
«Ala ar ŝenene ax gi ex na, ado gaɓatak.
11Ar këŋo fënirand ax gi ex na,
ar këŋo ŝaland Kaxanu ax gi ex na.
Ɗek nambëra këni, ɗek ŝëxwëpët këni.
12Ar kë rind enjekax ax gi ex na, ado gaɓatak.
13Osëỹ oreɓën oŋ ang ỹeg ir wafërëluŋ fo ex,
Oɗiw̃ odeɓën ok njifa fo ex,
Er kë ŝanënd gër osëỹ oreɓën in
ongwëc ond saw̃-orang fo ex.
14Er kë ŝanënd gër osëỹ oreɓën in
owër do gë ekare ed ɓela fo ex.
15Ɓën din ɓëw̃elëk ɓër eɗaw̃ ed ɓela fo hi këni.
16Gër ed këni xuca yo ỹeỹ ɗek kë nëxenand
do tar fëña in këni seɓëtand kata iŋ.
17Aketëxeta and gë ɓela ani nang ex na.
18Ado gë tëkër ak ano yëdand na Kaxanu.»
19Anang nang këne mëne ɗek er kë rend Acariya in Ɓëŝëwif ɓën këɓi fedënalind do ala ar ex yo gër ngwën ro exo wat mëne aw̃endëran exo gër ogës od Kaxanu. 20Enimin, ala gaɓatak ax kor na exo gi ar ŝenene gër lëngw ir Kaxanu paɓ gë acariya aŋ gayikwa acariya aŋ dëŋ këɓi nangënënd ɓela ɓën mëne ɓëw̃endëran exëni.
End apexa and ɓela eŋ
21Ɓarikan gërëgako, Kaxanu w̃asin këɓo mondake këŋo xwëtënd ala an ar ŝenene xarak ax gi ex na ga ko sëfënd er rek acariya in. Ado gër acariya aŋo do gër okayëta od ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu dëŋ kë reƴand eŋo. 22Ɗek ɓër xwëta këŋo Yesu Kërisët ɓën këɓi xwëtënd Kaxanu ɓër ŝenene. 23Gayikwa epitëndër ax gi ex na: ɓela ɓën ɗek w̃enan këno Kaxanu, do mëŋ h̃awëtaxën këɓi enjaran endexëm eŋ. 24Kaxanu, gë oyekax orexëm ol fo këɓi xwëtënd ɓela ɓën ɓër ŝenene paɓ gë edacët ed ex gër Yesu Kërisët, mëŋ ar këɓi racëtënd el. 25Kaxanu law̃ëneliw këŋo Kërisët exo gi angunëtan, oŝat orexëm oŋ ex dëxët ɓamena ɓand ɓër xwëta këŋo ɓaŋ. Eŋo ri ko Kaxanu eɓi masinaxën ɓela ɓën mëne ŝenene exo. Akarëk aŋ, gë ɓeñëŋënax ɓend bani rind ɓela ɓeŋ er baxo rind nangëde axo watënd na gayik aɓuŋan baɓi ɓuŋanënd. 26Gërëgako, gë eɓuŋa ed ɓuŋa baxo Kaxanu el ŝanayak or ŝenene orexëm ol, ga këɓi w̃ënënënd ɓër këŋo xwëtand Yesu ɓën, xarak axo ɗif ex na acariya aŋ.
27Awa end ko rafënaxën ala nde exëna? Gë acariya and fe? And ɓandixa aŋ nde? Ali, ɓarikan paɓ gë acariya and ekwëta aŋ. 28Enimin, anëka w̃a këne mëne ar xwëta këŋo an hik ar ŝenene an, xarak ax gi ex na ga sëf ko er kë rend acariya in. 29Kaxanu ir ɓenëng ɗek exo, axo gi ex na ir Ɓëŝëwif fo. 30Gayikako Kaxanu iɓat fo ex, ɗek ɓër xwëta këno Kërisët ɓën këɓi xwët ɓër ŝenene në end ekwëta eŋ: hi këni ɓëxacëxac, hi këni ɓëxacërëx. 31Awa gayikako axwëta xwëta kënëŋone Kërisët do Kaxanu xwët këɓo ɓër ŝenene, acariya aŋ aƴep nde ƴepëk? Ɓëtëɗën, mondako ako ex wa epëɓ ed Acariya el.
4End amatinali and Abëraxam eŋ
1Awa kwitane tan end Abëraxam, axarëk ar ɓiyi Ɓëŝëwif eŋ. Er ŝot baxo in ba në end oyekax orexëm nde ŝotaxën baxo? 2Kido Kaxanu në end ɓenjekax ɓend baxo rind xwëtaxën baŋo ar ŝenene Abëraxam, arafëna rafëna doxo. Ɓari Kaxanu axo watënd na ɓeỹ ɓën mondako. 3Ado enimin, ax gi ex na nde are rek Oñëgw Omënëk ok: «Abëraxam axwëta xwëta baŋo Kaxanu mëne ari ko ri er ɓeƴa baŋo in. Ata Kaxanu xwët këŋo ar ŝenene.» 4Ax gi ex na nde ar kë riyenind an acosa ko ŝotënd? Er këno ŝosënd in er ỹapëk ex, ano yëlënd na ayël fo. 5Ɓari ar ɓayik ỹow̃eỹ axo di ex na an do eŋo kwëta axwëta fo Kaxanu, mëŋ ar këɓi yëlënd or ŝenene ɓësëmbak an, në end ekwëta edexëm elo këŋo w̃ënën Kaxanu. 6Ata Dafid, onënga or ar w̃ënën këŋo Kaxanu ol xarak ɓenjekax axo di ex na an ko ỹëw̃ënd:
7«Nëngandëraleɓi ɓër seɓan këɓi Kaxanu ɓamena ɓën,
Nëngandëraleɓi ɓër rëxëtën këɓi ɓeñëŋënax ɓën.
8Nëngandëraleŋo aw̃endëran an gayikako Axwën an aŋo nëp ex na!»
9Do onënga olo or ɓëxacëxac ɓën fo nde ex? Ɓëxacërëx ɓën cëŋ, aɓi nëngandërand na nde mondako fo? Ax gi ex na nde are këne rende mëne Abëraxam, ga xwëta ɓaŋo Kaxanu hixën ko ar ŝenene? 10Awa nand fe hi baxo ar ŝenene? Ba and hi baxo axacëxac aŋ nde? Adokiŋ! And hi baxo axacërëx aŋ. 11Eyo Abëraxam, ɗamana eno kac, hi baxo ar ŝenene ga xwëta ɓaŋo Kaxanu. Oxac olo amatinali fo bax mëne ar ŝenene hi ko. Ata elod yatijo hi ko axarëk ar ɗek ɓër këɓi xwëtënd Kaxanu ɓër ŝenene and këno xwëta aŋ ado ɓayik anëɓi kac ex na. 12Abëraxam fo hik ɓëte axarëk ar ɓëxacëxac an, ɓër këŋo sëfëtelind gër ekwëta ed Kaxanu ɓën and ɓayik ano kac bana pere aŋ.
End ekwëta ed Abëraxam eŋ
13Kaxanu ɓeƴa baɓi Abëraxam gë ɓërandëw̃ëra andexëm ɓën mëne ayël këɓi yël oxwën or ebar ol. Ga xwëta ɓaŋo Kaxanu ŝotaxën baxo or ŝenene olo, ax gi ex na ga sëf baxo acariya aŋ. 14Angëmëne ɓër sëfëk acariya ɓën fo kë ŝot ɓeɓër ɓeƴa ko Kaxanu ɓën, ar këŋo xwëta axwëta fo an, aƴepeli këŋo ƴepeli. Er ɓeƴa ko in awo kë wo. 15Ɓari ax gi ex na ako: Kaxanu, mbaŋ këɓi xoỹënënd ɓela ɓën gayik ani tëfënd na er rek Acariya in. Do gër ed ax gi ex na Acariya, amena ax gind na. 16Awa paɓ gë ekwëta ed Kaxanu el hixënëk mondako, ex gixën oyekax, do ex ŋataxën er ɓeƴa baxo Kaxanu in gër ɗek andëw̃ëra and Abëraxam aŋ. Mondako hik gër ɓeɓër gër acariya, do gër ɓeɓër ekwëta ed Abëraxam, mëŋ ar ex axarëk ar ɓiyi ɗek an. 17Enimin Kaxanu fel baŋo Abëraxam gër Oñëgw Omënëk: «Wëno yata ki eƴ gi axarëk ar ɓenëng ɓendanjëm». Ata gër ogës od Kaxanu, mëŋ ex axarëk ar ɓiyi ɗek an gayik mëŋ hi bax ar xwëta baŋo an. Aw̃a w̃a baxo mëne axanin këɓi xaninënd ɓëŝësëk ɓën dëŋ eni ɓaka eni gi ɓëɓëngw, do ɓeɓër elod ax gi ex na ɓën aw̃ac fo ko w̃acënd ex gi. 18Abëraxam ayar yar baxo gër ed eyar ax gi bana, do xwëta këŋo Kaxanu. Ata në eŋo hixën ko axarëk ar ɓenëng ɓendanjëm ang fel baŋo Kaxanu gër Oñëgw Omënëk ak: «Mondako këni ỹëmb ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën4.18 Añanar 15.5.» 19And fel ɓaŋo mondako aŋ, Abëraxam ɗam hi bax eŋo tëk ɓëniy keme. Aye nang baxo mëne ecës fo ɓayi baŋo. Do alindaw̃ Sara, ado ga hi baxo asoxari aɓoroxok anëka xuca baxo gër ecot ed itox. Mondako dëŋ ɓayi baxo ga xwëta këŋo Kaxanu mëne ayël këɓi yël er ɓeƴa baɓi in. 20Ɓarikan paɓ gë eɓeƴa ed ɓeƴa baŋo ayël këŋo yël itoŝan el, oŋëpëgënan ax gi bana gë tëkër ak gër emëkw ed Abëraxam, gayik axwëta xwëta baŋo Kaxanu. Ata mondako ŝanaya bax gër ola orexëm enjaran end Kaxanu eŋ. 21Aye fëni ɓaŋo mëne er ko ɓeƴa Kaxanu in gë panga indexëm iŋ axor ko xor exo di. 22Ata mëŋ ỹëgw këni end Abëraxam eŋ mëne gayik aw̃a w̃a baxo xwëtaxën ɓaŋo Kaxanu ar ŝenene. 23Ɓarikan, ax gi ex na mëŋ gaɓat kë hi ar ŝenene an ang ỹëgw këni ak: «Kaxanu xwët baŋo ar ŝenene.» 24Ɓiyi ɓëte gër ogës odexëm ɓër ŝenene xwët këɓo ga w̃a këne ako mëne mëŋ dëŋ xanin këŋo gër ecës Yesu, Axwën areɓi an. 25Kaxanu, gër otaxan od ɓela sëɓ ɓaŋo Yesu exo cës në end ɓeñëŋënax ɓendeɓi. Ɓëte, xanin këŋo gër ecës ene cotaxëne ɓiyi ɓër w̃a këne endexëm ɓën or ŝenene ol.
51Awa ɓiyi ga xwëta kënëŋone Kaxanu hixën këne ɓër ŝenene. Anëka ŝot këne aketëxeta aŋ gë mëŋ gë Yesu Kërisët, Axwën areɓi an. 2Në endexëm ŝotaxën këne oyekax or Kaxanu ol. Ata gë oyekax olo xemëna këne xali gërëgako. Mëŋ ex, në nëngandëraɓo ga këne yarënde ako akey and këne ɓare gër enjaran endexëm aŋ. 3Ado ang këne soroye yo nëngandëraɓo gayik anang nang këne mëne toro iŋo këɓo sëƴalind eɓuŋa el. 4Ga ɓuŋa këne nangaxën këne mëne axem xem këne do gë ekemënan elo këne yaraxënënde er ɓeƴa ko Kaxanu ayël këɓo yël in. 5Eyar ed këne yarënde el aɓo ƴepeli na, Kaxanu, gë Angoc Amënëk aŋ yël këɓo aŋana andexëm aŋ gër ow̃ëkw oreɓi. 6Enimin, nand sitara bane na, nand ɓayi bane ɓërangoỹëra and gë Kaxanu na, ŝës ko Kërisët në endeɓi and h̃atan këŋo aŋ. 7Mbaŋ ƴëkak ewat ed ar hik aw̃elëk ar exo cës në end aŝandaw̃ ado exo gi aŝandaw̃ ajo ar ŝenene. Ɓamat ala exëna ar w̃adox exo cës në end aŝandaw̃ ar kë rind ɓenjekax ɓendanjëm. 8Ɓarikan, amëd and ɓayi bane ɓiyi ɓëw̃endëran aŋ, aw̃asin w̃asin këɓo Kaxanu yëgwe këŋo ɓalënd endeɓi eŋ ga w̃a ko exo cës Kërisët në endeɓi. 9Do gayikako në end oŝat or Asëñiw̃ xwëtaxën këɓo Kaxanu gërëgako ɓër ŝenene, mondake ɓayik aɓo pexën na yatir akey and kiti? 10Gayikwa angëmëne and hi bane ɓërangoỹëra and Kaxanu aŋ, wëlër këne gë mëŋ gë ecës ed Asëñiw̃ el, kaŝ fo këɓo fexën paɓ gë aniyan and Asëñiw̃ aŋ, gayikako awëlër wëlër këne gë mëŋ. 11Ado nëmëc na këɓo nëngandërand end Kaxanu eŋ gayik në end Yesu Kërisët, Axwën areɓi eŋ, wëlëraxën këne gë mëŋ gërëgako.
End Adam aŋ do gë Yesu eŋ
12Në end amena and ala aɓat, Adam, ƴowaxënëguk eñëŋënax eŋ gër ngwën ro. Eñëŋënax eŋ w̃ëlaliwëk ecës el, do ecës el lëk këɓi ɗek ɓela ɓën gayik ɗek fo w̃endëra këni. 13Ata eñëŋënax eŋ xulëk ngwën iŋ, ɓari Kaxanu abaɓi xiti na ɓela ɓën xali yëlëgu këŋo acariya aŋ Moyis. 14Ɓarikan, elod amëd and w̃endëra ko Adam xali nand h̃atëguk acariya and Moyis na, ecës el xëda baɓi ɓela ɓën ado ɓayik ano mëŝen bana Kaxanu ang Adam ak. Ata Adam ijo, amatinali and ar bax ƴowënd an fo hi baxo. 15Oyël or w̃ëlawëk oyekax or Kaxanu ol ax cilar ex na gë tëkër ak gë er w̃ëlawëk amena and Adam in. Ado ga ỹañëk ecës el gër ɓela në end amena aŋo, er w̃ëlawëk oyekax or Kaxanu paɓ gë Yesu Kërisët in xucak panga iŋ. 16Oyekax or ko yëlënd Kaxanu ol xurik ex këɓën, gë amena and ala aɓat and nëpaxën këɓi ɓëranjëm aŋ. Ata në end oyekax olo këɓi xwëtaxënënd Kaxanu ɓëranjëm ɓër ŝenene, ado ga ỹëmbëk ɓamena ɓandeɓën ɓaŋ. 17Gayikwa paɓ gë ala aɓat, gë amena and ala aɓat, xëñaxënëk ecës el gër ngwën. Ɓarikan paɓ gë Yesu Kërisët gaɓat, këni ŝotaxënënd ɓela ɓën nëmëc oyekax or Kaxanu ol: ayël fo këɓi yëlënd ɓenjekax ɓeŋ do këɓi xwëtënd ɓër ŝenene, do awun këni wunëɗ gër aniyan paɓ gë Yesu Kërisët gaɓat.
18Awa Kaxanu në end amena amat nëpaxën këɓi ɗek ɓela ɓën. Ɓëte në end andixa and ŝenene amat këɓi yël or ŝenene or kë yëlënd aniyan ol. 19Enimin ga w̃ëŝi ko ala aɓat, hixën këni ɓew̃endëran ɓela ɓëranjëm. Ɓëte ga w̃a ko ala aɓat kë hixën ɓër ŝenene ɓela ɓëranjëm. 20Xarak acariya aŋ er ƴowëk ex ñëmbaxën eñëŋënax eŋ gër ɓandixa ɓand ɓela. Ɓarikan gër ed ỹëmbëk eñëŋënax kë ỹëmbërënd kaŝ oyekax or Kaxanu ol. 21Mondako ỹañëk eñëŋënax eŋ xali wëña këɓi ɓela ɓën gë ecës el. Ɓëte mondako fo ỹañëk oyekax or Kaxanu ol gë or ŝenene ol eni cotaxën ɓela ɓën aniyan and din aŋ paɓ gë Yesu Kërisët, Axwën areɓi an.
61Gërëgako eyeƴan nde ɓayik na? Ba ene kwëndaye ɓeñëŋënax nde ex ñëmbëraxën oyekax or Kaxanu ol? 2Ɓëtëdëŋ! Ɓiyi ɓër ŝës këne në end eñëŋënax ɓëjo, mondake këne liyaye gë eñëŋënax eŋ? 3An nang ex na nde xoɓuyi or ɓuyi kënëɓo ol w̃acayak mëne anëka ɓar këne gë Yesu Kërisët gër ecës edexëm? 4Awa xoɓuyi olo w̃acayak mëne anëka wëg kënëɓo gë Kërisët. Ata Faba Kaxanu gë panga indexëm iŋ xanin këŋo gër ecës. Do ɓëte gë panga iŋo fo këɓo yëlënd ene ɗiyaye aniyan angaŝax aŋ. 5Enimin, gayikako aɓar ɓar këne ecës el gë Kërisët, aɓar këne ɓare ɓëte gë mëŋ gër ekani ed gër ecës. 6Anang nang këne mëne nand fika këno Yesu na, ola osëmbak oreɓi ol fikali këni, ex dëxëtaxën gër aniyan andeɓi eñëŋënax end rëw̃eli kënëɓo eŋ. Mëŋ ex, ɓiyi ane ɓayiye na okaɗëp od eñëŋënax. 7Gayikwa ar ŝësëk an ar ŝenene hi ko, aŝapër ŝapër këni gë eñëŋënax eŋ. 8Gayikako ɓiyi gë Kërisët ɓar këne gër ecës edexëm, awa kwëtanëŋone mëne gë mëŋ këne liyaye ɓëte. 9Ax gi ex na nde anang nang këne mëne Kërisët axani xani ko gër ecës do ɓëte din axo cës na, ecës el ax kor na eŋo bëña? 10Amat fo ŝës ko ex dëxëtaxën eñëŋënax eŋ gër ola or ɓela. Gërëgako gër aniyan andexëm er h̃an ko Kaxanu fo ko rind. 11Ata wën ɓëte watayayindën ang ɓëŝëk fo paɓ gë eñëŋënax eŋ. Ɓëte watayayindën ang ɓëɓëngw ɓër kë rind er h̃an ko Kaxanu fo gayikako gë Yesu Kërisët ɓar kën aniyan aŋ. 12Awa kërex ɓayi na ga wëña këŋun eñëŋënax eŋ. Këren ɓayi na ga sëf kën oñandi oñëŋënax od eman ok. 13Wal ir eman endewën giɓatak këreƴ yëlaya na gër eñëŋënax, ang eyënga ed osëmbak fo. Ɓarikan, yëlayayin wën dëŋ gër andiyen and Kaxanu, ang ɓër kë liyand ɓër xaniwëk gër ecës fo. Do wal ir ɓeman ɓendewën ir ex yo yëlino Kaxanu gë ɗek ɓeman ɓendewën ak ang eyënga ed or ŝenene fo. 14Kaxanu gë oyekax orexëm ol lëkaya këŋun, an ɓayi ex na ga wëña këŋun acariya aŋ. Mëŋ ex, këren ɓayi na ga wëña këŋun eñëŋënax eŋ.
End ediyenin ed er ŝenene eŋ
15Awa ine ngwa ex? Ba asëk aw̃endëra fo nde hi këɓo gayik paɓ gë oyekax ol ser këne gë Kaxanu, do ax gi ex na paɓ gë acariya aŋ. Ɓëtëdëŋ! 16Anang nang kën mëne and këno sëf ala do en dind ang ỹandi këŋo ak, aw̃a w̃a kën eŋun bëña. Mëŋ ex, gërëgako tanayin: angëmëne eñëŋënax eŋ sëf kën, ecës el kën ŝot. Do angëmëne Kaxanu sëf këno ata këŋun xwët ɓër ŝenene. 17Ɓarikan në end oyekax or Kaxanu eŋ, wën ɓër ebax okaɗëp od eñëŋënax ɓën, aw̃a w̃a kën gë emëkw el ɗek, en tëf er kë rend osëƴali or seɓënan kënun in. 18Ga racët këŋun ako gër eñëŋënax, anëka hi kën okaɗëp od or ŝenene. 19Ga sitara kën këme xafëxafinaxënënd mondako er këme rend in. Enimin, ayëlaya yëlaya ban gë ɗek ɓeman ɓendewën ɓeŋ gër oɓuyaraxik do gër eñëŋënax, mëŋ ban rixënënd eñëŋënax eŋ. Gërëgako yëlayayin gë ɗek ɓeman ɓendewën ak, ang okaɗëp fo gër ema end ŝenene en gixën ɓëw̃ënëk. 20Gayikwa and hi ban okaɗëp od eñëŋënax aŋ, aban xor na en di end ŝenene eŋ. 21Do inew̃a ban ŝotënd? Ax gi ex na nde ɓecëfënaxik ɓend kë h̃atelind gër ecës fo ŝot kën? 22Ɓarikan gërëgako ga ŝan kën ako gër mbëña ind eñëŋënax do hi kën okaɗëp od Kaxanu, ɓandixa ɓandewën ɓaŋ ɓand ow̃ënëk ex, do gër aniyan and din kën h̃ata. 23Acosa and ar watak edi ed ɓeñëŋënax aŋ ecës el ex. Ɓarikan, er ko yëlënd ayël fo Kaxanu in ex, aniyan and din and paɓ gë eɓar ed ɓar kën gë Yesu Kërisët, Axwën areɓi el.
7End amatinali and eñër eŋ
1Ɓëmaỹe, wën ɓër nangëk aye acariya hi kën. Ax gi ex na nde anang nang kën mëne ala an nand ɓayi ko aɓëngw na fo këŋo sërand acariya aŋ? 2Ax gi ex na nde mondako ex end asoxari ar ỹër këno eŋ? Acariya aŋ asëra këŋo sërand gër eñër and ko liyand icën indexëm aŋ. Ɓarikan and ko ŝës icën aŋ, axo ɓayind na ga sëra këŋo acariya aŋ. 3Angëmëne eni ɗaki gë asoŝan aŝëxe xarak icën indexëm iŋ aɓëngw ɓayi ko, orekar ko rind. Ɓari and ko ŝës icën aŋ ado eni ñërërëx gë asoŝan aŝëxe axo dind na orekar. Amëd aŋo anëka seɓët këŋo acariya aŋ. 4Ata ɓëmaỹe, ako fo ex endewën eŋ. Nand ŝës ko Kërisët gër kërëwa na, wën ɓëte aŝës ŝës kën eŋun teɓëtaxën acariya aŋ. Awa ga xani ko gër ecës, mëŋ xwën këŋun ene dixënënde ɓenjekax ɓend h̃an ko Kaxanu. 5Gayikwa and wëña baɓo oñandi od eman aŋ, acariya aŋ bax ŝërëƴëtënd ɓetëmbak ɓend gër ola oreɓi ɓeŋ mëŋ bane rixënënde ɓend kë w̃ëland gër ecës ɓeŋ. 6Ɓarikan gërëgako, Kërisët aracët racët këɓo gër mbëña ind acariya, ane bo ex na gër mbëña ind acariya akarëk. Gayikwa aŝës ŝës këne paɓ gë acariya and ri baɓo okaɗëp aŋ. Gërëgako gër owun oxaŝax or Angoc Amënëk hi këne.
End andiyen and acariya eŋ
7Awa eyeƴan nde ɓayik na? Eỹëŋënax nde ex Acariya aŋ? Ɓëtëdëŋ! Paɓ gë acariya aŋ ga nang këme wa er ex eñëŋënax in. Enimin, ame nang dona er ex eñangen el kido ax de bana acariya aŋ: «Eñangen ed er xwën ala aŝandax in ax ye ex na7.7 Acariyakinëm 5.21.» 8Ata eñëŋënax eŋ w̃eɗëk er rek acariya in do lënan ke eñangen ed ɓeɓëranjëm el. Kido acariya ax gi bana, eñëŋënax eŋ axe bëña dona mondako. 9Wëno aɓëngw ebame, and ɓayik acariya ax gi bana aŋ. Ɓarikan, and h̃atëguk apela aŋ, eñëŋënax eŋ liyak. 10Amëd aŋo ŝës këme wëno. Ata apela and hi bax exe mëlanëgu aniyan aŋ w̃ëlanëgu ke ecës el. 11Ata amëd aŋo w̃ëlak eñëŋënax eŋ, w̃eɗëk apela aŋ, yifa ke do lën ke gër ecës. 12Acariya aŋ ew̃ënëk ex, apela aŋ ɓëte ew̃ënëk ex, er ŝenene ex, do eyekax ex. 13Awa do eyekax in nde w̃ëlanëgu ke ecës el? Ɓëtëdëŋ! Eñëŋënax eŋ wa law̃ ke gë er yek in. Mondako ŝanayak mëne enimin eñëŋënax eŋ er ax ye ex na ex ga w̃eɗëk apela aŋ law̃axën ke.
End gër ola or ala eŋ
14Enimin, anang nang këne mëne acariya er Angoc and Kaxanu ex. Ɓarikan gë ola oram ol, ala fo hi këme, ar fanayak gër eñëŋënax. 15Enimin, er këme rind in ame nangënd na. Er ŝus këme in këme rind, do këme sëkwanënd er ỹandi ke in. 16Angëmëne axe ñandi ex na me di ɓeɓër këme rind ɓën, në ecanaya ex aw̃a w̃a këme mëne acariya aŋ eyekax ex. 17Eñëŋënax end ŝota ke eŋ kë rind eŋo, ɓari ax gi ex na wëno. 18Anang nang këme mëne enjekax eŋ ax gi ex na gër ndam, mëne ngëŋ gër eman endam. Gayikwa axor ex exe ñandind me di enjekax eŋ, ɓari ame korënd na enjekax eŋo. 19Eñëŋënax end ŝus këme eŋ këme rind do enjekax end ke ỹandind me di eŋ ame dind na. 20Angëmëne me dind end ŝus këme eŋ, eñëŋënax end ŝota ke eŋ kë rind, ɓari ax gi ex na wëno. 21Awa wëno acariya aŋo wat këme: nand ke ỹandi yo me di enjekax na, eñëŋënax eŋ ke weɗind. 22Aye ke nënganënd gëɗ gër yomb iram end Acariya and Kaxanu eŋ. 23Ɓarikan, acariya acëxe sëra ke na do ke w̃erelind gër onden ondam xali ke lënanënd eñëŋënax eŋ. 24Ɗek xata ke wëno! Noỹo wa kë racët eman endam end ke w̃ëland gër ecës eŋo? 25Cëkwanëŋone Kaxanu paɓ gë Yesu Kërisët, Axwën areɓi an! Awa mondako dëŋ hi këme gër onden ondam xaɗëp ir acariya and Kaxanu, ɓarikan gë eman endam eŋ hi këme xaɗëp ir acariya and eñëŋënax.
8End eɗiya ed gë Angoc and Kaxanu eŋ
1Awa gërëgako, ɓër ɓar këni gë Yesu Kërisët ɓën kiti aɓi ɓayi ex na. 2Enimin, and këni ɓar ala gë Yesu Kërisët aŋ, Angoc Amënëk and këŋo yëlënd aniyan aŋ kë nëmband ex gi acariya andexëm aŋ. Wëno acariya aŋo racët ke, aɓayi ex na ga wëña ke eñëŋënax eŋ do gë ecës el. 3Eŋo acariya aŋ ax kor bana ex di gayik ɓela ɓën asitara sitara këni gër ola oreɓën. Ɓarikan Kaxanu axor xor ko exo di eŋo: law̃ëneliw këŋo Asëñiw̃, gë eman end wëndërëk gë end ɓëw̃endëran eɓi dacëtaxën gër eñëŋënax. Mondako xiti ko eñëŋënax end ŝota baɓi ɓela eŋ. 4Mondako ri ko Kaxanu ene cotaxëne gër ola oreɓi or ŝenene or paɓ gë acariya ol ɓiyi ɓër këne liyande ang këɓo xaɗacënd Angoc Amënëk ak, xarak ax gi ex na ang këŋo ỹandind eman ak. 5Enimin, ɓër kë rind ang këɓi ỹandind ak fo ɓën, oñandi od eman ok këni rind. Ɓarikan ɓër w̃ak eɓi kaɗac Angoc Amënëk ɓën ɓend ŝenene këni rind. 6Ar xwëndak end oñandi od eman an, gër xoɗux ko ƴend. Ɓarikan ar w̃ak eŋo kaɗac Angoc Amënëk an, gër aniyan and oɓetak ko ƴend. 7Eyo, Kaxanu mbaŋ këɓi ŝusënd ɓër xwëndak end oñandi od eman ɓën. Ani tëfënd na acariya and Kaxanu aŋ. Ɓëte ado eɓi ñandido eni tëf in, ola oreɓën ol dëŋ kë sëkwan. 8Do ɓër w̃ëña këɓi oñandi od eman ɓën ani korënd na eni di er h̃an ko Kaxanu in.
9Ɓarikan wën an ɓayi ex na ga ŝota këŋun oñandi od eman ok, Angoc and Kaxanu aŋ këŋun xaɗacënd angëmëne enimin gër ola orewën lëg ko. Ar ɓayik aŋo cot ex na Angoc and Kërisët an axo gi ex na arexëm. 10Angëmëne Kërisët alëg lëg ko gër ola orewën gayik ɓër ŝenene hi kën, Angoc Amënëk aŋ ayël këŋun yël aniyan aŋ ado ex cës eman endewën eŋ. 11Kaxanu xanin këŋo Yesu Kërisët gër ecës. Angëmëne Angoc andexëm aŋ alëg lëgëk gër ola orewën, Kaxanu, mëŋ ar xanin këŋo Kërisët gër ecës an, aliyan ko liyan ɓeman ɓendewën ɓend kë ŝëŝ ɓeŋo, gë Angoc Amënëk and lëgëk gër ola orewën aŋ. 12Ɓëmaỹe, ang ɓër gë añomëx fo hi këne, ɓari ax gi ex na ɗe eman eŋ do gë oñandi odexëm ok ỹomëxa kënëɓene. Mëŋ ex kërene ɓayiye ex na ga këne liyande ang këɓo ỹandind ak. 13Angëmëne wën aliya kën liyand ang ex oñandi od eman ak, anemi kën nemi. Ɓarikan, angëmëne gë panga ind Angoc Amënëk iŋ kën law̃ënd ɓamërëw̃ëra ɓañëŋënax ɓandewën ɓaŋ, aŝot kën ŝot aniyan and din ir din aŋ. 14Enimin, ɗek ɓërëw̃ak oxaɗac or Angoc Amënëk ɓën, oɓaŝ or Kaxanu hi këni. 15Kaxanu aŋo ñandi ex na en gi ang oxaɗëp fo do eno yëdand. Ɓarikan gë Angoc Amënëk yata këŋun en gi oɓaŝ orexëm. Angoc aŋo nangën këɓo mëne aỹap ỹapëk enëŋo macënde Kaxanu: Aba! (Faba!) 16Angoc Amënëk aŋ dëŋ hik sede ireɓën in do këɓo felënd gër onden ondeɓi mëne oɓaŝ or Kaxanu hi këne. 17Do angëmëne oɓaŝ or Kaxanu hi këne, axwën xwëne këne ɓiyi ɓëte er xwën ko in, gwër fo gë Kërisët. Ɓarikan afo ene yëxwe gër ga ƴëkak yo toro indexëm iŋ mëŋ këne ŝotaxëne enjaran endexëm end këŋo yël Kaxanu eŋ.
End oɓetak or ecan ecan eŋ
18Wëno aye fëni ke mëne gër ga këne soroye yo gër aniyan and gërëgako, toro iŋo ax cilar ex na gë enjaran end fenin këɓo Kaxanu eŋ. 19Ngwën ind ri ko Kaxanu iŋ ɗek nëkan këŋo ex ŋatëgu amëd and kë ŝanaya ola or yël këɓi Kaxanu oɓaŝ orexëm ol. 20Enimin, er gë ofëcak këm in w̃ëñak ngwën ind nëcëtëgu ko Kaxanu iŋ, xarak ax gi ex na ɗe ga ỹandi baŋo hixënëk mondako. Në end ar lënan këŋo eñëŋënax an hixënëk mondako. Ɓarikan eyar ed këne yare exëna. 21Ngwën iŋ aŝëni ŝënik gë onënga fo amëd and këŋo racët Kaxanu gër oxaɗëp or ɓeñëŋënax aŋ. Amëd aŋo kë ɓakaw enjaran eŋ, do gë oxwën or oɓaŝ or Kaxanu ol gër ebar ro. 22Anang nang këne mëne ngwën iŋ ɗek në eŋw̃ëcar ex, në etoro ex ang asoxari ar orëw̃ fo. 23Ɓëte ɓiyi ɓër ỹana këɓo Kaxanu monjël Angoc Amënëk ɓën aw̃ëcar këne w̃ëcar nde gër ojomb odeɓi. Aŝëni ŝëni këne exo ŋata Kaxanu eyata ed yata këɓo el do gë apexa and eman endeɓi aŋ. 24Gayikwa gë eyar ed ŝot këne el fexaxën këne. Xarak ga wat këne watënde er bane yarënde in, ax bo ex na eyar: er këne watënde in ayar nde këne yare ɓëte? 25Ɓarikan angëmëne ayar këne yarënde er ɓayik ane watënde na in, aŝëni këne ŝëninde gë ekemënan. 26Ɓëte Angoc Amënëk aŋ fo këɓo rëcand gër ositara oreɓi. Gayikwa ane nangënd ex na er ỹapëk ene karande and këne ŝalerand aŋ. And këɓo xaranënd aŋ aw̃ëcar ko w̃ëcarënd do ala ax kor na eŋo tëfëteli. 27Do Kaxanu mëŋ ar kë watënd er ex gër ow̃ëkw in, aye ko nangënd er ex gër anjëlan and Angoc in. Ang këŋo ỹandi ak këɓi xaranënd ɓërëw̃ak end Kaxanu ɓën. 28Anang nang këne mëne er këɓi hi yo gër aniyan andeɓën ɓër h̃an këŋo Kaxanu ɓën, ɓër yata këɓi ang fëna baxo ak ɓën, enjekax endeɓën ex. 29Gayikwa ɓër yata këɓi ang fëna baxo ak ɓën, eni mëndëraxën gë Asëñiw̃ yata këɓi. Do Asëñiw̃ ar Kaxanu ajo mondako ko hi ikarëk iŋ gër ekun ed gë ɓëmaỹe ɓëndanjëm. 30Ɓër yata këɓi elod anëka ɓën aw̃ac w̃ac këɓi; anëngwët nëngwët këɓi eni gixën ɓër ŝenene. Ɓëte ɓër nëngwët këɓi eni gi ɓër ŝenene ɓën yël këɓi enjaran endexëm eŋ.
End aŋana and Kaxanu eŋ
31Ine këne ɓaŝe? Angëmëne gë Kaxanu ɓar këne noỹo kë hi arangoỹëra andeɓi an? 32Asëñiw̃ dëŋ seɓ këŋo ŝës ko në endeɓi, aŋo ɓeŝeli ex na toro iŋ. Ax gi ex na nde gë oyekax orexëm ol ɗek këɓo yëlëra gë Asëñiw̃ ak? 33Noỹo këɓo nagaŝandëra ɓiyi ɓër yata këɓo Kaxanu ɓën? Gaɓatak! Ɓër ŝenene hi këne gër ogës odexëm. 34Noỹo këɓo nëp? Gaɓatak! Në endeɓi ŝës ko Yesu Kërisët. Ɓëte nëmëc na, xaniw ko gër ecës do ỹëpa ko gër liw̃ ir Kaxanu ƴaŋ gër orën. Fën këɓo xaranëxënd! 35Noỹo këɓo ŝapëreli gë Afexën an ga h̃an këɓo ako? Toro iŋ nde, ba anjiỹ aŋ nde? Edixëra ed kënëɓo rixërand el nde, ba enjo eŋ nde? Oxaỹën ol nde, ba ecës el nde? Ba ecës ed mopoɗëtën gaf el nde? 36Ba h̃ata nde kë h̃ata Oñëgw Omënëk od rek:
«Ga w̃a këmi endeƴ eŋ këɓo fecexënënd ecës el key yo key
Ang opeỹ od eŋaŝ fo kënëɓo lasërand8.36 Calemoñëw̃ 44.23.»
37Ɓarikan gër ɓeŋo ɗek, ɓiyi axor xor këne. Ỹoweỹ aɓo kor na eɓo capëreli gë aŋana and Kërisët aŋ. 38Wëno mopëni fëni ke mëne ỹoweỹ ax kor na eɓo capëreli gë aŋana and h̃an këɓo aŋ: ax gi ex na ecës el, ax gi ex na aniyan aŋ, ax gi ex na omeleka ok, ax gi ex na ɓangoc ɓand wunëk ɓaŋ; ax gi ex na ɓend doro, ax gi ex na ɓend ecan, 39ax gi ex na ɓeɓër fangak ƴaŋ gër orën, ax gi ex na ɓeɓër fangak gëɗ gër ebar. Er nëcëtëgu ko Kaxanu mëŋ dëŋ in ax kor na eɓo capëreli gë aŋana andexëm aŋ, ax kor na eɓo capëreli gë aŋana and w̃asinën këɓo paɓ gë eɓar ed ɓar këne gë Yesu Kërisët, Axwën areɓi el.
9End ɓulunda ir Kaxanu eŋ
1Wëno ar ɓar këmi gër Kërisët hi këme do ɗal in këmun felënd, ame nëgwëŝënd na. Ga ke xaɗacënd Angoc Amënëk aŋ këme nangaxënënd ɓëte gër onden ondam mëne ɗal ex. 2Mbaŋ wëlandëra ke do laŋ ke ƴambënënd gër emëkw edam. 3Gayikwa aỹandi ỹandi doxe me gi wëno dëŋ ar w̃e ke, ar ŝapër këni gë Kërisët, në end ɓëmaỹe ɓëndam, end ɓela ɓër nëng iram eŋ. 4Ɓën ex Ɓëyisërayel ɓën, ɓën yata këɓi Kaxanu eni gi oɓaŝ orexëm do eni kwën enjaran endexëm eŋ, gë ɓanëkëra ɓaŋ, gë acariya aŋ, gë cale iŋ, do gë ɓeɓër ɓeƴa këɓi Kaxanu ɓela ɓën. 5Ɓën ex oɓaŝ or ɓëxarëk ɓër Isërayel ɓër yata baɓi Kaxanu ol. Gër enëng endeɓën rëw̃ këno Kërisët ala, xarak Kaxanu ir wunëk gër ɓeỹ ɗek exo. Cëkwënëŋone din ir din. Amen! 6Gayikako Ɓëŝëwif ɓëranjëm ani pex ex na ax gi ex na gayik Kaxanu axo di ex na er ɓeƴa baxo in, ax gi ex na ɗe ɗek oɓaŝ or Yakob ol hik enim enëng end Isërayel. 7Ax gi ex na ɗek ɓër ex gër andëw̃ëra and Abëraxam ɓën hik oɓaŝ orexëm. Ax gi ex na nde Kaxanu fel ɓaŋo Abëraxam: «Ɓër andëw̃ëra and Isak ɓën fo hik ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën.» 8Gër eyeƴan elo këne watënde mëne ax gi ex na ɓër ex oɓaŝ orexëm ɓën fo hik oɓaŝ or andëw̃ëra and ɓeƴa bano Abëraxam ol. 9Enimin Kaxanu ɓeƴa ɓaŋo Abëraxam mondako: «Awa ŝana nand këme ɓakaw gë doro go na, alindax Sara anëka ki rëw̃ën lëmëta9.9 Añanar 18.10-14.» 10Do mondako fo bax end ɓëŝa eŋ, oɗëmëta oki od rëw̃ kënëɓi Rebeka do gë Isak, axarëk areɓi ok. 11Ɗamana eɓi dëw̃ Rebeka do eni di enjekax ba eñëŋënax Kaxanu yata baŋo aɓat, ang fëna baxo mëŋ dëŋ ak. Iyo ala ar këŋo yata Kaxanu an aŋo yatand na në end ga ri ko ɓandixa ɓandexëm. 12Kaxanu afel fel baŋo Rebeka: «Lëmëta ixarëk in kë hi xaɗëp ir iɓeja in.» 13Ang rek oñëgw omënëk ak:
«Wëno h̃an këŋo Yakob, do ŝus këmo Esawu9.13 Añanar 25.23.»
End yata ed ɓenëng ɓecëxe eŋ
14Do gër endeƴ eŋo, ine këne reye? Osëmbak nde ex na gër Kaxanu? Ɓëtëdëŋ! 15Ga felaxën baŋo wa Moyis: «Wëno end ar ỹandi ke exe kaỹënan eŋ ke xaỹënanënd, gër ar ỹandi ke me nënga an këme nëngand9.15 Andocane 33.19.» 16Awa mëŋ ex, Kaxanu gaɓat këŋo yatand ar këŋo xaỹënan an, ax gi ex na ɗe ba ga ỹandi këŋo ala ajo, ax gi ex na ga xemëna ko. 17Oñëgw Omënëk ok rek mëne Kaxanu fel baŋo Farawoŋ: «Wëno yata ki eƴ mun mëŋ këme nëcëtaxën gër aniyan andeƴ panga indam iŋ eni nangëraxën ɓela ɓën, ebar el ɗek, ow̃ac oram ol9.17 Andocane 9.16.» 18Kaxanu axaỹënan këŋo axaỹënan ar ỹandi këŋo eŋo masin axaỹënan irexëm an këŋo w̃asinënd axaỹënan in, do ar këŋo ỹandi eŋo kemën gaf an këŋo xemënënd.
19Axor ex eƴe mëka: «Inecëŋ këɓo fedënalixënënd Kaxanu? Enimin, ala ax kor na exo ŋëp er këŋo ỹandi Kaxanu exo di in?» 20Do wëj noỹo wa hi këƴ xali kën ŝampërend gë Kaxanu? «Er ko ɓaƴënd aɓaƴ in aw̃ëka nde këŋo w̃ëkand ar këŋo ɓaƴënd an: “Inew̃a rixën këƴe mondako9.20 Esayi 29.16.” 21Aɓaƴ an axo kor ex na nde exo dind ang këŋo ỹandind gë omak ond nega ko oŋ?»
22Kaxanu aw̃asin w̃asin këɓi eɓuŋa etëm edexëm el ɓela ɓër ỹap bax eɓi wëcan oxoỹ orexëm do gë panga indexëm xali eni nemi ɓën. 23Aỹandi ỹandi baŋo ex canaya mondako ang rafëk enjaran endexëm ak gër ɓër xëñëna baxo eɓi masin axaỹënan irexëm in, ɓër xëñëna baxo eɓi yël enjaran endexëm eŋ elod gër ỹanar ɓën.
24Ata ɓiyi ex ɓër yata këɓo Kaxanu ɓën mar gër ir Ɓëŝëwif, mar gër ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif. 25Eŋo ỹëgwaxën ko Ose:
«Ɓër ax gi bana ɓulunda iram ɓën,
këmëni w̃acëɗ ɓulunda iram.
Ɓër amëni ŋan bana ɓën,
ah̃an këmëni h̃anëɗ9.25 Ose 2.25.»
26Gër ed baxo rend Kaxanu ɓela:
«Wën an gi ex na ɓëram
kënëɓi ỹana enëɓi macënd oɓaŝ or Kaxanu.
Wëno Axwën ar aniyan an9.26 Ose 2.1-3.»
27Alaw̃ënel Esayi are re baxo end ɓulunda ir Isërayel eŋ:
«Ado ɓulunda ir Isërayel in eni ñëmb yo ang oỹiñi fo, ɓëfënëpëne kë fex.
28Gayikwa, Axwën Kaxanu ɗek ko h̃ata eyeƴan edexëm el gër ebar ro, do aỹand ko ri9.28 Esayi 10.22.»
29Ɓëte are re baxo Esayi gana-gana fo:
«Kido Axwën Ar ɓenga ɓend gër orën an
axo pit bana andëw̃ëra amat gër ɓulunda ir Isërayel
ala ax ɓayi dona ang gër ɓangol ɓand Sodom gë Gomor ak9.29 Esayi 10.22-23.»
End apexa and Isërayel eŋ
30Awa ine ɓayik? Ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën, ɓër abax ŝala na eni gi ɓër ŝenene ɓën, ri këɓi Kaxanu ɓër ŝenene ga xwëta këno Yesu Kërisët. 31Xarak Ɓëŝëwif ɓër bax ŝaland eni gi ɓër ŝenene paɓ gë acariya ɓën asëkwan sëkwan këni eni tëf er rek acariya in. 32Inew̃a sëkwanaxën këni? Gayik gë ojaw̃ odeɓën ok bani ŝaland eni gi ɓër ŝenene, kwëtarëxe Kërisët. Men fokëraxën këni ekaỹ ed këɓi fokërënd ɓela el. 33Ang ỹëgw ko Esayi ak:
«Ekaỹ xwët këme na gër Siyoŋ, ed këni fokërënd ɓela el.
Ekaỹ elo këɓi reɓënd.
Ɓarikan, ar kë w̃a endexëm an din aŋo cena na.»
101Ɓëmaỹe er ỹandi ke gër emëkw edam do këmo xarand Kaxanu in, Ɓëŝëwif ɓën eni pex. 2Wëno ar nang këɓi aye kë reƴand mëne mbaŋ këno ɓalëkënalind Kaxanu, ɓari ỹoweỹ aɓi pëni ex na endexëm eŋ. 3Ɓën gë andeɓën këni ŝaland or ŝenene ol, ani nang gi ex na ba mondake ko rind Kaxanu eni gixën ɓela ɓën ɓër ŝenene gër ogës odexëm. Mondako h̃aca këni fëña ireɓën in ga seɓ këni ir Kaxanu in. 4Gayikwa Kërisët fo xorëk exo di ɗek er rek acariya and Moyis in. Mëŋ ex ar kë w̃a yo endexëm an, exo gi ar ŝenene.
End apexa and gër Kërisët eŋ
5Enimin, Moyis aỹëgw ỹëgw ko end or ŝenene or paɓ gë acariya eŋ: «Ar kë sëf ɗek er rek acariya in kë liya.» 6Ɓaxëtin ang ko yeƴanënd end or ŝenene or paɓ gë ekwëta el: «Këreƴ de na gër emëkw edeƴ, noỹo wa kë ƴe ƴaŋ gër orën?» Eŋo, epedaliw ed Kërisët ex. 7Ɓëte këreƴ de na: «Noỹo kë ŝëla gër wur ir gëɗ?» Eŋo enëcëtëgu ed Kërisët gër wur ɓëŝësëk ex. 8Ɓaxëtin ɓëte er re ko Moyis in: «Eyeƴan el gër ndeƴ ex, gër etëỹ edeƴ do gër emëkw edeƴ.» Ata eyeƴan elo ex ed ekwëta ed këmi femërand el. 9Enimin, angëmëne, gë etëỹ edeƴ el dëŋ, këƴ reƴand mëne Yesu ex Axwën an, do angëmëne gë emëkw edeƴ el, axwëta xwëta këƴ mëne Kaxanu axanin xanin këŋo gër ecës, afex këƴ fex. 10Gayikwa and ko w̃a ala gër emëkw aŋ ko hind ar ŝenene gër ogës od Kaxanu, and ko reƴa gë etëỹ edexëm aŋ ko fexënd. 11Oñëgw Omënëk ok are rek: «Ar këŋo xwëta yo Kaxanu, aŋo ƴepeli na.» 12Gër Kërisët epitëndër ax gi ex na: Aŝëwif an do gë ar ax gi ex na Aŝëwif an araɓat hi këni. Ɓiyi ɗek Axwën aɓat xwën këɓo, mëŋ anënga nënga ko gër ɗek ɓër këŋo xëland ɓën. 13Gayikwa ar kë xëla yo ow̃ac Axwën ol, afex ko fex.
14Mondake cëŋ këno xëla ar ano kwëta ex na an? Do mondake këno xwëta wëlërëxe pere endexëm eŋ? Do mondake këni wël endexëm eŋ ɓëfemëra këm? 15Do mondake kënëɓi ŝot ɓëfemëra angëmëne ala aɓi ɗaw̃ën ex na? Ang rek Oñëgw Omënëk ak: «Ɓon yek ewat ed ɓër kë ƴowënd gë eyeƴan ejekax el.» 16Ax gi ex na ɗek fo w̃a këni Atëfëtan aŋ. Gër endeƴ eŋo are re ko Alaw̃ënel Esayi: «Axwën, noỹo wa w̃ak end femëra këmi eŋ?» 17Awa ekwëta el, gër eyeƴan ed këne wëlënde kë xaniwënd do eyeƴan elo ed Kërisët ex.
18Ɓarikan me mëka: Ɓëŝëwif ɓën ani wël ex na nde? Aye wël këni, Oñëgw Omënëk ok ga rek10.18 Calemoñëw̃ 19.5:
«Ɗek ebar el wëlik oniw̃ oreɓën ol
do eyeƴan edeɓën el, xali gër lëgëra ɓela.» 19Me mëka ɓëte: Ɓulunda ir Isërayel in, afëni dëŋ nde fëni këɓi er wël këni in? Moyis ex aỹanar ar ỹëgwëk:
Aƴakëraxi këŋun ƴakëraxi në end enëng end këmun ŝëxwëndër eŋ.
«Axoỹënaya këni xoỹënaya në end ɓër ɓayik ane nang bana. 20Do Esayi ayëxw yëxw ko exo deƴa:
Gër ɓër abaxe ŝala na ŝanaya këme,
gër ɓër abax w̃ëkara na endam w̃asinaya këme10.20 Esayi 65.5.»
21Ɓarikan end Ɓëyisërayel eŋ, re ko:
«Laŋ këmëni lambacand ɓulunda in
ɓulunda iw̃ëŝik do ir xorëk ecampëre in10.21 Esayi 65.2.»
11End Ɓëyisërayel eŋ
1Awa aw̃ëka këme w̃ëkand: Kaxanu aỹaŋëta nde ỹaŋëta këɓi ɓulunda irexëm in? Adokiŋ! Wëno ɓëte Ayisërayel hi këme! ar andëw̃ëra and Abëraxam, gër ekun ed Beŋëŝame. 2Ɓër yata këɓi elod gër ỹanar ɓën aɓi ỹaŋëta ex na. An nang ex na nde Oñëgw Omënëk od rek mëne alaw̃ënel Eli arendëra rendëra baxo end Ɓëyisërayel eŋ gër Kaxanu? 3Are baxo rend: «Axwën, ɓangëɓ ɓandeƴ ɓaŋ yëlëtëra këni, ɓëlaw̃ënel ɓëreƴ ɓën law̃ kënëɓi. Wëno gaɓat ɓayik do këni ŝaland ene ɗaw̃ wëno ɓëte11.3 Añanar and ɓemun 19.18.» 4Er yaka baŋo: «Aƴ nang ex na nde ɓësoŝan owëli ocongoki lëkaya këmëni ɓër elod ani poxi ex na gër eɗaŝ ed këni w̃acënd Bahal?» 5Andamat gërëgako, afeni feni mar Ɓëyisërayel gë oyekax orexëm ol. 6Ax gi ex na ba ri këni ỹeỹ yataxën këɓi. Kido ako hi bax, oyekax or Kaxanu ol ax gido na oyekax. 7Ine këme re ɓëte? Er këni ŝaland Ɓëyisërayel in, ani cot ex na. Ɓarikan ɓër yata këɓi Kaxanu ɓën ŝotëk; ɓëŝëxen ɓën xemën këni ogaf ok. 8Eno rek Oñëgw Omënëk ok11.8 Esayi 6.9:
«Kaxanu fëɗëk onden ondeɓën oŋ,
ɓangës ɓandeɓën ɓaŋ ax watënd na
ɓanëf ɓandeɓën ɓaŋ ax wëlënd na xali doro.»
9Men rexën baxo Dafid:
«Ñambëran ind sëf këni iŋ
gilex amene gilex ebën
ed këɓi sëra eɓi kitixën Kaxanu.
10Kulëleɓi ecamëɗan el eni nemëraxën
do dëngwënëleɓi or laŋ11.10 Calemoñëw̃ 69.23.»
11Awa aw̃ëka këme w̃ëkand: Ba afokër nde fokër këni xali wëc këni or laŋ? Adokiŋ! Eŋo ax gi na gër aniyan! Ɓarikan në end amena andeɓën eŋ, ŝotaxën këni apexa aŋ, ɓenëng ɓecëxe ɓeŋ, eɓi ƴakëraxixën Ɓëŝëwif ɓën. 12Awa angëmëne gë amena andeɓën aŋ ɓetaxën këni ɓela ɓër ɓenëng ɓecëxe, angëmëne gë angwëcen andeɓën aŋ yeraxën këɓi ɓela ɓën, awa nëmëc këni ɓeta and këni ŝot Ɓëŝëwif apexa aŋ.
End apexa and ɓenëng ɓecëxe eŋ
13Wën ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën këmun rend: Wëno ex parëxanda ir Yesu in gër wën ɓenëng ɓecëxe, do mbaŋ këme rafënalind andiyen andam aŋ. 14Eɓi ƴakëraxixën ɓër enëng endam ɓën do mëŋ këni fexaxën mar, angëmëne awënd wëndëk, këme rixënënd andiyen aŋo. 15Gayikwa angëmëne eŋaw̃ëta ed h̃awëta këɓi Kaxanu Ɓëŝëwif el, hixënëk angwëlëra and mëŋ do gë ɓenëng ɓecëxe aŋ, inew̃a kë hi and këɓi ɓakan aŋ? Ax gi ex na nde ekani ed gër ecës kë hi?
16Angëmëne ɓër xwën këɓi Kaxanu elod gër ỹanar ɓën ɓëw̃ënëk exëni, ɗek ɓër yata këɓi gërëgako ɓën ɓëw̃ënëk exëni ɓëte. Angëmëne atëx aŋ Kaxanu xwënëk gë oɗëmbët ak, awa gë oɗini ak ɗek xwën ko. 17Ɓulunda ir Isërayel in ex añarëka and rëɗ ko Kaxanu aŋ, do Ɓëŝëwif ɓën exëni oɗini ok. Ɓarikan asaw̃ saw̃ ko oɗini odëmar. Do wëj ar ax gi ex na aŝëwif an, enini end añarëka amapuỹ hi këƴ, do Kaxanu ŝosali ki gër añarëka andëɗërëɗ. Gërëgako gë onomb ond kë ƴësëgund gër oɗëmbët od añarëka andëɗërëɗ oŋ këƴ nëtënd. 18Këreƴ dafënand na wëj ar ŝosali ki aŝosali fo Kaxanu an. Ga rafëna këƴ rafënand, këreƴ kwëya na mëne enini fo hi këƴ, oɗëmbët ok lëɓina ki. 19Ɓamat are këƴ re: «Ɓenini saw̃ ko Kaxanu ŝosalixën ke.» 20Ɗal ex! Ɓarikan Kaxanu asaw̃ saw̃ këɓi ɓër ex ɓenini ɓën në end oŋëpëgënan odeɓën. Do wëj ga xwëta këƴo ɓayixën këƴ gër ed ŝosali këni. Awa yëdalo Kaxanu, këreƴ dafënara na. 21Angëmëne Kaxanu asaw̃ saw̃ ko oɗini od añarëka andëɗërëɗ ok, asaw̃ ki asaw̃ wëj ɓëte. 22Nangël mëne Kaxanu anënga nënga ko, ɓëte axeỹ xeỹ ko: axeỹ xeỹ ko gër ɓër w̃endërak, do anënga nënga ko gër ndeƴ angëmëne alëkaya lëkaya këƴ onënga orexëm ol. Awa angëmëne ax gi ex na mondako, wëj ɓëte saw̃ ki saw̃. 23Angëmëne Ɓëŝëwif ɓën ani bo ex na ga këɓi h̃ëpëgënan, Kaxanu aŝot ŝot ko panga ind eɓi cosalixën gaŝëxe iŋ. 24Do angëmëne wëj ar hi bax enini end añarëka amapuỹ an Kaxanu saw̃ëgu ki do ŝosali ki gër andëɗërëɗ xarak aƴ gi ex na enini end añarëka andëɗërëɗ, nangël mëne mbaŋ këŋo sax eɓakali ed oɗini od saw̃ baxo el.
25Ɓëmaỹe, gayikwa axe ñandi ex na en nem end ŝonayak eŋo, këdi kën yëla mbaŋ reni kën. Gër ɓulunda ir Isërayel, mar axem këni xemënëk ogaf ok do mondako kë ɓayi xali eni pedër ɗek ɓër yata këɓi gër ɓenëng ɓecëxe ɓeŋ. 26Amëd aŋo fo këni fex ɗek Isërayel in; eŋo ỹëgw këni:
«Afexën an gër Siyoŋ ko xaniw.
Ɓamena ɓand ɓërandëw̃ëra and Yakob ɓaŋ ko rexët.
27Mondako kë hi eter ed këme ri gë ɓën el
and këmëni seɓan ɓeñëŋënax ɓendeɓën aŋ11.27 Esayi 27.9.»
28Eyo paɓ gë Atëfëtan aŋ, Ɓëŝëwif ɓën ahi hi këni ɓërangoỹëra and gë Kaxanu, në endewën. Ɓarikan paɓ gë eyata el, Kaxanu ah̃an h̃an këɓi në end ɓëxarëk ɓëreɓën eŋ. 29Gayikwa Kaxanu axo kanand na er ko yëlënd in ɓëte oyekax ol do gë etana edexëm el ax nëngwëtand na. 30Enimin, ang bano w̃ëŝenënd Kaxanu wën ɓenëng ɓecëxe akarëk ak, Ɓëŝëwif ɓën aw̃ëŝen këno w̃ëŝen ɓëte. Do ɓarikan gërëgako, wën aŝot ŝot kën axaỹënan ir Kaxanu in, në end emëŝ Ɓëŝëwif. 31Ɓëte andamat ex, gërëgako aw̃ëŝen këno w̃ëŝenënd Kaxanu, eŋo kaỹënanaxën Kaxanu endewën eŋ. 32Gayikwa Kaxanu dëŋ seɓ baɓi ɓenëng ɓend ɓela ɓeŋ eno mëŝenënd, eɓi masinaxën axaỹënan irexëm in.
33Ata Kaxanu ɓon raf ko, orenik orexëm ol, ɓanjëlan ɓandexëm ɓaŋ mbaŋ siw̃ëk! Er faỹ ko gër emëkw edexëm in, ang ko rind ɓeỹ ak, ala ax nangënd na. 34Enimin, ala ax gi ex na ar kë nangënd ojëlan od Axwën ok, ala ax gi ex na ar hik afelëra arexëm. 35Ala ax gi ex na ar yël këŋo ỹeỹ Kaxanu, do Mëŋ exo cena eŋo maŝën. 36Ɓeỹ ɓën ɗek gër ndexëm xaniwëk paɓ gë mëŋ hik. Enjaran eŋ mëŋ xwënëk din ir din. Amen!
12End aniyan angaŝax eŋ
1Awa ɓëmaỹe axara xara këmun, gayikako Kaxanu axaỹënan xaỹënan këŋo endewën eŋ, kemënayin eno yël ɓeman ɓendewën ɓeŋ ang ŝaɗaxa iɓëngw, iw̃ënëk, ir ko h̃an fo. Mondako ex cale ind ang ỹapëk iŋ. 2Këren ɗiyand na gër ngwën ro ang këni liyand ɓër aŋo kwëta ex na Kërisët ak. Ɓarikan teɓino Kaxanu exo nëngwët onden ondewën oŋ, eŋun pënixënënd er ỹandi këŋo en dind in: enjekax eŋ, gë er h̃an ko in do gë er ŝenene in.
3Paɓ gë oyekax or yël ke Kaxanu ol këmun felaxënënd ala kala ang hi kën ak, dindëlexo gë oxor or ekwëta ed yël këŋo Kaxanu el, këren dafënarand na. 4Enimin, ɓiyi eman emat fo ŝot këne. Ɓarikan gër eman eŋo owal odanjëm ɓarëk do wal ir ex yo gë andiyen andexëm ex. 5Awa ɓiyi ado ga ỹëmb këne, eman emat hi këne gër Kërisët do aŝosar ŝosar këne ang owal fo andeɓi reɓi aŋ. 6Ala kala gë anjëla pit hi ko, ang yël këŋo Kaxanu ak paɓ gë oyekax orexëm ol. Angëmëne ang hi këne ak ala yël këŋo na epemëra ed eyeƴan ed Kaxanu el, pemindëlexo gë ekwëta, ang rek eyeƴan elo ak. 7Angëmëne eŋo yël andiyen and edëcara ed ɓela aŋ, kemënalexo eɓi dëcarand. Angëmëne osëƴali ex, tëƴalindëleɓi ɓela ɓën. 8Ar yël këŋo ekemën ed ɓela an, kemënalexo eɓi kemënënd. Ar gë anjëla and eɓi yëlërand an, kemënalexo eɓi yëlërand ɓela ɓën gë oɓal osëm. Ar yël këŋo eɗëngweli ed ɓela el, ɗëngwelindëleɓi ŝenene. Ar yël këŋo axaỹënan an, dëcarayindëleɓi ɓela ɓën gë onënga fo.
9Aŋana andewën aŋ gilex aŋana and ɗal. Cusin eñëŋënax eŋ, do ɗëkaleŋun enjekax eŋ. 10End aŋana and gër aminëmëra and gër Yesu eŋ cëŋ, ɗëkërindën gë ow̃ëkw onëngax fo andewën rewën aŋ. Ala kala ɗëngwindëlexo gër epëɓ ed ɓoŝandaw̃. 11Kemënayindën gë oɓal osëm, këreŋun kwëlarënd na. Caleyindën gë onden onjekax, do diyenindëno Axwën an ang okaɗëp fo. 12Nëngandërayindëleŋun end er kën yarënd eŋ. Ɓuŋayindën sam en torond do caleyindën din. 13Dëcarayindënëɓi okëreceŋ ocandax ok. Mëlayayindënëɓi aye ɓëliyer ɓën.
14Calenindënëɓi ɓër këŋun rixërand ɓën, karanindënëɓi ɓenjekax, kërenëɓi karend na. 15Nëngandërayindëleŋun andamat gë ɓër këɓi nëngandërand ɓën, tesindën gë ɓër kë sesënd ɓën. 16Wëlërindën andewën rewën aŋ. Ñandiyindëleŋun en di ɓeɓër ɓak ɓën, këren yëland na wën ɓësëm hi kën. Këren yëland na ɓëte mëne wën fo ex ɓër nangërak ɓën.
17Ala këreno maŝënënd na eñëŋënax end rin këŋun eŋ. Kemënayin en dind enjekax end këni h̃an ɓela ɗek eŋ. 18Angëmëne awënd wëndëk, diyindën gë oxor orewën ol en cotaxën angwëlëra and gë ɓela ɗek aŋ. 19Wën ɓëmaỹe ɓënd ke ɓalënd mbaŋ ɓëŋo këren kitindën na gë andewën ɓeỹ ɓën. Ɓarikan teɓënino Kaxanu oxoỹ ol, gayikwa aỹëgw ỹëgw këni:
«Wëno ki w̃aŝan!
Wëno kë w̃aŝënd eñëŋënax end këni rind eŋ, re ko Axwën an12.19 Acariyakinëm 32.35.»
20Ɓëte are re ko: «Angëmëne ar xoỹër këŋun an xor këŋo enjo eŋ, yëlëlo er ko ƴamb in. Angëmëne men sel këŋo, yëlëlo exo ceɓ. Angëmëne mondako këƴ rind ata këŋo hi nangëde oyen or gë xoɗux xoɓ këƴ gër gaf irexëm12.20 Andorenik 25.21-22.» 21Bëñal eñëŋënax eŋ gë enjekax eŋ, ɓari kërexi bëña na ecëñëxët eñëŋënax eŋ.
13End epëɓ ed ɓëlëngw eŋ
1Ala kala pëɓindëleɓi ɓëlëngw ɓën gayik alëngw ar ex yo Kaxanu yël këŋo olëngw ol. Ɓëlëngw ɓër hik yo, Kaxanu këɓi yëlënd owun ol. 2Gayikako mëŋ rëpënëk owun ol, ar këŋo xeƴënd olëngw an anëka këŋo w̃ëŝenënd Kaxanu. Ɓër kë h̃ëpënd eŋo ɓën awa Kaxanu anëp këɓi nëp. 3Enimin, angëmëne enjekax këƴ rind, ɓemun ɓeŋ ani gi ex na monjëda. Ɓarikan angëmëne eñëŋënax këƴ rind, yëdalëɓi. Ba këreƴo yëdand na alëngw an nde ỹandi ki? Awa diyind enjekax eŋ ata ko h̃an endeƴ eŋ 4gayik mëŋ ariyenin and Kaxanu hi ko eƴ dixënënd enjekax eŋ. Ɓari angëmëne eñëŋënax eŋ këƴ rind, yëdalo alëngw an gayik ax gi ex na mama fo ŝot ko ojaw̃ od exi kaɗac gë aƴambën in. Enimin, Kaxanu fana këŋo exo gi ariyenin ar Kaxanu gër ekaɗac ed ar kë rind eñëŋënax yo. 5Mëŋ ex, aỹap ỹapëk eƴëɓi pëɓ ɓëlëngw ɓën, xarak ax gi ex na këdi ki xoỹën Kaxanu fo, ɓarikan ga nang këƴ mondako ỹapëk eƴ dind.
6Gayikako ɓëriyenin ɓër gofërëne ɓën, Kaxanu këno riyeninënd mëŋ kën w̃eɗaxënënd ŝagale in. 7Awa maŝino ala kala er ỹapëk eno maŝ in: meɗënino ŝagale in ar ỹapëk exo kana an; ar ỹapëk eno cos ỹeỹ an, cosino; ar ỹapëk eno yëda an, yëdayino; ar ỹapëk eno pëɓ an, pëɓino.
End eɓalër eŋ
8Ala këren ɓayir na ỹeỹ ang ax gi ex na eɓalër ed andewën rewën el. Ar h̃an këŋo aŝandaw̃ aŋ anëka h̃ata ko er rek acariya in. 9Enimin, ɓapela ɓaŋo: «Ax gi ex na mondi orekar ol, ax gi ex na monaw̃, ax gi ex na mondeka, ax gi ex na moñandi er xwën ko aŝandax in» do gë ɗek ɓand ɓayik ɓaŋ, gër eyeƴan elo ɓarëk: «Ɓalindëlexi end aŝandax eŋ ang ki ɓalënd end gaf ireƴ ak.» 10Ar këŋo ɓalënd end aŝandaw̃ eŋ aŋo menan na: aŋana aŋ kë h̃atand er rek acariya in.
End omakaw ond Kërisët eŋ
11Ɓalëkënaliyindën nëmëc ɓakey ɓaŋo gayikako anang nang kën ɓeɓër këne liyande gë okey oko ɓën: anëka h̃atëguk apëxëd and en nëngëta gër akwëɗ aŋ. Elod ga xwëta kënëŋone Kërisët, gërëgako xurik ex taxëgu akey and kë h̃ata apexa andeɓi aŋ. 12Anëka w̃ëɗëk mbaŋ, gogo kë xey. Awa teɓëne ɓetëmbak ɓend këne rinde gër ecamëɗan ɓeŋ, do cuɗane ang acuɗ fo oỹënga or emer or angoɓen oŋ. 13Ɗiyandëne ŝenene, gë end këne ŝonënde këm. Kwëỹëtane ekureliran el, gë oŝeɓ ol, gë asëk alakirand fo in, gë eñac eŋ, gë ɓatakëra ɓaŋ, do gë oƴakëraxi ol. 14Matino Axwën Yesu Kërisët do din këren teɓ na eŋun ɗëngwëna oñandi od eman ok këdi kën wata ɓend këŋo eman nënganënënd ɓeŋ.
14End enëpër eŋ
1Mëlayayindëno aye ar sitarak gër ekwëta an, gë ecampëre këm. 2Gako ang hi kën ako, ar xemëk gër ekwëta an afëni fëni këŋo mëne mëŋ axor ko xor exo ƴamb ɓeỹ ɗek. Ɓarikan ar sitarak an, ɓeɓëlëg ɓër wicëgu këni në andëɗa fo ko xor exo ƴamb, ax gi ex na ɓeỹ ɗek. 3Ar kë ƴambënd ɓeỹ ɗek an, këreŋo cus na ar ɓayik ax ƴambënd na an. Do ar ax ƴambënd na an këreŋo nëp na ar kë ƴambënd ɓeỹ ɗek an gayik Kaxanu ɓën tak ɓëxi w̃ëlaya këɓi. 4Wëj noỹo wa hi këƴ mëŋ këƴo nëpaxënënd ariyenin ir ala an? Xwëŝa ko gër andiyen ba wëc ko, Axwën arexëm an nangëk. Do axwëŝa wa ko xwëŝa gayik Axwën an axor ko xor eŋo kwëŝan.
5Ang hi kën ako, aɓat exo yëland akey exëna and xucak ex këɓën, ajo exo yëland ɗek gwër fo xëɓënëk, ala kala paỹëlexo gër emëkw edexëm ang ko yëland ak! 6Ar këŋo xëɓënanënd nëmëc ɓakey ɓandëmar an, eŋo pëɓaxën Axwën an ko rixënënd mondako. Ar kë ƴambënd ɓeỹ ɗek an, në end Axwën ko ƴambaxënënd gayik aŝëkwa këŋo ŝëkwand Kaxanu. Ar ɓayik ax ƴambënd na an, në end Axwën ɓayik axo ƴambëxënënd na gayik mëŋ ɓëte aŝëkwa këŋo ŝëkwand Kaxanu. 7Enimin, gaɓatak ax ɗiyand na në end gaf irexëm fo. Ɓëte gaɓatak ax cësënd na në end gaf irexëm fo. 8Angëmëne aliya këne liyande, në end Axwën këne liyande do angëmëne aŝës këne ŝësënde në end Axwën këne ŝësënde. Awa këne liyande ba këne ŝësënde, mëŋ xwën këɓo. 9Angëmëne Kërisët aŝës ŝës baxo do xani ko gër ecës, exo gixën Axwën ar ɓëŝësëk do ɓëɓëngw rixën ko mondako. 10Mëŋ ex wëj ine këƴo nëpaxënënd imaỹe indeƴ iŋ? Wëj ine cëŋ këƴo ŝusaxënënd imaỹe indeƴ iŋ? Enimin akey amat, ɓiyi ɗek ayaka këne yakaye gër kiti ind Kaxanu eɓo kitixën. 11Ga ỹëgw këni:
«Wëno Axwën aniyan an rek,
ɓela ɓën ɗek afoxi këni foxi gër lëngw iram
do ala kala gë eyeƴan ed enëng endexëm el,
ko ỹana eŋo ɗuwand Kaxanu14.11 Esayi 45.23!»
12Mondako këne yakaye aɓat aɓat gër lëngw ir Kaxanu ene deƴaxëne ba mondake bane liyande.
End eɗënan ed eñëŋënax aɓinëx eŋ
13Awa kërene kitirënde na andeɓi reɓi aŋ. Ɓarikan calayindën en kwëỹëta edi ed er këŋo lënan eñëŋënax imaỹe indewën iŋ, do exo ɗif. 14Wëno aye nang këme do fëni ke ga ɓar këmi gë Axwën Yesu, mëne eƴamb eƴamb eɓuyaraxik ax gi ex na. Ɓarikan angëmëne ala exëna ar kë yëland er hi bax exo ƴamb in eɓuyaraxik ex, awa eɓuyaraxik ex gër ndexëm, kërexo ƴambëɗ na. 15Angëmëne në end eƴamb ƴamb këƴëŋo ŝëndënënd imaỹe indeƴ iŋ, awa aƴo masinënd na mëne aɓal ki ɓalënd endexëm eŋ. Këreƴëŋo nemin na imaỹe indeƴ iŋ në end er këƴ ƴambënd, xarak Kërisët në endexëm ŝës ko ɓëte. 16Awa angëmëne ɓoŝandax arena kënun rena, këren ƴambënd na eƴamb ƴamb ed kën yëland wën ejekax ex. 17Enimin owun or Kaxanu ol ex, end or ŝenene ex, gë end oɓetak ex, do gë end onënga paɓ gë Angoc Amënëk aŋ, ax gi ex na end eƴamb ƴamb, ba eŝeɓ-ceɓ. 18Gayikwa ar këŋo sëfënd mondako Kërisët ang xaɗëp fo an, Kaxanu anëngan këŋo nënganënd endexëm eŋ do ɓëte ɓela ɓën anëngan këɓi nënganënd endexëm eŋ.
19Awa calandëne ene diye er këɓo w̃ëlanëgu aketëxeta in do gë er këɓo xemën gër ekwëta ed Kaxanu andeɓi reɓi in. 20Wëj këreƴ nëxen na andiyen and Kaxanu aŋ në end eƴamb ƴamb. Ɗal ex mëne eƴamb ƴamb ir ex yo emënëk ex, ɓari ax ye ex na eɗënan ed ala eñëŋënax el në end eƴamb ƴamb el. 21Aye yek ekwëỹëta ed ɗek er këŋo lënan eñëŋënax imaỹe indeƴ iŋ, hik ỹas, hik ngoƴ do gë ɗek ɓeɓër ɓayik ɓën. 22Ekwëta ed ŝot këƴ gër emëkw edeƴ el, ɓayilexi wëj fo gër lëngw ir Kaxanu. Nëngandërayindëleŋo ar ɓayik ax nëpayand na mëŋ dëŋ an gër ɓeɓër ko sanand exo ƴamb ɓën. 23Ɓarikan ar këŋo h̃ëpëgënanënd an, anëp nëp këno gayik er ko rind in ax gi ex er gër ekwëta. Xarak ɗek er ɓayik ax gi ex na er gë ekwëta in, eñëŋënax ex.
15End aminëmëra and gër Kërisët eŋ
1Ɓëmaỹe, ɓiyi ɓër xem këne gër ekwëta ɓën, aỹap ỹapëk enëɓe ɓuŋanënde ɓëmaỹe ɓënd sitarak ɓëŋ, kërene calande na er këɓo nënganënd ɓiyi fo in. 2Ang hi këne ak, ala kala calayindëlexo exo dind er këŋo nëngan aŝandaw̃ in, er yek do kë xemënënd gër ekwëta in. 3Enimin, Kërisët abaxo ŝala na exo di er këŋo nënganënd mëŋ fo in. Ax gi ex na nde endexëm eŋ aỹëgw ỹëgw këni:
«Ocir od ɓër baxi ŝirënd ok,
wëno bane ŝirënd15.3 Calemoñëw̃ 69.10?»
4Gayikwa ɗek er ỹëgw këni gër akarëk in, ɓiyi këɓo sëƴalind, ene cotaxëne er këne yarënde in, gë ekemëna do gë ekapina ed këɓo yëlënd Oñëgw Omënëk el. 5Kaxanu, mëŋ ar këŋun rëcand en kemaxën do en kapinaxën an, këŋun yëlënd angwëlëra aŋ andewën rewën ang këŋo ỹapanënd Yesu Kërisët ak. 6Ata mondako këŋun xet wën ɗek do eno cëkwënd gë oniw̃ oɓat Kaxanu, Sëm ir Yesu Kërisët, Axwën areɓi an!
End Atëfëtan aŋ gër ɓenëng ɗek eŋ
7Awa mëlayarin wën ɓëte ang w̃ëlaya këŋun Kërisët ak në end enjaran end Kaxanu na. 8Ga re këme Kërisët ƴow bax hi ko ariyenin ar Ɓëŝëwif do h̃ata ko ɓeɓër ɓeƴa baɓi Kaxanu ɓëxarëk ɓëreɓën ɓën ex watixën ɗal ir Kaxanu in. 9Ɓëte aƴow ƴow baxo në end ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif eno ɗuwaxën Kaxanu në end axaỹënan irexëm ang rek Oñëgw Omënëk ak:
«Mëŋ ex, aŝëkw këmi ỹana mi cëkwënd gër Amara and ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif
do ayas këme yas ow̃ac oreƴ ol15.9 Acariyakinëm 32.43.»
10Are re rek ɓëte:
«Wën ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën,
nëngandërayindëleŋun gë ɓër ex ɓulunda ir Kaxanu ɓën!» 11Do ɓëte:
«Cëkwindëno Axwën an wën ɗek ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën!
Ɓenëng ɓend ɓela ɓeŋ ɗek cëkwindëleno15.11 Calemoñëw̃ 117.1.»
12Aỹëgw ỹëgw ko ɓëte alaw̃ënel Esayi:
«Arandëw̃ëra and Isayi an kë ŝanayaw
Axani ko xani eɓi kaɗac ɓër ɓenëng ɓecëxe,
Do ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën,
ayar këni ỹana eni yarënd endexëm eŋ15.12 Esayi 11.1, 10.»
13Awa Kaxanu, mëŋ ar këno yarënd an, yëlëleŋun onënga ol gë oɓetak or ex yo ga xwëta këno ako. Do ang kën yarënd ak ɓaŝërël ex gë panga ind Angoc Amënëk iŋ!
End andiyen and Pol eŋ
14Endewën eŋ cëŋ ɓëmaỹe, mo pëni fëni ke mëne gër ow̃ëkw orewën oyekax, gë orenik lëɓëk do mëne axor kën xor en pelërënd andewën rewën aŋ. 15Ɓarikan gër ɓend mar, ayëxw yëxw këme ɗe mun ñëgwënëli mun kwitanaxën ɓend nang kën anang dëŋ. Mondako ỹëgwënëli këmun gayik wëno Kaxanu yata ke gë oyekax orexëm ol 16me gi ariyenin ar Yesu Kërisët gër ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif. Axemëna xemëna këme ɗe gër andiyen aŋo, gër epemëra ed Atëfëtan and Kaxanu. Mondako këni yëlayaxën gër ndexëm ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën ang ŝaɗaxa ir këŋo nëngan, ŝaɗaxa ir ko w̃ënën Angoc Amënëk fo. 17Awa ga ɓar këmi gë Yesu Kërisët këme xoraxënënd me cëkwaya në end andiyen and këmo rinënd Kaxanu na. 18Kërisët kë riyenind paɓ gë wëno eni maxën end Kaxanu eŋ ɓela ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën, ỹoweỹ ame yëxw na me deƴa mëne wëno rik gë andam. Ata gë eyeƴan ed bamëni felënd el do gë er bame rind in riyeni ko 19gë panga ind Angoc Amënëk iŋ, mëŋ bax w̃asinayaxënënd ɓecarax do gë ɓërëcaxik. Ga ỹanaw këme gër Yerusalem xali h̃atëgu këme gër ebar ed Iliri, asëfëtan sëfëtandëraw këmëni ɓela ɓën Atëfëtan and Kërisët aŋ. 20Mbaŋ xemëna këme enangën ed Atëfëtan el gër ed ɓayik elod ani wël bana end Kërisët. Mondako riyeni këme këdi këme ɓëteli edëɗa ed ala aŝëxe. 21Mondako rek Oñëgw Omënëk ok:
«Awël këni wël ɓër anëɓi tëfëtan bana ɓën,
Afëni këɓi fëni ɓër elod ani wël bana endexëm ɓën15.21 Esayi 52.15.»
22Në end andiyen aŋo ɓayik ame korëli ex na ɓakëlëbëd ɓandanjëm mun nëngali. 23Ɓarikan gërëgako, në er këme riyeni ax bo ex na gër owar oŋo, do ɓëniy rik elod ga ỹandi ke xali me ƴeli gër ndewën. 24And këme ƴend ond gër ebar ed Esëpañ aŋ, yëla këme awatër këne watëre me kucaxënëx. And këɓo xeyëra ɓakey do exe nëngandëra tëkër na gër ndewën aŋ, ata laŋëtax done.
25Ɓarikan gërëgako në eƴe me gër Yerusalem, okëreceŋ od fën ok këmëni w̃ëlanënd ỹeỹ. 26Enimin, ɓëmaỹe ɓënd gër ɓamara ɓand gër owar or Masedëwan do gë Akayi ɓëŋ ɓarëndërëk koɗi enëɓi dëcaxën ɓëw̃ënëk ɓër xaỹënëk gër Amara and Yerusalem ɓën. 27Moñandi ỹandi baɓi eni di eŋo, do aỹap ỹapëk enëɓi dëca mondako. Gayikwa angëmëne ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën aŝot ŝot këni apexa aŋ, aỹap ỹapëk enëɓi dëcarand Ɓëŝëwif ɓën gë napul ir gër ngwën ro ir ŝot këni in. 28Wëno and këmëni fëxwën olaw̃ën olo aŋ, aŝapali këme ŝapali gër ndewën and këme xani ond gër ebar ed Esëpañ aŋ. 29Anang nang këme mëne and këme ƴeli ene watëre aŋ, oyekax osëm or Kërisët këmun w̃ëlanëli.
30Ɓarikan axara xara këmun, ɓëmaỹe, gë Axwën Yesu Kërisët do gë aŋana and Angoc Amënëk aŋ, kemënayin en calend ang ɓër okaxër fo, do karanindëne oyekax ol gër Kaxanu. 31Karayindëno exe dacët gër otaxan od Ɓëŝëwif ɓër ax ma ex na end Kërisët gër ebar ed Yude ɓën këdi këne sëra. Karanine ene kaca ŝenene fo okëreceŋ od gër Yerusalem ok, do eni kana gë onënga fo andiyen and oyël or këmëni w̃ëlanënd aŋ. 32And kë hi mondako aŋ fo këme xor me ƴeli gër ndewën gë onënga fo, angëmëne aw̃a w̃a ko Kaxanu me teyëtaxëɗ ɓakey. 33Awa Kaxanu yëlëleŋun oɓetak orexëm ol wën ɗek! Amen!
16Ecëmar el
1Anëka këmo law̃ënëlind gër ndewën Febe, imaỹe indeɓi ind ex jakër isoxari gër Amara and gër Saŋëkëre iŋ. 2Mëlayayino ŝenene në end Axwën ang kënëɓi w̃ëlayand ɓëw̃ënëk ak. Giyin ɓëw̃elëk ɓër eno dëcara gër er këŋo ɓal yo gayik mëŋ mbaŋ këɓi rëcarand ɓëmaỹe ɓëndanjëm, ado wëno dëŋ mbaŋ ke rëcarand.
3Cëmayinëɓi Përisëka gë icën indexëm iŋ Akilas, ɓër ɓar këmi andiyen and Yesu Kërisët ɓën. 4Ɓën ex ɓër fece këɓi ecës eni pexënaxën aniyan andam ɓën. Ɗek ɓamara ɓand ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓaŋ këɓi ŝëkwand, ax gi ex na wëno fo. 5Cëmayinëɓi ɓëte ɓër gër Amara and gër iciw̃ ind Akilas gë Përisëka ɓën. Cëmayino lawo iram Epayinetos, ar pëlot gër yomb iram an, ar hik eɗaŋ eñanar ed xana ko Kërisët gër ebar ed Asi el. 6Cëmayino Mari, mëŋ mbaŋ riyenin këŋun. 7Cëmayinëɓi ɓëram ɓën, ɓër fëra banëɓo në ereɓat ɓën: Andëronikos do gë Yuniyas. Ɓën mbaŋ wëli këni gër oparëxanda gër andiyen and Axwën, do ɓën lëngwëtëk gë wëno gër oxëreceŋ. 8Cëmayino Ampëliyatos, ar ke ɓalënd mbaŋ ga ɓar këmi gër Axwën an. 9Cëmayino Irëbeŋ, ar ɓar këmi gër andiyen and Kërisët an. Cëmayino ɓëte Esëtakis, lawo ir ke ɓalënd mbaŋ in. 10Cëmayino Apeles, gër aniyan andexëm ŝanayak mëne and xwëta këŋo dëŋ ex Kërisët. Cëmayinëɓi ɓër gër ekun ed Arisëtobul ɓën. 11Cëmayino Erodiyoŋ, aram an. Cëmayinëɓi ɓërëw̃ak end Axwën gër ekun ed Narësis ɓën. 12Cëmayinëɓi Tërifena gë Tërifosa, ɓëmaỹe ɓëtoxari ɓëndam ɓënd riyenin këŋo mbaŋ Axwën ɓëŋ. Cëmayino Perësid, imaỹe itoxari ind ex pëlot gër yomb iram iŋ, mëŋ ɓëte mbaŋ xemëna ko gër andiyen and Axwën. 13Cëmayinëɓi Rufos, ar yata këŋo Axwën an, do gë nëm irexëm ir w̃ëlaya baxe wëno ang itox indexëm ak. 14Cëmayinëɓi Aseŋëkëritos, gë Fëlegoŋ, gë Erëmes, gë Patërobas, gë Erëman, do gë ɓëmaỹe ɓënd hi këni në er eɓat ɓëŋ. 15Cëmayinëɓi Filologos, gë Yuliya, gë Nereya, gë iminëm itoxari indexëm iŋ, gë Olumëpas, do gë ɗek ɓëmaỹe ɓënd exëni Amara amat ɓëŋ. 16Awa cëmarin andewën rewën aŋ, do en megarëra ang ɓëmaỹe ɓënd acël amat fo gayik okëreceŋ hi kën. Ɓamara ɓand Kërisët ɓaŋ ɗek këŋun ŝëmand.
Ɓapela ɓapelatar ɓaŋ
17Ɓëmaỹe axara xara këmun, titinalindënëɓi ɓëxapëndër ɓën, gë ɓër kë lënanënd eñëŋënax ɓën, do gë ɓër kë ŝembëtënd er kënun sëƴalind ɓën, kwëỹëtayinëɓi. 18Gayikwa ɓërako rako ɓën okaɗëp od ɓacël ɓandeɓën fo hi këni, ani gi ex na okaɗëp od Kërisët, Axwën areɓi an. Ɓarikan gë oyeƴan onëngax oŋ kënëɓi yifand ɓër gë onden ond ŝenene ɓën. 19Ɓarikan wën, ɓela ɗek nangërak mëne mbaŋ këno ɓaxëtënënd Axwën an. Ata wëno ɗek ke nënganënd endewën eŋ. Ɓarikan ỹandi ỹandi ke en gi gë orenik or en tëfaxënënd ɓenjekax ɓeŋ, do en kwëỹëtaxënënd ɗek ɓeñëŋënax ɓeŋ. 20Nangin mëne Kaxanu, mëŋ ar kë yëlënd oɓetak an, gogo këŋo lat Sindan ɗila gër osapar orewën. Yesu Kërisët, Axwën areɓi an, yëlëleŋun oyekax orexëm ol!
21Timote, ar ɓar këmi andiyen and Kërisët an këŋun ŝëmand. Aŝëma kënun ŝëmand ɓëte ɓëram ɓën: Lusiyos, gë Yasoŋ, do gë Sosipater. 22Wëno Terëtiyos, aỹëgw an këŋun, ŝëmand wën ɓër ɓar këne gër Axwën ɓën. 23-24Aŝëma këŋun ŝëmand Gayiyos, axwën iciw̃ ind gër ed hi këme an, do gë ɓër gër Amara and gër ndeɓën ɓën. Aŝëma këŋun ŝëmand ɓëte Erasët, aw̃ëxëta ar koɗi ir angol an, do gë imaỹe ind këno w̃acënd Karëtos iŋ.
Cale ipelatar iŋ
25Ɗuwanëŋone Kaxanu, mëŋ ar xorëk eŋun kemën an, ang këme femërand Atëfëtan and Yesu Kërisët ak, ang ex enang ecarax end ŝon baxo Kaxanu elod ga ỹanak aniyan ak. 26Ɓarikan gërëgako, ecarax eŋo ŝanayak paɓ gë Oñëgw od ɓëlaw̃ënel ok, ang baɓi felënd Kaxanu ak, mëŋ ar hik din aŋ, enëɓi nangëndëra ɓela ɓën. Mondako ri ko eno kwëtaxën, do eno tëfaxën ɓenëng ɓeŋ ɗek. 27Awa Kaxanu, mëŋ ar ex gaɓat ar gë orenik an, kwënëlexo din ir din enjaran eŋ paɓ gë er ri ko Yesu Kërisët in! Amen!