Kayëta ir Ɓëŝëwif in

Lilaya in

Kayëta ir Ɓëŝëwif ijo ala ax nang ex na ba noỹo ỹëgwëk. Er kë reƴand mëne Yesu Kërisët nëmëca këɓi Moyis do gë ɗek ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu ɓën. Gayikwa mëŋ ŝësëk gër kërëwa ŝaɗaxa ir din ir din ir këɓo seɓanaxënd Kaxanu ɓeñëŋënax in. Ga h̃ata ko ɗek er ebax exo di eni pexaxën ɓela in, Yesu Kërisët aɓaka ɓaka ko gër Sëm. Do mëŋ rix këŋo aŝaɗaxan alëngw ar din ir din. Akayëta aŋo ro këɓi sëƴalind Ɓëŝëwif ɓërëw̃ak end Kërisët ɓën mëne aỹap ỹapëk eno tëf mëŋ fo, këreni ɓakan na cale ikarëk indeɓën iŋ. Er ex gër akayëta in:

End enëngwët do gë emënën ed ngwën eŋ: 1.1–2.4.

End apexa and w̃ëlaw ko Yesu Kërisët eŋ: 2.5–4.13.

End aŝaɗaxan alëngw ar gër orën eŋ: 4.14–6.12.

End eter ed gë ŝaɗaxa ir Yesu eŋ: 6.13–10.39.

End ekwëta ed xwënaxënënd këɓo Kaxanu eŋ: 11.1–13.25.

1

End Asëñiw̃ ar Kaxanu eŋ

1Akarëk aŋ, Kaxanu ɓakëlëbëd ɓakëlëbëd do gë ɓamatinali ɓandanjëm felëra këɓi ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën paɓ gë ɓëlaw̃ënel ɓën. 2Ɓarikan gër ɓakey ɓapelatar ɓand hi këne ɓaŋo, afelëra felëra këɓo paɓ gë Asëñiw̃. Ata Kaxanu paɓ gë Asëñiw̃ irexëm ijo ri ko ngwën iŋ do mëŋ fo ex ar sana këŋo exo kwën ɓeỹ ɗek an.

3Gër Asëñiw̃ ijo ŝanayak oye or enjaran end Kaxanu ol,

gër ndexëm fo watik enimin ola orexëm ol,

ɓëte mëŋ fo lëkayak ngwën iŋ gë eyeƴan epangak edexëm el.

And rin këɓi ɓela ŝaɗaxa ir angunëtan and ɓeñëŋënax aŋ,

aɓaka ɓaka ko ỹëpax ko ƴaŋ gër orën, gër liw̃ ir Kaxanu, mëŋ ar gë owun osëm an1.3 Calemoñëw̃ 110.1.

End Yesu do gë omeleka eŋ

4Asëñiw̃ ijo nëmëca këɓi or gapak ol omeleka ok

mëŋ yëlaxën këŋo Kaxanu ow̃ac or wëlik nëmëc gë oreɓën ol. 5Enimin Kaxanu, elod aŋo pel ex na meleka:

«Wëj ex Asëñiw̃ën, wëno wa rëw̃ ki doro.»

Do ɓëte:

«Wëno kë hi Sëm do mëŋ exo gi Asëñiw̃ën.»

6Ɓarikan Kaxanu and baŋo law̃ënëgund Asëñiw̃ gër ngwën ro aŋ, mëŋ ar hik ɗamana exo dixën ɓeỹ ɗek an, are re ko:

«Ɗek omeleka od Kaxanu ok, poxiyindëlexëni eno cale1.6 Acariyakinëm 32.437End omeleka eŋ cëŋ, are re ko:

«Omeleka od Kaxanu ok ɓangoc exëni,

Ɓëriyenin ɓërexëm exëni ang xoɗux or xafa-xafa fo.»

8Ɓarikan end Asëñiw̃ eŋ, are re ko:

«E Kaxanu, ayël yël këƴo din ir din acët and owun oreƴ and ex acët and or ŝenene aŋ.

9Ah̃an h̃an këƴ end ŝenene eŋ do ŝus këƴ eñëŋënax eŋ.

E Kaxanu, Kaxanu sana ki,

mëŋ xoŝ ki gë ogu exi nëngandëraxënënd

do mondako sana ki gayikako aɓal këŋo ɓalënd

endeƴ eŋ nëmëc gë end ɓoŝandax eŋ1.9 Calemoñëw̃ 45.7-8

10Do ɓëte:

«Axwën, wëj rik edëɗa ed ebar el elod gër ỹanar

do orën ol, andiyen andeƴ ex.

11Orën ol gë ebar el aŝapër kë ŝapër

axar kë xar ang ɓanjëm fo.

Ɓarikan wëj din ir din këƴ ɓayi. 12Alongomira këƴ longomira ang ɓacuɗ ɓakarëk fo,

do eƴ nëmba ang këni nëmband ɓacuɗ ɓacëxe ak.

Ɓarikan wëj din ar hi këƴ an këƴ ɓayi,

ola oreƴ ol or din ir din ex1.12 Calemoñëw̃ 102.26-2813Kaxanu nande fel këŋo na meleka:

«Ñëpal gand liw̃ iram ro

xali mëni ɓar ɓërangoỹëra andeƴ ɓën eni gi ambëñaxën andeƴ1.13 Calemoñëw̃ 110.1?

14Ax gi ex na nde omeleka ok ex ɓangoc ɓand këŋo riyeninënd Kaxanu ɓaŋ? Ax gi ex na nde ɓën këɓi law̃ëndërand eni di andiyen and edëcara ed ɓër kë ŝot Apexa ɓën?»

2

End apexa akëɓënaxik eŋ

1Mëŋ ex, aỹap ỹapëk ene ɓalëkënalinde mbaŋ eyeƴan ed wël këne el këdi këɓo nambeli ala. 2Enimin, angëmëne eyeƴan ed w̃ëlaw këni omeleka el ed mokwëta ex, angëmëne Kaxanu ŝenene nëp baɓi ɓër w̃endërak do h̃ëp bax eni kwëta ɓën, 3mondake kënëŋo ŝanaɗe ɓiyi angëmëne alangangan langangan këne apexa and xëɓënëk mondako aŋo? Axwën Yesu ga ỹanak wa etëfëtëran ed apexa aŋo el ɓëtaxën këni ɓër baŋo ɓaxët ɓën ene nangaxëne mëne ɗal dëŋ ex. 4Ax gi ex na nde wa Kaxanu afëɓ baxo fëɓënd osede oreɓën ol ga baɓi yëlënd panga ind bani rixënënd ɓecarax iŋ, gë ɓërëcaxik ɓend ex yo, do gë ɓanjëla ɓand baɓi yëlënd Angoc Amënëk ɓaŋ ang këŋo ỹandi ak?

5Gayikwa ngwën ingaŝax ind këne rende aƴow kë ƴow iŋ, Kaxanu aɓi yël ex na owun ol omeleka ok. 6Ɓarikan ala rek na gër Oñëgw Omënëk:

«Kaxanu, ine ngwa hi ko Asëñiw̃ ar ala an,

mëŋ ki ɓalaxënënd mondako endexëm eŋ?

Noỹo ngwa hi ko mëŋ këƴo fëỹëpëỹaxënënd mondako?

7Tëkër fo w̃a baƴ exo ɓana gër omeleka,

Ata wëj ŝuɗ këƴo owun or gë enjaran ol do gë or gapak ol.

8Ɓeỹ ɓën ɗek xwët këƴ ɗila gër osapar orexëm2.8 Calemoñëw̃ 8.5-7

Kaxanu, ga ɓar ko ako ɓeỹ ɓën ɗek gër owun orexëm, ỹoweỹ ax ɓayi ex na. Ɗal ex gërëgako ane watënde ex na mëne gër ɓeỹ ɗek wun ko. 9Ɓarikan awat kënëŋone wate Yesu, mëŋ ar ɓana bax imëd fo gër omeleka an. Awat kënëŋone wate ga wun ko, gë enjaran eŋ do gë or gapak ol gayik mëŋ sorok ecës el. Gë oyekax or Kaxanu ol, ŝësaxën baxo Yesu në end ɓela ɗek. 10Enimin, Kaxanu rik ɓeỹ ɓën ɗek do mëŋ xwënëk. Do ga ỹandi këŋo eɓi mëla ɓela ɓëranjëm gër enjaran endexëm, seɓ këŋo Yesu exo toro, exo gixën aw̃elëk ar eɓi mëlanaxënëgu apexa an.

11Gayikwa ar kë w̃ënënënd an do gë ɓër w̃ënën këɓi ɓën, në araɓat ŝanëgu këni. Mëŋ ex, Yesu aŋo cëfënan ex na eɓi mac ɓëmaỹe, 12and re ko:

«Asëfëtan këmëni sëfëtan ow̃ac oreƴ ol ɓëmaỹe ɓëŋ,

ayas këmi yas mërëxand ir amara2.12 Calemoñëw̃ 22.23

13Do ɓëte:

«Wëno axwëta këmo xwëta Kaxanu.» Ɓëte are re ko: «Nëkoɗëɓo wëno gë ɓela ɓër yël ke Kaxanu ɓën2.13 Esayi 8.18

14Awa gayikako ɓela ɓëjo ɓër gë ɓeman exëni, Yesu ahi hi baxo ɓëte gë eman ang ɓën ak. Aŝës ŝës ko eŋo koraxën ar wëña baɓi ɓela gë ecës an, mëne ngëŋ ŝaɓucara in. 15Mondako ri ko eɓi dacëtaxën ɗek ɓër bax liyand gër oxaɗëp ɓën ga bani yëdand ecës el. 16Enimin ɗal ex, ɓërandëw̃ëra and Abëraxam ɓën ƴow baxo eɓi dëca mondako, ɓari ax gi ex na omeleka. 17Ɓëte aỹap ỹap bax eni ɓar andëw̃ëra amat gë ɓoɓinëm, exo gixën aŝaɗaxan alëngw ar gë axaỹënan do ar mokwëta gër andiyen and Kaxanu, eɓi dinaxën ɓulunda in ŝaɗaxa ir angunëtan ir ɓeñëŋënax in. 18Gayikako mëŋ dëŋ anang nang ko er ex atëƴ in do gë er ex toro in, axor ko xor eɓi dëca ɓër këɓi faɓ atëƴ ɓën.

3

End Yesu do gë end Moyis eŋ

1Wën ɓëmaỹe ɓëmënëk ɓëŋ, wën ɓër hik ŝëf gër ow̃ac or Kaxanu or w̃ac këŋun gër orën ɓën, awa kamanino Yesu, mëŋ ar këne reƴarande poyoma mëne mëŋ law̃ënëgu këŋo exo gi parëxanda do aŝaɗaxan alëngw. 2Ar mokwëta hi baxo gër ogës od Kaxanu ang hi baxo Moyis akarëk ak, mëŋ ar law̃ënëgu baŋo do xwëtënan baŋo ɗek ɓër gër iciw̃ indexëm an. 3Ata Kaxanu, ga xwëta këŋo mbaŋ Yesu yëlaxën këŋo enjaran end nëmëcak end Moyis eŋ. Gayikwa ar ɓaƴëk iciw̃ an xëɓënëk nëmëc gë iciw̃ ind ɓaƴ ko iŋ. 4Enimin, iciw̃ ind ex yo ala ɓaƴëk, xarak Kaxanu ex ar ɓaƴëk ɓeỹ ɗek an. 5Moyis cëŋ, ahi hi baxo ariyenin ar xwëta baŋo do xwëtënan baŋo ɗek ɓër gër iciw̃ indexëm ɓën exo deƴaxënënd osede or er ko re in. 6Ɓarikan Kërisët ar mokwëta hi ko ang Asëñiw̃ fo gër iciw̃ indexëm. Xarak iciw̃ iŋo, ɓiyi ene angëmëne aɓayi këne ɓayinde ga xwëta kënëŋone, do angëmëne aɓayi këɓo ɓayind eyar ed këne ỹaŋelinde el.

End emëŝen ed Kaxanu eŋ

7Mëŋ rexën ko Angoc Amënëk aŋ:

«Doro, angëmëne en wëlënd oniw̃ or Kaxanu ol,

8këren mëŝind na gër ow̃ëkw orewën ang bani w̃ëŝind ɓëxarëk ɓërewën ak, yatir ri baɓi Kaxanu atëƴ gër ladawe.

9Gër ladawe, ɓëxarëk ɓërewën ɓën ari bani rind ɓend këmëni xoỹënaxën ɓeŋ

do awat wat bani ɓendam ɓeŋ

10xali ɓëniy ofëxw onax.

Mëŋ xoỹënaxën bamëni ɓanjex ɓandeɓën ɓaŋ,

do re këme: “Ɓanjëlan ɓandeɓën ɓaŋ din këɓi nambelind

do ani nang ex na ɓapela ɓandam ɓaŋ3.10 Calemoñëw̃ 95.10.” 11Awa ga xoỹ këme ako, yaŝar këme: Ɓëjo din ani ŋat na gër ebar ed xëñënan këmëni eni teyëtax3.11 Calemoñëw̃ 95.7-11

12Awa gër amara andewën titinayin ɗe ɓëmaỹe, kërexo gi na ar gë emëkw eparëɗaɗik, ed gë oŋëpëgënan, ed këŋo h̃awëtand Kaxanu, mëŋ ar gë aniyan an. 13Ɓarikan kemëndërindën andewën rewën aŋ key yo key nand kën xorënd en de «Doro». Gaɓatak kërex mëŝind na gayik edi ed eñëŋënax end kë nambelind këŋo ỹetëỹetënd. 14Enimin, aɓar wa ɓar këne gë Kërisët angëmëne alëkaya lëkaya këne xali gër eŋata ekwëta ed ŝot këne el, end ɗal end w̃a këne elod gër ỹanar eŋ. 15Ga rek ako Oñëgw Omënëk:

«Doro angëmëne awël wël kën oniw̃ or Kaxanu ol,

këren mëŝind na gër ow̃ëkw orewën ang yatir emëŝ end ɓëxarëk ɓërewën ak3.15 Calemoñëw̃ 95.7-8

16Xarak, noɓën ex ɓër wël bax awël dëŋ oniw̃ or Kaxanu ɓarikan w̃ëŝen këno ɓën? Ax gi ex na nde ɗek ɓër ŝanëgu bax gër ebar ed Misëra ga lëngweliw këɓi Moyis ɓën? 17Ɓëte noɓën ex ɓër baɓi xoỹënënd Kaxanu xali nëkak ɓëniy ofëxw onax ɓën? Ax gi ex na nde ɓër bax w̃endërand ɓën, ɓër nemirak do lapëra kënëɓi gër ladawe ɓën? 18Do ɓëte noɓën ex ɓër re baxo Kaxanu mëne din ani ŋat na gër ebar ed xëñënan baɓi eni teyëtax ɓën? Ax gi ex na nde ɓër kë w̃ëŝind ɓën? 19Ɓiyi awat këne watënde aye mëne ɓela ɓëjo ani kor bana eni ŋat në end oŋëpëgënan odeɓën eŋ.

4

1Awa ɓiyi yëdarandëne ɗe gayikako eteyëta ed eɓeƴa këɓo Kaxanu el aɓayi ɓayik xali doro. Gaɓatak këreŋo wew na eŋo. 2Gayikwa ɓiyi ɓëte anangën nangën kënëɓo Atëfëtan aŋ ang nangën banëɓi ɓëxarëk ɓëreɓi ak. Ɓari ɓën eyeƴan ed wël bani elo ỹoweỹ ani cotaxën bana gayikwa ani kwëta bana. 3Enimin, ɓiyi ɓër xwëtak eyeƴan elo ɓën, ah̃at këne h̃ate gër eteyëta ed re baxo:

«Awa ga xoỹ këme ako, ɓëjo din ani ŋat na gër ebar ed xëñënan bamëni eni teyëtax4.3 Calemoñëw̃ 95.11

Kaxanu anëka faỹ baxo andiyen andexëm aŋ elod nand ri ko ngwën na. 4End akey anjongakinëm eŋ, na ex na gër ed rek gër Oñëgw Omënëk: «Ata Kaxanu seyëta ko yatir akey anjongakinëm, ga faỹ ko ɗek andiyen andexëm aŋ4.4 Añanar 2.25Oñëgw Omënëk ok are rek ɓëte: «Din ani ŋat na gër ebar ed xëñënan këmëni eni teyëtax4.5 Calemoñëw̃ 95.116Awa gayikako ɓërëmar fo kë h̃at gër eteyëta elo do mëne ɓëỹanar ɓër nangën banëɓi Atëfëtan aŋo ɓën ani ɗil bana në end emëŝ endeɓën, 7Kaxanu asana sana ko akey, mëne ngëŋ «Doro», and re baxo elod anëka fo paɓ gë Dafid ang rew këme eceɗe ak:

«Doro angëmëne en wël oniw̃ or Kaxanu ol,

këren mëŝi na gër ow̃ëkw orewën4.7 Calemoñëw̃ 95.7-8

8Enimin, angëmëne Yosuwe ah̃ateli h̃ateli baɓi Ɓëyisërayel ɓën gër ebar ed ebax eni teyëtax, Kaxanu axo yeƴan dona end akey acëxe. 9Awa akey and eteyëta and ɓulunda ir Kaxanu exëna, ang akey anjongakinëm ak. 10Gayikwa ala ar kë h̃at gër eteyëta elo an, anëka seyëta ko andiyen andexëm aŋ ang seyëta ko Kaxanu andexëm ak. 11Awa ɓiyi marane ene ŋate gër eteyëta elo, ala kërex nambëra na në end emëŝ endexëm, ang ri bani ɓëxarëk ak.

12Gayikwa eyeƴan ed Kaxanu el kë yëlënd aniyan aŋ. Ah̃aŝ kë h̃aŝënd ga h̃akëk nëmëc duxuma ir fëco ah̃ak fëco ah̃ak. Ah̃aŝ kë h̃aŝënd ŋëŝ gër ed fitarëk enjëw̃ eŋ do gë angoc aŋ, ŋëŝ gër ocom, ŋëŝ gër odëngëŝ. Axiti kë xitind oñandi ok do gë ɓanjëlan ɓand ex gër emëkw ed ala ɓaŋ. 13Er ri ko Kaxanu in ax conayand na gër ogës odexëm: kerët ko watënd ɓeỹ ɓën ɗek, do gër lëngw irexëm këne xwëŝaɗe ene deƴaye ɗek ɓend ri këne gër aniyan andeɓi ɓeŋ: hik ɓenjekax, hik ɓeñëŋënax.

End aŝaɗaxan alëngw eŋ

14Gayikako aŝaɗaxan alëngw ar ŝot kënëŋone an, mëne ngëŋ Yesu, Asëñiw̃ ar Kaxanu an, ƴaŋ gër orën ɓaka ko, awa ɓalëkënalindëne ɓend këne reƴarande poyoma ɓeŋ. 15Aŝaɗaxan alëngw ar ŝot kënëŋone an, aye nang ko ang sitara këne ak, gayikako mëŋ dëŋ atëƴ and ex yo hi këŋo. Ɓarikan gamatak axo tëkwan ex na do axo di ex na eñëŋënax. 16Awa tëkane gë anjiỹ këm añëpara and owun and Kaxanu aŋ, mëŋ ar gë oyekax do gë axaỹënan an, eɓo dëcaxënënd nand ỹapëk na.

5

1Enimin, aŝaɗaxan alëngw ar ex yo, ala këno fitënd mërëxand ir ɓela, eno pëxwënaxën andiyen and Kaxanu aŋ. Awa mëŋ eɓi dinënd ocaɗaxa ok gë ɓeɓër këni w̃ëlarawënd ɓën do gë oyel or kënëɓi lasëgund ol, eni cotaxën eteɓan ed ɓeñëŋënax ɓendeɓën el gër Kaxanu. 2Aŝaɗaxan alëngw an aɓuŋan këɓi ɓuŋanënd ɓër sitarak ɓën do gë ɓër kë lifënd ɓapela ɓën gayikako mëŋ dëŋ asitara sitara ko, do alif ko lifënd ɓandëmar. 3Në end ositara orexëm olo ỹapëk exo dixënënd ŝaɗaxa ir ɓeñëŋënax ɓendexëm in andamat gë ir ɓeñëŋënax ɓend ɓulunda ɗek in. 4Xarak ala ax yatand na gë andexëm dëŋ or gapak or exo gixën aŝaɗaxan alëngw ol. Ar kë hi an, Kaxanu këŋo yatand ang yata baŋo Aharoŋ, akarëk ak. 5Mondako fo ex end Kërisët eŋ, axo yata ex na gë andexëm enjaran end exo gi aŝaɗaxan alëngw eŋ. Ɓarikan Kaxanu yata këŋo and fel baŋo:

«Wëj ex Asëñiw̃ën, wëno wa rëw̃ ki doro5.5 Calemoñëw̃ 2.76Ang rek ɓëte gër Oñëgw Omënëk ak: «Wëj aŝaɗaxan ar din ir din hi këƴ

ang ebaxo Melëkisedek ak5.6 Calemoñëw̃ 110.4

7And hi baxo Kërisët gër ebar ro aŋ, aŝale baxo ŝalend akey amat, oniw̃ ol kë wëlind caw do ongwën oŋ kë ŝarënd. Kaxanu, mëŋ ar xor bax eŋo dacët gër ecës an, baŋo xarand do ayakali yakali baŋo cale indexëm iŋ gayik aɓaxët baxo ɓaxëtënd endexëm eŋ. 8Ado ga exo Asëñiw̃ ar Kaxanu, toro ind ex yo soro ko, exo nangaxën ang ƴëkak ema ed eɓaxët ed Kaxanu ak. 9And faỹ ko aŋ, ŝotën këɓi apexa and din ir din ɗek ɓela ɓër këŋo ɓaxëtënd Kaxanu ɓën. 10Ata Kaxanu sana këŋo exo gi aŝaɗaxan alëngw ang hi baxo Melëkisedek ak.

End eŋaw̃ëta ed Kaxanu eŋ

11Gër endeƴ eŋo, ɓendanjëm ebax mun pelëra do ɓend lakëk ebax mun paỹën gayik wën aŋun pënind na aỹand. 12Enimin, wën anëka hi don ɓësëƴali ɓër ɓend lakëk gayikako elod anëka fo wël kën eyeƴan ed Kaxanu el. Ɓarikan mocala kën ŝaland enun tëƴali ɓapela ɓand saxëk gër eyeƴan elo ɓaŋ. Xali gërëgako omër fo kën ŝeɓënd gayik an korënd na en ƴamb ecemar. 13Xarak ar kë ŝeɓënd omër fo an, axo kor na eŋo pëni eyeƴan ed kë yëlënd or ŝenene el: itox imeja fo ɓayi ko. 14Ɓarikan ecemar el, mëne ngëŋ ɓend lakëk gër eyeƴan ed Kaxanu ɓeŋ, ɓëxarëk kë ƴambënd, ɓër fëni këɓi epitëndër ed enjekax do gë eñëŋënax gër ɓandixa ɓandeɓën ɓën.

6

1Awa mëŋ ex, ga seɓ këne ako etëƴa ed ɓend saxëk gër eyeƴan ed Kërisët el, tëƴane ɓend lakëk ɓeŋ, nëngwëtërëxe edëɗa el mëne ngëŋ: enëngwët ed ola el, gë ekwëỹëta ed ɓend gë ofëcak këm el, gë ekwëta ed Kaxanu el, 2gë ewunëtaran ed gë men el, gë ecalen ed moñëmba el, gë ekani ed gër ecës el, do gë kiti ind din ir din ind yatir kë xwët ngwën iŋ. 3Ɓiyi osëƴali or ỹap këɓi ɓëxarëk ol këne sëfe angëmëne aw̃a w̃a ko Kaxanu.

4Ɓela exëna ɓër h̃oɓa këɓi Kaxanu gë ɗal irexëm in, sëƴin këɓi oyël or gër orën ol, do yël këɓi Angoc Amënëk aŋ. 5Anang nang këni onënga or kë yëlënd eyeƴan ed Kaxanu ol do ang fangak ngwën ind kë ƴowënd ak. 6Do ɓela ɓëjo and këni ɓakan ola oxarëk oreɓën aŋ, ax mënd ex na ang këni nëngwëta gaŝëxe ak. Gayikwa ata kë hi nangëde gaŝëxe këno fikand Asëñiw̃ ar Kaxanu an, do këno ŝëfënind poyoma.

7Enimin, ebar ed gër ed kë sëɓënd laŋ el, awët kë wëtënd do eneɗa end neɗ këni yo ofëcak këɓi yëlënd na ɓëneɗ ɓën. Kaxanu wa këɓi rinënd oyekax olo. 8Ɓarikan angëmëne gër ebar elo, odëmbën do gë araf gëmëɗ fo lëguk, ebar elo ofëcak aɓi yël na, ax ye ex na, do ecor fo ɓayik.

9Wën ɓëmaỹe ɓënd këɓo ɓalënd mbaŋ ɓëŋo, ado ga këmun felërand mondako, aw̃a w̃a këmi mëne wën aŝot kën ŝot er xëɓënëk nëmëc in, mëne ngëŋ apexa aŋ. 10Enimin, Kaxanu ar ŝenene hi ko, axo gi ex na asëmbak, axo kwëya na andiyen andewën aŋ, ɓëte axo kwëya na ang h̃an kën ow̃ac orexëm ak, ga kënëɓi rëcarand ako ɓërëw̃ak endexëm ɓën. 11Ɓarikan er ỹandi këɓo ala kala exo ɓayi gë oɓal osëm or këŋo ɓalënd ol, en cotaxën ɗek ɓeɓër kën yarënd ɓën. 12Tëfëtelindënëɓi ɓër xwëta këŋo Kaxanu ɓën do ɓër ɓuŋak ɓën gayik ɓela ɓërako rako ɓën këɓi yël Kaxanu ɓend ɓeƴa ko ɓeŋ, ɓari këren ɗangangan na.

End eɓeƴa ed Kaxanu eŋ

13Enimin, Kaxanu and ɓeƴa këŋo Abëraxam aŋ, gër ow̃ac orexëm fo yaŝar baxo gayik ar xuca këŋo ax gi ex na. 14Are re baxo: «Ɗal ex, wëno mbaŋ këmi yël oɓetak ol do oɓaŝ oreƴ ol moñëmb këni ỹëmb6.14 Añanar 22.17». 15Ata Abëraxam ga ɓuŋa baxo, ŝotaxën baxo end ɓeƴa baŋo Kaxanu eŋ. 16Ɓela ɓën gër ow̃ac or ar ỹëmbëta këɓi këni yaŝarënd do eyaŝar elo kë w̃asinënd mëne ari dëŋ këni ri end re këni eŋ, ata gë eyaŝar elo kë yirënd ecampëre el. 17Ata andamat ex gë end Abëraxam eŋ, ɓërandëw̃ëra andexëm ɓën ebax eni cot ɓeɓër ɓeƴa baŋo Kaxanu ayël këŋo yël ɓën. Do exo nangaxën Abëraxam mëne ari dëŋ ko ri er ɓeƴa këŋo in, Kaxanu ɓaŝ ko yaŝar ko. 18Kaxanu, eɓeƴa ed ɓeƴa ko el do gë eyaŝar ed yaŝar ko el din axo nëngwët na. Awa ɓiyi kemënëleɓo ɓeŋo gër ekwëta ed xwëta kënëŋone, gayikako ɗek seɓ këne ene cënixëne ɓeɓër këne yarënde ene cote ɓën. 19Ang kë xwëŝaxënënd kuluŋ in gër ɓëŋa në end odun okwëŝaxën od këni lapënd polo gër men ok, mondako fo ex eyar ed këne yarënde elo, mëŋ ỹëmaxënëk ɓenjëw̃ ɓendeɓi ɓeŋ. Në end ɓeɓër këne yarënde ɓeŋo këne xucaxënënde anjëm amëgax and bax weɗind lëngwe ir Aciw̃ and Kaxanu aŋ do këne h̃atënde 20lëf gër ed lëngwa ko Yesu në endeɓi, mëŋ ar hik din ir din aŝaɗaxan alëngw, ang hi baxo Melëkisedek ak.

7

End Melëkisedek eŋ

1Melëkisedek ijo, er hi baxo emun end angol and Salem do aŝaɗaxan ar nang baŋo Kaxanu, mëŋ ar ex ƴaŋ gër orën an. Yatir xaca baŋo Abëraxam ga hiw ko gër emer ed xorëgu baɓi ɓemun ɓendanjëm el, aŝalen ŝalen baŋo. 2Ata Abëraxam mëŋ ɓëte yël këŋo dim ir ɗek ɓeɓër xandëraw baɓi ɓemun ɓeŋo in. Xarak and këne h̃ateliye er w̃acayak ow̃ac orexëm aŋ, ata këne sëke mëne eñanar eŋ, «Emun end or ŝenene» hi ko. Ekinëm eŋ, emun end Salem mëne ngëŋ «Emun end oɓetak» hi ko ɓëte. 3Endexëm ani ñëgw ex na mëne ar gë nëm, gë sëm do gë ɓërandëw̃ëra hi ko. Ɓëte ani ñëgw ex na nand ỹanak aniyan andexëm do gë nand xwëtëk na. Do ga wëndër këni mondako gë Asëñiw̃ ar Kaxanu an, hixën ko din ir din aŝaɗaxan.

4Watin mëne Melëkisedek ar gapak hi baxo, mëŋ yëlaxën baŋo Abëraxam, axarëk areɓi an, dim ir ɓeɓër xandëraw baɓi ɓemun gër emer in. 5Ɓërandëw̃ëra and Lewi ɓër kë rind andiyen and ocaɗaxa ɓën ỹap baɓi eɓar ed dim ir Ɓëyisërayel el, mëne ngëŋ dim ir ɓëmaỹe ɓëndeɓën in ang rek acariya and Moyis ak, xarak ɓën ɗek ɓulunda ir ɓër rëw̃ këɓi Abëraxam exëni. 6Melëkisedek axo gi bana ar andëw̃ëra and Lewi. Ɓarikan mëŋ xana bax dim in gër otaxan od Abëraxam, do ŝena ko ŝalen këŋo ar ɓeƴa baŋo Kaxanu an! 7Xarak aye nang këne mëne ar gapak an këŋo ŝalenënd ar toc an. 8Do ɓërandëw̃ëra and Lewi ɓën ado ga hi bani ɓër ebax ex cës akey amat, mondako dëŋ bani xanand dim in. Ɓarikan Melëkisedek mëŋ, laŋ aɓëngw exo ang këni reƴand ak. 9Ado Lewi, sëm ir ɓër kë xanand dim ɓën, ayël yël baŋo Melëkisedek dim in paɓ gë Abëraxam: 10gayikwa gër oŝat or sëm Abëraxam ɓayi baxo yatir fedër bani Melëkisedek gë Abëraxam.

11Awa kido ɓela ɓën ah̃atën bani h̃atënënd or ŝenene ol paɓ gë oŝaɗaxan or ɓërandëw̃ëra and Lewi ol, gayikwa gër oŝaɗaxan olo ex andëp and acariya and Moyis and yël baɓi Kaxanu Ɓëyisërayel aŋ, inew̃a ƴowaxënëgu doxo aŝaɗaxan aŝëxe, ar ang Melëkisedek ak, xarak axo gi ex na ar andëw̃ëra and Aharoŋ? 12Gayikwa and nëngwëtak oŝaɗaxan aŋ, anëngwëta nëngwëtak ɓëte acariya aŋ. 13Do Yesu, Axwën areɓi an wa, faɓ këŋo endeƴ eŋo. Xarak gër nëng irexëm gaɓatak ax gi bana ar bax riyenind gër angëɓ. 14Enimin, ɗek fo nang këne mëne Axwën areɓi an arandëw̃ëra and Yuda hi ko. Xarak Moyis axo de bana mëne ɓërandëw̃ëra aŋo ɓën axor këni xor eni gi ɓëŝaɗaxan.

End aŝaɗaxan ar ang Melëkisedek eŋ

15Watin ɓëte end ɗal end këɓo w̃asin kerët mëne aŝaɗaxan aŝëxe ar ƴowëk ajo, awëndër wëndër këni gë Melëkisedek. 16Yesu ex aŝaɗaxan ajo, do gë panga ind aniyan and din ir din iŋ hixën ko, ax gi ex na paɓ gë acariya and rëpën këni ɓela fo aŋ. 17Gayikwa osede olo reƴak Oñëgw Omënëk ok:

«Aŝaɗaxan ar din ir din hi këƴ ang Melëkisedek ak7.17 Calemoñëw̃ 110.4

18Mondako ƴepën ko Kaxanu acariya akarëk aŋ gayik ax ɓayi bana gë panga, ax bo bana gë ofëcak. 19Enimin, acariya and Moyis aŋ ax korënd na ex ŋata er ỹandi këŋo Kaxanu in. Ɓarikan paɓ gë eyar ekëɓënënaxik ed ŝot këne el, axor këne xore enëŋo tëkaye Kaxanu.

20End aŝaɗaxan ajo eŋ, ayaŝar yaŝar baxo Kaxanu, ɓarikan end ɓëŝaɗaxan ɓëŝëxe eŋ, axo yaŝar bana. 21Ayaŝar yaŝar baxo and fel baŋo Yesu aŋ:

«Wëno Axwën an yaŝarëk, axe cena na,

aŝaɗaxan ar din ir din hi këƴ7.21 Calemoñëw̃ 110.4

22Mëŋ ex, Yesu ex ar lëkayak eter ed gë Kaxanu ed nëmëcak eter eñanar an.

23Ɓëte ɓëŝaɗaxan ɓërandëw̃ëra and Lewi ɓën aỹëmb ỹëmb këni ang ɓëtëra këni gër andiyen aŋo ak gayik ecës el baɓi rëxëtënd. 24Ɓarikan Yesu mëŋ din ir din ko liyand, oŝaɗaxan orexëm ol ala ax ɓëteli na. 25Ɓëte mëŋ fo xorëk eɓi pexën din ir din ɓër këŋo sëkand Kaxanu ga xwëta këno ɓën gayikako din ir din ko liyand eɓi karanaxënënd gër Kaxanu.

26Ɓiyi cëŋ, aŝaɗaxan alëngw arako ỹap bax enëŋo cote: aw̃ënëk, ar ax tëkand na eñëŋënax, ar gë amena këm, ar ani ɓarënd na gë ɓëw̃endëran. Ata Kaxanu, aŝaɗaxan alëngw ajo w̃ëla këŋo gër ed xucak ex tongina ƴaŋ gër orën. 27Ax gi bana exo dind ocaɗaxa ok key yo key ang baxo rind aŝaɗaxan alëngw aŝëxe ak në end ɓamena ɓandexëm do në end ɓand ɓulunda. Amat fo ri ko ŝaɗaxa in and yëlaya ko mëŋ dëŋ aŋ. 28Enimin, paɓ gë acariya and Moyis aŋ bano sanand ala asitarak exo gi aŝaɗaxan alëngw. Ɓarikan paɓ gë eyaŝar ed ɓëtëguk gër acariya aŋo el, Kaxanu asana sana këŋo Asëñiw̃, mëŋ ar faỹayak din ir din an.

8

End aŝaɗaxan alëngw areɓi eŋ

1Gër ɓend këne rende ɗek, eŋo xurik ex këɓën: aŝaɗaxan alëngw ŝot kënëŋone na. Aỹëpa ỹëpa ko gër liw̃ ir añëpara and owun or Kaxanu ƴaŋ gër orën. 2Fën ko riyenixënd, lëf gër Aciw̃ amënëk, lëf gër aner and ɗal, and ri ko Axwën Kaxanu, xarak ax gi ex na and ri këni ɓela.

3Enimin aŝaɗaxan alëngw ar ex yo, ala këno sanand eɓi dinënd ocaɗaxa ok ɓulunda in gë ɓeɓër këni w̃ëlarawënd ɓën do gë oyel or kënëɓi lasëgund ol. Awa aŝaɗaxan alëngw areɓi an afo exo cotënd ɓeɓër ko rixën ocaɗaxa. 4Kido gër ebar ro hi baxo, axo gi dona dëŋ aŝaɗaxan gayik ɓela exëna ɓër kë rind ocaɗaxa ang rek acariya ak. 5Cale ind këni lëgwelind ɓëŝaɗaxan ɓëjo iŋ, etëfëtëli ed ɓeɓër ex ƴaŋ gër orën fo ex. Andamat ex gë end Moyis eŋ, and baxo rind aner and Kaxanu aŋ. Yama Kaxanu sitin baŋo mondako: «Nëkonël ɗe aye, eƴ dixën ang aner and w̃asinëgu këmi ƴaŋ gër etënd ak8.5 Andocane 25.406Ɓarikan, gërëgako Yesu ex aŝaɗaxan ar kë rind andiyen and xucak ekëɓën gë and eter eñanar gayikako mëŋ ex ah̃atelindër ar eter ed w̃ëlanëgu këɓo ɓekënaxik ɓend ɓeƴa këɓo Kaxanu an.

7Enimin, kido eter eñanar el ŝenene ebax, ang ỹandi baŋo Kaxanu ak, axo nëmb dona gë eter ecëxe. 8Ɓarikan Kaxamu are re baɓi ɓulunda irexëm in mondako:

«Wëno Axwën an ga re këme,

në eƴow ex amëd and këme ri eter ekaŝax

gë ɓulunda ir Isërayel do gë ir Yuda aŋ.

9Afitar kë fitar gë eter ed ri bame gë ɓëxarëk ɓëreɓën el

and nëcëtëgu këmëni gër ebar ed Misëra aŋ.

Ɓën ɓayik ax tëf ex na ɓapela ɓand eter elo ɓaŋ

ata wëno seɓ këme eɓal ed endeɓën el.

Wëno Axwën an kë yeƴanënd mondako.

10Do watin eter ed këme ri gë ɓulunda ir Isërayel el.

And kë xuca ɓakey ɓaŋo aŋ, wëno Axwën an ga re këme:

“Gër onden ondeɓën këme xwët ɓacariya ɓandam ɓaŋ,

gër ow̃ëkw oreɓën këme ỹëgw.

Wëno Kaxanu ireɓën këme hi

do ɓën eni gi ɓulunda iram.” 11Gaɓatak aŋo ñana na eŋo tëƴalind, ar angol amat gë mëŋ an,

Gaɓatak aŋo ñana na eŋo pelënd imaỹe indexëm iŋ:

“Wëj nangëlo Axwën an.”

Enimin ɗek fo këne nang,

hik oɓaŝ ol, hik ɓëxarëk ɓën.

12Gayikwa axaỹënan ke xaỹënan xali mëni teɓan ɓetëmbak ɓendeɓën ɓeŋ,

do ame ñana na me kwitand

ɓeñëŋënax ɓendeɓën ɓeŋ8.12 Yeremi 31.31-34

13Gayikako Kaxanu w̃acëk eter ekinëm el «Eter ekaŝax», eñanar el anëka xarëk. Xarak aye nang këne er xarëk in anemi kë nemind.

9

End cale eŋ

1Gër eter eñanar, ɓapela hi baxëna ɓand bax rend mondake ỹapëk ex gi cale iŋ, ɓëte aner and ri bani na gër ebar ro eno calexënënd. 2Lëf gër aner aŋo ŝetëndër bani ɓaciw̃ ɓaki gë anjëm and xaw̃ bani aŋ. Aciw̃ añanar aŋ bani w̃acënd: «Gër ed w̃ënëk». Na xwët bani lambo ir gë ojana ocongoki in, gë ataɓël aŋ do gë ɓamburu ɓand oyël ɓaŋ. 3Aciw̃ akinëm aŋ, and yaɓët anjëm amëgax aŋ, bani w̃acënd: «Gër ed w̃ënëk nëmëc». 4Lëf na xwët bani: furëno ir kaŋe, ir bani ŝoraxënënd aŝuru ir xwëŝëna bani gë angiri in do gë kangara ir nëngi bani gë kaŋe in. Polo gër kangara ir bax w̃atinalind eter ed gë Kaxanu ijo el hi bax ikes ind kaŋe ind ŝëlaxën bani: eƴamb ed këni w̃acënd man el, gë oŝët or Aharoŋ or nët bax xali fëtëfëtik ol, do gë oxaỹ oxi or ang ɓangomb-gomb or ỹëgwaxën baxo Kaxanu ɓapela ɓand eter oŋ. 5Ƴaŋ gër atënda and kangara, fiŝ banëɓi ɓatox ɓapësëfës ɓand w̃atinalind banëɓi omeleka od gë enjaran od kënëɓi w̃acënd Cerubeŋ. Eñaw̃ endeɓën eŋ bax laɓënd atënda and kangara aŋ, gër ed bani xoŝënd oŝat or angunëtan and ɓeñëŋënax oŋ. Ɓari ax gi ex na gërëgako këmun faỹën ɓeŋo ɗek, gë ɓetil ak.

6Mondako bani xwëtërand ɓeỹ ɓën lëf gër aner and eter do ɓëŝaɗaxan ɓën laŋ bani lilënd «Gër ed w̃ënëk», eni dixën ɓeɓër rëp bax gër cale ɓën. 7Ɓarikan «Gër ed w̃ënëk nëmëc», aŝaɗaxan alëngw an gaɓat bax lilënd amat fo gër iniy gë oŝat or eni cotaxën eteɓan ed ɓend lif këni oŋ, mëŋ do gë ɓulunda in. 8Nand ɓayi bax aner and eter eñanar na, Kaxanu axo përët bana pere «Gër ed w̃ënëk nëmëc» ang këɓo w̃asinënd Angoc Amënëk ak. 9Endeƴ eŋo apënëtal and amëd and hi këne ex. Er w̃acayak mëne oyël oŋ do gë ocaɗaxa od eter eñanar ok abax xor na ex mënën ow̃ëkw or ɓër baŋo ŝalend Kaxanu oŋ. 10Ɓapela ɓaŋo ɓand bax sëƴalind wayët ɓend eman fo bax: ɓend eƴamb ƴamb, ɓend eŝeɓëceɓ, gë ɓend ewunëtaran ed gë men do gë ɓend rëp bax xali exo nëngwëtëra Kaxanu ɓeŋ.

11Ɓarikan and ƴow ko Yesu aŋ, hi ko aŝaɗaxan alëngw ar ɓenjekax ɓend ŝot këne gërëgako an. Aner and gër ed riyeni ko aŋ xurik ex këɓën gë and gër ebar ro aŋ, ado ax gi na and ri këni ɓela. 12Mëŋ amat fo lil ko «Gër ed w̃ënëk nëmëc» gë oŝat orexëm oŋ dëŋ, xarak ax gi ex na ɗe gë oŝat or oɓeci, ba or oxeƴ. Ata mondako ri ko eɓo cotënaxën apexa and din ir din aŋ. 13Enimin ang rëp bax ak, aw̃ënën baɓi w̃ënënënd ɓër ɓuyarënayak ɓën, oŝat or oɓeci do gë or ogaŝ or banëɓi ŝirëcirënd oŋ, gë eƴëwën ed ŝambana ir ixeƴ ir ŝaɗaxa këno momëlën ed banëɓi fanënd el, 14kaŝ ex ngwa oŝat or Kërisët, mëŋ ar gë amena këm ar yëlayak gër Kaxanu gë panga ind Angoc and din oŋ. Aw̃ënën ko w̃ënën ow̃ëkw oreɓi oŋ gër ɓandixa ɓand gë ofëcak këm, enëŋo calexënënde Kaxanu, mëŋ ar kë yëlënd aniyan an!

15Ata mondako hi ko ngëŋ Yesu ah̃atelindër ar Kaxanu gë ɓela gër eter ekaŝax: aŝës ŝës ko eɓi dacëtaxën ɓëw̃endëran ɓën, ɓër baɓi nëpënd ɓapela ɓand eter eñanar ɓën. Ɓën w̃aceli këɓi apexa and din and ɓeƴa baxo ayël këɓi yël aŋ.

16Gayikwa gër ed ex kayëta ir oɓëteli, ir ỹëgw ko ala ang këni ŝetërëɗ napul irexëm ɓër kë ɓëteliɗ in, pere fo ko ŝës ala ajo ex gixën mondi end ỹëgw ko eŋ. 17Kayëta ir oɓëteli in, enimin and ko ŝës ar ỹëgwëk aŋ fo këni fënënd, ofëcak ax yëlënd na angëmëne ar ỹëgwëk an aɓëngw ɓayi ko. 18Mëŋ ex, ado eter eñanar el dëŋ axo pëɓ bana Kaxanu and ɓayik oŝat ax car bana pere aŋ. 19Gayikwa Moyis, pere fënën baɓi apela kala gër acariya, wël këni ɗek ɓulunda in ɗamana w̃eɗaxën ko oŝat or oxeƴ do gë or oɓeci oŋ, ɓar ko gë men oŋ. Ga w̃eɗ ko omban ombarax ond opeỹ do gë opat od atëx and këni w̃acënd isop, ỹëmb ko gër oŝat. Ata ga ko ŝirëcir akayëta aŋ do gë ɗek ɓulunda in, 20ko rend:

«Watin oŝat or seraxën kën gë Kaxanu oŋ9.20 Andocane 24.8

21Mondako fo ŝirëcir baxo gë oŝat oŋ aner aŋ do gë ɗek oỹënga or cale or hi bax lëf na oŋ. 22Ata ang rëpëk gër acariya ak, ɓeɓëranjëm bani w̃ënënënd mocirëcir gë oŝat oŋ, ex mënaxën. Do angëmëne oŝat ax car ex na, Kaxanu axo teɓanënd na ɓeñëŋënax ɓeŋ.

End ŝaɗaxa ir Yesu eŋ

23Angëmëne ocaɗaxa od gë oŝat kë w̃ënënënd ɓeɓër ex gër ebar ro ɓamatinali ɓand ɓeɓër ƴaŋ gër orën ɓën, awa ɓeɓër ex ƴaŋ ɓën ɓëte gë ocaɗaxa od xurik ex këɓën kë w̃ënënënd. 24Enimin, Kërisët alil dëŋ lil ko gër orën, eɓo karanëxënd gër Kaxanu gërëgako. Axo ɗil ex na në aner and cale and ri këni ɓela, and hik amatinali fo aŋ. 25Ɓëte alil lil ko gër orën xarak ax gi ex na exo yëlayax ŝaɗaxa ɓakëlëbëd ɓandanjëm, ang baxo rind aŝaɗaxan alëngw ak, mëŋ ar bax lil niy yo niy «Gër ed w̃ënëk nëmëc» gë oŝat or oyel oŋ. 26Kido Kërisët axo ɗil bana amat fo, ɓakëlëbëd ɓandanjëm soro doxo elod ga ỹanak ngwën iŋ. Ɓarikan gërëgako, and saxëguk ekwët ed ɓeỹ ɗek aŋ, ŝanayaw ko amat fo exo ɗaw̃axën mbëña ind eñëŋënax iŋ gë ŝaɗaxa ir rin këɓi in. 27Ala an amat fo ko ŝësënd, ata Kaxanu eŋo kiti. 28Mondako fo ex ɓëte end Kërisët eŋ, amat fo yëlaya ko ŝaɗaxa gër ebar ro exo dëxëtaxën ɓeñëŋënax ɓend ɓela ɓëranjëm. Do aɓaka ko ɓakaw akinëm eɓi pexën ɓër ŝëni këŋo ɓën, xarak ax gi ex na exo dëxët eñëŋënax eŋ.

10

1Enimin, acariya and Moyis aŋ, er hik wayët eñaw̃ end ɓenjekax ɓend kë ƴowënd, ax gi ex na ɓenjekax ɓeŋo dëŋ. Mëŋ ex, acariya aŋ din ax kor na eɓi yël ola or faỹayak ol ɓër këŋo sëkand Kaxanu ɓën paɓ gë ocaɗaxa od rëpëk niy yo niy ok. 2Kido ocaɗaxa oko aw̃ënën bax w̃ënënënd, elod anëka fo seɓ doni edi el gayikako amat fo w̃ënën doɓi ɓër këŋo ŝalend Kaxanu mondako ɓën xali eni kwëya ɓeñëŋënax ɓendeɓën ɓeŋ. 3Ɓarikan ocaɗaxa oko baɓi xwitanënd niy yo niy ɓeñëŋënax ɓendeɓën ɓeŋ. 4Gayikwa oŝat or ogaŝ do gë or oɓeci oŋ ax kor na dëŋ ex dëxët ɓeñëŋënax ɓeŋ. 5Mëŋ ex, Kërisët and ƴow ko gër ngwën ro aŋ, afel fel këŋo Kaxanu:

«Wëj axi ñandi ex na ŝaɗaxa,

axi ñandi ex na eni yël ỹeỹ,

ɓarikan wëj yël ke eman.

6Wëj aƴ cala ex na ocaɗaxa:

hik od momëlën, hik od eteɓan ed ɓeñëŋënax10.6 Andolewit 1.3

7Ata re këme ɓëte:

«Në eƴeli eme gër ngwën ang ỹëgw këni gër akayëta and monëkw ak,

në eƴeli eme Kaxanu, me di oñandi odeƴ ok

ang ỹëgw këni endam ak gër Oñëgw Omënëk10.7 Calemoñëw̃ 40.7-9

8Er ỹana baxo re ko:

«Wëj axi ñandi ex na ocaɗaxa,

axi ñandi ex na eni yëlëra ɓeỹ,

do aƴ cala ex na ocaɗaxa

hik od momëlën, hik od eteɓan ed ɓeñëŋënax.»

Xarak ocaɗaxa oko, ang rëpëk gër acariya ak dëŋ ebax.

9Ɓaŝ ko ɓëte:

«Wëno er ƴow këme me di oñandi odeƴ ok.»

Awa mondako ƴepën ko ngëŋ ocaɗaxa okarëk ok ex ɓëtaxën irexëm in. 10Në end oñandi oko, w̃ënaxën këne paɓ gë ŝaɗaxa ir eman end Yesu Kërisët ir rëxëtëk amat fo ɓeñëŋënax in.

11Aŝaɗaxan ar ex yo, axwëŝa baxo xwëŝand key yo key exo di andiyen andexëm aŋ. Laŋ baxo rind ocaɗaxa ok, oko fo, oko fo, ɓari din abax xorënd na eɓi dëxëtën ɓela ɓën ɓeñëŋënax ɓeŋ. 12Ɓarikan Kërisët mëŋ, amat fo yëlaya ko ŝaɗaxa ir ɓeñëŋënax do ƴe ko kwël ỹëpax ko din ir din gand liw̃ ir Kaxanu. 13Do gërëgako, Kaxanu fo këŋo ŝënind eŋo korën din ir din ɓërangoỹëra andexëm ɓën xali eni gi ambëñaxën andexëm. 14Enimin, paɓ gë ŝaɗaxa iɓat fo yël këɓi din ir din ola or faỹayak ol ɓela ɓër w̃ënën këɓi ɓën. 15Ata Angoc Amënëk aŋ reƴak kerët gër ndeɓi endeƴ eŋo and re ko:

16«Axwën an rek:

“Nëkoyin eter ed këme ri gë ɓën el

and kë xuca ɓakey ɓaŋo aŋ,

alën këme lën ɓacariya ɓandam ɓaŋ gër ow̃ëkw oreɓën,

aỹëgw këme ỹëgw gër onden ondeɓën10.16 Yeremi 31.33.

17Din ame ñana na me kwitand ɓeñëŋënax ɓendeɓën ɓeŋ,

ɓëte din ame ñana na me kwitand ɓetëmbak ɓendeɓën ɓeŋ10.17 Yeremi 31.34”.»

18Xarak gër ed hik eteɓan ed ɓeñëŋënax, ŝaɗaxa ir eteɓan ed ɓeñëŋënax ax bond na ga këni rind.

End etëkar ed gë Kaxanu eŋ

19Awa ɓëmaỹe, alil fo ɓayi këɓo gë anjiỹ këm xali «Gër ed w̃ënëk nëmëc» paɓ gë oŝat or Yesu oŋ. 20Fëña ixaŝax ir kë yëlënd aniyan fërëtën këɓo Yesu and h̃esik anjëm amëgax and bax weɗind «Gër ed w̃ënëk nëmëc» aŋ. Xarak anjëm aŋo bax w̃atinalind eman endexëm eŋ. 21Ata ɓiyi, aŝaɗaxan alëngw wa ŝot kënëŋone, Kaxanu yata këŋo exo kaɗacënd ekun edexëm el. 22Awa tëkandënëŋone Kaxanu gë oɓal osëm or ɗal, kwëtandënëŋone gë anjëlan aŋ ɗek. Ow̃ëkw oreɓi oŋ w̃ënën ko gë oŝat or Yesu oŋ, anjëlan añëŋënax ax bo ex na. Ɓëte ɓeman ɓendeɓi ɓeŋ neɓ ko gë men omënëk. 23Kwëtayane ŝenene end këne yarënde eŋ, end këne reƴarande poyoma eŋ, këreɓo ŋëpëgënanënd na gayik ar ɓeƴa këɓo an, mokwëta hi ko. 24Nëkonarëndëne andeɓi reɓi aŋ, ene tëfëteliraxënënde gër aŋana do gër ɓandixa ɓanjekax. 25Kërene ŋaw̃ëtand ex na amara andeɓi aŋ ang wata këni ɓërëw̃ak ɓërëmar ak. Ɓarikan kemëndërëndëne andeɓi reɓi aŋ, adofa ga nang këne ako mëne anëka kë saxëgund akey and ko ɓakaw Axwën aŋ.

26Enimin, angëmëne mama dëŋ këne w̃endërande ga nang këne ako aye ɗal in, nangëne mëne ŝaɗaxa ir eteɓan ed ɓeñëŋënax ax gi ex na. 27Er këɓo ɓayi wayët oŝën or gë anjiỹ atëm kiti ind Kaxanu iŋ, angoɗux atëm and këɓi ŝoraxën ɓër këŋo w̃ëŝenënd ɓën. 28Ala ar w̃endërak paɓ gë acariya and Moyis an, alaw̃ këno law̃ënd gë axaỹënan këm angëmëne otede oki ba otas reƴak mëne awat wat këno ga ko w̃endëra. 29An yëland na nde mëne pit fo kë ƴëka kiti ind ar këŋo yaf Asëñiw̃ ar Kaxanu an, ar kë ƴepën oŝat or seraxën këni Kaxanu gë ɓela do w̃ënaxën këɓi oŋ. Ar kë rind mondako an në ecir eŋo Angoc Amënëk and nangën këŋo oyekax or Kaxanu aŋ. 30Gayikwa anang nang kënëŋone ar rek:

«Wëno kë xitind, wëno kë w̃aŝananënd10.30 Acariyakinëm 32.35.

Wëno kë ŝosënd ɓandixa ɓaŋ do ɓëte

Wëno Axwën an këɓi xitind ɓulunda iram in10.30 Acariyakinëm 32.36

31Mbaŋ këŋo ƴëkaɗ ar faɓ këŋo kiti ind Kaxanu, mëŋ ar kë yëlënd aniyan an.

32Kwitayin er hi baŋun gër ỹanar in, and h̃oɓa këŋun end ɗal end Kaxanu aŋ. Ɓakey ɓaŋo, mbaŋ ŝënd ban do mbaŋ soro kën, ɓarikan xemëna kën mondako dëŋ. 33Ɓandëmar poyoma banun ŝirërand do banun rixërand. Do ɓandëmar anjëlan andewën aŋ gand ɓër kënëɓi rixërand ang wën ak ɓën bax ŝaŋënd. 34Enimin, axaỹënan baŋun xaỹënanënd ɓandepëra ɓaŋ. Aw̃a w̃a kën gë onënga fo enun kandëra ɓacota ɓandewën ɓaŋ, ga nang kën mëne ɓacota ɓand xucak ex këɓën, ɓand këŋun ɓayi din ir din ɓaŋ, ŝot kën. 35Awa gë er kën yarënd ijo kën ŝotaxën oyël osëm, këren ɗangangan na. 36Enimin, aỹap ỹapëk en ɓuŋand mbaŋ do en kemënalind oñandi od Kaxanu ok, eŋun yëlaxën er ɓeƴa ko in. 37Gayikwa Oñëgw Omënëk ok rek:

«Tëkër fo ɓayik, ax nëka na exo ŋatëgu

ar kë ƴowënd an, axo ɗegënaw na.

38Ar ŝenene an, gë ekwëta ed xwëta ke el ko liyand,

ɓarikan angëmëne aseɓ seɓ ke,

wëno axe nëngan na endexëm eŋ10.38 Abakuk 2.3-4

39Ɓiyi cëŋ, axwëta xwëta kënëŋone Kaxanu ex pexaxën ɓenjëw̃ ɓendeɓi ɓeŋ, ane gi exe na ɓër këŋo seɓënd Kaxanu do eni nemi ɓën.

11

End ekwëta eŋ

1Ekwëta el ex, ema ed enim mëne Kaxanu ayël dëŋ këɓo yël ɓend këne yarënde ɓeŋ do mëne ɓeɓër ane watënde na ɓën ahi dëŋ hik. 2Paɓ gë ekwëta el, reƴaxën këni osede oyekax or ɓëxarëk ɓër w̃a bax endexëm ɓën.

3Paɓ gë ekwëta el, nang këne ɓeɓër këne watërande gër ngwën ɓën, Kaxanu nëcëtëguk gër ɓeɓër ɓayik ane watënd ex na. 4Gë ekwëta el, rixën baxo Abel ŝaɗaxa ir xëɓën bax nëmëc gë ir ri baxo Kaỹe in. Gë ekwëta el, ŝotaxën ko osede or mëne ar ŝenene hi ko, ang reƴa ko Kaxanu dëŋ ga xana ko ocaɗaxa od Abel ok. Gë ekwëta el, ko yeƴanënd Abel xali gërëgako ado ga ŝës ko.

5Gë ekwëta el, ƴexën ko Enok aɓëngw xali gër Kaxanu xarak axo cës ex na mocës. Enimin, ɗamana Kaxanu eŋo mëlaxën Oñëgw Omënëk reƴak mëne Kaxanu anëngan baŋo nënganënd endexëm eŋ. 6Ala ax kor na exo dind er këŋo nëngan Kaxanu in angëmëne aŋo kwëta ex na. Gayikwa ar këŋo sëkand Kaxanu an, afo exo ma mëne ahi dëŋ hi ko do mëne aŝos këɓi ŝosënd ɓër kë ŝaland eno nang ɓën.

7Gë ekwëta el, nangaxën baxo Nowe ɓeɓër elod ala ax wat bana pere ɓën. Kaxanu wa sitin baŋo do mëŋ ɓalëkënali ko xali ri ko Akuluŋ and fexaxën bani mëŋ gë ekun edexëm el. Nowe ga ri ko eŋo, nëpaxën baɓi ɓela ɓër hi bax angwën aŋo gër ebar ro ɓën. Ata në end ekwëta elo, ŝotaxën ko or ŝenene ol gër Kaxanu.

8Gë ekwëta el, w̃axën baxo Abëraxam exo ƴe gër ebar ed ɓeƴa baŋo Kaxanu ayël këŋo yël oxwën el, and w̃ac këŋo aŋ. Alama fo lama baxo fëña in nangërëxe gër ed ko ƴend. 9Gë ekwëta el, ƴexën baxo ang ar yeɓa fo, gër ebar ed ɓeƴa baŋo Kaxanu. Do nangëde aliyer fo baxo lëgërand në ɓaner. Mondako bani lëgërand Isak do gë Yakob ɓërandëw̃ëra andexëm ɓën xarak ɓën ɓëte ereɓat ɓeƴa baɓi. 10Gayikwa Abëraxam aŝëni baxo ŝënind angol and gë ɓameŋ ɓand gë edëɗa ekemax aŋ, angol and ɓaƴ ko Kaxanu ang yëla ko aŋ.

11Ɓëte gë ekwëta el, xoraxën baxo Sara exo cot acël ado ga xar baxo do hi baxo ɓëte asoxari aɓoroxok. Anang nang baxo mëne Kaxanu, mëŋ ar ɓeƴa baŋo an, ar mokwëta exo. 12Mëŋ ex, në ala aɓat, ar xar bax xali xurik, ŝanëgu këni oɓaŝ or ỹëmbëk ang ow̃al or gër orën ak, ang eɗini ed gër ɓëŋa ir angwëngw ak. Do oɓaŝ olo, ala ax kor na eɓi pën.

13Ɓela ɓëjo ɗek, Kaxanu xwëta bano xali ŝës këni cotërëxe ɓeɓër ɓeƴa këɓi ɓën. Ɓarikan awat bani watënd ɓeŋo xali këɓi nëngandërand ado ga ɓayi bax caw. Areƴara bani reƴarand poyoma mëne ɓën ɓëliyer do ɓër okucan fo hi këni gër ebar ro. 14Enimin, eyeƴan edeɓën elo këɓo w̃asinënd mëne ɓën ebar ed gër ed këni lëg bani ŝaland. 15Kido axofi xofi baɓi ebar ed gër ed ŝanëgu këni el, aŝot ŝot bani amëd and eni ɓakaxën aŋ. 16Ɓarikan eɗëg ed xurik ex këɓën bani ŝaland, mëne ngëŋ eɗëg ed gër orën el. Mëŋ ex, Kaxanu aŋo cëfënan ex na eno dend mëne Kaxanu ireɓën exo gayikwa mëŋ xëñënan këɓi angol.

17Gë ekwëta el, hi baxo Abëraxam aw̃elëk eŋo meɗ asëñiw̃ Isak do eŋo caɗaxa and ri baŋo Kaxanu atëƴ aŋ. Asëñiw̃ arexëm ar tañ an hi bax eŋo caɗaxa mondako, xarak Kaxanu anëka ɓeƴa baŋo ɓeɓëranjëm. 18Kaxanu ga fel baŋo wa: «Paɓ gë Isak këni ŝënar ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën11.18 Añanar 21.1219Abëraxam axwëta xwëta baŋo Kaxanu mëne axor xor ko eŋo kanin ala an ado exo cës. Ata Kaxanu në eŋo w̃aŝaxën baŋo Abëraxam asëñiw̃: endeƴ eŋo apënëtal ex.

20Isak, paɓ gë ekwëta el xaraxën baŋo Kaxanu ɓeɓër ỹap bax eɓi yël Yakob do gë Esawu ecan ecan ɓën. 21Yakob, paɓ gë ekwëta el ŝalen baɓi mopoxi ɓosëñiw̃ ɓor Yosef. Ga xemënaxën ko oŝët orexëm ol, xaraxën baŋo Kaxanu ɗamana exo kotixën. 22Yosef, paɓ gë ekwëta el reƴaxën baxo ɗamana exo koti mëne Ɓëyisërayel ɓën aŝan këni ŝanëɗ ebar ed Misëra el. Afel fel baɓi ang këni riɗ oŝapar orexëm ak. 23Ɓëxarëk ɓër Moyis ɓën, paɓ gë ekwëta el ŝonaxën bano Moyis opacaw̃ otas elod ga rëw̃ këno. Awat wat bani mëne itox ikëɓënaxik hi baxo do ani yëda bana eni ŋëp end re baxo emun eŋ.

24Moyis ɓëte, paɓ gë ekwëta el, h̃ëpaxën baxo and raf ko aŋ eno dend mëne asëñiw̃ ar aɓiw̃ ar Farawoŋ hi ko. 25Er fecan baŋo eno dixërand andamat gë ɓër ex ɓulunda ir Kaxanu ɓën xarak axor xor baxo eŋo nëngandërand amëd fo gë ɓër kë rind ɓeñëŋënax ɓën. 26Napul ir gër ebar ed Misëra in mbaŋ xëɓën bax, ɓarikan Moyis fecan këŋo eno cus ang ebax eno cus Afexën ak gayik caw baxo watënd acosa and kë ƴowënd aŋ. 27Paɓ gë ekwëta el ŝanaxën baxo ebar ed Misëra el yëdarëxe oxoỹ or emun ol gayik axemëna xemëna baxo ang ar këŋo watënd Kaxanu fo, mëŋ ar ex ɓeŋ an. 28Ɓëte paɓ gë ekwëta el rinaxën baɓi Ofëna or Apexa ol ɓulunda ir Isërayel in ang fel baŋo Kaxanu ak. Do oŝat or oyel or h̃aŝ banëɓi oŋ fel baɓi eni nëm gër owët or ɓëciw̃ ɓëndeɓën këdi ko lil meleka ir këɓi law̃ënd ɓëtox ɓëñanar in.

29Ɓëyisërayel ɓën, paɓ gë ekwëta el xegëtaxën bani Angwëngw Ambarax and ŝapër bax eni kucaxën ang gër ebar eŋaỹek fo aŋ. Xarak and xacëra këɓi Ɓëmisëra enëɓi tëfa aŋ, men oŋ ɓakak do sëw̃ëra këɓi. 30Ɓëte paɓ gë ekwëta el yamëraxën bani ɓameŋ ɓand xecexën bani angol and Yeriko ɓaŋ, ga ɓëta këni ɓakey ɓanjongëɓaki. 31Raxab, asoxari aỹacaxik an paɓ gë ekwëta el ɓayik axo nemixën bana gë ɓërangoỹëra ɓën gayik aŝon ŝon baɓi gë oyekax ocambenjar oki od Ɓëyisërayel od ƴow bax yir fo gër enang ed ebar edeɓën ok.

32Ɓëte end fe ɓayik me deƴa? Amëd aŋ ɓayik ame cot na mun pelëraxën enimin end Ŝedewoŋ eŋ, end Barak eŋ, end Samësoŋ eŋ, end Yefëte eŋ, end Dafid eŋ, end Samiyel eŋ do gë ɓend ɓëlaw̃ënel ɓëŝëxe ɓër Kaxanu ɓeŋ. 33Paɓ gë ekwëta el xoraxën banëɓi ɓër gër owar oŝëxe ɓën. End ŝenene eŋ sëf bani, aŝot ŝot bani er ɓeƴa baɓi Kaxanu in, ɓëte aŝëmin ŝëmin banëɓi ojëraŋ. 34Alomin lomin bani ɓongoɗux ɓotëm, afece fece baɓi ecës ed moŋaŝ gë duxuma el. Aŝëxwëra ŝëxwëra bani ɓarikan fak këni. Afanga fanga bani gër ow̃er xali w̃aỹ kënëɓi ocoroɗa oɗiyer ok. 35Ɓësoxari ɓër xwëta baŋo Kaxanu ɓën axana xana banëɓi ɓëreɓën ɓër xanik gër ecës ɓën. Do ɓër xwëta baŋo Kaxanu ɓërëmar, mbaŋ narëndëra banëɓi xali gër ecës ɓari ani ma bana enëɓi dacët eni cotaxën aniyan and xucak ex këɓën aŋ, and këni xaniɗ gër ecës aŋ. 36Ɓëjo ɓëte alëŝëra banëɓi lëŝërand, aŝew̃ banëɓi ŝew̃ënd, afokëra banëɓi fokërand, do afëra banëɓi fërand. 37Ɓëjo ɓëte alaw̃ banëɓi law̃ënd mopëtëra gë oxaỹ, ɓëjo ɓëte ah̃aŝ h̃aŝ banëɓi gë otaganguŋ do gë oduxuma. Ɓëjo ɓëte ɓër gë iciw̃ këm hi bani, aƴexëra fo bani ƴexërand do bani ŝuɗand ɓacuɗ ɓand ɓanar ɓand opeỹ do gë ɓand oɓeci. Ɓën ỹoweỹ ani cot bana do ɓela ɓën arixëra banëɓi rixërand, anarëndëra banëɓi narëndërand. 38Do ɓela ɓëjo axuri xurik ang ye bani ak, ado ɓër gër ngwën ro ɓën aɓi ñap bana eni ɗiyand andamat gë ɓëjo! Ɓarikan ed oɗadawe el, ed osënd el bani ƴexërand do ebani lakirand gër okel do gër ɓatimba.

39Do end ɓela ɓëjo ɗek eŋ, osede oyekax reƴa këni ga xwëta baŋo Kaxanu, ɓari ani cot bana er ɓeƴa ko in. 40Enimin, Kaxanu ɓeɓër xurik ex këɓën w̃ëxëtan këɓo. Mëŋ ex, ax ñap bana eni ŋatënëdo ola or faỹak ol ɓiyi këm.

12

End ekapina ed gër ocopak eŋ

1Awa ɓiyi ɓëte, gayikako otede odanjëm xeta këɓo, teɓëne ɓend këɓo weɗind ene ƴexëne anëngw lëngw ɓeŋ do gë eñëŋënax end këɓo ŝerand aỹand eŋ. Ang ɓër kë xaŝërënd xali gër eŋata fo, kemënane ɓiyi ɓëte gër ekwëta xali gër eŋata. 2Paɓënëŋone din Yesu fo. Mëŋ neɗëk ekwëta el gër ow̃ëkw oreɓi, ɓëte mëŋ fo kë rafënënd xali ex paỹaya. Ga baxo yëland end onënga or ko ŝot eŋ, w̃axën baxo eno ɗaw̃ në kërëwa, ado ga ŝëfën bax ecës ed mondako el. Ɓarikan gërëgako, anëka xetënax këŋo Kaxanu gër liw̃ ir añëpara and owun orexëm. 3Enimin, yëlayindën end Yesu eŋ, mëŋ ar ɓuŋak eni paɓër gë ɓëw̃endëran ɓër ŝus baŋo ɓën këdi kën sëkwëra do eŋun cena. 4Gër emer ed gë eñëŋënax, wën an mer ex na pere xali ex car oŝat oŋ. 5Axwëya nde xwëya kën ang bamun felërand en kemëna gër ɓend Kaxanu ak, ang oɓaŝ orexëm fo mondako:

«Asëñiw̃ën, yëlarayind and ki wërëŝëtënd Axwën aŋ

do kërexi cenand na and ki rexërand aŋ.

6Gayikwa Axwën an awërëŝët këɓi wërëŝëtënd ɓër h̃an këɓi ɓën,

aŝew̃ këɓi ŝew̃ënd ɓër ex oɓaŝ orexëm ɓën12.6 Andorenik 3.11-12

7Awa wën, eŋun wërëŝëtaxën kën soroxënënd gayik ang oɓaŝ orexëm fo w̃ëlaya këŋun. Axarëk ar fe ɓayik aŋo wërëŝëtënd na itox indexëm iŋ? 8Ɓari angëmëne Kaxanu aŋun wërëŝëtënd na ang këɓi wërëŝëtënd ɗek oɓaŝ orexëm ak, awa wën an gi ex na enim oɓaŝ orexëm.

9Gayikako ala kala gë faba ir baŋo wërëŝëtërand do ir fëɓ këŋo hi këne, awa aỹap ỹapëk enëŋo pëɓe nëmëc Kaxanu, mëŋ ar ex Faba ir ɓangoc an, ene cotaxëne aniyan aŋ. 10Opaba odeɓi ok, awërëŝët banëɓo wërëŝëtënd ang baɓi ỹapanënd ak në ɓakey fo. Ɓarikan Kaxanu, ene ɓetaxëne do ene cotaxëne ola ow̃ënëk ol ang mëŋ ak, këɓo wërëŝëtaxënënd. 11Ɗal ex mëne aŝamina ko ŝaminand ala an and këno wërëŝëtend aŋ, aŋo nëngandërand na. Ɓarikan and kë nëkana aŋ, aŝot ko ŝotënd oɓetak ol do gë or ŝenene ol paɓ gë ewërëŝët elo.

12Awa mëŋ ex, kangëtayin otaxan od sëkwërak ok do kemënin olëkëna or këŋo rëgënënd oŋ. 13Ɓëte ɗiyayindën aniyan and ŝenene eni kemaxën gër ekwëta ɓër sitarak ɓën, ɓari këreni wëcënd na.

End ɓapela eŋ

14Calayindën angwëlëra and gë ɓela ɗek aŋ do gë ow̃ënëk ol gayik angëmëne an cot ex na ɓeŋo, gaɓatak aŋo wat na Axwën an. 15Titinayin, ala kërex ɗëcaya na oyekax or Kaxanu ol; ala kërex pena na oxoỹ gër emëkw edexëm xali ex ɗëg do ex gi gë oɗëmbët gayik angëmëne mondako kën rind ata kë wonjo gër amara andewën do ɓëranjëm eni ɓuyar. 16Titinayin, këren wata na asëk alakirand fo in! Këren dind na ang ri baxo Esawu ak, mëŋ ar bax ƴepënënd ɓend Kaxanu ga fan baxo oxarënak orexëm gë ecemar an. 17Anang nang kën mëne ga nëkanak, and ỹandi baŋo exo ɓëteli oɓetak aŋ, sëm afela fela baŋo. Ado ga baxo sesënd, er ri baxo in ax mënd bana exo nëngwët.

18And sëka këno Kaxanu aŋ, an tëka bana er kën xor en ɗëkëra: ax gi bana angoɗux and xafa-xafa; ax gi bana ecamëɗan, ax gi bana ongoc otëm. 19Ɓëte an wël bana ofarix or kereloŋ, an wël ex oniw̃ or Kaxanu ol ang wël bani Ɓëyisërayel akarëk ak xali re bani gwac ɓaxët këni. 20Gayikwa ow̃ëkw oŋ yëɓu baɓi, and re ko Kaxanu: «Ar kë xwixëta yo etënd elo, ado ex gi emacar, pëtërayiɗëno gë oxaỹ xali exo cës12.20 Andocane 19.12-1321Er bani watënd in, aỹigën ỹigën bax xali re ko Moyis: «Ɗek eme anjiỹ aŋ xali ke rëgënënd12.21 Acariyakinëm 9.19

22Ɓarikan wën etënd ed Siyoŋ el, angol and Kaxanu aŋ, mëŋ ar gë aniyan an, sëka kën. Yerusalem ir ƴaŋ gër orën in, gër ed këni fedërënd ofëna omeleka ok owaxe owaxe, sëka kën. 23Asëka sëka kën amara and oɓaŝ olëngw or Kaxanu aŋ, amara and ɓër ỹëgw këɓi Kaxanu ƴaŋ gër orën aŋ, mëŋ ar ex axiti ɓela ɗek an, axiti ar ɓenjëw̃ ɓend ɓër ŝenene ɓër gë ola or faỹayak an. 24Asëka sëka këno Yesu, mëŋ ar w̃ak ex car oŝat orexëm eɓo w̃unëtaxën an. Mondako hi ko ah̃atelindër ar eter ekaŝax ed ri ko Kaxanu gë ɓiyi el. Do oŝat orexëm oŋo kë yeƴanënd nëmëc gë or Abel oŋ.

25Titinayin, këren ŋëpënd na eno ɓaxët ar këŋun felërand an. Enimin, angëmëne Ɓëyisërayel ɓër bax h̃ëpënd eno ɓaxët Moyis, mëŋ ar baɓi felërand gër ebar ɓën, ano cana bana Kaxanu gër kiti, kaŝ ex ngwa ɓiyi. Anëŋo canaye na angëmëne anëŋo ɓaxëtënd ex na ar këɓo felërand elod gër orën an. 26Akarëk aŋ, and kë wëli oniw̃ or Kaxanu aŋ, ebar el arëg bax rëgënd. Ɓarikan doro doro, Kaxanu aɓeƴa ɓeƴa këɓo mondako: «Ɓëte amat ɓayik, wëno dëŋ kë sëngërëɓëtëra, ax gi na ebar el fo, ɓarikan gë orën ak ɗek12.26 Agey 2.627Eyeƴan ed rek «Ɓëte amat ɓayik» el këɓo w̃asinënd mëne ɓeɓër ri ko Kaxanu do kë sëngërëɓëtand ɓën, aŝapër kë ŝapër ex ɓayixën ɓeɓër ax kor na ex tëngërëɓëta ɓën.

28Ɓëte gayikako owun or ax tëngërëɓëtand na ol ŝot këne, calendëŋone Kaxanu ang këŋo nëngan ak, gë ekwëta el do gë anjiỹ aŋ. 29Gayikwa Kaxanu mëŋ ar xwën këɓo an, ahi hi ko ɓëte ang xoɗux or kë ɓëlënënd fo12.29 Acariyakinëm 4.24.

13

End aniyan and ŝenene eŋ

1Kemënayin eŋun ɓalërënd andewën rewën aŋ, ang ɓër acël amat fo. 2Këren kwëyand na ekwëtaya ed ɓëliyer el gayik ɓërëmar mondako xwëtaya banëɓi omeleka, nangërëxe. 3Kwitayindënëɓi ɓandepëra ɓaŋ nangëde gë ɓën ɓar kën gër epëra fo. Kwitayindënëɓi ɓër kënëɓi rixërand ɓën gayikako wën ɓëte gë ɓeman ɓend kë xor ex toro hi kën.

4Eñër el, gilex er fëɓ këni ɓela ɗek, do angaw̃ and ɓër gë aŝan aŋ, ew̃ënëk. Kaxanu axiti këɓi xiti ɓëỹacaxik ɓën do gë ɓër kë rind orekar ɓën. 5Ɓeɓër kën rind gër aniyan andewën ɓën, këren dind na në end aŋana and koɗi. Nëngandërayindëleŋun gë er ŝot kën in gayikwa Kaxanu mëŋ dëŋ are re ko:

«Din ami teɓ na do din ami ñaŋëta na13.5 Calemoñëw̃ 118.66Mëŋ ex, axor këne xore ene deye gë anjiỹ këm:

«Axwën an ex ar ke rëcarand an;

ỹoweỹ ame yëdara na

gayikwa eñëŋënax end fe ngwa ko xor exe di ala?»

7Kwitayindënëɓi ɓër ex ɓëlëngw ɓërewën ɓën, ɓër nangën këŋun eyeƴan ed Kaxanu ɓën. Calayin en nang ang bani liyand ak xali xwëtëk ɓakey ɓandeɓën ɓaŋ. Tëfëteliyindënëɓi gër ekwëta edeɓën. 8Ang hi baxo Yesu Kërisët ganëka ak, mondako fo hi ko doro, ɓëte xali din ir din. 9Ala këreno teɓ na eŋun yifa gë osëƴali or fitarëk gë or nang kën ol. Ɓon yek en kemëna gë oyekax or Kaxanu ol gër ow̃ëkw orewën. Ɓari kërex gi na gë ɓapela ɓand ɓeɓër ỹapëk, ba ɓeɓër ax ñap ex na en ƴambënd gayik ɓër sëfëk ɓeŋo ɓën ofëcak ani cotaxëne ex na.

10Ɓëŝaɗaxan ɓër gër aner and cale and Ɓëŝëwif ɓën aɓi ñap ex na eƴamb ed er këne ŝaɗaxande ɓiyi gër angëɓ andeɓi in. 11Enimin, ỹas er ow̃acar or banëɓi h̃aŝënd eŋ, nacët eɗëg el bani ɓënëlënëxënd. Oŝat oŋ fo baxo w̃ëland aŝaɗaxan alëngw an lëf «Gër ed w̃ënëk nëmëc» eŋo karaxën Kaxanu eteɓan ed ɓeñëŋënax el. 12Mëŋ ex, Yesu ɓëte nacët angol aŋ narëndëra bano xali law̃ këno, eɓi mënënaxën ɓulunda in gë oŝat orexëm oŋ. 13Awa ɓiyi ɓëte, canëne eɗëg el, ene ƴexëne gër ndexëm do ɓuŋane enëɓo cus ang ŝus bano mëŋ ak. 14Gayikwa gër ebar ro, ɓiyi ane cot exe na angol and ɓayi laŋ aŋ. Ɓarikan aŝala këne ŝalande and kë ƴowënd aŋ. 15Awa paɓ gë Yesu, yëlënëŋone Kaxanu gë etël këm, ŝaɗaxa ir ojëkan in, mëne ngëŋ gë etëỹ edeɓi el, yasëndëne poyoma ow̃ac orexëm ol. 16Këren kwëyand na edi ed ɓenjekax el do gë edëcar el gayikwa ɓeŋo ocaɗaxa od këŋo nënganënd Kaxanu ex.

17Ɓaxëtindën er kënun felënd ɓëlëngw ɓërewën in, mayindën en di er kënun felënd in. Enimin, ɓën ex ɓër kë nëkonand ɓenjëw̃ ɓendewën ɓën do Kaxanu aw̃ëka këɓi w̃ëkax ba mondake bani rind eŋo. Diyindëlexëni gë onënga fo andiyen aŋo, këreni ŋw̃ëcarënd na gayik angëmëne mondako ex, wën ofëcak an cot na. 18Calenindënëɓo ɓiyi, mokwëta xwëta këmi mëne onden onjekax fo ŝot këmi do nand ex yo, aỹandi ỹandi këɓo mi ɗiyand ŝenene, ang ex yo. 19Ga re këme, kemënayin ene karanënd Kaxanu exe yëlëli fëña ir këme ɓakaxënëli aỹand fën gër ndewën in.

Ɓendeƴ ɓepelatar ɓeŋ

20Kaxanu, mëŋ ar kë yëlënd oɓetak an, axanin xanin këŋo gër ecës Yesu, Axwën areɓi an, exo gixën axaɗac asëm paɓ gë oŝat orexëm or rinaxën këɓo eter ed din ir din oŋ. 21Ɓëte Kaxanu yëlëleŋun ojaw̃ od en koraxënënd ɗek er yek gër oñandi odexëm in. Do er h̃an ko in, dilexo gër ola oreɓi, paɓ gë Yesu Kërisët, mëŋ ar xwënëk enjaran din ir din an! Amen!

Ofelar ol

22Ɓëmaỹe, axara xara këmun: ɓuŋayin en ɓaxët eyeƴan ed këŋun xemën elo gër ekwëta edewën. Ado er ỹëgwënëli këmun ijo, ax cak ex na. 23Ɗek ỹandi ke en nang mëne imaỹe indeɓi iŋ Timote, anëka seɓëtëli këno, axo bo ex na gër epëra. Angëmëne ataŋ h̃atëgu ko ro, gë wëno këmi sëfërëli ene watërëxëye. 24Cëmayinëɓi ɓëlëngw ɓërewën ɓën do gë ɗek ɓër ex ɓulunda ir Kaxanu ɓën. Ɓëmaỹe ɓënd ro gër Itali ɓëŋ aŝëma kënun ŝëmand. 25Awa Kaxanu yëlëleŋun oyekax orexëm ol wën ɗek!