Añanar aŋ

Añanar aŋ

Lilaya in

Akayëta Añanar and Bibël aŋo ro kë sëƴalind mëne Kaxanu rik ngwën iŋ do gë ɗek ɓeɓër ex polo ɓën. Mëŋ ri këɓi ɓela ɓën gër eñaw̃ endexëm do gër amëndëra andexëm. Gër ỹanar, aniyan aŋ monënga nënga bax gayik enjekax fo bax. Ɓarikan asoŝan an do gë asoxari aỹanar an w̃endëra këni. Ata Kaxanu ỹana ko këɓi xitind ɓela ɓën xali ƴowëk apumbuluỹët aŋ. Nowe do gë ɓër ekun edexëm ɓën fo fex bax gayik ɓën fo bax ɓër bax liyand ang rek eyeƴan ed Kaxanu ɓën. Ga xucak apumbuluỹët aŋ, ɓërandëw̃ëra and Nowe ɓën ỹana këni këni ŝënarënd. Ỹana këni gaŝëxe emëŝen ed Kaxanu el. Ɓarikan Kaxanu yata këŋo Abëraxam do fel këŋo exo dëfa gër ebar ed Kanahaŋ. Isak, asëñiw̃ ar Abëraxam, do gë Yakob ɓëteli këni eter ed Kaxanu do gë Abëraxam el. Oɓaŝ or Yakob ol rëw̃ër këni ɓenëng epëxw gë ɓeki, do hi këni ɓulunda ir Isërayel in. Ata paɓ gë ɓulunda ijo ɓakawëk gër ebar enang ed enim Kaxanu el. Er ex gër akayëta in:

Mondake ỹanak ngwën iŋ do gë aniyan and ɓela aŋ: 1.1–2.25.

Mondake ỹanak eñëŋënax eŋ do mondake xëñëk gër ngwën: 3–6.

Endeƴ end Nowe do gë end apumbuluỹët eŋ: 7–9.

End ɓërandëw̃ëra and Nowe eŋ: 10–11.

Endeƴ end Abëraxam do gë ekun edexëm eŋ: 12–25.

Endeƴ end Isak do gë ekun edexëm eŋ: 26.1–28.9.

Endeƴ end Yakob do gë ekun edexëm eŋ: 28.10–50.26.

End eñana eŋ

¹Gër ỹanar, Kaxanu nëcëtëguk1.1 Kaxanu nëcëtëguk ɓeỹ ɓën në ỹoweỹ gayik mbaŋ fanga ko. orën ol do gë ebar el. ²Ebar el er hi bax ŝoɗe-ŝoɗe, do wafërëluŋ. Ecamëɗan fo xëñ bax gër ambëxw atiw̃ax aŋo, do onjën ond Kaxanu oŋ bax xerëkerarand ƴaŋ gër amen.

³Kaxanu re ko: «Gil ex angoɓen aŋ!» Ata hik angoɓen aŋ. ⁴Kaxanu wat ko mëne angoɓen aŋ eyekax ex. Ŝapëreli ko angoɓen aŋ do gë ecamëɗan el. ⁵Kaxanu w̃ac ko angoɓen aŋ «Goyat», do ecamëɗan el «Gëmëɗ». Ata ga w̃ëɗëk do xeyëk, hik akey añanar aŋ.

⁶Kaxanu re ko: «Gil ex anguxar mërëxand ir amen do ex capëreli amen aŋ ja mërëxand!» ⁷Ata Kaxanu ri ko ƴaŋ anguxar aŋ. Ŝapëreli ko amen and hik ɗila gër anguxar aŋ gë amen and hik ƴaŋ gër anguxar aŋ. Ata hik mondako. ⁸Kaxanu w̃ac ko anguxar aŋ «Orën». Ata ga w̃ëɗëk do xeyëk, hik akey akinëm aŋ.

⁹Kaxanu re ko: «Amen and hik ɗila gër anguxar aŋ ɓarërëlex beɓët iɓat, do canayal ex eperëk el.» Ata hik mondako. ¹⁰Kaxanu w̃ac ko eperëk el «Ebar», do amara and amen aŋ w̃ac ko «Angwëngw». Ata Kaxanu wat ko mëne aye yek. ¹¹Kaxanu re ko: «Ebar el dëw̃ëlex ɓeɓëlëg, ondës ond gë eneɗa, gë ɓatëx ɓañamb ƴamb, ɓand gë enëng gë enëng, do gë ɓeneɗa ɓendeɓën ak.» Ata hik mondako. ¹²Ebar el rëw̃ëk ɓeɓëlëg, ondës ond gë ɓeneɗa, ɓatëx ɓañamb ƴamb ɓand gë enëng gë enëng, do gë ɓeneɗa ɓendeɓën ak. Kaxanu wat ko mëne aye yek. ¹³Ata ga w̃ëɗëk do xeyëk, hik akey atasën aŋ.

¹⁴Kaxanu re ko: «Gil ex ɓangoɓen gër anguxar and orën, ex pitëndëraxënënd goyat in, do gë gëmëɗ in. Ɓangoɓen ɓaŋo kë hi ɓananganëme ɓand opëna, gë ɓakey, do gë ɓëniy. ¹⁵Elod ƴaŋ gër anguxar and orën ŋoɓayindëlex ebar el!» Ata hik mondako. ¹⁶Kaxanu ri ko ɓangoɓen ɓatëm ɓaki: atëmënak aŋ ex ŋoɓaxënënd goyat, do atil aŋ do gë ow̃al oŋ ex ŋoɓaxënënd gëmëɗ. ¹⁷Kaxanu xaw̃ ko ɓangoɓen ɓaŋo gër anguxar and orën ex ŋoɓaxënënd ebar el, ¹⁸ex ŋoɓaxënënd, aŋo goyat do ɓaŋo gëmëɗ, do ex pitëndëraxënënd angoɓen aŋ do gë ecamëɗan el. Kaxanu wat ko mëne aye yek. ¹⁹Ata ga w̃ëɗëk do xeyëk, hik akey anaxën aŋ.

²⁰Kaxanu re ko: «Ɓëmacar ɓëŋ ñëmbërëlexëni gër amen, do oŝël ol cëgërayindëlexëni ƴaŋ gër ebar, gër anguxar and orën!» ²¹Kaxanu nëcëtëgu këɓi ɓoñeỹ ɓond gër angwëngw ɓoŋ, gë ɗek ɓeɓëɓëngw do këni ŝangënarand ɓën. Nëcëtëgu këɓi ɓëte ɓeɓër ỹëmbër bax gër amen ɓën, gë ɓenëng ɓendeɓën ak, do gë oŝël ol, gë ɓenëng ɓendeɓën ak. Ata Kaxanu wat ko mëne aye yek. ²²Kaxanu yël këɓi oɓetak ol and re ko: «Cënarin, ñëmbërin do pëxwin gër amen, polo gër angwëngw. Do oŝël ol ñëmbërëlexëni gër ebar!» ²³Ata ga w̃ëɗëk do xeyëk, hik akey anjoxën aŋ.

²⁴Kaxanu re ko: «Ebar el dëw̃ëleɓi ɓeɓëɓëngw, gë ɓenëng ɓendeɓën ak: oyel ol, gë ɓanjën ɓaŋ, gë ow̃acar oɓapuỹ ol, er ex yo gë enëng endexëm ak!» Ata hik mondako. ²⁵Kaxanu ri këɓi ow̃acar oɓapuỹ ol, gë ɓenëng ɓendeɓën ak; oyel ol gë ɓenëng ɓendeɓën ak; do gë ɗek ɓanjën ɓand gër ebar ɓaŋ, gë ɓenëng ɓendeɓën ak. Ata Kaxanu wat ko mëne aye yek.

²⁶Kaxanu re ko: «Dinëɓëne tan ɓela ɓën gër eñaw̃ endeɓi, eni mëndër gë ɓiyi, enëɓi bëñaxënënd oxan or gër angwëngw ol, oŝël or kë ŝëgërand gër orën ol, gë oyel ol; eni bëñaxënënd ebar el ɗek, do gë ɗek ɓanjën ɓand kë ŝangënarand gër ebar ɓaŋ.» ²⁷Kaxanu nëcëtëgu këɓi ɓela ɓër ex eñaw̃ endexëm ɓën. Nëcëtëgu këɓi gër eñaw̃ end Kaxanu: asoŝan do gë asoxari. ²⁸Kaxanu yël këɓi oɓetak ol and re ko: «Dëw̃ërin mbaŋ, ñëmbërin, ɗëgërayin në er ex yo, do bëñayin ebar el. Bëñayinëɓi oxan or gër angwëngw ol, oŝël or kë ŝëgërand gër orën ol, do gë ɗek ow̃acar or kë ŝangënarand gër ebar ol.»

²⁹Ata re ko Kaxanu: «Anëka yël këmun ɗek ondës ond gër ebar oŋ, gë ɓeneɗa ɓendeɓën ak, ɗek ɓatëx ɓañamb ƴamb ɓaŋ, gë ɓeneɗa ɓendeɓën ak, ex gi eƴamb edewën el. ³⁰Emacar end ex yo gër ebar, acël and kë ŝëgërand yo ƴaŋ gër orën, er kë ŝangënarand gër ebar do hik gë onjën yo, ɗek ondës ocëkët oŋ ex eƴamb ƴamb edewën el.» Ata hik mondako. ³¹Kaxanu wat ko ɗek er ri ko in mëne mbaŋ ye bax. Ata ga w̃ëɗëk do xeyëk, hik akey anjongamatën aŋ.

¹Mondako faỹ ko Kaxanu edi ed orën, gë ebar el, do gë ɗek ɓeɓër ex polo gër ndeɓën ɓën. ²Yatir akey anjongakinëm, Kaxanu anëka faỹ baxo ɗek andiyen and ri baxo aŋ. Gë akey anjongakinëm aŋ faỹ baxo Kaxanu andiyen and ri ko aŋ. Ata gë akey anjongakinëm aŋ seyëta ko ɗek andiyen and ri ko aŋ. ³Kaxanu ri ko akey anjongakinëm aŋ akey acëɓax, akey and xwën ko. Gayikwa yatijo seyëta ko ɗek andiyen and enëcëtëgu ed ɓeỹ aŋ.

End andëɗa and Eden eŋ

⁴Mondako bax endeƴ end orën do gë ebar eŋ and nëcëtëgu ko Kaxanu aŋ. Yatir ri ko Axwën Kaxanu orën ol do gë ebar el, ⁵ado acëc aŋ dëŋ ax gi bana pere gër ebar. Ɓëte endës gematak ax ɗëg bana pere. Gayikwa Axwën Kaxanu axo mëlaw bana pere tëɓ iŋ gër ebar, do ala ax gi bana ar kë ỹandëra.

⁶Ɓarikan añësa and men bax lejënd gër ebar, do bax xoŝand ɗek añangëỹang and ebar aŋ.

⁷Axwën Kaxanu ɓaƴ këŋo asoŝan gë obar ok. Fif këŋo gër ocën onjën ond kë yëlënd aniyan oŋ. Ata hi ko ala aɓëngw. ⁸Axwën Kaxanu ri ko andëɗa gër ebar ed Eden, gand apën-eñan, do xwët këŋo asoŝan ar ɓaƴ baŋo an. ⁹Axwën Kaxanu nëcëtëgu ko gër ebar ɗek ɓatëx ɓaŋ, gë ɓenëng ɓendeɓën ak, ɓatëx ɓand ye bax owat, do nënga bax eƴamb. Ata ŝit gër ɓatëx ɓaŋo, lëg bax mërëxand ir andëɗa atëx and kë yëlënd aniyan aŋ, gë atëx and kë yëlënd enang ed enjekax do gë eñëŋënax aŋ.

¹⁰Yeɓ ebax na gër ebar ed Eden ir bax ỹëmënd yaɓët oɓëŋa ok, do bax xoŝand andëɗa aŋ. Ata na gër andëɗa ŝapër bax yeɓ ijo ɓambana ɓanax. ¹¹Ambana añanar aŋ bani w̃acënd Piŝoŋ. Mëŋ ɓëtak ɗek ebar ed Afila el, gër ed ex kaŋe, ¹²kaŋe iw̃ënëk in. Na gër ebar elo fo ex ɓëte angiri ir këni w̃acënd bëdeliyom in do gë ekaỹ ekëɓënaxik ed këni w̃acënd onikës. ¹³Ambana akinëm aŋ bani w̃acënd Gixoŋ. Aŋo ɓëtak ebar ed Kuŝ el. ¹⁴Ambana atasën aŋ bani w̃acënd Tigër, aŋo bax fesënd apën-eñan and gër ebar ed Asiri. Ambana anaxën aŋ bani w̃acënd Ëfërat.

¹⁵Axwën Kaxanu w̃eɗ këŋo asoŝan an, do xwët këŋo gër andëɗa and Eden exo ñanënd do exo nëkonand. ¹⁶Ata Axwën Kaxanu fel këŋo asoŝan an: «Axor këƴ xor eƴ ƴambënd ɗek ɓatëx ɓand gër andëɗa ɓaŋ. ¹⁷Ɓari atëx and kë nangënënd enjekax do gë eñëŋënax aŋ, ax gi ex na moñamb. Gayikwa aŝës këƴ ŝës yatir këƴ ƴamb.»

¹⁸Ga xucak eŋo, Axwën Kaxanu re ko: «Ax ye ex na wa asoŝan an exo gi gaɓat. Dinëlemo arëcara ar këni ỹana eni paɓërënd.» ¹⁹Axwën Kaxanu ɓaƴ këɓi gë obar ɗek ow̃acar or gër apuỹ ol, do gë ɗek ɓacël ɓand kë ŝëgërand gër orën ɓaŋ. Ŝëñëta këɓi end asoŝan eŋ exo wat ba mondake këɓi w̃acëra. Do er gë onjën yo, exo gi gë ow̃ac or këŋo yël asoŝan an. ²⁰Asoŝan an yëlëra këɓi omac ɗek oyel ol, ɗek ɓacël ɓaŋ, do gë ɗek ow̃acar ol. Ɓari emacar gematak aŋo wat bana end kë hi arëcara ar këni ỹana eni paɓërënd. ²¹Axwën Kaxanu lapan këŋo asoŝan an akwëɗ atëm, asoŝan an raŝ këŋo lëɓ. Ŝosëta ko anjaw̃ amat gër ambëɓ and asoŝan, do w̃aŝ ko oƴas ok. ²²Gë anjaw̃ and ŝosët ko gër asoŝan aŋ, Axwën Kaxanu ri këŋo asoxari, do w̃ëla këŋo gër asoŝan. ²³Ata asoŝan an ga wat këŋo, re ko:

«Dodo nëkoɗo ngwa ar ex ŝapar ir ŝapar iram an,

ar ex eman end eman endam an.

Asoxari këno ỹana eno macënd

gayikwa gër asoŝan ŝosëtagu këno.» ²⁴Mëŋ ex, asoŝan an ŋaw̃ëtaleɓi nëm gë sëm eni ɓaraxën gë asoxari arexëm an, do eni gi eman emat.

²⁵Ata asoŝan an do gë asoxari arexëm an hi këni ɓën tak ɓëxi tëɓ gë ɓeman ɓeŋ, ɓari abaɓi ŝëfënandër na.

End eñëŋënax gër ngwën eŋ

¹Andën aŋ ebax emacar end siti bax nëmëc gër ɗek ow̃acar oɓapuỹ or ɓaƴ këɓi Axwën Kaxanu ol. Akey amat, ga sëka këŋo asoxari an, w̃ëka këŋo: «Kaxanu dëŋ nde rek: “Wën këren ƴambënd na ɗek ɓatëx ɓand gër andëɗa ɓaŋ?”» ²Asoxari an yaka këŋo andën aŋ: «Ɓiyi axor xor këmi mi ƴambënd ɓatëx ɓand gër andëɗa ɓaŋ. ³Ɓarikan atëx and hik mërëxand gër andëɗa aŋ, Kaxanu ga re ko: “Wën këren ƴambëɗ na, këren kwixwëtaɗ na. Ga ƴamb ƴamb kën, and kën ŝës ex ɗe!”» ⁴Ata andën aŋ fel këŋo asoxari an: «Adokiŋ an cës na! ⁵Ɓarikan Kaxanu ga nang ko mëne yatir kën ƴamb, ɓangës ɓandewën ɓaŋ kë watëra. Ata en gi ang Kaxanu fo, en nang enjekax eŋ do gë eñëŋënax eŋ.»

⁶Asoxari an wat ko mëne atëx aŋ anënga kë nënga eƴamb el ga yek ako owati ol. Ga ỹandi këŋo onangëran or kë yëlënd ol, xwëca ko do ƴamb ko. Yël këŋo icën indexëm ind xetëna baŋo iŋ; mëŋ ɓëte ƴamb ko. ⁷Ata ɓangës ɓandeɓën ɓaŋ watërak ga foɗët këɓi, ata nang këni mëne tëɓ gë ɓeman ɓeŋ hi këni. Ɓan këni opat od andan do xura këni.

⁸Ata wëlëgu këno Axwën Kaxanu ga ko ɓëtara andëɗa aŋ gë ingoc ind genëka iŋ. Asoŝan an do gë asoxari arexëm an ƴe këni, ỹafëx këni ŝit gër ɓatëx ɓand gër andëɗa, këdi këɓi wat Axwën Kaxanu. ⁹Axwën Kaxanu ga këŋo w̃ac asoŝan an, w̃ëka këŋo: «Feye wa hi këƴ?» ¹⁰Mëŋ yakaw ko: «Ga wëlëgu këmi gër andëɗa, ata yëdara këme gayik tëɓ gë eman eŋ hi këme, awa mëŋ ỹafaxën këme.» ¹¹Axwën Kaxanu re ko: «Noỹo wa nangën ki mëne tëɓ gë eman eŋ hi këƴ? Ba ƴamb këƴ nde atëx and ŝëɓan bami eƴamb aŋ?» ¹²Yakaw ko asoŝan an: «Asoxari ar w̃ëlanëgu këƴe an, yël ke atëx aŋ, do ƴamb këme.»

¹³Axwën Kaxanu w̃ëka këŋo asoxari an: «Inew̃a rixën këƴ eŋo?» Yakaw ko asoxari an: «Andën aŋ yifa ke, do ƴamb këme.» ¹⁴Axwën Kaxanu re këŋo andën aŋ:

«Awa wëj gayikako eŋo ri këƴ,

anëka w̃e ki gër oyel ɗek,

do gër ow̃acar or gër apuỹ ɗek.

Gë acël andeƴ aŋ këƴ ỹana eƴ ŋexërand,

do eƴ ɓelënd eɓëkwërëɓëkw el

ang kë nëka ɓakey ɓandeƴ ak.

¹⁵Wëno kë ri angoỹëra and wëj do gë asoxari aŋ,

angoỹëra and andëw̃ëra andeƴ aŋ,

do gë andëw̃ëra andexëm aŋ.

Ar andëw̃ëra andexëm an ki sëkan ɓëlëɓël gaf in,

do wëj eƴo ŋat gër etak.»

¹⁶Axwën Kaxanu re këŋo ɓëte asoxari an:

«Aɓaŝ këme ɓaŝ toro ind ɓacël ɓandeƴ iŋ,

gë aƴambën këƴëɓi ỹana eƴëɓi dëw̃ënd oɓaŝ ol.

Oñandi odeƴ ok gër icën indeƴ kë hi,

do mëŋ ki w̃ëña.»

¹⁷Axwën Kaxanu re këŋo ɓëte asoŝan an:

«Gayikako asoxari areƴ an ɓaxët këƴo,

do ƴamb këƴ atëx and ŝëɓan bami eƴamb aŋ,

ebar el aw̃e kë w̃e në endeƴ;

gë aƴambën këƴ ỹana eƴ nëcëtënd eƴamb ƴamb ireƴ in

ɗek ɓakey ɓand aniyan andeƴ ɓaŋ.

¹⁸Odëmbën do gë ondës kë ỹana exi ɗëgënd, do ɓeɓëlëg ɓër gër apuỹ këƴ ỹana eƴ ƴambënd.

¹⁹Gë asëw̃ëtëw̃a ir dëxas ireƴ in këƴ ỹana eƴ cotënd eƴamb ƴamb in,

xali eƴ ɓaka gër ebar ed gër ed nëcëtëgu këmi;

gayikwa obar hi këƴ, do gër ebar këƴ ɓaka.»

²⁰Ga xucak eŋo, asoŝan an yël këŋo asoxari arexëm an ow̃ac or «Xawa», mëne ngëŋ «Aɓëngw», gayikwa mëŋ ex nëm ir ɗek ɓër kë liyand ɓën. ²¹Axwën Kaxanu rin këɓi ɓacuɗ ɓand ɓanar, do asoŝan an gë asoxari an ŝuɗara këni.

²²Axwën Kaxanu re ko: «Ala an anëka hi ko ang ɓiyi ak gër enang ed enjekax do gë eñëŋënax. Gërëgako, kërexo kwëca na ɓëte atëx and kë yëlënd aniyan aŋ, exo ƴamb, do exo ɗiya din ir din!» ²³Axwën Kaxanu w̃aỹ këɓi asoŝan an do gë asoxari an eni can andëɗa and Eden aŋ, do asoŝan an exo ñanënd ebar ed gër ed nëcëtëgu këŋo el. ²⁴And w̃aỹ këɓi ɓela aŋ, Axwën Kaxanu xwët këɓi gand apën-eñan and andëɗa and Eden Ocerubeŋ do gë duxuma ir gë okoɗux ir kë ŝenarand. Mondako ŝëng ko fëña ir gër atëx and kë yëlënd aniyan in.

Endeƴ end Kaỹe do gë Abel eŋ

¹Ga xucak eŋo, Adam, asoŝan an, nangër këni gë alindaw̃ Xawa. Alindaw̃ hi ko gë acël, rëw̃ këŋo itoŝan, do w̃ac këno Kaỹe. Gayikwa are re baxo: «Ala rëw̃ këmo, gë edëca ed Axwën Kaxanu el.» ²Rëw̃ këŋo ɓëte itoŝan, aɓinëm ar Kaỹe, do w̃ac këŋo Abel. Abel hi ko axwël ar oɓeci do gë opeỹ, do Kaỹe hi ko aỹan.

³Ga niyitarak, Kaỹe w̃ëlan këŋo Axwën Kaxanu ŝaɗaxa ir er xana baxo gër ebar in. ⁴Abel mëŋ ɓëte, w̃ëlan këŋo ŝaɗaxa ir ɓëñanar ɓënd oyel orexëm, gë onil ondeɓën ak. Axwën Kaxanu nëngan këŋo end Abel eŋ, do xana ko ŝaɗaxa irexëm in. ⁵Ɓari aŋo nëngan bana end Kaỹe eŋ, do axo kana bana ŝaɗaxa irexëm in. Ata Kaỹe xoỹ ko mbaŋ, ỹëŋënin ko dëxas irexëm in. ⁶Axwën Kaxanu w̃ëka këŋo Kaỹe: «Inew̃a xoỹaxën këƴ? Inew̃a ỹëŋëninaxën këƴ dëxas ireƴ in? ⁷Kido ŝenene ri baƴ, arënëta rënëta doƴ. Ɓari gayikako aƴ di ex na ŝenene, eñëŋënax eŋ mokaŝ xaŝ ki gër ebët edeƴ ga ỹandi këŋo exi bëña. Ɓarikan wëj wa ỹapëk eƴo bëña!»

⁸Kaỹe yeƴaneli këŋo Abel aɓinëm, ga hi bani gër apuỹ, Kaỹe w̃ëlën këŋo Abel aɓinëm, do law̃ këŋo.⁹Ata Axwën Kaxanu w̃ëka këŋo Kaỹe: «Feye exo aɓinëx Abel?» Kaỹe yaka ko: «Ame nang ex na. Ba wëno nde ex anëkona ar aɓaỹe an?» ¹⁰Re ko ɓëte Axwën Kaxanu: «Ine ri këƴ? Në ewëleme oŝat or aɓinëx oŋ ga kë xeỹëgund elod gër ebar xali gër ndam ro. ¹¹Gërëgako wëj anëka w̃e ki, caw këƴ h̃awëta ebar ed hëlëk oŝat or aɓinëx el. ¹²And këƴ ỹan ebar aŋ, ỹoweỹ aƴ ñana na eƴ kanand. Ar eɗëg këm këƴ hi, asëk aƴexërand fo këƴ ỹana eƴ ƴexërand gër ebar.» ¹³Ata Kaỹe yaka këŋo Axwën Kaxanu: «Amena andam aŋ mbaŋ siɓëk, ame kor na me ɓuŋa. ¹⁴Anëka këƴe w̃aỹënd doro, me ŋaw̃ëta ebar ed bame ỹanënd el. Aỹafëra këmi ỹana mi ñafërand, do din ame wat na dëxas ireƴ in. Ar eɗëg këm këme hi, asëk aƴexëra fo këme ỹana me ƴexërand gër ebar. Do angëmëne mi ped gë ala, exe ɗaw̃.» ¹⁵Axwën Kaxanu yaka këŋo: «Angëmëne ala eŋo ɗaw̃ Kaỹe, ɓakëlëbëd ɓanjongëɓaki këno w̃aŝan.»

Axwën Kaxanu laram ko nanganëme gër Kaỹe eni watënd ɓër këni fedënd ɓën, këdi këno law̃. ¹⁶Ata Kaỹe ga xani ko eŋo ŋaw̃ëta Axwën Kaxanu, ƴe ko lëgëx ko gër ebar ed Nod, gand apën-eñan ed andëɗa and Eden.

End ɓërandëw̃ëra ɓër Kaỹe eŋ

¹⁷Kaỹe nangër këni gë alindaw̃. Ata alindaw̃ hi ko gë acël, rëw̃ këŋo Enok. Kaỹe ɓaƴ ko angol, do w̃acan këŋo asëñiw̃ Enok. ¹⁸Enok hi ko sëm ir Irad, do Irad, sëm ir Mexuyahel. Mexuyahel hi ko sëm ir Metuŝahel, do Metuŝahel, sëm ir Lemek.

¹⁹Lemek ỹër këɓi ɓësoxari ɓëxi: aỹanar an Ada, do axinëm an, Tësila. ²⁰Ada, asoxari aỹanar an, rëw̃ këɓi ɓëtoŝan ɓëki: Yabal do gë Yubal. Yabal hi ko axarëk ar ɓëxwël ɓër oyel do këni rëfarand laŋ. ²¹Do Yubal mëŋ, hi ko axarëk ar ɓësëmb ɓër ɓemangi do gë ɓëfarix ɓër ɓacëroti an. ²²Tësila, asoxari axinëm aŋ, rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtox ɓëki: itoŝan iŋ Tubal-Kaỹe, do itoxari iŋ, Nahama. Tubal-Kaỹe hi ko asap ar ɗek ɓeɓër ex ƴawale do gë dun.

²³Akey amat, Lemek fel këɓi ɓësoxari ɓërexëm ɓën:

«Ada do gë Tësila, ɓaxëtin oniw̃ oram ol!

Wën ɓësoxari ɓër Lemek ɓën,

ɓanëf ɓandewën ɓaŋ wëlëlex eyeƴan edam el!

Asoŝan këmo law̃ angëmëne ala exe këm,

Itox këmo law̃ angëmëne ala exe tembaỹën.

²⁴Ɓakëlëbëd ɓanjongëɓaki këno w̃aŝan Kaỹe,

ɓarikan wëno Lemek, ɓakëlëbëd ofëxw ocongoxi gë ɓanjongëɓaki këne w̃aŝan!»

²⁵Adam, asoŝan an, nangër këni gë alindaw̃ Xawa. Ata Xawa rëw̃ këŋo itoŝan, do w̃ac këŋo Set. Gayikwa are re baxo: «Kaxanu yël ke itoŝan, exo ɓët gër ed ebaxo Abel, ir law̃ këŋo Kaỹe.» ²⁶Set rëw̃ këŋo itoŝan do w̃ac këŋo Enoŝ. Ata ɓela ɓën amëd aŋo ỹana këni ecale do gë emac ed Kaxanu Axwën el.

End ɓëxarëk eŋ: elod Adam xali gër Nowe

¹Mondako ex akayëta and andëw̃ëra and Adam aŋ. Kaxanu, yatir nëcëtëgu këɓi ɓela, ari ri këɓi do wëndër këni gë mëŋ. ²Kaxanu nëcëtëgu këɓi asoŝan an do gë asoxari an. Yël këɓi oɓetak ol, yatir nëcëtëgu këɓi dëŋ re ko enëɓi macënd ɓela.

³Adam ga sëk këŋo ɓëniy këme gë ofëxw osas, rëw̃ këŋo itoŝan ind wëndër këni gë mëŋ, gër eñaw̃ endexëm, do w̃ac këŋo Set. ⁴Adam liya ko ɓëniy okeme ocongotas and rëw̃ këŋo Set aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ⁵Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë ofëxw osas, Adam ŝës ko.

⁶Set ga sëk këno ɓëniy keme gë ɓënjo, rëw̃ këŋo Enoŝ. ⁷Set liya ko ɓëniy okeme ocongotas gë ɓënjongëɓëki and rëw̃ këno Enoŝ aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ⁸Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë epëxw gë ɓëki, Set ŝës ko.

⁹Enoŝ ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw ocongonax, rëw̃ këŋo Kenaŋ. ¹⁰Enoŝ liya ko ɓëniy okeme ocongotas gë epëxw gë ɓënjo and rëw̃ këŋo Kenaŋ aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ¹¹Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë ɓënjo, Enoŝ ŝës ko.

¹²Kenaŋ ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw ocongoxi, rëw̃ këŋo Maxalalel. ¹³Kenaŋ liya ko ɓëniy okeme ocongotas gë ofëxw onax, and rëw̃ këŋo Maxalalel aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ¹⁴Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë epëxw, Kenaŋ ŝës ko.

¹⁵Maxalalel ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw ocongeɓat gë ɓënjo, rëw̃ këŋo Yered. ¹⁶Maxalalel liya ko ɓëniy okeme ocongotas gë ofëxw osas and rëw̃ këŋo Yered aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ¹⁷Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongotas gë ofëxw ocongonax gë ɓënjo, Maxalalel ŝës ko.

¹⁸Yered ga sëk këŋo ɓëniy këme gë ofëxw ocongeɓat gë ɓëki, rëw̃ këŋo Enok. ¹⁹Yered liya ko ɓëniy okeme ocongotas and rëw̃ këŋo Enok aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ²⁰Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë ofëxw ocongeɓat gë ɓëki, Yered ŝës ko.

²¹Enok ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw ocongeɓat gë ɓënjo, rëw̃ këŋo Matusalem. ²²Enok liya ko ang këŋo nënganënd Kaxanu ak, ɓëniy okeme otas, and rëw̃ këŋo Matusalem aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ²³Ata Enok sëk këŋo ɓëniy okeme otas gë ofëxw ocongeɓat gë ɓënjo. ²⁴Enok liya ko ang këŋo nënganënd Kaxanu ak, ata ɓela ɓën nema këno anema fo ga xana këŋo Kaxanu.

²⁵Matusalem ga sëk këŋo ɓëniy këme gë ofëxw ocongosas gë ɓënjongëɓëki, rëw̃ këŋo Lemek. ²⁶Matusalem liya ko ɓëniy okeme ocongoki gë ofëxw ocongosas gë ɓëki, and rëw̃ këŋo Lemek aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ²⁷Ata ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë ofëxw ocongeɓat gë ɓënjongëɓënax, Matusalem ŝës ko.

²⁸Lemek ga sëk këŋo ɓëniy keme gë ofëxw ocongosas gë ɓëki, rëw̃ këŋo itoŝan. ²⁹W̃ac këŋo Nowe, ga baxo rend cëŋ: «Ajo këɓo racët gër andiyen añëkaxik and këne rinde ene ɗiyaxëne gër ebar ed xare ko Axwën Kaxanu aŋ.» ³⁰Lemek liya ko ɓëniy okeme oco gë ofëxw ocongonax gë ɓënjo, and rëw̃ këno Nowe aŋ. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari. ³¹Ga sëk këŋo ɓëniy okeme ocongoki gë ofëxw ocongoxi gë ɓënjongëɓëki, Lemek ŝës ko. ³²Nowe liya ko ɓëniy okeme oco, and rëw̃ këɓi Ŝem, gë Xam, do gë Yafet aŋ.

End ɓela ɓësëmbak eŋ

¹And ỹana këni ɓela eñëmbër ed gër ebar aŋ, rëw̃ëra kënëɓi odënaw̃. ²Ɓela ɓër ekun ed Kaxanu ɓën wat këni mëne odënaw̃ od ɓela ɓër gër ebar ok mbaŋ ye këni. Sana kënëɓi do ỹërëra kënëɓi ɗek. ³Ata Axwën Kaxanu re ko: «Ala an oñas fo hi ko. Wëno ame teɓ na din ir din onjën ondam oŋ gër ndexëm. Ɓëniy këme gë alapem fo ko ỹana exo ɗiyand.» ⁴Amëd aŋo hi bani ɓela ɓëŝakax ɓën gër ebar. Ɓëte amëd aŋo fo ɓar bani ɓela ɓër ekun ed Kaxanu ɓën gë odënaw̃ od ɓela ɓër gër ebar ok. Ɓësoxari ɓëjo rëw̃ëra kënëɓi oɓaŝ or hi bax ɓela ɓësëm, ɓangwëlik ɓand akarëk ɓaŋ.

⁵Axwën Kaxanu wat ko mëne eñëŋënax end bani rind ɓela gër ebar eŋ axuri xurik. Er xëñ bax gër ow̃ëkw oreɓën wayët ɓanjëlan ɓañëŋënax fo. ⁶Axwën Kaxanu ŝena këŋo er ɓaƴaxën baɓi ɓela in gër ebar. Gër emëkw edexëm ŝena baŋo endeɓën eŋ. ⁷Ata re ko Axwën Kaxanu: «Ebar el këme fat eni dëxëtaxën ɓela ɓër ɓaƴ këmëni ɓën. Afat këme fat gë ɓela ak, gë oyel ak, gë ɓanjën ak, do gë oŝël ak. Gayikwa ɗek ŝena ke er ɓaƴaxën bamëni in.» ⁸Ɓarikan Nowe ŝot ko oyekax or Axwën Kaxanu ol.

End apexa and Nowe eŋ

⁹Mondako ex andëw̃ëra and Nowe aŋ. Nowe mëŋ cëŋ, ala ar ŝenene do ar ɗal ebaxo. Ang këŋo nënganënd Kaxanu ak baxo liyand, mërëxand ir ɓandëw̃ëra ɓand ɓela ɓër angwën aŋo ɓën. ¹⁰Nowe mëŋ, ocambenjar otas rëw̃ baɓi: Ŝem, gë Xam do gë Yafet.

¹¹Ebar el anëka sëmba bax gër owat or Kaxanu. Ɓela ɓën mbaŋ wër bani. ¹²Ebar etëmbak fo baxo watënd Kaxanu, gayikwa ɓela ɓën edi ed ɓetëmbak fo wata bani gër ebar. ¹³Ata Kaxanu fel këŋo Nowe: «Ekwët ed ɓeỹ ɗek el h̃atëguk, ang faỹ këme gër emëkw edam ak. Gayikwa owër fo ex gër ebar në end ɓela ɓësëmbak eŋ. Anemin këmëni nemin ɗek gë ebar ak. ¹⁴Ɓarikan wëj Nowe, pikanayal akuluŋ and otëx od ax bërënd na. Cetëndëriɗ akuluŋ aŋo ɓaciw̃ ɓaciw̃ do notayiɗ gë otesesan amëlëf do gë amëfac. ¹⁵Mondako këƴ fika akuluŋ aŋo: acakëŝak in, ometër keme gë ofëxw oco, añangëỹang in, ometër alapem gë oco, do ƴaŋ-ƴaŋ in, ometër epëxw gë oco. ¹⁶Pikayiɗ ƴaŋ ang aciw̃ ŝëxw këƴ fo. Do teɓayiɗ amëd and gwër në enëxar fo, në beɓët iɓat. Teɓayiɗ ɓëte ebët në beɓët iɓat. Tëndëndëriɗ gër kuluŋ isëm ijo ɓaciw̃ ɓatas.¹⁷Wëno cëŋ, ata këme w̃ëlaw ampumbuluỹët or këɓi nemin ɗek ɓeɓër ex gë onjën ɓën. Ɗek er ex gë onjën yo gër ebar kë nemi. ¹⁸Ɓarikan eter këmi yata. Do ɗiliɗën gër akuluŋ aŋo wëj, gë ɓosëñix, gë alindax, do gë ɓolindaw̃ ɓor ɓosëñix. ¹⁹Ɗëniɗëɓi gër akuluŋ aŋo ɗek ow̃acar oɓëngw ol, enëm gë ecan, eni ɓayixën ɓëɓëngw ang wëj ak. ²⁰Enëng end oŝël end ex yo, gë enëng end ow̃acar or gë osapar onax end ex yo, gë enëng end ow̃acar or xaɗa-xaɗa end ex yo, do gë ɓanjën ɓaŋ, aƴow këni ƴow gër akuluŋ andeƴ, enëm gë ecan, eni ɓayixën ɓëɓëngw. ²¹Ɓariɗ ɗek ɓeɓër kën ỹana en ƴambënd ɓën, gë ɓeɓër këni ỹana eni ƴambënd ɓën. Do mëxwëtayiɗ, en ƴambëraxënënd wëj gë ekun edeƴ el, do gë ow̃acar ol.» ²²Ata Nowe ri ko ɗek er fel baŋo Kaxanu in, ang fel baŋo ak dëŋ.

End Nowe polo gër akuluŋ eŋ

¹Axwën Kaxanu fel këŋo Nowe: «Ɗilin gër akuluŋ wëj do gë ekun edeƴ el ɗek. Gayikwa mërëxand ir ɓandëw̃ëra ɓand ɓela ɓër gë okey oko ɓaŋo, wëj gaɓat wat këmi ar ŝenene an. ²Meɗëlëɓi ow̃acar ocongoxi, enëm gë ecan, gër enëng kala end ow̃acar ow̃ënëk, ɓëte gër ɗek ow̃acar oɓuyaraxik, enëm gë ecan. ³Meɗëlëɓi ɓëte ɓacël ɓanjongëɓaki, anëm gë acan, ex ɓayixën ɓenëng ɓendeɓën ɓeŋ ɗek ebar el. ⁴Gayikwa ro gë ɓakey ɓanjongëɓaki, tëɓ iŋ këme w̃ëlaw do ex tëɓ gëmëɗ gë goyat, ɓakey ofëxw onax. Mondako këmëni fat gër añangëỹang ir ebar, ɗek ɓeɓër gë onjën do ɓaƴ këmëni ɓën.» ⁵Ata Nowe ri ko ɗek er fel baŋo Axwën Kaxanu in.

End ampumbuluỹët eŋ

⁶Amëd aŋo, Nowe anëka sëk baŋo ɓëniy okeme ocongiɓat ga ƴowëk ampumbuluỹët aŋ gër ebar. ⁷Ata Nowe, gë ɓosëñiw̃, gë alindaw̃, do gë ɓolindaw̃ ɓor ɓosëñiw̃ lil këni gër akuluŋ këdi këɓi law̃ ampumbuluỹët aŋ. ⁸Ɗek ow̃acar ol, hik ow̃ënëk ol, hik oɓuyaraxik ol, gë oŝël ol, do gë ɗek ɓeɓër kë ƴexërand xaɗa-xaɗa gër ebar ɓën, ⁹ƴow këni gër akuluŋ and Nowe, ɓeki ɓeki, gë enëm gë ecan, eni ɗilaxën gër akuluŋ, ang fel baŋo Kaxanu Nowe ak. ¹⁰Ga xucak ɓakey ɓanjongëɓaki, amen aŋ yëpëtak xali xwëcarak ebar el.

¹¹Ata yatir sëk këŋo Nowe ɓëniy okeme ocongiɓat, gë opacaw̃ oki, gë ɓakey epëxw gë ɓanjongëɓaki, fëti bax ɗek ɓañësa ɓand men ɓand ex gër ebar ɓaŋ. Men ond ƴaŋ oŋ ỹanak kë yëpëtand ga fërëtayak ɓamëd ɓand gër orën ɓaŋ. ¹²Tëɓ iŋ kë yëpëtand gër ebar, gëmëɗ gë goyat, xali ɓakey ofëxw onax. ¹³Kwël yatijo fo lil bani gër akuluŋ Nowe, gë ɓosëñiw̃, Ŝem, gë Xam, gë Yafet, gë alindaw̃ arexëm, do gë ɓësoxari ɓësas ɓër ɓosëñiw̃ ɓën. ¹⁴Alil lil bani ɓëte ɗek ɓenëng ɓend ow̃acar or gër apuỹ ɓeŋ, gë ɓend oyel ɓeŋ, gë ɓend ɓanjën ɓand kë ŝangënarand gër ebar ɓeŋ; gë ɓenëng ɓend oŝël ɓeŋ, do gë ɗek ɓend ɓanjën ɓand kë ŝëgërand ɓeŋ. ¹⁵Ɗek ɓeɓër gë onjën ɓën, ƴow këni gër Nowe, enëm gë ecan, eni ɗilaxën gër akuluŋ. ¹⁶Ɗek ɓeɓijo ƴow këni, enëm gë ecan, enëng end ex yo, ang re baxo Kaxanu ak. Ata Axwën Kaxanu fëra ko ebët ed akuluŋ el, gër epoƴ ed Nowe.

¹⁷Ebar el ɗek ỹëmëk xali nëkak ɓakey ofëxw onax. Key yo key bax ỹëmbërënd amen aŋ xali lëɓinak akuluŋ aŋ. Ata kuluŋ aŋ xangëk ƴaŋ gër amen and hi bax gër ebar. ¹⁸Amen aŋ ga ɓaŝërëk ƴaŋ gër ebar do ampumbuluỹët aŋ kë w̃ëlarand akuluŋ aŋ. ¹⁹Ɓëte kwël dëŋ bax ɓaŝërënd amen aŋ, ata ŝiliparak kwëc ɗek osënd oŝakax or ex gër ebar oŋ. ²⁰Osënd oŋ ŝiliparak polo gër amen në ometër ocongoki ba ocongotas. ²¹Ɗek ɓeɓër ɓaƴ baɓi Kaxanu do bani ŝangënarand gër ebar ɓën, nemira këni: oŝël ol, gë oyel ol, gë ow̃acar oɓapuỹ ol, gë ɗek ɓanjën ɓand bax ƴexërand gër ebar ɓaŋ, do gë ɗek ɓela ɓën. ²²Ɗek ɓeɓër ebax gë onjën gër ebar ɓën ŝësëra këni. ²³Mondako fat këɓi Kaxanu ɗek ɓeɓër gë onjën ɓër bax liyand gër ebar ɓën. Ga ỹana këɓi ɓela ɓën, felata këɓi ow̃acar osëm ol, gë osil ol, gë oŝël ol, do gë ɓanjën ɓaŋ. Fat këɓi ɗek ebar el. Ata ɓayi këni Nowe, do gë ɓër hi bax gë mëŋ gër akuluŋ ɓën. ²⁴Amen and oỹëm aŋ xwëndak gër ebar xali sëkëk opacaw̃ oco.

End ocane ond gër akuluŋ eŋ

¹Ɓarikan Kaxanu xwita këŋo Nowe gë ɗek ow̃acar oɓapuỹ ol, do gë oyel or hi bani gë mëŋ polo gër akuluŋ ol. Kaxanu w̃ëlaw ko ekoc gër ebar, ata amen aŋ ỹanak ebëxw el. ²Ɓañësa ɓand men ɓand gër ebar ɓaŋ lëmayak, do men ond ƴaŋ oŋ seɓëk eyëpëtan el ga fërëtayak ɓamëd ɓand gër orën ɓaŋ. Tëɓ iŋ xanik. ³Ata amen aŋ kë wëxënd tëkër tëkër gër ebar. Ga xucak opacaw̃ oco, amen aŋ ỹanak kë ɓaŝëtand. ⁴Yatir sëkëk ɓakey epëxw gë ɓanjongëɓaki, gë facaw̃ icongixinëm in, akuluŋ aŋ rëɗayak gër atënd and Ararat. ⁵Amen aŋ kwël dëŋ bax wëxënd. Ata gë akey añanar and facaw̃ ir epëxwën aŋ, oyur or osënd oŋ ŝanayak. ⁶Ga xucak ɓakey ofëxw onax, Nowe fërët ko fonetër ir seɓa baxo gër akuluŋ in.

⁷Seɓët këŋo aŋërak aŋ. And ko ŝëgëraraw aŋ aɓakaw baxo ɓakawënd ɓakëlëbëd ɓandanjëm, xali nand wëxëk amen gër ebar na. ⁸Seɓët këŋo eɗëxwëte epeŝax el exo nëkonëragu angëmëne amen aŋ aɓaŝëta ɓaŝëtak gër ebar. ⁹Ɓari eɗëxwëte epeŝax el axo cot bana në er ko lapax. Ata kwël ɓakaw ko gër Nowe, polo gër akuluŋ, gayikwa amen aŋ kwël ɓayi bax gër ebar. Ga yën ko ataxan aŋ, Nowe sëraw këŋo eɗëxwëte epeŝax el, do lën këŋo gër ed hi baxo, lëf gër akuluŋ. ¹⁰Ŝëni ko ɓëte ɓakey ɓanjongëɓaki ɓacëxe, do seɓët këŋo gaŝëxe eɗëxwëte epeŝax el exo can akuluŋ. ¹¹Eɗëxwëte epeŝax el w̃aỹigu ko genëka ga yapëgu ko apat acëkët and añarëka! Mondako nang baxo Nowe mëne amen aŋ aɓaŝëta ɓaŝëta bax gër ebar. ¹²Ŝëni ko ɓëte ɓakey ɓanjongëɓaki ɓacëxe, do seɓët këŋo eɗëxwëte epeŝax el. Ɓarikan aŋo, axo ɓakaw ex na gër ndexëm.

¹³Yatir sëk këŋo Nowe ɓëniy okeme ocongiɓat gë imat, gë akey añanar and facaw̃ iỹanar aŋ, men oŋ wëxëk do ebar el ferëk. Nowe laɓët ko ejur ed akuluŋ el, wat ko mëne ebar el anëka ferëk bax. ¹⁴Ebar el ɗek fer bax yatir sëkëk facaw̃ ixinëm in, ɓakey alapem gë ɓanjongëɓaki.

¹⁵Ata Kaxanu fel këŋo Nowe: ¹⁶«Canin gër akuluŋ, wëj, gë asoxari areƴ an, gë ɓosëñix, do gë ɓësoxari ɓëreɓën ɓën. ¹⁷Nëcëtëlëɓi ɓëte ɗek ow̃acar ol, gë oŝël ol, gë oyel ol, gë ɓanjën ɓand kë ŝangënarand gër ebar ɓaŋ. Canëlexëni eni ɓeñëta ebar el ɗek, do eni cënarëx!» ¹⁸Nowe, gë ɓosëñiw̃, gë asoxari arexëm an, do gë ɓësoxari ɓër ɓosëñiw̃ ɓën, ŝan këni gër akuluŋ. ¹⁹Ɗek ow̃acar ol, gë ɓanjën ɓand kë ŝangënarand gër ebar ɓaŋ, do gë oŝël ol ŝan këni ɓëte, gë enëng gë enëng.

²⁰Ata Nowe ri ko angëɓ and eŋo calexënënd Axwën Kaxanu. W̃eɗ këŋo emacar emat gër ɓenëng ɓend ow̃acar ow̃ënëk, do acël amat gër ɓenëng ɓend oŝël ow̃ënëk, do rin këŋo Axwën Kaxanu ŝaɗaxa ir momëlën, ƴaŋ gër angëɓ. ²¹Axwën Kaxanu ga wëran këŋo otëñer onëngax oŋ, re ko: «Ang nemin këme ebar në end ɓela ak, din ame nemin na. Gayikwa ow̃ëkw or ɓela oŋ eñëŋënax fo nangëk elod amëd and oŝambenjar aŋ. Ang nemin këme er ex gë onjën yo, ɓëte din ame nemin na.

²²Ang kë nëka yo ebar el,

oneɗëran ok do gë ekanaran el,

aƴem in do gë aƴëka in

ecaŝa el do gë ekol el,

goyat in do gëmëɗ in

din ir din kë ɓayi.»

End eter ed Kaxanu gë Nowe eŋ

¹Kaxanu ga këɓi yël oɓetak ol Nowe do gë ɓosëñiw̃, re ko: «Dëw̃ërin mbaŋ, ñëmbërin, ɗëgërayin në er ex yo gër ebar. ²Emacar end ex yo gër ebar, gë acël and kë ŝëgërand yo gër orën, gë er kë ŝangënarand yo gër ebar, do gë ekan ed ex yo gër angwëngw, ayëda kënun ỹana enun yëdand, do ahër kënun ỹana enun gërënd: wën xwën këɓi. ³Er kë ŝangënarand do hik gë onjën yo, do gë ɗek ɓeɓëlëg ɓën ex eƴamb ed yël këmun el. ⁴Ɓarikan, këren ƴambënd na ỹas er emacar eŋ gë enjëw̃ endexëm ak, mëne ngëŋ gë oŝat orexëm ak. ⁵Oŝat orewën oŋ, aniyan andewën aŋ ex. Mëŋ ex emacar end këŋo law̃ yo ala, aw̃ëka këmo w̃ëkaɗ. Ɓëte ala ar këŋo law̃ yo ala aŝandaw̃, aw̃ëka këmo w̃ëkaɗ. Ala kala aw̃ëka këmo w̃ëkaɗ end aniyan and aŝandaw̃ eŋ.

⁶Ar këŋo law̃ ala an,

ala fo këŋo law̃ mëŋ ɓëte.

Gayikwa Kaxanu ri këŋo ala an gër eñaw̃ endexëm.

⁷Do wën, dëw̃ërin mbaŋ do ñëmbërin,

ɗëgërayin në er ex yo, do ñëmbërin gër ebar.»

⁸Kaxanu fel këɓi ɓëte Nowe do gë ɓosëñiw̃: ⁹«Wëno cëŋ, eter sana këmun wën, do gë ɓërandëw̃ëra andewën ɓën, ang këni ɓëtëraw gër ebar ak. ¹⁰Eter edam elo ahi hik ɓëte ed gë ɗek ɓeɓër gë onjën, gë ɗek oŝël, gë ɗek oyel, do gë ɗek ow̃acar oɓapuỹ el. Wën ɗek ɓër ŝanëguk gër kuluŋ isëm ɓën sana këmun gë eter elo, gë ow̃acar oɓapuỹ ak. ¹¹Paɓ gë eter elo këme rend: “Ɓëte din amëni nemin na gë ampumbuluỹët ɗek ɓeɓër gë onjën ɓën, do din ampumbuluỹët ax pat na ebar el”.» ¹²Re ko ɓëte Kaxanu: «Watin nanganëme ir eter ed sana këmun wën do gë ɗek ɓeɓër gë onjën ɓër hik gë wën el, ang këni ɓëtëraw ɓandëw̃ëra ɓandëw̃ëra, din ir din ak. ¹³Aw̃asin këmun ỹana mun masinënd ŝandiw̃ in, ang atumb fo gër ɓaŋar. Ata ŝandiw̃ in ex nanganëme ir eter ed wëno do gë ebar el. ¹⁴And këme ɓar ɓaŋar do ex ɓeɗi orën aŋ, ŝandiw̃ in aŝanaya kë ỹana ex canayand ƴaŋ. ¹⁵Ata mondako këme ỹana me pëɓënd eter ed wëno gë wën do gë ɗek ɓeɓër gë onjën el. Men oŋ ax ñana na ex ñëmbërënd xali ex gi ampumbuluỹët and këɓi fat ɗek ɓeɓër gë onjën ɓën. ¹⁶Ŝandiw̃ in aŝanaya kë ỹana ex canayand and kë ɓeɗi orën aŋ. Do awat këme ỹana me watënd me pëɓaxënënd eter ed din ir din ed wëno Kaxanu do gë ɗek ɓeɓër gë onjën gër ebar el.» ¹⁷Ata Kaxanu fel këŋo Nowe: «Ŝandiw̃ in ex nanganëme ir eter ed ri këme wëno gë ɗek ɓër ex gër ebar in.»

End ɓosëñiw̃ ɓor Nowe eŋ

¹⁸Ɓosëñiw̃ ɓor Nowe, Ŝem, gë Xam do gë Yafet, ŝanëgu bax gër kuluŋ isëm. Xam hi ko sëm ir Kanahaŋ. ¹⁹Ata ocambenjar otas od Nowe oko rëw̃ërëk ɗek ebar el.

²⁰Nowe hi ko aỹan. Ata ri ko andëɗa and reseŋ. ²¹Akey amat, ga ŝeɓ ko ngoƴ iŋ, ỹaw këŋo. Laki ko tëɓ gë eman eŋ lëf gër aner andexëm. ²²Xam, sëm ir Kanahaŋ, sëk këŋo Nowe tëɓ gë eman eŋ. And ŝan ko an, ko reƴaxënd fac gër ɓoɓinëm Ŝem do gë Yafet. ²³Ŝem do gë Yafet ga wël këni ang ri baxo sëm ireɓën ak, lapara këni acuɗ atëm, sëka këno gë epoƴ el, do laɓ këno. Ga w̃aŝan bano epoƴ el, ano wat ex na tëɓ gë eman eŋ. ²⁴And xoc këŋo Nowe ngoƴ ind ỹaw baŋo aŋ, nang ko er ri këŋo ŝambenjar iɓeja irexëm in. ²⁵Ata re ko:

«Aw̃e këŋo w̃e Kanahaŋ!

Xaɗëp ir okaɗëp od ɓoɓinëm ko hi!»

²⁶Re ko ɓëte:

«Cëkwayino Axwën Kaxanu, mëŋ ar xwën këŋo Ŝem an,

ɓarikan Kanahaŋ hik xaɗëp irexëm in!

²⁷Wëno Kaxanu kë ỹangën ebar ed xwën ko Yafet el!

Alëg ko lëg ŋëŝ gër ɓaner ɓand Ŝem,

do Kanahaŋ kë hi xaɗëp irexëm in!»

²⁸Ga xucak ampumbuluỹët aŋ, Nowe ɓaŝa ko ɓëte ɓëniy okeme otas gë ofëxw oco. ²⁹Ata and sëk këŋo ɓëniy okeme ocongonax gë ofëxw oco aŋ, Nowe ŝës ko.

End ɓandëw̃ëra ɓand ɓosëñiw̃ ɓor Nowe eŋ

¹Mondako bax ɓandëw̃ëra ɓand ocambenjar od Nowe Ŝem, gë Xam do gë Yafet ɓaŋ. Ɓëtoŝan rëw̃ëra banëɓi and xucak ampumbuluỹët aŋ.

²Ɓosëñiw̃ ɓor Yafet ebani: Gomer, gë Magog, gë Medi, gë Yafan, gë Tubal, gë Meŝek do gë Tiras. ³Ɓosëñiw̃ ɓor Gomer ebani: Aŝëkenas, gë Rifat do gë Togarëma. ⁴Ɓosëñiw̃ ɓor Yafan ebani: Eliŝa do gë Tarësis, gë Ŝipër do gë Rod. ⁵Oɓaŝ oreɓën ol rëw̃ërëk gër oŝir or ɓenëng ɓend owar oreɓën, do ed ɓamëŋa ɓand ɓangwëngw el. Ala kala gë eyeƴan edexëm el, do gë ebaca edexëm el, lëgëra këni gër ebar.

⁶Ɓosëñiw̃ ɓor Xam ebani: Kuŝ, gë Mitësërayim, gë Put, do gë Kanahaŋ. ⁷Ɓosëñiw̃ ɓor Kuŝ ebani: Seba, gë Afila, gë Sabëta, gë Rama do gë Sabëteka. Ɓosëñiw̃ ɓor Rama ebani: Saba do gë Dedan. ⁸Ata Kuŝ hi ko sëm ir Nimërod. Nimërod ijo ebax angwëlik añanar aŋ gër ebar. ⁹Kamara isëm hi baxo ogës od Kaxanu. Mëŋ bani rexënënd ɓela ɓën: «Kamara isëm, ogës od Axwën Kaxanu, ang Nimërod fo.» ¹⁰Ata Nimërod wun ko gër ɓangol ɓand ebar ed Ŝinehar ɓaŋo: Babilon, gë Erek, gë Akad, do gë Kalëne. ¹¹Akey amat, Nimërod ga xani ko gër ebar elo, ƴe ko gër ed Asiri. Ɓaƴëx ko ɓangol ɓand Ninif, gë Rexobot, do gë Kalax ɓaŋ, ¹²do gë angol and Resen aŋ, and ebax fëco Ninif, fëco Kalax, angol atëm aŋ.

¹³Ɓosëñiw̃ ɓor Mitësërayim ebani: ɓandëw̃ëra ɓand Lud, gë ɓandëw̃ëra ɓand Anem, gë ɓandëw̃ëra ɓand Lehab, gë ɓandëw̃ëra ɓand Nafëtu; ¹⁴gë ɓandëw̃ëra ɓand Patëros, gë ɓandëw̃ëra ɓand Kasëlu, do gë ɓandëw̃ëra ɓand Kafëtor ɓaŋ. Ofilisëteŋ ok ɓërandëw̃ëra and Kasëlu exëni ɓën ɓëte.

¹⁵Kanahaŋ hi ko sëm ir Sidoŋ, itoŝan iñanar indexëm iŋ, do sëm ir Het. ¹⁶Mëŋ fo bax axarëk ar ɓandëw̃ëra ɓand Yebus, gë ɓand Amor, do gë ɓand Girëgaŝ an. ¹⁷Mëŋ fo bax ɓëte, axarëk ar ɓërandëw̃ëra and Het, gë ɓand Arëki, gë ɓand Sini, ¹⁸gë ɓërandëw̃ëra and Arëfad, gë ɓand Tësëmar, do gë ɓand Amat an. Ata oɓaŝ or Kanahaŋ ol, mondako ŝapërëra këni ɓandëw̃ëra ɓaŋ. ¹⁹Ebar ed oɓaŝ or Kanahaŋ el ỹanak elod gër ebar ed Sidoŋ, gand beɓët ir Gerar, ƴek xali gër Gasa. Do gand beɓët ir Sodom, ƴek ɓëte xali gër Gomor, gër Adëma, gër Tësoboyim, do xali gër Leŝa. ²⁰Mondako hi bani ɓosëñiw̃ ɓor Xam gër owar oreɓën, ebaca gë ebaca, eyeƴan gë eyeƴan, nëng gë nëng.

²¹Ŝem ɓëte gë oɓaŝ ebaxo. Mëŋ ebax itoŝan ikarënak ind Nowe iŋ, do aɓinëm ar Yafet, sëm ir Eber do gë ɓosëñiw̃. ²²Ɓosëñiw̃ ɓor Ŝem ebani: Elam, gë Asiri, gë Arëpakëŝad, gë Lud do gë Aram. ²³Ɓosëñiw̃ ɓor Aram ebani: Utës, gë Hul, gë Geter, do gë Maŝ. ²⁴Arëpakëŝad rëw̃ këŋo Ŝela, do Ŝela rëw̃ këŋo Eber ²⁵Eber rëw̃ këɓi ɓëtoŝan ɓëki: ow̃ac or iñanar ol ebax Peleg, gayik gë ɓakey ɓand rëw̃ këno ɓaŋ ŝetërëk ebar el. Do ow̃ac or aɓinëm ol ebax Yokëtaŋ. ²⁶Yokëtaŋ rëw̃ këɓi Alëmodad, gë Ŝelef, gë Atësarëmafet, gë Yerax, ²⁷gë Adoram, gë Usal, gë Dikëla, ²⁸gë Obal, gë Abimayel, gë Saba, ²⁹gë Ofir, gë Afila, do gë Yobab. Ɓëjo ɗek ebax ɓosëñiw̃ ɓor Yokëtaŋ. ³⁰Ɓën lëg bax elod gër ebar ed Meŝa, beɓët ir Sefar, xali gër osënd or apën-eñan. ³¹Ɓën ebax ɓosëñiw̃ ɓor Ŝem, ebaca gë ebaca, eyeƴan gë eyeƴan, nëng gë nëng, gër owar oreɓën. ³²Ata mondako rëw̃ër bani ɓosëñiw̃ ɓor Nowe, ang sëfërëra këni gër ɓandëw̃ëra ɓandeɓën ak, gë ɓenëng ɓendeɓën ɓeŋ. Ɓandëw̃ëra ɓandeɓën ɓaŋ ŝapërëk enëng gë enëng, do ɓeñëta këni ebar el and xucak ampumbuluỹët aŋ.

End acapëra and ɓela ɓenëng ɓenëng eŋ

¹Amëd aŋo, eyeƴan eɓat fo ebax ngwën iŋ ɗek, do elo fo bani yeƴanënd ɓela ɓën. ²Ga xaniw këni apën-eñan, sëk këni angëni añangax gër ebar ed Ŝinehar. Ata lëgëra këni na. ³Ata ỹana këni këni rend: «Ɓaƴëne tan osingiri do ene bëkaye mo mbëka ex kemaxën!» Gër ed ebax eni ɓaƴ gë oxaỹ, nëmb këni osingiri. Ata këni ɓaƴënd gë eɗaka ed petërol el, gër ed ebax eni ɓaƴ gë simaŋ. ⁴Akey amat, re këni: «Angol and këne xwëne këne ɓaƴe, do gë aciw̃ atëndëndër and gë ejur ed kë h̃at ŋëŝ gër orën. Mondako këne hiye ɓangwëlik, do ane capërëraye ex na ɗek ebar el!»

⁵Axwën Kaxanu feda ko exo nëkon angol aŋ, do gë aciw̃ atëndëndër and bani ɓaƴënd ɓela ɓëjo aŋ. ⁶Re ko Axwën Kaxanu: «Watinëɓi ɓela ɓëjo ga hi këni ɓulunda iɓat, do këni yeƴanënd eyeƴan eɓat. Angëmëne mondako ỹana këni, er këni wëlër eni di yo, axor këni xor! ⁷Awa pedane tan ene bële eyeƴan edeɓën elo, eni tëkwanaxën ewëlër ed andeɓën reɓën el!» ⁸Ata Axwën Kaxanu, mondako ŝapëreli baɓi ɓela ɓëjo, ebar el ɗek, do kwël seɓ këni eɓaƴ ed angol el. ⁹Mëŋ w̃acaxën këni angol aŋo «Babel», mëne ngëŋ «Ambële». Gayikwa Axwën Kaxanu na wël ko eyeƴan eɓat ed ebax ɗek ebar el. Yatijo ŝapëreli këɓi ɓela ɓën do yëcar këni ebar el ɗek.

End ɓërandëw̃ëra and Ŝem eŋ

¹⁰Mondako bax ɓandëw̃ëra ɓand Ŝem ɓaŋ. Ŝem ga sëk këŋo ɓëniy këme, rëw̃ këŋo Arëpakëŝad ga xucak ɓëniy ɓëki elod ga hi bax ampumbuluỹët aŋ. ¹¹And rëw̃ këŋo Arëpakëŝad aŋ, Ŝem liya ko ɓëniy okeme oco. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

¹²Arëpakëŝad ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw osas gë ɓënjo, rëw̃ këŋo Ŝela. ¹³And rëw̃ këŋo Ŝela aŋ, Arëpakëŝad liya ko ɓëniy okeme onax gë ɓëtas. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

¹⁴Ŝela ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw osas, rëw̃ këŋo Eber. ¹⁵And rëw̃ këŋo Eber aŋ, Ŝela liya ko ɓëniy okeme onax gë ɓëtas. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

¹⁶Eber ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw osas gë ɓënax, rëw̃ këŋo Peleg. ¹⁷And rëw̃ këŋo Peleg aŋ, Eber liya ko ɓëniy okeme onax gë ofëxw osas. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

¹⁸Peleg ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw osas, rëw̃ këŋo Rehu. ¹⁹And rëw̃ këŋo Rehu aŋ, Peleg liya ko ɓëte ɓëniy okeme oki gë ɓënjongëɓënax. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

²⁰Rehu ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw osas gë ɓëki, rëw̃ këŋo Serug. ²¹And rëw̃ këŋo Serug aŋ, Rehu liya ko ɓëniy okeme oki gë ɓënjongëɓëki. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

²²Serug ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw osas, rëw̃ këŋo Naxor. ²³And rëw̃ këŋo Naxor aŋ, Serug liya ko ɓëniy okeme oki. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

²⁴Naxor ga sëk këŋo ɓëniy alapem gë ɓënjongëɓënax, rëw̃ këŋo Terax. ²⁵And rëw̃ këŋo Terax aŋ, Naxor liya ko ɓëniy këme gë epëxw gë ɓënjongëɓënax. Rëw̃ këɓi ɓëte ɓëtoŝan do gë ɓëtoxari.

²⁶Terax ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw ocongoxi, rëw̃ këɓi ɓëtoŝan ɓëtas: Abëram, gë Naxor, do gë Xaraŋ.

²⁷Mondako bax ɓandëw̃ëra ɓand Terax ɓaŋ. Terax, rëw̃ këɓi ɓëtoŝan ɓëtas: Abëram, gë Naxor do gë Xaraŋ, ar rëw̃ këŋo Lot an. ²⁸Ata Xaraŋ ŝësët ko gë sëm Terax, fën gër Ur, gër ebar ed Ɓëkalëde, gër ed rëw̃ këno. ²⁹Abëram do gë Naxor ỹër këni. Asoxari ar Abëram an këno w̃acënd Sarayi, do ar Naxor an, Milëka, aɓiw̃ ar Xaraŋ, sëm ir Milëka do gë Yisëka.

³⁰Sarayi axo gi bana gë oɓaŝ. Asoxari aɓoroxok ebaxo. ³¹Akey amat, Terax faỹ ko gër emëkw edexëm exo dëfa. W̃ëlali këɓi: asëñiw̃ Abëram, gë Lot, asëñiw̃ ar Xaraŋ an, do gë aɓiw̃ ar eñër Sarayi, alindaw̃ ar Abëram an. Ɓën ɗek xani bax na gër ebar ed Ur ir Ɓëkalëde, do ƴe këni ond gër ebar ed Kanahaŋ oŋ. Ata ga h̃at këni gër Xaraŋ, lëg këni na. ³²Terax ga sëk këŋo ɓëniy okeme oki gë ɓënjo gër angol and Xaraŋ, ŝës ko.

End Abëram eŋ

¹Akey amat, Axwën Kaxanu fel këŋo Abëram: «Canël ebar edeƴ el, ebar ed gër ed rëw̃ këni el. Teɓëlëɓi ɓër ekun ed sorix ɓën, do ƴel gër ebar ed këmi w̃asin. ²Wëno ki ri ar gë oɓaŝ or kë rëw̃ër ɓulunda isëm. Wëno ki yël oɓetak ol, wëno ki ri eƴ gi angwëlik. Do paɓ gë wëj këni ɓeta ɓëranjëm. ³Ayël këmëni ỹana mëni yëlënd oɓetak ol, ɓër ki yël oɓetak ɓën. Do axare këmëni ỹana mëni karend ɓër ki xare ɓën. Oxun or gër ebar oŋ ɗek kë ɓeta paɓ gë wëj.»

⁴Mondako rëfa baxo Abëram, ang fel baŋo Axwën Kaxanu ak, do Lot sëfa këŋo. Amëd aŋo, Abëram anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw ocongoxi gë ɓënjo, and ŝan ko angol and Xaraŋ aŋ. ⁵Abëram w̃ëlali këɓi alindaw̃ Sarayi, gë Lot, asëñiw̃ ar aɓinëm, gë ɓela ɓër ekun edexëm ɓër yëc baɓi na gër Xaraŋ ɓën, do gë ɗek ɓeɓër ŝotëra baxo na ɓën. Ata h̃at këni gër ebar ed Kanahaŋ. ⁶And h̃at këni gër ebar ed Kanahaŋ, Abëram ƴe ko cangët ebar elo, xali gër Siŝem, gër ɓananga ɓand More. Amëd aŋo, ɓërandëw̃ëra and Kanahaŋ ɓën lëgëra bax gër ebar elo.

⁷Axwën Kaxanu ga ŝanayaxën këŋo Abëram, re ko: «Awël nde, ebar elo ro këmëni yël ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën.» Ata Abëram ri ko angëɓ and eŋo calexënënd Axwën Kaxanu, na gër ed ŝanayaxën baŋo. ⁸Ga xucak eŋo, Abëram ga xani ko na, rëfa ko gër etënd ed apën-eñan ed angol and Bet-El12.8 Ow̃ac olo w̃acayak «Aciw̃ and Kaxanu» gë eyeƴan ed Ɓëŝëwif el. Ata rix ko ɓaner ɓandexëm ɓaŋ mërëxand: angol and Bet-el aŋ, acëla-eñan, do gë and Ayi aŋ, apën-eñan. Ga ri ko ɓëte na angëɓ and eŋo calexënënd Axwën Kaxanu aŋ, ŝalera këŋo. ⁹Ga nëkanak, Abëram fakët ko oñe oŋ, akwëndaya gë akwëndaya, gand ladawe ir Negeb.

End Abëram gër ebar ed Misëra eŋ

¹⁰Ata h̃atëguk enjo na gër ebar ed Kanahaŋ. Abëram rëfa ko gëɗ gër ebar ed Misëra, exo ñëpax ang aliyer fo, gayik enjo eŋ mokuma xuma bax gër ebar ed Kanahaŋ. ¹¹Ɗam eni ŋat gër ebar ed Misëra, Abëram fel këŋo alindaw̃ Sarayi: «Wëj asoxari ayekax hi këƴ. ¹²And këni wat Ɓëmisëra aŋ, ata këni nang mëne asoxari aram hi këƴ. Ata ene ɗaw̃, do wëj eni teɓ. ¹³Këla deyiɗ mëne aɓaỹe fo hi këƴ, ene mëlayaxën ŝenene, do me pexaxën në endeƴ.»

¹⁴And h̃at këni gër Misëra aŋ, Ɓëmisëra ɓën wat këni mëne asoxari an mbaŋ dëŋ ye ko. ¹⁵Ɓëlëngw ɓër ex ler gër Farawoŋ12.15 Ow̃ac olo, or emun end gër ebar ed Misëra ol ebax. ɓën ga wat këno ɓën ɓëte asoxari an, këno ŝëkwëxënd gër Farawoŋ. Ata w̃ëla këno asoxari an gër Farawoŋ. ¹⁶Emun end Misëra eŋ likinaxën këŋo mbaŋ Abëram në end asoxari eŋ. Yëlëra këŋo: opeỹ, gë oɓeci, gë oxeƴ, gë opali onëm do gë ocan, gë ogelemba, gë okaɗëp otoŝan do gë okaɗëp otoxari.

¹⁷Ɓarikan Axwën Kaxanu lapan këɓi oŝëxwëra osëm Farawoŋ do gë ɓër ekun edexëm ɓën në end Sarayi, asoxari ar Abëram an. ¹⁸Ata Farawoŋ ga w̃ac këŋo Abëram, re ko: «Inew̃a rixën këƴe endeƴ eŋo? Inew̃a ɓayik aƴe pel ex na mëne asoxari areƴ exo? ¹⁹Inew̃a felaxën këƴe: “Aɓaỹe ex!” Nëkoɗ gako ga ỹandi baxe mo ñër! Awa gërëgako, nëkoɗo asoxari areƴ an, kanalo en ƴe!»

²⁰Farawoŋ ga felëra këɓi ɓela ɓërexëm ɓën, laŋëta kënëɓi Abëram, gë asoxari arexëm an, do gë ɗek ɓeɓër yëlëra baŋo ɓën.

¹Ga xucak eŋo, Abëram gë alindaw̃ xani këni gëɗ gër ebar ed Misëra, ɓën do gë ɗek ɓeɓër xwën bani ɓën, ɓaka këni gër ladawe ir Negeb. Lot baɓi sëfërand.

End acapëra and Abëraxam gë Lot eŋ

²Abëram, ar gë napul hi baxo. Mbaŋ ŝotëra baxo: oyel oranjëm, gë koɗi, do gë kaŋe. ³Ata Abëram ko ɓakand ed hi bax ɓakwëndaya ɓandexëm el, elod gër ladawe ir Negeb, xali gër Bet-El, gër ed ri baxo ɓaner, fëco Bet-El, fëco Ayi. ⁴Ga sëkëx ko angëɓ and ri baxo aŋ, Abëram ŝale këŋo Axwën Kaxanu.

⁵Lot, mëŋ ar baŋo sëfarand Abëram an, aŝotëra ŝotëra baxo ɓëte: opeỹ, gë oɓeci, do gë oxeƴ. Gë ɓaner ɓandexëm pit ebaxo. ⁶Na gër ed lëg bani Abëram gë Lot, mëreƴ ebax gayik mbaŋ ỹëmb bani oyel oreɓën ol. Ax mënd bana eni ɓayi në ereɓat. ⁷Ɓëte ɓërandëw̃ëra and Kanahaŋ do gë and Perisi ɓën ebax ɓëraketa andeɓën ɓën. Ata akey amat, ɓëxaɗac ɓër oyel or Abëram ɓën sakër këɓi gë ɓër oyel or Lot ɓën. ⁸Ata Abëram fel këŋo Lot: «Axara xara këmi, wëno gë wëj, këreɓo takër na. Ɓëte ɓëxaɗac ɓër oyel oram ɓën, gë ɓër oyel oreƴ ɓën, këreɓi takër na! Gayik ɓiyi ɓër ekun eɓat hi ke! ⁹Nëkoɗ ebar el, calal gand ed këƴ ƴe, këla capëre. Angëmëne gand ŝame ƴe këƴ, wëno me ƴe gand liw̃. Angëmëne gand liw̃ ƴe këƴ, wëno me ƴe gand ŝame.»

¹⁰Lot ga nëkonara ko, wat ko ɗek ebar ed ler gër yeɓ ir Yurëdeŋ el, ang ed këni xoŝand fo. Mondako bax ebar elo, xali yatir ɓëlën ko Axwën Kaxanu ɓangol ɓand Sodom do gë Gomor ɓaŋ. Ang andëɗa and Axwën Kaxanu fo, ang ebar ed Misëra fo bax, xali gër ingol ind Tësowar. ¹¹Ata Lot sana ko ɗek ebar ed ler gër yeɓ ir Yurëdeŋ el, rëfa ko kwël apën-eñan. Mondako ŝapër bani Abëram gë Lot. ¹²Abëram ɓayi ko gër ed hi bani, na gër ebar ed Kanahaŋ. Lot lëgëx ko gër ɓangol ɓand ler gër yeɓ ir Yurëdeŋ. Rix ko ɓaner ɓandexëm ɓaŋ ŋëŝ gër Sodom. ¹³Xarak, Ɓësodom ɓën, mbaŋ sëmba bani, do mbaŋ bano w̃enanënd Axwën Kaxanu.

¹⁴Akey amat, Axwën Kaxanu fel këŋo Abëram, and ŝapër këni gë Lot aŋ: «Këla, nëkonaral elod na gër ed hi këƴ, gand ambëng, gand ambëtëɓ, gand apën-eñan do gand acëla-eñan. ¹⁵Ɗek ebar ed këƴ watënd elo, wëno yël këŋun en kwën din ir din, wëj do gë oɓaŝ oreƴ ol. ¹⁶Aŝënan këmëni ŝënanëɗ oɓaŝ oreƴ ol xali eni ñëmb ang oŝeñi fo. Angëmëne afën këni fënënd oŝeñi oŋ, afën kënëɓi ỹana enëɓi pënënd ɓëte oɓaŝ oreƴ ol. ¹⁷Ɓëtarayind ebar elo ang ŝakëk ak, do ang ỹangëk ak, ayël këmi yël.» ¹⁸Abëram ga rëfali ko ɓaner ɓandexëm ɓaŋ, ƴe ko lëgëx ko gër ɓananga ɓand Mamëre, ler gër Ebëroŋ. Ata rix ko angëɓ eŋo calexënënd Axwën Kaxanu.

End Abëram do gë Melëkisedek eŋ

¹Ɓaniy ɓaŋo, wun bani: Amërafel gër Ŝinehar, Arëyok gër Elasar, Këdorëlawomer gër Elam, do Tidal gër Goyim. ²Ɓemun ɓeŋo ɓar bax enëɓi mereli Bera, emun end gër Sodom eŋ, gë Birëŝa, emun end gër Gomor eŋ, gë Ŝinehab, emun end gër Adëma eŋ, gë Ŝemeber, emun end gër Tësoboyim eŋ, do gë emun end gër Bela, ir bani w̃acënd ɓëte, Tësowar eŋ. ³Ɓemun ɓeŋo ɗek ɓar baɓi ocoroɗa odeɓën ok gër eɗen ed Sidim, gër ed ɓëtëk doro anjer and gë ongal aŋ. ⁴Këdorëlawomer wëña baɓi ɓemun ɓeŋo elod ɓëniy epëxw gë ɓëki. Ɓarikan gë iniy epëxw gë itasën iŋ, h̃ëp këni mbëña iŋo. ⁵Ata gë iniy epëxw gë inaxën iŋ, Këdorëlawomer do gë ɓemun ɓend ɓar baɓi eno ɗaŋëta gër emer ɓeŋ, xor kënëɓi ɓërandëw̃ëra and Rafa ɓën gër Aŝëtarot-Karënayim, gë ɓërandëw̃ëra and Susi ɓër gër Xam ɓën, gë ɓërandëw̃ëra and Emi ɓën, do gë ɓër gër angëni and gër Kiriyatayim ɓën. ⁶Xor kënëɓi ɓëte ɓërandëw̃ëra and Hor ɓën, gër etënd edeɓën, gër Seyir. Sëf kënëɓi xali gër etënd ed gër Paraŋ, ler gër ladawe. ⁷Ata këni ɓakand ond gër Eyin-Miŝëpat oŋ, gër ed këni w̃acënd ɓëte Kadeŝ. Fën xorëx banëɓi ɓërandëw̃ëra and Amalek ɓën, ɗek ebar edeɓën el, do gë ɓërandëw̃ëra and Amor ɓër lëg bax gër Xatësatësoŋ-Tamar ɓën. ⁸Ata ɓemun ɓend gër Sodom, gër Gomor, gër Adëma, gër Tësoboyim ɓeŋ, do gë emun end gër Bela eŋ, mëne ngëŋ Tësowar, ɓarër këni eni meraxën gë ɓën gër eɗen ed Sidim. ⁹Gë Këdorëlawomer, emun end Elam eŋ, gë Tidal, emun end Goyim eŋ, gë Amërafel, emun end Ŝinehar eŋ, do gë Ariyok, emun end Elasar eŋ bani w̃erënd. Ɓemun ɓenjo bax w̃erënd gë ɓemun ɓenax. ¹⁰Na gër eɗen ed Sidim elo, mbaŋ ỹëmb bax ɓambëxw ɓand gë eɗaka ed petërol ɓaŋ. And bani hërënd aŋ, emun end Sodom, do gë end Gomor eŋ wëc këni polo. Ata ɓemun ɓecëxe ɓeŋ hër këni end etënd eŋ. ¹¹Ɓër xor baɓi ɓën w̃eɗ këni ɗek napul ir hi bax gër Sodom do gër Gomor in. Ga lëɓinara këni gë ɗek ŝëlafana ireɓën ak, kwël ƴe këni. ¹²Asërali sërali bano ɓëte Lot, asëñiw̃ ar aɓinëm ar Abëram an, ga lëg baxo cëŋ gër Sodom. Ga ɓoki këno gë ɓacota ɓandexëm ak, kwël ƴe këni.

¹³Ata ala aɓat ga ŝana këɓi, hër ko felëx këŋo Abëram, ar enëng end Eber an. Amëd aŋo lëg baxo Abëram ler gër ɓananga ɓand Mamëre, arandëw̃ëra and Amor an. Ɓoɓinëm ɓorexëm ebani Eŝëkol do gë Aner, oɗawo od Abëram ok. ¹⁴Abëram sam ga wël ko mëne Lot, asëñiw̃ ar aɓinëm arexëm an, asëra sëra këno, sana këɓi gër okaɗëp odexëm ocambenjar okeme otas gë epëxw gë ocongotas, od rëw̃ kënëɓi gër ekun edexëm. Ga yëlëra këɓi oỹënga or emer oŋ, sëf kënëɓi ɓemun ɓend w̃ëlali baŋo Lot ɓeŋ, xali gër ebar ed Dan. ¹⁵Ata Abëram ŝetëndër këɓi ɓër laŋëta baŋo gër emer ɓën, ɓenga ɓenga, enëɓi ŋw̃ëlënaxën gëmëɗ ɓemun ɓend banëɓi sëfënd ɓeŋ. Ata ga xor kënëɓi ɓemun ɓeŋo, w̃ayëra kënëɓi xali gër Xoba, angol and ex ambëng and Damas aŋ. ¹⁶Ata Abëram ɓakaliw ko ɗek napul ir xanaw baxo in. Ɓakaliw këŋo ɓëte Lot, asëñiw̃ ar aɓinëm arexëm an, gë ɓacota ɓandexëm ak, gë ɓësoxari ɓën do gë ɓela ɓëŝëxe ɓër sërara banëɓi ɓën.

¹⁷Ata emun end Sodom eŋ xaca këŋo Abëram, and baxo ɓakawënd ga xorëgu këɓi Këdorëlawomer do gë ɓemun ɓend ɓar baɓi gër emer, gër eɗen ed Ŝafe ɓeŋ. Eɗen elo bani w̃acënd ɓëte, eɗen ed emun. ¹⁸Melëkisedek, emun end Salem eŋ, xacali këŋo Abëram, ɓamburu do gë ngoƴ. Melëkisedek ijo, aŝaɗaxan ar Kaxanu, mëŋ Ar ex Ƴaŋ an, hi baxo. ¹⁹Ata Melëkisedek ga këŋo ŝalen Abëram ko rend:

«Kaxanu, mëŋ ar ex ƴaŋ an,

mëŋ ar rik orën do gë ebar an,

yëlëleŋo Abëram oɓetak ol.

²⁰Aye ri ko Kaxanu, mëŋ ar ex Ƴaŋ an,

mëŋ ar xorën ki ɓërangoỹëra andeƴ an!»

Ata Abëram yëlëra këŋo Melëkisedek, epëxw kala ed ɗek er xanagu baxo el.

²¹Emun end Sodom eŋ fel këŋo Abëram: «Maŝëguye ɓela ɓën, do ɓayilexi ɓeɓër xanaragu këƴ ɓën.» ²²Abëram yaka këŋo emun end Sodom eŋ: «Ataxan andam aŋ yën këme exo wat Axwën Kaxanu, mëŋ ar ex ƴaŋ an, mëŋ ar rik orën do gë ebar an. ²³Wëno ỹoweỹ axe ɓayi na ɗe. Ado ingux ind apeɗ dëŋ axe ɓayi na këdi këƴ ỹana eƴ dend: “Wëno yëlëra këŋo Abëram hixën ko ar gë napul!” ²⁴Wëno ỹoweỹ axe ɓayi na. Er ke ɓayi wayët er këni ƴamb ocambenjar odam in, do gë er këɓi ɓayi oɗawo odam in: Aner, gë Eŝëkol do gë Mamëre. Ɓën cëŋ ɓayileɓi ma indeɓën iŋ.»

End eter ed Kaxanu do gë Abëram eŋ

¹Ga xucak eŋo, Axwën Kaxanu ga këŋo felëra Abëram në lakeli re ko: «Këreƴ yëdara na Abëram! Wëno ex angwak andeƴ aŋ, epupa ed këmi fupa el mbaŋ rafëk.» ²Yaka këŋo Abëram: «Axwën Kaxanu, ine ngwa këƴe yël? Itox amo dëw̃ ex na gër aniyan andam. Do Eliyeser iɓ Damas kë ɓëteli ekun edam el.» ³Re ko ɓëte Abëram: «Andëw̃ëra aƴe yël ex na. Ar rëw̃ këno ɓëŝëxe gër iciw̃ indam fo kë ɓëteli ekun edam el.» ⁴Ata re ko gaŝëxe Axwën Kaxanu: «Ax gi ex na mëŋ kë ɓëteli ekun edeƴ el. Ɓarikan ar ex oŝat oreƴ dëŋ kë ɓëteli.» ⁵Ata Axwën Kaxanu ga w̃ëla këŋo Abëram fac, re ko: «Këla, keŋal orën ol eƴ pënaxën ow̃al oŋ, angëmëne axor xor këƴ.» Re ko ɓëte: «Mondako këni ỹëmb ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën.» ⁶Abëram xwëta ko eyeƴan ed Axwën Kaxanu el. Ata Axwën Kaxanu xwët këŋo Abëram ar ŝenene.

⁷Re ko ɓëte: «Wëno ex Axwën Kaxanu, ar nëcëtëgu ki gër Ur, ebar ed Ɓëkalëde an, mi yëlaxënati oxwën or ebar elo ro ol.» ⁸Ata w̃ëka ko Abëram: «Axwën Kaxanu, gë ine këme nangaxën mëne axwën këme xwën ebar elo?» ⁹Yaka këŋo: «Ŋaŝënële ŝaɗaxa ŝambana ir ixeƴ ir ɓëniy ɓëtas, gë emeci end ɓëniy ɓëtas, gë xondo ir ɓëniy ɓëtas, do gë olëxwëte oxi: eɓat eɓapuỹ, elo ekwëlëxwël.» ¹⁰Ata Abëram h̃aŝ këɓi ɗek ow̃acar olo. Ŝaxëra këɓi end ex kala mërëxand, do xwët ko obeɓët oki ok ler ler. Ɓarikan aɓi cax bana olëxwëte ol. ¹¹Ata oyafe ol kënëɓi lapaxënënd ow̃acar or h̃as baɓi ol. Ɓarikan Abëram këɓi w̃aỹërand.

¹²Ga kë ŝëla eñan eŋ, Abëram raŝ këŋo lëɓ. Anjiỹ atëm do gë acamëɗan xul këŋo. ¹³Axwën Kaxanu, fel këŋo Abëram: «Nangël mëne ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën aƴe këni ƴe eni ñëpax ang ɓëliyer fo në ebar ed kënëɓi wëñax. Ɓër lëgëk gër ebar elo ɓën enëɓi di okaɗëp odeɓën do enëɓi torolira xali ex nëka ɓëniy okeme onax. ¹⁴Ɓarikan anëp këmëni nëpëɗ enëng end ɓër këɓi wëñaɗ eŋ, and këmëni nëcët aŋ, do ɓën eni mëlali napul isëm. ¹⁵Do wëj anëka këƴ ŝës ecës ejekax do eni mëxwëta, xarak gë onënga fo xar këƴ. ¹⁶Awa ejiw̃ ekënukënu ɓën kë ɓakawëɗ ro gër ebar elo. Gayikwa amëd aŋo, ɓërandëw̃ëra and Amor ɓën anëka këɓi ɓëro edi ed ɓetëmbak el.»

¹⁷And ŝëlak eñan aŋ, wur in ŝamëɗanëk xali xurik. H̃atëguk angoɗux and gë okwëcën, do ang enjeb fo, xucak mërëxand ir ow̃acar or ŝaxëra baɓi Abëram ol. ¹⁸Ata Axwën Kaxanu, yatijo yata baŋo eter el Abëram. Fel këŋo: «Ebar elo ro, wëno yël këɓi ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën. Añangëỹang irexëm in ỹanak elod gër yeɓ ir gër ebar ed Misëra, do ƴek xali gër yeɓ isëm ir këni w̃acënd Ëfërat in. ¹⁹Aƴe ƴek ɓëte xali gër ebar ed ɓërandëw̃ëra and Kayëni, xali gër ed ɓërandëw̃ëra ɓand Keni, do gë Kadëmoni. ²⁰Aƴe ƴek ɓëte xali gër ebar ed ɓërandëw̃ëra and Het, xali gër ed ɓërandëw̃ëra and Perisi, xali gër ed ɓërandëw̃ëra and Rafa. ²¹Aƴe ƴek ɓëte xali gër ebar ed ɓërandëw̃ëra and Amor, xali gër ed ɓërandëw̃ëra and Kanahaŋ, xali gër ed ɓërandëw̃ëra ɓand Girëgaŝ do gë Yebus.»

End andëw̃a and Isëmayël eŋ

¹Sarayi, alindaw̃ ar Abëram an, itox aŋo dëw̃ën bana. Ɓarikan xaɗëp isoxari iɓ Misëra ŝot baŋo na, do bano w̃acënd Agar. ²Ata Sarayi fel këŋo icën indexëm iŋ Abëram: «Gayikako Axwën Kaxanu ri ke ar gë ɓëtox këm, nëkoɗo xaɗëp isoxari iram in. Axara xara këmi ɓarindën angaw̃ amat gë xaɗëp isoxari iram in. Ɓamat paɓ gë mëŋ këmo ŝot itoŝan.» Ata Abëram w̃a ko end fel baŋo Sarayi eŋ. ³Abëram anëka lëg baxo ɓëniy epëxw na gër ebar ed Kanahaŋ and w̃eɗ këŋo Sarayi Agar, xaɗëp isoxari iɓ Misëra irexëm in, do ỹërëndër këɓi gë Abëram, icën indexëm iŋ. ⁴Ata Abëram ɓar këni angaw̃ amat gë Agar. Agar hi ko gë acël. And wat ko mëne gë acël hi ko aŋ, këŋo yafënd Sarayi, axwën arexëm an. ⁵Ata Sarayi fel këŋo Abëram: «Eŋo amena andeƴ ex! Wëno dëŋ ỹërëndër këŋun wëj gë xaɗëp isoxari iram in. Ɓarikan anëka ke yafënd elod ga nang ko mëne gë acël hi ko. Awa Axwën Kaxanu këɓo xiti wëno gë wëj!» ⁶Abëram yaka këŋo Sarayi: «Xaɗëp isoxari ireƴ ga hi ko wa, gër otaxan odeƴ exo. Dilo ang ki ỹandi ak.» Ata Sarayi ỹana ko këŋo rixërand xali Agar hër ko eŋo canaxën.

⁷Meleka ir Axwën Kaxanu in sëk këŋo Agar gër ladawe, ler gër andu and hik gër fëña ir Ŝur. ⁸W̃ëka këŋo: «Agar, xaɗëp isoxari ir Sarayi in, feye wa xaniw këƴ, do feye wa këƴ ƴend?» Yaka ko Agar: «Ahërëgu hërëgu këmo mo canaxën Sarayi, axwën aram an.» ⁹Meleka ir Axwën Kaxanu in re ko: «Ɓakal gër axwën isoxari areƴ, do ɓuŋal ang ki rixëra yo.» ¹⁰Meleka ir Axwën Kaxanu in re ko ɓëte: «Ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën mbaŋ këmëni ŝënan. Ala ax ñana na exo korënd eɓi pën, gayik mocëna këni ŝëna.» ¹¹Ɓaŝ ko ɓëte meleka ir Axwën Kaxanu in:

«Nëkoɗ ga ŝot këƴ acël aŋ,

itoŝan këƴo rëw̃ do yëliɗo ow̃ac or Isëmayel, (Kaxanu awël ko wëlënd).

Gayikwa Axwën Kaxanu awël wël ko

oniw̃ oreƴ ol gër ocëmu odeƴ.

¹²Ar këƴo rëw̃ ajo er ko hi ang fali iɓapuỹ fo,

ɓela ɗek këɓi ỹana eɓi merelind,

ɓëte ɓela ɗek këŋo ỹana eŋo merelind;

gaɓat ko ỹana exo ɗiyand, ed timëriŋ el.»

¹³Ata Agar w̃ac këŋo Axwën Kaxanu, mëŋ ar yeƴaneli baŋo an: «Wëj ex El Royi», mëne ngëŋ, «Kaxanu, mëŋ ar ke watënd an.» Gayikwa are baxo rend: «Awat nde ngwa wat këmo ar wat ke an?» ¹⁴Ata mëŋ këni w̃acaxënënd andu aŋo: «Andu and Laxahi Royi», mëne ngëŋ «Aɓëngw ar ke watënd an». Andu aŋo hik fëco Kadeŝ, fëco Bered. ¹⁵Agar ga ɓaka ko gër iciw̃ ind Abëram, rëw̃ën këŋo itoŝan. Abëram w̃ac këŋo Isëmayel, itoŝan ind rëw̃ën këŋo Agar iŋ. ¹⁶Abëram anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw ocongosas gë ɓënjongimat, and rëw̃ këŋo Agar Isëmayel aŋ.

End enëngwët ed omac eŋ

¹Amëd aŋo, Abëram anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw ocongonax gë ɓënjongëɓënax. Axwën Kaxanu ŝanaxën këŋo, do re ko: «Wëno ex Kaxanu, ar fangak an. Ɗiyayind ogës odam ang ke nënganënd ak, do gil ar ɗal. ²Wëno yata ki eter el. Wëno ki yël oɓaŝ oranjëm.» ³Ata Abëram lapaya ko mopoxi, eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. Re ko ɓëte Kaxanu: ⁴«Endam eŋ cëŋ, eter ed yata këmi el ex: wëj eƴ gi sëm ir ɓenëng ɓend ɓela ɓëranjëm. ⁵Ow̃ac oreƴ ol ax bo na Abëram. Abëraxam këni ỹana eni macënd, gayikwa wëno yata ki eƴ gi sëm ir ɓenëng ɓendanjëm. ⁶Oɓaŝ or këƴëɓi rëw̃ ol mbaŋ këni ỹëmb. Wëno ki ŝënan ɓenëng ɓenëng, do ɓemun kë ŝanaya na gër andëw̃ëra andeƴ. ⁷Wëno yata këŋun eter el, wëj do gë ɗek ɓanjex ɓand ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓaŋ. Eter elo ed din ir din kë hi. Mondako këme hi wëno Kaxanu, ar xwën këŋun wëj do gë ɓërandëw̃ëra andeƴ an. ⁸Ayël këmun yël wëj do gë ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën oxwën or ebar ed gër ed ỹëpa kën ang ɓëliyer fo ol. Oxwën or din ir din yël këmun ɗek ebar ed Kanahaŋ el, ene nangaxën mëne wëno ex Kaxanu, wëno ar xwën këŋun an.»

⁹Kaxanu fel këŋo ɓëte Abëraxam: «Wëj ɗëkayal aye eter ed yata këmun wëj do gë ɗek ɓërandëw̃ëra andeƴ el, ang këni ɓëtëraw ɓanjex ɓanjex ak. ¹⁰Mondako kë hi eter ed yata këmun wëj do gë ɓërandëw̃ëra andeƴ el: itoŝan ind ex yo eno kacënd axac. ¹¹Oxac ol kë hi nanganëme ir eter ed yata këmun in. ¹²Lëmëta ir këno rëw̃ yo, kacino and këŋo sëk ɓakey ɓanjogëɓatas aŋ. Mondako kën ỹana en dind gë ɓërandëw̃ëra andewën ɓën. Kacindënëɓi ɓëte okaɗëp ok: hi këni od rëw̃ kënëɓi gër iciw̃ nde, hi këni od yëc këƴëɓi gë koɗi në ɓëliyer, gër ɓër ax gi ex na ɓër ekun edeƴ nde. ¹³Kacindëleno ar rëw̃ këno yo gër iciw̃ indeƴ, do gë ar yëc këƴo yo gë koɗi ireƴ an. Oxac ol kë hi gër ɓeman ɓendewën, nanganëme ir eter ed din ir din ed yata këmun el. ¹⁴Asoŝan axacërëx an, ar ano kac na an, kërexo ɓayi na gër ɓulunda irewën gayik axo pëɓ ex na eter ed yata këmun el.»

¹⁵Kaxanu fel këŋo ɓëte Abëraxam: «End Sarayi, alindax eŋ cëŋ, teɓël emac ed Sarayi el, macindo Sara. ¹⁶Wëno ayël këmo yël oɓetak ol: mëŋ ki rëw̃ën itoŝan. Ayël këmo yël oɓetak ol, ɓenëng ɓenëng këɓi rëw̃. Ɓemun ɓend ɓenëng ɓendanjëm kë ŝanaya na gër oɓaŝ orexëm.» ¹⁷Ata Abëraxam lapaya ko mopoxi, eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. Ga këŋo lëŝëgën, ko rend: «Wëno ar sëk ke ɓëniy keme an nde mo dëw̃ itox? Ɓëte Sara arëw̃ nde ko rëw̃, ga sëk këŋo ako ɓëniy ofëxw ocongonax?» ¹⁸Ata Abëraxam fel këŋo Kaxanu: «Wëno ɗek er xara këmi in ex, exo daf Isëmayel, do eƴo mëlaya!» ¹⁹Ɓarikan Kaxanu yaka këŋo: «Ax gi na mondako, Sara, alindax, ki rëw̃ën itoŝan, do maciɗo Isak. Wëno këŋo yata eter el, eter ed din ir din ed mëŋ do gë ɓërandëw̃ëra andexëm el. ²⁰End Isëmayel eŋ cëŋ, awël wël këmi. Ayël këmo yël oɓetak ol, aŝënan këmo ŝënan. Oɓaŝ or këɓi rëw̃ ol mbaŋ këni ỹëmb. Arëw̃ këɓi rëw̃ ɓemun epëxw gë ɓeki, end ex kala, gë ɓulunda irexëm in. Axarëk ar enëng etëm këmo ri. ²¹Ɓarikan eter ed yata këmi el, aɓayi kë ɓayi gë Isak, ar këŋo rëw̃ Sara aniy and kë ƴowënd an, gë amëd and hi këne aŋo dëŋ.» ²²And h̃ata ko er baŋo felënd Abëraxam aŋ, Kaxanu ŝëg ko kwël ƴaŋ ƴaŋ.

²³Ga xucak eŋo, Abëraxam ɓar këɓi asëñiw̃ Isëmayel, gë ɗek ɓësoŝan ɓër ekun edexëm ɓën, gë ɗek okaɗëp od rëw̃ kënëɓi gër iciw̃ indexëm ok, do gë ɗek od yëc këɓi gë koɗi irexëm ok. Yatijo fo xac banëɓi ang fel baŋo Kaxanu ak. ²⁴Abëraxam anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw ocongonax gë ɓënjongëɓënax and xac këno aŋ. ²⁵Asëñiw̃ Isëmayel, anëka sëk baŋo ɓëniy epëxw gë ɓëtas and xac këno aŋ. ²⁶Ata kwël yatijo fo xac banëɓi Abëraxam do gë asëñiw̃ Isëmayel. ²⁷Ɓëte kwël yatijo fo xac banëɓi andamat gë mëŋ, ɗek ɓësoŝan ɓër ekun edexëm ɓën: hi këni ɓër rëw̃ kënëɓi na, hi këni ɓër yëc këɓi gë koɗi në ɓëliyer.

End itox ind Sara eŋ

¹Akey amat, Axwën Kaxanu ŝanaxën këŋo Abëraxam gër ɓananga ɓand Mamëre. Abëraxam aỹëpa ỹëpa baxo gër ebët ed aner andexëm, ga kë ƴëka goyat. ²Ga rënëta ko, wat këɓi ɓësoŝan ɓësas ga xwëŝa këni nacët ako gër lëngw irexëm. And wat këɓi aŋ, xaca këɓi gë ongër fo elod gër ebët ed aner andexëm. Ga fed këni, Abëraxam foxi ko eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar, ³do re ko: «Axara xara këmi Axwën, angëmëne ar ŝenene xwët këƴe, këla këreƴ kuca na wa caparëxe gër iciw̃ ind xaɗëp ireƴ! ⁴Cëniyine tan mun dëmbënëgu tëkër men oŋ, en neɓaraxën osapar oŋ, do en teyëtaxën ɗila gër amol and atëx! ⁵Cëniyine mun mëlanëgu eƴamb ƴamb en kemaxën. Do gwëre ngwa en kuca fëña irewën in. Gayikwa aŝapagu ŝapagu kën, gër iciw̃ ind wëno ar ex xaɗëp irewën iŋ.» Ata yaka këni: «Aw̃a w̃a këmi, dil ang re këƴ ak.»

⁶Ata Abëraxam w̃ara ko gër aner, fel këŋo Sara: «Awa maral tan eƴ nega pix ind bële iŋ, ɓacariya ɓatas, eƴ gëji ɓambeñe.» ⁷Abëraxam mëŋ w̃ara ko ɓëte gër oyel. Yeɓëgu këŋo engaŝ, end ɓëtëk aye, do fëxwën këŋo xaɗëp iɓat eno ŋaŝaxën. Xaɗëp ijo w̃ëla këŋo engaŝ eŋo ŋaŝëx do eɓi bëkanëgu ỹas eŋ ɓëliyer ɓën. ⁸Abëraxam w̃eɗ ko ɓëte omër oñënëk, do gë ond xaw̃ëgu këni eceɗ, w̃ëlara ko ɗek gë ỹas er engaŝ end h̃aŝ bano eŋ, do rëɗën këɓi. Ata ɓayi ko mokwëŝa ler gër ed hi bani, ɗila gër amol and atëx and gër ed bani ƴambërand ɓëliyer.

⁹Ata w̃ëka këni: «Feye wa exo alindax Sara?» Yaka ko Abëraxam: «Lëf fën gër aner hi ko.» ¹⁰Ata re ko ɓëte aɓat: «Aɓaka këme ɓakaw ŝana gër ndewën ro ŝana, ata gë dorogo dëŋ. Ata alindax Sara eŋo dëw̃ itoŝan.» Xarak, Sara aɓaxët baɓi ɓaxëtënd gër ebët ed aner and hi bax gër epoƴ ed Abëraxam.

¹¹Amëd aŋo, Abëraxam do gë Sara mokar xar bani. Sara axo bo bana ga ko wat apacaw̃ andexëm aŋ. ¹²Ata Sara këŋo lëŝëgënënd do ko rend gër emëkw edexëm fo: «Gërëgako anëka xar këme, oñandi nde ngwa ɓayi ke na? Ado axwën ar iciw̃ indam an dëŋ, anëka xar ko.» ¹³Ata Axwën Kaxanu w̃ëka këŋo Abëraxam: «Inew̃a ko lëŝaxënënd Sara, do ko rend: “Axor nde ngwa këme xor mo cot itox, wëno axarëk ajo?” ¹⁴Ỹeỹ nde ex na er sëkwan ko Axwën Kaxanu? Gë aniy and kë ƴowënd aŋ, gë amëd and fënëta këme aŋ, aɓaka këme ɓakaw gër ndewën ro, do Sara aŝot këŋo ŝot itoŝan.» ¹⁵Ata Sara ga ko ƴax, ko rend: «Ame ɗëŝ ex na», gayikwa ayëdara yëdara baxo. Ɓarikan Axwën Kaxanu re ko: «Ɗal ex, alëŝ lëŝ këƴ!»

End ecalen ed angol and Sodom eŋ

¹⁶Ɓësoŝan ɓësas ɓën ga xani këni oñe oŋ, faɓ këni end angol and Sodom eŋ. Sëfër këni gë Abëraxam, ga këɓi laŋëta. ¹⁷Xarak, Axwën Kaxanu are re baxo: «Er këme ri in, amo con na Abëraxam. ¹⁸Abëraxam axarëk ar enëng etëm, end gë ojaw̃ otëm, ko hi. Paɓ gë mëŋ këni ɓeta ɗek ɓenëng ɓend gër ebar ɓeŋ. ¹⁹Gayikwa wëno yata këŋo eɓi pelaxënënd oɓaŝ orexëm ol, do gë ɗek ɓër ekun edexëm ɓën, eni ɗiyand ed ang rek ɓapela ɓandam ak, and kë xuca ɓakey ɓandexëm ɓaŋ. Asëƴali këɓi ỹana eɓi tëƴalind edi ed end ŝenene el, do gë er ke ỹandind in. Mondako këmo yëlaxën Abëraxam er ɓeƴa këmo in.» ²⁰Ata re ko Axwën Kaxanu: «Abëraxam, awël wël këme mëne Ɓësodom ɓën do gë Ɓëgomor ɓën ɓeñëŋënax ɓetëm këni rind. ²¹Wëno mëŋ këme ŝëlaxënënd me wat ba ang wël këme ak dëŋ nde ex. Hik ɗal nde, ax gi ex na ɗal nde, anang këme nang.»

²²Ata xuca këni ɓësoŝan ɓëxi ɓën ond gër Sodom oŋ, ɓarikan Axwën Kaxanu ɓayi ko na. Abëraxam xwëŝa ko gër lëngw irexëm. ²³Abëraxam sëka këŋo, do re ko: «Enimin, aɓar nde këƴëɓi ɓar eƴëɓi nemin ar ŝenene an do gë aw̃endëran an? ²⁴Ɓamat na fo exëni gër angol aŋo ɓela ofëxw oco ɓër ŝenene. Enimin, anemin nde këƴ nemin angol aŋo? Aƴëɓi teɓan na nde në end ɓela ɓër ŝenene ofëxw oco ɓëjo? ²⁵Ax mënd ex na eƴ di mondako: eƴëɓi ɓar enemi el, ar ŝenene an do gë aw̃endëran an. Ax mënd ex na eƴ di mondako! Wëj wa ga këɓi xitind ŝenene ɗek ebar el, aƴ di na nde kiti ind ŝenene?» ²⁶Yaka ko Axwën Kaxanu: «Angëmëne, asëk sëk këmëni gër Sodom ɓër ŝenene ofëxw oco, në end endeɓën këmëni seɓanaxën ɗek angol aŋ.»

²⁷Abëraxam re ko ɓëte: «Axwën, ayëxw yëxw këme mi yeƴaneli wëno ar ex omak do gë eƴëwën fo an. ²⁸Ɓamat gër ɓër ŝenene ofëxw oco, ɓëco ɓayik ani gi ex na, anemin nde këƴ nemin ɗek angol aŋ?» Yaka ko Axwën Kaxanu: «Ame nemin na angol aŋ, angëmëne asëk sëk këmëni ɓër ŝenene ofëxw onax gë ɓëco.»

²⁹Ɓarikan Abëraxam, kwël dëŋ ɓayi baxo ga këŋo yeƴaneli Axwën Kaxanu. Ata re ko ɓëte: «Ɓamat ɓër ŝenene ofëxw onax fo exëni.» Yaka këŋo: «Në end ɓër ŝenene ofëxw onax ɓëjo, ỹoweỹ ame di na.» ³⁰Re ko ɓëte Abëraxam: «Këla Axwën, këreƴ koỹ na, angëmëne ayeƴan yeƴan këme. Ɓamat ɓër ŝenene ofëxw osas fo exëni.» Yaka ko Axwën Kaxanu: «Ỹoweỹ ame di na angëmëne asëk sëk këmëni ɓër ŝenene ofëxw osas.» ³¹Abëraxam re ko ɓëte: «Axwën, kwël dëŋ ɓayik ga këme yëxw mi yeƴaneli… ɓamat ɓër ŝenene alapem këƴëɓi sëk.» Yaka ko: «Në end ɓër ŝenene alapem ɓëjo, ame nemin na angol aŋ.» ³²Abëraxam re ko ɓëte: «Këla Axwën, këreƴ koỹ na, angëmëne akëlëbëd aŋo fo yeƴan këme ɓëte: ɓamat ɓër ŝenene epëxw fo exëni.» Yaka ko: «Në end ɓër ŝenene epëxw ɓëjo, ame nemin na angol aŋ.» ³³Ga h̃ata ko eyakar ed gë Abëraxam el, Axwën Kaxanu ƴe ko kwël. Ata Abëraxam ɓaka ko gër ndeɓën.

End enemin ed angol and Sodom eŋ

¹Omeleka oki ok h̃at këni genëka gër Sodom. Xarak Lot, gër ebët ed angol and Sodom ỹëpa baxo. And wat këɓi aŋ, xani ko, xaca këɓi, do foxi ko eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. ²Ata re ko: «Faba ɓën axara xara këmun, capayin wa gër iciw̃ ind wëno xaɗëp irewën iŋ, eŋun keyëx. Neɓarayin osapar oŋ, gwëre en kuca ecan mopëɗ gëɓër.» Yaka këni ɓën: «Ali, ɓiyi fac këɓo xey gër yangana ir angol.» ³Ɓarikan Lot ga nëỹalira këɓi xali, xor këɓi, ata ŝapa këni gër iciw̃ indexëm. Rin këɓi ñambëran, wëkan këɓi ɓamburu ɓand gë lewir këm, do ƴambëra këni.

⁴Ani ɗakira bana pere ga yëlëtaw këni ɓër gër angol and Sodom ɓën. Ɓësoŝan ɓën xeta këni jeƴ iciw̃ ind Lot iŋ, ga ỹanaw këni ocambenjar ok, ɓëtëgu këni ɓëxarëk ɓën. Fëxwëŝërëgu këni ɗek ɓulunda in, gë ar kë ɓayi këm ak. ⁵Ga w̃ac këno Lot, w̃ëka këno: «Feye wa exëni ɓela ɓër h̃atëguk genëka go gër iciw̃ indeƴ ro ɓën? Nëcëtëguyëɓi mi ɗaki gë ɓën!»

⁶Ata Lot ŝan ko, fëraw ko ebët el gand epoƴ edexëm. ⁷Re ko: «Ɓëmaỹe axara xara këmun, këren di na eñëŋënax etëm eŋo! ⁸Nëkoɗëɓi odënaw̃ oki odam ok, ɓësoŝan anëɓi nang ex na. Ɓën këmun nëcëtënëli, do enëɓi di ang këŋun nëngan ak. Ɓela ɓëjo cëŋ, ỹoweỹ kërenëɓi di na, gayikako gër amol and iciw̃ indam ro ƴow këni.»

⁹Ɓarikan ɓën yaka këni: «Wëj pacanal!» Re këni ɓëte: «Watino aliyer ar ƴowëk ocalaran gër ndeɓi ro, ga ỹandi këŋo eɓo nëp! Gërëgako, ɓiyi wëj këmi nëmba mi di eñëŋënax eŋ nëmëc ɓën!» Ga fim këno Lot, w̃ël këni eni gëbëra epëra el. ¹⁰Ata omeleka ok sëraw këno Lot, lasëx këno lëf gër iciw̃, do kwël fëra këni ebët el. ¹¹Ɓësoŝan ɓër ebax gër ebët ed iciw̃ ɓën cëŋ, lapan kënëɓi oŝiw̃. Ga ỹana kënëɓi ocambenjar ok, ŝiw̃ën kënëɓi xali gë ɓëxarëk ak. Ah̃ëmbarëra fo bani h̃ëmbarërand, ɓari abani wat na ebët el.

¹²Omeleka ok fel këno Lot: «Ɓela ɓër ekun edeƴ nde exëna gër angol? Hi këni ɓër ỹër këɓi odënaw̃ odeƴ nde, hi këni ɓosëñix nde, hi këni ɓoɓix nde, hi këni ɓëreƴ nde, nëcëtëlëɓi, eƴëɓi ŋaw̃ëtali angol aŋ. ¹³Ɓiyi mi nemin angol aŋo ro ƴowaxënëgu këmi. Gayikwa Axwën Kaxanu awël wël ko mëne ɓela ɓër lëgëk ro ɓën ɓeñëŋënax ɓetëm këni rind. Mëŋ law̃ënaxënëgu këɓo mi nemin angol aŋo ro.» ¹⁴Ata Lot ŝan ko eɓi pelëra ɓër ỹër baɓi odënaw̃ odexëm ɓën, gë ɓër nëm baɓi odënaw̃ odexëm od ɓayi bax ok: «Marayin en can angol aŋo ro, gayikwa Axwën Kaxanu anemin ko nemin.» Ɓarikan ɓoỹaraw yëla këni anëxi këɓi nëxind.

¹⁵And h̃atëguk oxeya aŋ, omeleka ok ga këno nëỹali Lot, këni rend: «Wëj kanil eƴ ƴe, meɗëlo alindax do gë odënaw̃ oki od ex ro ok, këdi këŋun w̃ëlali amena and angol aŋ.» ¹⁶Ɓarikan Lot ko fërërand. Ata sëra kënëɓi dëp gër ɓataxan, mëŋ, gë alindaw̃, do gë odënaw̃ oki odexëm ok, las kënëɓi xali ŝan këni angol aŋ. Gayikwa Axwën Kaxanu aỹandi ỹandi baŋo eɓi pexën.

¹⁷And nëcët kënëɓi angol aŋ, omeleka ok re këni: «Awa ala kala gërëlexo exo pexënaxën gaf irexëm in. Ax gi ex na monëkona, do ax gi ex na mokwëŝa ɗek anen aŋ. Gërin xali gër etënd, en pexaxën këdi këŋun ɓuŝa.» ¹⁸Ata re ko Lot: «E Axwën, axara xara këmi! ¹⁹Axara xara këmi Axwën, wëno xaɗëp ireƴ in, ga xaỹënan ki ako ɓiyi xali yël këƴëɓo oyekax or mi pexaxën ol, ami kor na mi ŋat xali gër etënd elo, tëɓ këɓo fënga etëm eŋ do mi cës. ²⁰Këla nëkoɗa angol aŋo ɗam ro fo ex, ɓëte atil fo ex. Axor këmi xor mi ŋat, mi pexaxën. Ax ɓax na nde angol aŋo?» ²¹Ata yaka ko meleka in: «Awa aw̃a w̃a këme mun yël ɓëte oyekax olo. Angol and xara këƴe aŋo, ame nemin na. ²²Awa marayin, gërin xali fën. Gayikwa ỹoweỹ ame kor na me di xali en ŋat.» Mëŋ w̃acaxën këni angol aŋo «Tësowar», mëne ngëŋ «Atil». ²³Ga kë fën eñan eŋ, bani h̃atënd Lot ɓën gër Tësowar.

²⁴Ata Axwën Kaxanu w̃ëlaw ko mungu ind fëtëk xoɗux do sëɓandëra këɓi elod gër orën ɓangol ɓand Sodom do gë Gomor ɓaŋ. ²⁵Ɓëlën ko ɓangol ɓaŋo gë ɗek ebar elo ak, gë ɗek ɓela ɓër lëg bax gër ɓangol ɓaŋo ak, do gë ɓeɓër lëgëra bax gër ebar elo ak. ²⁶Asoxari ar Lot an, ga nëkona ko, nëngwëta ko atox and ongal.

²⁷Abëraxam ga xani ko mopëɗ gëɓër, ƴe ko gër ed xwëŝa bani gë Axwën Kaxanu. ²⁸Nëkona ko gand Sodom do gë Gomor, gand ed ex ɗek ebar elo. Wat ko gand angëni ɓokwëcën ɓoŋ ang ɓond apuỹ and kë ỹegënd fo. ²⁹And baxo neminënd ɓangol ɓand ebar elo ɓaŋ, Axwën Kaxanu xwita ko er xara baŋo Abëraxam in: racët këŋo Lot gër etëm end lapan baɓi ɓër gër ɓangol ɓand gër ed lëg baxo Lot ɓën.

End Lot do gë odënaw̃ odexëm eŋ

³⁰Lot ga yëda ko exo ɗëg gër angol and Tësowar, ƴe ko ỹafëx këni gë odënaw̃ odexëm ok gër etënd, lëf në akel. ³¹Ata endënaw̃ ekarëk eŋ fel këŋo emeja eŋ: «Faba ireɓi anëka xar ko, do asoŝan ar këɓo ỹër ang rëpëk ak, axo gi ex na ro gër ebar ed hi këne. ³²Ƴow eŋo yële ngoƴ iŋ faba ireɓi, xali eŋo ŋaw̃. Do ɗakinde gë mëŋ eɓo cotënaxën ɓëtox, ex ɓayixën andëw̃ëra andexëm aŋ.» ³³Ata genëka, yël këno ngoƴ iŋ sëm ireɓën xali ỹaw këŋo. Endënaw̃ ekarëk eŋ laki këni gë sëm irexëm. Ɓari mëŋ ỹoweỹ axo wata bana: axo nang bana nand laki këni gë endënaw̃ ekarëk na, ɓëte axo nang bana nand xani ko endënaw̃ na. ³⁴Në ecan ijo, endënaw̃ ekarëk eŋ fel këŋo emeja eŋ: «Ganëka gëmëɗ gë wëno laki këmi gë faba. Yëlëŋoye ɓëte ngoƴ iŋ exo ceɓ xali eŋo ñaw̃ doro ɓëte. Do gë wëj kën laki eŋo cotënaxëne andëw̃ëra». ³⁵Ata genëka ijo ɓëte, yël këno ngoƴ iŋ sëm ireɓën, xali ỹaw këŋo. Endënaw̃ emeja eŋ ƴe ko laki këni gë mëŋ. Ɓari mëŋ ỹoweỹ axo wata bana: axo nang bana nand laki këni na, ɓëte axo nang bana nand xani ko endënaw̃ na.

³⁶Odënaw̃ oki od Lot ok, mondako ŝot bani ɓacël gë sëm ireɓën. ³⁷Endënaw̃ ekarëk eŋ rëw̃ këŋo itoŝan w̃ac këŋo Mohab: mëŋ ex axarëk ar ɓërandëw̃ëra and Mohab an xali doro. ³⁸Endënaw̃ emeja eŋ rëw̃ këŋo ɓëte itoŝan. W̃ac këŋo Ben-Ami, mëne ngëŋ «Asëñiw̃ ar ɓulunda iram»: mëŋ ex, axarëk ar ɓërandëw̃ëra and Amoŋ an xali doro.

End Abëraxam do gë Abimelek eŋ

¹Ata Abëraxam ga xani ko na, rëfa ko gand ladawe ir Negeb. Lëgëx këni fëco Kadeŝ, fëco Ŝur. Ga nëkanak, ƴe ko ɓëte oliyer gër ebar ed Gerar. ²End Sara, asoxari arexëm eŋ, Abëraxam mondako felëx baɓi: «Aɓaỹe ex.» Ata Abimelek, emun end gër Gerar eŋ, re ko eno mëlan Sara. ³Ɓarikan Kaxanu ga ƴow ko gëmëɗ në lakeli gër Abimelek, re ko: «Awa wëj aŝës këƴ ŝës në end asoxari ar w̃ëlaw këƴo ajo, gayikwa gë icën exo.» ⁴Ani tëkar bana pere Abimelek do gë asoxari ajo. Abimelek re ko: «Axwën, wëno gë ɓulunda iram in, ami mendëra ex na. Alaw̃ nde këƴo law̃ mondako dëŋ ar ŝenene an? ⁵Mëŋ Abëraxam dëŋ ga fel ke wa: “Aɓaỹe ex.” Asoxari an re ko mëŋ ɓëte: “Aɓaỹe ex.” Gë emëkw epeŝax w̃ëlaw këmo, do eñëŋënax ame di ex na.» ⁶Ata Kaxanu yaka këŋo gër lakeli: «Wëno ɓëte anang nang këme mëne gë emëkw epeŝax w̃ëlaw këƴo. Wëno wa sëra ki mëŋ ɓayik aƴe menan ex na. Ami teɓ ex na eƴo tëka asoxari ajo. ⁷Mëŋ ex gërëgako, meɗëlo asoxari ajo eƴo maŝ icën indexëm iŋ. Mëŋ alaw̃ënel aram hi ko. Aŝalen ki ŝalen eƴ ɓayixën ga këƴ liyand. And kën ŝës ex ɗe wëj do gë ɗek ekun edeƴ el, angëmëne aƴo maŝ ex na asoxari an, icën indexëm iŋ.»

⁸Abimelek xani na mopëɗ gëɓër. W̃ac këɓi ɗek ɓëlëngw ɓër gër owun orexëm ɓën, do sëfëtan këɓi ɗek endeƴ eŋo. Ata yëdara këni mbaŋ. ⁹Abimelek w̃ac këŋo Abëraxam do w̃ëka këŋo: «Inew̃a rixën këƴëɓo eŋo? Ba wëno ỹeỹ nde w̃enan këmi na mëŋ lënanaxën këƴëɓo eñëŋënax etëm eŋo, wëno gë ɓulunda iram in? Ɓeɓër rinan këƴe ɓëjo, ax ñap ex na.» ¹⁰Abimelek fel këŋo ɓëte Abëraxam: «Ga ri këƴ ako eŋo, ine baƴ ŝaland?» ¹¹Ata yaka këŋo Abëraxam: «Wëno ako yëla bame mëne wën ɓela ɓër gër ebar elo ro ɓën ano yëdand na Kaxanu, do mëne alaw̃ këne law̃ në end asoxari aram. ¹²Ɓëte ɗal dëŋ ex mëne aɓaỹe ex gayikako, faba iɓat hi këmi. Ɓarikan asoxari aram hi ko gayik ami gi ex na nëma iɓat. ¹³And fel ke Kaxanu me canëgu gër ekun ed faba iram aŋ, fel këmo Sara: “Awël nde oyekax olo këƴe ỹana eƴe dinënd gër ed ke ƴeye yo. Deyind mëne aɓinëx hi këme”.»

¹⁴Ga xucak eŋo, Abimelek w̃eɗ këɓi oɓeci, gë opeỹ, do gë oxeƴ do yël këŋo Abëraxam. Yël këŋo ɓëte okaɗëp otoŝan do gë okaɗëp otoxari. W̃aŝ këŋo ɓëte Sara, alindaw̃. ¹⁵Re ko Abimelek: «Awël nde, nëkoɗ ebar edam el, ɗëgël gër ed këƴ h̃an.» ¹⁶Fel këŋo ɓëte Sara: «Anëka yël këmo aɓinëx ɓatama wëli ɓand koɗi. Mondako laɓ këme dëxas ireƴ in eni nangaxën ɓër ekun edeƴ ɓën mëne aƴ mendëra ex na.» ¹⁷Ata Abëraxam xara këŋo Kaxanu. Kaxanu fakën këɓi Abimelek, gë alindaw̃, do gë ɗek okaɗëp otoxari odexëm ok, eni koraxën edëw̃ ed oɓaŝ el. ¹⁸Gayikwa Axwën Kaxanu ri bax hi këni ɓësoxari ɓëɓoroxok ɗek ekun ed Abimelek el, në end Sara, asoxari ar Abëraxam eŋ.

End Isak eŋ

¹Ga xucak eŋo, Axwën Kaxanu yël këŋo oyekax orexëm ol Sara, ang re baxo ak. Axwën Kaxanu ri ko ang ɓeƴa baxo ak. ²Ata Sara hi ko gë acël do rëw̃ën këŋo Abëraxam itoŝan gër oxar orexëm dëŋ, nand fënëta baxo Kaxanu na. ³Abëraxam w̃ac këŋo asëñiw̃ ar rëw̃ bano mëŋ gë Sara an, Isak, mëne ngëŋ «Olëŝ». ⁴Abëraxam xac këŋo asëñiw̃ Isak yatir sëk këŋo ɓakey ɓanjongëɓatas, ang fel baŋo Kaxanu ak. ⁵Abëraxam anëka sëk baŋo ɓëniy këme and rëw̃ këno asëñiw̃ Isak aŋ. ⁶Ata re ko Sara: «Kaxanu ri ke alëŝëraɗëŝëra. Ar kë wël yo endeƴ eŋo, alëŝ ke lëŝ.» ⁷Re ko ɓëte: «Noỹo wa fel doŋo Abëraxam mëne akey amat, wëno Sara ayerin këmëni yerin oɓaŝ? Ɓarikan itoŝan rëw̃ën këmo gër oxar orexëm dëŋ!» ⁸Mondako raf ko lëmëta in xali yapët këŋo. Abëraxam ri ko ofëna osëm yatir yapët këno Isak.

End Agar do gë Isëmayel eŋ

⁹Akey amat, Sara wat këŋo asëñiw̃ ar Abëraxam an, ar rëw̃ këŋo Agar, xaɗëp isoxari iɓ Misëra an, ga këŋo lëŝ Isak. ¹⁰Sara fel këŋo Abëraxam: «Ŋw̃ayëlëɓi xaɗëp isoxari in, do gë itox indexëm iŋ. Gayikwa itox ind xaɗëp isoxari ijo iŋ do gë Isak, itox indam iŋ, ani ɓëteli na andamat napul ireƴ in!»

¹¹Ata Abëraxam ŝus ko mbaŋ eyeƴan elo gayikwa itox iŋo asëñiw̃ ebaxo! ¹²Ɓarikan Kaxanu fel këŋo Abëraxam: «Këreƴ koỹ na end lëmëta eŋ do gë end xaɗëp isoxari ireƴ eŋ. Dil ɗek er ko re Sara in. Gayikwa paɓ gë Isak ko ƴow ar këno w̃ac andëw̃ëra andeƴ an. ¹³End asëñix ar ŝot këno gë xaɗëp isoxari ireƴ eŋ cëŋ, ari këmo ri exo gi mëŋ ɓëte ɓulunda, gayikwa arandëw̃ëra andeƴ hi ko.»

¹⁴Ata Abëraxam xani ko mopëɗ gëɓër, w̃eɗ ko ŝëlafana in, gë amote and men aŋ fëxwën këŋo Agar do fela këŋo. Agar ga rënda këŋo itox iŋ ƴe ko kwël ko nambëraraxënd gër ladawe ir Berëŝeba. ¹⁵And xwëtëk men ond gër amote aŋ, Agar ỹaŋëta këŋo itox indexëm iŋ ɗila në acëc, ¹⁶ƴe ko ỹëpax ko nacët, gwër në eɗapan ed ekaỹ. Gayikwa er baxo rend: «Axe ñandi ex na mo wat itox indam iŋ ga ko ŝës.» Ata ỹëpax ko, nacët ako do ko sesënd. ¹⁷Kaxanu wël ko otes od lëmëta ok. Ata elod gër orën, meleka ir Kaxanu in, w̃ac këŋo Agar, re ko: «Agar in ex wa? Këreƴ yëdara na gayikwa Kaxanu awël wël këŋo lëmëta in fën gër ed exo. ¹⁸Kanil eƴo meɗëgu lëmëta in, do ɗasëguyo aye, gayikwa wëno këŋo ri exo gi ɓulunda isëm.» ¹⁹Ata Kaxanu ga foɗët ko ɓangës ɓand Agar ɓaŋ, Agar wat ko andu. Ƴe ko rëmbëgu ko cëm amote aŋ, do yël këŋo itox iŋ ŝeɓ ko. ²⁰Mondako hi bani Kaxanu gë lëmëta in, do mëŋ kwël ko rafënd. Lëg ko na gër ladawe, do hi ko kamara ir bax nëxand gë atumb. ²¹Na gër ladawe ir Paraŋ lëg baxo, do nëm ŝalanëgu këŋo asoxari Amisëra.

End eter ed Abëraxam do gë Abimelek eŋ

²²Amëd aŋo, Abimelek do gë Pikol, alëngw ar ocoroɗa odexëm an, ƴow këni gër Abëraxam. Re ko Abimelek: «Kaxanu ki nëkonand gër ɗek ɓeɓër këƴ rind. ²³Gërëgako yaŝarël ro dëŋ, gër ow̃ac or Kaxanu mëne din aƴëɓo mereli na wëno, gë oɓaŝ oram ol, gë ɓërandëw̃ëra andam ɓën. Yaŝarël mëne alëkaya këƴ lëkaya eter edeɓi el ang lëkayaw këme wëno gër ebar ed liyerali baƴ.» ²⁴Ata re ko Abëraxam: «Awa anëka yaŝar këme.»

²⁵Ɓarikan Abëraxam rexëra këŋo Abimelek në end andu and xan bano ɓela ɓërexëm eŋ. ²⁶Yaka ko Abimelek: «Amo nang ex na ar rik eŋo an. Doro fo këme wëlënd endeƴ eŋo, wëj elod aƴe pel ex na.» ²⁷Abëraxam yeɓëgu këɓi oɓeci, gë opeỹ do gë oxeƴ, yël këŋo Abimelek. Mondako yatar bani eter el ɓën ɓëxi. ²⁸Abëraxam fit këɓi opeỹ ocongoki. ²⁹Ata Abimelek w̃ëka këŋo: «Oko inew̃a fitaxën këƴëɓi opeỹ ocongoki oko?» ³⁰Yaka ko Abëraxam: «Kanalëɓi opeỹ ocongoki oko, ex gixën sede ir mëne wëno nacëk andu aŋo.» ³¹Mëŋ këni w̃acaxënënd na gër ed hi bani Berëŝeba, mëne ngëŋ «Andu and gë eyaŝar», gayik na yaŝar bani ɓën tak ɓëxi.

³²Mondako ri bani eter el gër Berëŝeba. Ga xucak eŋo, Abimelek do gë Pikol emun end ocoroɗa odexëm eŋ xani këni eni ɓakaxën ond gër ebar ed Ofilisëteŋ. ³³Ata Abëraxam rëɗ ko angwalam na gër Berëŝeba, do ga këŋo ŝale Kaxanu, këŋo w̃acënd Axwën. ³⁴Ata Abëraxam ỹëpa ko na gër ebar ed Ofilisëteŋ xali nëkak.

End atëƴ and Abëraxam eŋ

¹Ga xucak eŋo, Kaxanu ri këŋo atëƴ Abëraxam. Re ko: «Abëraxam!» Yaka ko Abëraxam: «Woy!» ²Re ko ɓëte Kaxanu: «Axara xara këmi, meɗëlo asëñix ar tañ areƴ an, ar h̃an këƴo an, Isak. Mëlalo gër ebar ed Moriya, eƴo dix ŝaɗaxa ir momëlën ƴaŋ gër etënd ed këmi fënëtan.»

³Ata Abëraxam xani ko mopëɗ gëɓër, xap këŋo fali in, fel këɓi okaɗëp oki, do gë asëñiw̃ Isak eno ɗaŋëta. Otëx od ŝaɗaxa ir momëlën od ŝapën bano ok, liɓën këno fali in, do kwël ƴe këni ond gër ed fënëtan baŋo Kaxanu oŋ. ⁴Yatir akey atasën, Abëraxam ga rënëta ko, wat ko caw ako gër ed fënëtan këŋo Kaxanu. ⁵Abëraxam fel këɓi okaɗëp odexëm ok: «Wën cëniyinëɓo ro gë fali in. Wëno do gë lëmëta in, mi ƴe xali ƴaŋ mi caleraw, gwëre mun tëkati.» ⁶Abëraxam w̃eɗ ko otëx od ŝaɗaxa ir momëlën ok, do lëɓin këŋo asëñiw̃ Isak. Lëkaya ko mëŋ dëŋ xoɗux ol do gë icas iŋ. Ata kwël këni ƴend ɓën tak ɓëxi ƴaŋ gër etënd. ⁷Ata Isak w̃ac këŋo sëm: «Faba» Yaka ko Abëraxam: «Woy, asëñiw̃ën!» Re ko ɓëte Isak: «Nëkoɗ xoɗux ol do gë otëx ok, do feye wa exo ifeỹ ir ŝaɗaxa ir momëlën in?» ⁸Yaka ko Abëraxam: «Asëñiw̃ën, Kaxanu aŝotën këɓo ŝotën ifeỹ ir këŋo riye ŝaɗaxa ir momëlën in!» Do kwël këni ƴend ɓën tak ɓëxi.

⁹And h̃at këni gër ed w̃asin baŋo Kaxanu aŋ, Abëraxam ri ko angëɓ, do xëɓena ko otëx ok ƴaŋ. Xap këŋo, asëñiw̃ Isak, do ren këŋo gër otëx od ƴaŋ gër angëɓ. ¹⁰Abëraxam w̃eɗ ko icas iŋ eŋo ŋaŝaxën asëñiw̃. ¹¹Ata meleka ir Axwën in ga w̃acëgu këŋo elod gër orën ko rend: «Abëraxam! Abëraxam!» Yaka ko mëŋ: «Woy!» ¹²Re ko ɓëte meleka ir Axwën in: «Këreƴëŋo kwixwëta na lëmëta in, do ỹoweỹ këreƴëŋo dinan na. Anëka nang këme gërëgako mëne ayëda këƴo yëdand Kaxanu, do ado aƴo ɗëc ex na asëñix ar tañ an.» ¹³Ga rënëta ko Abëraxam, wat këŋo xondo gand epoƴ edexëm ga hënjar ko gë ofarix orexëm oŋ gër acëc. Ata ƴen këŋo do h̃aŝ këŋo ŝaɗaxa ir momëlën in, gër ed ebax eŋo caɗaxa asëñiw̃. ¹⁴Abëraxam w̃ac ko na gër ed ebani: «Adonayi-Yire», mëne ngëŋ «Axwën Kaxanu aŝotën ko ŝotënënd». Mëŋ ɓayixënëk eyeƴan elo xali doro: «Gër etënd ed Axwën Kaxanu, mocot ex.»

¹⁵Meleka ir Axwën Kaxanu in w̃ac këŋo akinëm Abëraxam elod gër orën. ¹⁶Re ko: «Në eyaŝar eme gër ow̃ac oram dëŋ (eyeƴan ed wëno Axwën Kaxanu el), gayik ari ri këƴ eŋo, ɓëte gayik aƴe ɗëc ex na asëñix, asëñix ar tañ an, ¹⁷ayël këmi yël oɓetak ol. Ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën aỹëmb këni ỹëmb ang ow̃al or gër orën fo, do ang eɗini ed gër ɓëŋa ir angwëngw fo. Ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën kë ỹana ex kwënënd ɓangol ɓand ɓërangoỹëra andeɓën ɓaŋ. ¹⁸Ɗek ɓenëng ɓend gër ebar ɓeŋ kë ỹana ex ɗëwarëndërënd oɓetak ol paɓ gë arandëw̃ëra andeƴ aŋ gayik aɓaxët ɓaxët këƴe.»

¹⁹Ga xucak eŋo, Abëraxam do gë lëmëta in ŝëla këni gër ed seɓëgu banëɓi okaɗëp odexëm. Ata ɓën ɗek sëfër këni do kwël w̃aỹi këni gër Berëŝeba, gayikwa fën lëg baxo Abëraxam.

End ɓërandëw̃ëra ɓand Naxor ɓeŋ

²⁰Ga xucak eŋo, fel këno Abëraxam: «Milëka mëŋ ɓëte, arëw̃ën rëw̃ën këŋo ɓëtoŝan aɓinëx Naxor: ²¹Utës, itoŝan iñanar iŋ, gë Bus aɓinëm, gë Kemuhel, sëm ir Aram, ²²gë Kesed, gë Aso, gë Pilëdaŝ, gë Yidëlaf, do gë Betuwel». ²³Betuwel rëw̃ këŋo itoxari, Rebeka. Ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Naxor, aɓinëm ar Abëraxam, ɓëtoŝan ɓënjongëɓëtas ɓënd rëw̃ këɓi Milëka ɓëŋ. ²⁴Rewuma, asoxari ar ỹëpa bani aỹëpa fo gë Naxor an, arëw̃ rëw̃ këɓi ɓëte oɓaŝ: Teba, gë Gaxam, gë Taxaŝ, do gë Mahaka.

End ecës ed Sara eŋ

¹Ga xucak eŋo, Sara sëk këŋo ɓëniy këme gë alapem gë ɓënjongëɓëki. Ɓëniy go liya ko Sara. ²Sara ŝës ko and lëg bani gër Kiriyat-Arëba, angol and w̃ër bax ow̃ac or Ebëroŋ, gër ebar ed Kanahaŋ aŋ. Ata Abëraxam këŋo ỹaw̃ënd, do ko fëỹëpëỹënd eman end Sara eŋ, ang rëp bax ak. ³Abëraxam ga xani ko na gër ed ebax eman end alindaw̃, ƴe ko gër ɓërandëw̃ëra and Het. ⁴Re ko: «Wëno aliyer fo hi këme, do aỹëpa fo ỹëpa këme gër ndewën ro. Panine ebar ed këme xwën, me dixën ɓanapëra gër ndewën ro, mo mëxwëtaxën asoxari aram ar seɓëta ke an.» ⁵Ata ɓërandëw̃ëra and Het ɓën yaka këno Abëraxam: ⁶«Awël nde faba, wëj emun end sana këŋo Kaxanu ga hi këƴ wa mërëxand ireɓi ro. Mëxwëtalo alindax gër ỹeg ir yexënan ki nëmëc, gër ɓanapëra ɓandeɓi ro. Gaɓatak axi ɗëc na añeg and xwën ko aŋ eƴo mëxwëtaxën alindax.» ⁷Ata xwiriŝ Abëraxam, foxi ko gër lëngw ir ɓër ỹëpaxën bax endeƴ eŋo, gër lëngw ir ɓërandëw̃ëra and Het ɓër lëg bax na gër ebar elo ɓën. ⁸Re ko: «Angëmëne aw̃a w̃a kën mo mëxwëta asoxari aram ar seɓëta ke an, awël nde ŋatelin okar odam ok gër Efëroŋ, asëñiw̃ ar Tësohar an. ⁹Panëlexe oxel or Makëpela or xwën ko ol, or hik gër wura ir oŝënga orexëm ol. Panëlexe ang ko fënëta akanji ak, me cotaxën ebar ed këme ri ɓanapëra ɓandam, gër ndewën ro.»

¹⁰Xarak, Efëroŋ mëŋ dëŋ na ỹëpa bani gë ɓërandëw̃ëra and Het ɓën. Efëroŋ yaka këŋo Abëraxam, wël këno ɓërandëw̃ëra and Het ɓën, do gë ɗek ɓër bax lilënd gër ebët ed angol andexëm ɓën. ¹¹Re ko: «Ali faba! Awël nde, wëno ayël fo yël këmi oŝënga ol. Ɓëte ayël fo yël këmi oxel or ex gër wura ol. Anëka yël këmi ogës od ɓër ex ɓulunda iram ok: mëxwëtalëŋo alindax.» ¹²Ata Abëraxam foxi ko na gër lëngw ir ɓela ɓër gër ebar elo. ¹³Fel këŋo Efëroŋ, na gër ed ɓarër bani ɓulunda ir ebar elo: «Angëmëne aw̃a w̃a këƴ, eƴe ɓaxët, wëno ayël këmi yël akanji and oŝënga aŋ. Kanal axana koɗi in mo mëxwëtaxën asoxari aram an.» ¹⁴Ɓarikan Efëroŋ yaka këŋo Abëraxam: ¹⁵«Faba awël nde, ine ngwa ex ebar ed ɓatama okeme onax ɓand koɗi elo? Mëxwëtalëŋo alindax!» ¹⁶Ata Abëraxam ga wël ko er re baxo Efëroŋ in, fënën këŋo koɗi in ang fënëta baxo ak, ogës od ɓërandëw̃ëra and Het: ɓatama okeme onax ɓand koɗi, ang bani nëmbënd gër ɓëfandëran ak.

¹⁷Ata Abëraxam yëc ko oŝënga or Efëroŋ ol, or gër Makëpela ol, or mopaɓër gë Mamëre ol, gë oxel ak, do gë ɗek ɓatëx ɓand ex gër ed sëlëk oŝënga ak. ¹⁸Ata xwën ko ɗek ogës od ɓërandëw̃ëra and Het, do ogës od ɗek ɓër bax lilënd gër ebët ed angol andeɓën.

¹⁹Ga xucak eŋo, Abëraxam w̃ëxëta këŋo alindaw̃ Sara, lëf gër oxel or gër oŝënga or gër Makëpela, or mopaɓër gë Mamëre ol, mëne ngëŋ gër Ebëroŋ, gër ebar ed Kanahaŋ. ²⁰Awa Abëraxam mondako ri baxo ɓanapëra ɓandexëm ɓaŋ gër oxel or hik gër oŝënga or yëc ko gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Het ol.

End asoxari ar Isak eŋ

¹Ga niyitarak, Abëraxam kwël dëŋ ko xarënd. Axwën Kaxanu yël baŋo oɓetak ol gër ɓeỹ ɗek. ²Akey amat, Abëraxam w̃ac këŋo axarëk ar okaɗëp od gër ekun edexëm an, ar bax nëkonand ɗek napul irexëm an, do fel këŋo: «Këla, ɗilaliw tan ataxan andeƴ aŋ gër emef endam24.2 Mondako bani yaŝarënd ɓër enëng end Abëraxam ɓën, monilali ataxan aŋ gër emef ed axarëk ŋëŝ gër oỹënga, xarak mbaŋ ŝëɓak.. ³Awa gërëgako yaŝarël gër ow̃ac or Axwën Kaxanu, mëŋ ar rik orën do gë ebar an, mëne din aƴëŋo cala na asoxari ar asëñiw̃ën an gër odënaw̃ od gër ebar ed Kanahaŋ, ro gër ed lëg këme. ⁴Ƴeyiɗ xali gër ebar edeɓi, gër ed rëw̃ këne fën, eƴo calaw asoxari ar asëñiw̃ën Isak an.» ⁵Yaka këŋo xaɗëp in: «Ɓamat asoxari an, aŋo ñandiɗ na exe tëfëgu xali gër ebar elo ro. Mo ɓakaliɗ nde fën asëñix?» ⁶Yaka ko Abëraxam: «Adokiŋ, din këreƴëŋo ɓakaliɗ na ɗe! ⁷Axwën Kaxanu, mëŋ ar ex gër orën an, nëcëtëgu ke gër ekun ed faba, gër ed rëw̃ këne. Mëŋ w̃acëgu ke do yaŝar ko mëne ayël këɓi yël oxwën or ebar elo ro ol, ɓërandëw̃ëra andam ɓën. Mëŋ dëŋ këŋo law̃ënëgu meleka irexëm in exi ɗëngweli. Awa fën këƴo ŝotëguɗ asoxari ar asëñiw̃ën an. ⁸Eyaŝar ed nëỹali këmi elo, ax bo na ga sëra ki, angëmëne asoxari an aŋo ñandi ex na exi tëfëgu. Ɓari din këreƴëŋo ɓakaliɗ na fën asëñiw̃ën.» ⁹Ata xaɗëp in lilali ko ataxan aŋ gër emef end Abëraxam, axwën arexëm eŋ. Mondako yaŝar baxo mëne ari ko ri er fel këŋo in.

End ebar ed Abëraxam eŋ

¹⁰Ga xucak eŋo, xaɗëp in w̃eɗ këɓi ogelemba epëxw gër kece ir ogelemba od axwën arexëm, do kwël ƴe ko, gë ɗek ɓeɓëxëɓënaxik ɓër fëxwëndëra baŋo axwën arexëm ɓën. Ƴe ko kwël ond gër ebar ed Mesopotami oŋ, xali gër angol and Naxor. ¹¹Mondako ƴe bani ɓakey ɓakey, h̃ataxën këni ɗam gër angol, ler në andu. Ata xaɗëp in foxin këɓi ogelemba ok eni pedaraxën ɓër enga endexëm ɓën. Amëd aŋo bani ƴowërawënd genëka, ɓësoxari ɓën gër edëmb ed men.

End cale ind xaɗëp ir Abëraxam eŋ

¹²Ata xaɗëp in ŝale ko mondako: «Axwën, wëj ex Kaxanu, ar yata këŋo Abëraxam, axwën aram an. Axara xara këmi, yelex doro fëña iram in, do masinële mondako mëne alëkaya lëkaya këƴ eter ed yata këƴo axwën aram el! ¹³Wëno ro këme xwëŝa, gër ed këni ƴowënd odënaw̃ od ɓela ɓër gër angol aŋo ok, eni dëmb men oŋ. ¹⁴Endënaw̃ end këmo fel: “Axara xara këmi, ñëw̃ël eput edeƴ el me ceɓaxën men ond lapara këƴ oŋ”, do mëŋ exe yaka: “Awa ceɓël, arëmbën rëmbënëgu ɓëte ogelemba odeƴ ok eni ceɓ!” Gilexo asoxari ar sanan këƴo Isak, xaɗëp ireƴ an! Angëmëne mondako ri këƴ, anang këme nang mëne alëkaya dëŋ lëkaya këƴ eter ed yata këƴo Abëraxam, axwën aram el.»

End Rebeka eŋ

¹⁵Xaɗëp in axo ŋata bana pere cale iŋo ga h̃atëgu ko gë eput el monapara, Rebeka aɓiw̃ ar Betuwel asëñiw̃ ar Milëka, asoxari ar Naxor, aɓaỹe ar Abëraxam an. ¹⁶Endënaw̃ end yek mbaŋ ebaxo, emeja fo ɓayi baxo, do gë asoŝan ani nangër bana. Mëŋ ŝëla bax gër andu rëmbëgu ko men oŋ. ¹⁷Xaɗëp in hër ko, fed këni, do re ko: «Axara xara këmi, ñëw̃ël eput edeƴ el, me ceɓaxën men ond lapara këƴ oŋ.» ¹⁸Yaka ko endënaw̃ eŋ: «Ceɓël faba, ceɓël!» Ỹëw̃ ko aỹand eput el, exo ceɓaxën xaɗëp in. ¹⁹And fed këŋo aŋ, endënaw̃ eŋ re ko: «Arëmbën këmëni rëmbënëgu ɓëte ogelemba odeƴ ok eni ceɓ xali eɓi ped.» ²⁰Ata xat ko aỹand gër aceɓa men ond ɓayita bax gër eput oŋ. Ɓaka ko aỹand exo dëmbëgu ɓëte polo gër andu. Rëmbëndëra këɓi mondako ɗek ogelemba ok. ²¹Ata asoŝan an ko yëlarand ba Axwën Kaxanu dëŋ nde rik eŋo ex yexën fëña irexëm in.

²²And ŝeɓ këni ogelemba xali fed këɓi aŋ, asoŝan an yëpëtën këŋo anëna atiɓax and kaŋe, gë ɓëŋwën ɓëtiɓax ɓënd kaŋe, do ɓakëra këŋo endënaw̃ eŋ gër onëxar. ²³Xaɗëp in w̃ëka ko: «Wëj endënaw̃ end noỹo wa hi këƴ? Axara xara këmi, pelële. Aŝot nde këmi ŝot gër ndewën në er këɓo xey?» ²⁴Yaka ko endënaw̃ eŋ: «Wëno itox ind Betuwel hi këme. Faba iram, asëñiw̃ ar Milëka, alindaw̃ ar Naxor, hi ko.» ²⁵Re ko ɓëte: «Er këni ƴamb ogelemba in ax gi ex na mopaỹ gër ndeɓi. Ɓëte aŝot kën ŝot gër ed këŋun xey.»

²⁶Ata asoŝan an ga rëngw ko, foxi ko gër lëngw ir Axwën Kaxanu. ²⁷Re ko: «Aye ri ko Axwën Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo Abëraxam, axwën aram an. Gayikwa alëkaya lëkaya ko eter ed yata këŋo axwën aram el. Axwën Kaxanu w̃ëlaw ke ŝëw̃ gër ɓëmaỹe ɓënd axwën aram.»

²⁸Ata endënaw̃ eŋ hër ko eŋo tëfëtanëx nëm ɗek endeƴ eŋo. ²⁹Rebeka, imaỹe itoŝan ebaŋo na ind bano w̃acënd Labaŋ. Labaŋ hërëgu ko gër ed ebaxo asoŝan ajo, ler gër andu. ³⁰Ga wateli baŋo aɓinëm Rebeka anëna aŋ, gë ɓëŋwën ɓëŋ, do wël baŋo ga ko reƴa ɓend felëgu baŋo asoŝan ajo ɓeŋ, ƴowaxënëgu baxo Labaŋ gër asoŝan ar h̃atëgu bax gë ogelemba ok, ler gër andu. ³¹Ata re ko Labaŋ: «Ƴow wëj ar gë oɓetak or Axwën Kaxanu an! Inew̃a ɓayixën këƴ gër ed h̃atëgu këƴ ro? Ƴene gër ndeɓi, aŝotën këmëni ŝotën ogelemba ok gër ed këni hi.»

³²Asoŝan an h̃at ko gër iciw̃. Labaŋ fel këɓi odexëm enëɓi pëtëra ogelemba ok, do enëɓi kwëtindëra olëɓ oŋ. Xoɓëndëran këɓi ondës do gë enenar. Yël këɓi ɓëte asoŝan ajo do gë ɓela ɓër laŋëtagu baŋo ɓën men ond eni neɓaraxën osapar oreɓën oŋ. ³³Ata rëɗën kënëɓi ecemar el. Ɓarikan asoŝan ajo re ko: «Wëno pere fo këme reƴa olaw̃ën ol ɗamana mi ƴambëraxën.» Yaka këŋo Labaŋ: «Awa deƴal!» ³⁴Ata re ko: «Wëno xaɗëp ir Abëraxam hi këme. ³⁵Axwën Kaxanu mbaŋ yël këŋo oɓetak ol axwën aram an, do ala ar gapak hi ko. Ayël yël këŋo oɓeci, gë opeỹ, gë oxeƴ, gë koɗi, gë kaŋe, gë ogelemba, gë opali, gë okaɗëp otoŝan, do gë okaɗëp otoxari. ³⁶Sara, alindaw̃ ar axwën aram an, gand oxar go dëŋ rëw̃ën këŋo itoŝan. Do axwën aram an, asëñiw̃ ijo yël këŋo ɗek er xwën ko in. ³⁷Wëno ayaŝar yaŝar këme gër axwën aram mëne ari këme ri ang fel ke ak: “Këreƴo calaɗ na asoxari ar asëñiw̃ën an gër odënaw̃ od gër ebar ed Kanahaŋ, gër ed lëg këme ro. ³⁸Ɓarikan ƴeyiɗ gër ɓër hi këmi ekun eɓat, gër ɓër ɓar këmi andëw̃ëra. Fën këƴo ŝalagu asoxari ar asëñiw̃ën an.” ³⁹Wëno yaka këmo axwën aram an: “Ɓamat asoxari an axo maɗ na exe tëfëgu.” ⁴⁰Yaka ke: “Wëno din këme rind er re ko Axwën Kaxanu in, mëŋ dëŋ këŋo law̃ëneliwëgu meleka irexëm in exi dëca ex ye fëña ireƴ in. Calaguɗo asoxari ar asëñiw̃ën an gër ɓër ɓar këmi andëw̃ëra, gër ɓër hi këmi ekun eɓat. ⁴¹Angëmëne ah̃at h̃at këƴ gër ɓër ekun edam, ax bo na ga sëra ki eyaŝar ed yaŝar këƴ elo. Ɓëte angëmëne ɓën eni ŋëp eni yëlëgu endënaw̃ eŋ, oŝëɓa ax bo na ga sëra ki gë eyaŝar ed yaŝar këƴ elo.” ⁴²Doro ga h̃atëgu këme gër andu, ŝale këme: Kaxanu, wëj ar yata këŋo Abëraxam, axwën aram an, dëcale ex ye fëña iram in. Axara xara këmi, masinële asoxari ar asëñiw̃ ar axwën aram an. ⁴³Nëkoɗ ga xwëŝa këme ler gër andu ro, endënaw̃ end kë ŝanëgu edëmb ed men do wëno mo mëka: Këla ñëw̃ël eput edeƴ el me ceɓaxën men ond lapara këƴ oŋ, ⁴⁴do mëŋ exe yaka: “Awa ceɓël, arëmbën këmëni rëmbënëgu ogelemba odeƴ ok eni ceɓaxën ɓën ɓëte!” Gilexo asoxari ar sanan këƴo asëñiw̃ ar axwën aram an! ⁴⁵Ɗamana me ŋata cale indam iŋ, h̃atëgu ko Rebeka, eput el monapara. Ŝëla ko gër andu do rëmbëgu ko men oŋ. Ata wëno re këme: “Axara xara këmi, ñëw̃ël eput edeƴ el me ceɓaxën men ond lapara këƴ oŋ.” ⁴⁶Ỹëw̃ ko aỹand eput ed lapara baxo el, do re ko: “Ceɓël, arëmbën këmëni rëmbënëgu ɓëte ogelemba odeƴ ok eni ceɓ!” Wëno ŝeɓ këme, do ɓëte rëmbënëgu këɓi ogelemba ok ŝeɓ këni. ⁴⁷W̃ëka këmo: “Endënaw̃ end noỹo wa hi këƴ?” Yaka ko: “Aɓiw̃ ar Betuwel hi këme! Faba iram, asëñiw̃ ar Naxor hi ko, itoŝan ind rëw̃ këŋo Milëka iŋ.” Wëno ataŋ ɓakëra gë amocën aŋ, do gë ɓëŋwën ɓëŋ gër onëxar. ⁴⁸Axwën Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo Abëraxam, axwën aram an, w̃ëlaw ke sëw̃ wëno ar ocal od asoxari ar asëñiw̃ ar axwën aram an. Mëŋ ŝëxwëndër këɓo gë endënaw̃ end aɓinëm ar axwën aram eŋ. Ata ga rëngw këme, foxi këme gër lëngw ir Axwën Kaxanu, ŝëkwa këmo. ⁴⁹Awa gërëgako angëmëne kwël lëkaya kën do aɓayeli ɓayeli këŋun aminëmëra and gë axwën aram aŋ, peline. Angëmëne ax gi ex na mondako, ɓëte peline me gi gë enang nang.»

⁵⁰Ata Labaŋ do gë Betuwel yaka këni: «Endeƴ eŋo gër Axwën Kaxanu xaniwëk, ɓiyi ami kor na mi de aw̃a w̃a këmi ba ami ma ex na. ⁵¹Nëkoɗo Rebeka, meɗëlo en ƴe. Gilexo alindaw̃ ar asëñiw̃ ar axwën areƴ an, ang re ko Axwën Kaxanu ak.»

⁵²Xaɗëp ir Abëraxam in ga wël ko eŋo, foxi ko, gër lëngw ir Axwën Kaxanu, eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. ⁵³Yëpëtëgu ko oỹënga or eñaŋënan or koɗi, gë or kaŋe, do gë ɓanjëm, yëlëra këŋo Rebeka. Yëlëra këɓi ɓëte ɓeɓëxëɓënaxik aɓinëm ar Rebeka do gë nëm irexëm.

End eñër ed Rebeka eŋ

⁵⁴Ga xucak eŋo, xaɗëp ir Abëraxam in do gë ɓër laŋëtagu baŋo ɓën ƴambëra këni, ŝeɓëra këni, ata lakira këni. Ga xeyëk, and nëngëtara këni aŋ, xaɗëp in re ko: «Teɓine ngwa me ɓaka gër axwën aram.» ⁵⁵Yaka këno aɓaỹe ar endënaw̃ do gë nëm: «Ɓayileɓo wa pere endënaw̃ eŋ ɓakeƴ epëxw, do gwëre ngwa en ƴeɗ.» ⁵⁶Yaka këɓi: «Kërene cac na ɗe gayikako Axwën Kaxanu rik ye ke fëña iram in. Teɓine me maỹi gër axwën aram.» ⁵⁷Yaka këno: «Macënëŋone endënaw̃ eŋ enëŋo mëkaye er yëla ko in.» ⁵⁸Awa ga w̃ac këno Rebeka, w̃ëka këno: «Ỹandi ki nde en ƴe gë ala ajo?» Yaka ko: «Iyo aỹandi ỹandi ke.» ⁵⁹Ata w̃a këni enëɓi teɓ eni ƴe gë Rebeka, ar ekun edeɓën an, mëŋ do gë xaɗëp isoxari irexëm in. Kwël sëfër këni gë xaɗëp ir Abëraxam in do gë ɓër laŋëtaw baŋo ɓën. ⁶⁰Ɗamana eni ƴexën, ŝalen këno Rebeka mondako:

«Wëj aɓaỹe areɓi an,

oɓaŝ oreƴ ol gilexëni owëli owëli!

Ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën

kwënindëlexëni ɓangol ɓand ɓërangoỹëra andeɓën ɓaŋ!»

⁶¹Rebeka do gë okaɗëp otoxari odexëm ok ga ỹëpara këni ƴaŋ gër ogelemba, kwël sëfa këno asoŝan an. Xaɗëp ijo, mondako w̃ëla baŋo Rebeka.

⁶²Amëd aŋo, rëfa baxo Isak ga hiw ko gër andu and bani w̃acënd Laxahi Rohi gayik gand ladawe ir Negeb lëg baxo. ⁶³Genëka, Isak ŝan ko exo nëkonaraw gër apuỹ. Ga rënëta ko, wat këɓi ogelemba ga këni ƴow endexëm eŋ. ⁶⁴Ata Rebeka ga rënëta ko, wat këŋo Isak. Ga raɗ ko, feda ko gër gelemba, ⁶⁵do w̃ëka këŋo xaɗëp ir Abëraxam in: «Noỹo ex wa asoŝan ar gër apuỹ ar këɓo xacagund ajo?» Yaka ko xaɗëp in: «Axwën aram Isak ex.» Ata Rebeka laɓaya ko anjëm and baxo laɓayarand aŋ. ⁶⁶And fed këni aŋ, xaɗëp in sëfëtandëra këŋo Isak ɗek er riw baxo in. ⁶⁷Na ex Isak h̃ateli këŋo Rebeka gër aner and Sara, nëm irexëm. Mondako xana baŋo Rebeka, do mëŋ hi ko alindaw̃ ar h̃an këŋo. Mondako fuŋara baŋo end nëm ir seɓëta baŋo eŋ.

End ecës ed Abëraxam eŋ

¹Ga xucak eŋo, Abëraxam ỹër këŋo ɓëte asoxari ar bano w̃acënd Ketura. ²Rëw̃ën këŋo ɓëtoŝan ɓëŋo: Simëraŋ, gë Yokëŝaŋ, gë Medan, gë Majaŋ, gë Yiŝëbak do gë Ŝuwa. ³Yokëŝaŋ rëw̃ këɓi Saba do gë Dedan. Ɓosëñiw̃ ɓor Dedaŋ exëni: andëw̃ëra and Aŝur aŋ, gë and Letuŝ aŋ, do gë and Lewum aŋ. ⁴Ɓosëñiw̃ ɓor Majaŋ exëni: Efa, gë Efer, gë Anok, gë Abida, do gë Elëdaha. Ɓën ɗek ex andëw̃ëra and Ketura aŋ.

⁵Abëraxam yëlëra këŋo asëñiw̃ Isak ɗek ɓeɓër xwën baxo ɓën. ⁶End ɓosëñiw̃ ɓor rëw̃ën bano ɓësoxari ɓër ỹëpa bani aỹëpa fo ɓën cëŋ, Abëraxam yëlëra këɓi ɓeɓërëmar do fel këɓi eni eno ŋaw̃ëta asëñiw̃ Isak. Ata ɓën ƴe këni apën-eñan.

⁷Abëraxam er sëk baŋo, ɓëniy këme gë ofëxw ocongoxi gë ɓënjo. ⁸And ŝës ko aŋ, moped fed baŋo oxar or gë onënga ol, ɗamana ɓaraxën këni gë ɓëxarëk ɓërexëm ɓër ŝësëk elod anëka fo ɓën. ⁹Ɓosëñiw̃, Isak do gë Isëmayel, w̃ëxëta këno gër oxel or Makëpela, mopaɓër gë Mamëre, gër oŝënga or Efëroŋ, asëñiw̃ ar Tësohar, arandëw̃ëra and Het an. ¹⁰Oŝënga olo yëc baxo Abëraxam gër ɓërandëw̃ëra and Het. Fën w̃ëxëta kënëɓi mëŋ do gë alindaw̃ Sara. ¹¹Kaxanu yël këŋo mbaŋ oɓetak ol Isak, asëñiw̃ ar Abëraxam, and ŝës ko sëm aŋ. Amëd aŋo lëg baxo Isak ler gër andu and Laxahi Rohi.

End andëw̃ëra and Isëmayel eŋ

¹²Mondako ex andëw̃ëra and Isëmayel aŋ, asëñiw̃ ar Abëraxam an, itoŝan ind rëw̃ këno gë Agar, xaɗëp isoxari iɓ Misëra ir Sara iŋ. ¹³Mondako ex omac od ɓosëñiw̃ ɓor Isëmayel ok, ang sëfër këni gër acël andeɓën ak: Nebayot itoŝan iñanar ind Isëmayel iŋ, gë Kedar, gë Adëbehel, gë Mibësam, ¹⁴gë Miŝëma, gë Duma, gë Masa, ¹⁵gë Xadad, gë Tema, gë Yetur, gë Nafiŝ, do gë Kedëma. ¹⁶Ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Isëmayel, gë omac odeɓën ok, gë ɓëngol ɓëndeɓën ɓëŋ, do gë ɓakwëndaya ɓandeɓën ɓaŋ: ɓemun epëxw gë ɓeki, enëng gë enëng. ¹⁷Isëmayel ga liya ko ɓëniy keme gë ofëxw osas gë ɓënjongëɓëki, ŝës ko. Ata ɓar këni gë ɓëxarëk ɓërexëm ɓër ŝësëk elo anëka fo ɓën. ¹⁸Ɓërandëw̃ëra and Isëmayel ɓën lëgëra këni, elod gër ebar ed Afila, xali gër ed Ŝur. Ebar elo faɓërëk gë ed Misëra el, gand ed Asiri. Mondako lëgëra bani ɓërandëw̃ëra and Isëmayel ɓën mopaɓër gë ɗek ɓër aminëmëra andeɓën ɓën.

End Esawu gë Yakob eŋ

¹⁹Mondako ex andëw̃ëra and Isak, asëñiw̃ ar Abëraxam aŋ. Abëraxam rëw̃ këŋo Isak. ²⁰And sëk këŋo Isak ɓëniy ofëxw onax aŋ, ỹër këŋo Rebeka, aɓiw̃ ar Betuwel, aɓaỹe ar Labaŋ. Sëm ireɓën ebax Betuwel, arandëw̃ëra and Aram an, do lëg baxo gër ebar ed Padaŋ-Aram. ²¹Isak aŝalendëra baŋo ŝalendërand alindaw̃ gër Axwën Kaxanu gayik abaxo rëw̃ na. Ata Axwën Kaxanu yakali këŋo cale indexëm iŋ. Rebeka, alindaw̃, hi ko gë acël. ²²Ɓëtox ɓëŋ këni h̃ëƴërënd gër acël and nëm ireɓën. Ata nëm ireɓën ko yëlarand ba në end ine këŋo hixënënd mondako. Ƴe ko eŋo mëka Axwën Kaxanu. ²³Axwën Kaxanu yaka këŋo:

«Ɓenëng ɓeki hi këni gër acël andeƴ,

ɓandëw̃ëra ɓaki kë ŝapër

and këni ŝanëgu gër acël andeƴ aŋ.

Andëw̃ëra akinëm këŋo xuca ojaw̃ ok añanar aŋ,

do andëw̃ëra and aɓejanak aŋ kë wëña and axarënak aŋ.»

²⁴And h̃atëk orëw̃ aŋ, watik mëne ɓëŝa dëŋ ex gër acël and Rebeka. ²⁵Yatir orëw̃, iñanar iŋ ŝanëgu ko eman eŋ yer omban fo, ang acuɗ and anar fo. W̃ac këno Esawu, mëne ngëŋ «Yer Omban». ²⁶Ŝanëgu ko aɓinëm, ga sëraw ko etak ed Esawu el. W̃ac këno Yakob, mëne ngëŋ «Afërëcët». Isak anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw ocongeɓat and rëw̃ kënëɓi aŋ.

²⁷Oɗëmëta ok raf këni. Esawu hi ko kamara isëm, ar gër apuỹ. Yakob mëŋ cëŋ hi ko, anambik, ar kë ɓayirand gër ɓaner. ²⁸Isak xwël këŋo Esawu gayik anëngan baŋo nënganënd end ow̃acar or baɓi law̃ëgund eŋ. Rebeka mëŋ, xwël këŋo Yakob.

²⁹Akey amat, Yakob ko ŝemërand. Ata h̃atëgu ko Esawu ga hiw ko gër apuỹ, aloxo ɗek. ³⁰Esawu re ko: «Yakob, këla dëtënële wa me ƴamb ecemar ed warëgeƴan ed këƴ ŝemand elo, (Iyo ecemar ed warëgeƴan elo) gayikwa ɗek loxo këme.» Mëŋ nëngwëtaxën këno Esawu «Edom», mëne ngëŋ «Warëgeƴan». ³¹Yaka këŋo Yakob: «Nëmbëre pere gë oxarënak oreƴ ol25.31 Gër ɓërandëw̃ëra and Abëraxam, itoŝan ind xarënak iŋ bax ŝotënd oŝet oxi gër napul ir këɓi seɓëtan sëm ireɓi in..» ³²Yaka ko Esawu: «Wëno ar kërex cës ajo nde, inew̃a ke feca oxarënak olo?» ³³Ata re ko Yakob: «Yaŝarël pere.» Esawu yaŝar ko. Esawu, mondako nëmb baŋo Yakob, oxarënak orexëm ol. ³⁴Ata Yakob rëtën këŋo Esawu ecemar ed gë oŝoɗ el, do gë mburu iŋ. Esawu ƴambëra ko, ŝeɓëra ko, do kwël xani ko ƴe ko. Ata Esawu mondako ƴepën baxo oxarënak orexëm ol.

End Isak do gë Abimelek eŋ

¹Ga niyitarak, h̃atëguk enjo gër ebar ed Kanahaŋ, nëmëc enjo end hi bax amëd and hi baxo Abëraxam eŋ. Ata Isak ƴe ko exo ñëpax gër Gerar, ebar ed Abimelek, emun end Ofilisëteŋ el. ²Axwën Kaxanu ga ŝanaxën këŋo, re ko: «Ñëpal gër ebar ed këmi fënëtan, këreƴ cëlaɗ na gër Misëra. ³Ɗëgiɗ gër ebar elo ang aliyer fo. Wëno gë wëj këme hi, do ayël këmi yël oɓetak oram ol. Gayikwa wëj do gë ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën yël këmun ɗek owar oŋo. Mondako këme h̃ata er yaŝar këme arin këmo rin sorix Abëraxam in. ⁴Aŝënan këmëni ŝanën ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën ang ow̃al or gër orën fo. Do ɗek owar oŋo këmëni yël. Do ɗek ɓenëng ɓend gër ebar ɓeŋ kë ɓeta paɓ gë andëw̃ëra andeƴ aŋ. ⁵Gayikwa Abëraxam aɓaxët baxe ɓaxëtënd, do asëf baxo sëfënd ɓapela ɓaŋ do gë ɓacariya ɓandam ɓaŋ.» ⁶Ata Isak rëfa ko gër ebar ed Gerar.

⁷Ɓësoŝan ɓër lëg bax gër ebar elo ɓën këno w̃ëkarand end alindaw̃ eŋ. Er baɓi yakand: «Aɓaỹe iram ex». Ayëda baxo yëdand exo de: «Asoxari aram ex», këdi këno law̃ ɓësoŝan ɓër ebar elo ɓën në end Rebeka, gayik mbaŋ ye baxo. ⁸Ata Isak nëka ko mbaŋ na gër ebar elo. Akey amat Abimelek, emun end Ofilisëteŋ eŋ, ko ƴëkwand gër fonetër, wat këɓi Isak gë Rebeka, alindaw̃, ga këni nëxira. ⁹Abimelek w̃ac këŋo Isak do re ko: «Awa ajo asoxari areƴ nde ex! Mondake cëŋ rexën këƴ: “Aɓaỹe iram exo!”» Yaka ko Isak: «Wëno mondako yeƴan bame, ga bame yëland mëne alaw̃ këne law̃ në endexëm.» ¹⁰Ata re ko ɓëte Abimelek: «Ine ex end ri këƴëɓo eŋo? Tëkër fo ɓayi bax asoŝan ar gër ɓulunda iram eni ɗaki gë asoxari areƴ an. Wëj lënanëdoɓo eñëŋënax eŋo!» ¹¹Ata Abimelek yël këɓi acariya aŋo ɗek ɓulunda in: «Ar këŋo sëka asoŝan ajo, ba alindaw̃, ar eɗaw̃ ex.»

¹²Ga xucak eŋo, Isak ỹandëra ko na gër ebar elo, ŝotëra ko ɗëm aniy aŋo. Axwën Kaxanu yël baŋo oɓetak ol. ¹³Ata Isak ŝotëra ko. Napul irexëm in kwël dëŋ bax ỹëmbërënd xali hi ko ar gë napul isëm. ¹⁴Aŝot ŝot baxo okece od oɓeci do gë opeỹ, gë okece od oxeƴ, do gë okaɗëp odanjëm. Ata Ofilisëteŋ ok ỹana këni këɓi ƴakëraxind endexëm eŋ.

End eter ed Isak do gë Abimelek eŋ

¹⁵Ɗek ɓandu ɓand nac bani angwën and hi baxo Abëraxam, sëm ir Isak ɓaŋ, lëmëra gë obar bani Ofilisëteŋ ok. ¹⁶Ata Abimelek fel këŋo Isak: «Canël ebar edeɓi el, gayikwa mbaŋ xuca këƴëɓo ojaw̃ ok.» ¹⁷Isak ƴe ko ŝëxwayax ko gër epesa ed Gerar, do lëgëx ko fën. ¹⁸Ata Isak lëmëtëra ko ɓandu ɓand nac baxo Sëm Abëraxam ɓaŋ, and ɓayi baxo mopër aŋ. Ofilisëteŋ ok lëmëra bax, and ŝës ko Abëraxam aŋ. Ang w̃acëra baxo sëm ɓandu ɓaŋo ak w̃acëra baxo mëŋ ɓëte.

¹⁹Akey amat, okaɗëp od Isak ok bax nacënd ɓëte andu gër epesa. Sëkën këni añësa and gë men ond mbaŋ. ²⁰Ɓarikan ɓëxaɗac ɓër gër ebar ed Gerar ɓën sakëreli kënëɓi ɓëxaɗac ɓër Isak ɓën. Er bani rend: «Ɓiyi xwënëk men oŋo!» Ata Isak w̃ac ko andu aŋo «Esek», mëne ngëŋ «Atakëra» gayik asakëreli sakëreli bano në end andu aŋo. ²¹Okaɗëp od Isak ok nac këni ɓëte andu acëxe, sakëreli kënëɓi gaŝëxe. Isak w̃ac ko andu aŋo «Sitëna», mëne ngëŋ «Ekandër». ²²Ata Isak ga xani ko na, rëfa ko, do nacëx ko andu acëxe, and ala aŋo takëreli bana. W̃ac ko andu aŋo «Rexobot», mëne ngëŋ «Wur iỹangax». Gayikwa are re baxo: «Gërëgako Axwën Kaxanu anëka xwët këɓo gër ed këne xëñe. Axor këne xore ene cotëraye gër ebar elo.»

²³Isak ga xani ko na, rëfa ko kwël ƴaŋ ƴaŋ, end Berëŝeba eŋ. ²⁴Ata Axwën Kaxanu ŝanayaxën këŋo gëmëɗ ijo, do re ko: «Wëno ex Kaxanu, ar yata këŋo sorix Abëraxam an. Gë wëj hik këme, këreƴ yëdarand na. Wëno ki yël oɓetak ol, do me cënan andëw̃ëra andeƴ aŋ në end Abëraxam, ariyenin aram eŋ». ²⁵Ata Isak ri ko na angëɓ, do ŝale këŋo Axwën Kaxanu. Na ri baxo ɓaner ɓandexëm ɓaŋ, do okaɗëp odexëm ok nac këni ɓëte andu.

²⁶Abimelek do gë Ahusat, alaŋëtaran arexëm an, do gë Pikol, alëngw ar ocoroɗa odexëm an, nëngaw këno Isak, ga xaniw këni gër ebar ed Gerar. ²⁷Ata w̃ëka këɓi Isak: «Inew̃a nëngaxënëgu këne xarak aŝus ŝus këne, do aw̃ayëgu w̃ayëgu këne gër ndewën?» ²⁸Yaka këni: «Ɓiyi aye wat këmi mëne Axwën Kaxanu gë wëj hi ko. Mëŋ ƴowaxënëgu këmi mi pel: Axara xara këmi, yatarëne eter wëj gë ɓiyi, eter ed këne yaŝare mëne afëɓ këne fëɓe. ²⁹Yaŝarël mëne wëj aƴëɓo mereli na, gayikwa ɓiyi eñëŋënax gematak ami dinanëgu ex na. Wayët enjekax fo rinëgu këmi, do seɓëgu këmi rëfaw këƴ gë aketëxeta fo. Gërëgako Axwën Kaxanu yël ki oɓetak ol.» ³⁰Ata Isak rin këɓi ñambëran, ƴambëra këni do ŝeɓëra këni. ³¹Ga xeyëk, mopëɗ, yatar këni eter el, do yaŝar këni ala kala. Isak seɓ këɓi, kwël ƴe këni gë aketëxeta fo.

³²Kwël yatijo fo ƴow bani okaɗëp od Isak ok, fel këno end andu and bani nacënd eŋ: «Anëka sëkën këmi men oŋ!» ³³Isak w̃ac ko andu aŋo «Ŝiba», mëne ngëŋ «Eyaŝar». Mëŋ w̃acaxën këni doro doro angol aŋ «Berëŝeba», mëne ngëŋ «Andu and gë Eyaŝar».

End eñër ed Esawu eŋ

³⁴Esawu ga sëk këŋo ɓëniy ofëxw onax, ỹër këɓi odënaw̃ oki od ɓërandëw̃ëra and Het: Yudit, aɓiw̃ ar Beri, do gë Basëmat, aɓiw̃ Eloŋ. ³⁵Ɓarikan Isak do gë Rebeka mokoỹ bani xoỹënd end ɓësoxari ɓëjo eŋ.

End Yakob do gë Esawu eŋ

¹Amëd aŋo, Isak mbaŋ xar baxo, ɓangës ɓandexëm ɓaŋ aɓaŝëta ɓaŝëta bax: ax bo bana ga ko watëra. Akey amat, ga w̃ac këŋo Esawu, itox ikarëk indexëm iŋ, re ko: «Asëñiw̃ën!» Mëŋ yaka ko: «Woy!» ²Re ko ɓëte Isak: «Wëno anëka xar këme, do ame nang ex na yatir këme ŝës. ³Gërëgako, axara xara këmi meɗël oỹënga or onëxa oŋ, amote andeƴ aŋ, gë atumb andeƴ aŋ, do el gër apuỹ eƴe ɗaw̃ënëgu emacar. ⁴Cëɗënëguye ỹas eŋ ex nënga, ang h̃an këme ak. Do mëlanëguye me ƴak, mi karanaxën oɓetak ol ɗamana me cës.» ⁵Xarak, and baŋo felërand Isak mondako asëñiw̃ Esawu aŋ, Rebeka awël wël baŋo. Esawu ƴe ko ngwa gër apuỹ exo nëxaraw, do eŋo ɗaw̃ëgu emacar end këŋo w̃ëlagu eŋ.

⁶Ata Rebeka fel këŋo asëñiw̃ Yakob: «Awël wël këmo sorix ga këŋo fel aɓinëx Esawu: ⁷“Mëlanëguye emacar, cëɗënëguye ỹas eŋ ex nënga ang h̃an këme ak, me ƴak, do mi karanaxën oɓetak ol gër Axwën Kaxanu ɗamana me cës.” ⁸Gërëgako asëñiw̃ën, ɓaxëtële mi pel er këƴ ri in. ⁹Këla ƴel gër eciỹi eƴe yeɓënëgu ɓëpërac ɓënd ŝenene ɓëki. Wëno këŋo ŝëɗën sorix ỹas eŋ ex nënga ang h̃an ko ak. ¹⁰Wëj këŋo w̃ëlan sorix exo ƴak, exi karanaxën oɓetak ol ɗamana exo cës.» ¹¹Ata Yakob yaka këŋo nëm Rebeka: «Aɓaỹe Esawu yer omban fo ga hi ko wa, xarak eman endam eŋ garëgar ex. ¹²Ɓamat faba alëkëra ke lëkëra, do exo wata mëne në eyifa emo. Eñëŋënax wa ke xaran, ax gi ex na oɓetak.» ¹³Re ko nëm Rebeka: «Eñëŋënax eŋo wëcaniɗëlexe wëno, asëñiw̃ën! Awël nde, ƴel eƴe yeɓënëgu ɓëpërac ɓëŋ.» ¹⁴Ata Yakob ƴe ko yeɓëgu këɓi ɓëpërac ɓëŋ, do w̃ëlaw këɓi gër nëm. Nëm ŝëɗ ko ỹas ereɓën eŋ, nëngak ang h̃an ko Isak ak.

¹⁵Ata Rebeka w̃eɗ ko ɓacuɗ ɓand Esawu, ŝambenjar ixarëk irexëm ɓaŋ, ɓand xurik ex ye gër iciw̃ ɓaŋ, do ŝuɗëra këŋo Yakob, ŝambenjar iɓeja irexëm in. ¹⁶W̃eɗ ko ɓanar ɓand ɓëpërac ɓaŋ, ŝerira këŋo ed onëxar el, do gër egëla ed garëgar ed asëñiw̃ Yakob. ¹⁷Fëxwën këŋo asëñiw̃ Yakob ỹas er ŝëɗ baxo xali nëngak eŋ, do gë amburu aŋ, eŋo mëlan Isak.

¹⁸Ata Yakob ga h̃at ko gër sëm, w̃ac këŋo: «Faba!» Yaka ko mëŋ: «Woy! Wëj noỹo ex wa asëñiw̃ën?» ¹⁹Yaka ko Yakob: «Wëno Esawu, itox iñanar indeƴ iŋ ex. Er fel baƴe in ri këme. Axara xara këmi, kanil eƴ ñëpa. Ƴakëral ỹas er emacar end law̃ënëgu këmi eŋ, eƴe karanaxën oɓetak ol.» ²⁰Isak fel këŋo asëñiw̃: «Ata aỹand aỹand ŝotëgu këƴo ɗe asëñiw̃ën!» Yaka ko Yakob: «Axwën Kaxanu, ar yata ki an, fangacëgu këŋo gër lëngw iram.» ²¹Isak fel këŋo ɓëte Yakob: «Axara xara këmi, tëkawëye tan mi ɗëkëra asëñiw̃ën, me nangaxën aye mëne wëj asëñiw̃ën Esawu dëŋ ex!» ²²Yakob sëka këŋo sëm Isak, do mëŋ ga lëkëra këŋo, re ko: «Oniw̃ ol or Yakob ol ex, ɓarikan onëxar oŋ, or Esawu ex.» ²³Ata aŋo kwita ex na gayik onëxar oŋ yer omban fo bax ang or aɓinëm Esawu fo. Ata xarandëra këŋo na oɓetak ol.

²⁴Isak re ko: «Wëj dëŋ nde ex asëñiw̃ën Esawu?» Yaka ko Yakob: «Iyo wëno dëŋ ex.» ²⁵Re ko ɓëte Isak: «Dinëguye tan, me ƴamb ỹas er emacar end law̃ënëgu këƴe wëj asëñiwën eŋ, mi karanaxën oɓetak ol.» Ata Yakob rin këŋo, do ƴambëra ko. W̃ëlanëgu këŋo ngoƴ iŋ, ŝeɓëra ko. ²⁶Ata sëm Isak re ko: «Tëkawëye, axara xara këmi, megale, asëñiw̃ën!» ²⁷Yakob sëka këŋo sëm do w̃ega këŋo. Isak wëran këŋo otëñer ond ɓanjëm ɓandexëm oŋ. Ata xaran këŋo oɓetak ol mondako:

«Oko otëñer ond asëñiw̃ën oŋ,

er ex ang otëñer ond oŝënga

or gë oɓetak or Axwën Kaxanu fo.

²⁸Kaxanu yëlëlexi,

aŝëɓer ir kë fedawënd gër orën in,

do gë napul ir gër ebar in,

bële ir mbaŋ, do gë ngoƴ ind mbaŋ!

²⁹Ɓenëng ɓend ɓela këƴëɓi ỹana eƴëɓi bëñand, do ɓën eni diyeninënd,

ɓenëng kë ỹana ex poxind gër lëngw ireƴ!

Gil alëngw ar ɓoɓinëx an,

oɓaŝ or norix ol poxindëlexëni gër lëngw ireƴ!

Kataleŋo ar ki xarend an,

ɓetalexo ar ki xaranënd oɓetak an!»

³⁰Isak anëka h̃ata baxo ekaran ed oɓetak Yakob el, do Yakob eceɗ-eceɗ ŝapër bani gë sëm. H̃atëgu ko ngwa aɓinëm Esawu, ga hiw ko gër onëxa. ³¹Mëŋ ɓëte ŝëɗëra ko ỹas eŋ xali nëngak, do w̃ëlanëgu këŋo sëm. Fel këŋo sëm: «Faba kanil eƴ ƴak ỹas er emacar end law̃ënëgu këmi eŋ, eƴe karanaxën oɓetak ol, wëno asëñix!» ³²Yaka ko sëm Isak: «Wëj noỹo ex wa?» Yaka ko Esawu: «Wëno Esawu ex, itoŝan ikarënak indeƴ iŋ!» ³³Ata Isak këŋo rëgënënd mbaŋ. Re ko: «Noỹo cëŋ nëxaw këŋo emacar eŋ do w̃ëlanëgu ke ỹas eŋ? Wëno anëka ƴambëra këme, ɗamana eƴ ŋataxënëgu. Anëka xaran këmo oɓetak ol, do mëŋ ɓetak!»

³⁴And wël ko Esawu eyeƴan ed sëm aŋ, songët ko ga ƴambën këŋo mbaŋ gër emëkw. Fel këŋo sëm: «Wëno ɓëte karanële wa axaran oɓetak ol, faba!» ³⁵Yaka ko sëm: «Aɓinëx wa ƴowëk gë njifa, do w̃eɗ ko oɓetak oreƴ ol.» ³⁶Esawu re ko: «Ba gayik Yakob këno w̃acënd nde naŋëtaxën ke ɓakëlëbëd ɓaki? Mëŋ xan ke oxarënak oram ol, do doro xan ke ɓëte oɓetak oram ol!» Ɓaŝ ko Esawu: «Oɓetak aƴe penan ex na nde?» ³⁷Isak yaka këŋo Esawu: «Wëno anëka ri këmo alëngw areƴ, do anëka yël këmo ɗek ɓoɓinëm eni gi okaɗëp odexëm. Ɓëte anëka ri këmo ar kë ỹana ex cotërand mbaŋ bële do gë ngoƴ: awa ine këme xor mi din asëñiw̃ën?» ³⁸Esawu w̃ëka këŋo sëm: «Oɓetak olo fo nde ŝot baƴ, faba? Wëno ɓëte karanële wa axaran oɓetak ol, faba!» Ata Esawu ko sesënd. ³⁹Sëm Isak yaka këŋo:

«Wëj caw kën h̃awëtar gë napul ir gër ebar in,

do gë aŝëɓer ir kë fedawënd gër orën in,

aŝëɓer ir ƴaŋ in, caw kën h̃awëtar.

⁴⁰Wëj gë ojaw̃ od duxuma ireƴ ok

këƴ ỹana eƴ cotënd er këƴ liyaxën in,

do aɓinëx këƴ ỹana eƴo diyeninënd.

Ɓarikan ga këƴ ỹana eƴ ƴexërand ƴaƴa fo gër ed yo,

aŝana këƴ ŝana mbëña indexëm iŋ.»

End Yakob do gë Labaŋ eŋ

⁴¹Ga xucak eŋo, Esawu xoỹën këŋo mbaŋ Yakob në end oɓetak or xaran baŋo sëm ireɓën eŋ. Esawu are baxo rend: «Ɓakey ɓand oỹaw̃ or faba ɓaŋ ɗam ex. And kë xuca aŋ këmo law̃ aɓaỹe Yakob.» ⁴²Fel këno Rebeka eyeƴan ed Esawu, ŝambenjar ixarënak irexëm el. Ata Rebeka w̃ac këŋo Yakob, ŝambenjar iɓeja irexëm in, do fel këŋo: «Aɓinëx Esawu cëŋ aỹandi ỹandi këŋo exi ɗaw̃, exi maŝaxën. ⁴³Gërëgako asëñiw̃ën, ɓaxëtële: Ƴel eƴ ñafëx gër aɓaỹe Labaŋ, gër ebar ed Xaraŋ. ⁴⁴Ñëpax gër iciw̃ indexëm ɓëniy, xali aɓinëx eŋo koc oxoỹ orexëm ol. ⁴⁵And këŋo xoc oxoỹ or xoỹën ki aŋ, do exo kwëya end ri këƴëŋo eŋ, ata këmi w̃aỹiliwëɗ. Inew̃a ke nemëranaxën wën tak ɓëxi akey amat?»

⁴⁶Ga xucak eŋo, Rebeka fel këŋo Isak: «Wëno ax bo ex na ga ke ỹandind me ɗiya në end odënaw̃ od andëw̃ëra and Het oko! Angëmëne Yakob eŋo ñërëgu ɓëte endënaw̃ end gër ebar elo ro, inew̃a këme ɓayixën gër aniyan?»

¹Ata Isak w̃ac këŋo Yakob, ŝalen këŋo do fel këŋo mondako: «Këreƴëŋo ñërëɗ na ɗe asoxari Aɓëkanahaŋ. ²Ƴel gër ebar ed Padaŋ-Aram, gër ekun ed Betuwel, sëm ir norix. Fën këƴo ỹërëgu asoxari gër odënaw̃ od Labaŋ, aɓinëx ar norix.

³Kaxanu, mëŋ ar xorëk ɓeỹ ɗek an,

yëlëlexi oɓetak ol,

cënanëlexi, ñëmbënëleɓi oɓaŝ oreƴ ol,

do gil amara and ɓenëng ɓendanjëm!

⁴Kaxanu yëlëleŋun oɓetak or Abëraxam ol,

wëj do gë ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën,

eƴ kanaxën oxwën or ebar elo ro ol,

gër ed lëg këƴ ang aliyer fo elo,

ebar ed w̃eɗ ko Kaxanu

do yël këŋo Abëraxam elo.»

⁵Ata Isak mondako felëra baŋo Yakob exo ƴe gër ebar ed Padaŋ-Aram, gër Labaŋ, asëñiw̃ ar Betuwel, arandëw̃ëra and Aram, aɓinëm ar Rebeka, nëm ir Yakob do gë Esawu an.

End asoxari asasën ar Esawu eŋ

⁶Esawu wat ko mëne Isak, and baŋo xaranënd oɓetak Yakob aŋ, afel fel baŋo exo ƴe gër ebar ed Padaŋ-Aram, eŋo calaw asoxari. Ga këŋo xaran oɓetak ol mondako yeƴan baxo: «Këreƴëŋo ñërëɗ na asoxari Aɓëkanahaŋ.» ⁷Esawu wat ko mëne Yakob aw̃a w̃a baxo end nëm do gë sëm eŋ, mëŋ ƴexën baxo kwël gër ebar ed Padaŋ-Aram. ⁸Mondako wata baxo Esawu mëne sëm Isak axoỹën xoỹën baŋo në end ɓësoxari ɓërexëm, ɓër ebar ed Kanahaŋ eŋ. ⁹Ata ƴe ko gër Isëmayel, asëñiw̃ ar Abëraxam. Ỹërëgu këŋo Mahalat, aɓiw̃ ar Isëmayel, imaỹe itoxari ind Nebayot iŋ. Esawu w̃ëlaw këŋo, do ɓar këɓi gë ɓësoxari ɓërexëm ɓën.

End lakeli ir Yakob eŋ

¹⁰Yakob xani ko na gër Berëŝeba, ond gër ebar ed Xaraŋ oŋ. ¹¹H̃at ko gër ed këŋo xey gayikwa eñan eŋ anëka ŝëla bax. W̃eɗ ko ekaỹ, xwëtaxën ko gaf irexëm in, do kwël raŝ këŋo. ¹²Ata ga ko lakeli, wat ko: angwaŋ-gwaŋ ga xaƴ këni elod gër ebar xali gër orën. Wat këɓi omeleka od Kaxanu ok ga këni nëmëcër oko ƴaŋ-ƴaŋ, oko gëɗ-gëɗ. ¹³Wat këŋo ɓëte Axwën Kaxanu ga xwëŝa ko ƴaŋ do këŋo felënd: «Wëno ex Axwën Kaxanu, ar yata këɓi ejix Abëraxam, do gë Isak an. Ebar ed gër ed laki këƴ elo ayël këmun yël oxwën ol wëj do gë ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën. ¹⁴Ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën aỹëmb këni ỹëmb ang oŝeñi fo. Eɗëg edewën el aỹang kë ỹang gand apën-eñan, gand acëla-eñan, gand ambëng, do gand ambëtëɓ. Ɗek ɓenëng ɓend gër ngwëŋ ɓeŋ kë ŝot oɓetak ol paɓ gë wëj do gë andëw̃ëra andeƴ aŋ. ¹⁵Wëno gë wëj këme hi, gër ed këƴ ƴe yo, wëno anëkona këmi ỹana mi nëkonand. Do aɓakaliw këmi ɓakaliw gër ebar elo ro. Gayikwa ah̃ata këme h̃ata end këme rend eŋo, din ami teɓ na.»

¹⁶Yakob ga nëngëta ko, re ko: «Enimin Axwën Kaxanu, ro wa hi ko, do wëno ame nang bana!» ¹⁷Ga yëdara ko, re ko: «Awa gër ed hi këme ro mbaŋ ỹigënëk! Ro ex iciw̃ ind Kaxanu iŋ, ro ex ebët ed orën el!» ¹⁸Yakob ga xani ko mopëɗ gëɓër, w̃eɗ ko ekaỹ ed xwëtaxën baxo gaf el, rëɗ ko, do xoŝ ko ogu. ¹⁹W̃ac ko na gër ed xey baŋo: «Bet-El», xarak angol and ex ler na aŋ, Lus bani w̃acënd. ²⁰Ata Yakob ɓeƴa ko mondako: «Angëmëne Kaxanu gë wëno hi ko, angëmëne axaxa xaxa ke gër fëña iram, angëmëne ayël ke yëlënd eƴamb ƴamb in, do gë ɓanjëm ɓand këme ŝuɗa ɓaŋ, ²¹do angëmëne aye fo ɓakaw këme gër faba, ata Axwën an kë hi Kaxanu, ar yata ke an.» ²²«Ekaỹ ed rëɗ këme elo kë hiɗ aciw̃ and Kaxanu aŋ. Do gër ɓeɓër ke yël yo, aw̃eɗën këmo ỹana me meɗënënd dim in.»

End Yakob gër Haraŋ eŋ

¹Yakob ga fakët ko oñe oŋ, faɓ ko gand ebar ed apën-eñan. ²Sëk ko andu gër apuỹ. Wat këɓi ɓëmëxwër ɓëtas ɓënd oɓeci, do gë opeỹ ga seyëtara këni jeƴ gër andu gayik na banëɓi ŝeɓënënd. Gë angaỹ atëm bani sëndënd andu aŋo. ³Ɓëxaɗac ɓën, and kënëɓi ɓar ɗek ɓenga ɓend oyel aŋ fo bani sëndëtënd andu aŋ enëɓi dëmbënaxën men oŋ. Ɓëte and këni ŝeɓ ɗek oyel aŋ fo bani sëndënd gaŝëxe. ⁴Ata Yakob w̃ëka këɓi ɓëxaɗac ɓën: «Ɓëmaỹe wën ɓër feye wa hi kën?» Yaka këni: «Ɓiyi ɓër gër Xaraŋ hi këmi.» ⁵W̃ëka këɓi ɓëte: «Anang nde nang këno Labaŋ, ejiw̃ ed Naxor?» Yaka këni: «Iyo anang nang këmo.» ⁶Re ko: «Mocan nde ɓayi ko wa?» Yaka këni: «Mocan ɓayi ko! Nëkoɗo wa ado aɓiw̃ Raŝel ga ko h̃atëgund gë oɓeci orexëm ol.» ⁷Re ko ɓëte Yakob: «Ƴaŋ ɓayik eñan eŋ, ax ŋat ex na eɓar ed oyel el. Ceɓëninëɓi oɓeci ol do gë opeỹ ok, do enëɓi ɓakalixën gër ondës eni ɓaŝaraw.» ⁸Yaka këni: «Ami kor na mi di eŋo. And këmëni ɓar ɗek ɓenga ɓend oɓeci do gë opeỹ aŋ fo këmi sëndëtënd andu aŋ, amëd aŋo fo këmëni ŝeɓënënd.»

⁹Ata ga këni yeƴan mondako fo ɓayi bani, ga h̃atëgu ko Raŝel gë oɓeci or sëm ol, mëŋ axaɗac isoxari ebaxo. ¹⁰Yakob watër këni gë Raŝel, endënaw̃ end aỹiw̃ Labaŋ, and h̃atëgu ko na gë oyel or Labaŋ aŋ. Yakob sëka ko andu aŋ do sëndët ko angaỹ aŋ. Rëmbën këɓi oyel or aỹiw̃ Labaŋ ol. ¹¹Yakob, ga w̃ega këŋo Raŝel, fulët këŋo otes. ¹²Fel këŋo mëne ar nëng ir sëm exo, do asëñiw̃ ar Rebeka. Ata Raŝel hër ko felëgu këŋo sëm. ¹³Sam ga wël ko Labaŋ mëne Yakob, asëñiw̃ ar imaỹe itoxari indexëm iŋ h̃atëguk, hërëgu ko eŋo kaca, ata w̃ega këŋo bëxiɓ. H̃ateli këŋo gër iciw̃, do Yakob sëfëtandëra këŋo ɗek. ¹⁴Ata Labaŋ fel këŋo: «Wëj ata enimin ŝapar iram dëŋ eƴ.» Yakob ỹëpa ko facaw̃ na gër iciw̃ ind Labaŋ.

End eñër ed Yakob eŋ

¹⁵Akey amat, Labaŋ fel këŋo Yakob: «Ax ñap ex na eƴe diyeninënd ariyenin fo gayik aỹu eƴ. Pelële ba ine kë hi acosa andeƴ aŋ.» ¹⁶Xarak, Labaŋ odënaw̃ oki ŝot baɓi: ekarënak eŋ Leya, do emeja eŋ Raŝel. ¹⁷Ɓangës ɓand Leya ɓaŋ anambi nambi bax, ɓarikan Raŝel, monje ye baxo. ¹⁸Awa Yakob ga h̃an baŋo anëka Raŝel, yaka këŋo Labaŋ: «Ɓëniy ɓënjongëɓëki këmi riyenin në end napul ir Raŝel, endënaw̃ emejanak endeƴ eŋ.» ¹⁹Ata re ko Labaŋ: «Ɗek yek, wëj fecan ke mi yël gë mo yël aŝëxen, ɓayil gër ndam ro!» ²⁰Mondako riyeni baxo Yakob ɓëniy ɓënjongëɓëki eŋo ñëraxën Raŝel. Ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓëŋo er hi bax ang ɓakey ɓapënëfëne fo gayik axuri xuri bax ang h̃an këŋo Raŝel ak.

²¹Ga xucak ɓëniy ɓëŋo, Yakob fel këŋo Labaŋ: «Maŝële ngwa asoxari aram an, ga h̃ata këme ako ɓëniy ɓënd wëlër baxe mi diyenin ɓëŋ, anëka ỹandi ke mi ɓar angaw̃ amat!» ²²Ata Labaŋ felëra këɓi ɗek ɓëraketa ɓën, do ri ko ofëna or ekana ol. ²³Apenëka aŋ w̃eɗ këŋo Leya, endënaw̃ ekarënak endexëm eŋ, do w̃ëlan këŋo Yakob. Ga xana këŋo, ɓar këni angaw̃ amat. ²⁴Labaŋ w̃ëlali këŋo gër eñër, Silëpa, xaɗëp isoxari irexëm in hi ko xaɗëp ir aɓiw̃ Leya. ²⁵Ga xeyëk, Yakob wat ko mëne Leya ỹër këŋo. Ata w̃ëka këŋo Labaŋ: «Inew̃a rixën këƴe eŋo? Ax gi ex na nde në end Raŝel riyenin këmi? Inecëŋ yifaxën këƴe?» ²⁶Yaka ko Labaŋ: «Ax ỹap ex na gër ndeɓi ro eno ñërët endënaw̃ emejanak eŋ. ²⁷Ŋatayin gë Leya loxo ir ekana in, eƴo kanaxën ɓëte Raŝel. Ɓarikan afo eƴ di ɓëte gër ndam ro ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓëcëxe.»

²⁸Ata Yakob ri ko mondako, h̃ata këni loxo ir ekana in gë Leya. Labaŋ w̃aŝ këŋo aɓiw̃ Raŝel. ²⁹Labaŋ w̃ëlali këŋo gër eñër, Bila, xaɗëp isoxari irexëm in, hi ko xaɗëp ir Raŝel. ³⁰Yakob ɓar këni ɓëte angaw̃ amat gë Raŝel gayik mëŋ ex asoxari ar h̃an baŋo nëmëc Leya an. Riyeni ko ɓëte na gër Labaŋ ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓëcëxe.

End oɓaŝ or Yakob eŋ

³¹Axwën Kaxanu wat ko mëne Yakob aŋo ŋan ex na Leya ang h̃an këŋo Raŝel ak. Ri këŋo Leya asoxari ar kë rëw̃ënd, do Raŝel, asoxari aɓoroxok. ³²Leya hi ko gë acël. Rëw̃ këŋo itoŝan, w̃ac këŋo Ruben, mëne ngëŋ «Nëkoyino asëñiw̃ën». Gayikwa mondako baxo rend: «Axwën Kaxanu awat wat ko oŝëfën oram ol. Gërëgako ah̃an ke h̃an icën indam iŋ.» ³³Leya hi ko ɓëte gë acël, rëw̃ këŋo itoŝan. Re ko: «Axwën Kaxanu awël awël ko mëne icën indam iŋ axe ŋan ex na, ɓarikan yël ke ɓëte itoŝan iŋo ro.» Ata w̃ac këŋo Simewoŋ, mëne ngëŋ «Awël». ³⁴Hi ko ɓëte gë acël, rëw̃ këŋo ɓëte itoŝan. Re ko: «Dodo gërëgako, icën indam iŋ monëka ke lëka, gayikako ɓëtoŝan ɓëtas rëw̃ën këmo.» Mëŋ w̃acaxën këŋo Lewi, mëne ngëŋ «Alëka». ³⁵Hi ko ɓëte gë acël, rëw̃ këŋo itoŝan. Ata ŝëkwa këŋo Kaxanu mondako: «Aŋo cëŋ Axwën Kaxanu këmo ŝëkwa.» Mëŋ w̃acaxën këŋo Yuda, mëne ngëŋ «Aŝëkwa». Ata Leya seɓ ko orëw̃ ol.

¹Raŝel wat ko mëne itox aŋo dëw̃ën ex na Yakob, ƴakëraxi këŋo end aɓinëm Leya eŋ. Ata Raŝel fel këŋo Yakob: «Cotënële fa oɓaŝ, angëmëne ax gi ex na mondako aŝës këme ŝës!» ²Ata Yakob ga xoỹën këŋo Raŝel, re ko: «Ba wëno nde ex Kaxanu, mëŋ ar lëc ki oɓaŝ an?» ³Yaka ko Raŝel: «Awa nëkoɗo Bila, xaɗëp isoxari iram in, ɓarin angaw̃ amat exo dëw̃axën gër olëkëna oram. Paɓ gë mëŋ këme hi wëno ɓëte ar gë oɓaŝ!» ⁴Ata Raŝel mondako ỹërëndër baɓi Yakob do gë Bila, xaɗëp isoxari irexëm in. Yakob do gë Bila, ata ɓar këni angaw̃ amat. ⁵Bila hi ko gë acël, do rëw̃ën këŋo itoŝan Yakob. ⁶Ata re ko Raŝel: «Kaxanu w̃aŝan ke. Aɓaxët ɓaxët ke do yël ke itoŝan.» Mëŋ w̃acaxën baŋo asëñiw̃ Dan, mëne ngëŋ «Kiti». ⁷Bila, xaɗëp isoxari ir Raŝel in, hi ko ɓëte gë acël, do rëw̃ën këŋo Yakob itoŝan ikinëm. ⁸Re ko ɓëte Raŝel: «Mbaŋ xaxër këmi gë aɓaỹe Leya, do anëka xor këmo.» Raŝel w̃ac këŋo itoŝan iŋo Nefëtali, mëne ngëŋ «Okaxër».

⁹Leya ga wata ko mëne anëka seɓ ko orëw̃ ol, w̃eɗ këŋo Silëpa, xaɗëp isoxari irexëm in, do ỹërëndër këɓi gë Yakob. ¹⁰Silëpa, xaɗëp isoxari ir Leya in, rëw̃ën këŋo mëŋ ɓëte itoŝan Yakob. ¹¹Ata re ko Leya: «Oko oyekax olo!» Ata w̃ac këŋo Gad, mëne ngëŋ «Oyekax». ¹²Silëpa, xaɗëp isoxari ir Leya in, rëw̃ën këŋo ɓëte Yakob itoŝan ikinëm. ¹³Re ko ɓëte Leya: «Oko onënga oram olo! Odënaw̃ ok kë ỹana exe macënd asoxari ar gë onënga!» W̃ac këŋo itoŝan iŋo Aser, mëne ngëŋ «Onënga».

¹⁴Amëd and bani xanarand bële aŋ, Ruben ƴe ko gër oŝënga. Ga ŝanan ko andës and bani rind ɓëŝan ɓër ɓësoxari do këni w̃acënd mandëragor30.14 Odëw̃ërëw̃en od andës aŋo ok bani ƴambënd ɓësoxari ɓën eni cotaxën acël angëmëne ani dëw̃ënd na. aŋ, w̃ëlanëgu këŋo nëm Leya. Ata Raŝel fel këŋo Leya: «Cetële wa mandëragor ir w̃ëlanëgu ki asëñix in.» ¹⁵Yaka këŋo: «Axi gi ex na nde gwac ga xan këƴe icën indam iŋ, do ỹandi ki ɓëte mandëragor ir w̃ëlanëgu ke itox indam in.» Ata yaka ko Raŝel: «Awa doro gë wëj këŋun xey, end mandëragor ir asëñix eŋ.» ¹⁶Apenëka aŋ, Yakob ga xaniw ko gër apuỹ ko w̃aỹiwënd. Leya ga xaca këŋo, re ko: «Awa doro gë wëno këɓo xey ɗe. Ayëc yëc këmi gë mandëragor ir asëñiw̃ën in.» Ata gëmëɗ ijo, Yakob do gë Leya ɓar këni angaw̃ amat. ¹⁷Kaxanu ga yakali këŋo Leya, hi ko gë acël, do rëw̃ën këŋo Yakob itoŝan injoxën iŋ. ¹⁸Ata re ko Leya: «Kaxanu ŝos ke, wëno ar ỹërëndër këɓi icën indam iŋ gë xaɗëp isoxari iram an.» W̃ac këŋo itoŝan iŋo Isakar, mëne ngëŋ «Acosa». ¹⁹Leya hi ko ɓëte gë acël, rëw̃ën këŋo Yakob itoŝan injongimatën iŋ. ²⁰Ata re ko Leya: «Kaxanu fupa ke. Dodo aŋo cëŋ, icën indam iŋ afëɓ ke fëɓ, gayik ɓëtoŝan ɓënjongimat rëw̃ën këmo.» W̃ac këŋo itoŝan iŋo Sabuloŋ, mëne ngëŋ «Afëɓ». ²¹Ga xucak eŋo, Leya rëw̃ këŋo ɓëte itoxari do w̃ac këŋo Dina.

²²Kaxanu xwita këŋo Raŝel, do yakali këŋo cale iŋ. Ata Raŝel hi ko ar kë xor exo dëw̃. ²³Hi ko gë acël, do rëw̃ këŋo itoŝan. Ata re ko: «Kaxanu anëka rëxët ko oŝëfën oram ol.» ²⁴W̃ac këŋo itoŝan iŋo Yosef mëne ngëŋ «Aɓaŝa», ga baxo rend: «Axwën Kaxanu ɓaŝëlexe wa itox icëxe!»

End napul ir Yakob eŋ

²⁵And rëw̃ këŋo Raŝel Yosef aŋ, Yakob fel këŋo Labaŋ: «Teɓële ngwa me ƴe, me maỹi gër ndeɓi, gër ebar edam. ²⁶Maŝële ɓësoxari ɓëram ɓën, do gë oɓaŝ oram ol me ƴexën gayik në endeɓën riyenin këmi: wëj dëŋ anang nang këƴ ang riyenin këmi ak.» ²⁷Ata re ko Labaŋ: «Axara xara këmi ɓayil ro, wëj ex oyekax oram ol. Ɓangoc ɓandam ɓaŋ fel ke mëne Axwën Kaxanu në endeƴ yëlaxën ke oɓetak ol.» ²⁸Ɓaŝ ko ɓëte: «Deƴal ba ine kë hi acosa andeƴ aŋ, mi yëlaxënënd.» ²⁹Yaka ko Yakob: «Wëj dëŋ anang nang këƴ ang riyenin këmi ak, do ang ŝëna këni oyel oreƴ gër otaxan odam ak. ³⁰Gayikwa oyel ofënëpëne or ŝot baƴëɓi and h̃atëgu këme ol, mbaŋ ŝëna këni. Axwën Kaxanu yël ki oɓetak ol elod yatir wëñ këme gër yangana ireƴ ro. Gërëgako nand fe këme ri andiyen andam dëŋ?» ³¹W̃ëka ko Labaŋ: «Ine ỹapëk mi yël?» Yaka ko Yakob: «Ỹoweỹ aƴe yël na. Angëmëne aw̃a w̃a këƴ er këmi fel in, aɓakan këme ɓakan oxaɗac or oɓeci oreƴ do gë opeỹ odeƴ ol, axaɗac këmëni xaɗac. ³²Doro këme ƴe gër ed exëni ɗek oɓeci oreƴ ol do gë opeỹ odeƴ ok. Pitëlëɓi oɓeci or ỹër-ỹër ol do gë opeỹ od gë ɓambaren ok. Ɓën kë hi acosa andam aŋ. ³³Or ŝenene oram ol ecan kë ŝanaya, and këƴ ƴeli eƴ wat acosa andam aŋ. Emeci end këƴo sëk axo gi ex na ỹër-ỹër yo, areka reka këmo. Ɓëte ifeỹ ir këƴo sëk axo gi ex na gë ɓambaren yo, areka reka këmo.» ³⁴Labaŋ re ko: «Awa aw̃a w̃a këme er re këƴ in!»

³⁵Ata kwël yatijo fo, fit baɓi Yakob ɗek ɓapëlang ɓand ỹër-ỹër ɓaŋ, gë oɓeci onëm or ỹër-ỹër ol, gë ɗek oɓeci or gë ɓapeŝen ol, do gë ɗek opeỹ od gë ɓambaren ok. Seɓ këɓi gër otaxan od ɓosëñiw̃ enëɓi kaɗacërand pit. ³⁶H̃awëtali kënëɓi gë mëŋ Yakob në oñe ond ɓamëɗëna ɓatas. Yakob mëŋ këɓi xaɗacërand oɓeci ol do gë opeỹ od ɓayi baŋo Labaŋ ok.

³⁷Ata Yakob saw̃ëgu ko ɓënini ɓëcëkët ɓënd aces, gë ɓënd angërëŝa, do gë ɓënd anjang. Xopëtëra ko daɗët daɗët xali kë watind ɓëpeŝen ɓëpeŝen. ³⁸Ata ga xoƴ ko oƴand ok gër ed këni ŝeɓënd oɓeci, mar ɓayik wat-wat gër ogës od oɓeci or bax xerarënd gër eceɓ ed men. ³⁹Mondako bani xerarënd ler gër ɓënini ɓëŋo. Ata rëw̃ kënëɓi ɓëmeci ɓënd ỹër-ỹër, ɓënd gë ɓambaren, do gë ɓënd gë ɓapeŝen. ⁴⁰Opeỹ ok cëŋ, Yakob aŝapëreli ŝapëreli baɓi gë oɓeci ol. Do and këɓi ỹandi opeỹ onëm enëɓi kera aŋ fo baɓi sëkalind Yakob okondo od ỹër-ỹër ok, do gë od gë ɓambaren ok. Ata onëm ok rëw̃ kënëɓi ɓënoɓo ɓënd ỹër-ỹër do gë ɓënd gë ɓambaren. Mondako ɓaŝa baɓi Yakob ɓenga ɓend oyel or xwën këɓi ol, do abaɓi ɓar na gë oyel or Labaŋ ol. ⁴¹Ata Yakob, and këni xerarënd oyel oɓëtëk aŋ fo baxo xoƴënd ɓënini ɓënd xopëtëra baxo daɗët daɗët ɓëŋ, eni wataxënënd. ⁴²Ɓarikan and këni xerarënd oyel ofiŝëk aŋ, abaxo xoƴ na. Oyel ofiŝëk ol ɓayi këno Labaŋ, do oɓëtëk ol xwën këɓi Yakob.

End enaw̃a ed Yakob eŋ

⁴³Mondako ŝotëra baxo Yakob napul isëm xali hi ko ar gë opeỹ odanjëm, gë oɓeci oranjëm, gë ogelemba do gë opali odanjëm. Hi ko ɓëte axwën ar okaɗëp otoxari do gë otoŝan odanjëm.

¹Akey amat, Yakob wël këɓi oɓaŝ or Labaŋ ol ga këni re: «Yakob w̃eɗek ɗek ɓeɓër xwën baxo faba ireɓi ɓën. Gë ɓeɓër xwën baxo faba ireɓi ɓën ŝotëraxën ko ɗek napul ijo.» ²Yakob wata ko mëne Labaŋ ax bo ex na ga këŋo nëkon gë dëxas iyekax, ang gër ỹanar ak. ³Ata Axwën Kaxanu fel këŋo Yakob: «Maỹil ngëŋ gër ebar ed ɓëxarëk ɓëreƴ, gër ed rëw̃ këni. Wëno gë wëj këme hi.»

⁴Yakob w̃ac këɓi Raŝel do gë Leya sëkëx këno gër apuỹ, gër ed baɓi xaɗacërand oɓeci do gë opeỹ odexëm. ⁵Fel këɓi: «Wëno anëka wata këme mëne sorix irewën ax bo ex na ga ke nëkon gë dëxas iyekax, ang gër ỹanar ak. Ɓarikan Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo faba iram an, gë wëno hi ko. ⁶Anang nang kën wën dëŋ mëne mbaŋ riyenin këmo sorix irewën, gë oxor oram ol ɗek. ⁷Ɓarikan sorix axacërara xacërara këŋo exe ƴamba. Ɓakëlëbëd epëxw nëngwët ko acosa andam aŋ, ɓari Kaxanu aŋo teɓ ex na exe ƴambara. ⁸And re ko: “Oyel or gë ɓapeŝen do gë ɓambaren ol kë hi acosa andeƴ aŋ”, onëm ol ɗek kënëɓi rëw̃ënd ɓënoɓo ɓënd gë ɓapeŝen do gë ɓambaren. Ɓëte and re ko: “Oyel or ỹër-ỹër ol kë hi acosa andeƴ aŋ”, onëm ol ɗek kënëɓi rëw̃ënd ɓënoɓo ɓënd ỹër-ỹër. ⁹Kaxanu xan këŋo sorix irewën oyel orexëm ol, do yël ke wëno.

¹⁰«Awat wat bamëni gëmëɗ në lakeli oyel onëm ol, amëd and baɓi ỹandind enëɓi kera aŋ. Okondo ok kënëɓi xerand opeỹ onëm ok: oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. Opëlang ok kënëɓi xerand oɓeci onëm ol: oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. ¹¹Ata kwël gër lakeli fo w̃ac ke meleka ir Kaxanu in: “Yakob!” Yaka këmo: “Woy!” ¹²Re ko: “Këla, dënëtal eƴëɓi nëkon ɗek okondo od këɓi xerand opeỹ onëm ok, do gë opëlang od këɓi xerand oɓeci onëm ok. Er exëni oko od gë ɓapeŝen do gë ɓambaren, oko od ỹër-ỹër. Gayikwa awat wat këme ang ƴambara ki Labaŋ ak. ¹³Wëno ex Kaxanu, ar ŝalew këƴo gë eɓeƴa gër Bet-El, gër ed rëɗ këƴ ekaỹ do xoŝ këƴ ogu an. Gërëgako, canël ebar elo ro, eƴ maỹixën gër ebar ed gër ed rëw̃ këni.”»

¹⁴Raŝel do gë Leya yaka këno: «Ɓiyi cëŋ gër iciw̃ ind faba ireɓi, er këmi ɓëteli aɓo bo ex na. ¹⁵Ang ɓëliyer fo hi këmi gayikako anëka fan këɓo xali ƴamb ko napul ir ŝotaxën këɓo in. ¹⁶Ɗek napul ir xana ko Kaxanu gër faba ireɓi in, ɓiyi do gë oɓaŝ oreɓi ol xwënëk. Gërëgako, dil ɗek er fel ki Kaxanu in.»

¹⁷Ata Yakob fërëƴëtali këɓi ɓolindaw̃ do gë oɓaŝ orexëm ol ƴaŋ gër ogelemba. ¹⁸Ɓar këɓi ɗek oyel orexëm or ŝot baɓi na gër ebar ed Padaŋ-Aram ol, do gë ɗek ɓacota ɓandexëm ɓaŋ, do kwël ko ɓakand ond gër sëm Isak oŋ, gër ebar ed Kanahaŋ. ¹⁹Yatijo ƴe baxo Labaŋ gër ekaca ed omban ond opeỹ odexëm. Raŝel reka këŋo atox and ebax eɗaŝ ed sëm aŋ. ²⁰Ata Yakob mondako sitinaxën baŋo Labaŋ, arandëw̃ëra and Aram an, ga ko w̃aỹi pelarëxe. ²¹Monaw̃a naw̃a baŋo, do kwël ƴe ko gë ɗek ɓeɓër xwën baxo ɓën. Ga xegëta ko yeɓ in, faɓ ko gand osënd or ebar ed Galahad.

End etëf ed Yakob eŋ

²²Ga xucak ɓakey ɓatas, fel këno Labaŋ mëne Yakob anëka naw̃a këŋo. ²³Labaŋ ga ɓar këɓi ɓër ekun edexëm ɓën, sëf këno Yakob. Ƴe këni ɓakey ɓanjongëɓaki ɗamana sëkaxën këno gër osënd or ebar ed Galahad. ²⁴Ɓarikan Kaxanu ŝanayaxën këŋo gëmëɗ në lakeli Labaŋ arandëw̃ëra and Aram an, ɗamana eni paɓëraxën gë Yakob. Fel këŋo: «Këreƴëŋo dexëraɗ na ɗe Yakob.»

²⁵And h̃at ko Labaŋ gër ebar ed Galahad aŋ, sëkëx këŋo Yakob kap gër etënd, gër ed ri baxo akwëndaya andexëm. Labaŋ do gë ɓër laŋëtaw baŋo ɓën ri këni ɓën ɓëte ler na fo akwëndaya andeɓën aŋ, gër osënd or gër ebar ed Galahad. ²⁶Ata Labaŋ w̃ëka këŋo Yakob: «Inew̃a ri këƴ? Asitinaxën sitinaxën këƴe do w̃ëlaw këƴëɓi odënaw̃ odam ok ang ɓësoxari ɓër sëraw këƴëɓi në emer fo! ²⁷Inew̃a naw̃axënëgu këƴe do hërëgu këƴ, pelarëxe? Kido afela felaw baƴe, wëno ata ri dome ofëna or mi pelaraxën gë odënaw̃ odam ok, do ɓela ɓën eni ñëw̃ëra ojëkan od onënga, gë ɓatëmb ɓaŋ, do gë ofarix ol. ²⁸Ɓarikan, wëj aƴe teɓ ex na mi pelar momegar gë ŝaca ɓën do gë odënaw̃ odam ok! Ata ang aŝenëk fo ri këƴ ɗe. ²⁹Axor xor këme mun denan eñëŋënax, ɓarikan Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo sorix an, fel ke ganëka gëmëɗ: “Këreƴëŋo dexëraɗ na ɗe Yakob!” ³⁰Gërëgako, ga ƴow këƴ or laŋ gayik mbaŋ xofi baxi ekun ed sorix el, ine cëŋ rekaxënëgu këƴ eɗaŝ edam el?»

³¹Yakob yaka këŋo Labaŋ: «Ayëdara yëdara bame ga bame yëland mëne axan këƴe xan odënaw̃ odeƴ ok. ³²Ɓarikan end eɗaŝ edeƴ eŋ cëŋ, gër ar këƴ sëk yo, ar ecës ex! Ɓela ɓëreɓi ɓëjo ex ngëŋ otede ok, calal er xwën këƴ in gër akwëndaya andam. Ga wat wat këƴ, kanal!» Yakob axo nang bana mëne Raŝel rekawëk eɗaŝ elo.

³³Labaŋ lil ko gër aner and Yakob, ɓëte gër and Leya, do gër and okaɗëp otoxari oki, ỹoweỹ axo wat ex na. Ga ŝanëgu ko gër aner and Leya, lil ko gër and Raŝel. ³⁴Raŝel w̃eɗ ko eɗaŝ el, lilali ko gër añëmëna and gelemba, do ỹëpaxën ko. Labaŋ xëɓëtëra ko ɗek aner aŋ, ɓari ỹoweỹ axo wat ex na. ³⁵Ata Raŝel fel këŋo sëm: «Faba ga wat këƴ ame kani ex na mi pëɓaxën, këreƴ koỹ na, gë apacaw̃ aŋ hi këme.» Aŝalara yo aŝalara, Labaŋ axo wat ex na eɗaŝ edexëm el.

³⁶Ata Yakob logën këŋo. Ga këŋo xeỹan Labaŋ, re ko: «Ine ex amena andam aŋ? Eñëŋënax end fe wa ri këme, sëfaxënëgu këƴe gë oxoỹ or go olo? ³⁷And yëlëxëƴëtëra këƴ ɗek oỹënga oram aŋ, er xwën këƴ nde wat këƴ na? Masinëlëɓi ɓëram ɓën do gë ɓëreƴ ɓën enëɓo dëcaxën ɓiyi ɓëxi! ³⁸Ɓëniy alapem ri këme gër iciw̃ indeƴ. Elod ami pel ex na mëne emeci enëm endeƴ, ba ifeỹ inëm ireƴ nacëk. Ɓëte elod amo ƴamb ex na xondo ireƴ. ³⁹Ejel ed law̃ këno ow̃acar oɓapuỹ el, elod amo maỹelil ex na. Wëno baŋo nëmbënd gë ejel eɓëngw edam. Wëj anëỹali baƴe nëỹalind mi maŝën ejel ed reka këne hik gëmëɗ, hik goyat el. ⁴⁰Aŝor baxe ŝorënd oyat ok, mbaŋ bame sorond gë aƴem in gëmëɗ, do akwëɗ abame ŝot na. ⁴¹Ɓëniy alapem ri këme gër iciw̃ indeƴ. Riyenin këmi ɓëniy epëxw gë ɓënax në end napul ir odënaw̃ oki odeƴ eŋ. Ɓëniy ɓënjongimat mëni cotaxën oɓeci oram ol do gë opeỹ odam ok. Ɓarikan wëj nëmbët këƴ ɓakëlëbëd epëxw acosa andam aŋ. ⁴²Kido Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo ŝaca iram Abëraxam an, mëŋ ar baŋo rëgënd faba iram Isak an, axe dëca bana, taxan ŝanëgu dome iciw̃ indeƴ iŋ. Kaxanu awat wat ko toro indam iŋ, do gë asëkwëra iram in, do ganëka gëmëɗ mëŋ rëc këɓo.»

End eter Yakob do gë Labaŋ eŋ

⁴³Labaŋ yaka këŋo Yakob: «Ɓolindax, odënaw̃ odam ex, oɓaŝ olo, oɓaŝ oram ex, oyel olo, oyel oram ex, do ɗek er këƴ watënd in, wëno xwënëk. Wëno ine këme xor mëni din doro odënaw̃ odam ok, ba oɓaŝ or rëw̃ kënëɓi ol? ⁴⁴Gërëgako awël nde, yatare eter wëno gë wëj, do eter elo gilex sede ireɓi in!» ⁴⁵Ata Yakob w̃eɗ ko ekaỹ do rëɗ ko.

⁴⁶Ga xucak eŋo, Yakob fel këɓi ɓër ekun edexëm ɓën: «Meɗanëgune oxaỹ.» Ata w̃eɗaraw këni oxaỹ do ɓun këni. Mëŋ gë Labaŋ ƴambëra këni na gër angëɓ and oxaỹ. ⁴⁷Labaŋ w̃ac ko angëɓ aŋo «Yegar Saxaduta», do Yakob mëŋ w̃ac ko «Galehed». ⁴⁸Ata re ko Labaŋ: «Angëɓ and oxaỹ aŋo ex doro sede ir wëj gë wëno in!» Mëŋ ɓayixënëk omac od «Galehed», mëne ngëŋ «Angëɓ and ex sede aŋ», ⁴⁹do «Mitësëpa», mëne ngëŋ «Angëɓ and enëkona», gayik Labaŋ are re baxo: «Axwën Kaxanu nëkonaleɓo and ke ŝapëre ro aŋ! ⁵⁰Angëmëne arixëra këƴëɓi rixërand odënaw̃ odam ok, angëmëne ɓësoxari ɓëŝëxe ɓaŝa këƴëɓi na, ax gi ex na gë ala kën faɓër. Titinal, Kaxanu ex sede ir ɓiyi ɓëxi in.» ⁵¹Ata Labaŋ fel këŋo Yakob: «Eɓun ed oxaỹ elo, ekaỹ ed xwëŝak elo, wëno rëɗëk mërëxand ir ɓiyi ɓëxi. ⁵²Eɓun ed oxaỹ elo do gë ekaỹ ed xwëŝan këme elo, ex otede odeɓi ok: ame kucali na oxaỹ oŋo, me ƴeli gand ed hi këƴ mi dinanaxën eñëŋënax. Do wëj ɓëte aƴ kucagu na oxaỹ oŋo, eƴ ƴeli gand ed hi këme eƴe dinanaxën eñëŋënax. ⁵³Kaxanu, mëŋ ar yata këɓi Abëraxam do gë Naxor an, gilexo arëc areɓi an (mëŋ ex Kaxanu, ar yata këŋo axarëk areɓën an).»

Ata Yakob yaŝar ko gër ow̃ac or Ar ko rëgaxënënd sëm Isak ol. ⁵⁴Ga xucak eŋo, Yakob ri ko ŝaɗaxa na gër etënd elo. W̃ac këɓi ɓërexëm ɓën gër eƴambëran. Ƴambëra këni do xey këɓi na gër etënd elo.

¹Ga xeyëk, Labaŋ xani ko mopëɗ, felarëra këni momegar gë ejiw̃ ɓën do gë ɓoɓiw̃. Ga ŝalendëra këɓi, xani ko do kwël w̃aỹi ko gër ndeɓën.

²Yakob fakët ko fëña irexëm in. Ata ŝanayaxën këno omeleka od Kaxanu. ³Ga wat këɓi, Yakob re ko: «Ɓëjo ɓër enga end Kaxanu exëni!» W̃ac ko na gër ed ebani «Mahanayim», mëne ngëŋ «Ɓenga ɓeki ɓeŋ».

End ekofëtar ed gë Esawu eŋ

⁴Yakob lëngwali këɓi ɓërolaw̃ën gër aɓinëm Esawu, gër Seyir, gër ebar ed Edom. ⁵Er re baxo: «Mondako këno felëx, Esawu, axwën aram an: “Yakob, xaɗëp ireƴ in, ga re ko: aniyitara niyitaraw ke gër Labaŋ ɓën, ang aliyer fo, do alembeliw lembeliw ke oliyer oram ol xali gërëgako. ⁶Aŝotëgu ŝotëgu këmëni ɗe oxeƴ, gë opali, gë opeỹ, gë oɓeci, gë okaɗëp otoŝan do gë otoxari. Awa axwën, ɓër ƴelik ɓëjo, ɓërolaw̃ën ɓëram exëni. Wëno law̃ënëli këɓi ga këme yarënd oyekax oreƴ ol, exe kofëtaraxëne.”»

⁷Ɓërolaw̃ën ɓën ga ɓakaw këni fel këno Yakob: «Aƴe ƴe këmi xali gër aɓinëx Esawu. Në ekacaw exi mëŋ ɓëte gë ocambenjar okeme onax.» ⁸Ata Yakob yëdara ko mbaŋ, anjiỹ aŋ xap këŋo mokap dëŋ. Ŝapëreli këɓi ɓela ɓërexëm ɓën ɓenga ɓeki. Mondako fo ŝapëreli baɓi ɓëte oyel ol: opeỹ ok do gë oɓeci ol beɓët iɓat, oxeƴ ol do ogelemba ok beɓët ijo. ⁹Er baxo rend: «Angëmëne Esawu eɓi ŋw̃ëlën enga emat do eɓi kor, enga ekinëm eŋ aŝana këno ŝana.»

¹⁰Ata Yakob ko ŝalend mondako: «Axwën Kaxanu, wëj ex ar yata këŋo ŝaca Abëraxam an, ɓëte wëj fo yata këŋo Isak, faba iram. Wëj ex ar fel ke: “Ɓakal gër ebar edeƴ, gër ed rëw̃ këni, do wëno arin këmi rin enjekax eŋ!” ¹¹Emëlaya ed w̃ëlaya këƴe wëno xaɗëp ireƴ el axuri xurik. Ɓëte ɓenjekax ɓend rin këƴe ɓeŋ, axe ñap ex na. And xegëta bame Yurëdeŋ ijo aŋ, oŝët fo lëkaya bame. Ɓarikan doro ɓëram ɓën ɓenga ɓeki exëni. ¹²Axara xara këmi dacëtële gër otaxan od aɓaỹe Esawu! Gayikwa ayëda këme yëdand ba aƴow ko ƴow exe mereli, eɓi ɗaw̃ëra ɓësoxari ɓën, do gë oɓaŝ ol. ¹³Wëj ga fel ke wa: “Arin këmi rin enjekax eŋ, do aŝënan këme ŝënan andëw̃ëra andeƴ aŋ ang eɗini ed gër angwëngw fo, ed ala ax kor na exo pën el!”»

¹⁴Ata yatijo, na xey baŋo Yakob. Sana këɓi gër napul ir ŝot baxo, oyel or këŋo fupaxën aɓinëm Esawu ol. ¹⁵Sana këɓi oɓeci onëm okeme oki, do gë ɓapëlang alapem; opeỹ onëm okeme oki, do gë okondo alapem. ¹⁶Sana këɓi ɓëte ogelemba onëm ofëxw osas, gë ɓatox ɓand banëɓi yerinënd ak; oxeƴ onëm ofëxw onax, do gë okwëlëkwël epëxw; opali onëm alapem, do ocan ok epëxw. ¹⁷Mondako fitëra baɓi oyel olo ɓenga ɓenga, do enga kala gë axaɗac arexëm. Fel këɓi ɓëxaɗac ɓën: «Ɗëngwayin tan, do en teɓëtar moteɓëtar.» ¹⁸Fel këŋo axaɗac aỹanar an: «And kën fed gë aɓaỹe Esawu aŋ do exi mëka: “Noỹo xwën ki? Feye këƴ ƴend? Noỹo wa xwën këɓi ɗek oyel or lëngwëna këƴëɓi olo?” ¹⁹Yakayiɗo: “Yakob, xaɗëp ireƴ in, xwën këɓi. Axwën Esawu, er fupaxën ki lëngwaliw ko. Mëŋ dëŋ në etëfëgu eɓo.”»

²⁰Ata fel këɓi eŋo fo axaɗac axinëm an, gë asasën an, do gë ɗek ɓër baɓi sëfënd ɓenga ɓend oyel ɓën: «Mondako këno felëɗ Esawu, axwën aram an, and kën fed aŋ. ²¹Deyiɗën: “Yakob, xaɗëp ireƴ in, gand emban ɓayiw ko”.» Gayikwa er baxo yëland: «Axoc këŋo xoc oxoỹ orexëm ol gë er fupaxën këmo do lëngwali këme in. Ɓamat aw̃a ko w̃a exe kaca, do mi kofëtar gë onënga fo!» ²²Ata Yakob mondako lëngwali baɓi oyel or fupaxën baŋo ol, do mëŋ xey këŋo na gër akwëndaya.

End okaxër ond Yakob eŋ

²³Ata yatijo gëmëɗ, Yakob gë ɓësoxari ɓëxi ɓërexëm ɓën, gë okaɗëp otoxari oki od ɓësoxari ɓërexëm ok, do gë ɓëtox epëxw gë imat ɓëndexëm ɓëŋ, xegëta këni lar ir këni w̃acënd Yabok in. ²⁴Aɓar ɓar baɓi, xegëta këni lar in gë ɗek ɓeɓër xwën ko ɓën. ²⁵Yakob ɓayi ko gaɓat ekeg elo. Ata ŝanayaw ko ala do xaxër këni gë mëŋ xali kë wecand. ²⁶Ala ajo ga wat ko mëne anëka dëŋ sëkwan këŋo eŋo ɗap in, xëm këŋo gër epem. Ata Yakob lonëta ko nand bani xaxërënd na. ²⁷Ata re ko ala ajo: «Teɓële me ƴe, gayikwa anëka kë wecand.» Yaka ko Yakob: «Ami teɓ na eƴ ƴe, xarak aƴe yël ex na oɓetak ol.» ²⁸Ala ajo w̃ëka këŋo: «Ake këni w̃acënd?» Yaka ko: «Yakob.» ²⁹Re ko: «Macindëleni gërëgako Isërayel, kërex bo na ga këni w̃acënd Yakob. Gayikwa axaxër xaxër kën gë Kaxanu do gë ɓela ɓën, ɓarikan wëj xor këɓi.» ³⁰Yakob w̃ëka këŋo: «Këla pelële wa ow̃ac oreƴ ol.» Yaka ko: «Ine këƴe w̃ëkaxënënd ow̃ac oram ol?» Ata yël këŋo oɓetak ol.

³¹Yakob w̃ac ko na gër ed xaxër bani «Peniyel», mëne ngëŋ «Dëxas ir Kaxanu in». Gayikwa are re baxo: «Afaɓër faɓër këmi gë Kaxanu, do ɓayi këme aɓëngw.» ³²Eñan eŋ anëka bax fënëgund and baxo xucand Yakob Penuwel aŋ. Ata këŋo racëtënd oñe oŋ, ga lonëta ko gër epem. ³³Mëŋ ex xali doro, ɓërandëw̃ëra and Isërayel ɓën ani ƴakënd na angën and gër emef aŋ, gayik gër angën aŋo sembaỹ baxo Yakob.

End ekofëtar ed Yakob do gë Esawu eŋ

¹Yakob ga rënëta ko, watëgu këɓi Esawu do gë ocambenjar okeme onax ok ga këni h̃atëgu. Ŝapëreli këɓi oɓaŝ ol, mar hi këni mërëxand ir Leya do gë Raŝel, mar mërëxand ir okaɗëp otoxari od ɓësoxari ɓërexëm ok. ²Lëngwën këɓi okaɗëp otoxari ok do gë oɓaŝ oreɓën ol. Ɓëtëgu këni Leya do gë oɓaŝ orexëm ol, do felata këni Raŝel do gë Yosef. ³Yakob mëŋ dëŋ, lëngw ko gër enga eŋo, do foxi ko ɓanjongëɓaki eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar, xali sëkar këni gë aɓinëm. ⁴Ata Esawu hër ko fed këni. W̃ega këŋo Yakob bëxiɓ gër egëla, do ses këni ɓën tak ɓëxi. ⁵Esawu ga rënëta ko, wat këɓi ɓësoxari ɓën do gë oɓaŝ ol. Ata w̃ëka ko: «Noɓën ex wa ɓëjo?» Yaka ko Yakob: «Ɓëjo ex oɓaŝ or yël ke Kaxanu ol gë oyekax orexëm ol, wëno xaɗëp ireƴ in.»

⁶Okaɗëp otoxari ok do gë oɓaŝ oreɓën ol sëka këno Esawu, do foxira këni. ⁷Leya do gë oɓaŝ orexëm ol sëka këno ɓëte, do foxira këni. Ɓëte Yosef do gë Raŝel sëka këno, do foxira këni. ⁸Ata re ko Esawu: «Do ine ex wa ɗek oyel or fedëgu këmi olo?» Yaka ko Yakob: «Exe kofëtaraxëne gë onënga fo ŝet këmi, faba!» ⁹Re ko ɓëte Esawu: «Aɓaỹe, aŝotëra ŝotëra këme wëno ɓëte! Er xwën këƴ in, ɓayilexi.» ¹⁰Yaka ko Yakob: «Ali, axara xara këmi, kanal axana er fupa këmi in gayikako gë onënga fo xofëtar ke. Enimin, wëno ga ŝanaya këme gër lëngw ireƴ nangëde gër lëngw ir Kaxanu fo, do xofëtar ke gë onënga fo. ¹¹Këla kanal axana er fupa këmi in, oyel oreƴ ex, gayikako gë oyekax orexëm ol yëlëra ke Kaxanu xali ŝotëra këme ɗek er ebax me cot in.» Yakob nëỹali këŋo Esawu xali w̃a ko.

¹²Esawu re ko: «Awa meɗërane ɗek oỹënga oŋ ene ƴexëne, wëno kë lëngwa.» ¹³Ata yaka ko Yakob: «Faba, anang nang këƴ mëne oɓaŝ ol ani kem ex na. Ɓëte nëkoɗëɓi opeỹ onëm ok, gë oɓeci onëm ol, do gë oxeƴ or gë ɓatox ɓand kë yerind ol. Angëmëne akey amat fo nëỹali kënëɓene oñe oŋ, ɗek këni ŝësëra oyel oɓeja ol. ¹⁴Axara xara këmi faba, ɗëngwal wëj. Endëmane endëmane këmi sëfëli wëno xaɗëp ireƴ in, gë oɓaŝ ol do gë oyel ol, xali mi ŋatëli gër ndewën, gër ebar ed Seyir.» ¹⁵Ata re ko Esawu: «Awa ɓaxëtël mi teɓën ndakaŋ mar ocambenjar odam ok.» Yaka ko Yakob: «Oko në end ine ngwa? Faba, axara xara këmi, teɓanële din!» ¹⁶Ata kwël yatijo fo, ɓaka baxo Esawu ond gër ebar ed Seyir oŋ.

¹⁷Ga xucak eŋo, Yakob ƴe ko kwël ond gër Sukot oŋ. Ɓaƴënayax ko ɓaciw̃, do rindëranëx këɓi ɓaner oyel orexëm ol. Mëŋ w̃acaxën këni fën gër ed hi bani «Sukot», mëne ngëŋ «Ɓaner ɓaŋ».

End gër Siŝem eŋ

¹⁸Ata Yakob mondako h̃at baxo aɓëngw ga xaniw ko gër ebar ed Padaŋ-Aram. H̃at ko gër angol and Siŝem, gër ebar ed Kanahaŋ. Ri ko akwëndaya andexëm aŋ ler gër angol aŋo. ¹⁹Yakob w̃eɗ ko ɓatama këme ɓand koɗi do yëc ko ebar gër otaxan od ɓosëñiw̃ ɓor Amor, sëm ir Siŝem. Gër ebar elo ri baxo akwëndaya andexëm, ler gër angol and Siŝem. ²⁰Yakob ri ko na angëɓ and eŋo caleraxënënd Kaxanu, do w̃ac ko «El-Eloxe-Isërayel», mëne ngëŋ «Kaxanu, Kaxanu, mëŋ ar yata këŋo Isërayel an.»

End Simewoŋ do gë Lewi eŋ

¹Akey amat, Dina endënaw̃ end rëw̃ën këno Leya Yakob eŋ, ƴe ko eɓi nangëgu odënaw̃ od gër ebar elo ok. ²Ata Siŝem, asëñiw̃ ar Amor, emun end ebar ed ɓërandëw̃ëra and Het eŋ, wat këŋo Dina. Ga sëra këŋo, w̃ëla këŋo, do lakix këni, xarak ax ñap ex na. ³Ata Siŝem lëka këŋo monëka dëŋ Dina, endënaw̃ end Yakob eŋ. Siŝem h̃an këŋo mbaŋ endënaw̃ emeja eŋo. Ɓend ko xwëtaya gër emëkw edexëm fo baŋo felënd endënaw̃ emeja eŋo. ⁴Siŝem fel këŋo sëm Amor: «Karanële endënaw̃ eŋo, wëno mo ñër ỹandi ke.» ⁵Ata ga nang ko Yakob mëne Siŝem aɓuyarën ɓuyarën këŋo aɓiw̃ Dina, ŝësina ko ƴem xali h̃atëgu këni ɓosëñiw̃ ga hiw këni gër apuỹ, gër oxaɗac or oyel.

⁶Ata Amor, sëm ir Siŝem, ƴow ko gër ed ebaxo Yakob eni ñëpaxën end Dina eŋ. ⁷And bani h̃atëgund ɓosëñiw̃ ɓor Yakob aŋ, ga hiw këni gër apuỹ, nang këni ecëfënaxik eŋo. Hi këɓi nangëde aŝirëra ŝirëra kënëɓi fo, do xoỹ këni xali xurik, gayik Siŝem amena atëm ri baxo paɓ gër ɓërandëw̃ëra and Isërayel, ga laki bani ako gë endënaw̃ end Yakob eŋ, xarak eŋo ax ñap ex na. ⁸Amor fel këɓi: «Asëñiw̃ën Siŝem wa h̃an këŋo endënaw̃ endewën eŋ, yëlino eŋo ñër, axara xara këmun. ⁹Wën gë ɓiyi axor këne xore ene ɗëkëre paɓ gë oỹër oŋ. Wën enëɓo yëlënd odënaw̃ odewën ok, do enëɓi ñërënd odeɓi ok. ¹⁰Andamat këne lëge do ebar el edewën kë hi. Cëxwayayin ro, en pandërand, do en yëcënd owar or kën xwën.»

¹¹Siŝem ƴow ko fel këɓi sëm ir endënaw̃ do gë ɓoɓinëm: «Teɓanine! Wëno ayël këmun yël er këne w̃ëka yo. ¹²Pënëtayin mbaŋ napul ir këmun w̃eɗën in, do gë exëɓënaxik er këmun yël in. Ayël këmun yël er këne w̃ëka yo. Ɓarikan fo, yëline endënaw̃ eŋ mo ñër!» ¹³Ɓosëñiw̃ ɓor Yakob yaka kënëɓi gë osit Siŝem do gë Amor, sëm irexëm, gayik Siŝem aɓuyarën ɓuyarën baŋo Dina, imaỹe itoxari indeɓën iŋ. ¹⁴Fel kënëɓi: «Ax mënd ex na mo yël imaỹe itoxari indeɓi iŋ asoŝan axacërëx: oŝëfën osëm ex eŋo gër enëng endeɓi! ¹⁵Ɗamana mi maxën end re kën eŋo, afo en ma pere en gi ang ɓiyi ak: asoŝan ar ex yo eno kac axac. ¹⁶Aŋo fo këmun yël odënaw̃ odeɓi ok, do ɓiyi ɓëte mëni ñërënd odewën ok. Ata këne lëge në ereɓat, do ene giye ɓulunda iɓat. ¹⁷Ɓiyi ata këmo w̃eɗ endënaw̃ endeɓi eŋ, do kwël mi dëfa angëmëne anëɓo ɓaxët ex na, angëmëne an ma ex na enun kacënd axac.»

¹⁸Amor do gë asëñiw̃ Siŝem w̃a këni eyeƴan elo. ¹⁹Ataŋ ŝambenjar in w̃a ko exo di mondako gayik mbaŋ h̃an baŋo endënaw̃ end Yakob eŋ. Xarak Siŝem, ar gapak ebaxo gër ɗek ekun ed sëm. ²⁰Ata Amor do gë asëñiw̃ Siŝem ƴe këni gër ebët ed angol andeɓën. Fel kënëɓi ɓela ɓër lëg bax gër angol andeɓën ɓën: ²¹«Ɓela ɓëjo, ɓër aketëxeta ex ro gër ndeɓi. Ɗëgëlexëni gër ebar edeɓi ro, do eni pandërand. Ebar edeɓi el aỹang ỹangëk, axëñ këni xëñ! Ɓiyi aỹër kënëɓe ỹana enëɓe ñërënde odënaw̃ odeɓën ok, do ɓën enëɓi ñërënd odeɓi ok. ²²Ɓarikan eni maxën eɗëg ed andamat gë ɓiyi el, emat w̃ëka këni, ene gixëne ɓulunda iɓat. Asoŝan ar ex yo gër ndeɓi ro eno kac axac, ang xac kënëɓi ɓën ak. ²³Oyel oreɓën ol, gë napul ireɓën in, do gë ow̃acar oreɓën ol, ax gi ex na nde ata kënëɓe xwëne? Mane wa aw̃a emat end w̃ëka kënëɓo eŋo, ene ɗëgaxëne andamat.» ²⁴Ɗek ɓër bax ŝanënd gër ebët ed angol ɓën wël kënëɓi Amor do gë asëñiw̃ Siŝem. Ata ɗek ɓësoŝan ɓër bax ŝanënd gër ebët ed angol ɓën w̃a këni enëɓi kac.

²⁵Yatir akey atasën, xarak anëka këni sorond, Simewoŋ do gë Lewi, ɓosëñiw̃ ɓor Yakob, ɓër acël amat gë Dina ɓën, w̃eɗ këni ala kala duxuma irexëm in. H̃at këni gër angol endëmane fo, ala aɓi wata ex na. Law̃ëra kënëɓi ɗek ɓësoŝan ɓën. ²⁶H̃aŝ kënëɓi ɓëte gë oduxuma ok, Amor do gë asëñiw̃ Siŝem. Xanaw këno Dina gër iciw̃ ind Siŝem, do kwël ŝan këni. ²⁷Ɓosëñiw̃ ɓor Yakob ɓëjo xoɓa këni gër ɓëŝësëk do xwëcara kënëɓi. Xandëra kënëɓi ɓacota ɓaŋ ɗek angol aŋ, gayik imaỹe itoxari indeɓën iŋ ɓuyarën bano. ²⁸Xandëra kënëɓi oyel oreɓën ol: opeỹ, gë oɓeci, gë oxeƴ, gë opali, gë ɗek er ebax gër angol in, do gë er ocënga in. ²⁹Xandëra kënëɓi ɓacota ɓandeɓën ɓaŋ. Sërara kënëɓi ɓësoxari ɓëreɓën ɓën, gë ɗek ɓër gër oxun oreɓën ɓën, do gë ɗek ɓeɓër ebax gër ɓëciw̃ ɓën.

³⁰Ga xucak eŋo, Yakob fel këɓi Simewoŋ do gë Lewi: «Wën ata etëm eŋ w̃ëlanëgu këne. Awërax këne xwët ɓër lëgëk gër ebar elo ro ɓën, gë ɓërandëw̃ëra and Kanahaŋ ɓën, do gë ɓër and Përisi ɓën. Wëno ɓela ɓëfënëpëne fo ŝot këmëni. Ɓën ata këne ɓarënan ene mereli, do enëɓo ɗaw̃ëra wëno gë ɓër iciw̃ indam ɓën.» ³¹Simewoŋ do gë Lewi yaka këni: «Aỹap nde ỹapëk eno dixëra imaỹe itoxari indeɓi iŋ ang asoxari aỹacaxik fo?»

End orëfa or Yakob eŋ

¹Akey amat, Kaxanu fel këŋo Yakob: «Kanil eƴ dëfa ƴaŋ gër Bet-El, eƴ ɗëgëx fën. Dinëxëɗe angëɓ wëno Kaxanu, ar ŝanayaxën baxi and baƴ hërënd eƴo cana aɓinëx Esawu an.» ²Ata Yakob fel këɓi ɓër iciw̃ indexëm ɓën, do gë ɗek ɓër ebax gë mëŋ ɓën: «Ɗapin olaŝ or ex mërëxand irewën do xwëta kën ang Kaxanu fo oŋ. W̃unëtarayin, do nëmbarayin ɓanjëm ɓaŋ. ³Ƴaŋ gër Bet-El këne rëfaye. Fën këmo rinëx angëɓ Kaxanu, mëŋ ar yakali baxe cale yatir ŝëmura baxe an, do mëŋ ar xaxa ke gër fëña iram an.» ⁴Ata fëxwëndëra këno Yakob ɗek olaŝ oreɓën or ebax gër otaxan odeɓën oŋ, do gë ɗek ɓañepe ɓand ɓakara bani gër ɓanëf ɓandeɓën ɓaŋ. Yakob wëg ko ɗek ɓeɓijo, ɗila gër edëp ed ananga and ex ler gër Siŝem. ⁵Ga ri këni mondako, kwël ƴe këni. Kaxanu lapan këɓi anjiỹ atëm ɓër lëgërak gër ɓangol ɓand ler ler na gër ed ebani ɓën. Ata anëɓi tëf ex na ɓosëñiw̃ ɓor Yakob.

⁶Yakob do gë ɗek ɓërexëm ɓën h̃at këni gër Lus, mëne ngëŋ gër Bet-El, gër ebar ed Kanahaŋ. ⁷Rix ko angëɓ do w̃ac ko na gër ed ebani «El-Bet-El», mëne ngëŋ «Kaxanu, ar gër Bet-El an». Gayikwa Kaxanu na ŝanayaxën baŋo Yakob, and baxo hërënd eŋo cana aɓinëm aŋ.

⁸Ata Debora, asoxari ar rafën baŋo Rebeka an, ŝës ko. W̃ëxëta këno ler gër Bet-El, ɗila gër aces and nëngwët bani ow̃ac «Atëx and otes».

⁹Ata Kaxanu ŝanayaxën këŋo ɓëte Yakob, ga hiw ko gër ebar ed Padaŋ-Aram. Yël këŋo oɓetak ol.

¹⁰Ata re ko Kaxanu: «Ow̃ac oreƴ ol Yakob ex, ɓari ax bo na ga këni w̃acënd Yakob. Isërayel këni ỹana eni macënd.» Mondako nëngwët baxo ow̃ac orexëm ol: Isërayel. ¹¹Re ko ɓëte Kaxanu: «Wëno ex Kaxanu, ar xorëk ɓeỹ ɗek an. Dëw̃ëlëɓi oɓaŝ oranjëm, do ñëmbërëlexëni mbaŋ. Enëng do gë amara and ɓenëng kë ŝanëgu gër ndeƴ. Ɓemun kë ŝanaya na gër ɓër këƴëɓi rëw̃. ¹²Ebar ed yël këmëni Abëraxam do gë Isak el, ayël këmun yël, wëj do ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën, and këƴ xuca aŋ.»

¹³Ata Kaxanu ga xani ko, ko ŝëgënd ƴaŋ ƴaŋ na gër ed bani yeƴandërand gë Yakob. ¹⁴Yakob rëɗ ko ekaỹ na gër ed yeƴaneli baŋo Kaxanu. Xoŝ ko gër ekaỹ ed rëɗ baxo elo ogu do gë ngoƴ ex gixën ekaỹ ecëɓax. ¹⁵Yakob w̃ac ko na gër ed ebani Bet-El, na gër ed yeƴaneli baŋo Kaxanu.

End ecës ed Raŝel eŋ

¹⁶Yakob gë ɓër ekun edexëm ɓën xani këni na gër Bet-El. Anëka bani saxand gër Efërata, ga rëw̃ëra ko Raŝel. Ɓarikan orëw̃ olo mbaŋ ƴëka baŋo. ¹⁷And baŋo rëw̃ënd itox aŋ, asoxari ar baŋo rëcand gër orëw̃ an, re ko: «Këreƴ yëdara na, lëmëta ŝot këƴo ɓëte.» ¹⁸Ɗamana exo kotixën, w̃ac këŋo lëmëta in «Ben-Oni», mëne ngëŋ «Asëñiw̃ën ir aƴambën iram». Ɓarikan sëm nëngwët këŋo «Beŋëŝame», mëne ngëŋ «Asëñiw̃ën ir liw̃ iram». ¹⁹Ga xoti ko Raŝel, w̃ëxëta këno gër fëña ir gër Efërata, mëne ngëŋ ir gër Betëlexem. ²⁰Yakob rëɗ ko ekaỹ gër ỹeg ir Raŝel. Ata ekaỹ elo na ɓayik xali doro.

²¹Isërayel gë ɓër ekun edexëm ɓën rëfa këni do rix këni akwëndaya andeɓën aŋ yaɓët ebar ed Migëdal-Eder el. ²²Amëd and lëg baxo Isërayel na gër ebar elo aŋ, Ruben ƴe ko laki këni gë Bila, asoxari ar ỹëpa bani aỹëpa fo gë sëm an. Ata nang ko Yakob.

Ɓosëñiw̃ ɓor Yakob er hi bani epëxw gë ɓëxi. ²³Ɓëtoŝan ɓënd rëw̃ këɓi Leya ɓëŋ: Ruben, iñanar ind Yakob iŋ, gë Simewoŋ, gë Lewi, gë Yuda, gë Isakar do gë Sabuloŋ. ²⁴Raŝel mëŋ cëŋ, rëw̃ këɓi Yosef do gë Beŋëŝame. ²⁵Bila, xaɗëp isoxari ir Raŝel in, rëw̃ këɓi: Dan do gë Nefëtali. ²⁶Silëpa, xaɗëp isoxari ir Leya in, rëw̃ këɓi Gad do gë Aser. Ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Yakob, ɓër rëw̃ëgu këɓi gër ebar ed Padaŋ-Aram ɓën.

²⁷Ata Yakob gë ɓër ekun edexëm ɓën h̃at këni xali gër sëm Isak, gër Mamëre, ler gër Kiriyat-Arëba, gër ed këni w̃acënd ɓëte Ebëroŋ. Fën lëg bani ang ɓëliyer fo Abëraxam do gë Isak. ²⁸Isak ga liya ko ɓëniy këme gë ofëxw ocongosas, ²⁹ŝës ko. Ata Isak moped fed baŋo oxar ol, ɗamana ɓaraxën këni gë ɓëxarëk ɓërexëm ɓër ŝësëk elod anëka fo ɓën. Esawu do gë Yakob w̃ëxëta këno.

End orëfa or Esawu eŋ

¹Mondako ex andëw̃ëra and Esawu aŋ, mëŋ ar bano w̃acënd ɓëte Edom an. ²Esawu ỹër baɓi odënaw̃ od gër ebar ed Kanahaŋ: Ada aɓiw̃ ar Eloŋ, arandëw̃ëra and Het an, do gë Oxolibama, aɓiw̃ ar Ana, ejiw̃ ed Tësibewoŋ, arandëw̃ëra and Hor an. ³Ɓaŝa këŋo ɓëte Basëmat, aɓiw̃ ar Isëmayel, aɓinëm ar Nebayot. ⁴Ata Ada rëw̃ën këŋo Esawu, Elifas. Basëmat mëŋ, rëw̃ën këŋo Rehuwel. ⁵Oxolibama rëw̃ën këŋo: Yewuŝ, gë Yalam, do gë Kore. Ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Esawu, ɓër rëw̃ kënëɓi na gër ebar ed Kanahaŋ ɓën.

⁶Akey amat, Esawu ɓar këɓi ɓësoxari ɓërexëm ɓën, gë ɓosëñiw̃, gë ɓoɓiw̃, do gë ɗek ɓela ɓër iciw̃ indexëm ɓën. Ɓar këɓi ɓëte ɗek oyel orexëm ol, do gë ɓeɓër ŝotëra baxo na gër ebar ed Kanahaŋ ɓën. Ƴe ko kwël orëfa në ebar ecëxe, eni ŋaw̃ëtaraxën gë aɓinëm Yakob. ⁷Gayikwa napul ir ŝot baxo ala kala in axuri xuri bax ga ỹëmbëk. Ax mënd bana eni ɗëg në ereɓat. Ɓëte na gër ebar ed ỹëpa bani ang ɓëliyer fo el, oyel oreɓën ol abani xëñ na. ⁸Esawu ƴe ko ỹëpax ko gër ebar ed kap gër etënd ed Seyir. Esawu ex wa Edom.

End ɓërandëw̃ëra and Esawu eŋ

⁹Mondako ex andëw̃ëra and Esawu aŋ, sëm ir Edom, gër ebar ed kap gër etënd ed Seyir. ¹⁰Omac od ɓosëñiw̃ ɓor Esawu ok ebax: Elifas, ar rëw̃ën këŋo alindaw̃ Ada an, gë Rehuwel, ar rëw̃ën këŋo alindaw̃ Basëmat an. ¹¹Ata ɓosëñiw̃ ɓor Elifas hi këni: Teman, gë Omar, gë Tësefo, gë Gatam, do gë Kenas. ¹²Timëna, ebax asoxari ar ỹëpa bani aỹëpa fo gë Elifas, asëñiw̃ ar Esawu an. Timëna ijo rëw̃ën këŋo Amalek. Ata ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Ada, asoxari ar Esawu an.

¹³Ɓosëñiw̃ ɓor Rehuwel exëni: Nahat, gë Sera, gë Ŝama, do gë Misa. Ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Basëmat, asoxari ar Esawu an. ¹⁴Mondako bax omac od ɓosëñiw̃ ɓor Oxolibama ok, aɓiw̃ ar Ana, asoxari ar Esawu an. Ana ijo ex mëŋ ɓëte aɓiw̃ ar Tësebewoŋ an. Mëŋ rëw̃ën baŋo Esawu: Yewuŝ, gë Yalam, do gë Kore.

¹⁵Mondako hi bani ɓemun ɓend ɓosëñiw̃ ɓor Esawu ɓeŋ. Gër andëw̃ëra and Elifas, iñanar ind Esawu iŋ: Teman, gë Omar, gë Tësefo, gë Kenas, ¹⁶gë Kore, gë Gatam, do gë Amalek. Ɓën ebax ɓemun ɓend andëw̃ëra and Elifas ɓeŋ, gër ebar ed Edom. Ɓën ex ɓosëñiw̃ ɓor Ada. ¹⁷Mondako hi bani ɓemun ɓeŋ gër ɓosëñiw̃ ɓor Rehuwel, asëñiw̃ ar Esawu: Nahat, gë Sera, gë Ŝama, do gë Misa. Ɓën ebax ɓemun ɓend andëw̃ëra and Rehuwel ɓeŋ, gër ebar ed Edom. Basëmat, asoxari ar Esawu an, ebax ejiw̃ edeɓën.

¹⁸Mondako hi bani ɓërandëw̃ëra and Oxolibama ɓën, asoxari ar Esawu an. Gër ɓërandëw̃ëra and Oxolibama, aɓiw̃ ar Ana, asoxari ar Esawu an, ɓemun ɓeŋ er hi bani: Yewuŝ, gë Yalam, do gë Kore. ¹⁹Ɓën ebax ɓosëñiw̃ ɓor Esawu, do ɓën ebax ɓemun ɓendeɓën ɓeŋ. Esawu ex wa Edom.

²⁰Mondako hi bani ɓosëñiw̃ ɓor Seyir, arandëw̃ëra and Hor an. Ɓër lëg bax gër ebar elo na ɓën, er hi bani: Lotaŋ, gë Ŝobal, gë Tësibewoŋ, gë Ana, ²¹gë Diŝoŋ, gë Etëser, do gë Diŝaŋ. Ɓën ebax ɓemun ɓend ɓërandëw̃ëra and Hor, do gë ɗek oɓaŝ or Seyir gër ebar ed Edom ɓeŋ. ²²Oɓaŝ or Lotaŋ ol er hi bani: Ori do gë Emam. Imaỹe itoxari ind Lotaŋ iŋ ebaxo Timëna. ²³Mondako hi bani ɓosëñiw̃ ɓor Ŝobal: Alëfaŋ, gë Manahat, gë Ebal, gë Ŝefo, do gë Onam. ²⁴Mondako hi bani ɓëte ɓosëñiw̃ ɓor Tësibewoŋ: Afa do gë Ana. Ana isoŝan ijo ŝanan bax añësa and men gër ladawe, and baɓi xaɗacërand opali od sëm Tësibewoŋ aŋ. ²⁵Mondako hi bani ɓëte oɓaŝ or Ana ol: itoŝan iŋ, Diŝoŋ, do gë itoxari iŋ, Oxolibama. ²⁶Mondako hi bani ɓëte ɓosëñiw̃ ɓor Diŝoŋ: Emëdaŋ, gë Eŝëbaŋ, gë Yitëran, do gë Keran. ²⁷Mondako hi bani ɓosëñiw̃ ɓor Etëser: Bilëxaŋ, Sahafaŋ, Safaŋ, do gë Akan. ²⁸Mondako hi bani ɓosëñiw̃ ɓor Diŝaŋ: Utës do gë Aran. ²⁹Mondako hi bani ɓemun ɓend ɓërandëw̃ëra and Hor ɓeŋ: Lotaŋ, gë Ŝobal, gë Tësibewoŋ, gë Ana isoŝan, ³⁰gë Diŝoŋ, gë Etëser, gë Diŝaŋ. Ɓën ebax ɓemun ɓend ɓërandëw̃ëra and Hor ɓeŋ, gër ebar ed Seyir.

³¹Mondako hi bani ɓëte ɓemun ɓend ɓëtëraw bax gër ebar ed Edom ɓeŋ, ɗamana eni gixën gë ɓemun ɓërandëw̃ëra and Isërayel ɓën. ³²Bela, asëñiw̃ ar Bewor wun ko gër ebar ed Edom, do ow̃ac or angol andexëm ol ebax Dinaba. ³³And ŝës ko Bela aŋ, Yobab, asëñiw̃ ar Sera, ɓëteli ko owun ol. Do angol andexëm aŋ ebax Botësëra. ³⁴And ŝës ko Yobab aŋ, Huŝam, ar gër ebar ed ɓërandëw̃ëra and Teman an, ɓëteli ko owun ol. ³⁵And ŝës ko Huŝam aŋ, Xadad, asëñiw̃ ar Bedad, ɓëteli ko owun ol. Mëŋ w̃ereli baŋo Majaŋ xali xor këŋo gër ebar ed Mohab. Angol andexëm aŋ ebax Awit. ³⁶And ŝës ko Xadad aŋ, Salëma ir gër Masëreka, ɓëteli ko owun ol. ³⁷And ŝës ko Salëma aŋ, Sawul ir gër Rexobot Nahar, ɓëteli ko owun ol. ³⁸And ŝës ko Sawul aŋ, Bahal-Hanaŋ, asëñiw̃ ar Akëbor ɓëteli ko owun ol. ³⁹And ŝës ko Bahal-Hanaŋ, asëñiw̃ ar Akëbor aŋ, Hadar ɓëteli ko owun ol. Angol andexëm aŋ ebax Pawu, do ow̃ac or alindaw̃ ol, Mehetabel, aɓiw̃ ar Matëred, ejiw̃ ed Mesahab.

⁴⁰Mondako ebax omac od ɓemun ɓend ɓërandëw̃ëra and Esawu ɓeŋ, nëng gë nëng, eɗëg gë eɗëg: Timëna, gë Alëfa, gë Yetet, ⁴¹gë Oxolibama, gë Ela, gë Pinoŋ, ⁴²gë Kenas, gë Teman, gë Mibëtësar, ⁴³gë Magëdiyel, do gë Iram. Ɓën ebax ɓemun ɓend gër Edom ɓeŋ, ang lëgëra bani ak, gër ebar ed xwën këni. Esawu ex axarëk areɓën an, axarëk ar ɓërandëw̃ëra and Edom an.

End oɗakeli od Yosef eŋ

¹Ata Yakob lëg ko na gër ebar ed Kanahaŋ, gër ebar ed ỹëpa baxo sëm ang aliyer fo el. ²Mondako bax andëw̃ëra and Yakob aŋ. Yosef, lëmëta fo ɓayi baxo, do anëka sëk baŋo ɓëniy epëxw gë ɓënjongëɓëki. Oyel ol banëɓi xaɗacërand gë ɓoɓinëm, gë oɓaŝ or Bila ol, gë or Silëpa ol, ɓësoxari ɓër sëm ɓën. Xarak Yosef, ɗek baxo h̃atelind gër sëm ireɓën ang banëɓi renarand ak. ³Isërayel moŋan h̃an baŋo Yosef, nëmëc ɗek oɓaŝ orexëm ol, gayik gand oxar rëw̃ baŋo. Aŝalan ŝalan baŋo acuɗ anjekax and ỹër-ỹër. ⁴Ɓoɓinëm wat këni mëne ɗek ang ebani ak Yosef ex itox ind xwël këŋo sëm ireɓën iŋ. Ata ỹana këno ecus el. Laŋ gë xoỹ fo bano yeƴanelind.

⁵Akey amat, Yosef lakeli ko, do sëfëtan këɓi ɓoɓinëm lakeli in. Ata ŝus këno kaŝ-kaŝ. ⁶Yosef re ko: «Ɓaxëtin lakeli ir ri këme in, Axara xara këmun! ⁷Ɓiyi ɗek gër oŝënga bane xapërande olaŋ. Ataŋ eɗaŋ edam el xwëŝak ceg. Olaŋ orewën oŋ, ga xetak jeƴ edam el, foxik gër lëngw ir eɗaŋ edam.» ⁸Ata re këni ɓoɓinëm: «Do ba wëj nde kë hi emun endeɓi eŋ? Wëj nde këɓo xwën?» Ata ŝus këno ɓëte kaŝ-kaŝ në end oɗakeli odexëm eŋ, do në end oyeƴandëran orexëm eŋ.

⁹Yosef lakeli ko ɓëte gaŝëxe. Ga këɓi sëfëtan ɓoɓinëm, re ko: «Alakeli lakeli këme ɓëte, eñan eŋ, gë facaw̃ in, do gë ow̃al epëxw gë eɓat oŋ, ga foxirak gër lëngw iram.» ¹⁰Sëfëtan këŋo ɓëte sëm lakeli ijo, ang sëfëtan baɓi ɓoɓinëm ak. Ata sëm rexëra këŋo mondako: «Inew̃a w̃acayak lakeli ireƴ ijo? Ba wëno, gë norix, do gë ɓoɓinëx nde kë ƴeli mi poxi gër lëngw ireƴ?» ¹¹Ata ɓoɓinëm ƴakëraxi këɓi. Ɓarikan sëm ɓayeli këŋo laŋ gër onden oɗakeli oko.

End oƴakëraxi od ɓoɓinëm ɓor Yosef eŋ

¹²Akey amat, ɓoɓinëm ɓor Yosef ƴe këni enëɓi kaɗacërax opeỹ ok do gë oɓeci or sëm ireɓën ol ler gër ebar ed Siŝem. ¹³Isërayel fel këŋo Yosef: «Ax gi ex na nde, ɓoɓinëx ler gër Siŝem kënëɓi xaɗacëraxënd oyel ol? Ƴow mi ɗaw̃ën gër ed exëni.» Yaka ko Yosef: «Awa!» ¹⁴Re ko ɓëte Isërayel: «Këla, ƴel gër ɓoɓinëx, eƴ nangëgu ba ɓëɓëngw ɓayi këni, ɓën do gë oyel ol. Maỹiwëɗ eƴe pelati.»

Mondako law̃ën baŋo elod na gër amora and Ebëroŋ. Yosef ga ƴe ko, h̃at ko xali gër Siŝem. ¹⁵Ata ga ko ƴexëra gër ocënga, fed këni gë ala. Ala ajo w̃ëka këŋo: «Inew̃a këƴ ŝaland?» ¹⁶Yaka ko: «Ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ këmëni ŝaland. Këla pelële, feye kënëɓi xaɗacërand oyel oreɓën ol.» ¹⁷Re ko ala ajo: «Ani bo ex na ro, gayik awël wël këmëni ga këni re: “Ƴene gër Dotaŋ.”» Ata Yosef xuca ko gër ocal od ɓoɓinëm. Sëkëx këɓi gër Dotaŋ.

¹⁸Ata ɓën watëgu këno caw. Ɗamana exo ŋat gër ed hi bani, wëlër këni eno ɗaw̃. ¹⁹Mondako bani rend: «Yo nëkoɗo wa, axwën oɗakeli an ga ko h̃atëgund. ²⁰Gërëgako, ƴowën enëŋo ɗaw̃e, do enëŋo ɗape polo në andu. Gwëre ene deɗe mëne emacar ekeỹax ƴak këŋo. Ata këne nange ba mondake kë hi oɗakeli odexëm oko.» ²¹Ruben ga wël ko endeƴ eŋo, racët këŋo Yosef gër otaxan odeɓën, re ko: «Kërenëŋo ɗaw̃ ex na ɗe!» ²²Ɓaŝ ko: «Oŝat kërex car na. Ñëkëtino gër andu and ex gër ladawe aŋ, ɓari ỹoweỹ këreno dinan na.» Eŋo dacët gër otaxan odeɓën, do eŋo ɓakali gër sëm ỹandi baŋo mëŋ yeƴanaxën baxo mondako.

²³And h̃at ko Yosef gër ɓoɓinëm aŋ, ɓën w̃ëlën këno, do ŝuɗët këno acuɗ andexëm, acuɗ and ỹër-ỹër aŋ. ²⁴Ga sëra këno, ỹëkët këno gër andu: andu aŋo ax gi bana gë men. ²⁵Ga rixëra këno mondako, ỹëpa këni eni ƴambëra. Ga rënëta këni watëgu kënëɓi enga end Oƴula od ebax ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ga hiw këni gër ebar ed Galahad. Ogelemba odeɓën ok lëɓindëragu kënëɓi ogu onëngax, ond bani w̃ëland gër ebar ed Misëra. ²⁶Ata Yuda fel këɓi ɓoɓinëm: «Inew̃a këɓo feca ga alaw̃ law̃ kënëŋone imaỹe indeɓi iŋ do ene condërande ecës edexëm el? ²⁷Ƴowën enëŋo pane gër ɓërandëw̃ëra and Isëmayel. Kërenëŋo ɗaw̃ ex na, gayikwa imaỹe indeɓi ex, ŝapar ireɓi exo!» Ata ɓoɓinëm w̃a këni endexëm eŋ. ²⁸Oƴula od ɓërandëw̃ëra and Majaŋ bax xucand. Ata ŝëpëtëgu këno Yosef gër andu. Na fan këno gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Isëmayel, ɓatama alapem ɓand koɗi, do ɓën w̃ëla këno kwël gër ebar ed Misëra. ²⁹And ɓakaw ko Ruben na gër andu aŋ, nema këŋo Yosef. H̃esëra ko ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ37.29 Ɓër enëng endexëm ɓën ah̃es bani h̃esënd ɓanjëm ɓandeɓën ɓaŋ and këɓi logën ba eɓi cena aŋ.. ³⁰Ga ɓaka ko gër ɓoɓinëm, re ko: «Itox iŋ axo bo ex na! Do wëno feye wa këme ƴe gërëgako?»

³¹Ata w̃eɗ këni acuɗ and Yosef aŋ, nëngëra këni gë oŝat or apëlang and h̃aŝ bano oŋ. ³²Law̃ëneli këni acuɗ aŋ gër sëm ireɓën gë eyeƴan elo: «Nëkoɗ wa er w̃eɗa këmi in. Këla, nëkonël ba acuɗ and asëñix aŋ ex.» ³³Yakob ga wat ko acuɗ aŋ, re ko: «Acuɗ and asëñiw̃ën aŋ ex! Emacar ekeỹax wa w̃anangëtëra këŋo, emacar ekeỹax ƴak këŋo Yosef!» ³⁴Ata ga ƴambën këŋo gër yomb, Yakob h̃esëra ko ɓanjëm ɓand ŝuɗa baxo ɓaŋ. Xapa ko jaɓote gër edum, do ko renitarand end asëñiw̃ eŋ xali ɓakey ɓandanjëm. ³⁵Ɗek ɓosëñiw̃ do gë ɓoɓiw̃ këno yifarand. Ɓarikan ayifara yo ayifara, h̃ëp ko exo cësina. Er baxo rend: «Arenita këme renita end asëñiw̃ën eŋ xali mo tëkëx gër wur ir ɓëŝësëk!» Mondako sesëra baxo xali.

³⁶Xarak, ɓërandëw̃ëra and Majaŋ ɓën kwël w̃ëla bano Yosef gër ebar ed Misëra. Fanëx këno gër Potifar, alëngw ar ɓënëkona ɓër Farawoŋ an.

End Yuda do gë Tamar eŋ

¹Amëd aŋo, Yuda anacëta nacëta baɓi ɓoɓinëm, do rëfa ko ler gër iciw̃ ar bano ind ar bano w̃acënd Hira, gër angol and Adulam. ²Ata Yuda wat këŋo endënaw̃ end Ŝuwa eŋ, Aɓëkanahaŋ. Ga ỹër këŋo, ɓar këni angaw̃ amat. ³Asoxari an hi ko gë acël do rëw̃ këŋo itoŝan. Yuda w̃ac këŋo Er. ⁴Hi ko ɓëte gë acël, do rëw̃ këŋo itoŝan. W̃ac këŋo mëŋ dëŋ Onan. ⁵Rëw̃ këŋo ɓëte itoŝan, do w̃ac këŋo Ŝela. And rëw̃ëra ko alindaw̃ aŋ, Yuda gër Kesib hi baxo.

⁶Ata Yuda ŝalan këŋo Er, itoŝan iñanar indexëm iŋ, asoxari ar këno w̃acënd Tamar. ⁷Ang baxo liyand Er, itoŝan iñanar ind Yuda ak, Axwën Kaxanu aŝus ŝus baxo, ata law̃ këŋo. ⁸Ga ŝës ko Er, Yuda fel këŋo Onan: «Ɓëtelilo asoxari ar aɓinëx an, ang rëpëk ak, exo gixën ar gë oɓaŝ.» ⁹Ata Onan ỹër këŋo asoxari an. Ɓarikan nang ko mëne oɓaŝ or këɓi rëw̃ ol, or aɓinëm kë hi, ani gi na orexëm. And këni ɓar angaw̃ aŋ, Onan exo ɗex gër ebar eneɗa endexëm eŋ, abaxo seɓ na gër asoxari, ga xeƴ këŋo eŋo cotën andëw̃ëra aɓinëm. ¹⁰Er baxo rind ijo Axwën Kaxanu aŝus ŝus baxo, ata law̃ këŋo mëŋ ɓëte. ¹¹Ata Yuda fel këŋo Tamar, aɓiw̃ ir eñër: «Gayikako asoxari aseɓëta-seɓëta hi këƴ, maỹil gër sorix xali exo daf asëñiw̃ën Ŝela.» Gayikwa Yuda are baxo rend: «Kërexo cës na fa Ŝela ɓëte, ang ɓoɓinëm ak.» Tamar w̃aỹi ko, do ỹëpax ko gër iciw̃ ind sëm.

¹²Ga niyitak, aɓiw̃ ar Ŝuwa, alindaw̃ ar Yuda, ŝës ko. And xucak oỹaw̃ aŋ, Yuda ƴe ko ƴaŋ gër Timëna, gër ɓër baɓi xacanënd omban opeỹ odexëm ok. Sëfër këni gë Hira, lawo irexëm, Aɓëkanahaŋ ar gër Adulam an. ¹³Ata ɓela ɓën fel këno Tamar: «Ayarax isoŝan cëŋ doro ko ƴend ɗe ƴaŋ gër Timëna, gër ekaca ed omban ond opeỹ odexëm.» ¹⁴Tamar ŝuɗëtara ko ɓanjëm ɓand ɓësoxari ɓëseɓëta-seɓëta ɓaŋ. Nëmbara ko ɓacëxe, laɓaya ko kwëc dëxas in gë anjëm, do ỹëpa ko ler gër ingol ind Eyinayim, gër fëña ir gër Timëna. Gayikwa awat wat baxo mëne Ŝela anëka dëŋ raf ko, ɓari aŋo ɓëteli bana. ¹⁵Yuda, sam ga wat këŋo, yëla ko asoxari aỹacaxik ex, gayik kwëc laɓ baxo dëxas in. ¹⁶Nangërëxe mëne aɓiw̃ ir eñër ex, re ko: «Awël nde, mëkëñaye ga w̃a w̃a këƴ!» Yaka ko Tamar: «Ine këƴe yël angëmëne aw̃a w̃a këme?» ¹⁷Re ko Yuda: «Ipërac këmi yeɓënëgu.» Yaka ko Tamar: «Awa! Ɓarikan pere këƴe seɓën ỹeỹ ɗamana exo ŋataxënëgu.» ¹⁸W̃ëka ko Yuda: «Inew̃a këmi yël?» Yaka ko: «Edëxër ed gë ow̃ac oreƴ ed rëx këƴ elo, do gë acët and lëkaya këƴ aŋo.» Ata ga fëxwën këŋo oỹënga oŋo, laki këni. Mandëk Tamar, yatijo ŝot ko acël aŋ. ¹⁹Ga w̃aỹi ko gër ndeɓën, laɓët ko dëxas irexëm in, do ɓakan ko ɓanjëm ɓand ɓësoxari ɓëseɓëta-seɓëta ɓaŋ.

²⁰Ata Yuda law̃ën këŋo lawo irexëm in, Aɓadulam an, eŋo yëlëx ipërac iŋ asoxari ajo, do exo kanaw ɓeɓër seɓënëgu baŋo ɓën. Ɓari mëŋ ga ƴe ko, aŋo wat ex na. ²¹W̃ëka këɓi ɓela ɓër lëgëk ler gër Eyinayim na ɓën: «Feye wa exo asoxari aỹacaxik ar bax ỹëpand ler gër fëña an?» Yaka këno: «Ɓiyi elod amo wat ex na ro asoxari aỹacaxik!» ²²Ga ɓaka ko gër Yuda, re ko: «Wëno amo watëgu ex na ɗe, do ɓër lëgëk ler na ɓën ga re këni mëne elod ano wat ex na na asoxari aỹacaxik!» ²³Ata re ko Yuda: «Kwëtayaxëlexo oỹënga or seɓënëgu këmo oŋ! Kërexe calaye na fa mocala dëŋ oŝëfën ol. Ayeɓën yeɓën këmo ipërac iŋ, ɓari wëj aƴo watëgu ex na.»

²⁴Ga xucak opacaw̃ otas, ƴow ko ala fel këŋo Yuda: «Awa Tamar, aɓix ar eñër, eñac xwënda ko ɗe. Ado anëka hi ko gë acël gë eñac endexëm eŋ!» Ata re ko Yuda: «Nëcëtëguno enëŋo core!» ²⁵Ga këno nëcët, Tamar law̃ën ko gër sëm ir eñër eyeƴan elo: «Gë asoŝan ar xwënëk oỹënga oŋo an ŝot këmi acël aŋ. Këla, nëkonël ba anang këƴo nang ar xwënëk edëxër ed kë ow̃ac elo, do gë acët aŋo an.» ²⁶Yuda ga wat ko oỹënga oŋ, re ko: «Awa mëŋ ex ɗe ar ŝenene an, ax gi ex na wëno, gayikako wëno h̃ëpëk eŋo ɓëteli asëñiw̃ën Ŝela.» Ata mondako seɓët bano Tamar, ɓari abani laki na gë Yuda.

²⁷And h̃atëk orëw̃ aŋ, Tamar nang ko mëne ɓëŝa ex gër acël andexëm. ²⁸Gër orëw̃, itox imat lëngwaliw ko ataxan aŋ. Asoxari ar baŋo rëcand gër orëw̃ an, sëra ko do xap këŋo ingux imbarax. Re ko: «Itox iŋo ex ind ŝanëguk iñanar iŋ.» ²⁹Ɓarikan mëŋ ɓakalix ko ataxan aŋ, ata ŝanëgu ko aɓinëm. Asoxari ar baŋo rëcand gër orëw̃ an, re ko: «Ah̃acan fo h̃acanëgu këŋo aɓinëm!» Ata Yuda yël këŋo ow̃ac ol: Peres, mëne ngëŋ «Amëd.» ³⁰Ata ŝanëgu ko aɓinëm gë ingux imbarax iŋ gër ataxan. Yuda yël këŋo ow̃ac ol: Sera, mëne ngëŋ «Awarax».

End Yosef gër iciw̃ ind Potifar eŋ

¹W̃ëla këno Yosef gër ebar ed Misëra. Do Amisëra aɓat, Potifar, alëngw ar ɓënëkona ɓër Farawoŋ, yëc këŋo gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Isëmayel ɓër w̃ëlaw baŋo na. ²Axwën Kaxanu hi këni gë Yosef. Ata er ko ri yo exo kamën. Hi ko gër iciw̃ ind axwën arexëm, Amisëra an. ³Axwën arexëm an wat ko mëne Axwën Kaxanu gë Yosef hi këni: er ko ri yo, exo kamën në end Axwën Kaxanu. ⁴Ata Potifar, axwën arexëm an, ga baŋo nënganënd mbaŋ end Yosef eŋ, yata këŋo eŋo diyenindërand. Yata këŋo exo gi alëngw ar gër iciw̃ indexëm, do seɓënan këŋo ɗek er xwën ko in. ⁵Sam ga hi ko Yosef alëngw ar iciw̃ do gë ɗek er xwën ko Potifar an, Axwën Kaxanu yël këŋo oɓetak ol Amisëra an në end Yosef. Oɓetak or Axwën Kaxanu ol hik gër ɗek ɓeɓër xwën ko Amisëra ɓën gër iciw̃ do gër ocënga. ⁶Er xwën ko yo seɓënan baŋo Yosef, ỹoweỹ ax bo bana ga ko ri, ang ax gi ex na eƴambëran el.

End Yosef do gë asoxari ar axwën arexëm eŋ

Xarak Yosef ŝambenjar iyekax ebaxo. ⁷Ga xucak eŋo, asoxari ar axwën arexëm an ỹana ko këŋo nëkonënd Yosef gë aŋana. Akey amat, re ko: «Ƴow exe ɗakiye!» ⁸Yosef h̃ëp ko, do re ko: «Ali, axwën aram an seɓënan ke er xwën ko yo, ỹoweỹ axo dind na gër iciw̃ ro. ⁹Wëno ala axe kuca ex na or gapak ol gër iciw̃ ro, do ỹoweỹ axe cëɓan ex na, ang ax gi ex na wëj gayik alindaw̃ hi këƴ. Mondake wa këme xor me di amena atëm aŋo? Mondake këmo w̃enan Kaxanu?» ¹⁰Asoxari an key yo key baŋo w̃acërand Yosef. Ɓari mëŋ abaŋo yaka na, gayik aŋo ñandi bana eni tëkar do eni ɗaki.

¹¹Akey amat, Yosef lil ko gër iciw̃ exo diyeni, xarak ang exëni ɗek na gër iciw̃ ak, gaɓatak ax ɓayi bana. ¹²Ata asoxari an sëra këŋo Yosef gër acuɗ, do re ko: «Ƴow exe ɗakiye!» Yosef ɓusëta ko acuɗ aŋ gër otaxan odexëm, do hër ko fac. ¹³And wat ko mëne anëka ɓusëtan këŋo acuɗ aŋ do hër ko fac aŋ, ¹⁴asoxari an xeỹ ko eɓi macaxën ɓër gër iciw̃ ɓën. Ga h̃atëragu këni, re ko: «Watin icën indam iŋ ga w̃ëlanëgu këɓo arandëw̃ëra and Eber eɓo mëkëñaxënati. Asëka sëkaw baxe mëne mi ɗaki, ɓarikan wëno xeỹ këme mbaŋ. ¹⁵And wël ke ga këme xeỹ aŋ, ɓusëta ko acuɗ andexëm aŋ do kwël hër ko fac.»

¹⁶Ata asoxari an xwëtaya ko acuɗ and Yosef aŋ xali w̃aỹigu ko icën indexëm iŋ. ¹⁷Fel këŋo ɓëte mondako: «Xaɗëp ir arandëw̃ëra and Eber ir w̃ëlanëgu këƴëɓo in, sëka baxe exe mëkëñaxën. ¹⁸Ga xeỹ këme, ɓusëtan ke acuɗ aŋ gër otaxan odam do kwël hër ko fac.» ¹⁹Potifar ɓaxët këŋo alindaw̃ ga këŋo fel: «Mondako rirëli këmi ɗe gë xaɗëp ireƴ in.» Ata Potifar xoỹ ko. ²⁰Re ko eno tëra Yosef, do eno mëla gër epëra, gër ed ebani ɓandepëra ɓand emun. Ata Yosef mondako hixën baxo gër epëra.

End Yosef gër epëra eŋ

²¹Axwën Kaxanu hi këni gë Yosef, do yël këŋo oyekax ol. Ata alëngw ar ɓënëkona ɓër epëra an xwëta këŋo. ²²Alëngw ar ɓënëkona ɓër epëra an seɓënan këŋo Yosef ɗek ɓandepëra ɓand hi bax na gër epëra ɓaŋ. Mëŋ baɓi nëkonand gër er këni rind yo. ²³Alëngw ar ɓënëkona ɓër epëra an, abaxo ŝala na exo nang er ko rind Yosef in, gayik Axwën Kaxanu gë mëŋ hi bani do arëca baŋo rëcand exo kamën er ko ri yo.

¹Ga xucak eŋo, alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ ɓër emun end ebar ed Misëra an, do gë alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an, w̃enan këno axwën areɓën an, emun end ebar ed Misëra eŋ. ²Farawoŋ xoỹën këɓi ɓela ɓër gapak ɓëxi ɓëjo: alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an, do gë alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an. ³Re ko enëɓi tëra tak ɓëxi do enëɓi mëla gër epëra ed baxo nëkonand alëngw ar ɓënëkona an, gër ed fërax bano Yosef. ⁴Alëngw ar ɓënëkona ɓër epëra an fel këŋo Yosef eɓi ɗëɓand. Ata ɓëlëngw ɓëxi ɓëjo mondako xeyëra baɓi na gër epëra.

End oɗakeli od ɓëlëngw Ɓëmisëra eŋ

⁵Gëmëɗ iɓat, alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an do gë alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu ind emun end Misëra an, lakeli këni ala kala, lakeli ir gë end ỹap bax eni nang. ⁶Ga xeyëk gëɓër, sëkar këni gë Yosef, wata ko mëne aŝamina ŝamina këni. ⁷Ata w̃ëka këɓi ɓëlëngw ɓësëm ɓër Farawoŋ ɓëjo: «Inew̃a ŝaminaxën kën doro?» ⁸Yaka këno: «Ɓiyi tak ɓëxi, ala kala, alakeli lakeli këmi do ala ax gi ex na ar këɓo fel er w̃acayak in.» Re ko Yosef: «Ax gi ex na nde Kaxanu xwënëk enangën ed er kë w̃acayand lakeli in? Awël nde, tëfëtanine oɗakeli odewën ok!»

⁹Alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an ga këŋo sëfëtan Yosef lakeli irexëm in, re ko: «Gër lakeli iram, awat wat këme atëx and reseŋ gër lëngw iram. ¹⁰Wat këme ɓëte gër atëx aŋo ɓënini ɓëtas ga nëtëk, fëtëfëtik, rëw̃ëk, do reseŋ in sëgëk. ¹¹Do wataya këme ga lëkaya këme andëmba and Farawoŋ aŋ gër ataxan. Ga xwëc këme reseŋ in, nas këme gër andëmba, do saƴ këmo Farawoŋ gër ataxan.» ¹²Ata re ko Yosef: «Awa ɓaxëtël er w̃acayak in: ɓënini ɓëtas ɓënd reseŋ ɓëŋo, ɓakey ɓatas ex. ¹³Ro gë ɓakey ɓatas, Farawoŋ aseɓët ki seɓët do exi ɓakali gër andiyen andeƴ. Wëj këŋo ỹana eŋo katënënd gaŝëxe ngoƴ iŋ, ang baƴ rind and hi baƴ alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ indexëm ak. ¹⁴Ɓarikan and ki yera aŋ, kwitayiɗe wa axwita, pëɓiɗ wa afëɓ anangëra andeɓi aŋ. Këla, nangëniɗo endam eŋ Farawoŋ. Do dëcayiɗe me can gër epëra elo ro. ¹⁵Gayikwa ɓela fo nëỹaliw ke ƴowaxënëgu këme elod gër ed exëni ɓërandëw̃ëra and Eber. Do ɓëte end këne w̃ëlaxënëgu ro gër epëra, ame di ex na.»

¹⁶Alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an, ga wat ko mëne Yosef ŝenene nangën baŋo alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an, er w̃acayak lakeli irexëm in, re ko: «Gër lakeli iram, ɓakange ɓatas ɓand gë mburu sëndëndër bame gër gaf iram. ¹⁷Polo gër akange and ƴaŋ ebax ɓamburu ɓand ex yo, ɓand h̃an ko Farawoŋ. Ɓacël ɓaŋ këni xolënd mburu iŋo ƴaŋ gër ed lëɓina këme.» ¹⁸Ata re ko Yosef: «Awa ɓaxëtël er w̃acayak in: ɓakange ɓatas ɓaŋo, ɓakey ɓatas ex. ¹⁹Ro gë ɓakey ɓatas, Farawoŋ aseɓët ki seɓët. Ɓarikan are ko re eni kaw̃ ƴaŋ në osëx, do ɓacël ɓaŋ eni kolëra eman endeƴ eŋ.»

²⁰Ata akey atasën aŋ, fedëk gë akey and ekwita ed andëw̃a and Farawoŋ aŋ. Farawoŋ rin këɓi ñambëran ɗek ɓër eyang edexëm ɓën. Law̃ën ko enëɓi teɓëtëgu alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an do gë alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an, ogës od ɓela ɗek. ²¹Farawoŋ ɓakali këŋo alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an, gër andiyen andexëm. Ɓakan këŋo xatënënd Farawoŋ ngoƴ iŋ. ²²Alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an cëŋ, re ko eno kaw̃, ang reƴa baxo Yosef w̃acayak lakeli ir wat baxo ak. ²³Ɓarikan, alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an xwëya këŋo mokwëya dëŋ Yosef.

End oɗakeli od Farawoŋ eŋ

¹Ga xucak ɓëniy ɓëki, Farawoŋ lakeli ko. Wataya ko ga xwëŝa ko ler gër yeɓ ir Nil. ²Wat këɓi oxeƴ onëm ocongoxi, oyekax, oɓëtëk, ga ŝëpëtagu këni gër Nil, do këni ƴambërand ondës oŋ na gër ɓëŋa. ³Sëfagu kënëɓi ɓëte oxeƴ onëm oŝëxe ocongoxi oỹëŋënax, ofiŝëk, ga ŝëpëtagu këni ɓën ɓëte gër Nil, do xetëna kënëɓi oxeƴ onëm oỹanar ol, ler gër ɓëŋa. ⁴Oxeƴ onëm oỹëŋënax ol, ofiŝëk ol, ƴamb kënëɓi oxeƴ onëm ocongoxi oyekax ol, oɓëtëk ol. Ata nëngëta ko Farawoŋ.

⁵Ga raŝ këŋo gaŝëxe, lakeli ko ɓëte akinëm. Wat ko në añamb amat ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓanjekax, ɓand rëw̃ëk mbaŋ. ⁶Ata nëtëguk ɓëte gër añamb aŋo fo ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓañëŋënax, ɓaŋaỹëk, ɓand ŝorëk ekoc eƴëkax ed kë xaniwënd apën-eñan el. ⁷Ɓanjëra ɓañëŋënax ɓaŋ hëlëk ɓanjëra ɓanjekax ɓaŋ. Aŋo nëngëta ko ɓëte Farawoŋ: lakeli iɓat ebax mondako.

⁸Ata gëɓër, Farawoŋ wëlandëra këŋo gër onden ondexëm. W̃ac këɓi ɗek ɓëŝaki ɓën, gë ɗek ɓërenik ɓër ebar ed Misëra ɓën do sëfëtan këɓi oɗakeli odexëm ok. Ɓarikan gaɓatak ax kor bana eŋo pel er w̃acayak lakeli ijo in. ⁹Ata alëngw ar ɓëxatën ɓër ngoƴ an fel këŋo Farawoŋ: «Awël nde, doro afo mi kwitan amena andam aŋ. ¹⁰Akey amat, wëj Farawoŋ xoỹën baɓo ɓiyi ɓëriyenin ɓëreƴ ɓën. Fëra këƴëɓo wëno do gë alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an gër epëra ed alëngw ar ɓënëkona. ¹¹Ata gëmëɗ iɓat, lakeli bami wëno do gë mëŋ, ala kala gë lakeli irexëm, do gë er w̃acayak in. ¹²Icambenjar ind andëw̃ëra and Eber ind ex xaɗëp ir alëngw ar ɓënëkona hik na lëf gër epëra. Ɓiyi ga sëfëtan këmo oɗakeli odeɓi ok, fel këɓo ala kaka er w̃acayak in. ¹³Ata enimin h̃atak ɗek ang faỹën baɓo ak: wëno ɓakaliw këƴe gër andiyen andam ro, do alëngw ar ɓëwëka ɓër mburu an, ŝës ko mokaw̃.»

End epaỹën ed lakeli ir Farawoŋ eŋ

¹⁴Ata Farawoŋ re ko eno macëgu Yosef. Nëcëtëgu këno aỹand gër epëra. Ga ŝëk këno lir-lir, nëmbara ko ɓanjëm ɓaŋ h̃ataxën ko gër Farawoŋ. ¹⁵Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Wëno alakeli lakeli këme, do ala ax kor ex na exe pel er w̃acayak in. Ɓarikan awël wël këme mëne wëj ewël ed lakeli el fo këƴ ŝënind eƴ deƴaxën er w̃acayak in.» ¹⁶Yaka ko Yosef: «Kaxanu wa këŋo faỹën Farawoŋ lakeli irexëm in xali eŋo nëngan, ax gi ex na wëno!»

¹⁷Ata Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Gër lakeli iram, wëno er xwëŝa bame gër ɓëŋa ir Nil. ¹⁸Ŝëpëtaw këni gër Nil oxeƴ onëm ocongoxi oyekax, oɓëtëk, do këni ƴambërand ondës oŋ gër ɓëŋa. ¹⁹Ŝëpëtaw këni ɓëte oxeƴ onëm ocongoxi oŝëxe, ofiŝëk, oỹëŋënax, or ɓayi bax oŝapar fo: oxeƴ or ỹëŋënëk mondako, elod amëni wat ex na ɗek ebar ed Misëra el. ²⁰Oxeƴ onëm or ɓayi bax oŝapar fo olo, oỹëŋënax olo, ƴamb kënëɓi oxeƴ onëm ocongoxi oỹanar or ɓët bax ol. ²¹Ga hël kënëɓi, ɓacël ɓandeɓën ɓaŋ ɓayik nangëde ỹoweỹ ani ƴamb ex na fo. Ɓayi këni ang ỹëŋën bani gër ỹanar ak. Aŋo nëngëta këme. ²²Ga raŝ ke gaŝëxe, lakeli këme ɓëte. Wat këme në añamb amat ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓanjekax, ɓand rëw̃ëk mbaŋ. ²³Ata nëtëguk ɓëte gër añamb aŋo fo ɓanjëra ɓanjongëɓaki, ɓaŋaỹëk gayik ekoc eƴëkax ed kë xaniwënd apën-eñan el ŝor bax. ²⁴Ɓanjëra ɓaŋaỹëk ɓaŋo hëlëk ɓanjekax ɓaŋ. Lakeli ijo fel këmëni ɓëŝaki ɓën, ɓari gaɓatak ax kor ex na exe pel er w̃acayak in.»

²⁵Ata Yosef yaka këŋo Farawoŋ: «Lakeli iɓat wat këƴ, Farawoŋ. Kaxanu nangën ki wëj Farawoŋ er ko ri in. ²⁶Oxeƴ onëm ocongoxi oɓëtëk ol ex ɓëniy ɓënjongëɓëki. Ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓanjekax ɓaŋ ex ɓëte ɓëniy ɓënjongëɓëki. Lakeli iɓat fo ex. ²⁷Oxeƴ onëm ocongoxi or ɓayi bax oŝapar fo ol, oỹëŋënax ol, or ŝëpëtagu bax gër ofoƴ or oxeƴ onëm oỹanar ol, ex ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo. Ɓanjëra ɓanjongëɓaki ɓand gë ɓenjëlir këm ɓaŋ, ɓand ŝorëk ekoc eƴëkax ed apën-eñan ɓaŋ ex ɓëte ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo. ²⁸Ata ang fel këmi wëj Farawoŋ ak, Kaxanu nangën ki er ko ri in. ²⁹Ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ kë h̃atëgu na ɗek ebar ed Misëra el. ³⁰Ata ex ɓëtëgu ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo. Mokwëya këni xwëya gër ebar ed Misëra ɓëniy ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ. Enjo eŋo moñepën kë ƴepën ebar ed Misëra el. ³¹Ɓëniy ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ, ala ax ñana na exo kwitand ro gër Misëra gayik enjo eŋ mokuma kë xuma. ³²Awa Farawoŋ, gayikako ɓakëlëbëd ɓaki wat këƴ lakeli ijo, nangël mëne Kaxanu, end faỹ ko mopaỹ dëŋ ex, gogo ko ri eŋo. ³³Awa gërëgako Farawoŋ, tanalo ar gë onden, arenik, eƴo di alëngw gër ɗek ebar ed Misëra. ³⁴Wëj Farawoŋ, calalëɓi ɓëte gër ebar edeƴ ɓësëf ɓër eƴamb eni kanaxënënd mar41.34 Gër er ko xana ala, aŝet bani ŝetënd oɓun oco, do eɓun eɓat eni mëla ɓësëf ɓër eƴamb ɓën. gër eƴamb ed këni ŝotëra Ɓëmisëra el gë ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ. ³⁵Ɓarindëlexëni eƴamb ed ex yo gë ɓëniy ɓënd gë eƴamb ɓënd kë h̃atëgu ɓëŋ. Dilexëni gër ɓangol, gë or gapak or këƴëɓi yël wëj Farawoŋ ol, ɓaciw̃ ɓand gër ed këni ỹana eni cacënd bële in, gë eƴamb ed këni ɓar do eni nëkonand el. ³⁶Eƴamb ed këni ɓar elo kënëɓi ŝacën Ɓëmisëra ɓën. Do and kë h̃atëgu ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo aŋ fo kënëɓi nëcëtën, mondako ɓayik enjo eŋ aɓi nemindëra na.»

End olëngw or Yosef eŋ

³⁷Ata Farawoŋ do gë ɓër eyang edexëm ɓën nëngan këɓi end eyeƴan elo eŋ. ³⁸Farawoŋ w̃ëka këɓi ɓër eyang edexëm ɓën: «Aŝot nde kënëŋo ŝote ala aŝëxe, ar ang ajo ak, ar gë angoc and Kaxanu?» ³⁹Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Awa gayikako Kaxanu, wëj nangën ki eŋo ɗek, ar gë onden, ar renik ang wëj ak, axo gi ex na. ⁴⁰Wëj kë hi alëngw ar eyang edam an do ar ɗek ɓulunda iram an, ɓapela ɓandeƴ këni ỹana eni ɓaxëtënd. Gë añëpara and owun aŋ fo këmi ỹëmbëta or gapak ol.» ⁴¹Ata Farawoŋ fel këŋo ɓëte Yosef: «Awël nde, wëj sana këmi eƴ gi alëngw ar ɗek ebar ed Misëra an.» ⁴²Farawoŋ rëxët ko gër eɓasa edexëm anëna and owun aŋ, do lën ko gër eɓasa ed Yosef. Ŝuɗëra këno ɓanjëm ɓanjekax, ɓand xemëk akanji, do rëxën këŋo edëxër ed kaŋe gër egëla. ⁴³Re ko eno ñëpan Yosef ƴaŋ gër wotir ir ar ɓëtëk gër owun orexëm, do eno mëlara. Ɓela ɓër bax lëngwënd ɓën këni xeỹënd: «Pacanayin, pacanayin!» Ata Farawoŋ mondako yata baŋo Yosef hi ko alëngw ar ɗek ebar ed Misëra an.

⁴⁴Farawoŋ fel këŋo ɓëte Yosef: «Wëno ex Farawoŋ! Angëmëne ax gi ex na wëj rek, gaɓatak ax ñana na ex cangënënd imasa indexëm, ba itapar indexëm iŋ, ɗek ebar ed Misëra el.» ⁴⁵Farawoŋ nëngwët ko ow̃ac or Yosef ol: «Tësafënat-Panehax». Ŝalan këŋo asoxari ar këno w̃acënd Asenet, aɓiw̃ ar Poti-Fera, aŝaɗaxan ar eɗaŝ ed bani w̃acënd On el. Aŋo fo xor ko Yosef exo ƴexërand ɗek ebar ed Misëra el. ⁴⁶And w̃ëla këno Yosef gër Farawoŋ, emun end ebar ed Misëra aŋ, anëka sëk baŋo ɓëniy ofëxw osas.

Yosef xani ko na gër eyang ed Farawoŋ, ƴexëra ko ɗek ebar ed Misëra el. ⁴⁷Gë ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ ɓëŋ, ebar el këɓi w̃aŝënd aye ɓeneɗa ɓend bani neɗënd ɓeŋ, do këni xanarand ɗëm. ⁴⁸Ata Yosef ko ɓarënd ɗek eƴamb el gë ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd eƴamb ed ɗëm ɓëŋ, na gër ebar ed Misëra. Aŝac baxo ŝacënd eƴamb el në angol kala, ler gër ocënga od xanaraw këni. ⁴⁹Yosef ɓar ko bële in ang eɗini ed gër angwëngw fo. Ang ỹëmb bax ak, axuri xuri bax, xali seɓ këni epën el gayik ax mënd bana eni pën.

⁵⁰Ɗamana ex ŋatëgu iniy iñanar ind gë enjo iŋ, Asenet, alindaw̃ ar Yosef, aɓiw̃ ar Poti-Fera aŝaɗaxan ar eɗaŝ ed On an, anëka rëw̃ baɓi oɗëmëta oki. ⁵¹Yosef w̃ac këŋo lëmëta iỹanar in Manase, mëne ngëŋ «Ekwëya», gayik are baxo rend: «Kaxanu rëca ke xwëya këme ɗek toro indam iŋ, do gë ɗek ekun ed faba ed seɓëgu këme el.» ⁵²W̃ac këŋo lëmëta ixinëm in Efërayim, mëne ngëŋ «Ecënar», gayikwa are baxo rend: «Kaxanu wa rëca ke këme ŝënand ro gër ebar ed ŝëmura baxe.»

⁵³Ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë eƴamb ed mbaŋ na gër ebar ed Misëra ɓëŋ xucak. ⁵⁴Ata ỹanak ngwa ɓëniy ɓënjongëɓëki ɓënd gë enjo ɓëŋ, ang reƴa baxo Yosef ak. Ata enjo eŋ ɓeñëtak ɗek owar oŋ. Ɓarikan gër ebar ed Misëra, eƴamb ƴamb hi bax na. ⁵⁵And ỹana këɓi enjo ɗek ebar ed Misëra aŋ, ɓulunda in sesan këno Farawoŋ, eni cotaxën eƴamb ƴamb in. Farawoŋ fel këɓi ɗek ebar ed Misëra el: «Ƴeyin eno wat Yosef, do diyindën ang këŋun fel ak.» ⁵⁶Enjo eŋ mokuma dëŋ xuma bax ɗek ebar ed Misëra el. Yosef fel këɓi ɓër bax riyenind gë mëŋ ɓën eni përëtëra ɗek ɓaciw̃ ɓand gë eƴamb ed ŝacëra bani ɓaŋ, do enëɓi panënd eƴamb el Ɓëmisëra ɓën. Enjo eŋ kwël dëŋ bax ƴëkand gër ebar ed Misëra. ⁵⁷Ngwën iŋ ɗek bani ƴowërawënd gër ebar ed Misëra, gër Yosef, eni yëcëra eƴamb ƴamb in. Gayikwa enjo eŋ mbaŋ ƴëka bax ɗek ngwën iŋ.

End ɓosëñiw̃ ɓor Yakob gër Misëra eŋ

¹Yakob wël ko mëne eƴamb ƴamb ex na gër ebar ed Misëra. Ata fel këɓi oɓaŝ orexëm ol: «Inew̃a ɓayi kën ro kën nëkondërënd?» ²Re ko: «Awël wël këme mëne eƴamb ƴamb ex na gër Misëra. Cëlayin enëɓo yëcënëgu, ene ɓayixëne ɓëɓëngw, cësërëxe enjo eŋ.» ³Ɓëmaỹe epëxw ɓënd Yosef ŝëla bax gër ebar ed Misëra eni yëcëgu bële in. ⁴Beŋëŝame, ar acël amat gë Yosef an cëŋ, Yakob aŋo teɓ bana exo ƴe. Are baxo rend: «Ayëda yëda këme eŋo gix etëm.» ⁵Ata ɓosëñiw̃ ɓor Isërayel ƴow këni gër ebar ed Misëra, eni yëcëra eƴamb ƴamb in. Fedër këni gë ɗek ɓela ɓër bax ƴend gë oɓal oko fo ɓën. Gayikwa enjo eŋo ari baɓi rind ɓëte gër ebar ed Kanahaŋ.

End Yosef do gë ɓoɓinëm eŋ

⁶Amëd aŋo ebaxo Yosef gofërëne ir ebar ed Misëra in. Mëŋ ebax alëngw ar ɓër baɓi fanënd eƴamb ƴamb ɓulunda in, ɗek ebar ed Misëra an. Ata ga h̃atëgu këni ɓoɓinëm, foxi këni gër lëngw irexëm, eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. ⁷Yosef ga wat këɓi, xwita këɓi. Ɓarikan ko rind ang ar aɓi nang ex na fo. Ga wërëna ko, w̃ëka këɓi: «Feye wa xaniw kën?» Yaka këni: «Gër ebar ed Kanahaŋ xaniw këmi. Eyëc ed eƴamb eƴamb ƴow këmi.»

⁸Yosef aye xwita baɓi ɓoɓinëm, ɓari ɓën ano kwita bana. ⁹Yosef xwita ko oɗakeli od lakeli baxo endeɓën ok. Re këɓi ɓëte: «Wën ɓëw̃er ɓësitik wa hi kën! Enang ed ed sitarak ebar edeɓi el ƴow kën!» ¹⁰Yaka këno: «Adokiŋ axwën! Eyëc ed eƴamb ƴamb ƴow këmi. ¹¹Ɓiyi ɗek, araɓat rëw̃ këɓo, ɗal këmi reƴand! Okaɗëp odeƴ hi këmi, ami gi ex na ɓëw̃er ɓësitik!» ¹²Yosef re ko: «Anëgwëŝ kën rind! Enang ed ed sitarak ebar edeɓi el ƴow kën!» ¹³Yaka këni: «Ɓiyi ɓela epëxw gë ɓëxi hi këmi gër eɓaỹër edeɓi, ɗek sëm iɓat, fën gër ebar ed Kanahaŋ. Imejanak iŋ ɓayiw këni gë faba, ɓari aɓat axo bo ex na.» ¹⁴Re ko ɓëte Yosef: «Ga fel këmun wa, ɓëw̃er ɓësitik hi kën! ¹⁵Me nangaxën ɗal kën reƴand, eŋo kën ri. Gër ow̃ac or Farawoŋ, amun teɓët na xarak axo ƴow ex na pere imejanak indewën iŋ. ¹⁶Ɗaw̃ënino ngëŋ aɓat eŋo ƴen. Wën ɓër kë ɓayi ɓën, eno cëni gër epëra. Mondako këmun ri me nangaxën ba ɗal reƴa kën. Gër ow̃ac or Farawoŋ, ɓëw̃er ɓësitik hi kën, angëmëne an di ex na mondako!»

¹⁷Ata mondako fëra baɓi ɓakey ɓatas. ¹⁸Yatir akey atasën, Yosef fel këɓi: «Awël nde, mondako kën ri en ɓayixën ɓëɓëngw. Wëno ayëda wa këmo yëdand Kaxanu! ¹⁹Angëmëne ɗal dëŋ kën reƴand, ɓayilexo aɓat gër epëra. Wën ɓëjo ƴeyin enëɓi mëlan eƴamb ƴamb in ɓër gër oxun orewën ɓën, në edi eɓi enjo eŋ. ²⁰Do mëlanëguɗëne imaỹe imejanak indewën iŋ me nangaxën mëne ɗal ex eyeƴan edewën el, do ata fo ɓayik an cës na.» Ata ri këni mondako. ²¹Ɓën këni rexërënd: «Enimin, ɓiyi mbaŋ w̃enan banëŋone ar eɓaỹër edeɓi an. Gayikwa awat dëŋ bane watënde ang ŝëmu baŋo ak, and baxo rend eɓo kaỹënan endexëm aŋ, ɓari ɓiyi anëŋo ɓaxët baxe na. Mëŋ wa ŝëmuraxën këɓo mondako.» ²²Re ko Ruben: «Amun pel bana nde: “Këreno dinan na eñëŋënax itox iŋo!” Ɓari wën ane ɓaxët bana. Gërëgako ecës edexëm el këɓo ɓakaxënënd.» ²³Ani nang bana mëne ɗek baɓi wëlënd Yosef, gayik and baɓi yeƴanelind aŋ, ala baɓi h̃atelindërënd. ²⁴Ata Yosef nacëta këɓi exo tesëgu. Ɓakaw ko eɓi pelëra. Sana këŋo Simewoŋ do re ko eno mëla gër epëra ogës odeɓën.

End omaỹi ond ɓoɓinëm ɓor Yosef eŋ

²⁵Yosef fel këɓi ɓëriyenin ɓërexëm ɓën eni cël bële in gër ojaɓote od ɓoɓinëm. Fel këɓi ɓëte eni maŝ koɗi ir ala kala in gër ojaɓote, do enëɓi yël ŝëlafana. Ɓëriyenin ɓën ri këni mondako. ²⁶Ɓoɓinëm ɓor Yosef xapëra këni ojaɓote od bële ok, lëɓindëra kënëɓi opali odeɓën ok do kwël w̃aỹi këni.

²⁷Gër akwëndaya, aɓat fët ko jaɓote irexëm in eŋo yëlaxën ondës fali irexëm in. Ga fët ko jaɓote in, sëk ko koɗi in ƴaŋ. ²⁸Ata fel këɓi ɓoɓinëm: «Aw̃aŝ w̃aŝ këne koɗi iram in, nëkoɗa ro gër jaɓote!» Ata ga ŝaran këɓi, këɓi rëgënënd anjiỹ aŋ, do këni w̃ëkarënd: «Ine rixëra këɓo mondako Kaxanu?»

²⁹And h̃at këni gër sëm ireɓën Yakob aŋ, gër ebar ed Kanahaŋ, sëfëtan këno ɗek end sëkëgu këɓi eŋ. Re këni: ³⁰«Asoŝan ar hik alëngw ar ebar an rexëraw këɓo gë oxeỹ. Nagaŝan këɓo mëne ɓëw̃er ɓësitik hi këmi, gër ebar edexëm. ³¹Yaka këmo: “Ɗal këmi reƴand, ami gi ex na ɓëw̃er ɓësitik! ³²Epëxw gë ɓëxi hi këmi ɗek sëm imat fo, ɓari aɓat axo bo ex na. Imejanak iŋ ɓayiwëk doro gë faba gër ebar ed Kanahaŋ.” ³³Mëŋ yaka këɓo: “Mondako këne riye me nangaxën ɗal kën reƴand. Aɓat këno seɓ ro gër ndam, enëɓi mëlanaxën eƴamb ƴamb in ɓër gër oxun orewën ɓën gayikwa anëka këɓi rind enjo eŋ. ³⁴Do mëlanëguɗëne imaỹe imejanak indewën iŋ me maxën mëne ɗal kën reƴand, an gi ex na ɓëw̃er ɓësitik. Aŋo fo këmun w̃aŝ imaỹe indewën iŋ, do en korënd en pandëra gër ebar edam ro.”»

³⁵Ata fëtëra këni ojaɓote aŋ, ala kala sëk ko imboto ind koɗi irexëm iŋ. Ga wat këni koɗi ijo, yëdara këni ɓën ɗek gë sëm ireɓën ak. ³⁶Ata sëm ireɓën Yakob re ko: «Në endewën ke nemëranaxën ɗek oɓaŝ oram ol! Yosef axo bo ex na, ɓëte Simewoŋ axo bo ex na, do ỹandi këŋun ɓëte ene kan Beŋëŝame! Wëno ke wëcanënd ɓeŋo ɗek!» ³⁷Ruben yaka ko: «Ɗaw̃iɗëɓi ɓëtoŝan ɓëki ɓëndam ɓëŋ, angëmëne ami ɓakalinëgu ex na! Kwëtënanële wëno, aye këmo ɓakaliw.» ³⁸Yaka ko sëm: «Asëñiw̃ën axo ƴe na gë wën gayik aɓinëm aŝës ŝës ko, do gaɓat ɓayi ko. Eŋo gixënd ỹeỹ gër fëña, okoỹ od këmun xoỹën ok ke law̃ ga xor këne ako!»

End Beŋëŝame gër ebar ed Misëra eŋ

¹Ɓarikan enjo eŋ mokuma xuma bax gër ebar ed Kanahaŋ. ²And faỹ këni eƴamb ƴamb ed yëcëgu bani gër Misëra aŋ, sëm ireɓën re ko: «Ɓakayin enëɓo yëcënëgu tëkër eƴamb ƴamb in.» ³Yaka ko Yuda: «Alëngw ar ebar ed Misëra an, aye fel baɓo: “Angëmëne an tëfërëgu ex na gë aɓaỹe arewën, ala aŋun teɓëɗ na ene watëre.” ⁴Awa angëmëne aw̃a w̃a këƴ eƴo teɓ mi tëfër gë aɓaỹe areɓi, aŝëla këmi ŝëla mi yëcënëgu eƴamb ƴamb in. ⁵Ɓari angëmëne aƴ ma ex na eƴo teɓ mi ƴe gë mëŋ, ami ƴe na ngëŋ, gayik ala ajo are re ko: “Ala aŋun teɓ na ene watëre angëmëne aɓaỹe arewën axo gi ex na gë wën”.» ⁶Ata re ko Isërayel: «Inew̃a felaxën bano ala ajo mëne aɓaỹe arewën ɓayiwëk na? Wën w̃enan ke ɗe!» ⁷Yaka këni: «Yama mëŋ ga w̃ëkara këɓo endeɓi eŋ, do gë end gër ed xaniw këmi eŋ nde. Aw̃ëka w̃ëka këɓo: “Ga ko liya nde ɓayi ko sorix irewën? Imaỹe icëxe nde ŝot këno na?” Ɓiyi ayaka fo yaka këmi omëka odexëm ok. Axor nde xorëdomi mi nang mëne ata ko re: “Mëlanëgune aɓaỹe arewën!”»

⁸Ata Yuda fel këŋo Isërayel: «Faba, teɓëlo Beŋëŝame mi tëfër gë wëno. Ƴelemi gë mëŋ ga ỹandi ỹandi këɓo ene ɓayiye ɓëɓëngw, wëj, gë ɓiyi, do gë oxun oreɓi oŋ. ⁹Wëno ex anëkona arexëm an, wëno këƴe w̃ëkaɗ endexëm eŋ. Din ir din këmi w̃enan angëmëne ami maỹilinëgu ex na, angëmëne ami maŝati ex na Beŋëŝame. ¹⁰Nëkoɗa ɓiyi anëka ɓakar domi ɓaki, kido abaƴo h̃ëpeli na.» ¹¹Ata Isërayel, sëm ireɓën, re ko: «Gayikako mondako ex, eŋo kën ri: cëlin gër ɓamote ɓandewën ɓeɓër gër ebar edeɓi elo ro ɓën, ɓeɓër këno fupaxënëx ala ajo: ogu onëngax, gë dingën, gë ɓeɓëlamb, do gë ongërëŝa. ¹²Meɗin nëmëc koɗi in: ir këno w̃aŝëx in, do gë ir kën yëcëraxënëgu in. Ɓakaliyin koɗi ir ŝël bani gër ojaɓote odewën in. Ɓamat axaŝa xaŝa këni. ¹³Awa tëfërin gë aɓaỹe arewën an, ɓakayin gër ala ajo. ¹⁴Kaxanu, mëŋ ar xorëk ɓeỹ ɗek an, dilexo gër emëkw ed ala ajo axaỹënan irewën in. Do teɓëtuɗëleŋun en maỹiw gë aɓaỹe arewën ak, do gë Beŋëŝame ak! Wëno cëŋ, angëmëne anemëran këme nemëran wën oɓaŝ oram ol, nemëralexe.»

End ñambëran ind gër iciw̃ ind Yosef eŋ

¹⁵Ɓosëñiw̃ ɓor Yakob w̃ëlali këni ɓeɓër këno fupaxënëx ala ajo ɓën, ɓakali këni koɗi in në ɓakanji ɓaki, ang ỹap bax ak, do sëfër këni gë Beŋëŝame. Ŝëla këni gër ebar ed Misëra, do h̃at këni gër Yosef. ¹⁶And wat ko Yosef mëne gë Beŋëŝame ak ƴow këni aŋ, fel këŋo alëngw ar iciw̃ indexëm an: «Mëlalëɓi ɓela ɓëjo gër iciw̃. Ŋaŝëlëɓi oyel do cemëranëxëyëɓi. Gayikwa ɓela ɓëjo gë wëno këmi ƴambëra goyat.» ¹⁷Asoŝan ajo ri ko end fel baŋo Yosef eŋ, w̃ëla këɓi gër Yosef ɓën. ¹⁸And w̃ëla kënëɓi gër Yosef ɓën aŋ, yëdara këni do këni rend: «Ga w̃ëlaw kënëɓo ako ro, end koɗi ir w̃aŝ bani gër ojaɓote odeɓi and ƴow bane añanar eŋ ex ɗe. Aw̃ëlën kënëɓo w̃ëlën, enëɓo tërara gë opali ak, do enëɓo di okaɗëp!» ¹⁹Ata yeƴaneli këno anëkona ar iciw̃ ind Yosef an gër ebët ed iciw̃. ²⁰Re këni: «Axwën, teɓanëlëɓo. Ɓiyi aƴow ƴow bami amat gër eyëc ed eƴamb ƴamb. ²¹Ga këmi w̃aỹi, h̃at këmi gër ed këmi seyëtand. Ga fëtëra këmi olëɓ oreɓi oŋ, sëk këmi ala kala ang w̃ëlaw baxo ak koɗi ir yëcëraxën ko in polo gër jaɓote irexëm. Nëkoɗ ga ɓakaliw këmi koɗi ijo. ²²Aw̃ëlaw w̃ëlaw këmi koɗi ir këmi yëcaxën eƴamb in, gë ir w̃aŝ bani gër olëɓ oreɓi in, ɓiyi ami nang ex na ba noỹo w̃aŝ këɓo.» ²³Yaka ko alëngw an: «Ñëmin, këren yëdara na! Kaxanu, ar xwën këŋun an, Kaxanu ar yata këŋo sorix irewën an, w̃aŝëk koɗi ijo polo gër ojaɓote odewën. Koɗi irewën in, wëno axana xana këme.» Ata ga fërëtëgu këŋo Simewoŋ, sëk këɓi na gër iciw̃. ²⁴Ala ajo w̃ëla këɓi lëf gër iciw̃ ind Yosef. Yël këɓi men oŋ do neɓara këni osapar oŋ. Yël këɓi ɓëte opali ok er këni ƴamb in. ²⁵Yëpëtëra këni ɓeɓër këno fupaxën Yosef ɓën, ŝënixën këno exo maỹiw goyat. Gayikwa afel fel banëɓi mëne na gër iciw̃ ind Yosef këni ƴambëra. ²⁶And h̃atëgu ko Yosef aŋ, fupa këno gë ɓeɓër w̃ëlanëgu bano ɓën, do foxi këni ŋëŝ gër ebar gër lëngw irexëm. ²⁷Ata ga ŝëma këɓi, w̃ëka këɓi: «Sorix irewën, axarëk ar felëra bane an, aye fo nde seɓëgu këno? Ga ko liyand nde ɓayi ko?» ²⁸Yaka këno: «Xaɗëp ireƴ in, faba ireɓi, aye fo seɓëgu këmo. Ga ko liya ɓayi ko!» Ga rëngw këni, foxi këni. ²⁹Ata ga rënëta ko Yosef, wat këŋo Beŋëŝame, ar acël amat gë mëŋ an. Re ko: «Ajo nde ex imejanak indewën ind fel bane iŋ?» Ɓaŝ ko: «Kaxanu yëlëlexi oɓetak ol, Asëñiw̃ën!»

³⁰Yosef anëngan nëngan baŋo gër yomb irexëm ga wat këŋo ar acël amat gë mëŋ an. Ata ỹandi këŋo exo tes. Lil ko ɓoxay në aciw̃, do ko sesëxënd. ³¹And rëxasaw ko aŋ, ŝanëgu ko, do ko xemënarand këdi ko ses. Re ko: «Dëtin ecemar el.» ³²Rëtën këno mëŋ pit. Rëtën kënëɓi pit ɓoɓinëm, pit Ɓëmisëra ɓër bani ƴambërand ɓën, gayikwa Ɓëmisëra ɓën abani w̃a na eni ƴambëra andamat gë ɓërandëw̃ëra and Eber ɓën, aŝëɓa ŝëɓa baɓi. ³³Ɓoɓinëm ɓor Yosef ỹëpara këni gër lëngw irexëm. Ỹëpa ko pere ar ebax itoŝan ikarënak an ang ỹapëk oxarënak orexëm ak, felata ko imejanak iŋ, ang ỹapëk ak. Ata këni nëkondërënd ga ŝaran këɓi. ³⁴Yosef re ko enëɓi yëlëra er rëɗën bano mëŋ in. Edët ed Beŋëŝame el xuca bax ɓanjo ed ala kala el, ɗek ang ebani ak. Mondako ŝeɓëra bani xali ỹawëra këɓi.

End akalama and Yosef eŋ

¹Ga xucak eŋo, Yosef fel këŋo alëngw ar iciw̃ indexëm an: «Cëlëral eƴamb ƴamb in gër ojaɓote od ɓela ɓëjo, ang këni xor eni ɗëɓi ak. Ɓëte maŝiɗ koɗi ir ala kala in gër jaɓote irexëm. ²Cëliɗ ɓëte gër jaɓote ir amejanak areɓën an akalama and koɗi andam aŋ, do gë koɗi ir yëcaxën ko eƴamb ƴamb in.» Ata alëngw an ri ko ang fel baŋo Yosef ak. ³Në ecan ijo, seɓ kënëɓi mopëɗ gëɓër ɓosëñiw̃ ɓor Yakob do kwël këni w̃aỹind gë opali odeɓën ok. ⁴Ga këni këni ŝan angol aŋ, ani ŋaw̃ bana pere, Yosef fel këŋo alëngw ar iciw̃ indexëm an: «Tëfëlëɓi ɓela ɓëjo eƴëɓi tëraw. Mëkayiɗëɓi: “Inew̃a w̃aŝënaxën këno eñëŋënax ar rin këŋun enjekax an? ⁵Ax gi ex na nde akalama and ko ŝeɓëraxënënd axwën aram aŋ rekaw kën? Ax gi ex na nde gë aŋo ko ŝakixënënd? End ri kën eŋo, ax ye ex na!”»

⁶Alëngw an ga sëkëx këɓi ɓoɓinëm ɓor Yosef, felëx këɓi ɗek ɓeŋo. ⁷Yaka këno: «E faba, inew̃a këƴ yeƴanaxënënd mondako? Ɓiyi ax mënd ex na mi di endako rako eŋ, ɓiyi okaɗëp odeƴ ok! ⁸Elod gër ebar ed Kanahaŋ ga ɓakaliw këmi wa koɗi ir sëk këmi gër ojaɓote odeɓi in. Mondake cëŋ këmi xor mi deka koɗi, ba kaŋe, gër iciw̃ ind axwën areƴ? ⁹Faba, angëmëne akalama aŋo në ala sëk këƴ na, awa mëŋ ar eɗaw̃ hi ko, do ɓiyi kwënayayiɗëɓo oxaɗëp!» ¹⁰Yaka këɓi alëngw an: «Awa gilex gërëgako dëŋ, ang re kën ak! Gër ar këme sëk yo, mëŋ kë hi xaɗëp iram in, do wën kwël këmun seɓëɗ en ƴe.» ¹¹Ala kala w̃ara ko fedali ko gër ebar eɗëɓi edexëm el, do fët ko jaɓote in. ¹²Alëngw an ỹana ko ocal ok gër axarënak, felata ko gër aɓejanak. Sëk ko akalama aŋ gër jaɓote ir Beŋëŝame. ¹³Ata ga wat këni eŋo, h̃esëra këni ɓanjëm ɓandeɓën ɓaŋ. Ala kala lëɓindëra këŋo gaŝëxe fali irexëm in, do ɓaka këni gër angol.

End eyaka ed Yuda eŋ

¹⁴Yuda do gë ɓoɓinëm h̃at këni gër iciw̃ ind Yosef. Ga sëk këno na, foxi këni gër lëngw irexëm dëxas in gër ebar. ¹⁵Ata w̃ëka këɓi Yosef: «Inew̃a rixën kën eŋo? An nang ex na nde mëne ala ar ang wëno ako awat këme watënd?» ¹⁶Yaka ko Yuda: «Axwën, ɓiyi ine këmi xor mi de? Mondake këmi yeƴan? Mondake këmi ƴax? Kaxanu ŝonëtëk amena andeɓi aŋ. Awa okaɗëp odeƴ hi këmi, andamat gë ar xana këƴ akalama andeƴ an!» ¹⁷Re ko Yosef: «Ɓëtëdëŋ, ame di na eŋo! Gër ar xana këme akalama fo kë hi xaɗëp iram in. Wën cëŋ, maỹiyin aye fo gër sorix irewën.»

¹⁸Yuda sëka këŋo Yosef, do re ko: «Teɓanële Axwën aram! Axara xara këmi ɓaxëtële mi pel emat. Këreƴe koỹën na wëno xaɗëp ireƴ in, gayikwa wëj ang Farawoŋ fo hi këƴ! ¹⁹Wëj w̃ëka baɓo ɓiyi okaɗëp odeƴ ok ba aɓëngw ɓayi ko faba ireɓi, ba imaỹe ŝot këmo na icëxe.» ²⁰Yaka këmi: «Na ɓayi ko faba, mokar xar ko, do ɓëte imaỹe imejanak ŝot këmo na, itoŝan ind rëw̃ këŋo gër oxar orexëm iŋ. Ar acël amat gë mëŋ an anemi nemi ko, do mëŋ gaɓat ɓayik gër nëm, sëm moŋan h̃an këŋo. ²¹Wëj fel baɓo: “Mëlanëgune, aỹandi ỹandi ke mo wat.” ²²Yaka bami: “Awël nde axwën, lëmëta ijo ani ŋaw̃ëtarënd na gë sëm. Angëmëne aŝapër ŝapër këni, sëm ata ko ŝës!” ²³Fel baƴëɓo ɓëte: “Angëmëne imaỹe imejanak indewën iŋ axo ƴow ex na gë wën, ala aŋun teɓëɗ na ene watëre gë wëno.” ²⁴And ɓaka këmi gër faba ireɓi, xaɗëp ireƴ aŋ, sëfëtanëx këmo ɗek ɓend fel baƴëɓo ɓeŋ. ²⁵Faba ireɓi re ko: “Ɓakayin enëɓo yëcënëgu tëkër eƴamb ƴamb in.” ²⁶Yaka këmo: “Angëmëne ami tëfër ex na gë imaỹe imejanak indeɓi iŋ, ami kor na mi ɓaka. Aɓaka këmi ɓaka, angëmëne gë imaỹe imejanak indeɓi iŋ sëfër këmi. Ɓarikan ami korëɗ na mi watër gë ala ajo angëmëne imaỹe imejanak indeɓi iŋ axo gi ex na gë ɓiyi.” ²⁷Re ko faba: “Anang nang kën mëne alindaw̃ën ɓëtox ɓëki fo ŝotën ke. ²⁸Iñanar iŋ anem nem këmo, do wëndan ke mëne emacar w̃anagëtëra këŋo, xali doro amo wat ex na! ²⁹Angëmëne ene kwëcët ɓëte iŋo ro, do eŋo giw etëm gër fëña, oxoỹ or këmun xoỹën ol ke law̃ ga xar këme ako.” ³⁰Gërëgako, mondake wa këme ɓaka wëno gër faba, xarak ami tëfër ex na gë lëmëta ir lëka këŋo mbaŋ ijo in? ³¹Ata ko ŝës sam exo wat mëne lëmëta in axo bo ex na. Ɓiyi mbaŋ këmi w̃endëra angëmëne faba ireɓi në end oxoỹ or xoỹën këɓo ŝës ko ga xar ko ako! ³²Gayikwa wëno xaɗëp ireƴ in ŝanayak anëkona ar lëmëta an. Afel fel bamo: “Faba amena and din ir din këmi w̃enan angëmëne ami ɓakalinëgu ex na!” ³³Gërëgako, axwën këla teɓële me nëmba wëno oxaɗëp ol gër ed ebax exo gi lëmëta ijo. Teɓëlo lëmëta in eni maỹi gë ɓoɓinëm! ³⁴Wëno mondake këme xor me ɓaka gër faba angëmëne lëmëta in axo gi ex na? Këreme wat na wa kata ind këŋo wëcan faba iŋ!»

End ekwitar ed Yosef eŋ

¹And h̃ata ko Yuda aŋ, Yosef ɗek ỹëm baŋo ongwën oŋ gër ɓangës, ogës od ɗek ɓëriyenin ɓërexëm. Ata xeỹ ko: «Wën ɗek canin!» Ariyenin gaɓatak ax ɓayi bana na gë Yosef and xwitar këni gë ɓoɓinëm aŋ. ²Ga ko ses këno wëlënd Ɓëmisëra ɓën xali gër eyang ed Farawoŋ. ³Yosef fel këɓi ɓoɓinëm: «Wëno ex Yosef! Faba ga ko liya nde ɓayi ko?» Ɓarikan, ɓoɓinëm ga yëɓura këɓi, sëkwan këni eno yaka in ga faɓër bani gë mëŋ. ⁴Re ko ɓëte Yosef: «Axara xara këmun tëkawëne tan.» And sëka këno aŋ, re ko gaŝëxe: «Wëno ex Yosef, aɓaỹe arewën an, ar fan bano do w̃ëlaw këno ɓër yëc bano ɓën ro gër ebar ed Misëra an. ⁵Gërëgako, këren yëdara na, do këreŋun cena na ba ine fanaxën bane. Gayikwa eni pexaxën ɓela lëngwalixënëgu ke Kaxanu.» ⁶Yosef fel këɓi ɓëte: «Ɓëniy ɓëki xucak elod ga ỹanak enjo eŋ gër ebar ed Misëra. Ɓëte ɓëniy ɓënjo ɓënd kë ƴowënd ɓëŋ, ala ax ñandëra na, ala ax kanara na. ⁷Kaxanu wa lëngwaligu ke ex ɓayixën enëng endeɓi eŋ gër ebar elo ro, do ene ɓayixëne ɓëɓëngw. Mëŋ wa racët këɓo gë panga itëm. ⁸Enimin, Kaxanu law̃ënëgu ke ro, ax gi ex na wën. Mëŋ ri ke hi këme sëm ir Farawoŋ, alëngw ar gër iciw̃ indexëm, gofërëner ir ɗek ebar ed Misëra in. ⁹Marayin en ɓaka ƴaŋ gër faba. And kën h̃at aŋ, deyiɗën ga re ko asëñix Yosef: Kaxanu ri ke alëngw ar ɗek ebar ed Misëra el. Cëlaw gër ndam ro, këreƴ përëraw na. ¹⁰Gër ebar ed Goŝen këƴ ỹëpati, do mondako këne sëkare wëj gë wëno, gë ɓosëñix, gë ejix ɓën, gë oɓeci ol, gë opeỹ ok, gë oxeƴ ol, gë ogelemba ok, do gë ɗek ɓeɓër xwën këƴ ɓën. ¹¹Ro wëno kë ỹana exi yëlënd er kën liyaxën wëj, gë ɓër iciw̃ indeƴ in, do er xwën këƴ in, geɓatak ax nemi na. Gayikwa ɓëniy ɓënjo ɓayik ɓënd gë enjo ɓëŋ.»

¹²Yosef re ko ɓëte: «Awat kën watënd gë ɓangës ɓandewën ɓaŋ. Do Beŋëŝame, ar acël amat gë wëno an, awat ko watënd gë ɓangës ɓandexëm ɓaŋ, mëne wëno dëŋ këŋun felërand. ¹³Tëfëtanëxëɗëno faba ɗek enjaran end ŝot këme ro gër ebar ed Misëra eŋ, do gë ɗek ɓeɓër wateli kën ɓën. Awa marayin eno mëlaw ro faba.»

¹⁴Ata w̃ega këŋo gër egëla Beŋëŝame, ar acël amat gë mëŋ an, këni sesënd mëŋ do gë Beŋëŝame. ¹⁵Gë otes fo w̃egara këɓi ɗek ɓoɓinëm. And xofëtar këni mondako aŋ fo, xor bani ɓoɓinëm eno yeƴaneli.

End orëfa or Yakob gër ebar Misëra eŋ

¹⁶Ata wëlik gër eyang ed Farawoŋ mëne ɓoɓinëm ɓor Yosef h̃atëguk. Farawoŋ do gë ɓër eyang edexëm ɓën nëngan këɓi. ¹⁷Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Pelëlëɓi ɓoɓinëx mondako kën ri: ɗëɓindërayinëɓi opali odewën ok, en ɓakaxën gër ebar ed Kanahaŋ. ¹⁸Meɗëgunëɓi sorix, do gë ɗek ɓër oxun orewën ɓën, do mëlawënëɓi ler gër ndam ro. Ayël këmun yël gër ed yek nëmëc ro gër ebar ed Misëra. Wën kë ỹana ex ƴambënd ɓeɓër nëngak nëmëc gër ebar elo ro ɓën. ¹⁹Wëj fana këmi eƴëɓi pel: Meɗëyin ocaret ro gër Misëra, enëɓi mëlaxënëgu ɓolindaw̃ ɓorewën, gë oxun orewën oŋ. Mëlawëno ɓëte sorix irewën, dëfawën ro! ²⁰End ɓeɓër kën seɓëraw eŋ, këren yëlarand na gayik er yek nëmëc ro gër Misëra in wën kë xwën.»

²¹Ɓosëñiw̃ ɓor Isërayel ri këni mondako. Yosef yël këɓi ocaret ang fel baŋo Farawoŋ ak. Yël këɓi ɓëte ocëlafana eni ƴambëx gër fëña. ²²Yël këɓi ala kala acuɗ angaŝax. Yël këŋo Beŋëŝame ɓatama okeme otas ɓand koɗi, do gë ɓacuɗ ɓangaŝax ɓanjo. ²³Ata Yosef law̃ëneli këɓi gër sëm, opali epëxw od lëɓindëra banëɓi ɓeɓër nëngak nëmëc gër ebar ed Misëra ɓën, do gë opali onëm epëxw od lëɓindëra banëɓi bële, gë mburu, do gë ɓeɓëƴamb ƴamb. Ɓeɓijo bax ŝëlafana ir ko rixënëgu Yakob ɗamana irexëm in. ²⁴Ga xani këni oñe oŋ, Yosef fel këɓi ɓoɓinëm: «Këreŋun takërëx na ɗe gër fëña!»

²⁵Mondako xani bani na gër ebar ed Misëra do h̃at këni gër ed Kanahaŋ, gër Yakob, sëm ireɓën. ²⁶Fel këno Yakob: «Yosef ga ko liya ɓayi ko, axo cës ex na. Mëŋ ex alëngw ar ebar ed Misëra an!» Ɓarikan Yakob ỹoweỹ aŋo gi bana gayik axo ma bana end bano felënd eŋ. ²⁷Sëfëtandëra këno ɗek ɓend felëgu baɓi Yosef ɓeŋ. Wat ko ocaret od law̃ëneliw baxo Yosef eno mëlaxën ok. Ata sëm ireɓën Yakob fuŋara këŋo gër onden ondexëm. ²⁸Isërayel re ko: «Gwac ex go! Asëñiw̃ën Yosef ga ko liya ɓayi ko! Ƴeleme mo watëgu ɗamana me cësaxën!»

End ekofëtar ed Yakob do gë Yosef eŋ

¹Awa Isërayel ɓarëra ko ngwa ɗek ɓeɓër xwën ko ɓën, do xani ko ond gër Misëra oŋ. H̃at ko gër Berëŝeba do rix ko ocaɗaxa eŋo calexën Kaxanu, ar yata këŋo sëm Isak an. ²Ata Kaxanu felëra këŋo Isërayel gëmëɗ në lakeli. W̃ac këŋo: «Yakob! Yakob!» Yaka ko mëŋ: «Woy!» ³Re ko Kaxanu: «Wëno ex Kaxanu, Kaxanu, ar yata këŋo sorix an. Këreƴ yëdara na ga këƴ ŝëland ako gër ebar ed Misëra, gayikwa fën këmëni ŝënanëgu ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën, xali eni gi ɓulunda isëm. ⁴Wëno alaŋëta këmi laŋëtand gër ebar ed Misëra. Ɓëte wëno fo këɓi nëcëtëguɗ ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën. Yosef kë ɓakali ɓangës ɓandeƴ ɓaŋ gë ataxan andexëm aŋ, yatir këƴ ŝës.»

⁵Yakob xani ko na gër Berëŝeba. Ɓosëñiw̃ ɓor Isërayel w̃ëla këno sëm ireɓën, gë ɓësoxari ɓëreɓën ak, do gë oxun oreɓën ak ɗek, gër ocaret od yëlëgu baɓi Farawoŋ enëɓi mëlaxën ok. ⁶Fac kënëɓi ɓëte oyel ol, do gë ɓeɓër ŝotëra bani gër ebar ed Kanahaŋ ɓën. Yakob do gë ɓërandëw̃ëra andexëm ɓën mondako rëfa bani gër ebar ed Misëra. ⁷Aw̃ëla w̃ëla baxo gër ebar ed Misëra ɗek andëw̃ëra andexëm aŋ: ɓosëñiw̃, gë ɓoɓiw̃, do gë ɓër ebax ejiw̃ edexëm ɓën, ɓëtoŝan ɓëŋ do gë ɓëtoxari ɓëŋ.

End ekun ed Yakob eŋ

⁸Mondako bax omac od ɓosëñiw̃ ɓor Isërayel ɓor ƴe bax gër ebar ed Misëra ɓën: Yakob do gë ɓosëñiw̃. Itoŝan iñanar ind Yakob iŋ: Ruben. ⁹Ɓosëñiw̃ ɓor Ruben: Enok, gë Palu, gë Hesëroŋ do gë Karëmi. ¹⁰Ɓosëñiw̃ ɓor Simewoŋ: Yemuwel, gë Yamin, gë Oxad, gë Yakin, gë Tësowar, do gë Sawul, asëñiw̃ ar asoxari aɓëkanahaŋ an. ¹¹Ɓosëñiw̃ ɓor Lewi: Gerëŝoŋ, gë Kehat, do gë Merari. ¹²Ɓosëñiw̃ ɓor Yuda: Er, gë Onan, gë Ŝela, gë Peres, do gë Sera. Ɓarikan, Er do gë Onan anëka ŝës bani amëd aŋo gër ebar ed Kanahaŋ. Ɓosëñiw̃ ɓor Peres: Hesëroŋ do gë Hamul. ¹³Ɓosëñiw̃ ɓor Isakar: Tola, gë Pufa, gë Yob, do gë Ŝimëroŋ. ¹⁴Ɓosëñiw̃ ɓor Sabuloŋ: Sered, gë Eloŋ, do gë Yahëlel. ¹⁵Ɓën ex oɓaŝ or Leya ol, ɓëtoŝan ɓëŋ, do gë Dina, itoxari iŋ. Ɓën ex ɓër rëw̃ën këŋo Leya Yakob gër ebar ed Padaŋ-Aram ɓën. Ɓën ex ɓosëñiw̃ do gë ɓoɓiw̃, ɗek ang ebani ak: ɓën ɗek, ɓela ofëxw osas gë ɓësas.

¹⁶Ɓosëñiw̃ ɓor Gad: Tësifiwoŋ, gë Hagi, gë Ŝuni, gë Etësëboŋ, gë Eri, gë Arodi, do gë Areli. ¹⁷Ɓosëñiw̃ ɓor Aser: Yimëna, gë Yiŝëfa, gë Yiŝëfi, gë Beriya, do gë Sera, imaỹe itoxari indeɓën iŋ. Ɓosëñiw̃ ɓor Beriya: Eber do gë Malëkiyel. ¹⁸Mondako hi bani oɓaŝ or rëw̃ banëɓi Yakob do gë Silëpa ol, xaɗëp isoxari ir yël baŋo Labaŋ aɓiw̃ Leya in. Ɓën ex ɓër rëw̃ën këŋo Silëpa Yakob ɓën: ɓën ɗek, ɓela epëxw gë ɓëcongaɓat.

¹⁹Ɓosëñiw̃ ɓor Raŝel, alindaw̃ ar Yakob: Yosef do gë Beŋëŝame. ²⁰Ɓosëñiw̃ ɓor Yosef, ɓër rëw̃ kënëɓi gër ebar ed Misëra gë alindaw̃ Asenet, aɓiw̃ ar Poti-Fera, aŝaɗaxan ar eɗaŝ ed On ɓën: Manase do gë Efërayim. ²¹Ɓosëñiw̃ ɓor Beŋëŝame: Bela, gë Beker, gë Aŝëbel, gë Gera, gë Nahamaŋ, gë Ehi, gë Roŝ, gë Mupim, gë Hupim, do gë Arëd. ²²Ɓën ex ɓër rëw̃ën këŋo Raŝel Yakob ɓën: ɓën ɗek, ɓela epëxw gë ɓënax. ²³Asëñiw̃ ar Dan: Huŝim. ²⁴Ɓosëñiw̃ ɓor Nefëtali: Yatësel, gë Guni, gë Yetëser, do gë Ŝilem. ²⁵Ɓën ex oɓaŝ or rëw̃ kënëɓi Yakob do gë Bila, xaɗëp isoxari ir yël baŋo Labaŋ Raŝel ol: ɓën ɗek, ɓela ɓëcongëɓëxi.

²⁶Ɓër sëfër bani gë Yakob gër ebar ed Misëra do hi bani ɓërandëw̃ëra andexëm ɓën er hi bani ɓën ɗek ɓela ofëxw ocongeɓat gë ɓëcongaɓat. Xarak, ɓolindaw̃ ɓor ɓosëñiw̃ ala aɓi pën bana. ²⁷Gë ɓosëñiw̃ ɓor Yosef ɓër rëw̃ kënëɓi gër ebar ed Misëra ɓën: ɓela ɓëxi. Er hi bani ekun ed Yakob el ɗek, ɓela ofëxw ocongoxi ɓër ƴow bax gër ebar ed Misëra.

End Yakob gër ebar ed Misëra eŋ

²⁸Yakob law̃ën këŋo Yuda gër Yosef, eŋo pelëx exo ɗëngwa gër Goŝen, eŋo kacax fën. Ata Yakob do gë odexëm h̃at këni gër ebar ed Goŝen. ²⁹Yosef w̃eɗ ko ŝaret irexëm in, do ƴe ko ƴaŋ gër Goŝen, gër ekaca ed sëm Isërayel. Sam ga ŝanayaw ko, Yosef w̃ëlën këŋo sëm, w̃ega këŋo bëxiɓ gër egëla, do ses ko xali gër egëla edexëm. ³⁰Ata Isërayel fel këŋo Yosef: «Ecës fo ɓayi ke gërëgako, gayikako awat wat këme mëne ga këƴ liya dëŋ ɓayi këƴ!» ³¹Ga xucak eŋo, Yosef ga këni felar gë ɓoɓinëm do gë ɓër ekun ed sëm ɓën, re ko: «Aƴe këme ƴe mo tëfëtandërax Farawoŋ. Afel këmo fel: “Ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ, do gë ɗek ekun ed faba el, anëka h̃atëgu këni gër ndam ro, ga xaniw këni gër ebar ed Kanahaŋ. ³²Ɓëxaɗac ɓër oɓeci, gë opeỹ, gë oxeƴ, do gë ogelemba exëni. Ɓëxwël ɓër oyel exëni, do aw̃ëlaliw w̃ëlaliw kënëɓi oyel oreɓën ol, do gë ɗek ɓeɓër xwën këni ɓën.” ³³And këŋun w̃ac Farawoŋ, do eŋun mëka ba ine ex andiyen andewën aŋ, ³⁴yakayiɗëno: “Ɓiyi okaɗëp odeƴ ok, ɓëxwël ɓër oyel hi këmi. Aniyan andeɓi aŋ ex ekwël ed oyel, ang ebani ɓëxarëk ɓëreɓi ak.” And kën yeƴan mondako aŋ, ata këŋun fel en ɗëg gër ebar ed Goŝen. Gayikwa Ɓëmisëra ɓën mbaŋ ŝus këni ekwël ed oyel el hi këni opeỹ nde, hi këni oɓeci nde.»

¹Yosef ƴe ko kwël eŋo tëfëtandërax Farawoŋ. Ga h̃at ko, re ko: «Faba do gë ɓëmaỹe ɓëndam ɓëŋ anëka h̃atëgu këni ga xaniw këni gër ebar ed Kanahaŋ. Aw̃ëlali w̃ëlaliw kënëɓi opeỹ ok, gë oɓeci ol, gë oxeƴ ol, do gë ɗek ɓeɓër xwën këni ɓën. Gër ebar ed Goŝen h̃atëgu këni.» ²Ɓëmaỹe ɓënjo ɓëndexëm fel baɓi eno ɗaŋëta, eɓi watëgu Farawoŋ. ³Ata Farawoŋ w̃ëka këɓi ɓoɓinëm ɓor Yosef: «Ine ex wa andiyen andewën aŋ?» Yaka këno: «Ɓiyi okaɗëp odeƴ ok, ɓëxwël ɓër oɓeci do gë opeỹ hi këmi, ang ebani ɓëxarëk ɓëreɓi ak.» ⁴Fel këno ɓëte Farawoŋ: «Oliyer ƴow këmi ro gër ebar edewën. Ondës ax bo ex na ond këni ƴamb oɓeci ol do gë opeỹ odeɓi ok, gayikwa enjo eŋ mbaŋ ƴëkak gër ebar ed Kanahaŋ. Gërëgako, axara xara këmi, teɓëlëɓo mi ñëpa gër ebar ed Goŝen.» ⁵Farawoŋ fel këŋo Yosef: «Sorix gë ɓoɓinëx, gër ndeƴ ro h̃atëgu këni. ⁶Misëra in ɗek, gër otaxan odeƴ ex. Kwëtëlëɓi sorix gë ɓoɓinëx gër ed xurik ex ye. Ɗëgëlexëni gër ebar ed Goŝen. Angëmëne gër enga endeɓën na fo exëni ɓër gapak, dilëɓi ɓëlëngw ɓër ɓëxaɗac ɓër oyel oram.»

⁷Yosef w̃ëla këŋo ɓëte sëm Yakob gër Farawoŋ eni nangër. Ga këni ŝëmar, Yakob, ŝalen këŋo Farawoŋ. ⁸Ata Farawoŋ w̃ëka këŋo Yakob: «Ɓëniy ɓënjëgwe wa ŝot këƴ?» ⁹Yakob yaka këŋo Farawoŋ: «Ang nëkak aniyan and wëno ar kë ỹëparand ang aliyer fo gand ed këme ƴe yo, asëk sëk ke ɗe ɓëniy këme gë ofëxw osas. Ɓëniy ɓënd aniyan andam ɓëŋo ax ñëmb ex na do ax ye ex na ang ɓënd ɓëxarëk ɓëram ak ado ga bani ƴexërand ɓën ɓëte ang ɓëliyer fo.» ¹⁰Yakob ŝalen këŋo gaŝëxe Farawoŋ, do kwël ŝapër këni gë Farawoŋ.

¹¹Yosef xwët këɓi sëm gë ɓoɓinëm gër ed xurik ex ye, gër ebar ed Misëra, gër ebar ed Ramëses, ang fel baŋo Farawoŋ ak. ¹²Yosef baɓi yëlënd eƴamb ƴamb in sëm, gë ɓoɓinëm, do gë ɗek oxun oreɓën oŋ, ang ỹëmb bani ak.

End andiyen and Yosef eŋ

¹³Eƴamb ƴamb dëŋ ax ɓayi bana gër ed ex yo gër ebar ed Misëra, gayik enjo eŋ mokuri xuri bax. Hik gër Misëra, hik gër ebar ed Kanahaŋ, ɓela ɓën afiŝëra fiŝëra bani enjo eŋ. ¹⁴Ata Yosef xana ko ɗek koɗi ir gër ebar ed Misëra in, do ir gër ebar ed Kanahaŋ in, ir bani yëcaxënënd eƴamb ƴamb in. W̃ëxëta ko gër eyang ed Farawoŋ. ¹⁵And faỹ këni koɗi Ɓëmisëra do gë Ɓëkanahaŋ aŋ, Ɓëmisëra ɓën ƴe këni gër Yosef, do re këni: «Yëlëlëɓo eƴamb ƴamb in! Ba mi cës ogës odeƴ nde ỹandi ki, gayikako koɗi aɓo bo ex na?» ¹⁶Yaka këɓi Yosef: «Mëlawënëɓi oyel orewën ol enëɓi nëmb gë eƴamb ƴamb, gayikako koɗi ax gi ex na.»

¹⁷Ata w̃ëlaraw kënëɓi oyel oreɓën ol gër Yosef, do mëŋ yël këɓi eƴamb ƴamb in. Oyel olo nëmb banëɓi: opanac, gë oɓeci, gë opeỹ, gë oxeƴ do gë opali. Yosef yëlëra këɓi eƴamb ƴamb in aniy aŋo gayik anëmb banëɓi nëmbënd oyel oreɓën ol xali faỹ kënëɓi ɗek. ¹⁸And xucak aniy aŋo aŋ, ɓakaw këni gër ndexëm. Re këni: «Axwën, ɓiyi ami con na mëne anëka faỹ këmi koɗi in. Ɓëte oyel oreɓi ol, wëj xwën këɓi. Er ɓayi këɓo wayët mi yëlaya ɓiyi dëŋ, do gë owar oreɓi oŋ. ¹⁹Ogës odeƴ nde këmi ŝësëra do mi teɓëta owar oreɓi oŋ? Yëcëlëɓo gë owar oreɓi ak, mi cotaxën er këmi ƴamb in. Kwënëleɓo Farawoŋ ɓiyi gë owar oreɓi ak. Yëlëlëɓo ɓeneɗa ɓend këmi ỹandëraxën, mi ɓayixën ɓëɓëngw, ata fo ɓayik ami cësëra na, do owar oreɓi oŋ ax cenëkëra na.» ²⁰Ata Yosef mondako yëcën baŋo Farawoŋ ɗek owar or gër Misëra oŋ. Ɓëmisëra ɓën fan baŋo ocënga odeɓën ok, gayik enjo eŋ mokuri xuri bax. Farawoŋ, elod amëd aŋo xwën ko ebar ed Misëra el. ²¹Ata rëfalira këɓi ɓulunda in gër ɓangol, ga ỹana ko beɓët iɓat h̃ata ko beɓët ijo ɗek ebar ed Misëra el. ²²Ɓarikan Yosef axo yëc bana owar or ɓëŝaɗaxan oŋ gayik apela ỹëgw baxo na Farawoŋ mëne kërexo yëc na. Gë er re baxo enëɓi yëlënd in fo bani liyand, mëŋ ɓayik ani panaxën bana owar oreɓën oŋ.

²³Yosef fel këɓi ɓulunda in: «Anëka yëc këmun gë owar orewën ak, doro doro Farawoŋ xwën këŋun. Kanayin eneɗa eŋ en neɗëx gër ocënga. ²⁴And kën xanara eƴamb aŋ, tëƴiyindën, do acariya anjoxën kala, Farawoŋ xwënëk. Mëxwëtayindën mar er xana kën in en di ɓeneɗa, do mar enëɓi ɗëɓaxënënd ɓër gër ɓëciw̃ ɓëndewën, do gë oxun orewën ɓën.» ²⁵Yaka këni Ɓëmisëra ɓën: «Axwën, anëka fexën këƴëɓo. Gayikako oyekax oreƴ ol w̃asin këƴëɓo, aw̃a w̃a këɓi mi gi okaɗëp od Farawoŋ.» ²⁶Ata acariya and ri baxo Yosef aŋo ɓayik xali doro gër ebar ed Misëra: ecoxën ed er ex yo, Farawoŋ xwënëk. Owar or ɓëŝaɗaxan oŋ fo ɓayik axo kwën bana Farawoŋ.

End ɓapela ɓapelatar ɓand Yakob eŋ

²⁷Isërayel do gë ɓërandëw̃ëra andexëm ɓën ỹëpa këni na gër ebar ed Misëra, gër Goŝen. Yëcëra këni owar, rëw̃ kënëɓi oɓaŝ oranjëm, do kwël dëŋ këni ŝënarënd xali ỹëmb këni mbaŋ. ²⁸Yakob liya ko ɓëniy epëxw gë ɓënjongëɓëki gër ebar ed Misëra. Mondako sëk baŋo ɓëniy këme gë ofëxw onax gë ɓënjongëɓëki.

²⁹Ga nang ko mëne anëka kë saxëgund ecës edexëm el, Isërayel w̃ac këŋo asëñiw̃ Yosef, do re ko: «Angëmëne ah̃an h̃an këƴe, ɗilaliw ataxan andeƴ aŋ gër emef endam. Axara xara këmi, ɗëkayayiɗ ŝenene end këmi felënd eŋo: këreƴe mëxwëtaɗ na ro gër ebar ed Misëra! ³⁰And këmi ɓar gër ecës gë ɓëxarëk ɓëram aŋ, nëcëtiɗëne ebar ed Misëra el, do mëlayiɗëne eƴe mëxwëtax gër ỹeg ireɓën.» Ata yaka ko Yosef: «Ari këme ri end fel këƴe eŋo.» ³¹Re ko ɓëte Yakob: «Awa yaŝarël.» Yosef yaŝar ko. Ata Isërayel foxi ko gand ogaf od angaw̃ andexëm.

End oɓaŝ or Yosef eŋ

¹Ga xucak eŋo, fel këno Yosef mëne sëm aŝëxwëra ex. Ata w̃ëla këɓi ɓosëñiw̃, Manase do gë Efërayim, gër ed laki baxo. ²Fel këno Yakob: «Asëñix Yosef anëka ƴow ko ɗe exi nëkon.» Isërayel xemënara ko xali xani ko, do ỹëpa ko gër angaw̃ andexëm. ³Yakob fel këŋo Yosef: «Kaxanu, mëŋ ar Fangak an, ŝanayaxën baxe gër Lus, gër ebar ed Kanahaŋ, do yël ke oɓetak ol. ⁴Er fel baxe: “Ar gë oɓaŝ oranjëm ri këmi, wëno këɓi ŝënandëra xali. Ɓëte wëno ki ri axarëk ar amara and oɓulunda odanjëm. Ayël këmëni yël ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën, and këƴ xuca wëj aŋ, oxwën or din ir din or ebar elo ro ol.” ⁵Gërëgako ɓëtoŝan ɓëki ɓënd ŝotëli këƴëɓi ro gër ebar ed Misëra ɗamana me dëfaxënëgu gër ndeƴ ro ɓëŋo, wëno xwën këɓi. Efërayim, do gë Manase, wëno xwën këɓi, ang xwën këmëni Ruben do gë Simewoŋ ak. ⁶Angëmëne oɓaŝ oŝëxe rëw̃ këƴëɓi na ɓëte, ani gi na oram. Ɓën paɓ gë Efërayim do gë Manase këni ɓëteliɗ eram in. ⁷And h̃atëgu këme gër ebar ed Kanahaŋ, ga xaniw këme gër ed Padaŋ aŋ, lap këmo norix Raŝel gër fëña, ɗamana me ŋataxën gër Efërata, gër Betëlexem.» ⁸And wat këɓi oɗëmëta od Yosef aŋ, Isërayel w̃ëka ko: «Noɓën ex wa ɓëjo?» ⁹Yaka ko Yosef: «Oɓaŝ or yël ke Kaxanu ro gër ebar ed Misëra ol ex.» Re ko ɓëte Yakob: «Këla tëkaliwëyëɓi gër ndam ro, mëni karanaxën oɓetak ol.»

¹⁰Oxar ol anëka dëŋ baŋo ŝotand Isërayel, axo bo bana ga ko watëra ŝenene. Yosef sëkali këɓi ɓosëñiw̃ gër Yakob. Ga lëk këɓi, nëỹaya këɓi ŋëŝ gër emëkw edexëm, do w̃ega këɓi. ¹¹Ata Isërayel fel këŋo Yosef: «Wëno abame yëla na awat këme wat gaŝëxe dëxas ireƴ in, ɓarikan Kaxanu anëka w̃asin ke ɓëte andëw̃ëra andeƴ aŋ!» ¹²Yosef fedali këɓi oɗëmëta odexëm od ebax gër olëkëna or sëm ok, do foxi ko eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. ¹³Ga xani ko, las këɓi tak oki, Efërayim gë ataxan and liw̃ aŋ, do gand ŝame ir Isërayel, Manase gë ataxan and ŝame aŋ do gand liw̃ ir Isërayel. Yosef sëkali këɓi mondako gër sëm. ¹⁴Ɓarikan Isërayel nëmbëndër ko otaxan ok: xwët ko ataxan and liw̃ aŋ gër gaf ir Efërayim, xarak mëŋ ebax lëmëta iɓeja in. Ataxan and ŝame aŋ, xwët ko gër gaf ir Manase, lëmëta iỹanar ir Yosef in. ¹⁵Ata Yakob këŋo xaran oɓetak ol Yosef ko rend:

«Kaxanu, mëŋ ar baɓi laŋëtarand ɓëxarëk ɓëram an, Abëraxam do gë Isak,

Kaxanu, mëŋ ar ebax nand ex yo axaɗac aram xali doro an,

¹⁶Mëŋ ar ex Meleka ir racët ke gër eñëŋënax end ex yo an,

yëlëleɓi oɓetak ol oɗëmëta oko!

Ɓën macindëlenëɓi gë ow̃ac oram ol,

gë omac od ɓëxarëk ɓëram Abëraxam do gë Isak ok.

Ɓërandëw̃ëra ɓandeɓën ɓën,

ñëmbërëlexëni xali eni ɓeñëta ɗek ebar edeɓën el!»

¹⁷Yosef ga wat ko mëne sëm ataxan and liw̃ aŋ xwët ko gër gaf ir Efërayim, ŝus ko eŋo. Rëxët ko ataxan and liw̃ and sëm aŋ gër gaf ir Efërayim exo kwëtaxën gër gaf ir Manase. ¹⁸Yosef fel këŋo sëm: «Ali faba, ax gi ex na mondako! Ajo ro wa ex lëmëta iỹanar in. Kwëtël ataxan and liw̃ andeƴ aŋ gër gaf irexëm.» ¹⁹Ɓarikan sëm h̃ëp ko, do re ko: «Anang nang këme asëñiw̃ën, anang nang këme. Mëŋ ɓëte ɓulunda isëm ko hi, mëŋ ɓëte angwëlik ko hi. Ɓarikan lëmëta iɓeja in kë xuri ex gi angwëlik, do andëw̃ëra andexëm aŋ amara and ɓenëng ɓendanjëm kë hi.»

²⁰Ata Yakob mondako ŝalendëra baɓi yatijo ga ko re:

«Ɓërandëw̃ëra and Isërayel ɓën mondako këni ỹana eni calendërënd:

“Kaxanu yëlëlexi oɓetak or Efërayim do gë Manase ol.”»

Ata Yakob mondako lëngwën baŋo Efërayim gër Manase. ²¹Isërayel fel këŋo Yosef: «Wëno gogo këme ŝës, ɓarikan Kaxanu gë wën ko ɓayi. Aɓakali këŋun ɓakali gër ebar ed ɓëxarëk ɓërewën. ²²Wëno cëŋ, anëka ŝetëgu këmi ebar nëmëc ed ɓoɓinëx gër Siŝem. Ɓërandëw̃ëra and Amor ɓën xan këmëni gë duxuma iram in, do gë atumb andam aŋ.»

End ofelar or Yakob do gë ɓosëñiw̃ eŋ

¹Akey amat, Yakob ga w̃ac këɓi ɓosëñiw̃, re ko:

«Macërëgun mun nangënaxën ala kala er këŋo hi ecan-ecan in.»

²«Ɓarërëgun ene ɓaxët wën ɓosëñiw̃ ɓor Yakob!

Ɓaxëtino Isërayel, ɓaxëtino sorix irewën!

³Ruben, wëj ex itoŝan iñanar indam iŋ,

wëj ex odëw̃ërëw̃en oñanar od ojaw̃ odam ok,

wëj nëmëca këɓi ɓoɓinëx gaf in, ojaw̃ ok

do gë or gapak ol,

⁴Ola oreƴ ol ang oỹëm fo ex,

ɓari ami yël ex na olëngw ol,

gayikwa ƴaŋ gër angaw̃ and sorix ɓët ɓaƴ,

angaw̃ andam aŋ ɓuyarën këƴ

ga ɓët baƴ gër asoxari aram.»

⁵Simewoŋ do gë Lewi, ɓër acël amat exëni,

angwëlëra andeɓën aŋ, ang oỹënga or emer fo ex.

⁶Wëno ami ɓar angwëlëra and edi ed eñëŋënax elo aŋ,

ame ɗil na gër amara andeɓën!

Gayikwa në end oxoỹ oreɓën law̃ëra kënëɓi ɓela,

do në end owër oreɓën saw̃ëra kënëɓi oxeƴ or ɓela.

⁷Kata fo ex oxoỹ oreɓën ol, gayik or gë axaỹënan këm ex!

do kata fo ex owër oreɓën ol,

gayikwa xoɗux fo ex!

Ɓërandëw̃ëra ɓandewën ɓën aŝapëreli këmëni ŝapëreli ŝit gër ɓulunda ir Isërayel,

ayic këmëni yic eni ɗëgëra ɗek ebar ed Isërayel el.

⁸Wëj cëŋ Yuda, ayas këni ỹana eni yasënd ɓoɓinëx,

ataxan andeƴ aŋ gër eporëfor ed ɓërangoỹëra andeƴ kë hi,

oɓaŝ or sorix ol afoxi këni ỹana eni poxind gër lëngw ireƴ.

⁹Yuda yëraŋ iɓeja hi këƴ!

Gër emaỹi edeƴ këƴ ɓakawënd and ƴambëgu këƴo emacar aŋ,

aɓaf këƴ ɓafënd, alaki këƴ lakind,

ang yëraŋ inëm fo: noỹo këŋo xanin?

¹⁰Acët and owun aŋ, laŋ kë ɓayi gër ekun ed Yuda,

Acët and olëngw aŋ, laŋ kë ɓayi gër ɓërandëw̃ëra andexëm,

xali exo ŋatëgu Ŝilo, ar xwënëk an,

do eno kwëtaxën ɓenëng ɓend ɓela ɓeŋ.

¹¹Axap këŋo ỹana eŋo kapënd fali irexëm in lëf gër andëɗa and reseŋ,

axap këŋo ỹana eŋo kapënd atox and fali inëm aŋ në atëx and reseŋ.

Acuɗ andexëm aŋ ko ỹana exo neɓënd gë ngoƴ iŋ,

anjëm andexëm aŋ ko ỹana exo neɓënd gë omen od reseŋ ok.

¹²Ngoƴ iŋ kë ỹana ex ɓarënënd ɓangës ɓandexëm ɓaŋ,

omër kë ỹana ex peŝënënd oỹënga orexëm oŋ.

¹³Sabuloŋ kë lëg ler gër oɓëŋa od ɓangwëngw,

gër ed kë ỹana ex kwëŝand okuluŋ,

do ebar ed ko xwën el, ah̃at kë h̃at xali gër ed Sidoŋ.

¹⁴Isakar mëŋ cëŋ, fali ir gë ojaw̃ hi ko,

alaki ko lakind mërëxand ir ɓakece.

¹⁵Awat wat ko mëne gër ed ko seyëtand anënga nëngak, do ebar enëngax ex.

Aw̃a w̃a ko eno kap exo ɗëɓixën esiɓax,

aw̃a w̃a ko exo diyenind ang xaɗëp fo.

¹⁶Dan këɓi ỹana eɓi kitind ɓulunda irexëm in,

ang enëng emat end Isërayel fo.

¹⁷Dan er hi ko ang andën and në fëña fo,

ang ekifoxifo ed në lec fo,

gër osak këŋo h̃atënd fanac in

exo ɗatixën gë eƴiỹ el ar ỹëpaxën këŋo an.

¹⁸(Axwën, ayar këme yarënd apexa andeƴ aŋ!)

¹⁹Gad mëŋ cëŋ, enga end ɓërek ɓëxeỹax këŋo w̃ereli,

ɓarikan aw̃er ko w̃er xali eɓi kor, do eɓi ŋw̃ay!

²⁰Gër ebar ed ko xwën Aser,

eƴamb el ax gi na mopaỹ,

mëŋ kë ỹana eɓi dëɓand ɓemun ɓeŋ.

²¹Nefëtali ang ebëjare ed kë raɗërand fo hi ko,

oyeƴan oyekax ko ỹana exo yeƴanënd.

²²Yosef mëŋ cëŋ, ang atëx and kë rëw̃ënd fo hi ko,

ang atëx and lëgëk ler në añësa and men fo hi ko,

ɓenini ɓendexëm ɓeŋ yaɓët kece in kë lefënd.

²³Aỹanaxën ỹanaxën këno,

do aw̃an w̃an këno gë opës odeɓën ok,

gë opës odeɓën ok w̃an këno ɓërangoỹëra andexëm ɓën.

²⁴Ɓarikan atumb andexëm aŋ ax yëlora ex na,

onëxar orexëm oŋ ɓayik ŋw̃ac-ŋw̃ac.

Paɓ gë otaxan od ar fangak ok,

ar këŋo yëlënd panga Yakob an (ar ex Axaɗac, do Angaỹ and Isërayel an).

²⁵«Paɓ gë Kaxanu, ar yata këŋo sorix an (gilexo angwak andeƴ aŋ)!

Ar Fangak an, yëlëlexi oɓetak ol,

oɓetak or ƴaŋ gër orën ol,

oɓetak or gëɗ ebar ol,

oɓetak or gër oɓër,

do gër acël and asoxari ol!»

²⁶«Oɓetak or xaran ki sorix ol,

nëmëcak oɓetak or gër osënd or angwën ol,

or gër ɓëtënd ɓënd akarëk ol.

Oɓetak olo, gilex gër gaf ir Yosef,

gil ex gër egor ed ar hik emun end ɓoɓinëm an!»

²⁷«Beŋëŝame mëŋ cëŋ, yëlemu ixeỹax hi ko,

gëɓër këŋo ƴambënd emacar end law̃ këŋo eŋ;

genëka, eɓi cetëra er ŝotëgu ko in.»

²⁸Ɓosëñiw̃ ɓor Yakob ex ɓëxarëk ɓër ɓenëng epëxw gë ɓeki ɓend Isërayel ɓeŋ. Ɓendeƴ ɓeŋo felëra baɓi sëm ireɓën and baɓi xaran oɓetak aŋ, ala kala gë oɓetak orexëm pit.

End ecës ed Yakob eŋ

²⁹Ga xucak eŋo, Yakob fel këɓi ɓosëñiw̃: «Wëno gogo këme ŝës. Mëlayiɗëne ene mëxwëtax gër ỹeg ir w̃ëxëta kënëɓi ɓëxarëk ɓëram, gër oxel or gër oŝënga or Efëroŋ, arandëw̃ëra and Het an, ³⁰gër oxel or gër oŝënga or Makëpela, ler gër Mamëre, gër ebar ed Kanahaŋ, oŝënga or yëc ko Abëraxam gër Efëroŋ, arandëw̃ëra and Het an, gër oŝënga or xwën ko. ³¹Fën w̃ëxëta kënëɓi Abëraxam do gë alindaw̃ Sara, gë Isak do gë alindaw̃ Rebeka. Fën w̃ëxëta këmo wëno ɓëte Leya. ³²Oŝënga olo do gë oxel ol, Abëraxam yëcëk gër otaxan od ɓërandëw̃ëra and Het.» ³³And h̃ata ko epelëra ed ɓosëñiw̃ aŋ, Yakob ɓaka ko laki ko gër angaw̃, kwël xoti ko do ɓarëx këni gë ɓëxarëk ɓërexëm ɓër ŝësëk elod anëka fo ɓën.

End oỹaw̃ or Yakob eŋ

¹Yosef ga lapaya ko gër sëm, w̃ega këŋo, do ko sesënd. Ongwën oŋ kë ŝarënd gër dëxas ir Yakob. ²Ga xani ko na, Yosef fel këɓi ɓëxora ɓën eni nëmëra eman end sëm eŋ xali eŋo ɗilër ogu oŋ. Ata ɓëxora ɓën nëmëra këno Isërayel xali lilër këŋo ogu oŋ. ³Ɓakey ofëxw onax nëmëra bano mondako ang rëp bax ak, xali lilër këŋo ogu oŋ. Ɓëmisëra ɓën ỹaw këno Yakob ɓakey ofëxw ocongoxi.

⁴Ga xucak ɓakey ɓand ỹaw̃ëra bano Yakob ɓaŋ, Yosef fel këɓi ɓër eyang ed Farawoŋ ɓën: «Angëmëne ah̃an h̃an këne, ŋateliyin eyeƴan edam elo gër Farawoŋ, axara xara këmun.» ⁵«Ga re ko Yosef: Faba re bax me yaŝar yatir baxe felërand mëne mëŋ gogo ko ŝës, mëne mo mëlaɗ mo mëxwëtax gër ỹeg ir nacën këno gër ebar ed Kanahaŋ. Gërëgako pelino Farawoŋ mëne axara xara këmo exe teɓ me ƴe ƴaŋ gër ebar ed Kanahaŋ moxwëtaw faba. And këmo w̃ëxëtaw aŋ me ɓakaw.» ⁶Yaka ko Farawoŋ: «Oko ƴel eƴo mëxwëtaw sorix, ang re baxo eƴ yaŝar ari këƴ ri ak.»

⁷Yosef ƴe ko ƴaŋ gër ebar ed Kanahaŋ eŋo mëxwëtax sëm. Laŋëta këno ɗek eyang ed Farawoŋ el do gë ɓëxarëk ɓër iciw̃ indexëm ɓën, gë ɓëxarëk ɓër ebar ed Misëra ɓën ɗek. ⁸Aƴe ƴe bani ɓëte ɗek ekun ed Yosef el, gë ɓoɓinëm do gë ɗek ekun ed sëm el. Er seɓ banëɓi na gër ebar ed Goŝen wayët ɓësoxari ɓën, gë oɓaŝ ol, gë oɓeci ol, gë opeỹ ok, gë oxeƴ ol, do gë ogelemba ok. ⁹Yosef aw̃ëla w̃ëla baɓi ɓër gë opanac od bax lasënd ocaret od emer ok: gër enga eŋo aỹëmb ỹëmb bani.

¹⁰Ga h̃at këni gër angëni and këni w̃acënd Atad, kegët Yurëdeŋ in, ses këni ŝor xali wëlik angoŋ atëm. Yosef mondako ri baxo na oỹaw̃ or sëm ol ɓakey ɓanjongëɓaki. ¹¹Ɓër lëg bax na gër ebar ed Kanahaŋ ɓën, ga wël këni angoŋ aŋ gër angëni and Atad, re këni: «Awa oỹaw̃ osëm hi këɓi Ɓëmisëra ɓën!» Mëŋ w̃acaxën këni na gër ed ebani, ekeg Yurëdeŋ in, «Abel-Mitësërayim», mëne ngëŋ «Oỹaw̃ or Ɓëmisëra».

¹²Ata ɓosëñiw̃ ɓor Yakob mondako ri bani er fel baɓi sëm ireɓën in. ¹³Ɓosëñiw̃ w̃aỹeli baŋo Yakob gër ebar ed Kanahaŋ, do w̃ëxëta këno gër oxel or gër oŝënga or Makëpela, gër oŝënga or yëc ko Abëraxam gër Efëroŋ, arandëw̃ëra and Het ol, ler gër Mamëre. Gër osënga olo ri baxo Abëraxam ɓanapëra ɓand ɓër ekun edexëm ɓaŋ. ¹⁴And w̃ëxëta këno sëm aŋ, Yosef, gë ɓoɓinëm, do gë ɗek ɓër laŋëtaw baɓi gër emëxwëta ed sëm ireɓën ƴaŋ na gër ebar ed Kanahaŋ ɓën, ɓaka këni gër ebar ed Misëra.

End eŋata ed aniyan and Yosef eŋ

¹⁵And wat këni ɓoɓinëm ɓor Yosef mëne anëka ŝës ko sëm ireɓën aŋ, re këni: «Ɓamat Yosef aŝenaxën këɓo ŝënaxën eɓo maŝa ɗek eñëŋënax end ri banëŋone eŋ.» ¹⁶Ata law̃ën këni mondako gër Yosef: «Ɗamana exo cësaxën, sorix aseɓën seɓën këɓo eyeƴan elo: ¹⁷“Axara xara këmi, teɓanëlëɓi ɓoɓinëx eñëŋënax eŋ, do gë amena andeɓën aŋ, gayikwa aw̃enan w̃enan këni! Axara xara këmi, teɓanëlëɓi gërëgako dëŋ okaɗëp od Kaxanu ok, ar yata këŋo sorix an, eñëŋënax end ri këni eŋ”.» Ata Yosef ses ko and fel këno mondako aŋ. ¹⁸Ata ɓoɓinëm ɓor Yosef ga sëka këno, lapaya këni gër osapar orexëm, do re këni: «Ɓiyi okaɗëp odeƴ hi këmi.» ¹⁹Yaka këɓi Yosef: «Këren yëdara na: ba wëno nde ex Kaxanu? ²⁰Eñëŋënax end ŝala ban ene di eŋ, Kaxanu nëngwëtëk enjekax, ex gixën er hik doro ijo in, eni pexaxën ɓela ɓëranjëm. ²¹Gërëgako, këren yëdara na. Arëcara këmun ỹana mun dëcarand, wën do gë oxun orewën oŋ.» Yosef mondako yifara baɓi ɓoɓinëm, xali fuŋara këɓi.

²²Mondako lëg bani na gër ebar ed Misëra Yosef do gë ɓër ekun ed sëm ɓën. Yosef liya ko ɓëniy keme gë epëxw. ²³Yosef awat wat baɓi oɓaŝ or Efërayim ol, xali gë ejiw̃ ekënukënu ɓën ak. Oɓaŝ or Makir ol, asëñiw̃ ar Manase, gër olëkëna orexëm rëw̃ banëɓi. ²⁴Yosef afel fel baɓi ɓoɓinëm: «Awa wëno gogo këme ŝës. Ɓarikan Kaxanu aƴowënëgu këŋun ƴowënëgu. Anëcët këŋun nëcët gër ebar elo ro, eŋun ɓakali gër ebar ed ɓeƴa ko gë eyaŝar mëne ayël yël këɓi oxwën ol Abëraxam, gë Isak, do gë Yakob el.» ²⁵Ata Yosef fel këɓi eni yaŝar ɓërandëw̃ëra and Isërayel ɓën mëne ari këni ri end re ko eŋ. Mondako yeƴan baxo: «And këŋun ƴowënëgu Kaxanu aŋ, mëlaliɗën oŝapar oram oŋ.»

²⁶Ata Yosef ŝës ko and sëk këŋo ɓëniy keme gë epëxw aŋ. Nëmëra këno ogu oŋ xali lilër këŋo, do xwët këno polo në kes na gër ebar ed Misëra.