Atëfëtan and Yesu ang ỹëgw ko Marëk

Lilaya in

Akayëta aŋo ro, Marëk ỹëgwëk. Areƴa reƴa ko mëne Yesu afakën baɓi fakënënd ɓëŝëxwëra ɓën, anëcët baɓi nëcëtënd ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ gër ɓela. Yesu er ỹandi baŋo ɓela ɓën eni kwëta eyeƴan edexëm el, xarak ax gi ex na në end ɓecarax ɓend baxo rind. Ɓëŝëwif ɓën aɓarër bani ɓarërënd ɓamëxwër ɓamëxwër do bano sëfarand Yesu gër oɓaxët. Ɓari ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif ɓën ani ma bana eno kwëta. Aŝala bani ŝaland ang këni ri eno ɗaw̃axën ak. Akey amat sëra këno Yesu do lëxw këno gër Pilat, axiti ar w̃a bax eno ɗaw̃ mopika në kërëwa an. Ado ga soro ko xali gër ecës, Yesu xorëk ecës el do gë ɗek ɓeɓër ex gë panga ind Eñëŋënax ɓën. Er ex gër akayëta in:

End epemëra ed Ŝaŋ Batis eŋ: 1.1-8.

End xoɓuyi do gë atëƴ and Yesu eŋ: 1.9-13.

End andiyen and Yesu gër ebar ed Galile eŋ: 1.14–9.50.

End ɗamana ir Yesu elod gër Galile xali gër Yerusalem eŋ: 10.1-52.

End toro do gë ecës ed Yesu eŋ: 11.1–15.47.

End okani ond Yesu gër ecës eŋ: 16.1-8.

End ang ŝanayaxën baɓi Yesu ɓësëfan ɓërexëm eŋ: 16.9-20.

1

End epemëra ed Ŝaŋ Batis eŋ

1Mondako ỹanak Atëfëtan and Yesu Kërisët, Asëñiw̃ ar Kaxanu an. 2Ang ỹëgw ko alaw̃ënel Esayi ak: «Nëkoɗ arolaw̃ën aram an këmo lëngwalilind gër ngwën exi ŋacan fëña in. 3Mëŋ kë xeỹënd gër ladawe:

“Mëxwëtin fëña ir Axwën in!

Ɗebëtin opëña odexëm ok1.3 Esayi 40.3.”»

4Ata ŝanayaw ko gër ladawe Ŝaŋ Batis, ar baɓi ɓuyind ɓela an. Afem baxo femënd gër ɓela eni nëngwët ola oreɓën ol, eɓi ɓuyixën do eni cotaxën eteɓan ed ɓeñëŋënax ɓendeɓën el. 5Ɓela ɓën ɗek ebar ed Yude el do gë ɗek Ɓëyerusalem ɓën aƴe bani ƴend gër ndexëm eɓi ɓuyi polo gër yeɓ ir Yurëdeŋ and këni fut poyoma ɓeñëŋënax ɓendexëm aŋ. 6Ŝaŋ Batis, acuɗ and omban ond gelemba baxo ŝuɗand do baxo xapand enar gër edum. Owure baɓi ƴambënd do gë dingën iɓapuỹ. 7Mondako baxo femërand: «Ar xuca ke panga kë ƴowënd na. Ado wëno axe ñap ex na me dëngw do me pët ogux od ɓapeɗ ɓandexëm ok. 8Wëno gë men këmun ɓuyind, ɓarikan mëŋ këŋun ỹana eŋun ɓuyind gë Angoc Amënëk aŋ.»

End xoɓuyi or Yesu eŋ

9Angwën aŋo, xaniw baxo Yesu gër Nasaret, gër ebar ed Galile, do ƴow ko na eŋo ɓuyi Ŝaŋ Batis polo gër Yurëdeŋ. 10And baxo ŝëpëtand aŋ, Yesu wat ko fol orën ol do Angoc Amënëk aŋ ga ko fedaw ang eɗëxwëte epeŝax fo xali lapaxën këŋo.11Wëlik oniw̃ gër orën: «Wëj ex Asëñiw̃ aram an! Wëj ex pëlot gër yomb iram do wëno mbaŋ ke ɓalënd endeƴ eŋ.»

12Ataŋ Angoc Amënëk aŋ w̃ëla këŋo Yesu gër ladawe. 13Fën rix baxo ɓakey ofëxw onax do Sindan in axacëra baŋo xacërand eŋo naŋët Yesu. Yesu ŝit gër ow̃acar hi baxo do omeleka baŋo rëcarand.

End ɓësëfan ɓënax ɓëỹanar ɓër Yesu eŋ

14Yesu ɓaka ko gër ebar ed Galile and fëra këno Ŝaŋ Batis aŋ do ko femëraxënd Atëfëtan and Kaxanu aŋ. 15Er baxo rend: «Anëka h̃atëguk owun or Kaxanu ol, nëngwëtin ola orewën ol, kwëtayin Atëfëtan aŋ.»

16Akey amat, Yesu ga ko sëfa ɓëŋa ir anjer and gër Galile in, wat këɓi ɓër gë aɓinëm, Simoŋ gë Andëre ga këni lapëra gë owën oreɓën oŋ. Ɓëŝëpët ɓër oxan ebani. 17Ata re ko Yesu: «Wën tëfëgune tan mun di ɓëɓar ɓër ɓela.» 18Ataŋ seɓ këni owën oreɓën oŋ do kwël sëf këno. 19Yesu ƴe ko ɓëte imbaɗ, wat këɓi ɓëte polo në ikuluŋ, Ŝak asëñiw̃ ar Sebede, do gë aɓinëm Ŝaŋ, ga këni w̃ëxëtëra owën oreɓën oŋ.20Ataŋ w̃ac këɓi kwël sëf këno. Seɓ kënëɓi na Sebede, sëm ireɓën do gë ɓëriyenin ɓën polo gër ikuluŋ.

End ar gë ɓëyël eŋ

21Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën h̃at këni gër Kafarënawum. Ata yatir akey and eteyëta, Yesu ƴe ko gër aciw̃ acaleya and Ɓëŝëwif, do këɓi sëƴalirand end Kaxanu eŋ. 22Mbaŋ baɓi ŝaranënd ɓër baŋo ɓaxëtënd ang ko sëƴalind ak ɓën gayik gë or gapak baxo yeƴanënd. Osëƴali orexëm ol ax mëndër bana gë or ɓëŝalen ɓëreɓën ol. 23Ata fedëk yatijo, Aŝëwif ar gë angoc añëŋënax ƴow bax na gër aciw̃ acaleya aŋo. And wat këŋo Yesu aŋ, ala ajo ỹana ko ko xeỹënd: 24«Inew̃a këƴ ŝaland Yesu Iɓënasaret? Ba eƴëɓo nemin nde ƴow këƴ? Anang wa nang këme mëne wëj ex Aw̃ënëk ar xaniwëk gër Kaxanu an!» 25Ata Yesu xeỹënaxën këŋo angoc añëŋënax aŋ: «Xey wëj cësinal! Canël gër ala ajo!» 26Angoc añëŋënax aŋ ỹëngëndëra këno ala ajo, h̃erën këno xali do kwël ŝan ko. 27Ɗek ɓër ƴowëraw bax gër cale yatijo ɓën ŝarandëra këɓi xali xurik. Ata këni w̃ëkarënd: «Inew̃a ex eŋo? Osëƴali oxaŝax, or gapak nde h̃atënëgu këɓo? Yama ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ ga këɓi xeỹanënd nde gë panga do këni rind er re ko in!» 28Ata wëlik ow̃ac or Yesu ol ɗek ebar ed Galile el.

End Yesu do gë ɓëŝëxwëra ɓëranjëm eŋ

29Ga ŝan këni gër aciw̃ acaleya, Yesu gë Ŝak do gë Ŝaŋ sëfër këni gër iciw̃ ind Simoŋ do gë Andëre. 30Sëk këno aỹaraw̃ isoxari ar Simoŋ ga ŝëxw këŋo. Fel këno ataŋ Yesu. 31Yesu ga sëka këŋo, lëk këŋo gër ataxan. Ata xoc këŋo ataŋ acëxwël aŋ do xani ko eɓi ɗëɓa. 32Genëka ga ŝëlak eñan eŋ, w̃ëlaraw kënëɓi gër Yesu ɗek ɓëŝëxwëra ɓën do ɓër gë ɓëyël ɓën. 33Angol aŋ ɗek ɓarërëgu këni gër ebët ed iciw̃ ind Simoŋ ɓën. 34Yesu fakëndëra këɓi ɓëranjëm. Ata oŝëxwëra or ex yo bani fakënd. Anëcët nëcët baɓi ɓëte ɓëyël ɓëranjëm gër ɓela, abaɓi seɓ na eni yeƴan gayik aye nang bano.

End Yesu gër ebar ed Galile eŋ

35Në ecan ijo, mëɗ-mëɗ fo ɓayi bax ga xani ko Yesu do nacëta ko exo calex. 36Ata Simoŋ, gë ɓoŝandaw̃ këno ŝalarand. 37And wat këno aŋ, re këni: «Ɓela ɓën ɗek wëj fo këni ŝaland!» 38Ɓarikan Yesu yaka këɓi: «Ƴene gër ɓëngol ɓënd ler ro, me pemërax end Kaxanu eŋ gayik në eŋo ƴowaxënëgu këme.» 39Mondako baxo sëfërand ebar ed Galile el, gër ed ex yo, do baxo femërand end Kaxanu eŋ gër ɓaciw̃ ɓacaleya. Ɓëte anëcët baɓi nëcëtënd ɓëyël ɓën gër ɓela.

End ala ar gë ameỹ eŋ

40Akey amat, ar gë ameỹ sëka baŋo na Yesu. Ga foxi ko, xara këŋo: «Angëmëne aỹandi ỹandi ki, axor këƴ xor eƴe mënën me pak!» 41Ga xaỹënan këŋo Yesu, h̃ëmba këŋo do re ko: «Aỹandi ỹandi ke, mënël!» 42Ameỹ aŋ ŝan këŋo ataŋ do kwël w̃ën ko. 43Ata Yesu ga këŋo xëŋa, re ko: 44«Cësinalil ɗe endeƴ eŋo. Yel exi nëkonëx aŝaɗaxan an. Do diyiɗ ŝaɗaxa ir angunëtan in ang re ko Moyis ak, mëŋ këni nangëraxën ɓela ɓën osede oreƴ ol.» 45Ɓarikan ala ajo, sam ga ŝapër këni na, ỹana ko ko reƴarand gër ed ko ƴe yo mëne Yesu fakën këŋo. Në eŋo ɓayik Yesu abaxo xam na exo ŋat në angol wat-wat ir ɓela. Në er tëɓ fo baxo sëlënd do ɓela ɓën beɓët yo beɓët bani xanirawënd, ɓura-ɓura eno kacëra.

2

End Yesu do gë aseỹik eŋ

1Ga rik ɓakey, Yesu ɓaka ko gër Kafarënawum. Ata nangëra këni ɓela ɓën mëne anëka ɓakaw ko gër iciw̃. 2Ɓarërëgu këni ɓëranjëm ŋëŝ gër ebët xali këni nëñërënd. Do Yesu këɓi felërand end Kaxanu eŋ. 3Ata h̃atëgu këni ɓela ɓënax ga lëɓiw këno aseỹik. 4Ga ŝënd këni gër ebët, sëkwan këni eno ŋateli ŋëŝ gër Yesu. Sënga këni ƴaŋ ejur ed aciw̃ and gër ed ebaxo Yesu el, do yëla këno gë ebën el aseỹik an.5Ga wat ko Yesu mëne ɓela ɓëjo axwëta xwëta këno, fel këŋo aseỹik an: «Asëñiw̃ën, wëno anëka seɓan këmi ɓeñëŋënax ɓendeƴ ɓeŋ.» 6Ga wël këno ɓëŝalen ɓër ỹëpara bax lëf na ɓën, këni yëlarand: 7«Wëni ala ajo inew̃a ko yeƴanaxënd mondako? Në ecir eŋo ɗe Kaxanu! Noỹo wa xorëk eteɓan ed ɓeñëŋënax el angëmëne ax gi ex na Kaxanu gaɓat?» 8Ataŋ ga nang ko Yesu gë onden ondexëm oŋ, ang bani yëlarand ak, w̃ëka këɓi: «Inew̃a kën yëlaraxënënd mondako gër ow̃ëkw orewën? 9Inew̃a saxëk? Mo pel aseỹik an mëne anëka seɓan këmo ɓeñëŋënax ɓendexëm ɓeŋ nde gë mo pel: “Wëj kanil, eƴ ɗëkw ebën edeƴ el do eƴ maỹi?” 10Ɓarikan en nangaxën mëne wëno Asëñiw̃ ar ala an aŝot ŝot këme or gapak or mëni teɓanënd ɓela ɓën ɓamena ɓandeɓën ɓaŋ gër ebar ro, 11ga re këme wëj aseỹik an, kanil, eƴ ɗëkw ebën edeƴ el do eƴ maỹi!» 12Ataŋ xani ko xwiriŝ aseỹik an, lëkw ko ebën el do kwël ŝan ko, ɓela ɓën ɗek wat këno do ŝarandëra këɓi xali. Ga këno ŝëkwa Kaxanu, këni rend: «Awa endeƴ endako rako eŋ, elod ala ax wat na.»

End Yesu do gë Lewi eŋ

13And ɓaka ko Yesu gaŝëxe gër ɓëŋa ir anjer and gër ebar ed Galile aŋ, xetax këno amëxwër atëm and ɓela. Ata këɓi sëƴalirand end Kaxanu eŋ. 14Ga h̃ata ko osëƴali ol, xani ko na do kwël ko ƴend. Wat këŋo Lewi, asëñiw̃ ar Alëfe, ga ỹëpa ko gër aciw̃ and ɓësëf ɓër ŝagale. Fel këŋo: «Wëj, tëfëguye wëno!» Ata xwiriŝ Lewi, sëf këŋo kwël.

15Ga xucak eŋo, Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën këni ƴambërand gër iciw̃ ind Lewi gë ɓësëf ɓër ŝagale ɓën do gë ɓëw̃endëran ɓëranjëm. Gër enga end ɓela ɓëjo mbaŋ ebani ɓër baŋo sëfënd Yesu ɓën. 16Ga wat këno ɓëŝalen ɓër ebax Ofariseŋ ɓën ga këni ƴambëra gë ɓësëf ɓër ŝagale do gë ɓëw̃endëran ɓën, w̃ëka kënëɓi ɓësëfan ɓën: «Asëƴali arewën an, inew̃a këni ƴambëraxënënd gë ɓësëf ɓër ŝagale do gë ɓëw̃endëran ɓën?» 17Ga wël ko Yesu, yaka këɓi: «Ɓëŝëxwëra ɓën kë ƴend gër ed exo axora, ax gi ex na ɓëɓëngw ɓën. Mëŋ ex wëno, ɓela ɓër kë w̃endërand ƴow këme mëni mac, ax gi ex na ɓër ŝenene.»

End etiw̃i eŋ

18Ɓësëfan ɓër Ŝaŋ Batis ɓën do gë ɓër Ofariseŋ ɓën asiw̃i bani siw̃ind. Ata akey amat, ƴow këni gër Yesu do w̃ëka këno: «Ɓësëfan ɓër Ŝaŋ Batis ɓën do gë ɓër Ofariseŋ ɓën asiw̃i këni siw̃ind. Inew̃a ɓayik ani tiw̃ixënënd na ɓëreƴ ɓën?» 19Ata Yesu yaka këɓi: «Asiw̃i nde këni siw̃ind ɓër këŋo laŋëtënd ŝambenjar ir kë ỹërënd ɓën gër ekana? Ax gi ex na nde gër ga nëka këni yo gë mëŋ ani kor na eni tiw̃i? 20Ɓarikan yatir këni ŝapër gë icën iŋo, asiw̃i këni siw̃i. 21Këdi kë h̃esi kaŝ anjëm akarëk aŋ, ala ax kaɗënd na gë anjëm angaŝax. 22Ɓëte gër ɓamote ɓakarëk ala cëlënd na ngoƴ ingaf gayik and ỹana eñën aŋ ata kë fëtin, do ngoƴ iŋ gë ɓamote ɓaŋ ex nemi. Ax gi ex na nde në ɓamote ɓangaŝax këni ŝëlënd ngoƴ ingaf iŋ?»

End akey and eteyëta eŋ

23Yatir akey and eteyëta baxo xucand Yesu në ocënga od gër ed sëg bax bële. Ata ɓësëfan ɓërexëm ɓën këni w̃iŝand ɓanjëra ɓaŋ do këni ƴakënd. 24Ata Ofariseŋ ok w̃ëka këno Yesu: «Inew̃a këni rixënënd ɓësëfan ɓëreƴ ɓën er ɓayik ax ñap ex na yatir akey and eteyëta in?» 25Yaka këɓi: «Er ri baxo Dafid ga ɓot këɓi enjo eŋ mëŋ gë ɓër enga endexëm ɓën, amëd and ebaxo Abiyatar, aŝaɗaxan alëngw aŋ, wën elod an pën ex na nde? 26Amëd and ebaxo Abiyatar, aŝaɗaxan alëngw aŋ, ax gi ex na nde Dafid alil lil baxo lëf gër Aciw̃ and Kaxanu ƴambëgu ko mburu ind ỹap këɓi eƴamb ɓëŝaɗaxan fo iŋ xali ŝet këɓi ɓër enga endexëm ɓën?» 27Ga h̃ata ko eŋo, ɓaŝ ko ɓëte: «Në end ala rixën ko Kaxanu akey and eteyëta aŋ, ɓari aŋo di ex na ala an në end akey and eteyëta. 28Mëŋ ex wëno Asëñiw̃ ar ala an ex axwën ar akey and eteyëta an.»

3

End Yesu do gë ar gë ataxan ateỹik eŋ

1Ata h̃atëguk akey and eteyëta acëxe, Yesu ƴe ko gër aciw̃ acaleya, sëk këŋo ar gë ataxan ateỹik. 2Ata ɓëŝalen ɓën do gë ofariseŋ ok këno sitinalind Yesu ba afakën këŋo fakën gë akey and eteyëta aŋ eni cotaxën end këno nagaŝanaxën. 3Ata Yesu fel këŋo ar gë ataxan ateỹik an: «Kaniw eƴ kwëŝa mërëxand ro!» 4Aŋo re ko Yesu: «Inew̃a ỹapëk gë akey and eteyëta aŋ? Edi ed enjekax nde ba edi ed eñëŋënax nde? Epexën and ala nde ba eɗaw̃ ed ala nde?» Ɓarikan ɓën ɗek ŝësinara këni ƴem. 5Ata Yesu nëkon këɓi gë oxoỹ fo, aŋo nëngan bana end ow̃ëkw or farëɗaɗik oreɓën eŋ. Fel këŋo ar gë ataxan ateỹik an: «Yënël ataxan aŋ!» Ga yën ko, ataŋ ɓëngwëk ataxan aŋ. 6Ofariseŋ ok ŝan këni eni wëlërëx gë od Erod ang këni ri eno ɗaw̃axën Yesu ak.

End etana ed oparëxanda epëxw gë oki eŋ

7Ata Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën ƴe këni ler gër ɓëŋa ir anjer. Na ɓarërëgu këni ɓela ɓëranjëm ga xaniraw këni elod gër ebar ed Galile, gër ed Yude8do xali gër angol and Yerusalem. Na fo bani ɓëte ɓër xaniraw bax gër ebar ed Idume, ekeg ed yeɓ ir Yurëdeŋ el, xali gër owar or Tir do gë Sidoŋ. Amëxwër aŋo er ƴow bani gër Yesu ga bani wëlëxënd ɓeɓër baxo rind ɓën. 9Ata Yesu fel këɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓën eni tëkaliw ikuluŋ exo ñëpaxën polo këdi këno fimelira ɓela ɓën. 10Enimin, ga baɓi fakënënd ɓela ɓëranjëm bano raɗënaxënënd ɓëŝëxwëra ɓërëmar eno kwixwëtaxën. 11Ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ, areɓ banëɓi reɓënd ɓela ɓër lil banëɓi ɓën gër osapar or Yesu eni keỹaxën: «Yama wëj ga ex nde Asëñiw̃ ar Kaxanu an.» 12Ɓarikan Yesu mbaŋ baɓi xeỹënaxënënd eni teɓ edeƴa ed noỹo hi ko el.

13Ata Yesu ƴe ko ƴaŋ në etënd. W̃ac këɓi ɓër ỹandi baŋo ɓën do ɓën yaka këno. 14Yata këɓi epëxw gë ɓëxi eni gi oparëxanda odexëm eno ɗaŋëtarand do eɓi ɗaw̃ëndërand 15eni pemërand endexëm eŋ do enëɓi nëcëtënd ɓëyël ɓën gër ɓela gë panga ind yël këɓi iŋ. 16Ɓër yata baɓi ɓën ebani: Simoŋ ir nëngwët baŋo Piyer, 17Ŝak gë Ŝaŋ, asëñiw̃ ar Sebede, do gë aɓinëm Ŝaŋ. Ɓën nëngwët baɓi ow̃ac ol: «Bëwanerëges» mëne ngëŋ Ɓër ang ekëman. 18Na fo bani ɓëte: Andëre gë Filip, gë Barëtelemi, gë Maco, gë Toma, gë Ŝak asëñiw̃ ar Alëfe, gë Tade, gë Simoŋ, aw̃er an, 19do gë Yuda Isëkariyot, ar lëxw baŋo Yesu an.

End emenan ed Angoc Amënëk eŋ

20And w̃aỹi këni gër iciw̃ aŋ, ɓela ɓën ɓarërëgu këni gaŝëxe xali hi këni amëxwër atëm. Yesu gë odexëm ani cot bana amëd and këni ỹëpa eni ƴambëraxën. 21Ga wël këni endeƴ eŋo ɓërexëm ɓën, ƴow këni eno tëra gayikako bani yëland mëne: oŝen ỹanar këni. 22Ata ɓëŝalen ɓër xaniw bax gër Yerusalem ɓën re këni: «Yama Ỹëngëtir, emun end ɓëyël eŋ ga lil këŋo nde. Gë panga indexëm iŋ këɓi nëcëtënd ɓëyël ɓën gër ɓela.» 23Ata Yesu w̃ac këɓi eɓi pelëra gë ɓapënëtal ɓaŋo do ko rend: «Mondake hik endeƴ eŋo? Sindan nde këŋo w̃aỹënd Sindan? 24Angëmëne ɓër ebar eɓat eni merënd, ax gi ex na nde ebar edeɓën el aŝapër kë ŝapër? 25Ɓëte angëmëne ɓër ekun eɓat eni merënd, ax gi ex na nde ekun elo ayëcar kë yëcar? 26Awa angëmëne Sindan eɓi merelind ɓër ex gër owun orexëm ɓën, alati ko lati. Owun orexëm ol aŝapër kë ŝapër do ex kwët endexëm eŋ! 27Ala ax kor na exo ɗil në iciw̃ ind ar gë ojaw̃ do eŋo kandëra napul irexëm in. Afo eŋo ɓon pere, do eŋo kap aye exo yëcaxën iciw̃ indexëm iŋ! 28Ɗal in këmun felënd, Kaxanu aseɓan ko seɓanënd ɓeñëŋënax ɓeŋ do gë ocir od ŝir këno yo! 29Ɓarikan ar këŋo ŝir Angoc Amënëk an, eteɓan axo cot na: Gayik anëka ri ko amena and din ir din aŋ.» 30Ga bani rend mëne gë angoc añëŋënax hi ko yeƴanaxën baxo mondako Yesu.

End ɓoɓinëm ɓor Yesu do gë nëm eŋ

31Ata na gër ed bani yeƴandëra mondako, h̃atëgu këni ɓoɓinëm ɓor Yesu do gë nëm. Ga xwëŝaw këni fac, law̃ën këno ala eŋo macëgu. 32Ɓon ỹëmb bani ɓër xeta bano lëf gër aciw̃ ɓën. Ga ỹëpara këni jeƴ, lilëgu ko ar law̃ënëgu bano an, re ko: «Yakalëɓi fac norix gë ɓoɓinëx, ga këni ŝaland!» 33Yaka këŋo: «Noỹo ngwa ex nëma do noɓën ex ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ?» 34Ga nëkon këɓi ɓër xeta baŋo ɓën, re ko: «Nëkoɗëɓi nëma do gë ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ. 35Ar kë rind er ỹandi këŋo Kaxanu an, ajo ex aɓaỹe do gë nëma.»

4

End apënëtal and ar oneɗ eŋ

1Ata Yesu këɓi sëƴalirand gaŝëxe end Kaxanu eŋ gër ɓëŋa ir anjer and Galile. Ga xeta këno amëxwër atëm, Yesu fëra ko polo në ikuluŋ do ỹëpa ko. Ɓela ɓën ɗek xwëŝara këni gër ebar, gër ɓëŋa.2Ata ga këɓi sëƴalira gë ɓapënëtal, nëka ko mbaŋ. Er baxo rend: 3«Ɓaxëtin end ala ar nëca bax oneɗ gër oŝënga orexëm eŋ. 4Ga ko yiŝ eneɗa eŋ, mar lapak gër fëña. Ata ƴow këni oŝël ol, hël këni ɗek. 5Mar lapak ɓëte gër aparëfac, gër ed ax ñëmb bana obar, lëgëk ataŋ gayik ax tiw̃ bana. 6And fëtëk oyat aŋ, h̃ayëk ɗek gayik gë oɗëmbët këm hi bax. 7Mar lapak ɓëte ŝit në acëc and gë odëmbën. And lëgëk aŋ odëmbën ok xëŝak, ata sëkwanëk ex dëw̃. 8Ɓarikan mar lapak ɓëte gër ebar ejekax. Ga lëgëk, rafëk, do rëw̃ëk ɓon: enjëlir emat ofëxw osas, eŋo ofëxw ocongeɓat do eŋo keme.» 9Ga h̃ata ko Yesu apënëtal aŋo, re ko: «Awa ar gë anëf an, wëlël exo eŋo.»

10And ŝapër këni ɓela aŋ, ɓayi këni Yesu gë oparëxanda epëxw gë oki odexëm ok. Ata w̃ëka këno: «Inecëŋ këƴ sëƴalixënënd gë ɓapënëtal?» 11Yesu yaka këɓi: «Wën fo yël këŋun Kaxanu, en nang end ɗal end ŝonayak end owun orexëm eŋ. Ɓër fac ɓën gë ɓapënëtal fo këni ỹana eni wëlënd. 12Mëŋ ex ado eni nëkonënd aye, ani wat na. Ado eni wëlënd, aɓi pëni na, këdi këni nëngwët ola oreɓën ol do eɓi teɓan Kaxanu4.12 Esayi 6.9-1013Ata re ko ɓëte Yesu: «Angëmëne wën aŋun pëni ex na apënëtal aŋo, mondake këŋun fëni ɗek ɓacëxe ɓaŋ?

14«Aneɗ an kë neɗënd eyeƴan ed Kaxanu el. 15Fëña ir gër ed lapak eneɗa in ex ɓela ɓër sam eni wël eyeƴan elo, ataŋ Sindan exo ƴow exo dëxët ɗek gër ow̃ëkw oreɓën. 16Ɓëte aparëfac aŋ ex ɓela ɓër sam eni wël eyeƴan ed Kaxanu el, gë onënga fo eni ma. 17Ɓari ani gi ex na gë oɗëmbët, gogo nde eɓi ƴepan. And këɓi ŝopara aŋ, ba enëɓi cëndën në end eyeƴan elo eŋ, eɓi cena xali eni ɗap caw. 18Ɓëte odëmbën ok ex ɓër sam eni wël eyeƴan ed Kaxanu el, 19eni teɓ ocëmu od aniyan ok, gë oñandi od napul ok, do gë oñandi od eman ok ex këŝa xali ex tëkwan eɓi nëngwët in. 20Do ebar ejekax el ex ɓela ɓër sam eni wël eyeƴan ed Kaxanu ɓën, eni ma eɓi nëngwët do ex cënar gër ow̃ëkw oreɓën: emat ex dëw̃ ofëxw osas, eŋo ofëxw ocongeɓat, do eŋo keme.»

End apënëtal and lambo eŋ

21Yesu ga h̃ata ko apënëtal aŋo, w̃ëka këɓi ɓër baŋo ɓaxët ɓën: «Lambo ir fëtën këni in, ah̃oɓ nde këni h̃oɓënd gë enëp? Axwët nde këni xwëtënd ɗila në angaw̃? Ax gi ex na nde në er ƴaŋ këni xaw̃ënd? 22Mëŋ ex, er hi bax yo watërëxe in, awati kë wati. Er hi bax yo eŝon-con in, aŝana kë ŝanaya goyat gër angoɓen! 23Awa ar gë anëf an wëlël exo eŋo!» 24Ɓaŝ ko ɓëte: «Ɓalëkënaliyindën end kën wëlënd eŋ. Gë acariya and kënëɓi sëƴinënd ɓela aŋ fo këŋun w̃aŝën wën ɓëte, ado sëf eŋun tënd motënd. 25Ar w̃ak eyeƴan elo an, Kaxanu aɓaŝën këŋo ɓaŝën owël ol. Ɓari ar h̃ëpëk an, ỹow̃eỹ aŋo pëni na.»

End apënëtal and eneɗa end kë lëgënd gë andexëm eŋ

26Yesu ŝom ko ɓëte: «Owun or Kaxanu ol er wëndërëk gë end ala ar kë yiŝënd eneɗa gër oŝënga orexëm fo. 27Këŋo raŝënd nde ba këŋo ferënd nde, hik gëmëɗ hik goyat, eneɗa eŋ alëg kë lëg ex daf xarak mëŋ axwën an axo nang na ba mondake. 28Ebar el dëŋ këŋo rëca ex ɗëg ang ondës fo, ex daf bële in xali ex neg do ex can, ɓanjëra ɓaŋ ex dëw̃ aye. 29Do and kë sëg aŋ, eni ŋaŝ gë xorom in and kë h̃at ekanara ed ɓeneɗa aŋ.» 30W̃ëka këɓi ɓëte Yesu: «Gë ine këne w̃atinaliye owun or Kaxanu ol, gë apënëtal and fe?» 31Yaka ko mëŋ fo: «Ang enjëlir end atëx and mutarëd fo hik. Ɗek ɓeneɗa ɓend ex gër ebar ro ɓeŋ, enjëlir eŋo xurik ex ɓa. 32Ɓarikan and këni neɗ do ex ɗëg aŋ, ata kë rafënd nëmëc ɗek ɓeɓëlëg ɓeɓër ex gër andëɗa ɓën. Ɓenini ɓeŋ ex ɗerëra xali oŝël or gër orën ol eni yëlëra ƴaŋ.»

33Ata Yesu gë ɓapënëtal ɓaŋo sëfëtan baɓi end Kaxanu eŋ ɓela ɓën ang këni xor eɓi pëni ak. 34Abaɓi sëƴali na gë ɓapënëtal këm. Ɓarikan and këni hi gë ɓësëfan ɓërexëm fo aŋ baɓi faỹënënd ɗek.

End Yesu do gë ekoc etëm eŋ

35Ata kwël yatijo fo, and genëka aŋ, Yesu fel këɓi odexëm: «Kegëtane anjer aŋ.» 36Ga fela këɓi amëxwër aŋ, ɓësëfan ɓën w̃ëla këno Yesu gë ikuluŋ ind gër ed ỹëpa baxo iŋ. Na fo bax ɓëte ɓëkuluŋ ɓëcëxe ɓëndanjëm. 37And hi këni Yesu gë ɓësëfan ɓën gër ngu aŋ, h̃atëguk angoc etëm. Men oŋ kë xaninënd ɓomeŋ ɓomeŋ xali kë rëmbayand ikuluŋ iŋ. 38Ɓarikan Yesu mëŋ ƴem këŋo raŝënd gër epoƴ ed kuluŋ gër akwëtaya and gaf. Ata exo nëngëtaxën in, ɓësëfan ɓën xeỹ këni ŝor: «Asëƴali, doro këne nemiye. Wëj axi ɓal ex na nde?» 39Ga nëngëta ko na, xeỹan ko ekoc el gë anjer aŋ: «Xey wën, cësinayin!» Ataŋ seɓëk ekoc el do anjer aŋ ɓëte ỹëmëk ataŋ. 40W̃ëka këɓi Yesu ɓësëfan ɓën: «Oko inew̃a yëdaraxën kën go? Ba wën xali gërëgako ane kwëta ex na nde?» 41Aŋo yëdara këni kaŝ-kaŝ xali do këni w̃ëkarënd: «Noỹo ngwa ex ala ajo? Ekoc el do gë anjer aŋ aw̃a kë w̃and er ko re in?»

5

End ar gë ɓangoc ɓañëŋënax eŋ

1Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën, ga xegëta këni anjer aŋ, h̃at këni gër ebar ed Ɓëŝerasa. 2Ataŋ ga ŝëpëta ko Yesu gër ikuluŋ, ŝanëgu ko pëlët gër oñeg, ala ar gë ɓangoc ɓañëŋënax do ko ƴend aped-fed. 3Gër oñeg lëg baxo do ala baŋo xor na eno pokëra gë gweƴele-gweƴele. 4Ɓand mar aɓon bano ɓonënd eno pokëra gër otaxan do gër osapar gë gweƴele-gweƴele. Ɓarikan mëŋ ɗek baxo xotënd exo nëtëra dëng-dëng odun ok. Ala ax cot bana ojaw̃ od eŋo ɓonaxën ok. 5Er baxo xeỹërand cis wec gër ɓanapëra ɓand gër osënd. Asembaỹënaya baxo sembaỹënayand eman eŋ gë oxaỹ. 6Sam ga watëgu këŋo Yesu caw, hër ko aped-fed do foxi ko gër lëngw irexëm. 7Xeỹ ko: «Inew̃a ỹandi ki gër ndam Yesu, wëj Asëñiw̃ ar Ar-hik-ƴaŋ gër orën an? Këla gër ow̃ac or Kaxanu, këreƴe narën na!» 8Baxo xeỹaxënënd mondako, awël baŋo wëlënd Yesu ga ko re: «Wën ɓangoc ɓañëŋënax, canin gër ala ajo!» 9Ata Yesu w̃ëka këŋo: «Mondake këni w̃acënd?» Yaka ko: Wëno «Ɓenga sir-sir» këne w̃acënd gayik ɓangoc ɓandanjëm hi këmi. 10Ata ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋo këno xarand Yesu këreɓi ŋw̃aỹ na caw, ga xeƴ këɓi eni ŋaw̃ëta ebar ed Ŝerasa el. 11Xarak ler gër etënd gër ed hi bani na, ɓambëxwëbëxw banëɓi xaɗacërand na. 12Ata ga wat kënëɓi, ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ xara këno Yesu: «Cëñëtalëɓo mëni ɗil ɓambëxwëbëxw ɓaŋo!» 13Ata w̃a ko Yesu. Na ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ ga ŝan këni gër ala, lil kënëɓi ɓambëxwëbëxw ɓaŋ. Do ang hi bani gër ed kwëre kwëre ak, ỹëkëta këni gë ongër fo, lapayax këni gër anjer ɗek kece in, noỹelira këɓi ɗek. Er hi bani në ɓambëxwëbëxw owëli oki. 14Ga ŝapër këni ɓëxaɗac ɓën, hërëra këni ɓëjo gër angol, ɓëjo gër ocënga. Reƴarax këni end wat bani eŋ. Ata w̃araraw këni ɓela ɓën, ɓura-ɓura gër onang. 15Ga h̃at këni gër ed ebaxo Yesu, wat këno ar gë ɓëyël ar ɓenga ɓenga an, ga ỹëpa ko gë ɓanjëm ɓaŋ. Nang këni mëne aye dëŋ ɓakar këŋo onden oŋ. Yëdara këni xali xurik. 16Ɓër wat bax ɗek er ri baxo Yesu ɓën reƴa këni end ar gë ɓëyël eŋ, do gë end ɓambëxwëbëxw eŋ. 17Ata ỹana këni këno xarand Yesu exo dëxëta na gër ebar edeɓën. 18Ga ko ɓaka Yesu polo gër ikuluŋ, ar ebax gë ɓëyël an w̃ëka këŋo: «Aw̃a nde këƴ w̃a me gi ar enga endeƴ?» 19Ga h̃ëp ko Yesu, yaka këŋo: «Maỹil gër ndewën, gër iciw̃ indeƴ. Tëfëtanëxëyëɓi ɗek er rin ki Axwën Kaxanu in, do ang xaỹënan këŋo wëj ak.» 20Ata ala ajo w̃aỹi ko do ko femëraxënd end Yesu eŋ gër Ɓangolepëxw. Areƴara baxo reƴarand ɗek er rin baŋo Yesu in. Do ɓela ɓën ɗek baɓi ŝarandërand endeƴ eŋo.

End endënaw̃ ecësëk do gë end asoxari aŝëxwëra eŋ

21Yesu xegëtaw ko amaka ɓaka gë ikuluŋ iŋ. Ɓarërëgu këni gaŝëxe ɓela ɓën gër ɓëŋa ir anjer. 22H̃atëgu ko na ar bano w̃acënd Yayëros, alëngw ar aciw̃ acaleya an, lapaya ko gër osapar or Yesu 23do ko rend: «Asëƴali, ɗam ex exo koti endënaw̃ endam eŋ, axara xara këmi, ƴeye eƴo kwëtan otaxan ok exo pakaxën do exo ɗiyaxën.» 24Yesu sëfër këni kwël gë Yayëros. Enga end ɓela eŋ kënëɓi sëfand do këno fimelirand Yesu. 25Xarak asoxari ar baŋo ƴexayaxënënd oŝat elod ɓëniy epëxw gë ɓëki ebaxëna gër enga eŋo. 26Mbaŋ soro baxo gër otaxan od ɓëxora ɓëranjëm, do faỹ baxo ɗek napul irexëm in gër oxora, ɓari axo pak bana. Ado aŋo hi baŋo kaŝ-kaŝ oŝëxwëra ol. 27Ga wël ko mëne Yesu kë xucand, nëfënëfa ko xali sëkën këŋo, do xwixwëta ko acuɗ andexëm aŋ. 28Er yëla baxo mëne ga xaỹ xaỹ këŋo exo kwixwëta ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ ata ko fak. 29Sam ga xwixwëta këŋo, oŝat oŋ seɓëk ataŋ ecan el. Nang ko gër eman endexëm mëne afak dëŋ fak ko. 30Yesu nang ko mëne panga indexëm ŝanëk na. Ata xwëŝa ko mërëxand gër amëxwër. Nëkona ko gand epoƴ do w̃ëka ko: «Noỹo xwixwëtak ɓanjëm ɓandam ɓaŋ?» 31Yaka këni ɓësëfan ɓën: «Oko, këƴëɓi watënd ɓela ɓën ga këni fimelirand nde këƴ w̃ëkand noỹo xwixwëta ki?» 32Ɓarikan mëŋ kwël këŋo ŝaland ar ri bax eŋo an. 33Ata asoxari an këŋo rëgënënd anjiỹ aŋ, ga nang ko er hi baŋo in. W̃ara ko lapaya ko gër osapar or Yesu do reƴa ko ɗek ɗal in. 34Ɓarikan Yesu re ko: «Awël nde aɓiw̃ën, ga xwëta këƴe fakaxën këƴ. Maỹil gë emëkw eƴemax do pakël oŝëxwëra oreƴ ol.»

35Ga ko yeƴan mondako ɓayi baxo Yesu ga h̃atëgu këni ɓela ɓër hiw bax gër iciw̃ ind alëngw ar aciw̃ acaleya an. Re këni: «Awa anëka xor këŋo endënaw̃ endeƴ eŋ! Ine këƴo soroli mama Asëƴali an?» 36Ɓarikan ado ga wël baxo eyeƴan elo, Yesu fel këŋo alëngw ar aciw̃ acaleya an: «Këreƴ yëdara na ngëŋ, kwëtale mondako dëŋ.» 37Gaɓatak axo ma bana eŋo ɗaŋëta gër iciw̃ ind Yayëros angëmëne ax gi ex na Piyer, gë Ŝak do gë Ŝaŋ, aɓinëm ar Ŝak. 38Ga h̃at këni gër iciw̃ ind alëngw ar aciw̃ acaleya, Yesu wat këɓi ɓela ɓën ga këni renitara axeỹënd mbaŋ. 39And lil ko aŋ, w̃ëka këɓi: «Ine kën ŝëŝësinënd go? Inew̃a otes od go ok? Itox iŋ araŝ fo raŝ këŋo, axo cës ex na.» 40Ata ga wël këno, ỹana këni këno wërëƴand. Yesu nëcët këɓi ɗek ang ebani ak. Ga w̃ac këɓi nëm gë sëm ir endënaw̃ do gë ɓësëfan ɓër laŋëta baŋo ɓën, lil këni gër ed xwët bano itox. 41Ata Yesu lëk këŋo itox iŋ gër ataxan, re ko: «Talita kumi», mëne ngëŋ: Endënaw̃ kanil, ga re këme! 42Ataŋ kwengweremët endënaw̃ eŋ, xwëŝa ko ceg do ko yëtënd, anëka sëk baŋo ɓëniy epëxw gë ɓëki. Ɓër wat bax eŋo ɓën ŝëg këɓi ɓenjëw̃ ɓeŋ ga xurik aŝaran in. 43Yesu xëŋara këɓi aye ɓëxwën endënaw̃ eni cësinali endeƴ eŋo. Fel këɓi eno yël er ko ƴamb in.

6

End Yesu gër Nasaret eŋ

1Ata Yesu xani ko na, w̃aỹi ko kwël gër Nasaret, gër ed raf ko. Sëfër këni gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën. 2And h̃atëguk akey and eteyëta aŋ, ƴe ko këɓi sëƴalirand gër aciw̃ acaleya. Ɗek ỹëmb bani ɓër oɓaxët ɓën, do ga këɓi ŝarandëra këni w̃ëkarënd: «Feye wa ŝotëgu ko eŋo? Orenik or mondake wa ŝot ko? Do mondake ko rind ɓecarax ɓendako rako ɓeŋ gë otaxan odexëm ok? 3Ax gi ex na nde mëŋ ex afika ar otëx an, asëñiw̃ ar Mari an? Ax gi ex na nde ɓoɓinëm ex Ŝak gë Yose, gë Yud do gë Simoŋ? Do ɓëɓinëm ɓëtoxari ɓëŋ cëŋ, ax gi ex na nde gër ndeɓi ro dëŋ exëni?» Ata në eŋo baɓi h̃ëpëgënanaxënënd endexëm eŋ. 4Ata yaka këɓi Yesu: «Alaw̃ënel ar Kaxanu an, gër angol andexëm fo këno yafënd, ado ɗek ɗek in gër ɓërexëm do gë ɓër ekun eɓat gë mëŋ ɓën.» 5Ata ecarax gematak aŋo mëndan bana exo di na. Ɓëŝëxwëra ɓëfënëpëne fo fakën baɓi ga h̃ëmbara këɓi. 6Mondako ŝaran baŋo Yesu end oŋëpëgënan odeɓën eŋ.

End olaw̃ën or ɓësëfan epëxw gë ɓëxi eŋ

Ata Yesu ko sëfërand ɓëngol ɓënd ler gër Nasaret ɓëŋ eɓi tëƴalirax. 7W̃ac këɓi ɓësëfan epëxw gë ɓëxi ɓën, law̃ën këɓi eni ƴe ɓëxi ɓëxi sam ga yël këɓi panga ind enëɓi nëcëtaxënënd ɓangoc ɓañëŋënax iŋ. 8Fel këɓi ɓëte eni mëlayand oŝët fo do këreni mëland na: ax gi ex na eƴamb-ƴamb, ax gi ex na ambaɓ, ax gi ex na koɗi gër ɓëmboto. 9Ɓarikan eni peɗand ɓapeɗ ɓand xalanj, ɓëte këreni cuɗand na ɓacuɗ ɓaki. 10Afel fel baɓi ɓëte: «Gër iciw̃ ind kën h̃at, ɓayiyindën na xali yatir kën xuca. 11Ɓëte angëmëne en ŋat në angol, do ɓela ɓën eni ŋëp enun kwëtaya in ba eni ŋëp enun ɓaxët in, pëxwëcayin obar od lëkak gër osapar orewën ok en kucaxën. Obar oko ex osede or këɓi ŝëndën ɓela ɓëjo.» 12Ga ƴe këni ɓësëfan ɓën, femërax këni gër ɓela end eni nëngwët aniyan andeɓën eŋ. 13Nëcët kënëɓi ɓëyël ɓëranjëm gër ɓela. Ɓëte ɓëŝëxwëra ɓëranjëm banëɓi nëmërand ogu, do bani fakënd.

End ecës ed Ŝaŋ Batis eŋ

14Erod, emun eŋ, wël bax er baxo rind Yesu in gayik ow̃ac or Yesu ol mongwëli wëli bax. Ɓërëmar are bani rend mëne Ŝaŋ Batis, ar baɓi ɓuyind ɓela an xaniwëk gër ecës, mëŋ ŝotaxën ko panga ind ko rixënënd ɓecarax iŋ. 15Na fo bani ɓër bax rend mëne alaw̃ënel Eli xaniwëk gër ecës. Na fo bani ɓëte ɓër bax rend mëne alaw̃ënel ar Kaxanu aɓat, ang ebani akarëk ak, xaniwëk. 16Ɓarikan, Erod ga wël ko ɓeŋo ɗek, re ko: «Yama Ŝaŋ Batis ir foɗëtën bamo gaf ga xaniwëk nde gër ecës.» 17Erod mëŋ dëŋ re bax eno tëra Ŝaŋ Batis do eno pokëra gë gweƴele-gweƴele lëf gër epëra gayik anëp nëp baŋo ga watar bani gë Erojad, alindaw̃ ar aɓinëm Filip an. 18Enimin, Ŝaŋ Batis mondako baŋo fëlend Erod: «Ax ñap ex na eƴo kan aɓinëx asoxari arexëm an.» 19Ata Erojad mbaŋ ŝus baŋo Ŝaŋ Batis do ỹandi baŋo eno ɗaw̃, ɓari abaxo xor na. 20Ado Erod ayëda baŋo yëdand Ŝaŋ Batis ga nang baxo mëne ala ar ŝenene ex, aw̃ënëk ex. Mëŋ ɓayik abaŋo seɓ na eno dixëra. Ɗek baxo ŝëndënd and këŋo wël aŋ xarak anëngan dëŋ baŋo nënganënd oɓaxët ol. 21Ata Erod ri ko ofëna or ekwitaxën ed akey and rëw̃ këno. W̃ac këɓi gër ñambëran ɓëlëngw ɓën do gë ɓemun ɓend ocoroɗa ɓeŋ, ebar ed Galile el ɗek. 22Ga lilëgu ko aɓiw̃ ar Erojad gër ed ỹëpara bani, w̃an ko xali nëngan këɓi Erod gë ɓër w̃acëraw baɓi gër ofëna ɓën. Ata Erod, emun eŋ, fel këŋo endënaw̃ eŋ: «Mëkale er ỹandi ki yo, wëno ayël këmi yël.» 23Ga yaŝar ko ɓaŝ ko: «Er këƴe xara yo ayël këmi yël, ado ex gido mi cet ja mërëxand ebar ed gër ed wun ko ro el.» 24Ata ŝan ko endënaw̃ eŋ, w̃ëkaw këŋo nëm Erojad: «Inew̃a këmo xara emun eŋ?» Yaka këŋo: «Karalo gaf ir Ŝaŋ Batis in, ar këɓi ɓuyind ɓela an.» 25Ga wërëŝëtaw ko aỹand lëf gër ed exo emun, xara këŋo: «Er ỹandi ke eƴe yëlëgu gërëgako gaf ir Ŝaŋ Batis in polo në inëp.» 26Ata emun eŋ hi këŋo këŋ gër emëkw, ŝena këŋo. Ɓarikan ga yaŝar baxo xali wël këno ɓër ofëna ɓën, ax mënd bana eŋo ɗëc endënaw̃ eŋ er xara ko in. 27Emun eŋ law̃ën këŋo ataŋ anëkona arexëm aɓat exo mëlaw gaf ir Ŝaŋ Batis in. 28Ƴe ko, foɗëtëgu ko gaf ir Ŝaŋ Batis in gër ed fëra bano do w̃ëlaw ko në inëp. Fëxwën këŋo endënaw̃ eŋ. Endënaw̃ eŋ ŝena ko yëlëx këŋo nëm. 29Ɓësëfan ɓër Ŝaŋ Batis ɓën ga wël këni endeƴ eŋo, ƴen këni eman endexëm eŋ gër epëra do w̃ëxëta këno në ỹeg.

End eñëmbën ed eƴamb ƴamb eŋ

30Oparëxanda ok ga ɓakaraw këni gër Yesu, reƴa këni ɗek ɓeɓër riw bani ɓën do gë ɗek end sëƴaliraw banëɓi ɓela eŋ. 31Ata yaka këɓi Yesu: «Awa ƴowën ene nacëtaye në er tëɓ en teyëtax tëkër!» Mbaŋ ebani ɓela ɓër xeta baɓi ɓën: ɓëjo këni ƴend ɓëjo këni h̃atëgund, ax mënd bana ang këni ƴambëra ak. 32Yesu gë ɓësëfan ɓën fëra këni polo në ikuluŋ eni nacëtaxën. 33Ata ɓela ɓëranjëm wat kënëɓi ga këni ƴe, xwita kënëɓi. Do angol and ex yo bani xanirawënd eni ƴe olëngët, gogo nde ga h̃atët këni. 34And bani ŝëpëtand gër ikuluŋ aŋ, Yesu wat këɓi ɓela ga ɓarërëgu këni xali hi këni amëxwër atëm. Aŋo xaỹënan këŋo xali gayik er hi bani ang opeỹ od gë axaɗac këm fo. Na sëƴalira baɓi ɓeɓëranjëm xali nëkak. 35Ga kë xwëyar ɓësëfan ɓërexëm ɓën sëka këno Yesu do re këni: «Asëƴali, ro gër ed hi këne apuỹ ex do anëka w̃ëɗëk eñan eŋ. 36Pelalëɓi ɓela ɓën eni capërëra gër ocënga, ed ɓëñëpa el, do gër ɓëngol ɓënd ler ro eni yëcërax er këni ƴamb in.» 37Ɓarikan mëŋ yaka këɓi: «Yëlinëɓi wën dëŋ er këni ƴamb in!» Yaka këno: «Ba mi ƴe mi yëcëgu mburu në ɓatama okeme oki ɓand koɗi nde, mëni ɗëɓaxën ɗek ako?» 38Ata w̃ëka ko Yesu: «Ɓamburu ɓanjëgwe wa lëkaya kën? Ƴeyin en nangëgu!» And w̃ëkaraw këni aŋ, yaka këno: «Ɓamburu ɓanjo do gë oxan oxi.» 39Aŋo re ko enëɓi pel ɓela ɓën ɗek eni ñëpara ɓëmëxwër ɓëmëxwër gër ondës ocëkët. 40Ata ỹëpara këni ɓëmëxwër ɓënd mar ɓela keme, ɓëŋo ofëxw oco. 41Yesu ga w̃eɗ ko ɓamburu ɓanjo ɓaŋ do gë oxan oxi ol, xeŋa ko orën ol do ŝëkwa këŋo Kaxanu. Ga xwët ko, hëbëndër ko ɓamburu ɓaŋ do yël këɓi ɓësëfan ɓën eni cet. Ɓëte mondako fo ŝet baɓi oxan ol xali ŝot këni ɓën ɗek ang ỹëmb bani ak. 42Na ƴambëra këni xali w̃ed këni ɓën ɗek. 43Ata ɓar këni ɓësëfan ɓën ɓakange epëxw gë ɓaki ɓacaxaken ɓand mburu ind ɓayëta bax ɓaŋ do gë oxan ol. 44Ɓër lëɓa baɓi Yesu ɓën er ebani, ɓësoŝan ɓën fo, owëli oco.

End Yesu gër men eŋ

45Ataŋ ga xucak eŋo, Yesu nëyali këɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓën eni ɗëngwa gë ikuluŋ iŋ ekeg ed anjer, gër Betësayida do mëŋ ɓayi ko na eɓi pela ɓela ɓën. 46And fela këɓi aŋ, ƴe ko ƴaŋ në etënd exo calex. 47Ga ŝëlak eñan eŋ, ɓësëfan ɓën h̃at këni gë ikuluŋ iŋ mërëxand ir anjer xarak ekeg elo ɓayiw baxo Yesu gër ebar. 48Wat këɓi ɓësëfan ɓën ga ŝopa këɓi ewac el gayik aped-fed gë ekoc etëm bani xasënd gë ikuluŋ iŋ. Emëɗ ekarëk el, Yesu këɓi sëfand do ko wëñënd ƴaŋ gër men ang gër ebar fo. Ga sëk këɓi, ỹandi këŋo eɓi cand. 49And wat këno ga ko wëñëta ƴaŋ gër men aŋ, ɓësëfan ɓën yëla këni mëne oñeỹ ex, ax gi ex na mëŋ. Ata ses këni ŝor. 50Ga këno nëkon, ɓën ɗek ŝëg këɓi ɓenjëw̃ ɓeŋ. Ataŋ yeƴaneli këɓi Yesu: «Kapinayin! Wëno ex, këren yëdara na.» 51And hi ko polo gër ikuluŋ aŋ, xucak ekoc el. Ata ɓësëfan ɓën ɗek ŝaran baɓi endexëm eŋ. 52Gayikwa ỹoweỹ aɓi pëni bana ecarax end mburu eŋ: ga foɗ baɓi.

End epakën ed ɓëŝëxwëra gër ebar ed Genesaret eŋ

53Ga xegëta këni anjer aŋ, h̃at këni gër ebar ed Genesaret. 54And ŝëpëta këni gër ikuluŋ aŋ, ɓela ɓën xwita këno ataŋ Yesu. 55Ata w̃ara këni enëɓi mëlaraw ɓëŝëxwëra ɓën monëɓi gër ɓanakaya ɓandeɓën. Motëfelira bano sëfelirand Yesu gand ed ko ƴe yo. 56Gër ed ko lil yo, hik ingol, hik angol atëm, hik oŝënga, tar fëña in banëɓi xwëtënd ɓëŝëxwëra ɓën do bano xarand eɓi teɓ eni kwixwëta ndakaŋ ambana and acuɗ andexëm aŋ. Do ɗek ɓër baŋo xwixwëtand ɓën afak bani fakënd.

7

End ɓapela ɓand ɓëxarëk eŋ

1Akey amat, Ofariseŋ do gë ɓëŝalen ƴow bax gër Yesu ga xaniw këni gër Yerusalem. 2Ata wat kënëɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓërëmar ga xoɓa këni gër eƴambëran gë otaxan oɓuyaraxik, mëne ngëŋ neɓarëxe. 3Xarak Ofariseŋ ok do gë Ɓëŝëwif ɓën ɗek abani ƴambëra na neɓarëxe ŝenene otaxan ok, ang rëp bax gër ɓapela ɓand ɓëxarëk ɓëreɓën ak.4Angëmëne në akwëndaya and gër angol ƴe bani, and këni w̃aỹi gër iciw̃ aŋ din bani neɓarand aye eni ƴambëraxën. Ɓëte mbaŋ e ebax ɓend akarëk ɓend bani fëɓënd ɓeŋ: eneɓ ed onëp, eneɓ ed ofeƴa el do gë ed ɓandun ɓand ƴawale el. 5Ofariseŋ ok gë ɓëŝalen ɓën w̃ëka këno Yesu: «Ɓësëfan ɓëreƴ ɓën inew̃a këni liyaxënënd mondako, ga këni ƴambërand gë otaxan oɓuyaraxik, do ani tëfënd na ɓapela ɓand ɓëxarëk ɓëreɓi ɓaŋ?» 6Ata Yesu yaka këɓi: «Ata alaw̃ënel Esayi ɗal re baxo mëne wën ɓëỹëŋënax ɓër kë laɓayand hi kën. Ga ỹëgw ko wa:

“Ɓela ɓëjo gë etëỹ el fo këne fëɓënd,

Anjëlan andeɓën aŋ caw h̃awëta ke;

7Asoro fo këni sorond cale indeɓën iŋ,

Osëƴali oreɓën ol ɓapela ɓand ɓela fo ex7.7 Esayi 29.13”.»

8Ata re ko ɓëte Yesu: «Wën, kë ƴepënënd er re ko Kaxanu in do kën fëɓënd ɓapela ɓand ɓela. 9Kën ƴepënënd apela and Kaxanu aŋ do kën fëɓënd amërëw̃ëra andewën. 10Ga re ko Moyis:

“Wëj ala an pëɓëlëɓi norix gë sorix,

Ar këŋo xare yo nëm ba sëm ar eɗaw̃ ex7.10 Andocane 20.12.”

11«Ɓarikan wën këɓi sëƴalind ɓela ɓën: And ki xara ỹeỹ norix ba sorix aŋ, axor këƴ xor eƴo pel mëne gë er ebax eƴo dëcaxën in “Korëbaŋ” ex, mëne ngëŋ Kaxanu yël këƴo. 12Ax gi ex na nde në end apela andewën aŋo, ɓela ɓëranjëm anëɓi dëcand na ɓëxarëk ɓëreɓën ɓën? 13Ata mondako kën ƴepënënd eyeƴan ed Kaxanu el gë apela and yerët kën gë andewën dëŋ. Ɓëte awata wata kën ɓemenak ɓend ang eŋo ak.»

14Yesu w̃ac këɓi gaŝëxe ɓela ɓën. Ga sëka këno amëxwër atëm, re ko: «Wën ɗek ɓaxëtine ɗe aye eŋun pënixën. 15Ỹoweỹ ax gi ex na er kë lil gër ala do eŋo ɓuyarën. Ɓarikan er kë ŝanënd in këŋo ɓuyarënënd. 16Awa ar gë anëf kala, ɓaxëtëlexo eŋo.» 17And lil ko Yesu lëf gër iciw̃ aŋ, ga seɓëgu këɓi fac amëxwër aŋ, ɓësëfan ɓërexëm ɓën w̃ëka këno eɓi paỹën apënëtal aŋo. 18Ata re ko: «Oko, wën ɓëte an gi ex na nde gë orenik? Aŋun pëni ex na nde mëne ỹoweỹ ax gi ex na er kë lilënd gër ala do eŋo ɓuyarën? 19Er kë lilënd gër ala in gër acël kë h̃atënd, ax gi ex na gër emëkw. Do and kë hi gër acël aŋ, ex paỹërax gër apuỹ.» Ata gë eyeƴan elo w̃asin baɓi Yesu mëne eƴamb ƴamb ed ex yo aw̃ën w̃ënëk. 20Er re baxo mëne er kë ŝanënd gër ala in këŋo ɓuyarënënd. 21Gër emëkw ed ala kë ỹanand xali ex can: ɓanjëlan ɓañëŋënax ɓaŋ, gë eñac eŋ, gë orek ol, gë eɗaw̃ër el; 22gë orekar ol, gë aŋana and koɗi aŋ, gë oxeỹ ol, gë njifa ind ɓela iŋ, gë asëk alakirand fo in, gë oƴakërax ol, gë ocir od Kaxanu ok, gë ndafënan iŋ, do gë ofënirëx ol. 23Eyo gër emëkw kë ỹanand ɓeŋo ɗek, do and kë ŝan aŋ eŋo ɓuyarën ala an.

End asoxari aliyer eŋ

24Ga xucak eŋo, Yesu ƴe ko gër ebar ed këni w̃acënd Tir. H̃at ko yir fo në iciw̃ ga xeƴ këŋo eni nangëra ɓela ɓën mëne mëŋ ƴowëk, ɓarikan gogo nde ga nangëraw këni. 25Ga wël ko nëm ir endënaw̃ end hi bax gë angoc añëŋënax, ƴow ko lapaya ko gër osapar or Yesu. 26Asoxari ajo Agërek ebaxo do xaniw baxo gër Fenisi gand ebar ed Siri. Axara xara baŋo Yesu eŋo nëcët angoc añëŋënax aŋ gër aɓiw̃. 27Yesu yaka këŋo: «Cënil pere eni med oɓaŝ ol. Ecemar ed këni ƴambënd oɓaŝ el ax ye ex na eƴëɓi ɗapën ɓëkwërëkwër.7.27 Ɓëŝëwif ɓën oɗaŋët banëɓi w̃acënd ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën.» 28Re ko asoxari an: «Eyo ɗal ex Axwën, ɓarikan ɓëkwërëkwër ɓëŋ ɗila gër ed këni ƴambërand oɓaŝ këni w̃eɗarand ɓëngacan ɓënd këni lapëtarand ɓëŋ.» 29Ata re ko ɓëte Yesu: «Awa në end eyeƴan elo ayakali këmi yakali. Maỹil, angoc añëŋënax aŋ anëka ŝan ko gër aɓix.» 30And w̃aỹi ko asoxari aŋ, sëkëx ko mëne angoc añëŋënax aŋ anëka ŝan ko gër aɓiw̃, alaki fo alaki baxo gër angaw̃.

End apaxo eŋ

31Yesu ga xani ko na gër ebar ed Tir, ko w̃aỹind ond gër ebar ed Galile oŋ na do ko xucand gër ed Sidoŋ el. Ɓëŋa ir anjer in baxo sëfand gand beɓët ir «Ɓangolepëxw.» 32Fed këni gë ɓela ga këno w̃ëlanëgu apaxo, ar bax yeƴanënd gë ojaw̃ fo. Na xara këno eŋo ŋëmba exo pakaxën. 33And nacët këŋo caw gër ed hi bani ɓela aŋ, Yesu ŝo ko ɓanëf ɓand apaxo ɓaŋ, gë oɓasa odexëm ok, do wiŝ këŋo gë ɓato ɓaŋ gër aniw̃. 34And xeŋa ko orën aŋ, yën ko atëm, re ko: «Efata», mëne ngëŋ Ɗëmëtayayin. 35Ataŋ lëmëtayak ɓanëf ɓaŋ do lëkwëtarëk aniw̃ aŋ, apaxo aŋ ỹana ko ko yeƴandërand ŝenene. 36Yesu xëŋa këɓi eni cësinali endeƴ eŋo. Ɓarikan axëŋa yo axëŋa ɓela ɓëjo aŋo bani reƴarand kaŝ-kaŝ. 37Mokuri xuri bax ang ŝaran baɓi xali bani rend mëne Yesu ɓecaraxik fo ko rind. Ɓanëf ɓand ɓër ɓapaxo ɓaŋ ko lëmëtënd, do ɓaniw̃ ɓand ɓamuma ɓaŋ ko lëkwëtënd eni yeƴandëraxën.

8

End eñëmbën ed mburu eŋ

1Akey amat, ɓela ɓën ga ɓarërëgu këni omëxwër otëm, xeta këno gaŝëxe Yesu. Ga wata ko mëne ɓela ɓëjo er ƴamb in ani cot bana, w̃ac këɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓën do re ko: 2Nëkoyinëɓi ɓela ɓëjo, ɗek ke xaỹënanënd elod ɓakey ɓatas këne sëfarand, ɓari ani gi ex na gë eƴamb ƴamb. 3And këmëni fela ƴambërarëxe aŋ, ɓon këni sorox gër fëña gayik ɓërëmar caw xaniw këni. 4Yaka këno ɓësëfan ɓën: «Mondake wa kënëɓe lëɓaye tëɓ ro?» 5Aŋo w̃ëka këɓi Yesu: «Ɓamburu ɓanjëgwe wa lëkaya kën?» Yaka këni: «Ɓanjongëɓaki.» 6Fel këɓi ɓela ɓën eni ñëpara gër ebar. Ga xana ko ko ɓamburu ɓanjongëɓaki ɓaŋ, ŝëkwa këŋo Kaxanu, hëbëndër ko do yël këɓi ɓësëfan ɓën enëɓi cetëra amëxwër aŋ. Ata ŝet këno ala kala aton ɗek ang ebani ak. 7Ɓëte ɓëngan ebaxëna, ga xana këɓi Yesu, ŝëkwa këŋo Kaxanu do re ko ɓëte enëɓi cetëra ɓela ɓën. 8Na ƴambëra këni xali w̃ed këni. Ɓayitarak mburu iŋ në ɓakange ɓanjongëɓaki. 9Ɓela ɓër lëɓa baɓi na yatijo ɓën er hi bani në owëli onax. Ata ga ƴambëra këni, Yesu fel këɓi eni maỹira. 10Ataŋ mëŋ gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën fëra këni gër ikuluŋ do kwël ƴe këni gër ebar ed Dalëmanuta.

End amatinali and gër orën eŋ

11Akey amat, Ofariseŋ ƴow baxëna na eno mëkara Yesu. Ga ỹandi këɓi eno ɓon, w̃ëka këno eɓi masin ecarax emat eni nangaxën mëne gër orën xaniw ko. 12Ata ƴepandëra këŋo Yesu gër onden ondexëm endeɓën eŋ, yën ko atëm do re ko: «Wën ɓela ɓëjo, inew̃a këne w̃ëkaxënënd mun masin ecarax en nangaxën mëne gër orën xaniw këme? Ɗal in këmun felënd, ecarax an wat na.» 13And h̃ata ko eŋo aŋ, Yesu ɓaka ko polo gër ikuluŋ eni kegëtaxën anjer aŋ gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën.

End lewir ir Ofariseŋ eŋ

14Ɓësëfan ɓën axwëya xwëya bani eni pena mburu iŋ. Amat fo w̃ëlali bani gër ikuluŋ. 15Ata re ko Yesu: «Kwëỹëtayin lewir ir Ofariseŋ in do gë lewir ir od Erod in8.15 Yesu, ga yeƴan ko mondako, er ỹandi baŋo eɓi pëni mëne eni kwëỹëtand er wata bani Ofariseŋ do gë od Erod in.16Ata ga wël këni eŋo, ɓësëfan ɓën këni yëland mëne ga bani gë mburu këm yeƴanaxën baxo mondako Yesu. 17Ga wata ko Yesu mëne mondako këni yëland, w̃ëka këɓi: «Inew̃a kën yëlaxënënd mëne ga hi këne mburu këm yeƴanaxën këme mondako? Xali gërëgako aŋun pëni ex na nde er re këme in? Wën ỹow̃eỹ an kaman ex na nde pere? 18Ata wën and mokem xem këŋun ɗe ogaf ok. Gë ɓangës hi kën ɓari an watërand na, gë ɓanëf hi kën, ɓari an wëlërand na. 19An kwita ex na nde gë ɓamburu ɓanjo lëɓa bamëni ɓela owëli oco? Do ɓacaxaken ɓand ɓayëtara baɓi ɓaŋ, ɓakange ɓanjëgwe ɓar ban?» Yaka këno: «Ɓakange epëxw gë ɓaki.» 20Ɓëte an kwita ex na nde and lëɓa bamëni gë ɓamburu ɓanjongëɓaki ɓela owëli onax aŋ? Ɓakange ɓanjëgwe fëxw baŋun ɓacaxaken ɓand ɓayëtara baɓi ɓaŋ? Yaka këno: «Ɓakange ɓanjongëɓaki.» 21Ata re ko ɓëte Yesu: «Do wën xali gërëgako, ỹow̃eỹ an kaman ex na nde?»

End Yesu do gë aŝiw̃ëk ar gër Betësayida eŋ

22Yesu gë ɓësëfan ɓën h̃at këni gër Betësayida. W̃ëlanëgu këno na aŝiw̃ëk do xara këno eŋo pakën. 23Ata Yesu lëk këŋo aŝiw̃ëk an gër ataxan do las këŋo xali ŝan këni ingol iŋ. Ga xwëŝa këni, wiŝ këŋo gër ɓangës do fëɗ këŋo. And fëɗët këŋo aŋ, w̃ëka këŋo: «Ỹeỹ nde këƴ watënd na?» 24Ga xëw̃ëta ko aŝiw̃ëk an, re ko: «Në ewat mëni ɓela ɓën ang ɓatëx fo, ɓari aƴexëra këni ƴexërand ɗe.» 25Yesu fëɗ këŋo gaŝëxe. And feɗët këŋo aŋ, aŝiw̃ëk an fak ko ataŋ, do ko watërand ŝenene. 26Yesu fel këŋo exo maỹi gër ndeɓën, kërexo ɓaka na gër ingol.

End Piyer do gë Yesu eŋ

27Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën ƴe bax gër ɓëngol ɓënd ler gër Sesare ir Filip. Gër fëña, w̃ëka këɓi: «Gër onang or ɓela, wëno noỹo këni rend hi këme?» 28Yaka këni: «Ɓela exëna ɓër kë rend wëj ex Ŝaŋ Batis; ɓëjo wëj ex alaw̃ënel Eli, do ɓëjo ɓëte wëj ex, alaw̃ënel ar Kaxanu aɓat, ang ɓëtëraw këni ak.» 29«Do wën cëŋ, ine këne rend?» Yaka këŋo Piyer: «Wëj ex Afexën an.» 30Ata Yesu xëŋa këɓi xali mëne eŋo ala këreno pelëɗ na.

End ecës ed Yesu eŋ

31Ata amëd aŋo ỹana baxo Yesu këɓi felënd ɓësëfan ɓën mëne, mëŋ Asëñiw̃ ar ala an, mbaŋ ko soro. Ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën, gë ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën do gë ɓëŝalen ɓën aŝus këno ŝus xali eno ɗëxw gër ecës. Ɓarikan gë akey atasën aŋ, exo kani gër ecës. 32Kerët felëra baɓi ɓësëfan ɓën ɓeŋo. Ata Piyer ga nacët këŋo këŋo rexërand. 33Ɓarikan Yesu ga nëkona ko gand ɓësëfan ɓërexëm, xeỹan këŋo Piyer: «Nacëtaxële fa Sindan, anjëlan andeƴ aŋo and ɓela fo ex, ax gi ex na and Kaxanu!» 34Ata and w̃ac këɓi amëxwër do gë ɓësëfan ɓërexëm aŋ, re ko: «Ar ỹandi këŋo exe tëf an teɓëlexo eɓal ed gaf irexëm fo el. Gilexo aw̃elëk ar exo toro mbaŋ në end ow̃ac oram exe tëfaxën. 35Ar kë xwël aniyan andexëm an, anemin ko nemin. Ɓarikan, ar kë nemin aniyan andexëm në end ow̃ac oram do në end Atëfëtan an, afexën ko fexën. 36Inew̃a këŋo feca ar kë ŝotëra ɗek ɓeɓër hik gër ngwën ro ɓën xarak axo pexën ex na enjëw̃ endexëm eŋ? 37Do gë inew̃a ko nëmb ala an enjëw̃ endexëm eŋ? 38Ar këŋo ŝëfënan yo endam, do gë end eyeƴan edam eŋ, mërëxand ir anjex and kë rind orekar do and ɓëw̃endëran aŋo, wëno Asëñiw̃ ar ala an ɓëte aŝëfënan ke ŝëfënan endexëm eŋ yatir këme ɓakaw gë enjaran end Faba eŋ do gë omeleka omënëk ok.»

9

1Ata re ko ɓëte Yesu: «Ɗal in këmun felënd, ang xwëŝara kën ro ako, ɓërëmar ani cës na watërëxe owun or Kaxanu ol ga ƴowëk gë panga itëm.»

End enjaran end Yesu eŋ

2Ga xucak ɓakey ɓanjongamat, Yesu w̃ac këɓi Piyer gë Ŝak do gë Ŝaŋ eno ɗaŋëta ƴaŋ në etënd ecakax. Ga h̃at këni, owati or eman end Yesu ol nëngwëtak gë ogës odeɓën. 3W̃eɗëk ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ kë ỹegënd jing-jing do feŝëk nëmëc ang ko xorëdoxo ala exo peŝën anjëm gër ebar ro ak. 4Ata ɓësëfan ɓësas ɓën wat kënëɓi pëlët Eli gë Moyis ga këni xanar gë Yesu. 5Piyer ga faɓ këŋo Yesu, re ko: «Asëƴali, ɓon yedox ene ɓayiye ro! Dine ɓaner ɓatas: amat andeƴ, amat and Moyis do aŋo and Eli.» 6Piyer abaxo nangënd na er ko rend in, gayikwa anjiỹ aŋ lëk baɓi xali xurik mëŋ do gë ɓoŝandaw̃. 7Aŋo fedawëk aŋar do laɓ këɓi kwëc. Wëlik oniw̃ ga kë re: «Awa ajo ex ɗe Asëñiw̃ën, ar pëlot gër yomb iram an, ɓaxëtindëno.» 8Ataŋ ɓësëfan ɓësas ɓën nëkonara këni jeƴ, wat këno Yesu gaɓat. 9Ga këni ŝëla etënd el, Yesu xëŋa këɓi mëne ala këreno pelëɗ na er watëgu këni in xali mëŋ Asëñiw̃ ar ala an exo kani gër ecës. 10Ga xwëtaya këni gër ow̃ëkw eyeƴan elo, këni w̃ëkarënd ɓën ɓësas er w̃acayak ekani ed gër ecës in.

11Ga xucak eŋo, ɓësëfan ɓën w̃ëka këno Yesu: «Inecëŋ këni rend ɓëŝalen ɓën mëne afo exo ƴow pere Eli ɗamana exo ƴowaxënëgu afexën an?» 12Yesu yaka këɓi: «Eyo Eli aƴow ko ƴow exo kanindëra ɓeỹ ɗek. Ax gi ex na nde aỹëgw ỹëgw këni ɓëte mëne wëno Asëñiw̃ ar ala an, aŝus këne ŝus ɓela ɓën do ene torondëra mbaŋ? Ine yëla kën wën? 13Gërëgako, nangin mëne Eli anëka ƴow ko, ɓarikan ang ỹëgw këni endexëm ak, w̃ëlaya këno ang ỹandi këɓi ak.»

End lëmëta ind gë angoc añëŋënax eŋ

14And ɓaka këni Yesu, gë Piyer, gë Ŝak do gë Ŝaŋ gër ed ebani ɓësëfan ɓëŝëxe aŋ, sëk kënëɓi amëxwër atëm and ɓela ga xeta kënëɓi do wat kënëɓi ɓëte ɓëŝalen ga këni ŝampëre gë ɓën. 15Ɓela ɓën ga wat këno Yesu, ŝaran këɓi ɓën ɗek do këni xaŝërënd endexëm eŋ eno cëma. 16Ata Yesu w̃ëka këɓi ɓësëfan ɓër ŝëni baŋo ɓën: «End inew̃a kën ŝampërend gë ɓëjo?» 17Yakaw ko gër amëxwër asoŝan aɓat: «E Asëƴali, lëmëta iram in w̃ëlanëgu këmi. Gë angoc añëŋënax and kë xanënd oniw̃ lapar këni. 18Gër ed ex yo këŋo reɓënd do exo h̃atëndërënd oỹënga oŋ, gë ocupërëŝup ok gër etëỹ xali, exo ŋaỹ cemeŋ. Axara xara këmëni ɓësëfan ɓëreƴ ɓën eno nëcët angoc añëŋënax aŋ, ɓari ano kor ex na.» 19Ata re ko Yesu: «Ata wën anjex and ɓela ɓër gë oŋëpëgënan hi kën ɗe. Xali niỹe fa këme ɓayi gë wën? Xali niỹe fa këmun ɓuŋan? Mëlanëgune tan lëmëta iŋ!» Ata w̃ëlanëgu këno. 20And faɓër këni gë Yesu aŋ, angoc añëŋënax aŋ ỹëngëndëra këŋo lëmëta ijo. Wëc ko gër ebar do ko xënëcëtarand gë ocupërëŝup ok gër etëỹ. 21Na ex Yesu w̃ëka këŋo sëm ir lëmëta: «Elod niỹe ko hind mondako?» Yaka ko: «Elod imeja. 22Eŋo ɗaw̃axën, angoc añëŋënax aŋ alap këŋo lapënd: ɓaŋo gër xoɗux, ɓaŋo gër men. Ɓarikan wëj angëmëne ỹeỹ xor këƴ na, këla kaỹënanëlexi wa, këla dëcalëɓo! Kaỹënanëlexi ɓiyi!» 23Yaka këŋo Yesu: «Re këƴ angëmëne ỹeỹ xor këƴ… Gër ar xwëta ke wëno an, ɓeỹ ɗek wëndëk.» 24Ataŋ xaka ko sëm ir itox: «Wëno axwëta xwëta këmi. Maraw eƴe dëca wëno ar gë oŋëpëgënan ajo!» 25Yesu wat këɓi ɓela ɓën ga këni w̃araraw ɓura-ɓura endexëm eŋ. Xeỹan këŋo angoc aŋ: «Wëj angoc añëŋënax and kë xanënd oniw̃, canël gër lëmëta ijo ga re këme! Ɓët din këreƴ ɓakaw na.» 26Angoc añëŋënax h̃erëndëra këŋo, ỹëngëndëra këŋo xali lëmëta iŋ do kwël ŝan ko. Ata lëmëta iŋ, ŝet gër ebar, laki ko ang aŝësëk fo. Ɓëranjëm bax rend mëne anëka xoti ko. 27Ɓarikan Yesu lëk këŋo gër ataxan. Ga xanin këŋo kwengweremët, itox iŋ xwëŝa ko ceg.

28And w̃aỹi këni Yesu gë ɓësëfan ɓën gër iciw̃ aŋ, w̃ëkax këno: «Inecëŋ sëkwanaxën këmi monëcët angoc añëŋënax aŋo?» 29Yesu yaka këɓi: «Angoc añëŋënax andako rako aŋ gë cale fo ko ŝanënd!»

30Ga xani këni na gër hi ebani, Yesu gë ɓësëfan ɓën ƴe këni cangët ebar ed Galile el. Axeƴ xeƴ baŋo eni nang ɓela ɓën gër ed hi ko. 31Ɓësëfan ɓërexëm ɓën baɓi sëƴalirand do baɓi felënd mëne mëŋ Asëñiw̃ ar ala an asëra këno sëra do eno ɗaw̃. Ɓarikan yatir akey atasën axani ko xani gër ecës. 32Ayëda bani yëdand Ɓësëfan ɓën eno mëka ba ine ex ekani ed gër ecës. Abaɓi fëni na ine ex eyeƴan elo.

End asëfan alëngw eŋ

33Yesu gë ɓësëfan ɓën h̃at këni gër Kafarënawum. And hi këni lëf gër iciw̃ aŋ, w̃ëka këɓi: «End inew̃a ban ŝampërewënd gër fëña?» 34Ŝësina këni ƴem gayik gër fëña end ba noỹo hik asëfan alëngw an bani xanarëgund. 35And ỹëpa ko aŋ, Yesu re ko: «Angëmëne ala eŋo ỹandi exo gi alëngw gër enga endam, gilexo aɓemban ar ɗek. Gilexo ɓëte ariyenin ar ɓela ɗek!» 36Ata Yesu felaw këŋo itox, xwët këŋo mërëxand, re ko: 37«Ar këŋo lëkaya yo itox indako rako në end ow̃ac oram, wëno dëŋ lëkaya ke. Ar ke lëkaya an, anëka lëkaya këŋo ɓëte ar law̃ënëgu ke an, ax gi ex na wëno fo lëkaye ke.»

38Ga xucak eŋo, asëfan ar bano w̃acënd Ŝaŋ an fel këŋo Yesu: «Asëƴali, ɓiyi ar këɓi nëcëtënd ɓëyël gër ɓela watëgu këmo, xarak axo gi ex na ar enga endeɓi.» 39Yaka këŋo Yesu: «Ar kë rind ecarax gë ow̃ac oram an, wën këreno cëɓan na gayik ala ax kor na exo di mondako ɓëte exo cena exe yeƴanan eñëŋënax. 40Ar aɓo koỹër ex na an, areɓi ex. 41Ar këŋun rëmbën yo men gayik ɓër Kërisët hi kën an, ɗal in këmun felënd, aŝot ko ŝot amaŝën andexëm aŋ.»

End ɓeñëŋënax eŋ

42«Ɓarikan ar këŋo lënan eñëŋënax aɓat gër ɓër w̃ak endam ado ex gi itox, er feca doŋo eno dëxën angaỹ aŋoxixën and eƴamb, do eno ɗap gër anjer eŋo noỹilexën. 43Angëmëne ataxan andeƴ aŋ ki lënanënd eñëŋënax eŋ, kacal ñot eƴ ɗap! Pecanëlexi eƴ ɗil gër aniyan and din gë ataxan amat gë exi ɓayi tak ɓaki do eƴ ŋat gër xoɗux or ax ɗomind na. 44[Fën oỹën ol ani cësënd na, ɓëte xoɗux ol ax ɗomind na.] 45Angëmëne sapar ireƴ in ki lënanënd eñëŋënax eŋ, kacal ñot eƴ ɗap! Pecanëlexi eƴ ɗil gër aniyan and din gë sapar iɓat, gë exi ɓayi tak oxi do Kaxanu exi ɗap gër xoɗux or ax ɗomind na. 46[Fën oỹën ol ani cësënd na, ɓëte xoɗux ol ax ɗomind na]. 47Angëmëne angës andeƴ aŋ ki lënanënd eñëŋënax eŋ, nongoloƴëtël eƴ ɗap! Pecanëlexi eƴ ɗil gër owun or Kaxanu gë angës amat, gë exi ɓayi tak ɓaki do Kaxanu exi ɗap gër xoɗux ax ɗomind na 48[Fën oỹën ol ani cësënd na, ɓëte xoɗux ol ax ɗomind na]. 49Gayikwa ala ar ex yo ang ongal fo ko sëk gë xoɗux ol. 50Ongal oŋ er ŝenene ex, ɓarikan and kë xac aŋ, mondake kë ỹëw̃ gaŝëxe? Ñëwël ex ola orewën ol ang ongal fo en cotaxën aketëxeta aŋ gë ɓela ɓëŝëxe ɓën.

10

End ecapër ed eñër eŋ

1Yesu ga xani ko na, ko ƴend ond gër ebar ed Yude oŋ, ekeg Yurëdeŋ in. Ata ɓarërëgu këni gaŝëxe ɓela ɓën, ɓamëxwër ɓamëxwër, do xeta këno. Do mëŋ ang w̃ër baŋo ak, këɓi sëƴalirand end Kaxanu eŋ. 2Ata Ofariseŋ ok ỹandi këɓi eno di atëƴ. Ga sëka këno, w̃ëka këno: «Aỹap nde ỹapëk asoŝan eŋo pela alindaw̃?» 3Yesu yaka këɓi: «Inew̃a fel këŋun Moyis4Re këni: «Moyis ga re ko mëne icën iŋ ñëgwënëleŋo alindaw̃ kayëta ir acapëra eŋo pelaxën.» 5Aŋo re ko Yesu: «Në end emëŝ endewën eŋ, ỹëgwënaxën këŋun apela aŋo. 6Ɓarikan and ỹanak ngwën aŋ, and ɓaƴ këɓi Kaxanu ɓela aŋ, er ri baɓi asoŝan an gë asoxari an. 7Mëŋ ex asoŝan an afo eɓi ŋaw̃ëta nëm gë sëm, do eni ɓar gë alindaw̃. 8Ɓën ɓëxi ɓër ỹërërëk ɓën eni gi eman emat, ani bo na gaf gë gaf. 9Mëŋ ex, Kaxanu and këɓi ɓar eñër asoŝan gë asoxari aŋ, ax ñap ex na ala eɓi capëreli.» 10And ɓaka këni gër iciw̃ aŋ, ɓësëfan ɓën w̃ëka këno Yesu eɓi paỹën endeƴ eŋo. 11Ata re ko: «Asoŝan ar këŋo fela yo alindaw̃ do eŋo ñër asoxari aŝëxe, në emenan eŋo asoxari aỹanar an gayik orekar këni rind gë axinëm an. 12Ɓëte angëmëne asoxari eni capër gë icën indexëm iŋ do exo ƴe eŋo ñërëx asoŝan aŝëxe, në emenan eŋo asoŝan aỹanar an gayik orekar këni rind gë axinëm an.»

End Yesu do gë oɓaŝ eŋ

13Ɓela w̃ëlaw baɓi na oɓaŝ gër Yesu eɓi calen mokwëtan otaxan ok. Ɓarikan ɓësëfan ɓën xeỹënaxën kënëɓi. 14Ata xoỹ ko Yesu ga wat eŋo. W̃ac këɓi ɓësëfan ɓën, re ko: «Teɓinëɓi oɓaŝ ol eni ƴow gër ndam, kërenëɓi pëng na gayik ɓër hik ang oɓaŝ ak ɓën xwënëk owun or Kaxanu ol. 15Ɗal in këmun felënd, ar ax ma ex na owun or Kaxanu ol ang itox fo an, axo ɗil na gër owun olo.» 16Ata Yesu ga w̃egara këɓi na oɓaŝ olo, ŝalendëra këɓi mokwëtan otaxan ok.

End ar gë napul eŋ

17Ata ga ko ƴe Yesu, asoŝan aɓat sëf këŋo gë ongër fo, lapaya ko mopoxi gër osapar orexëm do w̃ëka këŋo: «Asëƴali ar ŝenene, pelële ine ỹapëk me dind me cotaxën aniyan and din aŋ?» 18Yesu yaka këŋo: «Inew̃a këƴe w̃acaxënënd ar ŝenene? Kaxanu gaɓat ex ar ŝenene an, ala ar ŝenene ax gi ex na. 19Ax gi ex na nde anang nang këƴ ɓapela ɓaŋ: “Këreƴo ɗaw̃ na ala, këreƴ dina orekar ol, këreƴ deka na, këreƴo nëgwëŝan na ala, ɓëte këreƴo menan na ala, pëɓëlëɓi norix gë sorix?”» 20Yaka ko ala ajo: «Asëƴali, elod icambenjar sëf këme ɓapela ɓaŋo ɗek.» 21Ata ga nëkon këŋo, Yesu xëɓënan këŋo end ala ajo eŋ. Fel këŋo: «Emat ɓayi ki. Ƴel eƴ pan ɗek acota andeƴ aŋ eƴëɓi yëlëra koɗi in ɓëxaỹënaxik, ata këƴ ŝot napul isëm ƴaŋ gër orën. And këƴ ri ko mondako aŋ, ƴowëɗ eƴ gi asëfan aram.» 22Ɓarikan ala ajo ga wël ko eyeƴan elo, ỹëŋënin ko dëxas in do kwël ƴe ko gë oxoỹ fo gayik ar gë napul isëm ebaxo. 23Yesu ga nëkon këɓi jeƴ ɓela ɓën, fel këɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓën: «Awa ɓër gë napul ɓën ɓon këɓi ƴëka eni ɗilaxën gër owun or Kaxanu.» 24Ata ɓësëfan ɓën wëlandëra këɓi ga wël këni eyeƴan elo. Ɓaŝ ko ɓëte Yesu: «Oɓaŝ oram, ata ɓër gë napul ɓën ɓon këɓi ƴëka eni ɗilaxën gër owun or Kaxanu. 25Gelemba saxëk exo kuca gër imëd ind icëkwër gë exo ɗil ar gë napul an gër owun or Kaxanu.» 26Ga wël këni ɓëte eŋo, ɓësëfan ɓën wëlandëra ɓëte këɓi kaŝ kaŝ do këni w̃ëkarënd: «Do noỹo ngwa kë xor exo pex?» 27Yesu ga nëkon këɓi gaŝëxe, yaka ko: «Gër Kaxanu ɗek wëndëk, ɓari gër wën ɓela ax mënd ex na.» 28Aŋo re ko Piyer: «Nëkoɗ ɓiyi ga seɓëraw këmi ako ɗek sëfaxën këmi wëj.» 29Yesu yaka këŋo: «Ɗal in këmun felënd, ar këɓi seɓëgu gër iciw̃, nëm gë sëm, gë ɓoɓinëm gë oɓaŝ orexëm do gë ocënga odexëm në end ow̃ac oram, do në end Atëfëtan andam eŋ, gë tëkër ak axo kaỹën na. 30Ata gërëgako dëŋ ko ŝot ɓakëlëbëd keme: Ɓëciw̃, gë ɓëmaỹe ɓëtoŝan, gë ɓëmaỹe ɓëtoxari, gë onëma odanjëm, gë oɓaŝ, gë ocënga, do gë toro, ɓëte ecan ecan, ex tëndaw aniyan and din aŋ. 31Ɓëlëngw ɓëranjëm kë hi ɓemban do ɓemban ɓëranjëm kë hi ɓëlëngw.»

End ecës ed Yesu eŋ

32Ond ƴaŋ gër Yerusalem oŋ bani ƴend do Yesu lëngw bax fëña in. Ɓësëfan ɓën ɗek yëɓu baɓi. Ɓela ɓër baɓi sëfand ɓën ɓëte ayëdara yëdara bani. Ata Yesu w̃ac këɓi eno tëka gaŝëxe ɓësëfan epëxw gë ɓëxi ɓën eɓi nangën er këŋo h̃atënëgund in. 33Re ko: «Awa nëkoɗ ga këne ƴende ƴaŋ gër Yerusalem. Ala ke lëxwëx na wëno Asëñiw̃ ar ala an gër otaxan od ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw do gër od ɓëŝalen. And këne xiti do eɓi ketan ene ɗaw̃ aŋ, ene ɗëxw gër otaxan od ɓër ɓenëng ɓecëxe. 34Ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓëjo, ke lëŝëra, ke sëpandëra, ke ŝew̃ëra ɗamana ene ɗaw̃axën. Ɓarikan, and kë xuca ɓakey ɓatas aŋ axani këme xani gër ecës.»

End okar od Ŝak do gë Ŝaŋ eŋ

35Ŝak gë Ŝaŋ, ɓosëñiw̃ ɓor Sebede, ga sëka këno Yesu, re këni: «Asëƴali, aỹandi ỹandi këɓo ɓiyi eƴëɓo yël er këmi xara in.» 36Re ko: «Inew̃a ỹandi këŋun?» 37Yaka këno: «Yëlëlëɓo mi ketëna: aɓat gand liw̃, ajo gand ŝame and këƴ ỹëpa gë enjaran eŋ gër owun oreƴ aŋ.» 38Ata re ko Yesu: «Wën an nang ex na er kën xarand in. Axor nde kën xor en ceɓ akalama and toro and këme ŝeɓ aŋ? Ɓëte ayëxw nde kën yëxw enun ɓuyi ang këne ɓuyi ak?» Yaka këno: «Axor këmi xor.» 39Re ko ɓëte Yesu: «Ɗal ex aŝeɓ kën ŝeɓ akalama and këme ŝeɓ aŋ, ɓëte aɓuyi kënun ɓuyi ang këne ɓuyi ak. 40Ɓarikan end ene ketëna aɓat gand liw̃ ajo gand ŝame eŋ, ax gi ex na wëno këŋun yël. Kaxanu, ɓër ỹap këɓi ɓën w̃ëxëtan këɓi ɓañëpara ɓaŋo.» 41Ga wël këni eŋo ɓësëfan epëxw ɓën, xoỹën kënëɓi Ŝak gë Ŝaŋ. 42Yesu, w̃ac këɓi ɓën ɗek re ko: «Anang nang kën mëne ɓëlëngw ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën awun këni wunënd gë mbëña gër ɓela ɓër gër owar oreɓën, do ɓësëm ɓën aw̃asin kënëɓi w̃asinënd or gapak oreɓën ol. 43Ɓari wën këren dind na mondako gër enga endewën. Ar ỹandi këŋo exo gi ar gapak gër enga endewën an, malexo exo gi ariyenin arewën. 44Ɓëte ar ỹandi këŋo exo gi alëngw an, gilexo xaɗëp ir ɓela ɗek. 45Gayikwa wëno Asëñiw̃ ar ala an er ƴow këme mun diyenin do me meɗ aniyan andam aŋ ang acosa and këni fexaxën ɓela ɓëranjëm fo, ame ƴow ex na ene diyenin.»

End Yesu do gë aŝiw̃ëk eŋ

46Yesu gë ɓësëfan ɓën h̃at këni gër Yeriko. Ga këni xuca angol aŋ, ɓela ɓëranjëm kënëɓi sëfand ɓura-ɓura. Aŝiw̃ëk ar këno w̃acënd Barëtime, asëñiw̃ ar Time, ỹëpa baxëna ler gër fëña do ko xararand. 47Ata wël ko mëne Yesu Iɓënasaret h̃atëguk. Na ỹana ko ko xeỹënd: «Yesu, Yesu, Asëñiw̃ ar Dafid, kaỹënanëlexi wa wëno!» 48Ata ɓela ɓëranjëm këno xeỹënaxënënd: «Wëji, cësinal fa!» Ɓarikan aŋo ɓaŝ ko okeỹ oŋ: «Asëñiw̃ ar Dafid, Asëñiw̃ ar Dafid, kaỹënanëlexi wëno!» 49Ata xwëŝa ko Yesu, re ko: «Macëguno tan!» Ga këno w̃ac, këni rend: «Kapinal eƴ kani, në emac exi.» 50Ata xani ko xwiriŝ, lap ko gër ebar acuɗ atëm aŋ do w̃ël ko gand Yesu. 51Ata re ko Yesu: «Inew̃a ỹandi ki mi din?» Yaka këŋo: «Asëƴali, me ciw̃ëta ỹandi ke!» 52Ata re ko Yesu: «Awa ga xwëta këƴe ako, ciw̃ëtal!» Ataŋ watëra ko ŝenene do sëf këŋo kwël Yesu gër fëña.

11

End Yesu gër Yerusalem eŋ

1Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën h̃at këni gër Betëfage do gër Betani, ɓëngol ɓënd ler gër Yerusalem ɓëŋ, ler gër etënd ed gë ɓañarëka. Ata Yesu ga këɓi law̃ën ɓësëfan ɓëxi, ko rend: 2«Ƴeyin gër ingol ind gër lëngw, ata këno sëk mokap ipali ind elod ala aŋo ñëpaxën ex na. Pëtëguno ene mëlanëgu. 3Angëmëne ala w̃ëka këŋun ba ine këno fëtaxënënd, yakayiɗën mëne Axwën an ỹandi këŋo. Ataŋ këŋo seɓëtëgu.» 4Ga ƴe këni ɓësëfan ɓëxi ɓën, sëk këno ipali iŋ ga xap këno beɗ gër fëña, ler në ebët ed iciw̃. Ata fët këno. 5Ɓër hi bax na ɓën re këni: «Xey wën, ine kën rind? Inew̃a fëtaxën këno ipali iŋ?» 6Ata yaka këni ang re baxo Yesu ak, seɓën kënëɓi w̃ëla këno. 7And h̃ateli këno gër Yesu aŋ, laɓëra këni engoỹ end ipali eŋ gë ɓanjëm ɓandeɓën ɓaŋ exo ñëpaxën Yesu. 8Ɓëte ɓëranjëm rendëra këni tar fëña in: ɓanjëm, do gë opat od fongëtëraw bani gër apuỹ. 9Ata xeta këno Yesu: ɓëjo gand lëngw, ɓëjo gand emban. Ga këni ƴe, këni xeỹënd ŝor:

«Hosana! Ɓetalexo gë ow̃ac or Axwën ol!

Ɓetalexo ar kë ƴowënd an.

10Ɓetalex owun or kë ƴowënd ol,

owun or axarëk areɓi Dafid ol.

Hosana! Awa wëlilex ɗe eŋo xali ƴaŋ gër orën!»

11Ga h̃at ko Yesu gër Yerusalem, lil ko gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu. And nëkondëra ko ɗek na aŋ, sëfër këni gë ɓësëfan epëxw gë ɓëxi ɓën ond gër Betani oŋ. Anëka xwëyar bax amëd aŋo.

End andan eŋ

12Ga xeyëk, Yesu fëɗar këni enjo eŋ. Ga xani këni na gër Betani eni ɓaka gër Yerusalem. 13Wat ko caw andan ga nëtëk aye. Ŝapa ko ngwa exo nang ba arëw̃ rëw̃ëk. Ga h̃at ko, sëk ko tudëŋ opat fo gayik ax ŋat bana nand kë rëw̃ënd ondan na. 14Ata re ko: «Ɓëtëdin ala ax kwëca na exo ƴamb odëw̃ërëw̃en odeƴ.» Wël këno ɓësëfan ɓën.

15Yesu gë ɓësëfan ɓën h̃at këni gër Yerusalem, lëf gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu. Ata ỹana ko këɓi w̃aỹënd ɓër bax fandërand ɓën do gë ɓër bax yëcërand na ɓën. Ỹamëra ko ɓëkwëtaya ɓënd ɓënëmb ɓër koɗi ɓëŋ do gë ɓañëpara ɓand ɓëfan ɓër olëxwëte ɓaŋ. 16Ala abaŋo seɓ na exo mëlarand ỹeỹ na gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu. 17And baɓi sëƴalind aŋ ko rend: «Wën an pën ex na nde er re ko Kaxanu in mëne Aciw̃ and cale and ɓenëng ɓend ɓela ɗek ex? Do wën nëngwët kën emaỹi ed ɓërek.» 18Ga wël këno, ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën do gë ɓëŝalen ɓën, këni ŝaland osit or eno ɗaw̃axën. Ɓarikan amëxwër aŋ bani yëdand gayik ɓela ɓën ɗek gër ow̃ëkw baɓi lëkënd osëƴali or Yesu ol. 19And xwëyarëk aŋ, Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën ŝan këni angol and Yerusalem aŋ.

20Ga këni ɓakaw gëɓër, ɓësëfan ɓën wat këni andan aŋ ga h̃aỹëk ɗek gë oɗëmbët ak. 21Ata ga xwita ko Piyer er xuca bax në ganëka in, re ko: «Asëƴali, nëkoɗa andan and xare këƴ ganëka aŋ, ɗek h̃aỹëk.» 22Yaka ko Yesu: «Kwëtayino Kaxanu! 23Ɗal in këmun felënd, ar xwëta këŋo Kaxanu an axor ko xor eŋo pel etënd elo: “Ɓeɗital ro eƴ ɗapayax gër anjer.” Er re ko in ahi kë hi angëmëne aŋo ŋëpëgënan ex na gër emëkw edexëm. 24Mëŋ këmun felaxënënd mëne ɗek er kën xara yo gër cale, kwëtayin mëne anëka ŝot kën. Ata ko ri Kaxanu ang xara këno ak. 25Ɓarikan and kën xani cale aŋ do en kwita ala fenan këno na oxoỹ, teɓanino eŋun teɓanaxën Sorix irewën ir ex ƴaŋ gër orën wën ɓëte ɓamena ɓandewën ɓaŋ. 26[Sorix irewën ir ex gër ƴaŋ orën aŋun teɓan na ɗe ɓamena ɓandewën ɓaŋ, angëmëne wën anëɓi teɓanënd na ɓela ɓën.»]

End or gapak or Yesu eŋ

27Yesu gë ɓësëfan ɓën ɓakaw këni gaŝëxe gër Yerusalem, gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu. Yesu ga ko nëkondëra lëf, h̃atëgu këni na ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën, gë ɓëŝalen ɓën do gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën. 28Ata w̃ëka këno: «Kërëŝ wëj gë or gapak or fe këƴëɓi w̃aỹaxënd ɓela ɓën ro? Noỹo wa yël ki or gapak or eƴ dixënënd mondako olo?» 29Yesu yaka këɓi: «Emat fo këmun w̃ëka wën ɓëte. Yakayine ata këmun fel gë or gapak or fe rixën këme eŋo. 30Xoɓuyi or baɓi ɓuyind ɓela Ŝaŋ Batis ol, noỹo wa law̃ënëgu baŋo? Orën ol nde ba ɓela ɓën nde? Yakayine ɗe!» 31Ata ɓën këni nëkënëkarënd: «And këne yakaye mëne orën ol law̃ënëgu baŋo, ata exo de ine ɓayik ɓiyi ane kwëta exe na end Ŝaŋ Batis eŋ? 32Ɓëte and këne yakaye mëne ɓela ɓën law̃ënëgu baŋo, amëxwër aŋ…» Ga banëɓi yëdand ɓela ɓën rexën bani mondako gayik ɓën ɗek w̃a bax mëne Ŝaŋ Batis alaw̃ënel ar Kaxanu ebaxo. 33Ata yaka këno: «Ɓiyi ami nang ex na.» Aŋo re ko Yesu: «Wëno ɓëte amun pel na ba gë or gapak or fe këme rixënënd ɓeŋo.»

12

End apënëtal and ɓëỹan ɓëxeỹax eŋ

1Ga xucak eŋo, Yesu ga këɓi sëƴali gë ɓapënëtal ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif ɓën, ko rend: «Mondako ri baxo ala ar gë andëɗa and reseŋ. Ga xece in jeƴ andëɗa and reseŋ aŋ, nac ko gër aparëfac ambëxw and eni karaxënënd omen od reseŋ ok do ri ko ɓëte egaw̃ ed oŝën. And seɓënan këɓi ɓëỹan eni cetërënd gë mëŋ reseŋ in and kë sëg aŋ, ƴe ko kwël ɗamana angol and caw. 2Amëd and kë sëgëdërand reseŋ aŋ, law̃ënëgu këŋo ariyenin aɓat gër ɓëỹan ɓëjo eno yël oŝet orexëm ol gër er rëw̃ bax gër andëɗa and reseŋ. 3Ɓarikan ga sëra këno ɓëỹan ɓën, ŝew̃ëra këno xali do ŝëñëta këno taxan. 4Law̃ënëgu këŋo ariyenin axinëm. Sam ga h̃atëgu ko, fëmëra këno, ŝirëra këno gë oteɓën seɓën këm. Ga w̃aỹ këno, ɓaka ko ɓëte taxan. 5Law̃ënëgu këŋo ɓëte asasën, law̃ këno. Mondako ɓëtëraw bani ɓëriyenin ɓëranjëm. Ɓarikan, ɓëỹan ɓën rixëra kënëɓi: ɓëjo axëm xali exo tëkwaya; ɓëjo ɓëte alaw̃ momonaw̃. 6Asëñiw̃ arexëm ar pëlot gër yomb irexëm an fo ɓayi baŋo Axwën andëɗa an. Ata law̃ën këŋo ngwa ga yëla ko mëne ɓëỹan ɓën afëɓ këno fëɓ. 7Ɓarikan, caw fo ɓayiw baxo ga watëgu këno. Ga w̃acër këni, re ko aɓat: “Yo ajo ex ngëŋ ar kë ɓëteli andëɗa an. Ɗaw̃ënëŋone eɓo ɓayixën andëng aŋ.” 8Ɓëỹan ɓën ga sëra këno na, law̃ këno, do lap këni eman eŋ wëgërëxe yaɓët kece ir andëɗa and reseŋ in.

9«Awa mondake yëla kën ko ri axwën andëɗa and reseŋ an? Ax gi ex na nde ata ko ƴow eɓi ɗaw̃ëra ɓëỹan ɓëjo do andëɗa and reseŋ aŋ eɓi teɓënan ɓëŝëxen? 10Wën elod an pën ex na nde Oñëgw Omënëk od rek: “Ekaỹ ed ŝus bani ɓëɓaƴ el ɓakan këni xali ri këni ekëla ed aciw̃ el12.10 Calemoñëw̃ 118.22, 23.” 11Gër Axwën xaniwëk eŋo do gër ɓangës ɓandeɓi eŝaraxik ex.» 12Ata ga wël këni eŋo, ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif ɓën këni ŝaland eno tëra Yesu ga fëni këɓi mëne ɓën baɓi rend gë apënëtal aŋo. Ɓarikan ga yëda kënëɓi amëxwër aŋ seɓ këno na, do kwël ŝapër këni.

End ŝagale eŋ

13Ga xucak eŋo, ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif ɓën law̃ën kënëɓi Ofariseŋ do gë od Erod eni tëƴi eno yifa Yesu exo yeƴan er këno cëndënaxën. 14Ga h̃at këni, re këni: «Asëƴali, anang nang këmi mëne wëj ar ɗal hi këƴ. Ŝenene fo këƴëɓi sëƴalind ɓela ɓën end Kaxanu eŋ. Wëj ala aƴo yëdand na, aƴ nëkonënd na noỹo ki ɓaxëtënd. Awa gërëgako, pelëlëɓo ngwa ba aỹap nde ỹapëk ŝagale ir Sesar in. Mi meɗënd nde ba mi teɓ emeɗ el nde?» 15Ga wata ko Yesu mëne ɓëỹëŋënax ɓër kë laɓayand hi këni, yaka këɓi: «Inew̃a kën ŝaland ene cëndën? Mëlanëgune tan atama and koɗi me nëkon.» 16Fëxwën këno atama amat. Ga xana ko, Yesu w̃ëka këɓi amëxwër aŋ: «Dëxas ir noỹo wa ex gër atama aŋo?» Yaka këni: «Ir Sesar.» «Do ow̃ac ol cëŋ?» Yaka këni ɓëte: «Orexëm ex!» 17Aŋo re ko: «Maŝino Sesar er xwën ko in do Kaxanu erexëm in.» Ata ang yaka baxo ak, Ofariseŋ ok do gë od Erod ŝarandëra këɓi xali.

End ekani ed gër ecës eŋ

18Ata h̃atëgu këni Ɓëŝëwif ɓër kënëɓi w̃acënd Osaduseŋ. Ɓën bax rend mëne ekani ed gër ecës ax gi ex na. Ga sëka këno Yesu, re këni: 19«Asëƴali, ɓaxëtël apela and ỹëgwën këɓo Moyis aŋ: “Asoŝan ar këŋo seɓëta alindaw̃ gë itox këm an, aɓinëm dëngileŋo asoxari an eno cotënaxën oɓaŝ ar ŝësëk an12.19 Acariyakinëm 25.5-10.” 20Xarak, ocambenjar ocongoki ebaxëna aminëmëra. Iỹanar in ỹër ko, ŝës ko. Seɓëta këŋo alindaw̃ oɓaŝ këm. 21Ata ŝambenjar ixinëm in ɓëteli këŋo asoxari an. Mëŋ ɓëte ŝës ko. Seɓëta këŋo oɓaŝ këm. Mondako fo bax end ŝambenjar isasën eŋ. 22Ŝësëra këni ɓën ɓëcongëɓëxi ɓën ɗek xali gaɓatak aŋo cotën ex na oɓaŝ asoxari ajo. Ata asoxari an ŝës ko mëŋ ɓëte. 23Awa yatir ekani ed ɓëŝësëk cëŋ, alindaw̃ ar noỹo w̃a ko hi asoxari ajo gayikako ocambenjar ocongoki oko aỹër ỹër bano?» 24Ata yaka këɓi Yesu: «Ado wën, eɗif ed lif kën el nde. Aŋun pën ex na nde er rek Oñëgw Omënëk in. Ɓëte an nang ex na panga ind Kaxanu iŋ? 25Enimin, amëd and këni xanira ɓela gër ecës aŋ, eñër ax bo na. Asoŝan aŋo cala na asoxari, ɓëte asoxari aŋo ñandi na asoŝan. Er këni hi ɓela ɓën ang omeleka od ƴaŋ gër orën fo. 26End mëne ɓëŝësëk ɓën axani këni xanind gër ecës eŋ, wën an pën ex na nde gër akayëta and ỹëgw ko Moyis er fel baŋo Kaxanu yatir ŝanayaxën baŋo gër acëc and gë xoɗux in? Ax gi ex na nde mondako re baxo: “Wëno ex Kaxanu ar yata këɓi Abëraxam, Isak do gë Yakob an.” 27Kaxanu, Kaxanu ir ɓëɓëngw exo, mëŋ ani terënd na gë ɓëŝësëk. Ata wën Osaduseŋ ok mbaŋ lif kën gër eŋo.»

End ɓapela ɓanëngw eŋ

28Aŝalen ar Ɓëŝëwif wëleli baxëna ecampëre elo. Ga wat ko mëne Yesu ŝenene yaka këɓi Osaduseŋ ok, sëka këŋo, w̃ëka ko: «Pelële ngwa gër ɓapela ɓand Moyis, and fe ex anëngw aŋ?» 29Yesu yaka këŋo: «And rek: “Ɓaxëtël wëj ar enëng end Isërayel an, Kaxanu, Axwën areɓi an, gaɓat fo hi ko Axwën.

30Ŋanëlo Kaxanu, Axwën areƴ an,

Ɗek gë yomb ireƴ ak, gë enjëw̃ endeƴ ak,

Ɗek gë panga indeƴ ak, gë aniyan andeƴ ak.”

31«Ɓaxëtël and ɓëtëguk aŋ: “Ɓalindëlexi end ala aŝandax eŋ, ang ki ɓalënd end gaf ireƴ ak.” Ata apela akuca ex na ɓaki ɓaŋo.» 32Ata re ko aŝalen an: «Asëƴali, ɗal reƴa këƴ mëne Kaxanu iɓat fo ex, iŝëxe ax gi ex na. 33Ala kala ŋanëlo Kaxanu gë ɗek yomb irexëm ak, gë anjëlan andexëm ak, gë ojaw̃ odexëm ak. Ɓëte ɓalindëlexi end aŝandaw̃ eŋ ang ki ɓalënd end gaf irexëm ak. Edi ed mondako el xucak ɗek ocaɗaxa od momëlën ok do gë ocëxen ok.» 34Yesu ga wat ko mëne ŝenene yaka baŋo aŝalen an fel këŋo: «Wëj ata ɗam gër owun or Kaxanu hi këƴ.» Ɓarikan elod yatijo, gaɓatak abax yëxw na eŋo mëka ỹeỹ.

End Afexën eŋ

35Akey amat, Yesu ga këɓi sëƴalira gër Aciw̃ and Kaxanu, w̃ëka këɓi ɓër baŋo ɓaxëtënd ɓën: «Mondake këni rexënënd ɓëŝalen ɓën mëne Afexën an, ejiw̃ ed emun Dafid exo? 36Xarak, Dafid mëŋ dëŋ are baxo rend, ga ỹëm ko gë Angoc Amënëk aŋ:

“Axwën an fel këŋo Axwën aram an,

ƴow eƴ ñëpa ro gand liw̃ iram,

xali mi korën ɓër ŝus ki ɓën eƴëɓi bëñaxën.”

37«Nëkoyin mëne Dafid mëŋ dëŋ Axwën këŋo w̃acënd. Mondake cëŋ hi ko ejiw̃?» Ata amëxwër aŋ këno ɓaxëtënd gë onënga fo.

End ɓëŝalen eŋ

38Yesu ga këɓi sëƴali ɓëte ko rend: «Titinaliyindënëɓi ɓëŝalen ɓën. Monëngan këɓi nënganënd eni ƴexërand gë ɓocuɗ ɓond gëŝëc ɓoŋ, do ɓela ɓën enëɓi cëmarand gër ɓapedëraya. 39Moŋan h̃an këni ɓañëpara ɓand gër lëngw ɓaŋ lëf gër ɓaciw̃ ɓacaleya do ɓand gër ed kë hi ñambëran ɓaŋ. 40Ɓën xali gër ɓëciw̃ ɓëndeɓën kënëɓi lexëxënd ɓësoxari ɓëseɓëta seɓëta ɓën. Xarak, ɓën watak cale ind aŝak aŝak iŋ enëɓi cëkwaxënënd ɓela ɓën. Mëŋ ex kiti indeɓën iŋ gë pit fo kë ƴëka.»

End oyël or Kaxanu eŋ

41Ga ỹëpa ko Yesu ler gër akwëtaya and oyël or Kaxanu, këɓi nëkonënd ɓela ɓën ga këni xwët koɗi in. Wat këɓi ɓër gë napul ɓëranjëm ga këni xwët koɗi ir ɓon. 42H̃atëgu ko na asoxari axaỹënaxik, aseɓëta-seɓëta. Ata xwët ko ɓëtama ɓëki ɓënd ax tëk bana ado biye iɓat. 43Ata Yesu w̃ac këɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓën do re ko: «Ɗal in këmun felënd, er xwët ko asoxari axaỹënaxik aseɓëta seɓëta ajo gër akwëtaya and oyël in nëmëcak er w̃ëlaraw këni ɗek ɓela ɓëjo in. 44Gayikwa ɓela ɓëŝëxe ɓën ga ỹëmb këɓi acota w̃ëlaxënëgu këni er xwët këni in, ɓarikan asoxari ajo ɗek acota andexëm aŋ, do gë er ko ƴambënd exo ɗiyaxënënd in w̃ëlagu ko.»

13

End eyëcar ed Aciw̃ and Kaxanu eŋ

1Ata Yesu gë ɓësëfan ɓërexëm ɓën këni ŝanënd yangana ir Aciw̃ and Kaxanu in. Aŋo re ko asëfan aɓat: «Asëƴali nëkonël ɓameŋ ɓand ɓongaỹ ɓaŋ ang yëlëra këni ak, monje yek ɗe!» 2Yaka këŋo: «Wat këƴ nde ɓameŋ ɓand ɓongaỹ ɓaŋo, ado gë ekaỹ geɓatak ax ɓayi na eyëlëtërëxe, ɗek kë yëcar!» 3And h̃at këni gër etënd ed gë ɓañarëka aŋ, Yesu ỹëpa ko paɓ gë Aciw̃ and Kaxanu aŋ. Ata Piyer, gë Ŝak, gë Ŝaŋ do gë Andëre, ɓën ɓësëfan ɓër ɓayi bax na gë mëŋ ɓën w̃ëka këno: 4«Pelëlëɓo wa nand fe kë yëcar Aciw̃ and Kaxanu aŋ? Ɓëte amatinali and fe kë h̃atëgu mi nangaxën mëne ekwët ed ɓeỹ ɗek el h̃atëguk?» 5Yesu yaka këɓi: «Wën titinayin, ala këreŋun yifaɗ na. 6Ɓëranjëm kë ỹana ex ƴowërawënd gë ow̃ac oram ol, do eni dend: “Wëno ex Afexën an!” do enëɓi nambeli ɓela ɓëranjëm. 7Angëmëne në ewëlëran end olandër gër owar or caw do en wëlënd ɓongëɓër ɓond olandër gër ed lëg kën, këreŋun yëɓuraɗ na gayik ɓetëm ɓendako rako ɓeŋ afo ex ŋatëgu. Ɓari ax gi na pere ekwët ed ngwën el. 8Asakërëra këɓi ỹana eɓi takërërand ɓela ɓën, gë enëng gë enëng, gë ebar gë ebar. Ɓëte obeɓët odëmar arëg kë ỹana ex dëgënd ebar el do ɓela ɓën aŝësëra këni ỹana eni cësërand enjo eŋ. Aỹana fo kë ỹana mondako toro iŋ ang toro ind asoxari ar ỹanar këni orëw̃ ak.

9«Wën kapinayin gayik alëxw kënun ỹana enun ɗëxwënd gër kiti në end ow̃ac oram. Axëmëra kënun ỹana enun këmërand gër ɓaciw̃ ɓacaleya në end ow̃ac oram. Aw̃ëlara kënun ỹana enun mëlarand gër ɓëlëngw do gër ɓemun ɓetëm en deƴaraxënënd endam eŋ. 10Atëfëtan aŋ afo ex gi pere mopemëra gër ɓela ɗek, gë enëng gë enëng. 11Nand kënun w̃ëland enun ɗëxwëx gër kiti na, këren dendërand na ang kën yakaɗ ak. Yeƴanindën er kën yëland amëd aŋo in gayik Angoc Amënëk aŋ këŋun ỹana eŋun yëlënd. 12Ɓëte alëxwër këni ỹana eni ɗëxwërënd ɓela ɓën gër ecës në end ow̃ac oram: aɓat eŋo ɗëxw imaỹe ind acël amat gë mëŋ iŋ, ajo eŋo ɗëxw itox indexëm iŋ. Ɓëte oɓaŝ ol aw̃ereli kënëɓi ỹana enëɓi merelind ɓëxarëk ɓëreɓën ɓën xali enëɓi ɗaw̃ në end ow̃ac oram. 13Aŝus kënun ŝus ɗek ɓela ɓën në end ow̃ac oram. Ɓarikan ar kë xemëna xali yatir kë xwët endexëm an, afex ko fex. 14And kën wat ga ŝanayaw ko Aw̃endëran aŝaraxik aŋ gër ed ɓayik ax ñap ex na, ar kë fënënd an pënileŋo aye er re këme in. Ata ar këŋo sëk eŋo gër ebar ed Yude an, gërëxëlexo end osënd eŋ. 15Ar këŋo sëk eŋo ƴaŋ në ejur ed këɓe an, gërëlexo. Kërexo pedanëɗ na ỹeỹ lëf. 16Ɓëte ar këŋo sëk eŋo gër oŝënga an, gërëxëlexo. Kërexo ɓakanëɗ na gër iciw̃ acuɗ atëm andexëm aŋ. 17Mbaŋ këni soro ɓësoxari ɓër gë ɓacël ɓën do gë ɓër gë ɓëtox ɓënd në oyer ɓëŋ. 18Karayino Kaxanu kërex ŋatëgu na toro iŋo amëd and gë aƴem aŋ. 19Ɓakey ɓaŋo, ɓakey ɓand toro itëm ex. Elod ga ri ko Kaxanu ngwën iŋ ala ax wat na toro indako rako iŋ, ɓëte toro indako rako din ax gi na. 20Kido Axwën an axo ɓaŝëta bana ɓakey ɓand toro baŋo, ala gaɓatak ax pex dona. Ɓarikan aɓaŝëta ɓaŝëta ko në end ɓela ɓër yata këɓi, në end ɓër fit këɓi gër ebar ro. 21Awa angëmëne ala exo canayaw do exo dend mëne mëŋ ex afexën an, wën këren maɗ na! Ɓëte ala exo canayaw exo dend fën exo afexën an, wën këreno kwëtaɗ na! 22Moñëmb këni ỹëmb ɓëfexën ɓënëgwëŝ ɓën. Ɓëte moñëmb këni ỹëmb ɓëlaw̃ënel ɓënëgwëŝ ɓër kë ŝanayaw ɓën. Ari këni ỹana eni dind ɓecarax, gë ɓërëcaxik enëɓi nambelixën ɓela ɓën. Ata xali gë ɓër yata këɓi Kaxanu ak, nambelidonëɓi kido awënd wënd bax. 23Awa wën titinayin ga nangën këmun ako gana-gana fo ɗek ɓeŋo. 24Gë ɓakey ɓand toro ɓaŋo, wur in ɗek kë ŝamëɗan. Eñan eŋ ax yat na, ɓëte facaw̃ in ax peŝ na. 25Ow̃al oŋ axwëcëtara kë ỹana ex kwëcëtarawënd, ɗek ɓeɓër gë panga gër orën ɓën kë sëngërëɓëtaraw. 26Amëd aŋo këne watëgu wëno Asëñiw̃ ar ala an ga këme ŝëlaw gë ɓaŋar ɓaŋ, gë panga itëm do gë ɗek enjaran endam eŋ. 27Ata mëni ɗaw̃ën omeleka odam ok eni ƴe: oko apën-eñan, oko acëla-eñan, oko ambataŝ, oko ambëtëɓ. Mondako këne ɓarënëgu ɗek ɓela ɓër yata këmëni ɓën elod gër ed sëlëk ebar, do gër ed sëlëk orën.

28«Er këmun sëƴalind ijo, pënileŋun gë apënëtal and andan aŋ. And kë ŝosënd oɗini aŋ do and kë nëtënd opat aŋ, wën anang kë nangënd mëne ecaŝa el ɗam ex. 29Awa andamat fo ex, sam en watënd ɓetëm ɓend fel këmun ɓeŋo ga kë h̃atëgu, nangin mëne ɗam ex me ɓakaw wëno Asëñiw̃ ar ala an. Anëka sëkaw këme xali gër ebët. 30Ɗal in këmun felënd, wën an nemira na pere ex ŋataxënëgu ɗek ɓeŋo. 31Orën ol aŝapër kë ŝapër do ebar el ayëcar kë yëcar. Ɓarikan eyeƴan edam el din ir din kë ɓayi.

32«Akey aŋ do gë apëxëd and kë h̃atëgu ɓeŋo aŋ, Faba gaɓat nangëk. Omeleka od ƴaŋ gër orën ok ani nang ex na, ɓëte wëno Asëñiw̃ ar ala an ame nang ex na. 33Mëŋ ex wën titinayin, perënayin do en calend gayikako an nang ex na niỹe kë hi ɓeŋo. 34Er kë hi ang endeƴ end ala seɓ këɓi ɓëriyenin ɓën gër iciw̃ indexëm fo. Ga ƴe ko kwël ɗamana angol and caw. Ala kala seɓënan këŋo or gapak or ko ỹana exo diyenixënënd, do fel këŋo anëkona ar ebët an kërexo nambinand na. 35Këren nambinand na gayikako an nang ex na nand ko ɓakaw axwën iciw̃ na: ɓamat exo ŋatëgu genëka, ɓamat emëɗ ekarëk el, ɓamat and këni yatand oŝare aŋ, ɓamat gëɓër. 36Mëŋ ex kemënayin këdi këmun fënga ga raŝëra këŋun and këme h̃atëgu amëd and ɓayik an yëla bana aŋ. 37Er fel këmun ijo, ɓela ɗek këmëni felënd: Perënayin!»

14

End eɗaw̃ ed Yesu eŋ

1Ɓakey ɓaki fo ɓayi bax eɓi ŋat Ɓëŝëwif ɓën Ofëna or Apexa ol, do gë or mburu ind gë lewir këm ol. Ata ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën, gë ɓëŝalen ɓën, këni ŝaland osit or eno tëraxën Yesu ol do eno ɗaw̃axën. 2Are bani rend: «Kërenëŋo tëraye na ɗe yatir ofëna këdi kë wonjo do enëɓo mereli ɓela ɓën.»

End ŝëlakuŋ ir angiri eŋ

3Amëd aŋo hi baxo Yesu gër ingol ind Betani, gër iciw̃ ind Simoŋ, ar gë ameỹ an. Aƴambëra baxo ƴambërand lëf ga lilëgu ko asoxari. Ŝëlakuŋ ir ekaỹ ed alëbatër ir gë angiri lëkayaw baxo. Angiri ijo gë opëtëfët od atëx and këni w̃acënd nar ɓar bani do xem bax mbaŋ akanji aŋ. Asoxari ajo, ga foɗët ko na ŝëlakuŋ in, xoŝ këŋo Yesu gë angiri in gër gaf. 4Ata xoỹën këno ɓërëmar do këni nëkënëkarënd: «Inew̃a nëxenaxën ko angiri ijo? 5Axor xor doxo exo pan angiri ijo ɓatama okeme otas aŝand do koɗi in eɓi yëlëra ɓëxaỹënaxik ɓën.» Mondako bano renarand asoxari an. 6Ɓarikan Yesu re ko: «Wën teɓino ɗe. Inew̃a këno hëbandëraxënënd? An nang ex na nde enjekax rin ke? 7Gayikako din gë ɓëxaỹënaxik ɓën hi kën axor kën xor enëɓi din enjekax nand këŋun ỹandi yo, ɓari wëno ame ɓayi na din gë wën. 8Er xor ko exe din in ri ko. Gana gana fo xoŝ ko angiri in gër eman endam ɗamana ene mëxwëtaxën gër ỹeg. 9Ɗal in këmun felënd, gër ed këni femëra yo ɓela Atëfëtan andam aŋ gër ngwën ro, areƴa këni ỹana eni deƴanɗ ɓëte er rin ke asoxari ajo in. Mondako këno ỹana eno kwitaxënënd.»

End njifa ind Yuda eŋ

10Yuda Isëkariyot, asëfan ar Yesu hi baxo, ang hi bani ɓësëfan epëxw gë ɓëxi ak. Mëŋ ƴe bax gër ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw wëlërëgu këni ang këɓi rëca eno tëraxën Yesu ak. 11Ado gë onënga fo ɓaxët bano do fëna bani mëne koɗi këno yël. Elod amëd aŋo baxo ŝaland Yuda nand kë ỹap eɓi tëran Yesu na.

End ecemar emënëk eŋ

12Yatijo bax akey añanar and bani ƴambënd Ɓëŝëwif mburu ind gë lewir këm aŋ. Ɓëte yatijo fo banëɓi h̃aŝënd opeỹ od ŝaɗaxa ir Apexa ok. Ɓësëfan ɓën w̃ëka këno Yesu: «Feye wa ỹandi ki eƴ ƴambëra ecemar ed Ofëna or apexa el? Pelëlëɓo mëŋ këmi ƴe mi cemërax?» 13Na law̃ën këɓi ɓësëfan ɓëxi, re ko: «Ƴeyin gër angol. Ata këno sëk asoŝan ar lëɓinak epeƴa ed gë men, tëfayino. 14Gër ed ko lil, wën ɓëte ɗiliɗën eno pel axwën iciw̃ an mëne wëno Asëƴali arewën an w̃ëkak: “Feye ex wa aciw̃ and gër ed këmi ƴambëra ecemar ed Ofëna or apexa el wëno gë ɓësëfan ɓëram aŋ?” 15Ata këŋun w̃asin aciw̃ and ƴaŋ gër ed xwëtëra ko ɓeỹ ɗek. Fën kën ŝemërax ecemar ed Ofëna or apexa el.» 16Ga ƴe këni ɓësëfan ɓëxi ɓëjo h̃at këni gër angol. Sëkëx këni ɓeỹ ɓën ang fel baɓi ak do ŝemërax këni ed Ofëna or apexa el.

17Apenëka aŋ, Yesu gë ɓësëfan epëxw gë ɓëxi ɓën h̃atëgu këni na. 18Ga ỹëpara këni eni ƴambëra, Yesu re ko: «Ɗal in këmun felënd, gër ed këne ƴambërande ro dëŋ hi ko ar enga endewën ar ke lëxw an.» 19Ga ŝaminara këni ɓësëfan ɓën, këno w̃ëkand aɓat aɓat: «Wëno nde ex?» 20Yaka këɓi: «Ang hi kën epëxw gë ɓëxi ak, ar kë xacand në edëƴamb edeɓat gë wëno hi ko. 21Ɗal ex wëno Asëñiw̃ ar ala an aŝës këme ŝës ang ỹëgw këni endam ak. Ɓarikan, eñëŋënax etëm këŋo hi ar ke lëxw an. Er saxëdoŋo mëŋ këreno dëw̃ dona.»

22And bani ƴambërand aŋ, Yesu w̃eɗ ko aton and mburu, ŝëkwa këŋo Kaxanu do hëbëndër ko. Ga yël këɓi ɓësëfan ɓën, re ko: «Cetërin mburu iŋo, eman endam eŋ ex!» 23W̃eɗ ko ɓëte andëmba and gë ngoƴ aŋ, ga ŝëkwa këŋo Kaxanu yël këɓi do yëlar këni ɓën ɗek. 24Aŋo re ko: «Ngoƴ ind ŝeɓ kën iŋo ex, oŝat oram oŋ! Oŝat oŋo kë ŝar eni cotaxën ɓela ɓëranjëm eter ed din gë Kaxanu el. 25Ɗal in këmun felënd, doro këme feland ngoƴ iŋ xali yatir këme ŝeɓ ingaŝax iŋ gër owun or Kaxanu.»

26Yesu gë ɓësëfan ɓën, ga ỹëw̃ëra këni na od Calemoñëw̃ ok, ƴe këni kwël gër etënd ed gë ɓañarëka. 27Ata re ko Yesu: «Wën ɗek kë ŝapër ene teɓ gaɓat, ang ỹëgw ko alaw̃ënel ak: “And këno law̃ axaɗac aŋ, oyel ol eni capër14.27 Sakari 13.7.” 28Ɓarikan and këme xani gër ecës aŋ, gër ebar ed Galile këme ƴeɗ mun cënix.» 29Ata re ko Piyer: «Ado eni capër ɓëjo ɗek wëno ami teɓ na!» 30Yesu yaka këŋo: «Ɗal in këmi felënd doro gëmëɗ ɗamana exo yata ɓaki ecare el, wëj anëka këƴe ƴaxëta ɓatas.» 31Ɓarikan Piyer re ko ɓëte: «Ado ex gido alaw̃ këni law̃ gë wëno ak kënëɓo law̃, din ami ƴaxëta na.» Ata soŝanara këni ɓësëfan ɓën ɗek mondako.

End gër Getësemani eŋ

32Ga h̃at këni gër ed bani w̃acënd Getësemani, Yesu fel këɓi ɓësëfan ɓërexëm ɓën: «Cëniyine ro me nacëta me calew!» 33W̃ac këɓi Piyer, gë Ŝak do gë Ŝaŋ eno ɗaŋëta. Ga hi këŋo ñar eman eŋ, lëɓëk anjiỹ atëm gër emëkw edexëm. 34Fel këɓi ɓësëfan ɓën: «Yomb iram in ŝaminak, ecës fo ɓayi ke. Cëniyine ro, ɓarikan këreŋun daŝ na ɗe!» 35And nacëta ko aŋ, foxi ko. Rën ko eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar do ko ŝalend. Ga këŋo xara Kaxanu, eŋo pangacën apëxëd and toro aŋo kido awënd wëndëk. 36Ga ko ŝale, ko rend: «Faba, wëj xorëk eƴ di ɓeỹ ɗek, pangacënële toro ind kërexe wëcan iŋo. Ɓarikan dil ɗe ang ỹandi ki wëj ak, ax gi ex na ang ỹandi ke wëno ak.» 37Ga ɓaka ko gër ed seɓëgu baɓi Piyer, gë Ŝak do gë Ŝaŋ, sëk këɓi ga këɓi raŝ. Re këŋo Piyer: «Oko Simoŋ, në eɗaŝ exi ɗe. Apëxëd amat and riw këme aŋo nde wëj aƴ kor ex na exi per? 38Perënayin en calexën këdi këŋun naŋëta. Ala an gër onden këno ỹandind exo di er ỹapan këŋo Kaxanu in. Ɓari në end oñandi od eman na ko sëkwanaxënënd.» 39Ga nacëta ko gacëxe Yesu ko ŝalexënd ang ŝale baxo añanar ak. 40Ɓakaw ko akinëm, sëk këɓi gaŝëxe Piyer gë ɓoŝandaw̃ ga këni xond, eni këw̃ëtayin dëŋ bani sëkwanënd. Ga nëngëtara këni, ani nang bana mondake këno yaka Yesu. 41And ɓakaw ko atasën aŋ, re ko: «Wën daŝëraraleŋun, do teyëtayin. Ɗek ex! Anëka h̃atëguk apëxëd and këne sëra wëno Asëñiw̃ ar ala aŋ do ene ɗëxw gër otaxan od ɓëw̃endëran. 42Kaniyin ene ƴeye! Asoŝan ar ke lëxw an në etëkaw exe!»

End etëra ed Yesu eŋ

43Në yeƴan ɓayi baxo Yesu ga h̃atëgu ko Yuda, asëfan arexëm aɓat ang ebani epëxw gë ɓëxi ak. Mëŋ lëngweliw baɓi amëxwër and ɓër w̃ëlaraw bax: ɓëjo oduxuma, ɓëjo okwëlekwële. Ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën, gë ɓëŝalen ɓën, do gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën law̃ënëgu baɓi eno tëra Yesu. 44Ar baŋo lëxwënd an nanganëme ijo fel baɓi: «Ar këmo w̃ega an, mëŋ ex, tërayino eno mëla do eno ɗëkayax aye.» 45Ataŋ ga h̃atëgu ko gër Yesu, Yuda re ko: «Asëƴali, ata w̃ega këŋo.» 46Ɓër lëngwënëgu baɓi ɓën w̃ëlën këno Yesu, sëra ɓën. 47Ata asëfan aɓat regëgu ko duxuma, saw̃ ko baɗ anëf and xaɗëp ir aŝaɗaxan alëngw aŋ. 48Ata re ko Yesu: «Wëno arek nde hi këme er ƴow kën ene tëra gë oduxuma do gë okwëlekwële? 49Key yo key ga bane xetand wa do bamun sëƴalirand gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu, ɓari ane tëra bana. Ɓarikan gërëgako anëka kën h̃atand er rek Oñëgw Omënëk in.» 50Ata ɓësëfan ɓën ɗek ŝapëran këno Yesu do hërëra këni. 51Ŝambenjar baŋo sëfand Yesu, ga ŝeraya ko gë anjëm fo. Ga sëra këno, 52nëỹëtëra ko, seɓën këɓi anjëm aŋ and ŝeraya baxo aŋ, hër ko tëɓ gë eman eŋ.

End Yesu do gë ɓëxiti eŋ

53Ɓër sëra baŋo Yesu ɓën w̃ëla këno gër iciw̃ ind aŝaɗaxan alëngw, gër ed ɓarërëgu bani ɗek ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën, gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën do gë ɓëŝalen ɓën. 54Ata Piyer këɓi sëfand nacët ako xali h̃at ko lëf gër yangana ir aŝaɗaxan alëngw. Ga ỹëpa këni gë ɓënëkona ɓën, ko yesand xoɗux ol. 55Ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën, gë Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif aŋ ɗek bani ŝaland amëd aŋo osede or këno nagaŝanaxën Yesu exo gixën ar eɗaw̃; ɓari ỹow̃eỹ abani ŝot na. 56Gayikwa ɓëranjëm bax reƴand osede or ebax enëgwëŝ or këno nëpaxën Yesu. Ɓarikan anëgwëŝëtëndër bani nëgwëŝëtërënd. 57Ɓërëmar and këni xani aŋ eni dend: 58«Ɓiyi awël wël këmo ga ko re: “Wëno ayam këme yam Aciw̃ and Kaxanu aŋ, do and kë ri ɓakey ɓatas aŋ me kanin acëxen, and ani ɓaƴ na ɓela”.» 59Ɓëte gër endeƴ eŋo dëŋ, anëgwëŝëtëndër bani nëgwëŝëtërënd osede oreɓën ol. 60Ata xani ko aŝaɗaxan alëngw an, xwëŝa ko mërëxand gër Amara do w̃ëka këŋo Yesu: «Ba ỹoweỹ aƴ yaka na nde? Aƴ wëlënd na nde ang këni nagaŝandërand ak?» 61Yesu xor ko ƴem. Aŝaɗaxan alëngw an w̃ëka këŋo gaŝëxe: «Ba wëj nde ex Afexën an, Asëñiw̃ ar Kaxanu ir këmo ŝalend ɓiyi an?» 62Aŋo yaka ko Yesu: «Iyo, ata go dëŋ ex. Wën awat këne wat wëno Asëñiw̃ ar ala an ga ỹëpa këme gand liw̃ ir Ar gë panga ɗek an. Ɓëte awat këne wat ga këme ŝëlaw gë ɓaŋar ɓand gër orën ɓaŋ.» 63Ga logën këŋo na, aŝaɗaxan alëngw an h̃esëra ko ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ do ko rend: «Otede nde ɓayik na enëɓe wële? 64Awël wël kën ang ŝir këŋo Kaxanu ak. End fe wëndan këŋun?» Ata ɓën ɗek nëp këno do këni rend mëne Yesu ar eɗaw̃ ex. 65Ata ɓërëmar kwël na fo ỹana këni motëpan Yesu. Ɓëjo eno kap gë anjëm gër dëxas eno bëŋaxën. And këno w̃ëŋ aŋ, eno mëka: «Cakil ba noỹo w̃ëŋ ki!» And fim këno gand ɓënëkona ɓër Aciw̃ and Kaxanu aŋ xanax këno gë ɓacënen.

End eƴaxëta ed Piyer eŋ

66Amëd aŋo Piyer, gër ed ỹëpa baxo ɓayi baxo gëɗ gër yangana ir aŝaɗaxan alëngw. Ƴow ko endënaw̃ end bax riyenind na. 67Wat këŋo Piyer ga ko yesa, nëkon këŋo aye gër dëxas, re ko: «Wëj ɓëte enga emat hi kën gë Yesu Iɓënasaret.» 68Ata Piyer ga ko ƴax ko rend: «Wëno ado ame nang ex na, axe pëni ex na dëŋ er këƴ rend in.» Ga yaka ko mondako kwël ŝan ko, do ƴe ko gër yangana ir lëf. Ata amëd aŋo yata ko ecare el. 69Endënaw̃ eŋ ga wat këŋo gaŝëxe këɓi felënd ɓër hi bax na ɓën: «Ajo ar enga emat gë Yesu exo.» Piyer ƴax ko gaŝëxe. 70Ga nëkak tëkër, ɓër wël baŋo endënaw̃ ɓën re këno ɓëte Piyer: «Ɗal ex, wëj ar enga eŋo hi këƴ gayikako Aɓëgalile hi këƴ!» 71Aŋo yaŝar ko mo njaŝar Piyer: «Angëmëne anang nang këmo ala ajo, corëlexe Kaxanu.» 72Ataŋ ecare el yata ko akinëm, Piyer xwita ko ang fel baŋo Yesu ak: «Ɗamana exo yata ɓaki ecare el, wëj anëka këƴe ƴaxëta ɓatas!» Ata ga ŝan ko na, ko sesëxënd.

15

End Yesu do gë Pilat eŋ

1Mopëɗ gëɓër, ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën, gë ɓëxarëk ɓën do gë ɓëŝalen ɓën ỹëpaxën këni end Yesu eŋ. Amara aŋ ɗek ɓarërëgu bani. Ga xap këno na Yesu, w̃ëla këno eno ɗëxwëx gër Pilat. 2Ga h̃ateli këno, Pilat w̃ëka këŋo Yesu: «Wëj nde ex emun end Ɓëŝëwif eŋ?» Yaka ko: «Iyo go dëŋ ex!» 3Ata na këno nëgwëŝandërand ɓendanjëm ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën. 4Pilat w̃ëka këŋo gaŝëxe: «Ba ỹoweỹ aƴ yaka na nde? Aƴ wëlënd na nde ɗek ɓend këni nagaŝanënd ɓeŋ?» 5Ɓarikan Yesu gematak axo yaka bana. Eŋo ŝaran baŋo Pilat.

End eɗaw̃ ed Yesu eŋ

6Ofëna or Apexa kala, Pilat aseɓët baŋo seɓëtënd andepëra amat, ar këno yata Ɓëŝëwif an. 7Andepëra hi baxëna and bano w̃acënd Barabas. Gë ɓoŝandaw̃ w̃ereli banëɓi ɓëlëngw ɓëliyer ɓën xali law̃ këno ala, ga wonjok angol aŋ. 8Ga ƴe këni amëxwër and Ɓëŝëwif aŋ ƴaŋ gër eyang ed Pilat, w̃ëka këno eŋo teɓët ar epëra aɓat ang w̃ërën baɓi ak. 9Ata w̃ëka këɓi Pilat: «Ỹandi këŋun nde moteɓët emun end Ɓëŝëwif eŋ?» 10Mama w̃ëka baɓi mondako ga nang baxo mëne ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën në end oƴakëraxi lëxwaxën bano Yesu. 11Ɓarikan ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën fel kënëɓi amëxwër aŋ eno nëỹali Pilat eŋo teɓët Barabas. 12Ata Pilat w̃ëka këɓi gaŝëxe: «Mondake ỹandi këŋun mo di ar këno rend wën emun end Ɓëŝëwif exo an?» 13Yaka këni ŝor: «Pikalo! Pikalo!» 14Pilat w̃ëka këɓi ɓëte: «Inew̃a w̃en ko?» Aŋo xeỹ këni kaŝ-kaŝ: «Pikalo, Pikalo maɓ në osëx!» 15Ga ỹandi këŋo eni ŋan endexëm eŋ, Pilat seɓët këŋo Barabas. Seɓ këɓi ocoroɗa ok eno cew̃ëra xali Yesu ɗamana eno mëlaxën gër ed këno fikax.

16Ocoroɗa ok ŝonjorëra këno Yesu xali lëf gër yangana ir aciw̃ and kiti, do w̃acërëgu këni ɗek enga eŋ.17Ga ŝuɗ këno ocuɗ ombarax, fug këno odëmbën gër gaf ang ekamote ed emun fo. 18Ata ỹana këni këno ŝëmand: Ake wa ɓayi këƴ wëj emun end Ɓëŝëwif eŋ? 19And këno rang gë oŝët aŋ, eno tëpan do eni poxi gër lëngw irexëm eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. 20And fed këɓi enarëndëra ed Yesu aŋ, ŝuɗët këno ocuɗ ombarax oŋ. W̃aŝ këno ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ do w̃ëla këno eno pikax gër kërëwa.

End Yesu mopika gër kërëwa eŋ

21Ocoroɗa ok ga këno w̃ëla Yesu, fed këni gë Simoŋ Iɓësiren, sëm ir Alekësandër do gë Rufos, ga hiw ko gër oŝënga. Ata nëỹali këno exo ɗëɓina kërëwa ir Yesu in. 22Na w̃ëla këno ƴaŋ gër itënd ind bani w̃acënd Golëgota mëne ngëŋ «Itënd ind ang egor». 23Yël këno exo ceɓ ngoƴ ind ɓar bani gë ɓëŝan ɓër këni w̃acënd mir ɓën. Ɓarikan Yesu h̃ëp ko exo ceɓ. 24Ga fika këno gër kërëwa, ŝetër këni ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ. W̃eɗ ko ŝoroɗa iɓat and ri këni ɓëñak aŋ. 25Apëxëd anaxën and gëɓër aŋ h̃at bax and fika këno Yesu aŋ. 26End law̃axën bano eŋ ỹëgw bani në ingomb gomb do fikali bani ƴaŋ gër kërëwa: «Emun end Ɓëŝëwif exo.» 27Ɓërek ɓëxeỹax ɓëxi fika banëɓi gë Yesu: aɓat gand liw̃, ajo gand ŝame. 28[Mondako h̃ata bax er rek Oñëgw Omënëk in: Mërëxand ir ɓëw̃endëran xwët bano.] 29Ata këno ŝirënd Yesu ɓela ɓër bax xucarand ler na ɓën. Sam eni këmëƴëtara eni de: «Xey ax gi ex na nde wëj bax rend ayam këƴ yam Aciw̃ and Kaxanu aŋ do eƴ kanin and ri ɓakey ɓatas aŋ? 30Awa doro pexënayal gë andeƴ do pedaw gër kërëwa!» 31Alëŝ bano lëŝënd ɓën ɓëte ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën do gë ɓëŝalen ɓën do bani rend: «Oko, mëŋ ga baɓi fexën wa ɓela ɓën do ko sëkwanënd exo pexënaya. 32Awa Kërisët, emun end Isërayel eŋ, pedawëlexo gërëgako gër kërëwa, enëŋo wataxëne do enëŋo kwëtaxëne!» Aŝir bano ŝirënd ɓëte ɓërek ɓër fika banëɓi gë mëŋ ɓën.

End ecës ed Yesu eŋ

33Ga h̃atëk eñan eŋ keŋ gër gaf, ŝamëɗanëk ɗek ebar el xali ɓapëxëd ɓatas gë apenëka aŋ. 34Amëd aŋo xeỹ ko Yesu: «Eloyi, Eloyi, lama sabatani?» Mëne ngëŋ: Kaxanu Axwën aram, Kaxanu Axwën aram, inew̃a ỹaŋëtaxën këƴe? 35Ga wël këno ɓër hi bax na ɓën këni rend: «Ɓaxëtino ga këŋo w̃acënd alaw̃ënel Eli.» 36Ata hërën ko aɓat er ñalu-ñalu, ỹëmb ko gër ngoƴ iŋerëk, ga fiŝ ko në oŝët, yën ko xali gër etëỹ ed Yesu exo ƴuŝaxën, do ko rend: «Teɓino ɗe ene wate ba Eli aƴow ko ƴow eŋo pedaliw.» 37Ɓarikan, aŋo xeỹ ko gaŝëxe, kwël Yesu xoti ko. 38Ata anjëm amëgax and bax weɗind lëngwe ir Aciw̃ and Kaxanu in, h̃esik cangët elod ƴaŋ xali gëɗ. 39Alëngw ar ocoroɗa an, ar xwëŝa baxo ler gër ed fika këno Yesu an, ga wat ko ang xoti ko ak, re ko: «Enimin, ala ajo Asëñiw̃ ar Kaxanu ebaxo!» 40Enga end ɓësoxari xwëŝara bax na nacët ako do këno nëkonënd Yesu. Er ebani: Mari Madëlen, gë Mari nëm ir Ŝak iɓeja do gë Yose, do gë Salome. 41Ɓën ex ɓësoxari ɓër sëfaw baŋo Yesu elod gër ebar ed Galile do bano rëcarand. Na fo bani ɓëte ɓësoxari ɓëŝëxe ɓër xaniw bax gër Yerusalem.

End Yesu gër ỹeg eŋ

42Yatir arajëma, and genëka aŋ, bani xëñënand akey and eteyëta aŋ. 43Ata h̃atëgu ko na, Yosef Iɓarimate. Mëŋ ar gapak ebaxo gër Amara and ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif. Aŝëni baxo ŝënind ɓëte owun or Kaxanu ol. Ga xapina ko, ƴe ko gër Pilat exo mëkaw eŋo maŝ eman end Yesu eŋ. 44Pilat ŝaran këŋo xali ga wël ko mëne anëka xor këŋo Yesu. Ga w̃ac këŋo alëngw ar ocoroɗa an, w̃ëka këŋo ba elod anëka fo xoti ko. 45Alëngw ar ocoroɗa an felëra këŋo na ɗek. Ata Pilat w̃aŝ këŋo Yosef eman end Yesu eŋ. 46Yosef yëcëgu ko këpas. Fedali ko eman end Yesu eŋ gër ed fika bano. Ga fëlëra këŋo gë këpas in, w̃ëxëta këŋo lëf në ỹeg ir fës bani gër aparëfac ang oxel fo do fëŋ ko lilaya in gë angaỹ atëm. 47Ata Mari Madëlen do gë Mari, nëm ir Ŝak iɓeja do gë Yose këni nëkonënd gër ed w̃ëxwëta këno.

16

End ekani ed gër ecës eŋ

1And xucak akey and eteyëta aŋ, Mari Madëlen, gë Mari nëm ir Ŝak iɓeja do gë Salome yëcëgu këni ogu onëngax ond eni koŝaxën eman end Yesu eŋ. 2Yatir oganjar, akey aỹanar and loxo aŋ, mopëɗ gëɓër, h̃at këni gër ỹeg ga kë fënëgu eñan eŋ. 3Ata këni w̃ëkarënd: «Noỹo këɓo rëxëtën angaỹ and gër lilaya ir ỹeg aŋ.» 4Ga rënëta këni, wat këni angaỹ aŋ ga weɗitak. 5Lil këni gër ỹeg, sëk këno moñëpa gand liw̃ ŝambenjar ir gë acuɗ apeŝax. Ata ŝëg këɓi ɓenjëw̃ ɓeŋ ga xurik anjiỹ aŋ. 6Ata re ko ŝambenjar in: «Wën këren yëdara na! Ax gi ex na nde Yesu Iɓënasaret, ar fika bano an këno ŝaland? Anëka xani ko gër ecës, axo bo ex na ro. Nëkoyin wa gër ed xwët bano. 7Ɓarikan ƴeyin enëɓi pelëx ɓësëfan ɓërexëm ɓën do gë Piyer mëne anëka lëngwa ko gër ebar ed Galile. Fën këno watëx ang fel baŋun ak.» 8Ata ŝan këni, nacëta këni caw ỹeg in gë ongër fo, do këɓi rëgënëraxënd anjiỹ aŋ. Ga xap këɓi anjiỹ aŋ, ala ano pel bana ỹoweỹ.

9[Yesu ga xani ko gër ecës mopëɗ gëɓër yatir oganjar, akey aỹanar and loxo aŋ, ŝanayaxën këŋo pere Mari Madëlen, asoxari ar nëcëtën baŋo ɓangoc ɓañëŋënax ɓanjongëɓaki an. 10Mari Madëlen ƴe ko eɓi pelëx ɓër enga endexëm ɓën, gër ed bani renitarand, gër ed bani sesërand. 11And wël këno ga ko reƴa mëne Yesu aɓëngw exo do mëne awat wat këŋo aŋ, ani ma bana. 12Ga xucak eŋo, Yesu ŝanayaxën këɓi mëŋ dëŋ gë ola oŝëxe ɓësëfan ɓëxi ga këni nëca. 13Ata wërëŝëta këni enëɓi tëfëtanëx ɓoŝandaw̃, ɓari ɓën ɓëte anëɓi kwëta bana. 14Ata Yesu ŝanayaxën këɓi ɓësëfan epëxw gaɓat ɓën gër ed bani ƴambërand. Arexëra rexëra baɓi mbaŋ në end oŋëpëgënan odeɓën eŋ, do gë në end emëŝ endeɓën eŋ, gayik anëɓi kwëta bana ɓër wat baŋo ang nëngëta ko ɓën.

15Ata na re ko Yesu: «Ƴeyin ngwën iŋ ɗek en pemërand Atëfëtan aŋ gër ɓela ɗek. 16Ar kë w̃a yo do eno ɓuyi, afex ko fex, ɓari ar kë h̃ëp an, axiti këno xiti. 17Awa ɓecarax ɓeŋo këni ỹana eni dind ɓër kë w̃a endam ɓën: Gë ow̃ac oram ol kënëɓi ỹana enëɓi nëcëtënd ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ, oyeƴan oxaŝax këni ỹana eni yeƴanënd. 18Asëra kënëɓi ỹana enëɓi tërand ɓandën. Ado eni ceɓ er ebax eɓi ɗaw̃ in, ỹow̃eỹ aɓi gi na. Ah̃ëmba kënëɓi ỹana enëɓi h̃ëmband ɓëŝëxwëra ɓën eni pakaxën.» 19Axwën Yesu, ga felëra këɓi na mondako, ŝëg ko kwël ƴaŋ gër orën do ỹëpax ko gand liw̃ ir Kaxanu. 20Ɓësëfan ɓën ƴexëra këni eni pemëra gër ed ex yo. Axwën Yesu ko riyenind gë ɓën, ata gë ɓecarax ɓend bani rind ɓeŋ baɓi w̃asinënd ɓela ɓën mëne ɗal këni reƴand].