Ɓandixa

Ɓandixa ɓand Oparëxanda ɓaŋ

Lilaya in

Akayëta and Ɓandixa ɓand oparëxanda aŋ ex akinëm and ỹëgw ko Luk aŋ. Endeƴ Yesu end ỹana baxo gër akayëta añanar andexëm eŋ fakët ko. Akayëta aŋo këɓo nangënënd ang ỹanak Amara and Yesu ak, yatir ofëna or Peŋëtekot, gër angol and Yerusalem. Ɓëte mondake Amara aŋ yoɗëk gër ebar ed Samari, xali gër owar oŝëxe. Akayëta and oparëxanda aŋo kë sëƴalind mondake ko riyenind Kaxanu gë ɓela ɓër ỹëmëk gë Angoc Amënëk ɓën. Angoc Amënëk aŋ këŋo yëlënd ar ỹëmëk gë mëŋ an, ekapina ed gër epemëra ed Atëfëtan el, gë ekemëna ed gër toro ind gër andiyen and Axwën Yesu Kërisët el. Er ex gër akayëta in:

End eñana ed Amara and Yesu gër Yerusalem eŋ: 1.1–8.3.

End Amara and Yesu gër ebar ed Samari eŋ: 8.4–9.31.

End Amara and Yesu gër ɓenëng ɓecëxe eŋ: 9.32–15.35.

End Amara and Yesu xali gër Rom eŋ: 15.36–28.31.

Lilaya in

¹Tewofil, gër akayëta añanar andam sëfëtan këmi ɗek ɓeɓër ỹana baxo ko rind Yesu ɓën, do ang baɓi sëƴalirand ɓela ak, ²xali yatir ɓaka ko gër Kaxanu, ƴaŋ gër orën. Ɓarikan ɗamana exo ƴexën afelëra felëra baɓi gë panga ind Angoc Amënëk iŋ, oparëxanda od yata këɓi ok. ³And soro ko do ŝës ko aŋ, gër ogës odeɓën ŝanaya baxo ɓakëlëbëd ɓandanjëm. Eno wat aɓëngw ŝanaya baxo mondako eɓi pënixën mëne mëŋ dëŋ ex. Do në ɓakey ofëxw onax felëra baɓi ɓend owun or Kaxanu ɓeŋ. ⁴Ata na gër ed xeta bano, fel këɓi këreni ŋaw̃ëta na angol and Yerusalem aŋ, ɓarikan eni cëni er ɓeƴa baxo Faba Kaxanu ayël këɓi yël in. ⁵Ax gi ex na nde Ŝaŋ Batis, gër men baɓi ɓuyind ɓela ɓën? Ɓarikan Kaxanu, gë ɓakey ɓand kë ƴowënd baŋo aɓuyi këŋun ɓuyi gë Angoc Amënëk aŋ.

End omakan ond gër orën eŋ

⁶Gër ed xeta bano na, w̃ëka këno: «Axwën, gërëgako nde këƴ xanin owun or gër ebar ed Isërayel ol?» ⁷Yaka këɓi: «Faba gaɓat kë sanand gë gapak orexëm ol ɓamëd ɓaŋ do nand këŋo h̃atan exo di er ỹandi këŋo in, ax gi ex na wën kë nang. ⁸Ɓarikan wën, panga kën ŝot na, and ko fedaw Angoc Amënëk gër ola orewën aŋ. Ata en gi otede odam ok gër Yerusalem, gër ɗek ebar ed Yude el, gër ebar ed Samari, do xali gër ed sëlëk ngwën.» ⁹And h̃ata ko eyeƴan elo aŋ, ỹana ko ko ŝëgënd end orën eŋ xali ŝiliparax ko gër ɓaŋar. ¹⁰Ɓën ga xeŋan këɓi end orën eŋ, wat kënëɓi bërëxaɗët ɓela ɓëxi gë ɓanjëm ɓapeŝax ga xwëŝa këni ler gër ndeɓën. Ata re ko aɓat: ¹¹«Wën Ɓëgalile ɓëjo, inew̃a xeŋa kën laŋ ako orën ol? Yesu ir wat këno ga këŋo w̃ëla Kaxanu end orën eŋ, ang wat këno ga ko ŝëg ak ko ɓakaw.»

End aɓëteli ar Yuda eŋ

¹²Ga xucak eŋo, oparëxanda ok xani këni na gër etënd ed gë ɓañarëka, këni ɓakand gër Yerusalem. Në apakan amat fo bax gër ed hi bani, ani ŋaw̃ëta bana angol aŋ. ¹³Ga lil këni gër angol, ɓarër këni gër aciw̃ and ƴaŋ, gër ed w̃ër baɓi epedër. Er ebani: Piyer, gë Ŝaŋ, gë Ŝak, gë Andëre; gë Filip, gë Toma, gë Barëtelemi, gë Maco, gë Ŝak, asëñiw̃ ar Alëfe, gë Simoŋ, aw̃er an, do gë Yud, asëñiw̃ ar Ŝak.¹⁴Ɓën ɗek xet baɓi eni kemëna cale iŋ gë ɓëmaỹe ɓëtoxari ɓëŋ, gë Mari, nëm ir Yesu, do gë ɓoɓinëm ɓor Yesu. ¹⁵Ang bani ɓarërënd ɓakey ɓaŋo ak, er hi bani në ɓela keme gë alapem. Ata Piyer ga xani ko mërëxand ir ɓëmaỹe, re ko: ¹⁶«Ɓëmaỹe, ax gi ex na nde ah̃ata bax ex ŋata Oñëgw Omënëk od rek mëne gë Angoc Amënëk aŋ reƴa baxo Dafid, emun eŋ, mëne Yuda ebax eɓi ɗëngweli ɓër këŋo sëra Yesu ɓën. ¹⁷Yuda, ar enga endeɓi hi baxo do andiyen amat ɓar bane. ¹⁸Axana xana baxo koɗi ir fanaxën ɓaŋo Yesu gër ecës in. Gë akanji and osëmbak aŋo yëcaxën ko oŝënga or gër ed wëc ko acëloỹ-ŝëloỹ do wëlëfëtak ɗek oxul orexëm ol.» ¹⁹Ga wëlik endeƴ eŋo ɗek Yerusalem in w̃acaxën këni oŝënga olo gë eyeƴan ed Ɓëŝëwif el: «Xakelëdama» mëne ngëŋ oŝënga or gë oŝat.

²⁰Ɓarikan aỹëgw ỹëgw këni gër akayëta and Calemoñëw̃:

«Cenëkëlex iciw̃ indexëm iŋ,

Ala kërex ɗëg na! Do:

Ɓëtelilexo aŝëxen andiyen andexëm aŋ1.20 Calemoñëw̃ 69.26!»

²¹Awa ar kë ɓëteli andiyen andexëm an, tananëŋone gër ɓër laŋëtara këɓo nand bane ƴexërande gë Axwën Yesu na, ²²elod ga ɓuyi këŋo Ŝaŋ Batis xali yatir ŝëg ko end orën eŋ. Gilexo ɓëte sede ir watëk ang ɓiyi ak ang xani ko Yesu gër ecës ak.

²³Ata sana kënëɓi ɓëxi: Yosef ir bano w̃acënd Barësabas do nëngwët bano Yusëtos do gë Macas. ²⁴Ata ga xeta kënëɓi, ŝale këni mondako: «Axwën, wëj ar nangëk er ex gër ow̃ëkw or ɓela ɗek an, masinëlëɓo ar yata këƴo an gër ɓëmaỹe ɓëki ɓëŋo. ²⁵Comaleɓo gër andiyen and law̃ën këƴëɓo mi din aŋo do gër ofarëxanda. Ɓëtëlexo gër amëd and seɓ ko Yuda do ƴe ko gër ed sana ko.» ²⁶Na ga ri këni ɓëñak, ind fit bani iŋ w̃eɗ ko Macas. Ata oparëxanda ok, ang ɓayi bani epëxw gaɓat ak, ɓaŝa këno Macas gër enga endeɓën.

End Angoc Amënëk eŋ

¹Yatir Ofëna or Peŋëtekot, ɓësëfan ɓër Yesu ɓën ɓarër këni ɗek në er eɓat. ²Ata na bërëxaɗët, wëliwëk angëɓër gër orën do kë rëmëgund ang ekoc etëm fo xali lilëk ɗëñ gër aciw̃, gër ed ỹëpara bani. ³Ŝanaỹarak ɓeɓër ang okoɗux, ŝapërërak, do lapandëra këɓi ala kala ang ebani ak. ⁴Ỹëmëra këni ɓën ɗek gë Angoc Amënëk aŋ do këni yeƴanënd oyeƴan oŝëxe ang baɓi h̃eɓëtënd Angoc ak. ⁵Xarak, na gër Yerusalem ƴowëraw bani Ɓëŝëwif ɓër ŝenene ga xaniraw bani gër ɗek ɓenëng ɓecëxe ɓend ex ɗila gër orën, lëgëra këni gër Yerusalem. ⁶And wël këni angëɓër aŋo aŋ, w̃ara këni ɓura-ɓura gër ed hi bani od Yesu. Ga h̃at këni, wëlandëra këɓi ga kënëɓi wël ala kala eyeƴan ed yeri ko el. ⁷Ga ŝarandëra këɓi na xali xurik, këni w̃ëkarënd: «Oko ax gi ex na nde ɓën ɗek Ɓëgalile fo exëni? ⁸Mondake cëŋ kënëɓe wël nde ala kala eyeƴan ed yeri ko el? ⁹Ax gi ex na nde ɓiyi er hi këne: Ɓëparët, Ɓëmedi, Ɓëhelamit, ɓër lëgëk gër ebar ed Mesopotami, ɓër gër ed Yude, Ɓëkapados, Ɓëpoŋ, ɓër gër ebar ed Asi? ¹⁰Ax gi ex na nde ro fo exëni ɓëte ɓër gër: Fëriŝi, Paŋëfili, Misëra, ɓër gër ebar ed Libi gand Siren fëco? Ax gi ex na nde ro exëni ɓëte: Ɓëŝëwif, Ɓërom, ¹¹Ɓëŝëwif, ɓëŝalek, Ɓëkëret do gë Ɓënare në ewëlen ɓene ɗe ala kala gër eyeƴan ed yeri ko el ga këni sëfët ɓecaraxik ɓend Kaxanu ɓeŋ.» ¹²Mbaŋ wëlandëra baɓi ga kënëɓi nëkon do bani w̃ëkarënd: «Ine ex ngwa endeƴ eŋo?» ¹³Ɓarikan ɓërëmar, ga kënëɓi lëŝ këni rend: «Wëni, ɓëjo ɓër w̃edëk ngoƴ ex!»

End epemëra ed Piyer eŋ

¹⁴Ata Piyer gë ɓoŝandaw̃, epëxw gë aɓat ɓën, xani këni do xwëŝa këni. Re ko Piyer: «Wën Ɓëyude ɓën do gë wën ɗek ɓër ƴowërawëk gër Yerusalem ro ɓën, wëno këŋun nangën er ex in. Awa ɓaxëtine ɗe aye! ¹⁵Ang kën yëland ak, ɓela ɓëjo ani med ex na ɗe ngoƴ, gëɓër fo ga ɓayik wa. ¹⁶Ɓarikan doro h̃atak er reƴa baxo gana-gana fo alaw̃ënel Yowel in mëne ¹⁷Kaxanu rek:

“Gër ɓakey ɓapelatar, aỹëmën këmëni ỹëmën gë Angoc andam aŋ ɓosëñiw̃ do gë ɓoɓiw̃ ɓorewën

eni yeƴanaxënënd ang ɓëlaw̃ënel fo, ocambenjar odewën ok eni watënd ɓeɓër ỹapëk eni dind ɓën, do ɓëxarëk ɓërewën ɓën eni watënd oɗakeli.

Ocambenjar ok do gë odënaw̃ odewën ok kë ỹana ex watënd gë oɗakeli ɓendam ɓeŋ.

Ɓëxarëk ɓërewën ɓën gë oɗakeli këni ỹana eni watënd ɓëte.

¹⁸Iyo gër ɓëriyenin ɓëram, ɓësoŝan ɓën, ɓakey ɓaŋo, këmëni ỹëmën gë Angoc andam aŋ,

do ɓën eni yeƴandërand ang ɓëlaw̃ënel fo.

¹⁹Ɓecaraxik këme ri ƴaŋ gër orën

Do gëɗ gër ebar, ɓananganëme, gë

oŝat, gë xoɗux do gë okwëcën. ²⁰Ata eñan eŋ ex ɗoɓ xali ex camëɗan wur in,

Do facaw̃ in, ex bar ang oŝat fo,

ɗamana ex ŋataxënëgu akey and Axwën Kaxanu aŋ

Akey akëɓënaxik an, akey atëm an.

²¹Ata ar këŋo ŝalend yo Kaxanu gër ow̃ac or Axwën, afex ko fex.”

²²«Wën Ɓëyisërayel, ɓaxëtin end këme reƴand eŋ, end Yesu Iɓënasaret eŋ. Kaxanu law̃ënëgu baŋo do paɓ gë mëŋ baxo rind ɓananganëme, ɓecarax do gë ɓërëcaxik. Wën dëŋ anang nang kën eŋo. ²³Kaxanu, mëŋ ar kë nangënd ɓeỹ ɗek ɗamana ex gixën an, faỹ ko gër emëkw ex kuca end Yesu eŋ mondako. Mëŋ seɓën këŋun do wën lëxw këno gër otaxan od ɓëw̃endëran ɓësëm xali law̃ këno mopika në osëx. ²⁴Ɓari axani xani ko gër ecës, Kaxanu racët këŋo gayik amënd bana eŋo ɗëkaya panga ind ecës iŋ. ²⁵Ax gi ex na nde Dafid bax rend:

“Laŋ bamo watënd Axwën Kaxanu an gër lëngw iram,

Gand liw̃ iram hi ko këdi këme yëdara.

²⁶Mëŋ fuŋaraxën ke gër emëkw edam,

Do këme yeƴandërand gë onënga fo.

Gër eman endam dëŋ aseyëta këme seyëta, gër eyar ed këme yarënd.

²⁷Gayikwa gër wur ir ɓëŝësëk, aƴ teɓëx na enjëw̃ endam eŋ,

Aƴe teɓëx na wëno Aw̃ënëk areƴ an me bër. ²⁸Wëj w̃asin ke opëña od ke w̃ëla gër aniyan ok,

Wëj ke yël onënga osëm ol and ke ɓare aŋ.”

²⁹«Wën ɓëmaỹe, aỹap ỹapëk mun pel kerët end Dafid, axarëk areɓi eŋ. And ŝës ko aŋ, w̃ëxëta këno, do ỹeg irexëm in gër ndeɓi ro dëŋ ɓayik xali doro. ³⁰Ɓarikan ga hi baxo alaw̃ënel nangaxën baxo mëne Kaxanu yaŝarëk: “Arandëw̃ëra andexëm këŋo yata na exo ɓëteli owun orexëm ol.” ³¹End Afexën eŋ baxo reƴand gana-gana fo mëne axani ko xani gër ecës, Kaxanu axo teɓ na eman endexëm eŋ ex bër gër wur ir ɓëŝësëk. ³²Yesu ijo, Kaxanu axanin xanin këŋo gër ecës do ɓiyi ɗek ex otede od wat këŋo aɓëngw ok. ³³Kaxanu ɓakali këŋo gër liw̃ irexëm ƴaŋ orën eŋo ketënax gër owun orexëm, do yël këŋo Angoc Amënëk aŋ. Ata Yesu ga xana këŋo Angoc Amënëk aŋ yëlëgu këɓo and ɓeƴa baɓo Sëm ak, ang kën watënd do kën wëlënd ak. ³⁴Ax gi ex na nde Dafid elod axo cëg ex na end orën eŋ? Ɓarikan mëŋ bax rend:

“Axwën Kaxanu fel këŋo Axwën aram an,

Ñëpal gand liw̃ iram,

³⁵Xali mëni ɗat ɓërangoỹëra andeƴ ɓën eƴëɓi bëñaxën2.35 Calemoñëw̃ 110.1.”

³⁶«Awa wën ɗek Ɓëyisërayel ɓën nangin aye mëne Yesu ijo, Kaxanu yata këŋo do yël këŋo or gapak or exo gixën Axwën do Afexën, xarak wën fika baŋo gër kërëwa.»

³⁷Ɓër gër amëxwër ɓën ga wël këni eŋo, lëk këɓi gër ow̃ëkw. Ata w̃ëka kënëɓi Piyer do gë oparëxanda ocandaw̃ ok: «Ɓëmaỹe, ine këmi ri ɓiyi?» ³⁸Yaka këɓi Piyer: «Nëngwëtin ola orewën ol do enun ɓuyi, gaf gë gaf, gër ow̃ac or Yesu Kërisët eŋun teɓanaxën Kaxanu ɓamena ɓandewën ɓaŋ ata këno ŝot Angoc Amënëk aŋ. ³⁹End ayël këŋun yël Angoc Amënëk eŋ, Kaxanu aɓeƴa ɓeƴa baŋun wën ɓëte, gë oɓaŝ orewën ak, gë ɓela ɓër ex caw ak do gë ɗek ɓër këɓi w̃acëraw Axwën Kaxanu ang këni ỹëmb yo.» ⁴⁰Ata Piyer, ɓendanjëm ɓecëxe sënd baɓi ga ko reƴa end Yesu eŋ. Afel baɓi felënd gë oɓal osëm: «Tanayin en pex do en can gër enga end ɓësëmbak ɓër gë okey oko.» ⁴¹Ɓër w̃a bax eyeƴan ed Piyer ɓën ɓuyi kënëɓi. Er hi bani and yatijo aŋ fo në ɓela owëli otas.

End Amara añanar eŋ

⁴²Ɓën ɗek xemëna bax eɓaxët ed osëƴali or oparëxanda ol, gër eɓaỹër ed gë angwëlëra, gër ecetër ed eƴamb ƴamb, do gër cale. ⁴³Ɓër fac ɓën mbaŋ bani fëɓënd Amara andeɓën aŋ, ga banëɓi watënd oparëxanda ok ga këni ri ɓecarax do gë ɓërëcaxik ɓendanjëm. ⁴⁴Ɗek ɓërëw̃ak end Axwën ɓën hi bax andamat do gër angwëlëra. ⁴⁵Afan bani fanënd napul ireɓën in, gë ɓacota ɓaŋ do bani ŝetërënd koɗi in ɗek ang hi bani ak, ala kala eno yël ang ex oñandi odexëm ak. ⁴⁶Key yo key bani xemënand eni pedër gër Aciw̃ and Kaxanu. Mbaŋ bani wëlërënd do bani ƴambërand gë onënga fo, do gë emëkw eƴemax. ⁴⁷Aŝale bano ŝalend Kaxanu do Ɓëyisërayel ɓën ɗek baɓi nënganënd endeɓën eŋ. Ata Axwën an, key yo key baɓi ɓaŝëgund ɓela ɓër baɓi fexënënd ɓën, gër Amara andeɓën.

End epakën ed aseỹik eŋ

¹Akey amat, Piyer gë Ŝaŋ këni ƴend cale gër Aciw̃ and Kaxanu, apenëka aŋ, eñan eŋ poxoŝ gaf in. ²Gër Aciw̃ and Kaxanu bano w̃ëlawënd key yo key ar rëw̃ këno aseỹik eno kwët gër ebët ed bani w̃acënd Ebët Ejekax, eɓi kararaxënënd ɓër kë lilënd ɓën. ³Aseỹik an ga wat këɓi Piyer gë Ŝaŋ ga këni lil gër Aciw̃ and Kaxanu, xara këɓi eno yël koɗi. ⁴Ata Piyer do gë Ŝaŋ ga xwëŝa këni, faɓ këno laŋ. Aŋo re ko Piyer: «Wëj, nëkonëlëɓo tan aye.» ⁵Ga këɓi nëkon, ko yëland ỹeỹ këno yël na. ⁶Ata re ko Piyer: «Wëno koɗi axe gi ex na, kaŋe axe gi ex na, ɓari er ŝot këme in ayël ayël këmi yël, gër ow̃ac or Yesu Kërisët Iɓënasaret, kanil eƴ ƴexëra!» ⁷Piyer sëra këŋo dëp gër ataxan and liw̃, xanin këŋo. Ataŋ ocom od osapar orexëm ok ɓëngwëk. ⁸Aseỹik an xani ko kwengweremët do ko ƴexërand. Piyer gë Ŝaŋ lilëx këni gë mëŋ ak lëf gër Aciw̃ and Kaxanu. Ga ko yët ŝenene, ko raɗërand do këŋo ŝëkwand Kaxanu.

⁹Ɓulunda in ɗek wat ɓaŋo ga ko ƴexëra do ga këŋo ŝëkwa Kaxanu. ¹⁰Ɓër ɓaŋo xwitand ɓën këni rend: «Ajo bax ỹëpand gër Ebët Ejekax ed Aciw̃ and Kaxanu exo karara.» Ata na ga ŝarandëra këɓi xali xurik, sëkwan këni eni nang ba ine hi këŋo ala ajo. ¹¹Abaɓi h̃awëta na Piyer gë Ŝaŋ do ɓër oŝaran ɓën ɗek këni hërërarawënd do këni liland gër lilaya ir w̃acan bano Salomoŋ, gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu.

¹²Ga wat këɓi Piyer ang ɓarërëgu këni ak, re ko: «Wën Ɓëyisërayel, inew̃a këŋun ŝaranënd eŋo? Ɓëte inew̃a kënëɓo faɓaxënënd ɓiyi? Yëla kën gë panga indeɓi, ba në end ow̃ënëk oreɓi nde ko ƴexëraxënënd ala ajo? ¹³Nangin mëne Kaxanu, mëŋ ar yata këɓi ɓëxarëk ɓëreɓi Abëraxam, gë Isak do gë Yakob an, aŝëkw ŝëkw këŋo Yesu ariyenin arexëm ar law̃ënëgu këŋo an. Ɓarikan wën ƴaxëta këno do lëxw këno eŋo ɗaw̃ Pilat, xarak mëŋ aseɓët ỹapan baŋo eŋo teɓët. ¹⁴Wën ƴaxëta baŋo aw̃ënëk an, ar ŝenene an do xara bano Pilat eŋo teɓët alaw̃ ar ɓela. ¹⁵Wën law̃ ɓaŋo ar xwënëk aniyan an, ɓarikan Kaxanu xanin këŋo gër ecës do ɓiyi ex otede od watëk eŋo ok. ¹⁶Ga xwëta këmo Yesu mëŋ fakënaxën këŋo ala ajo xali w̃acëw̃acaxën ko mondako. Iyo ga xwëta këŋo Yesu fakaxën ko aye ar nang këno do këno watënd ajo.

¹⁷«Gërëgako ɓëmaỹe anang nang këme mëne wën gë ɓëlëngw ɓërewën ɓën an nang bana, mëŋ rixën kën eŋo. ¹⁸Gë etëỹ ed ɓëlaw̃ënel el reƴa baxo Kaxanu mëne mbaŋ hi bax exo toro Afexën an. Ata gë er ri kën in h̃ata ko Kaxanu er fëna baxo in. ¹⁹Nëngwëtin ola orewën ol do en ɓakana end Kaxanu eŋ, eŋun teɓanaxën ɓamena ɓandewën ɓaŋ. ²⁰Aƴow kë ƴow ɓakey ɓand këŋun racët Axwën Kaxanu gër ocëmu odewën. Gë ɓakey ɓaŋo fo këŋun law̃ëneliw Yesu, Afexën ar yatan këŋun an. ²¹Ɓarikan, ƴaŋ gër orën ko ɓayi xali Kaxanu exo kanindëra ɓeỹ ɓën ɗek, ang fel baɓi elod akarëk aŋ eni deƴara ɓëlaw̃ënel ɓëw̃ënëk ɓërexëm ak. ²²Ax gi ex na nde Moyis re bax mëne Kaxanu, Axwën arewën an, alaw̃ënel ar ang mëŋ ak këŋo yata gër enëng endeɓi do ɓëte ene ɓaxëtëɗe ɗek er këɓo fel in. ²³Ɓarikan ar enëng endeɓi ar kë h̃ëp eŋo ɓaxët alaw̃ënel ajo an, cëfëƴëtiyiɗëno gër ɓulunda eno ɗaw̃ëx. ²⁴Ɗek ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu ɓën, ga ỹana ko Samiyel xali gë ɓër ɓëtëraw, gana-gana fo reƴa bani end ɓakey ɓand hi këne ɓaŋo. ²⁵Wën ex oɓaŝ or ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu ol do Kaxanu, gë ɓëxarëk ɓërewën ɓën ser bani paɓ gë Abëraxam yatir fel baŋo mëne ɓenëng ɓend gër ebar ro ɓeŋ ɗek kë ŝot oɓetak ol në end arandëw̃ëra arexëm. ²⁶Wën ex ɓëỹanar ɓër law̃ëneliw këŋun Kaxanu ariyenin arexëm ar yata këŋo an. Gër ndewën law̃ënëgu baŋo eŋun yël oɓetak ol do eŋun ɓakali gër enjekax, eŋun wërëŝët en teɓ ɓetëmbak ɓend kën rind ɓeŋ.»

End Piyer do gë Ŝaŋ eŋ

¹Ata Piyer gë Ŝaŋ, gër ed banëɓi felëra ɓulunda ɓayi bani and h̃atëgu këni na gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu ɓëŝaɗaxan ɓën, gë alëngw ar ɓënëkona an do gë Osaduseŋ ok. ²Mbaŋ xoỹën banëɓi Piyer gë Ŝaŋ ga sëk kënëɓi ga kënëɓi sëƴalind ɓulunda in mëne ekani ed gër ecës exëna gayikako Yesu axani xani ko gër ecës. ³Ata ga sëra kënëɓi, fel kënëɓi ɓënëkona ɓën enëɓi përa na aye xali ex weca gayik anëka xwëyar bax. ⁴Ɓarikan, ɓëranjëm w̃a këni end baxo reƴand Piyer eŋ. Ata ɗek ɓësëfan ɓër Yesu ɓën ɓaŝarëgu këni ɓësoŝan ɓën fo në owëli oco.

⁵Ga xeyëk, ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif ɓën, gë ɓëxarëk ɓën do gë ɓëŝalen ɓën fedër këni gër Yerusalem. ⁶Na fo bani ɓëte Xanas, alëngw ar ɓëŝaɗaxan ar niy ijo an, gë Kayif, gë Ŝaŋ, gë Alekësandër, do ɗek ɓër hi bax nëng ir ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw in. ⁷Gër ed ỹëpara bani na, w̃ëlaw kënëɓi mërëxand Piyer do gë Ŝaŋ. W̃ëka kënëɓi: «Wën pelinëɓo fa gë panga ind fe do gër ow̃ac or noỹo fakënaxën këno ala ajo?» ⁸Ata Piyer ga ỹëm ko gë Angoc Amënëk aŋ, yaka këɓi: «Wën ɓëlëngw ɓër ɓulunda ɓën, ⁹wën ɓëxarëk ɓën, wën nde këɓo w̃ëkarand doro mun pel end enjekax end ŝot ko aseỹik do mondake fak ko? ¹⁰Awa nangin wën ɗek ang ɓarërëgu kën ro ak, nangëlexëni ɓëte Ɓëyisërayel ɓën ɗek mëne gë panga ind ow̃ac or Yesu Kërisët Iɓënasaret, ir fika bano wën do xanin këŋo Kaxanu gër ecës iŋ, xwëŝaxën ko aɓëngw ala ajo ang këno watënd ak. ¹¹Ang rek Oñëgw Omënëk ak, Yesu Kërisët ex:

“Ekaỹ ed ŝus kën wën ɓëɓaƴ el,

Xarak ekaỹ elo ex ed ekëla el, ed gër ebaw̃ el4.11 Calemoñëw̃ 118.22.”

¹²Apexa aŋ gër Yesu Kërisët gaɓat ex gayikwa ɗila gër orën ro, ow̃ac oŝëxe ax gi ex na or këne ŝotaxëne apexa aŋ.»

¹³And wat këni mëne Piyer gë Ŝaŋ gë anjiỹ këm banëɓi yakand aŋ, ŝaran këɓi gayikwa ɓela ɓërëtoc, ɓër ax tëƴa ex na fo hi bani. Ɓëte axwita xwita banëɓi mëne ɓën hi bax gë Yesu. ¹⁴Ga këno nëkon aseỹik ar fakën bano an, wëlan këɓi ang kënëɓi yaka ak. ¹⁵Ata fel kënëɓi eni can na gër Amara and ɓëxarëk eni wëlëraxën ɓën fo. And ŝan këni Piyer gë Ŝaŋ aŋ, ɓëxarëk ɓën këni w̃ëkarënd: «Mondake kënëɓe riye ɓela ɓëjo? ¹⁶Gayikako ecarax end ri këni eŋo Yerusalem in ɗek nangëra këni, ɓiyi ane kor ex na ene wëlëbële. ¹⁷Ɓarikan, këdi kë wëli kaŝ-kaŝ endeƴ eŋo gër Ɓëyisërayel, besanëɓene mbaŋ do cëɓanënëɓene din ala këreno pelënd na end ow̃ac olo eŋ.» ¹⁸Ga w̃acëgu kënëɓi Piyer gë Ŝaŋ eni ɓakaw lëf, wesara kënëɓi xali, ŝëɓan kënëɓi edeƴara el do gë etëƴali ed ɓela end ow̃ac or Yesu el. ¹⁹Yaka këni Piyer gë Ŝaŋ: «Ŝenene nde ex gër ogës od Kaxanu mi ɓaxët endewën eŋ do mi teɓ end re ko mëŋ eŋ? Ata wën kë xiti ɗe! ²⁰Ɓiyi cëŋ, er wat këmi mongwat in do gë end wël këmi mongwël eŋ, ami kor na mi cësinali.» ²¹Ata ga wesara kënëɓi gaŝëxe seɓët kënëɓi eni ƴe, ani yëxw bana enëɓi nëp ga banëɓi yëdand ɓulunda in. Enimin, ɓër hi bax na ɓën ɗek baŋo ŝëkwënd Kaxanu end er wat bani eŋ. ²²Aseỹik ar fak bax gë ecarax eŋo an, ɓëniy ofëxw onax aŝand hi baŋo.

Ed cale ind ɓësëfan ɓër Yesu eŋ

²³And seɓët kënëɓi aŋ, Piyer gë Ŝaŋ ɓaka këni gër ed ɓarër bani ɓoŝandaw̃ do sëfëtandërax kënëɓi ɗek ang wesara banëɓi ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën do gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ak. ²⁴Ga ɓaxët kënëɓi, xetan këɓi ɓën ɗek eni cale. Ata këni ŝalend: «Axwën Kaxanu, wëj rik orën ol, gë ebar el. Wëj rik angwëgw aŋ do gë ɗek ɓeɓër hik polo ɓën. ²⁵Wëj fel baŋo gë Angoc Amënëk aŋ Dafid, axarëk areɓi an, ariyenin areƴ an, exo de:

“Inew̃a wonjoxënëk ɓanjëlan ɓand ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓaŋ? Do inew̃a ŝotaxën këni ɓanjëlan ɓand gë ofëcak këm?

Inew̃a këni yëlaraxënënd ang ɓëŝenëk fo?

²⁶Ɓemun ɓend gër ebar ro ɓeŋ xanixën këŋo Axwën an,

Do gë ɓëlëngw ɓën xel këŋo Ar yata këƴo an4.26 Calemoñëw̃ 2.1-2.”

²⁷«Ata ɗal ex Axwën Kaxanu, gër angol and Yerusalem ro, Erod gë Poŋës Pilat axel xel këno Yesu, ariyenin aw̃ënëk areƴ an, ar yata këƴo an. Ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën do gë ɓamëxwër ɓand Ɓëyisërayel ɓaŋ xanixën këno. ²⁸Ɗek er fëna baƴ elod gër ỹanar ari këƴ ri gë panga indeƴ in, h̃ata këni. ²⁹Do gërëgako Axwën Kaxanu, ax gi ex na nde aye wat këƴ ang kënëɓo wesarand ak? Mëŋ ex dëcalëɓo ɓiyi ɓëriyenin ɓëreƴ ɓën mi kapina mbaŋ gër epemëra ed eyeƴan edeƴ. ³⁰Masinëlëɓo panga indeƴ iŋ eni pakaxënënd ɓëŝëxwëra ɓën. Ɓëte diyind ɓecarax do gë ɓërëcaxik gër ow̃ac ow̃ënëk or Yesu ol, ariyenin aw̃ënëk areƴ an.» ³¹And ŝale këni mondako aŋ, ebar el rëgëk na gër ed hi bani. Ỹëm këni ɓën ɗek gë Angoc Amënëk aŋ. Ata ga ŝapër këni na këni sëfëtërand eyeƴan ed Kaxanu el gë anjiỹ këm.

End aminëmëra and ɓërëw̃ak eŋ

³²Amëxwër and ɓërëw̃ak end Yesu ɓën hi këni onden omat, anjëlan amat. Er ŝot ko ala kala in, oxwën or ɓela ɗek ebax, ala abax xwënaya na napul irexëm in. ³³Oparëxanda ok areƴara bani reƴarand gë panga itëm osede or mëne Axwën Yesu axani xani ko gër ecës ol, do oyekax osëm ŝot bani ɓën ɗek. ³⁴Ar xaỹënëk ax gi bana gër ɓësëfan. Ɗek ɓër hi bax gë ocënga ɓën, gë ɓër gë ɓëciw̃ ɓën, afan bani fanënd eni mëlaw koɗi in. ³⁵Ɗek bani w̃ëlawënd eni kwët gër osapar or oparëxanda. Ata ɓën bax ŝetënd ala kala ang hik oɓal orexëm ak.

³⁶Arandëw̃ëra and Lewi ar bano w̃acënd Yosef an, do nëngwët bano oparëxanda ok Barënabas mëne ngëŋ «Axemën ar ɓëmaỹe an» xaniw bax gër ebar ed Ŝipër. ³⁷Ga fan ko oŝënga orexëm ol, w̃ëlaw ko koɗi in do xwët ko gër osapar or oparëxanda.

End Ananiyas do gë Safira eŋ

¹Ɓarikan ɓër gë aŝan, Ananiyas do gë Safira hi baxëna. Ananiyas ga fan ko oŝënga orexëm ol, ²ŝona ko mar koɗi in ga xet këɓi ga alindaw̃ exo di mondako. W̃ëlaw ko koɗi ir ɓayi bax in xwët ko gër osapar or oparëxanda. ³Ata re ko Piyer: «Ananiyas, ine seɓaxën këƴo Sindan xëñ ko gër emëkw edeƴ xali këƴ nëgwëŝënd gër Angoc Amënëk, xarak aŝona ŝona këƴ mar koɗi ir fanaxën këƴ oŝënga in. ⁴Oŝënga olo, oreƴ hi bax, and fan këƴ aŋ akanji and yël këni aŋ, andeƴ hi bax. Ine yëlaraxën këƴ endeƴ eŋo? Awa Kaxanu wa ỹandi baxi eƴo yifa, ax gi ex na ɓela.» ⁵Sam ga wël ko na eyeƴan elo, Ananiyas wëc ko këruɗ, xoti ko kwël na fo. Ata ɗek ɓër wël bax endeƴ eŋo ɓën lëk këɓi anjiỹ atëm. ⁶Ocambenjar ok xani këni, fëlëra këno, w̃ëla këno, do w̃ëxëtax këno.

⁷And xucak në ɓapëxëd ɓatas aŋ, lilëgu ko alindaw̃ ar Ananiyas nangërëxe er xucak in. ⁸Ata w̃ëka këŋo Piyer: «Pelële ba gë akanji aŋo dëŋ fanaxën kën oŝënga orewën ol?» Yaka ko: «Iyo go dëŋ fan këmi.» ⁹Aŋo re ko Piyer: «Mondake wa xet baŋun en tëƴi eno yifa Angoc and Axwën aŋ? Awa nëkoɗëɓi gër ebët ɓër w̃ëxëtagu këŋo icën indeƴ ɓën, ɓëte ɓën fo ki w̃ëla.» ¹⁰Ataŋ Safira wëc ko këruɗ gër osapar or Piyer, xoti ko. Ga lilëgu këni ocambenjar ok, sëk këno aŝësëk. Na w̃ëla këno do w̃ëxëtax këno ler gër icën indexëm. ¹¹Ɗek ɓër gër Amara and Yesu ɓën do gë ɓër bax wëlënd endeƴ eŋo ɓën baɓi lëkënd anjiỹ atëm.

End ɓecarax ɓend oparëxanda eŋ

¹²Ɓecarax do gë ɓërëcaxik ɓendanjëm bani rind oparëxanda ok gër ogës od Ɓëyisërayel. Ɓërëw̃ak ɓën ɗek aɓarër bani ɓarërënd gë anjëlan amat, ɗila gër lilaya ir aner and w̃acan bano Salomoŋ, gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu. ¹³Ala aŝëxe abax yëxw na eɓi tëka. Ɓarikan ɓulunda in mbaŋ banëɓi ŝëkwënd. ¹⁴Ata kaŝ-kaŝ bani ỹëmbërënd ɓela ɓër w̃ak end Axwën ɓën xali hi këni amëxwër atëm and ɓësoŝan do gë ɓësoxari. ¹⁵Aw̃ëlara banëɓi w̃ëlarawënd ɓëŝëxwëra ɓën gër opëña oñangax od gër angol and Yerusalem do enëɓi kwëtëra tar fëña in: ɓëjo në ɓëngaw̃, ɓëjo në ɓandago eɓi kwixëtaxën ndakaŋ aɓat aɓat eñaw̃ end Piyer eŋ. ¹⁶Ɓela ɓëranjëm bax xanirawënd ɓangol ɓand ler gër Yerusalem ɓaŋ do banëɓi w̃ëlawënd ɓëŝëxwëra do gë ɓër baɓi soronënd ɓangoc ɓañëŋënax, do ɓën ɗek bani fakërand.

End toro ind oparëxanda eŋ

¹⁷Ata aŝaɗaxan alëngw an do ɗek gë ɓër hi bani Amara amat ɓën, mëne ngëŋ amara and Osaduseŋ eŋ, këɓi ƴakëraxind mbaŋ end oparëxanda eŋ xali ƴen kënëɓi. ¹⁸Ga sëra kënëɓi, fëra kënëɓi gër epëra ed gër angol. ¹⁹Ɓarikan ƴow gëmëɗ meleka ir Axwën in, fërëtëra ko owët or epëra oŋ, nëcët këɓi oparëxanda ok, do fel këɓi: ²⁰«Ƴeyin gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu, enëɓi pelëra ɓulunda in ɗek ɓend Aniyan and din ɓeŋ.» ²¹Ga wël këni eŋo, ƴe këni mopëɗ gëɓër kënëɓi sëƴaliraxënd ɓela ɓën gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu.

Ata aŝaɗaxan alëngw an gë ɓër hi bani Amara amat ɓën, w̃acër këni gë ɓëxarëk ɓër Ɓëyisërayel ɓën. Ga ỹëpara këni gër ed bani fedërënd, law̃ën këni enëɓi ƴen oparëxanda ok gër epëra. ²²Ɓënëkona ɓën ga h̃at këni, nema kënëɓi. Ata ga wërëŝëta këni, reƴax këni: ²³«Ga h̃at këmi sëk epëra el mopëra aye, do gë ɓënëkona ɓën mokwëŝara ala kala gër ebët ed fel këno, ɓari and fërët këmi owët aŋ, ala gaɓatak amo tëk ex na lëf.»

²⁴Ga wël këni eŋo, alëngw ar ɓënëkona ɓër Aciw̃ and Kaxanu an do gë ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën wëlandëra këɓi, do këni w̃ëkarënd ba mondake kë h̃ata endeƴ eŋo. ²⁵Ata h̃atëgu ko na ala ko sëfëtënd: «Ɓër fëra banëɓi ɓën, gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu kënëɓi sëƴalirand ɗe ɓela ɓën.»

²⁶Alëngw ar ɓënëkona an do gë ɓoŝandaw̃ ƴen kënëɓi. Ga sëraw kënëɓi w̃ëlaw kënëɓi endëmane fo gayikwa ayëda banëɓi yëdand ɓër gër amëxwër ɓën ba afëtëra kënëɓi fëtëra gë oxaỹ. ²⁷Ga h̃ateli kënëɓi, xwëŝan kënëɓi gër lëngw ir Amara and ɓëxarëk. Ata re ko aŝaɗaxan alëngw an: ²⁸«Ax gi ex na nde wën ŝëɓan bamun etëƴali ed end ow̃ac olo eŋ? Nëkoɗ gër angol and Yerusalem ro, osëƴali orewën olo fo xëñëk. Ɓëte ɓiyi kënëɓo nëpënd end ecës ed ala ajo eŋ!» ²⁹Ata Piyer gë oparëxanda ocandaw̃ ok yaka këni: «Ɓiyi edi ed ed er re ko Kaxanu in ỹapan këɓo, ax gi ex na er re këni ɓela. ³⁰Kaxanu, mëŋ ar xwënëk këɓi ɓëxarëk ɓëreɓi an xanin këŋo Yesu ga law̃ bano wën mopika në osëx. ³¹Kaxanu wa fela këŋo gë ataxan and liw̃ andexëm aŋ, do hi ko Emun do Afexën eɓi yëlaxën Ɓëyisërayel ɓën enëngwëta ed ɗek ola oreɓën el do gë eteɓan ed ɓeñëŋënax ɓendeɓën el. ³²Ɓiyi do gë Angoc Amënëk and këɓi yëlënd Kaxanu ɓërëw̃ak endexëm aŋ, ɓiyi ex otede od watëk ɓeŋo ok.» ³³Ga kënëɓi ɓaxët, ɓër ỹëpara bax ɓën xoỹ këni xali xurik. Ata ỹandi këɓi enëɓi ɗaw̃ monaw̃. ³⁴Ata Fariseŋ ir bano w̃acënd Gamaliyel in, aŝalen ar h̃an bano mbaŋ ɓulunda ir Isërayel an ɗek, xani ko gër Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif, re ko enëɓi nëcët oparëxanda ok imëd. ³⁵Ata re ko: «Wën Ɓëyisërayel, yëlarayin aye ang ỹandi këŋun enëɓi di ɓela ɓëjo ak. ³⁶Ax nëka ex na ga wat banëŋone ala ar bano w̃acënd Tëdas, ga baxo rend mëne mëŋ ar gapak hi ko. Sëfa këno ɓela okeme onax. And law̃ këno aŋ, ɗek ɓër xwëta baŋo xali këno sëfarand ɓën ŝapërëra këni, gaɓatak ax ɓayi ex na. ³⁷Ga xucak end Tëdas eŋ, ɓëtëgu ko Yuda, Agalile an, angwën and Oñëgw od ɓela aŋ. Mëŋ ɓëte gë ɓësëfan hi baxo. Law̃ këno do ɗek ɓër w̃a bax endexëm ɓën ŝapërëra këni5.37 Ɓërom ɓën aỹëgw banëɓi ɓela ɓën gaf gë gaf eni nang ba yëgwe hi këni.. ³⁸Mëŋ ex gërëgako ga re këme, kërex ɓayi na ga këŋun ɓalënd end ɓela ɓëjo eŋ; teɓëtinëɓi eni ƴe. Angëmëne er këni ŝaland eni di in end ɓela fo ex, ayëcar këni yëcar. ³⁹Ɓarikan angëmëne gër Kaxanu xaniwëk, an kor na enëɓi yëc. Mëŋ ex, yëlarayin aye këdi këno sakëreli Kaxanu.» Ata ɓër gër Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën w̃a këni eyeƴan ed Gamaliyel el. ⁴⁰W̃ac kënëɓi oparëxanda ok, ŝew̃ëra kënëɓi xali, ŝëɓan kënëɓi eyeƴandëra ed end ow̃ac or Yesu el, do kwël seɓët kënëɓi. ⁴¹Ata oparëxanda ok ŝan këni gër Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif, gë onënga fo gayik Kaxanu yata baɓi eni toro në end ow̃ac or Axwën Yesu. ⁴²Ata key yo key banëɓi sëƴalirand ɓela ɓën gër yangana ir Aciw̃ and Kaxanu do gër ɓëciw̃. Ani teɓ bana etëƴali ed Atëfëtan and Afexën Yesu Kërisët el.

End eyata ed ojakër eŋ

¹Ata gë ɓakey ɓaŋo, ɓësëfan ɓër Yesu ɓën kwël dëŋ bani ɓaŝërëgund. Ata ɓësëfan ɓër kë yeƴanënd Gërek ɓën anëp banëɓi nëpënd ɓër kë yeƴanënd ed Ɓëŝëwif ɓën gayik ɓësoxari ɓëseɓëta seɓëta ɓër enga endeɓën ɓën alangangan banëɓi langanganënd gër acetëra and key yo key. ²Ga nang këni eŋo, oparëxanda epëxw gë oki ok ɓar kënëɓi amëxwër and ɓësëfan aŋ, do re këni: «Ax ñap na mi teɓ andiyen and eyeƴan ed Kaxanu aŋ do mi kwënda ecet ed eƴamb-ƴamb. ³Fëcak enëɓi yata wën dëŋ ro gër Amara ɓësoŝan ɓëcongëɓëxi, ɓër gë osede or ŝenene, ɓër ỹëmëk gë Angoc Amënëk do gë orenik, do ɓiyi mëni kwëtënan andiyen aŋo. ⁴Ɓiyi cëŋ yëlayalemi gër cale do gër andiyen and eyeƴan ed Kaxanu.»

⁵Ga wël këni eŋo, ang ebani ak ɗek nëngan këɓi. Ata yata kënëɓi: Ecen, ar xwëta baŋo mbaŋ Kaxanu do ỹëm baxo gë Angoc Amënëk an, gë Filip, gë Përokor, gë Nikanor, gë Timoŋ, gë Parëmenas, do gë Nikola Iɓaŋëcoŝ, aŝalek an6.5 Nikola ijo ar enëng ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ar ŝalek cale ind Ɓëŝëwif ebaxo.. ⁶Ga w̃ëlaw kënëɓi gër oparëxanda, ɓën ŝalen kënëɓi and mokwëtan otaxan ok. ⁷Eyeƴan ed Kaxanu el kwël dëŋ bax ỹañënd do këni ỹëmbërënd kaŝ-kaŝ ɓësëfan ɓën gër Yerusalem. Ata amëxwër atëm and ɓëŝaɗaxan xwëta baŋo Yesu.

End etëra ed Ecen eŋ

⁸Ecen, ga ỹëm ko gë oyekax do gë panga, ko rind ɓërëcaxik do gë ɓecarax mërëxand ɓulunda ir Isërayel. ⁹Ɓëŝëwif ɓër hi bax gër aciw̃ acaleya and bani w̃acënd and Okaɗëp oteɓëseɓët aŋ, gë Ɓëŝëwif Ɓësiren, gë Ɓëhalekësandëri, do gë ɓër xaniraw bax gër owar or Silisi do gë Asi ɓën këni ŝampërend gë Ecen. ¹⁰Ɓari abani xorënd na eni cembët orenik or baŋo yëlënd Angoc and Kaxanu ol and baxo yeƴanënd aŋ. ¹¹Ata ŝoñëra kënëɓi gë koɗi ɓësoŝan ɓërëmar, ata ɓën këni rend: «Ɓiyi awël wël këmo ga ko reƴa ɓend ŝëɓan këni Moyis do gë Kaxanu.» ¹²And yëlëtaw kënëɓi ɓulunda in, gë ɓëxarëk ɓën, do gë ɓëŝalen aŋ, ƴow këni gër ed hi baxo Ecen. Ga sëra këno na, w̃ëla këno dimb-dimb gër Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif. ¹³Ŝalaw kënëɓi otede onëgwëŝ, do ɓën këno nëgwëŝandërand mondako: «Ala ajo kë reƴarand ɓend ƴepënënd Aciw̃ amënëk aŋo6.13 Aciw̃ and Kaxanu and Yerusalem aŋ bani w̃acënd ɓëte mondako. do acariya and Moyis aŋ. ¹⁴Gayikwa ɓiyi awël wël këmo ga ko re mëne Yesu Iɓënasaret ayam ko yam aciw̃ aŋo do anëngwët ko nëngwët ɓapela ɓand yël këɓo Moyis ɓaŋ.» ¹⁵Ata ɗek ɓër gër Amara and ɓëxarëk ɓën faɓ këno laŋ Ecen. Wat këni dëxas irexëm in ga nëngwëtak jing-jing ang ir meleka fo.

End epemëra ed Ecen eŋ

¹Ata aŝaɗaxan alëngw an w̃ëka këŋo Ecen: «Ɗal dëŋ nde ex end këni rend eŋo?» ²Yaka këŋo Ecen: «Wën ɓëmaỹe, gë faba ɓën, ɓaxëtine! Kaxanu, mëŋ ar gë enjaran an, ŝanaỹaxën baŋo Abëraxam, axarëk areɓi an and hi baxo gër ebar ed Mesopotami aŋ, ɗamana rëfaxënëgu ko gër ed Xaraŋ. ³Mondako fel ɓaŋo: “Canël ebar edeƴ el do gë ekun edeƴ el, do ƴel gër ebar ed këmi w̃asin7.3 Añanar 12.1.” ⁴Amëd aŋo ŝan ko Abëraxam ebar ed Ɓëkalëde el do ƴe ko lëgëx ko gër Xaraŋ. And ŝës ko sëm aŋ, Kaxanu xucaliw këŋo ro gër ebar ed lëgëra kën gërëgako. ⁵Beɓët giɓatak aŋo yël bana oxwën ol gër ebar elo ro, ado gër ko xwët sapar dëŋ. Ɓarikan ɓeƴa këŋo mëne ayël këɓi yël oxwën ol, mëŋ do gë andëw̃ëra andexëm aŋ and ko xuca aŋ, xarak angwën aŋo Abëraxam axo gi bana gë oɓaŝ. ⁶Kaxanu afel baŋo: “Ɓërandëw̃ëra andeƴ ɓën ro këni xaniɗ eni ƴe në ebar eɗiyer. Fën kënëɓi rixëɗ okaɗëp do enëɓi dixëra xali në ɓëniy okeme onax. ⁷Ɓarikan wëno këɓi xitiɗ enëng end ɓër kë rix okaɗëp odeɓën eŋ. And kë xuca eŋo aŋ, aŝan këni ŝanëguɗ eni ƴow ro ene caleratind7.7 Andocane 3.12.” ⁸Ata Kaxanu yata këŋo eter el Abëraxam gë oxac ol. Abëraxam ga rëw̃ këŋo Isak, xac këŋo yatir sëk këŋo ɓakey ɓanjongëɓatas. Mondako fo ri baxo Isak ga rëw̃ këŋo Yakob. Ɓëte Yakob mondako fo xacëra baɓi oɗëmëta epëxw gë oki, od hik ɓëxarëk ɓëreɓi ok.

⁹«Ɓëxarëk ɓëreɓi ɓëjo, fan baŋo Yosef gayik aƴakëraxi baɓi ƴakëraxind endexëm eŋ. Do ɓër yëc baŋo ɓën w̃ëla këno gër ebar ed Misëra. Ɓarikan Kaxanu gë mëŋ hi bani. ¹⁰Aracët racët baŋo gër ɗek ocëmu odexëm, yël këŋo oyekax orexëm ol do gë orenik ol gër lëngw ir Farawoŋ, emun end gër ebar ed Misëra eŋ. Emun eŋo yata baŋo Yosef hi ko alëngw ar ebar ed Misëra do gë ɗek ekun edexëm an. ¹¹Angwën aŋo lil baɓi enjo gër ebar ed Misëra xali gër ed Kanahaŋ. Ata ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën mbaŋ ŝëmura baɓi, abani ŝot na er këni ƴamb in. ¹²Ga wël ko Yakob mëne eƴamb exëna gër ebar ed Misëra, law̃ën këɓi añanar ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën. ¹³And law̃ën këɓi akinëm aŋ, xwita këno Yosef and fel këɓi mëne mëŋ ex imaỹe indeɓën iŋ. Aŋo fo nang ko Farawoŋ enëng end fe hi ko Yosef. ¹⁴Ata Yosef law̃ën ko enëɓi ƴen sëm Yakob do gë ekun edexëm el ɗek, ang hi bani ɓela ofëxw ocongoxi gë ɓëco. ¹⁵Mondako ŝëla baxo Yakob gër ebar ed Misëra, gër ed ŝësërax këni mëŋ gë ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën. ¹⁶Aw̃aỹeli w̃aỹeliraw kënëɓi gër Siŝem do w̃ëxëtara kënëɓi gër ỹeg ir yëc baxo Abëraxam, gë koɗi, gër otaxan od ɓosëñiw̃ ɓor Amor, gër Siŝem.

¹⁷«Ga kë saxëgu amëd ebax exo ŋata Kaxanu er ɓeƴa baŋo Abëraxam aŋ, ɓërandëw̃ëra and Yakob ɓën ŝënar këni mbaŋ gër ebar ed Misëra, ¹⁸xali ɓëtëgu ko emun ecëxe, end aŋo nang bana Yosef. ¹⁹Ata emun eŋo ỹana ko këɓi sitinaxënënd enëng endeɓi eŋ do këɓi rixërand ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën. Anëỹali baɓi nëỹalind ɓësoxari ɓër enëng endeɓi ɓën enëɓi ñaŋëtand ɓëtoŝan ɓëndoyer ɓëŋ, këreni ɓayi na ga këni liya. ²⁰Angwën aŋo rëw̃ këno Moyis, ata ɓëxarëk ɓërexëm ɓën wat këno mëne itox ikëɓënaxik exo gër ogës od Kaxanu. Nëm yerin këŋo opacaw̃ otas gër iciw̃ ind sëm. ²¹And ỹaŋëta këŋo aŋ, aɓiw̃ ar Farawoŋ, w̃eɗa këŋo do rafën këŋo ang asëñiw̃ ar rëw̃ këŋo mëŋ dëŋ. ²²And raf ko aŋ, Moyis sëƴa ko ɗek onangëran ol or Ɓëmisëra ol, ata hi ko ar gapak, ar xamëk eyeƴan do gë edi ed ɓeỹ ɗek. ²³And ŝot ko ɓëniy ofëxw onax aŋ, Moyis yëlara ko eɓi tëka ɓër enëng endexëm ɓën, Ɓëyisërayel ɓën. ²⁴Watëx këŋo Amisëra ga këŋo xëm Ayisërayel aɓat, ata yakan këŋo ar enëng endexëm an. Ga këŋo w̃aŝan, ang ỹap bax acariya ak, ar bano xëmënd an, law̃ monaw̃ Amisëra an. ²⁵(Er yëla baxo mëne ɓër enëng endexëm ɓën afëni këɓi fëni mëne Kaxanu w̃ëlanëgu baɓi apexa aŋ paɓ gë mëŋ, ɓari aɓi pëni bana.) ²⁶Në ecan ijo, Moyis sëk këɓi Ɓëyisërayel ɓëxi ga këni xëmër. Ga këŋo xacëra eɓi ɓakali gër angwëlëra ko rend: “Oko wën ɓër aminëmëra hi kën. Inew̃a kën xëmëraxënënd?” ²⁷Ɓarikan ar baŋo xëmënd aŝandaw̃ an, fim këŋo Moyis, re ko: “Wëj noỹo wa yata ki eƴ gi alëngw do axiti areɓi? ²⁸Ba ỹandi ki nde eƴe ɗaw̃ wëno ɓëte ang law̃ këƴo ganëka Amisëra ak?” ²⁹Ga wël ko eŋo, Moyis hër ko yeɓa gër ebar ed Majaŋ, gër ed rëw̃ëx këɓi ɓëtoŝan ɓëki.

³⁰«Ga xucak ɓëniy ofëxw onax, meleka ŝanayaxën këŋo gër ladawe, ler gër etënd ed Sinayi, në acëc and gë xoɗux or bax ỹegënd xafa-xafa. ³¹Ga wat ko, Moyis ŝaran këŋo xali, and baxo sëkand exo kamanaxën, wël ko oniw̃ or Axwën Kaxanu ol: ³²“Wëno ex Kaxanu, ar yata këɓi ɓëxarëk ɓëreƴ an Abëraxam, gë Isak do gë Yakob.” Moyis ga këŋo rëgën, seɓ ko onëkon ol. ³³Ata re ko Axwën Kaxanu: “Peɗëtal ɓapeɗ ɓand gër osapar oreƴ ɓaŋ, gayikwa gër ed hi këƴ ro ebar ecëɓax ex. ³⁴Awat këme watënd etëm end hi këɓi Ɓëyisërayel, ɓulunda iram eŋ, gër ebar ed Misëra. Awël këme wëlënd ang këni w̃ëcarënd ak: anëka fedaw këme mëni dacëtaxën. Gërëgako ƴow mi ɗaw̃ën gër ebar ed Misëra.”

³⁵«Moyis, ar ƴaxëta bano do bano rend: “Wëj noỹo yata ki eƴ gi alëngw do axiti areɓi an”, Kaxanu law̃ën baŋo gër ebar ed Misëra ang alëngw do afexën gë panga ind meleka ir ŝanaỹaxën baŋo gër acëc and gë xoɗux iŋ. ³⁶Mëŋ nëcëtëgu këɓi Ɓëyisërayel ɓën ga ko ri ɓecërëcaxik do gë ɓecarax fën gër ebar ed Misëra, gër angwëngw ambarax, do gër ladawe, xali nëkak ɓëniy ofëxw onax. ³⁷Moyis ijo fel baɓi Ɓëyisërayel ɓën: “Kaxanu këŋo yataɗ, ar enëng endewën exo gi alaw̃ënel ar ang wëno ak.” ³⁸Ɓëte and hi bani gër ladawe aŋ, Moyis ijo hi bani gë meleka ir baŋo felërand gër etënd Sinayi in, and hi bani ɓëxarëk ɓëreɓi gër ladawe aŋ. Awël wël baxo eyeƴan ed aniyan ed baɓi h̃atelinënd el. ³⁹Ɓari ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën aɓi ñandi bana eno ɓaxët, are bano rend exo pacana; ɓanjëlan ɓandeɓën ɓaŋ ɓakali bani gër ebar ed Misëra. ⁴⁰Ata fel këno Aharoŋ: “Wëj, dinëlëɓo tan ɓeɓër kë hi Kaxanu ireɓi, enëɓo ɗëngwelixënënd fëña in. Moyis, ar nëcëtëgu këɓo gër ebar ed Misëra cëŋ, ɓiyi ami nang ex na ba ine rix këŋo.” ⁴¹Gë ɓakey ɓaŋo ri bani Ɓëyisërayel ɓën atox and ang atombo fo. Ata gër eɗaŝ elo ri bani ŝaɗaxa, gër er ri bani gë otaxan odeɓën in, ri bani ofëna7.41 Andocane 32.2-6. ⁴²Ata Kaxanu h̃awëta këɓi do seɓ këɓi këni xëland ɓeɓër bani watënd ƴaŋ gër orën. Eŋo ỹëgw këni gër akayëta and ɓëlaw̃ënel:

“Wën ekun ed Isërayel

ba wëno nde bane h̃aŝënënd oyel,

arin nde bane rinënd ocaɗaxa

ɓëniy ofëxw onax ɓënd ri kën gër ladawe ɓëŋ?

⁴³Aw̃ëlara ban w̃ëlarand aner and Molok aŋ

do gë emal ed kën w̃acënd Refaŋ el,

ɓatox baŋo rinaya kën en poxixënënd gër lëngw ireɓën!

Awa wëno ɓëte aw̃aỹ këmun w̃aỹ

yaɓët ebar ed Babilon el7.43 Amos 5.25-27!”

⁴⁴«Kaxanu yël baɓi aner and Osede aŋ ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën, gër ladawe. Aner aŋo, Moyis ri bax ga w̃atinali baxo gë and w̃asin baŋo Kaxanu aŋ.⁴⁵And xana këni aner aŋo aŋ, ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën do gë Yosuwe, ar baɓi lëngwëlind an, h̃ateliw këni gër ebar ed xwën bani ɓenëng ɓend w̃aỹ baɓi Kaxanu gër lëngw ireɓi eni ɓëtaxën ɓeŋ. Mondako hi bax aner aŋo xali angwën and Dafid aŋ, ⁴⁶mëŋ ar ŝot bax oyekax gër lëngw Kaxanu an, mëŋ ar w̃ëka baŋo Kaxanu exo ma eŋo din eɗëg ed din gër ekun ed Yakob. ⁴⁷Ɓarikan asëñiw̃ Salomoŋ ɓaƴ bax aciw̃ aŋo. ⁴⁸Xarak, Ar-hik-ƴaŋ an axo ɗëgënd në er rik otaxan od ɓela, ang ỹëgw ko alaw̃ënel mëne Axwën Kaxanu rek:

⁴⁹“Orën ol ex añëpara and owun oram aŋ,

do ebar el, ambëñaxën andam.

Aciw̃ and fe këne ɓaƴën?

Feye nde kë hi ateyëtaya andam aŋ?

⁵⁰Ax gi ex na nde ataxan andam aŋ rik er ex yo7.50 Esayi 66.1-2?”

⁵¹«Ata wën ɓela ɓër kë w̃ëŝind mbaŋ hi kën ɗe. Ow̃ëkw orewën oŋ afarëɗaɗi farëɗaɗik, do ɓanëf ɓandewën ɓaŋ axem xemëk. Wën din këno w̃ëŝenënd Angoc Amënëk aŋ, ang bani rind ɓëxarëk ɓërewën ak. ⁵²Alaw̃ënel ar fe ɓayik ano dixëra ex na ɓëxarëk ɓërewën ɓën? Ax gi ex na nde alaw̃ëra law̃ëra kënëɓi ɓër baɓi nangënënd gana-gana fo mëne Ar ŝenene an në eƴow exo? Ar ŝenene ajo, wën lëxw këŋo, wën law̃ këŋo. ⁵³Ax gi ex na nde omeleka ok w̃ëlanëgu kënun acariya and Kaxanu aŋ wën ɓulunda ir Isërayel in? Ɓari an ma ex na en tëf!»

End ecës ed Ecen eŋ

⁵⁴Er wël bani in axurixën xurixën baɓi, ata ala kala ko h̃atënd eɓasal, ga logëndëra këɓi. ⁵⁵Ɓarikan Ecen, ga ỹëm ko gë Angoc Amënëk aŋ, xeŋa ko orën ol. Wat ko enjaran end Kaxanu eŋ, wat këŋo ɓëte Yesu mokwëŝa gër liw̃ ir Kaxanu. ⁵⁶Ata re ko: «Orën ol wafërëluŋ këme watënd, ɓëte në ewat emo Asëñiw̃ ar ala an ga xwëŝa ko gër liw̃ ir Kaxanu.» ⁵⁷Ata ɓër baŋo wëlënd ɓën ŝoya këni ɓanëf ɓaŋ, ga yoɓali këno na, w̃ëlën këno andamat ɓën ɗek. ⁵⁸Ŝonjorëra këno xali nëcët këno angol and Yerusalem aŋ, do fëtërax këno gë oxaỹ xali law̃ këno. Otede7.58 Ɓër law̃ baŋo ɓën banëɓi rend otede gayik ɓën wël bax amena and law̃axën baŋo aŋ. ok axwët xwët bani ɓanjëm ɓandeɓën ɓand bani gër osapar or ŝambenjar ir bano w̃acënd Sol. ⁵⁹And bano fëtërand aŋ, Ecen ko ŝalend mondako: «Axwën Yesu, kanal angoc andam aŋ!» ⁶⁰And foxi ko aŋ, xeỹ ko acakax: «Axwën, këreƴëɓi nëp na eñëŋënax eŋo!» And h̃ata ko aŋ eŋo aŋ, Ecen raŝ këŋo gër ecës.

¹Ata Sol, moñapan ỹapan baŋo ga law̃ bano këno Ecen.

End edixëra ed Amara eŋ

Yatijo fo ỹana bax edixëra eƴëkaxik ed ɓër gër Amara and gër Yerusalem el. Ɓësëfan ɓën ɗek hër këni angol aŋ, (ɓayi këni wayët oparëxanda ok). Mondako ŝapërëra bani ɓëjo gër ebar ed Yude, do ɓëjo gër ed Samari. ²Ɓela ɓër ŝenene w̃ëxëta këno Ecen sam ga ỹaw̃ëra këno. ³Xarak amëd aŋo ỹana baxo Sol yëc ɓër Amara and Yerusalem ɓën. Gë ebët gë ebët baxo sëfërand ɓëciw̃ ɓëŋ eɓi ɗëbëtëraw: hik asoŝan, hik asoxari, eɓi ɗapëx gër epëra.

End Filip gër ebar ed Samari eŋ

⁴Ɓër ŝapër bax ɓën hërëra këni do këni reƴaraxënd Atëfëtan aŋ. ⁵Ata Filip ŝëla ko në angol and gër ebar ed Samari do ko femëraxënd end Afexën eŋ. ⁶Ɓela ɓën, ɓamëxwër ɓamëxwër, gë anjëlan amat, bani xwëtand er baɓi felënd Filip in, ga këni wël do ga këni wat ɓecarax ɓend baxo rind ɓeŋ. ⁷Gayikwa ɓangoc ɓañëŋënax bax ŝandërand gër ɓela ɓëranjëm, and kënëɓi h̃erëndëra aŋ. Ɓëte ɓëseỹik do gë ɓërëgoɓo ɓëranjëm bax fakënd. ⁸Ata onënga osëm hi bax gër angol aŋo.

⁹Xarak ala ar bano w̃acënd Simoŋ hi baxëna gër angol aŋo, aŝarinara baxo ŝarinarand gë mbej indexëm iŋ. Gër ɓulunda ir ebar ed Samari baxo rind mondako do baxo rend mëne ar gapak hi ko. ¹⁰Ata Ɓësamari ɓën ɗek, hik itox, hik axarëk, axwëta xwëta bano, do bani rend: «Ala ajo dëŋ ex ar gë panga ind Kaxanu, ind ex Panga itëm an.» ¹¹Axwëta xwëta bano gayik elod anëka fo baxo ŝarinarand gë mbej indexëm iŋ. ¹²Ɓarikan and xwëta këno Filip aŋ, mëŋ ar baɓi felërand Atëfëtan and owun or Kaxanu do gë ow̃ac or Yesu Kërisët aŋ, w̃a këni enëɓi ɓuyi, hik asoŝan, hik asoxari. ¹³Simoŋ mëŋ dëŋ w̃a ko ɓuyi këno, ata abaŋo nacëta na Filip ga baŋo ŝaranënd ɓecarax do gë ɓërëcaxik ɓend baŋo watelind ɓeŋ.

¹⁴Oparëxanda od gër Yerusalem ok, ga wëlëx këni mëne Ɓësamari ɓën axana xana këni eyeƴan ed Kaxanu el, law̃ënëgu kënëɓi Piyer do gë Ŝaŋ. ¹⁵Ga ŝëla këni gër angol aŋo, ŝalendëra kënëɓi eno cotaxën Angoc Amënëk aŋ. ¹⁶(Gayikwa Angoc Amënëk aŋ axo pedaw bana pere gër ola oreɓën. Xoɓuyi or gër ow̃ac or Axwën Yesu ol fo ɓuyi banëɓi.) ¹⁷Ata Piyer gë Ŝaŋ ŝalendëra kënëɓi mokwëtan otaxan ok, ataŋ ŝot këno Angoc Amënëk aŋ. ¹⁸And wat ko Simoŋ mëne ɓela ɓën aŝot këno ŝotënd Angoc Amënëk aŋ gë ekwëtan ed otaxan ed oparëxanda el, w̃ëlanëgu këɓi koɗi Piyer gë Ŝaŋ ¹⁹do re ko: «Yëline wëno ɓëte or gapak olo, mëŋ këŋo ỹana eŋo cotënd Angoc Amënëk aŋ ar këmo xwëtan otaxan an.» ²⁰Ata re ko Piyer: «Koɗi ireƴ in nemilex do exi mëlali gayikako wëj ako yëla këƴ anjëla and ko yëlënd Kaxanu aŋ ayic këni yicënd gë koɗi. ²¹Wëj eŋo ax mënd ex na ang këƴ ŝot gayikako axi ñap ex na dëŋ. Gayikwa emëkw edeƴ el asëmba sëmbak gër ogës od Kaxanu. ²²Awa teɓël anjëlan añëŋënax aŋo, do karalo Axwën an exi teɓan oñandi od emëkw edeƴ ok, angëmëne eŋo awënd wëndëk. ²³Gayikwa në ewat eme mëne wëj mokëda xëda ki oƴakëraxi ol do gë osëmbak ol.» ²⁴Yaka këŋo Simoŋ: «Awa karanine wën dëŋ gër Axwën, kërexe gi na er re kën ijo.» ²⁵Ata Piyer gë Ŝaŋ ɓaŝ këni osede ol do epemëra ed eyeƴan ed Axwën Yesu el. Ga këni w̃aỹi ond gër Yerusalem oŋ, këni femëraxënd Atëfëtan aŋ tar fëña in gër ɓëngol ɓënd Ɓësamari.

End Filip do gë Aɓecopi eŋ

²⁶Ga xucak ɓeŋo, meleka ir Axwën Kaxanu in fel këŋo Filip: «Ƴel gand ambëtëɓ, tëfël fëña ir xaniwëk gër Yerusalem do ŝëlak gër Gasa, ir ladawe in.» ²⁷Ata Filip xani ko do ƴe ko. Xarak, ŝambenjar Iɓecopi ijo, ar gapak ar gër eyang ed Kaŋëdas, emun etoxari end gër ebar ed Ecopi eŋ, anëkona ar ɗek napul ir emun etoxari elo an, ƴow bax cale gër Yerusalem.

²⁸Ga ko w̃aỹi, ỹëpa ƴaŋ gër ŝaret irexëm, ko fënërand mongwëli oniw̃ ol, akayëta and alaw̃ënel Esayi aŋ. ²⁹Ata Angoc Amënëk aŋ fel këŋo Filip: «Maral eƴ tëka ŝaret ijo.» ³⁰Filip ga hër ko, sëka ko, wël këŋo Aɓecopi an ga ko fën akayëta and alaw̃ënel Esayi aŋ, w̃ëka këŋo: «Afëni nde ki fënind er këƴ fënënd in?» ³¹Yaka këŋo: «Mondake këme xor ex pëni, angëmëne ala axe paỹën ex na?» Ata w̃ac këŋo Filip eŋo ketëna ƴaŋ gër ŝaret.

³²Gër ed laɓët baxo akayëta, er ỹëgw baxo alaw̃ënel an:

«Alas las këno ang ifeỹ ir eŋaŝ fo.

Ang xondo ir ax tesënd na gër lëngw ar kë h̃aŝënd omban ondexëm fo hi ko,

axo yeɓand na etëỹ el.

³³Gë eɓana ed ɓana ko el xanaxën këno er xwën ko in.

Gër ɓër anjex andexëm, noỹo kë reƴa?

Gayikwa aniyan andexëm aŋ rëxët këni gër ebar.»

³⁴Ata Aɓecopi an w̃ëka këŋo Filip: «Këla pelële, noỹo këŋo rend alaw̃ënel an? Mëŋ dëŋ nde ba ala aŝëxe nde?» ³⁵Ata h̃eɓëta ko Filip, ỹana ko gër Oñëgw oko dëŋ nangënaxën këŋo Atëfëtan and Yesu aŋ. ³⁶Ga këni ƴe kwël, h̃at këni ler në anjer. Aɓecopi an re ko: «Nëkoɗa men oŋ, ine ɓayik, aƴe ɓuyi na nde exe capëraxëne?» ³⁷[Yaka këŋo Filip: «Angëmëne aw̃a w̃a këƴ gë emëkw edeƴ el, awënd wëndëk mi ɓuyi.» Aŋo re ko Aɓecopi an: «Wëno aw̃a w̃a këme mëne Yesu Kërisët ex Asëñiw̃ ar Kaxanu an.»] ³⁸Fel këɓi ɓëhëreli ɓër ŝaret ɓën eni kwëŝa. Ata mëŋ gë Filip fëra këni polo gër anjer. Filip ɓuyi këŋo. ³⁹And ŝëpëta këni aŋ, Angoc and Axwën aŋ w̃eɗ këŋo ñat Filip, Aɓecopi an anema fo nema këŋo. Mondako fakët baxo ɗamana irexëm in gë onënga fo. ⁴⁰Filip mëŋ cëŋ, watayax ko gër angol and Asot, do ko femëraxënd Atëfëtan and Yesu aŋ gër angol gë angol, tar fëña in, xali h̃at ko gër Sesare.

End Sol gër fëña ir Damas eŋ

¹Ɓarikan amëd aŋo, anjëlan and Sol aŋ er hi bax wayët eɓi narëndërand ɓësëfan ɓër Axwën Yesu ɓën xali eɓi ɗaw̃ërand. Ga ƴe ko gër aŝaɗaxan alëngw, ²xara këŋo eŋo yël okayëta od eɓi tëraraw ɓër kë sëfënd end Yesu ɓën gër ɓaciw̃ ɓacaleya ɓand gër angol and Damas, do eɓi mëlaw mokap gër Yerusalem: hik asoxari, hik asoŝan. ³Ata gër fëña, and hi ko ɗam gër Damas aŋ, xul këŋo bërëxaɗët angoɓen and xaniw bax gër orën. ⁴Wëc ko ɓëɗëcët gër ebar do ko wëlënd oniw̃: «Sol, Sol, inew̃a këƴe rixëraxënënd?» ⁵Yaka ko Sol: «Axwën, wëj noỹo w̃a hi këƴ?» Wël ko ɓëte: «Wëno ex Yesu, ar këƴo rixërand an. Ata wëj mo ñëka ki ƴëka.» Sol ga wëlandëra këŋo, këŋo rëgënënd. Aŋo w̃ëka ko: «Axwën ine ỹandi ki me di?» Ata re ko Axwën an: ⁶«Kanil eƴ ŋat gër angol, fën këni felëx er ỹandi ke eƴ di in.» ⁷Ɓër hi bani enga emat ɓën h̃axën këɓi laŋ ako gër ed xwëŝara këni. Ɗek dëŋ bani wëlënd oniw̃ ol, ɓari ala abano wat na. ⁸Ata ga xani ko na gër ebar Sol, ah̃eɗa yo ah̃eɗa, abaxo watëra na. Monas fo las bano xali h̃at këni gër Damas. ⁹Okey otas ri baxo watërarëxe, ƴambërarëxe do ceɓërëxe men.

¹⁰Xarak na gër angol and Damas asëfan ar Yesu hi baxëna do bano w̃acënd Ananiyas. Axwën Yesu ga ŝanayaxën këŋo në lakeli w̃ac këŋo: «Ananiyas, Ananiyas!» Yaka ko: «Ayaka, Axwën!» ¹¹Re ko ɓëte Axwën an: «Kanil eƴ tëf fëña ir këni w̃acënd “Ir gwer-gwer in” xali gër iciw̃ ind Yuda eƴëɓi mëka ar këno w̃acënd Sol, Iɓëtarës. Gër ed ko ŝalerand ¹²wat këŋo në lakeli ar këno w̃acënd Ananiyas ga lilëgu ko do xwëtan këŋo otaxan ok exo watëraxën gaŝëxe.» ¹³Yaka ko Ananiyas: «Axwën, wëno ɓëranjëm wël këmëni mëne ala ajo mbaŋ këɓi rixërand gër Yerusalem ɓër yata këƴëɓi ɓën. ¹⁴Ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën yëlëgu këŋo or gapak or eɓi tëraxën ɗek ɓër kë ŝalend ow̃ac oreƴ ɓën.» ¹⁵Ɓarikan Axwën Yesu fel këŋo ɓëte Ananiyas: «Ƴel mondako dëŋ, wëno yata këŋo ala ajo. Wëno yata këŋo eɓi nangëndërand end ow̃ac oram eŋ ɓela ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën, gë ɓemun ɓeŋ, do gë Ɓëyisërayel ɓën. ¹⁶Aw̃asin këmo w̃asin ang ko soro në end ow̃ac oram ak.» ¹⁷Ata w̃a ko Ananiyas do kwël ƴe ko. And h̃at ko gër iciw̃ aŋ, wat këŋo Sol. Ata re ko: «Aɓaỹe Sol, Axwën Yesu ir ŝanayaxënëgu ki gër fëña, law̃ënëgu ke eƴ watëraxën gaŝëxe do eƴ ñëm gë Angoc Amënëk aŋ.» Ga xwëtan këŋo otaxan ok ŝalen këŋo. ¹⁸Ataŋ xoɓëtak gër ɓangës ɓeɓër ang okop, ata Sol watëra ko gaŝëxe. Na ga xani ko, ɓuyi këno. ¹⁹And ƴambëra ko aŋ, w̃acëw̃aca ko gaŝëxe. Mondako ŝoma baɓi ɓësëfan ɓër Yesu ɓën gër Damas xali xeyëra këɓi ɓakey ɓandanjëm.

²⁰Ataŋ kwël na gër Damas fo ỹana baxo Sol ko femërand gër ɓaciw̃ ɓacaleya mëne Yesu ex Asëñiw̃ ar Kaxanu an. ²¹Ata ɗek ɓër baŋo wëlënd ɓën, ga këɓi ŝaran këni rend: «Ax gi ex na nde ajo këɓi rixërand ɓër këŋo ŝalend Yesu ɓën gër Yerusalem? Ax gi ex na nde ɓëte eɓi tërara do eɓi mëlan mokap ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën ƴow ko gër Damas ro?» ²²Ɓarikan Sol kwël dëŋ baxo xapinand do baɓi w̃asinënd kerët Ɓëŝëwif ɓër lëg bax gër Damas ɓën mëne Yesu ex Afexën an.

²³Ga xeyërak ɓakey ɓandanjëm, Ɓëŝëwif ɓëjo wëlër këni eno ɗaw̃ Sol, ²⁴ata Sol nang ko. Gëmëɗ, gë goyat bano xaŝënd gër owët or angol ga ỹandi këɓi eno ɗaw̃. ²⁵Ɓarikan akey amat gëmëɗ, ɓësëfan ɓoŝandaw̃ yëla këno gë engux yaɓët ameŋ and angol aŋ, polo në akange. Ata and hix ko fac aŋ, kwël ƴe ko.

End Sol gër Yerusalem eŋ

²⁶Ga h̃at ko gër Yerusalem, xacëra këŋo eɓi coma gër Amara and ɓësëfan. Ɓari ayëda bano yëdand ɓën ɗek gayik ano kwëta bana mëne arëw̃ak end Yesu dëŋ hi ko. ²⁷Ata Barënabas w̃ëla këŋo Sol gër oparëxanda, sëfëtan këɓi mëne Axwën Yesu ŝanayaxën këŋo gër fëña ir Damas xali felëra këŋo. Sëfëtan këɓi ɓëte ang baxo femërand kerët end ow̃ac or Yesu eŋ poyoma gër angol and Damas. ²⁸Amëd aŋo fo ŝoma këɓi Sol. Ata mëŋ kwël ko ƴexërand do ko femërand poyoma end ow̃ac or Axwën eŋ gër Yerusalem. ²⁹Afelëra baɓi felërand ɓëte Ɓëŝëwif ɓër kë wëlënd eyeƴan ed Gërek ɓën. Ɓarikan ɓën mbaŋ bani ŝampërend gë mëŋ xali këni ŝaland eno ɗaw̃. ³⁰Ɓëmaỹe ɓëŋ ga nang këni eŋo, w̃ëla këno Sol gër angol and Sesare, do rëcax këno exo kucax gër Tarës. ³¹Ata Amara and gër ɗek ebar ed Yude aŋ, gë and gë ɓër gër ebar ed Galile aŋ, do gë and gër ebar ed Samari aŋ anëka ŝot bax amëd aŋo eteyëta el. Ɓër gër amara ɓën kwël dëŋ bani xemëndërënd gër ekwëta, gër epëɓ ed Axwën Yesu, do bani ỹëmbërënd gë ekapina ed baɓi yëlënd Angoc Amënëk el.

End Ene eŋ

³²Ata amëd aŋo Piyer anëngara baɓi nëngarand ɓëw̃ënëk ɓën gër owar oŋo. Ata akey amat, ŝëla ko gër angol and Lida. ³³Ga h̃at ko, sëk këŋo asoŝan ar bano w̃acënd Ene ga laki ko në andago. Aseỹi seỹi baxo elod ɓëniy ɓënjongëɓëtas. ³⁴Ata Piyer fel këŋo: «Ene, Yesu Kërisët doro dëŋ fakën ki. Kanil eƴ ɗëkw andago aŋ.» Ataŋ Ene xani ko xwiriŝ. ³⁵Ata ɗek ɓër gër Lida ɓën do gë ɓër ebar ed Saroŋ ɓën ga nangëra këni eŋo, w̃a këni end Axwën Yesu eŋ.

End ekanin ed gër ecës Tabita eŋ

³⁶Ɓëte gër angol and Yope, asëfan asoxari ebaxëna do bano w̃acënd Tabita, mëne ngëŋ Dorëkas gë eyeƴan ed Gërek el. Ɓenjekax ɓendanjëm baxo rind do baɓi rëcarand ɓëxaỹënaxik ɓën. ³⁷Ata ɓakey ɓand hi baxo Piyer gër ebar edeɓën ɓaŋ, Dorëkas ŝëxwëra ko xali xor këŋo. Ga ɓuyi këno xwët këno në aciw̃ and ƴaŋ. ³⁸Angol and Yope aŋ do gand Lida aŋ ax ŋaw̃ër bana ɓon. Ga wël këni ɓësëfan ɓër Yesu ɓër gër Ŝafa ɓën mëne Piyer gër Lida hi ko law̃ën kënëɓi ɓësoŝan ɓëxi eno karaw exo maraw aỹand gër ndeɓën. ³⁹Ata xwiriŝ Piyer, sëfër këni gë ɓën. And h̃at këni aŋ, w̃ëla këno gër aciw̃ and ƴaŋ, gër ed xwët bano aŝësëk. Ata ɗek ɓësoxari ɓëseɓëta seɓëta ɓën sëka këno gë otes fo do këno w̃asinërand ɓacuɗ ɓand sëfëndëra baɓi Dorëkas ɓaŋ, and ɓayi baxo aɓëngw aŋ. ⁴⁰Ata re ko Piyer eni can ɗek ɓela ɓën. Ga foxi ko, ko ŝalend. And rënëta ko aŋ nëkon këŋo aŝësëk an, re ko: «Tabita, kanil!» Ataŋ xëw̃ëta ko. Ga wat këŋo Piyer, xani ko kwengweremët do ỹëpa ko. ⁴¹Piyer lëk këŋo gër ataxan, xanin këŋo, Tabita xwëŝa ko ceg. Piyer w̃ac këɓi ɓëw̃ënëk ɓën do gë ɓësoxari ɓëseɓëta seɓëta ɓën. Ga lilëgu këni sëk këno Tabita aɓëngw. ⁴²Ata endeƴ eŋo nangëra këni ɗek angol and Yope aŋ do ɓëranjëm w̃a këni end Axwën eŋ. ⁴³Piyer xeyëra këŋo na gër Yope ɓakey ɓandanjëm gër iciw̃ ind ar bano w̃acënd Simoŋ, aɓox ar ɓanar an.

End Piyer gër iciw̃ ind Korëney eŋ

¹Asoŝan hi baxëna ar bano w̃acënd Korëney gër angol and Sesare. Alëngw ar ocoroɗa od xaniw bax gër ebar ed Rom hi baxo. ²Gë ekun edexëm el ɗek bano ŝalend Kaxanu gë oɓal osëm. Ɓëte mëŋ mbaŋ baɓi rëcarand Ɓëŝëwif ɓëxaỹënaxik ɓën, do baxo ŝalerand key yo key. ³Ata akey amat, and hik eñan poxoŝ gaf aŋ, meleka ir Kaxanu ŝanayaxën këŋo në lakeli lëf gër ed hi baxo. Ga faɓër këni, meleka in w̃ac këŋo: «Korëney, Korëney!» ⁴Ga h̃axën këŋo Korëney, yëdara ko xali ata w̃ëka ko: «Inew̃a Axwën?» Yaka ko meleka in: «Kaxanu law̃ënëgu ke mi pel mëne ayakali yakali ki cale indeƴ iŋ, ɓëte awat wat ko ɓenjekax ɓend këƴëɓi rinënd ɓëxaỹënaxik ɓeŋ, do mbaŋ këŋo nënganënd endeƴ eŋ. ⁵Awa gërëgako, ɗaw̃ënëlëɓi ɓela gër angol and Yope eno macëgu Simoŋ, ar nëngwët këno Piyer an. ⁶Gër tokora irexëm Simoŋ, aɓox ar ɓanar an, këno sëk, në iciw̃ ind ler gër ɓëŋa ir angwëngw.» ⁷Sam ga ƴe ko meleka ir felëra baŋo mondako in, Korëney w̃ac këɓi ɓëriyenin ɓëxi eni tëfër gë ŝoroɗa iɓat, ir lëka baŋo do sana këŋo ŝëf gër od fëɓ bax aye end Kaxanu. ⁸Ga sëfëtan këɓi ɗek, law̃ën këɓi eni ƴe gër Yope.

⁹Në ecan ijo, në fëña fo ɓayi bani ɓërolaw̃ën ɓën. Tëkër fo ɓayi bax eni ŋat gër angol. Piyer ƴe ko ƴaŋ gër ejur ed aciw̃ and h̃atëk eñan keŋ gër gaf aŋ exo calerax. ¹⁰Na ga xor këŋo enjo eŋ, ỹandi këŋo exo ƴambëra. Nand bano ŝemërand na ƴelix këŋo ikwëɗ do ko lakelind. ¹¹Wat ko fol orën ol do er ang andago gë ogux gër ow̃aw̃ onax ga kë fedaw endëmane gër ebar. ¹²Wat këɓi ɓëte gër er ang andago aŋo ɗek ow̃acar ol: or gë sapar onax, gë or kë ƴexërand xaɗa-xaɗa ol, do gë oŝël or gër orën ol. ¹³Wël ko oniw̃: «Piyer kanil, ɗaw̃ëlëɓi ow̃acar olo eƴëɓi ƴakëra!» ¹⁴Ɓarikan Piyer yaka ko: «Ali Axwën, elod ame ƴamb ex na er ŝëɓak, elod ame ƴamb ex na eɓuyaraxik.» ¹⁵Wël ko akinëm: «Er re ko Kaxanu aw̃ën w̃ënëk in, wëj këreƴ yëland na aɓuyar ɓuyarëk.» ¹⁶Piyer wël ko eŋo ɓakëlëbëd ɓatas, ata ɓakak er ang andago in ƴaŋ gër orën. ¹⁷Ga nëngëta ko, wëlandëra këŋo do ko yëlarand ba ine w̃acayak lakeli ir wat baxo ijo. Ata amëd aŋo h̃atëgu këni ɓër law̃ënëgu baɓi Korëney ɓën, ga w̃ëkaraw këni tar angol aŋ gër ed ex iciw̃ ind Simoŋ. Sëmb këni gër ebët ed iciw̃, ¹⁸do w̃ëka këni: «Ro nde exo Simoŋ, ar nëngwët këno Piyer an?»

¹⁹Në eyëlara ɓayi baxo Piyer end er wat baxo gër lakeli eŋ. Ata Angoc and Kaxanu aŋ fel këŋo: «Ɓela ɓësas ki ŝaland, ²⁰maral eƴ peda en tëfër gë ɓën. Kërexi ŋëpëgënan na gë tëkër ak, wëno law̃ënëgu këɓi.» ²¹Ga feda ko Piyer, yaka këɓi: «Wëno ex ar këno ŝaland an. Inew̃a law̃ënëgu kënun ro?» ²²Yaka këno: «Korëney, emun end ocoroɗa eŋ, ala ar ŝenene, ar fëɓëk end Kaxanu an, law̃ënëgu këɓo. Enëng end Ɓëŝëwif eŋ ɗek, enjekax fo këni reƴand endexëm eŋ. Meleka ir Kaxanu rek mi ƴowënëgu eƴëɓi pelëra mëŋ gë ekun edexëm el.» ²³Ga h̃ata këni, Piyer fel këɓi eni ɗil gër iciw̃ do eɓi key na.

Ga xeyëk, sëfër këni kwël. Ɓëmaỹe ɓënd lëg bax gër Yope ɓëndëmar laŋëta këno. ²⁴Në ecan ijo h̃at këni gër Sesare. Piyer sëk këɓi Korëney gë ɓërexëm ɓën, do gë oɗawo odexëm ok ga ŝëni këno. ²⁵And lil ko Piyer aŋ, Korëney xaca këŋo, foxi ko gër lëngw irexëm eƴiỹ el ŋëŝ gër ebar. ²⁶Ata Piyer ga lëk këŋo gër ataxan, xanin këŋo, re ko: «Kanil, wëno ala fo hi këme ang wëj ak.» ²⁷Ga fulira këni Piyer gë Korëney, sëfër këni lëf gër ed ɓarërëgu bani ɓela ɓëranjëm. ²⁸Ata re ko Piyer: «Ax gi ex na nde anang nang kën mëne aŝëɓa ŝëɓa këŋo Aŝëwif an eɗëkër el do gë eɗil ed gër iciw̃ ind ar enëng ecëxe an? Ɓari wëno Kaxanu w̃asin ke mëne ala gaɓatak ax gi ex na aɓuyaraxik, ɓëte gaɓatak ax gi ex na ar mo kwëỹëta. ²⁹Mëŋ ex and law̃ënëli kën ene macëgu aŋ, ame ŋëp ex na me ƴow. Awa deƴayin në end ine w̃acaxënëgu këne.»

³⁰Ata re ko Korëney: «Doro anëka sëkëk ɓakey ɓanax ga ŝanaỹaxën ke asoŝan ar gë ɓanjëm ɓand jing-jing nand bame ŝalerand eñan eŋ keŋ gër gaf na. Ga sëka ke, re ko: ³¹“Korëney, Kaxanu anëka yakali ki cale indeƴ iŋ. Ɓëte awat wat ko ɓenjekax ɓend këƴëɓi rinënd ɓëxaỹënaxik ɓeŋ. ³²Ɗaw̃ënëlëɓi ɓela gër Yope eno macëgu Simoŋ, ar nëngwët këno Piyer an. Gër iciw̃ ind ar këno w̃acënd Simoŋ, aɓox ar ɓanar an këno sëk, ler gër ɓëŋa ir angwëngw.” ³³Ga wël këme eŋo, ataŋ law̃ënëli këme eni macëgu, ɗek yek ga ƴow këƴ ako. Awa gërëgako, ɓiyi ɗek nëkoɗëɓo ro gër ogës od Kaxanu wëj fo ɓaxët këmi. Pelëlëɓo ɗek er re ko Axwën in.»

³⁴Ata ga h̃eɓëta ko Piyer, re ko: «Enimin, eceɗe fëni ke mëne gër ogës od Kaxanu ɓela ɓën ɗek andamat hi këni, ar fit këno ax gi ex na. ³⁵Ɓarikan ar fëɓ këŋo an, ar sëfëk end ŝenene an, enëng end exo yo, Kaxanu ah̃an këŋo h̃an. ³⁶Eyeƴan ed këmun felënd elo, Ɓëyisërayel ɓën law̃ëneliw baɓi ga nangën këɓi Atëfëtan and angwëlëra and gë Kaxanu paɓ gë Yesu Kërisët aŋ, mëŋ ar ex Axwën ar ɓela ɗek an. ³⁷Anang nang kën endeƴ end xucak gër ebar ed Yude eŋ, ga ỹanawëk gër ed Galile amëd and baxo reƴand Ŝaŋ Batis end xoɓuyi eŋ. ³⁸Anang nang kën mëne Kaxanu ỹëmën baŋo Yesu Iɓënasaret gë Angoc Amënëk aŋ do gë panga iŋ. Mëŋ baxo rixënënd enjekax eŋ gër ed ko ƴe yo. Gë Kaxanu ɓar bani mëŋ baɓi fakënaxënënd ɓëte ɓëŝëxwëra ɓën do baɓi racëtënd ɓër baɓi narënëndërand ŝaɓucara ɓën. ³⁹Ɓiyi ex otede od ɗek ɓeɓër ri ko gër ebar ed Ɓëŝëwif do gër angol and Yerusalem ok. Ɓarikan law̃ këno mopika në osëx. ⁴⁰Kaxanu xanin këŋo gër ecës yatir akey atasën do yël këŋo panga ind exo canaya wat-wat ⁴¹gë ogës od ɓiyi ɓër ex otede od sanan baŋo gana-gana fo Kaxanu ok. Ɓiyi ɓër bax ƴambërand do bax ŝeɓërand gë mëŋ ɓën fo wat këŋo and xani ko gër ecës aŋ, ax gi ex na ɓela ɗek. ⁴²Ɓiyi law̃ën këɓo mi pemërand Atëfëtan andexëm aŋ gër Ɓëyisërayel do mi deƴarand mëne Kaxanu dëŋ yata këŋo exo gi axiti ar ɓëɓëngw do gë ɓëŝësëk an. ⁴³Ɗek ɓëlaw̃ënel ɓër ƴowërawëk gër ngwën ro ɓën areƴa reƴa këni osede olo: ar këŋo xwëta yo Yesu Kërisët, aŝot ko ŝot eteɓan ed ɓeñëŋënax ɓendexëm el paɓ gë ow̃ac orexëm ol.»

⁴⁴And baxo yeƴan mondako Piyer aŋ, Angoc Amënëk aŋ fedaw ko gër ɗek ɓër ɓaŋo ɓaxëtënd. ⁴⁵Ata Ɓëŝëwif ɓërëw̃ak end Yesu ɓën, ɓër laŋëtaw ɓaŋo Piyer ɓën, ŝaran këɓi ga wat këni mëne Kaxanu ayël yël këɓi Angoc Amënëk aŋ ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën. ⁴⁶Awël banëɓi wëlënd ga këno ŝëkwa Kaxanu gë oyeƴan oŝëxe. Aŋo re ko Piyer: ⁴⁷«Ɓër ỹëmëk gë Angoc Amënëk ang ɓiyi ak ɓën, anëɓe teɓ ex na ɓuyirëxe gër men.» ⁴⁸Ata re ko enëɓi ɓuyi gë ow̃ac or Yesu Kërisët ol. Ɓër ɓuyi kënëɓi ɓën xara këno exo ɓaŝa ɓakey na gër ed hi bani.

End Piyer gër Yerusalem eŋ

¹Oparëxanda ok gë ɓëmaỹe ɓënd lëg bax gër ebar ed Yude ɓëŋ wël këni mëne ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën në ema exëni ɓën ɓëte eyeƴan ed Kaxanu el. ²Do and ɓaka ko Piyer gër Yerusalem aŋ, Ɓëŝëwif ɓër w̃a bax end Yesu ɓën ga këno hëbandëra këni rend: ³«Wëj gër ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ƴe baƴ do ɓëte ƴambëraraw kën andamat!»

⁴Ata Piyer sëfëtan këɓi endeƴ eŋo elod ang ỹanak ak xali gër eŋata. Re ko: ⁵«Wëno gër Yope hi bame. Akey amat ga këme ŝalera, ata ƴelix ke ikwëɗ do Kaxanu w̃asin ke er ang andago ga xap këni gër ow̃aw̃ onax. Ga xaniwëk ƴaŋ gër orën, fedawëk xali gër ed hi bame. ⁶Wëno nëkon këme aye me nang ba ine ex, wat këmëni ow̃acar: olo oyel, olo oɓapuỹ, olo or kë ƴexërand xaɗa-xaɗa gër ebar, do gë oŝël or gër orën ol. ⁷Wël këme ɓëte oniw̃ ga ke fel: “Piyer kanil! Ɗaw̃ëlëɓi ow̃acar olo eƴëɓi ƴakëra!” ⁸Yaka këme: “Ali Axwën, wëno elod ame ƴamb ex na er ŝëɓak ba eɓuyaraxik.” ⁹Rek akinëm oniw̃ ol elod gër orën: “Er re ko Kaxanu aw̃ën w̃ënëk in, wëj këreƴ yëland na mëne aɓuyar ɓuyarëk.” ¹⁰Mondako w̃asin baxe Kaxanu er ang andago in ɓakëlëbëd ɓatas, ɗamana ɓakaxënëk ɗek ƴaŋ gër orën. ¹¹Fedëk ceƴ ga h̃atëgu këni gër iciw̃ ɓësoŝan ɓësas ga xaniw këni gër Sesare. ¹²Ata fel ke Angoc Amënëk aŋ mi tëfër gë ɓën, kërexe ŋëpëgënan na. Laŋëta këne ɓëmaỹe ɓënjongimat ɓëŋo xali h̃at këmi ɓiyi ɗek gër iciw̃ ind Korëney. ¹³Korëney sëfëtan këɓo ang ŝanayaxën këŋo meleka lëf gër iciw̃ indexëm do fel këŋo: “Ɗaw̃ënëlëɓi ɓela gër Yope eno macëgu Simoŋ, ar nëngwët këno Piyer an. ¹⁴Mëŋ ki fel eyeƴan ed ki nangën ang këƴ ri eƴ pexaxën ak, wëj gë ekun edeƴ el ɗek.” ¹⁵Do and bamëni felërand aŋ, Angoc Amënëk aŋ fedaw ko gër ndeɓën ang fedaw baxo gër ndeɓi ak gër ỹanar. ¹⁶Ata wëno xwita këme eyeƴan ed fel baɓo Axwën el: “Ŝaŋ Batis baɓi ɓuyind ɓela ɓën gër men, ɓarikan wëno këŋun ỹana eŋun ɓuyind wën gë Angoc Amënëk aŋ.” ¹⁷Gayikako Kaxanu ayël ayël këɓi ɓën Angoc Amënëk aŋ ɓëte ga w̃a këni end Axwën Yesu Kërisët eŋ ang ɓiyi ak, mondake cëŋ h̃ëpën domo Kaxanu?» ¹⁸And ɓaxët këni endeƴ eŋo aŋ, ɓër baŋo hëbandërand Piyer ɓën ŝësina këni imëd. Ata ga këno ŝëkwa Kaxanu, këni rend ɓën ɗek: «Awa Kaxanu ayël nde yël këɓi ɓëte enëngwët ed ola el ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën, eni cotaxën aniyan and ɗal aŋ.»

End Amara and gër Aŋëcoŝ eŋ

¹⁹And law̃ këno Ecen aŋ, arixëra banëɓi rixërand mbaŋ ɓësëfan ɓën xali ŝapërëra këni: ɓëjo gër ebar ed Fenisi, ɓëjo gër Ŝipër, ɓëjo ɓëte xali gër angol and Aŋëcoŝ, do kënëɓi sëfëtandëraxënd end Kaxanu eŋ Ɓëŝëwif ɓën fo. ²⁰Ɓarikan gër ɓër ŝapër bax ɓëjo, Ɓëŝipër do ɓër xaniw bax gër angol Siren hi bax na, ga h̃at këni gër Aŋëcoŝ, felëra kënëɓi end Axwën Yesu eŋ Ɓëŝëwif ɓër kë wëlënd eyeƴan ed Gërek ɓën, do nangën kënëɓi Atëfëtan andexëm aŋ. ²¹Ga banëɓi felërand gë panga ind Axwën iŋ xwëtaxën banëɓi ɓëranjëm do yëlayara këni gër Axwën. ²²Ɓër gër Amara and gër Yerusalem ɓën wëlëx këni endeƴ eŋo. Ata law̃ën këno Barënabas exo ƴe gër Aŋëcoŝ. ²³And h̃at ko aŋ, wat ko oyekax or Kaxanu ol gër ɓërëw̃ak. Ga nëngandëra këŋo na mbaŋ, ỹana ko këɓi felërand eni ɗëkaya gë emëkw el ɗek end Axwën eŋ. ²⁴Enimin Barënabas mbaŋ nënga baxo, moñëm ỹëm baxo gë Angoc Amënëk aŋ do xwëta baŋo ɓëte mbaŋ Kaxanu. Ata ɓësëfan ɓër Axwën ɓën këni ỹëmbërëgund gër Amara xali hi këni amëxwër atëm.

²⁵Ata Barënabas ƴe ko gër angol and Tarës eŋo calaraw Sol. ²⁶Ga sëk këŋo, w̃ëlaw këŋo gër Aŋëcoŝ. Na ri këni yer iniy iŋ ga kënëɓi sëƴalira end Axwën eŋ ɓela ɓëranjëm gër Amara aŋo. Ata na gër angol and Aŋëcoŝ ỹana këni ɓela ɓën emac ed ɓësëfan el okëreceŋ.

²⁷Ɓakey ɓaŋo xaniraw bani gër Yerusalem ɓëlaw̃ënel do ƴow këni gër angol and Aŋëcoŝ. ²⁸Gër enga endeɓën hi baxo ar këno w̃acënd Agabus an. Ga xani ko akey amat, Angoc and Kaxanu aŋ fel këŋo exo deƴa mëne enjo etëm kë h̃atëgu ɗek ebar el. Enimin, ata h̃atak mondako dëŋ and wun ko Këlod gër Rom aŋ. ²⁹Ata ɓësëfan ɓën xetan këɓi, ala kala gë er ŝot ko gë andiyen andexëm in, enëɓi dëcara ɓëmaỹe ɓënd gër ebar ed Yude ɓëŋ. ³⁰Mondako ri bani. Ata er ɓar bani in ƴeli këni Barënabas gë Sol enëɓi pëxwënëx ɓëlëngw ɓën.

End toro ind Ŝak do gë Piyer eŋ

¹Ata angwën aŋo, Erod ir wun bax gër ebar ed Yude sëra këɓi ɓërëmar gër Amara and gër Yerusalem eɓi narëndëra. ²Fel këɓi ocoroɗa ok eno ŋaŝ Ŝak, aɓinëm ar Ŝaŋ. ³Ga wat ko mëne anëngan nëngan këɓi Ɓëŝëwif ɓën eŋo, law̃ën ko eno tëraw ɓëte Piyer. Ɓakey ɓand ofëna or bani ƴambënd mburu ind gë lewir këm ɓaŋ hi bax. ⁴Ga sëra këno, w̃ëla këno gër epëra. Eno nëkonaxën Piyer gër epëra, sana këɓi ocoroɗa epëxw gë ocongiɓat, ŝetëndër këɓi ɓëmëxwër ɓënax, imëxwër kala ocoroɗa onax. Er ỹandi baŋo eŋo kiti gër ogës od Ɓëŝëwif and kë xuca Ofëna or Apexa aŋ. ⁵Awa mondako lëkaya bano Piyer gër epëra. Ɓarikan, ɓër gër Amara ɓën gë eteyëta këm bano ŝalenënd.

⁶Në ecan ɓayi bax Erod eŋo kiti Piyer. Ata mëŋ këŋo raŝënd gëmëɗ gër ed fokëra këno gë ogweƴele-gweƴele oki, do ocoroɗa od ɓaŋo nëkonand ok: iɓat gand liw̃, ijo gand ŝame, oko xaŝ këni gër ebët. ⁷Ata ŝanayaw ko bërëxaɗët meleka ir Axwën do angoɓen aŋ h̃oɓak lëf gër ed fëra bano Piyer. Meleka in xëm këmo pa pa pa gër ambëɓ exo nëngëtaxën, re ko: «Kanil aỹand!» Ata wëcëk ogweƴele-gweƴele od fokaxën bano gër otaxan ok. ⁸Re ko meleka in: «Kapal enar endeƴ eŋ do peɗal ɓapeɗ ɓaŋ.» Piyer ri ko ang fel këŋo ak. Re ko ɓëte: «Ɗaɓayal gë acuɗ atëm andeƴ aŋ do tëfawëye.» ⁹Piyer ŝan ko do kwël sëfa këŋo. Ɓari er yëla baxo mëne alakeli ko lakelind, axo nang bana mëne ang nëcët baŋo meleka ak ɗal dëŋ ex. ¹⁰Xuca kënëɓi ocoroɗa ok, imëxwër iñanar iŋ do gë ikinëm iŋ, h̃at këni gër epëra ed dun. Epëra elo hi bax eni pelata ɗamana eni canaxën. Ata ga fërëtayak gë andexëm, ŝan këni do sëf këni fëña ir gër angol. Ata Piyer nem këŋo ɓëɗ-ɓëɗ meleka in. ¹¹Piyer ga ɓakar këŋo na onden oŋ, re ko: «Gërëgako anëka fëni ke ɗal ex Axwën an law̃ënëgu këŋo meleka irexëm in exe dacët gër otaxan od Erod do gër ɗek er bani ŝënind ene di ɓulunda ir Ɓëŝëwif in.» ¹²Ga fëni këŋo na eŋo, ƴe ko gër iciw̃ ind Mari, nëm ir Ŝaŋ, ar nëngwët bano Marëk an. Fën ɓarër bani okëreceŋ odanjëm do bano ŝalenënd. ¹³And sëmb ko Piyer gër ebët aŋ, sëka ko endënaw̃ end bano w̃acënd Roda exo ɓaxët. ¹⁴Ga xwita ko oniw̃ or Piyer ol, hër ko gë onënga fo reƴax ko mëne Piyer kë sëmbëgund gër ebët. ¹⁵Yaka këno: «Wëj ba aŝen nde ŝen ki!» Ɓarikan mëŋ xemëna ko ko rend mëne Piyer ex. Ɓën re këni: «Awa angoc andexëm aŋ ex.» ¹⁶Amëd aŋo Piyer ko sëmbënd tuŋ gër ebët. Ga fërëtën këno, ŝaran këɓi xali ga wat këno. ¹⁷Ata gë ataxan aŋ fo Piyer fel këɓi eni cësinara, reƴa ko ɗek ang nëcëtëgu këŋo Axwën gër epëra ak. Fel këɓi ɓëte enëɓi tëfëtan eŋo Ŝak do gë ɓëmaỹe ɓëŋ. Ata ga ŝan ko na, ƴe ko kwël në eŝëxe.

¹⁸Ga xeyëk, wonjok xali gër epëra. Ocoroɗa ok këni w̃ëkarënd ba feye exo Piyer. ¹⁹Erod re ko eno calara, ɓari ano wat ex na. Ata re ko enëɓi mëkara ocoroɗa od baŋo nëkonand Piyer ok do re ko enëɓi ɗaw̃. Ata Erod ga xani ko na gër ebar ed Yude, ƴe ko kwël gër angol and Sesare. Fën xeyërax baŋo ɓakey ɓandanjëm.

End enemi ed Erod eŋ

²⁰Amëd aŋo, Erod axoỹën xoỹën baɓi ɓela ɓër lëg bax gër owar or Tir gë Sidoŋ ɓën. Ɓarikan ɓën xetanëgu këɓi eno nëngaw. Ata ga xor këno Bëlasëtus, anëkona ar aciw̃ and emun an, w̃a ko eɓi ɗaŋëta gër Erod eni wëlërëgu, gayik er bani ƴamb in gër ebar edexëm bax xaniwënd. ²¹Yatir akey and sana bani, Erod ga ỹaŋënaraw ko gë ɓanjëm ɓand owun ɓaŋ, ỹëpa ko gër añëpara andexëm do ko yeƴanënd. ²²Ata xeỹ këni ŝor ɓulunda in: «Oniw̃ olo or Kaxanu ex, ax gi ex na or ala! Oniw̃ olo or Kaxanu ex, ax gi ex na or ala!» ²³Ata na dëŋ meleka ir Axwën fëm këŋo Erod gayik ga w̃a baxo eno cëkw ang Kaxanu fo. Ata ga fur këno oỹen, ƴamb këno kwël na fo, xali xoti ko.

²⁴Ɓarikan amëd aŋo kaŝ-kaŝ bax ỹañënd eyeƴan ed Axwën Kaxanu el. ²⁵Barënabas gë Sol ga faỹ këni andiyen and eŋateli ed olaw̃ën gër Yerusalem aŋ, ɓaka këni gër Aŋëcoŝ. Ata w̃ëlali këno Ŝaŋ, ar nëngwët bano Marëk an.

End ɗamana iỹanar ir Pol eŋ

¹Gër Amara and gër Aŋëcoŝ, ɓëlaw̃ënel do gë ɓësëƴali hi bax na: Barënabas, gë Simoŋ ir nëngwët bano Niger, gë Lusiyos Iɓësiren, gë Manayeŋ ar raf bani në er eɓat gë Erod ir wun bax gër ebar ed Galile an, do gë Sol. ²Akey amat ga ɓarër këni eno cale Axwën an, siw̃i këni. Ata Angoc Amënëk aŋ fel këɓi: «Pitinëɓi Barënabas gë Sol eni ƴe gër andiyen and fana këmëni.» ³Ga këni h̃ata etiw̃i el, ŝalen kënëɓi mokwëtan otaxan ok do seɓ kënëɓi ƴe këni.

End Barënabas do gë Sol eŋ

⁴Ata Barënabas gë Sol, ga lëngweli këɓi Angoc Amënëk aŋ, ŝëla këni gër angol and Selësi do w̃eɗëx këni kuluŋ in ond gër ebar ed Ŝipër oŋ. ⁵Ga h̃at këni gër angol and Salamin, ỹanax këni këni femërand eyeƴan ed Kaxanu el gër ɓaciw̃ ɓacaleya ɓand Ɓëŝëwif. Ŝaŋ Marëk ebax ariyenin areɓën an. ⁶Ata ga ƴe këni cangët oŝir ol, h̃at këni gër angol and Pafos. Sëkëx këno aŝaki ar bano w̃acënd Bar Yesu. Aŝëwif ebaxo do baɓi yifand ɓela ɓën mëne alaw̃ënel ar Kaxanu hi ko. ⁷Do ala ajo na gër eyang ed gofërëner Serëŝus Polus hi baxo. Serëŝus Polus, ala ar nangëra bax mbaŋ, hi baxo. Ga ỹandi këŋo gë oɓal osëm exo wël eyeƴan ed Kaxanu el, w̃ac këɓi Barënabas do gë Sol. ⁸Ɓarikan Elimas, awejax an (mondako bani h̃atelind ow̃ac orexëm ol) ah̃ëp baxo h̃ëpënd end bani reƴand Barënabas do gë Sol eŋ, do baxo ŝaland ang këŋo ri gofërëner in exo ŋëp ekwëta ed Axwën el. ⁹Ata Sol, mëŋ ar bano w̃acënd ɓëte Pol an, ga ỹëm ko gë Angoc Amënëk aŋ faɓ këŋo tëliŋ awejax an, re ko: ¹⁰«Wëj emëkw edeƴ el er ỹëmëk wayët gë osit do gë owër. Asëñiw̃ ar ŝaɓucara hi këƴ, arangoỹëra and ɗek end ŝenene end ex yo. Aƴ teɓ na nde etëb ed ɓapela ɓand gwer-gwer ɓand Axwën el? ¹¹Gërëgako, awël nde: panga ind Axwën iŋ ki xëm, aŝiw̃ këƴ ŝiw̃ do ɓakey këƴ ri watërëxe eñan eŋ.» Ataŋ Elimas ỹana ko ko nemërand do kwël faỹan këŋo oŝiw̃ ol. Ga ko ŝenara këŋo ŝaland ala ar këŋo las. ¹²And wat ko eŋo gofërëner aŋ, w̃a ko end Axwën eŋ. End sëƴali bano eŋ lëk baŋo gër emëkw.

End Pol do gë Barënabas gër Aŋëcoŝ ir Pisidi eŋ

¹³Pol gë ɓër enga endexëm ɓën ga xani këni na gër Pafos, w̃eɗ këni kuluŋ in eni ƴexën gër Perëŝ, gër ebar ed Paŋëfili. Ɓarikan Ŝaŋ Marëk seɓ këɓi do kwël wërëŝëta ko gër Yerusalem. ¹⁴Gër Perëŝ na, xucax këni xali h̃at këni gër Aŋëcoŝ ir gër ebar ed Pisidi. Yatir akey and eteyëta, lil këni gër aciw̃ acaleya and Ɓëŝëwif, do ỹëpa këni. ¹⁵Ga fën këni gër akayëta and acariya do gër ɓand ɓëlaw̃ënel, ɓëlëngw ɓër aciw̃ acaleya ɓën re këni: «Ɓëmaỹe, angëmëne gë eyeƴan ed kë xemënënd gër ekwëta hi kën, deƴayin.» ¹⁶Ata xwiriŝ Pol, ga xwëŝa ko re ko: «Wën Ɓëyisërayel do wën ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓër këŋo fëɓënd Kaxanu ɓën, ɓaxëtine! ¹⁷Kaxanu, mëŋ ar xwënëk ɓulunda ir Isërayel an, yata këɓi ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën. Ga ŝënanën këɓi angwën and hi bani gër ebar ed Misëra aŋ, nëcëtëgu këɓi gë panga indexëm iŋ. ¹⁸W̃ëlaya këɓi në ɓëniy ofëxw onax gër ladawe. ¹⁹Nemin këɓi ɓela ɓën ɓenëng ɓenjongëɓeki gër ebar ed Kanahaŋ do yël këɓo oxwën or ebar ed edeɓën ol ɓiyi ɓulunda irexëm in, ²⁰xali nëkak në ɓëniy okeme onax gë ofëxw oco. Ata Kaxanu yël këɓi ɓëlëngw ɓëxiti xali angwën and ɓëtëgu ko Samiyel, alaw̃ënel an. ²¹Ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën xara këno Kaxanu eɓi yël emun. Ata yël këɓi Sawul, asëñiw̃ ar Kiŝ, ar andëw̃ëra and Beŋëŝame. Sawul wun ko ɓëniy ofëxw onax. ²²And lat këŋo gër owun Sawul aŋ, Kaxanu yata këŋo Dafid, ar reƴa baxo osede olo an: “Wëno ŝala baŋo Dafid, asëñiw̃ ar Isayi an, ala ar ex ang emëkw edam an, ar kë ri ɗek oñandi odam an.” ²³Ata gër andëw̃ëra and Dafid rëw̃ këno Yesu, ga ɓeƴa baxo Kaxanu alaw̃ëneli këɓi law̃ëneliw Afexën ɓulunda ir Isërayel in. ²⁴Ɗamana exo ƴowaxënëgu Yesu, Ŝaŋ Batis bax femërand gër ɗek ɓulunda ir Isërayel end xoɓuyi or enëngwët ed ola eŋ. ²⁵And baxo h̃atand andiyen andexëm aŋ, Ŝaŋ Batis are baxo rend: “Wëno ame gi ex na Afexën an, ang kën yëland ak. Ɓarikan në ƴow exo gand epoƴ edam, ar axe ñap ex na me pët ogux od ɓapeɗ ɓandexëm ok.”

²⁶«Awa ɓëmaỹe, wën ɓosëñiw̃ ɓor Abëraxam do gë wën ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓër këŋo fëɓënd Kaxanu ɓën, Kaxanu ɓiyi ɗek law̃ëneliw këɓo eyeƴan ed apexa elo. ²⁷Ɓarikan Ɓëŝëwif ɓër gër Yerusalem ɓën do gë ɓëlëngw ɓëreɓën ɓën aɓi pëni ex na noỹo hi ko Yesu, ɓëte aɓi pëni ex na ɓend ỹëgw këni ɓëlaw̃ënel eŋ, xarak akey and eteyëta kala këni fënënd gër cale ɓeŋo. Ɓend ỹëgw këni ɓëlaw̃ënel ɓeŋ h̃ata këni and xiti këno Yesu aŋ. ²⁸Fel këno Pilat gofërëner in, eŋo ɗaw̃ xarak mëŋ amena and këno law̃axën ano wateli bana. ²⁹Mondako h̃ata këni ɗek er ỹëgw këni end Yesu in xali law̃ këno gër kërëwa. Ga fedali këni eman eŋ, w̃ëxëta këŋo në ỹeg. ³⁰Ɓarikan Kaxanu xanin këŋo gër ecës. ³¹Ŝanayaxëndëra këɓi ɓakey ɓandanjëm ɓër hi bax enga endexëm ɓën elod gër ebar ed Galile, xali h̃atëgu ko gër Yerusalem. Gërëgako ɓëjo ex otede odexëm ok gër ɓulunda ir Isërayel. ³²Do ɓiyi këŋun nangënënd Atëfëtan aŋo: Kaxanu, er ɓeƴa baɓi ɓëxarëk ɓëreɓi in, ³³këɓo rinënd gërëgako ɓiyi oɓaŝ oreɓën ol ga xanin këŋo Yesu gër ecës. Eŋo ỹëgw këni gër Calemoñëw̃ gër atëngët akinëm:

“Wëj ex Asëñiw̃ën doro, wëno ex Sorix13.33 Calemoñëw̃ 2.7.”

³⁴Kaxanu are re baxo mëne axanin këŋo xanin Yesu gër ecës do eman endexëm eŋ ax ɓayi na gër embër. Eŋo ỹëgw këni mëne Kaxanu re bax:

Ayël këmun yël er ɓeƴa bamo Dafid in,

Ew̃ënëk ex, er kën xwëta ex13.34 Esayi 55.3. ³⁵Are re ko ɓëte Kaxanu gër ed ỹëgw këni:

“Ar yata këƴo an aw̃ënëk exo, aƴo teɓ na exo bër13.35 Calemoñëw̃ 16.10.”

³⁶«Amëd and ɓayi baxo aɓëngw aŋ, Dafid ari baxo rind oñandi od Kaxanu ok. Ɓarikan and ŝës ko aŋ, w̃ëxëta këno gër ed w̃ëxëta kënëɓi ɓëxarëk ɓërexëm, do wër ko gër ỹeg. ³⁷Ɓari ar xanin këŋo Kaxanu gër ecës an, axo bër ex na. ³⁸Ɓëmaỹe, awa nangin mëne: paɓ gë Yesu Kërisët kën ŝot eteɓan ed ɓeñëŋënax el, gayikwa gë etëf ed ɗek ɓeɓër rek acariya and Moyis el an kor ex na en gi ɓër ŝenene. ³⁹Do ar xwëta këŋo Yesu an kë hind ar ŝenene. Ax gi ex na nde egi ed ɓër ŝenene paɓ gë acariya and Moyis el ɓayik an kor bana? ⁴⁰Mëŋ ex titinayin këdi këŋun hi er ỹëgw këni ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu in:

⁴¹“Wën ɓër kë ƴepënënd end Kaxanu ɓën, ɓaxëtine.

Caranëleŋun do capërin.

Ecarax end këme ri eŋ,

Ado enun tëfëtan yo, an kwëta na”.»

⁴²Pol gë ɓër enga endexëm ɓën ŝan këni na gër aciw̃ acaleya. Ɓër ɓaxët baɓi ɓën xara kënëɓi eni ɓakaw enëɓi pelëra gaŝëxe, gë akey and eteyëta and kë ɓëtëgund aŋ. ⁴³Ga këni ŝapër gër aciw̃ acaleya, and faỹ këni cale aŋ, Ɓëŝëwif ɓëranjëm do gë ɓëŝalek kënëɓi laŋëtand Pol gë Barënabas. Ata Pol gë Barënabas ga këni xanarëra gë ɓën, xor kënëɓi eni ma eni ɗëkaya end Kaxanu eŋ, mëŋ ar yël këɓi oyekax orexëm an. ⁴⁴Ga ɓëtëguk akey and eteyëta aŋ, ɗek angol aŋ ɓarërëgu këni eni ɓaxët eyeƴan ed Axwën el. ⁴⁵Ɓëŝëwif ɓën ga wat kënëɓi amëxwër aŋ, ƴakëraxi këɓi xali. Ata ỹana këni na këni ŝembëtënd end baxo reƴand Pol eŋ do këni ŝirënd. ⁴⁶Pol gë Barënabas fel kënëɓi kerët: «Wën Ɓëŝëwif ɓën yata baŋun pere Kaxanu eŋun nangën eyeƴan edexëm el. Ɓarikan ga xeƴ këŋun ako en ɓaxët, gë andewën dëŋ lëcaya kën aniyan and din aŋ. Gërëgako ɓiyi ɓela ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif këmëni ỹana mëni pelërand. ⁴⁷Er këmi rind ɓiyi ijo, Axwën an fel baɓi eni dind ɓulunda ir Isërayel in and re baxo:

“Wëj yata këmi eƴ gi angoɓen and ɓenëng ɓecëxe aŋ

Eƴ pemërand apexa aŋ xali gër ed sëlëk ebar13.47 Esayi 49.6.”»

⁴⁸Ata ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën këɓi nëngandërand ga këni wël eŋo, do këni ŝëkwënd eyeƴan ed Axwën el. Ɗek ɓër yata këɓi Kaxanu eni cot aniyan and din ɓën w̃a këni end Yesu eŋ. ⁴⁹Ata ɓela ɓën mondako wëlëra këni eyeƴan ed Axwën el ɗek ebar ed Pisidi el. ⁵⁰Ɓarikan Ɓëŝëwif ɓën ŝoñ kënëɓi ɓësoxari ɓër gapak ɓëŝalek ɓën, gë ɓëlëngw ɓër angol ɓën, enëɓi dixëra Pol gë Barënabas do enëɓi ŋw̃aỹ eni can ebar edeɓën el. ⁵¹Enëɓi cëndënaxën ɓëjo, Pol gë Barënabas fepe këni obar od lëka bax gër osapar ok eni canaxën ebar elo, do ƴe këni kwël gër Ikoñom13.51 Axwën Yesu fel baɓi oparëxanda odexëm ok eni pepend obar od lëkak gër osapar oreɓën oŋ gër ed këni h̃ëp ɓela ɓën enëɓi ɓaxët in.. ⁵²Ata ɓësëfan ɓën ɗek ebani onënga ol do ỹëmëra bani gë Angoc Amënëk aŋ.

End Pol do gë Barënabas gër Ikoñom eŋ

¹Pol gë Barënabas ga h̃at këni gër Ikoñom, ƴe këni ɓëte gër aciw̃ acaleya and Ɓëŝëwif yatir akey and eteyëta. Ga xamën këni eyeƴan el, ɓëranjëm gër amëxwër and Ɓëŝëwif do gë ɓër ani gi ex na Ɓëŝëwif w̃a këni end Yesu eŋ. ²Ata Ɓëŝëwif ɓër xeƴ baɓi eni ma end Yesu ɓën ŝoñ kënëɓi ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën enëɓi yëlan eñëŋënax ɓëmaỹe ɓëŋ, Pol do gë Barënabas. ³Ɓarikan mbaŋ nëka bani na gër Ikoñom. Axwën an xaƴaxën bano mëŋ xemënaxën bani epemëran ed end Kaxanu el gë anjiỹ këm. Yama Axwën an ga baɓi yëlënd nde oyekax orexëm ol mëŋ bani rixënënd ɓecarax do gë ɓecërëcaxik eni nangëraxën ɓela ɓën mëne end këni reƴand eŋ ɗal dëŋ ex. ⁴Ata angol aŋ ɗek xucarëra këɓi: ɓëjo ɓar këni gë Ɓëŝëwif ɓën, ɓëjo gë Pol do gë Barënabas, oparëxanda ok. ⁵Ɓëŝëwif ɓën, gë ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓër ɓar bani ɓën, do gë ɓëlëngw ɓëreɓën ɓën xetan këɓi enëɓi mereli Pol gë Barënabas do enëɓi pëtëra gë oxaỹ xali eni cës. ⁶Ɓarikan ɓën ga wata këni eŋo, hër këni gër ɓangol ɓand ebar ed Likawoni: gër Lisëtër, gër Derëb, do gër ɓand ler ler. ⁷Fën femërax bani ɓëte Atëfëtan and Yesu aŋ.

End Pol do gë Barënabas gër Lisëtër eŋ

⁸Gër angol and Lisëtër, ala hi baxëna arëgoɓo, mondako rëw̃ bano do elod axo ƴexëra bana. ⁹Ata akey amat këŋo ɓaxëtënd Pol ga këɓi felëra end Kaxanu eŋ. Pol ga faɓ këŋo ala ajo, wat ko mëne axor ko xor exo pak gayik axwëta xwëta këŋo Kaxanu. ¹⁰Ata xeỹ ko: «Wëj kanil!» Ataŋ xani ko xwiriŝ ala ajo do ko ƴexërand. ¹¹Ga wat këni er ri baxo Pol in, amëxwër aŋ xeỹ këni gë eyeƴan edeɓën: «Ɓangoc wa nëngwëtawëk ɓela do fedaw këni gër ndeɓi ro.» ¹²Ata nëngwët kënëɓi omac ok: Barënabas këno w̃acënd Sës do Pol Erëmes gayik mëŋ bax yeƴanënd. ¹³Ata ga bax eɗaŝ ed Sës el ler angol, alaŝ an ỹaŋëndëraw këɓi gë opëtëfët ogaŝ do lasëgu këɓi na gër ebët ga ỹandi këɓi mëŋ gë amëxwër aŋ enëɓi ŋaŝën ŝaɗaxa Barënabas gë Pol. ¹⁴Oparëxanda ok and wël këni eŋo aŋ, h̃es këni ɓanjëm ɓandeɓën ɓaŋ, w̃ara këni mërëxand ir amëxwër do kënëɓi rend ɓela ɓën: ¹⁵Lawo ɓën inew̃a kën rixënënd eŋo? Ɓiyi ɓëte ɓela fo hi këmi ang wën ak, ami gi ex na ɗe ɓangoc. Er ƴow këmi mun nangën Atëfëtan aŋ, en ɗapaxën ɓeɓër gë ofëcak këm ɓëjo, do eno calexënënd Kaxanu, mëŋ ar gë aniyan an, mëŋ ar rik orën gë ebar an, mëŋ ar rik angwëngw aŋ do gë ɗek ɓeɓër ex polo an. ¹⁶Akarëk aŋ, Kaxanu aseɓ seɓ baɓi ɗek ɓela ɓën eni dind enëng kala ang këni yëland ak. ¹⁷Ɓarikan axo teɓ bana, emasinayan el paɓ gë ɓenjekax ɓend këɓi rinënd ɓela ɓeŋ. Gako wën ayël këŋun yëlënd tëɓ iŋ, gë eƴamb ed kën xanand gë ekol el, do gë onënga ol gër ow̃ëkw orewën. ¹⁸Gë ojaw̃ fo xor banëɓi ɓela ɓëjo gë end bani yeƴanënd eŋ, xali seɓ këni eŋaŝën ŝaɗaxa el. ¹⁹Ata ga h̃atëgu këni Ɓëŝëwif ɓër gër ɓangol ɓand Aŋëcoŝ do gë Ikoñom ɓën, ŝoñ kënëɓi ɓër gër Lisëtër ɓën enëɓi pëtëra. Ga fëtëra këno xali Pol, xëx këno do nëcët këno angol aŋ, ga bani yëland anëka ŝës ko. ²⁰Ɓarikan ga xeta këno ɓësëfan ɓën, xani ko, do ɓaka ko gër angol. Ga xeyëk, Pol gë Barënabas sëfër këni ond gër angol and Derëb oŋ.

End Pol gë Barënabas gër Aŋëcoŝ ir gër Siri eŋ

²¹Ga faỹ këni epemëra ed Atëfëtan el na gër angol aŋo, do ga ri kënëɓi ɓëranjëm ɓësëfan ɓër Yesu, Pol do gë Barënabas ɓaka këni end ɓangol ɓand Lisëtër gë Ikoñom eŋ, do kwël w̃aỹix këni gër Aŋëcoŝ. ²²Ata xemëndërax kënëɓi tar fëña in ɓësëfan ɓën do xara kënëɓi eni kemënali ekwëta ed Axwën el. Fel kënëɓi mëne ar w̃ak end Yesu an, ax mënd ex na exo ɗil gër owun or Kaxanu toro këm. ²³Pol gë Barënabas sanan kënëɓi ɓëlëngw gër ɓamara ɓandeɓën do ga h̃ata këni etiw̃i el, ŝalen kënëɓi. Do ɗamana eni ƴexën seɓ kënëɓi gër otaxan Axwën ar xwëta këno an. ²⁴Ga xucak eŋo, ƴe këni cangët ebar Pisidi el do h̃at këni gër ed Paŋëfili. ²⁵And femëra këni eyeƴan ed Kaxanu el gër angol and Perëŝ aŋ, ŝëlax këni gër Atali, ler gër ɓëŋa ir angwëngw. ²⁶Fën w̃eɗëx bani kuluŋ in, do ɓaka këni kwël gër Aŋëcoŝ, gër ed xaran banëɓi oyekax or Kaxanu ol ɗamana eni ƴexën gër andiyen and riw bani. ²⁷Ga h̃at këni, ɓar kënëɓi Amara aŋ, do sëfëtandëra kënëɓi ɗek er ri ko Kaxanu paɓ gë ɓën in do ang fërëtën këɓi ebët el ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën eno kwëta Axwën Yesu. ²⁸Ata mbaŋ nëka bani na gë ɓësëfan ɓër hi bax na ɓën.

End apeda and gër Yerusalem eŋ

¹Ɓela xaniw baxëna gër ebar ed Yude do ƴow këni gër Amara and gër Aŋëcoŝ. Ata ga kënëɓi sëƴalira ɓëmaỹe ɓëŋ këni rend: «Angëmëne wën anun kac ex na, ang rëpëk gër acariya and Moyis ak, an kor na en pex.» ²Ga h̃ëp këni eŋo Pol gë Barënabas, ŝampëre këni xali gë ɓëjo. Xetan këɓi ɗek Amara aŋ enëɓi ɗaw̃ën Pol gë Barënabas gë ɓëmaỹe ɓëndëmar eni ƴe eni wëlërëgu gë oparëxanda ok do gë ɓëlëngw ɓën ƴaŋ gër Yerusalem. ³Ata ɓër gër Amara ɓën yëlëra kënëɓi ɓërolaw̃ën ɓën er bax eni ƴambëxënd gër ɗamana in. Ga ƴe këni xuca end ebar ed Fenisi do gë ed Samari eŋ, këni reƴaraxënd end ɓela ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓër xwëta baŋo Axwën eŋ. Do ɗek ɓëmaỹe ɓënd bax wël eŋo ɓëŋ mbaŋ baɓi nëngandërand. ⁴Ga h̃at këni gër Yerusalem xaca kënëɓi Amara aŋ, gë oparëxanda ok, do gë ɓëlëngw ɓën. Ata ɓërolaw̃ën ɓën sëfëtandëra kënëɓi ɗek er ri ko Kaxanu paɓ gë ɓën in. ⁵Ɓarikan ga xani këni na ɓër enga end Ofariseŋ od w̃a bax end Yesu ɓën, këni rend: «Kacëlenëɓi ɗe ɓësoŝan ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓër ex ɓësëfan ɓën do pelinëɓi eni tëfënd acariya and Moyis aŋ.»

⁶Ata oparëxanda ok gë ɓëlëngw ɓën ɓarër këni eni ketën endeƴ eŋo. ⁷Ga fëtëk ongeỹër, xani ko xwiriŝ Piyer ko rend: «Ɓëmaỹe anang nang kën mëne wëno Aŝëwif yata ke Kaxanu elod gër ỹanar eni wëlaxën gër etëỹ edam Atëfëtan and Yesu aŋ ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën. Aɓaxët këni ɓaxëtënd Atëfëtan aŋ do këni w̃and. ⁸Do Kaxanu, mëŋ ar kë nangënd er ex gër emëkw ed ala in, areƴa reƴa ko mëne ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën aw̃a w̃a këni, ga yël këɓi Angoc Amënëk aŋ ang yël këɓo ɓiyi ak eɓo masinaxën mëne aɓi cus ex na. ⁹Epitëndër axo di ex na ed gë ɓiyi do gë ɓën, gayikako aw̃ënën w̃ënën ko ow̃ëkw oreɓën oŋ ga xwëta këno, epitëndërënd ed gë ɓiyi gë ɓën ax bo ex na. ¹⁰Awa gërëgako, inew̃a këno ỹanaxënënd Kaxanu ga kënëɓi nëỹalind ako ɓësëfan ɓën oxaɗac or sëkwan këne ɓiyi gë ɓëxarëk ɓëreɓi ol? ¹¹Ecëñëxët këren di ɗe gayikako ɓiyi gë ɓën paɓ gë oyekax or Axwën Yesu ol w̃a këne mëne afex fex këne.»

¹²Ata ŝësinara këni ɗek ang ɓarërëgu bani ak. Ɓaxët kënëɓi Barënabas gë Pol ga këni reƴa ɓecarax gë ɓërëcaxik ɓend ri ko Kaxanu ɓeŋ paɓ gë ɓën gër owar or ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif. ¹³And ŝësina këni aŋ, Ŝak re ko: «Ɓëmaỹe, ɓaxëtine! ¹⁴Simoŋ areƴa reƴa ko mëne añanar sana këɓi Kaxanu ɓër kë hi ɓulunda ir ow̃ac orexëm ɓën. ¹⁵Ata end reƴa ko eŋo moped fedëk gë end re këni ɓëlaw̃ënel eŋ. Ga ỹëgw këni mëne Kaxanu rek:

¹⁶“And kë nëkana aŋ, aɓakaw këme ɓakaw.

Axanin këme xanin aner and Dafid and wëcëk aŋ.

Axanin këme xanin ɓameŋ ɓand wëcëk ɓaŋ

¹⁷Mëŋ këne ŝalaxën wëno Axwën an ɓela ɓër ɓayik ɓën,

Iyo ɗek ɓenëng ɓend ɓela ɓend kë ŝalend gër ow̃ac oram.

Mondako re ko Axwën an,

¹⁸mëŋ ar rik ɓeỹ ɓër hik monang elod din ir din ɓeŋ15.18 Amos 9.11-12.”

¹⁹«Wëno cëŋ er ỹapan ke mëne kërenëɓe cëndën ex na ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓër këŋo ŝalend Kaxanu ɓën. ²⁰Ɓarikan ñëgwën ɓene kayëta eni nangaxën mëne afo eni kwëỹëtand ɓemuyaraxik ɓend olaŝ ɓeŋ, gë asëk alakirand fo in, gë eƴamb ed ow̃acar or ŝësëk ŋaŝërëxe ol, do gë eƴamb ed oŝat el. ²¹Ɓela ɓën wa elod akarëk aŋ awël këni wëlënd acariya and Moyis aŋ ga këni femërand angol kala yatir akey and eteyëta gër ɓaciw̃ ɓacaleya ɓandeɓi.»

End kayëta ir ɓenëng ɓecëxe eŋ

²²Ata oparëxanda ok gë ɓëlëngw ɓën do ɗek Amara aŋ xetan këɓi enëɓi tana na gër ndeɓën ɓër kënëɓi law̃ën gër Aŋëcoŝ eni tëfër gë Pol do gë Barënabas. Ata sana kënëɓi ɓëmaỹe ɓënd fëɓ kënëɓi: Yud, ar nëngwët bano Barësabas an do gë Silas. ²³Fëxwën kënëɓi kayëta ir ỹëgw bani mondako: «Ɓiyi ɓëmaỹe ɓëndewën ɓëŋ, gë oparëxanda ok, do gë ɓëlëngw ɓën, këŋun ŝëmand wën ɓëmaỹe ɓënd ax gi ex na Ɓëŝëwif, wën ɓër ex gër Aŋëcoŝ do gër owar Siri gë Silisi ɓën. ²⁴Awëlati wëlati këmi mëne në end osëƴali or ɓela ɓër gër ndeɓi ro wëlandëraxën këŋun gër ow̃ëkw orewën, xarak ɓiyi amëni ɗaw̃ënëli ex na. ²⁵Mëŋ ex, ɓiyi ỹapanëli këɓo mëne aye yek mëni tana ɓela ɓër këmëni law̃ënëli eni tëfërëli gë Barënabas do gë Pol, ɓën ɓër ex ɓëmaỹe ɓënd pëlot gër ojomb odeɓi ɓëŋ. ²⁶Ɓën lëxwayak në end ow̃ac or Axwën areɓi Yesu Kërisët. ²⁷Awa Yud do gë Silas law̃ënëli këmëni, gër etëỹ edeɓën kën wël end ỹëgw këmi gër kayëta eŋ. ²⁸Enimin Angoc Amënëk aŋ do gë ɓiyi ỹapanëli këɓo mëne ɓayil ex er ỹapëk in fo, këremun ɗëɓin na eɗëɓ ecëxe. ²⁹Mëŋ ex, kwëỹëtayindën ỹas er ow̃acar or kënëɓi h̃aŝënd gër olaŝ eŋ, gë eƴamb ed oŝat el, gë ỹas er ow̃acar or ŝësëk ŋaŝërëxe eŋ, do gë asëk alakirand fo in. Ɓeŋo kën seɓ. Ɓon ŝëma këmun.»

³⁰Ɓërolaw̃ën ɓën ƴe këni ond gër Aŋëcoŝ oŋ. Ga h̃at këni, w̃ac kënëɓi ɓërëw̃ak ɓën do fëxwënëx kënëɓi kayëta in. ³¹And fën këni kayëta aŋ, nëngandëra këɓi xali gayik er ỹëgw këni in axem xemën baɓi gër ekwëta. ³²Yud gë Silas ɓër ebax ɓën dëŋ ɓëlaw̃ënel, xemëndëra kënëɓi ɓëmaỹe ɓëŋ gër ekwëta gë eyeƴan ed mbaŋ. ³³Ga xeyëra këɓi na gër Aŋëcoŝ, felar këni gë onënga fo gë ɓëmaỹe ɓëŋ eni ɓakaxën gë emëkw eƴemax gër ɓër law̃ënëgu baɓi. ³⁴[Ɓarikan, Silas sana ko exo ɓayi na gër Aŋëcoŝ.] ³⁵Mondako xeyëra baɓi Pol gë Barënabas na gër Aŋëcoŝ. Ata ɓën gë ɓëlëngw ɓëŝëxe ɓëranjëm asëƴalira banëɓi asëƴalirand Amara aŋ eyeƴan ed Axwën el do afemëra bani femërand ɓëte Atëfëtan andexëm aŋ.

End ɗamana ixinëm ir Pol eŋ

³⁶And xucak ɓakey aŋ, Pol fel këŋo Barënabas: «Nënga ɓeye tan ɓëmaỹe ɓëŋ ɗek gër ɓangol ɓand sëfëtaraw ke end Axwën eŋ, ata ke nange ba mondake hi këni.» ³⁷Ata Barënabas ỹandi këŋo eŋo mëlali Ŝaŋ ir nëngwët bano Marëk. ³⁸Eno mëlali ar ŝapaya bax elod gër ebar ed Paŋëfili an, ar ỹaŋëta baɓi gër andiyen andeɓën an, Pol aŋo ñapan bana. ³⁹Gë endeƴ eŋo mbaŋ xucar baɓi, ata ŝapër këni. Barënabas ƴe këni gë Marëk ond gër ebar ed Ŝipër oŋ. ⁴⁰Pol sana këŋo Silas, ɓëmaỹe ɓëŋ ga xarandëra kënëɓi oyekax or Axwën ol, kwël ƴe këni. ⁴¹Ƴe këni cangët ebar ed Siri el do gë ed Silisi el. Ɓër gër ɓamara ɓën banëɓi xemëndërand gër ekwëta.

End Pol do gë Timote eŋ

¹Ata Pol h̃at ko gër angol and Derëb do xucax ko gër and Lisëtër. Fën sëkëx këno asëfan ar Yesu ar bano w̃acënd Timote. Nëm Aŝëwif ebaxo, do sëm Agërek. ²Ɓëmaỹe ɓënd gër Amara and gër Lisëtër ɓëŋ, do gë ɓënd gër and Ikoñom ɓëŋ, areƴa bani reƴand mëne Timote ar ŝenene ex. ³Ata Pol ỹandi këŋo exo gi ar enga endexëm. Xac këŋo në end Ɓëŝëwif ɓër lëg bax gër ebar elo eŋ gayik ɓën anang nang bani mëne sëm ir Timote Agërek ebax. ⁴Pol gë ɓër enga endexëm ɓën këni ƴexërand gë angol gë angol. Ɓend re këni oparëxanda do gë ɓëlëngw ɓër gër Yerusalem ɓeŋ banëɓi sëfëtandërand ɓësëfan ɓën eni tëfaxën. ⁵Do ɓela ɓër gër ɓamara ɓën kwël bani xemënand gër ekwëta do bani ỹëmbërënd gë akey gë akey.

End lakeli ir Pol eŋ

⁶Angoc Amënëk aŋ aŋo teɓ bana Pol exo pemëra eyeƴan ed Kaxanu el gër ebar ed Asi. Ata mëŋ gë ɓër enga endexëm ɓën ƴe këni cangët ebar ed Fëriŝi el do gë ed Galasi el. ⁷Ga h̃at këni ler gër ebar ed Misi, xacërax këɓi eni ƴe gër ed Bitini, ɓari Angoc and Yesu aŋ aɓi teɓ bana eni ƴe. ⁸Xucax këni gër ebar ed Misi, do ŝëlax këni gër Tërowas, gër ɓëŋa ir angwëngw. ⁹Ata gëmëɗ, Pol wat këŋo në lakeli ala ar lëg bax gër ebar ed Masedëwan ga këŋo xara: «Këla, ƴow ir ebar ed Masedëwan in, eƴëɓo dëca!» ¹⁰Gë lakeli ir Pol ijo fëni këɓo mëne Kaxanu anëka ỹandi këŋo mëni nangën Atëfëtan and Yesu aŋ ɓela ɓër gër ebar ed Masedëwan ɓën. Ataŋ ŝala këmi ang këmi ri mi ƴexën fën ak.

End Pol do gë Lidi eŋ

¹¹And xani këmi na gër Tërowas aŋ xuca këmi gë kuluŋ in ŝëw̃, ond gër Samotëras oŋ do h̃at këmi në ecan ijo gër Neyapolis. ¹²Na xani këmi do xuca këmi ond gër Filip oŋ. Angol and Filip aŋ hi bax atëm and gër ebar ed Masedëwan aŋ do xwën bani Ɓërom ɓën. Fën xeyërax baɓo. ¹³Ata yatir akey and eteyëta, ŝan këmi angol aŋ, do ƴe këmi ler në lar, gër ed yëla bami fën këni ŝalend Ɓëŝëwif ɓën. Ga ỹëpa këmi, felëra këmëni end Kaxanu eŋ ɓësoxari ɓër fedër bax ɓën. ¹⁴Do asoxari hi bax na na do bano w̃acënd Lidi, afan ar ɓanjëm ɓambarax, ar ɓaŋo ŝalend Kaxanu, do ar xaniw bax gër angol and Catir. Gë oɓal osëm baxo ɓaxëtënd gayik Axwën an fëɗëtën baŋo onden oŋ. Ata w̃a ko er baxo sëfëtënd Pol in. ¹⁵And w̃a këni do ɓuyi kënëɓi mëŋ gë ɓër ekun edexëm aŋ, w̃ac këɓo do re ko: «Angëmëne ayëla yëla kën mëne enim xwëta këmo Axwën an, ŋatëne gër ndeɓi xali yatir kën xuca.» Mondako nëỹali baɓo xali w̃a këmi.

End Pol do gë Silas gër epëra eŋ

¹⁶Akey amat ga këmi ƴe gër ed këmi ŝalerand, fed këmi gë endënaw̃ end lil baŋo angoc and oŝaki. Aŝakin baɓi ŝakinënd ɓela ɓën do bano ŝotëraxënënd koɗi ir mbaŋ ɓëxwën ɓërexëm ɓën. ¹⁷Ata ga këɓo sëfa, ɓiyi do gë Pol, ko xeỹënd: «Ɓela ɓëjo ɓëriyenin ɓër Kaxanu, mëŋ ar hik ƴaŋ gër orën exëni, fëña ir Apexa in kënun nangënënd.» ¹⁸Mondako ri baxo ɓakey ɓandanjëm. Ata ga xëñ këŋo Pol fel këŋo angoc aŋ: «Ga re këme gër ow̃ac or Yesu Kërisët, canël gër endënaw̃ eŋo.» Ataŋ ŝan ko angoc aŋ.

¹⁹Ga wat këni ɓëxwën ɓër endënaw̃ eŋo ɓën mëne ax bo na ga këno ŝotëraxën, sëra kënëɓi Pol gë Silas, do w̃ëla kënëɓi gër yangana ir angol enëɓi kitix ɓëlëngw ɓën. ²⁰Ga h̃ateli kënëɓi gër ɓëxiti re këni: «Ɓela ɓëjo kë wonjonënd angol andeɓi aŋ, Ɓëŝëwif exëni ²¹do kënëɓi sëƴalirand ɓela ɓën ɓacariya ɓand ax ñap ex na ene wële do ene tëfe ɓiyi ɓër hi këne gër owun or Rom ɓën.» ²²Ata amëxwër aŋ w̃erinaw këni ɓëte, ɓëxiti ɓën fel kënëɓi enëɓi cuɗëtëra Pol gë Silas do enëɓi cew̃ëra. ²³Ga ŝew̃ëra kënëɓi xali xurik, w̃ëla kënëɓi gër epëra do fel këno anëkona an eɓi titinalind aye. ²⁴Ata ga wël ko eŋo, anëkona an w̃ëla këɓi lengwe lëf gër epëra do fokeli ko osapar oreɓën gë osëx osiɓax.

²⁵Emëɗ ekarëk el, Pol gë Silas këni ŝalend do këno yasënd Kaxanu, ɓandepëra ɓaŋ kënëɓi ɓaxëtënd. ²⁶Ata h̃atëguk bërëxaɗët andëgël and ebar: edëɗa ed aciw̃ and epëra el, ŝangënak, ataŋ na dëŋ, ɗek owët oŋ fërëtayarak, do ogweƴele-gweƴele od fokëraxën banëɓi ɓandepëra ok xotirak. ²⁷Anëkona an nëngëta ko, and wat ko owët wafërëluŋ aŋ, reg ko duxuma in gër acëmar. Exo ɗaw̃aya ỹandi baŋo ga baxo yëland anëka hër këni ɓandepëra ɓaŋ. ²⁸Nand exo kwëŝaya na xeỹëgu ko Pol: «Ali, këreƴ kwëŝaya na, ɓiyi ɗek ro ɓayi këmi.» ²⁹Ata anëkona ar ɓandepëra an xaraw ko lambo. Hërëgu ko lapaya ko mo poxi gër osapar or Pol gë Silas do ko rëgënd anjiỹ aŋ. ³⁰Nëcët këɓi fac w̃ëkax këɓi: «Ɓësoŝan, inew̃a këme ri me pexaxën?» ³¹Pol ɓën yaka këŋo: «Kwëtalo Axwën Yesu, ata kën fex wëj do gë ekun edeƴ el.» ³²Felëra kënëɓi end Axwën eŋ mëŋ gë ɓër ekun edexëm ɓën. ³³Kwël gëmëɗ fo w̃ëla këɓi anëkona ar ɓandepëra an do xorax këɓi ed sembaỹëra bani el. Ata Pol gë Silas ɓuyi kënëɓi mëŋ gë ɓër ekun edexëm ɓën. ³⁴W̃ëla këɓi ƴaŋ gër iciw̃ indexëm do lëɓax këɓi. Anëngandëra nëngandëra baɓi end ga w̃a këni end Kaxanu eŋ mëŋ gë ɓër ekun edexëm ɓën. ³⁵Ga xeyëk, ɓëxiti ɓën law̃ën kënëɓi ocoroɗa eno pel anëkona an eɓi teɓët ɓela ɓëjo. ³⁶Anëkona an h̃ateli ko endeƴ eŋ gër Pol, re ko: «Ɓëxiti ɓën ga re këni mun teɓët. Awa gërëgako canin en ƴe gë emëkw eƴemax.» ³⁷Ɓarikan Pol yaka këɓi ocoroɗa ok: «Yama ga ŝew̃ëra kënëɓo wat-wat gë ɓela nde ɗamana enëɓo përaxën kitirëxe ɓiyi ɓër xwën këɓo owun or Rom ɓën do ỹandi këɓi enëɓo teɓët yir. Ƴowëlexëni ɓën dëŋ enëɓo teɓët.» ³⁸Ocoroɗa ok h̃ateli këni eyaka elo gër ɓëxiti. Ata yëdara këni ga nang këni Ɓërom exëni. ³⁹Ƴow këni, w̃ëka këni mëne Pol gë Silas enëɓi teɓan. Ata kwël seɓët kënëɓi do xara kënëɓi eni can angol aŋ. ⁴⁰And ŝan këni gër epëra aŋ, w̃aỹi këni gër iciw̃ ind Lidi. And wat kënëɓi ɓëmaỹe aŋ, xemëndëra kënëɓi do kwël ƴe këni.

End Pol do gë Silas gër Tesalonik eŋ

¹Pol gë Silas ga këni ƴe, xuca këni ir owar or Amëfipolis do gë Apolini in h̃ataxën këni gër Tesalonik, gër ed hi bani Ɓëŝëwif ɓën gë aciw̃ acaleya. ²Ata ang w̃ër ɓaŋo ak, Pol ƴe ko gër cale. Akey and eteyëta kala xali sëkëk oɗoxo otas, bani xanarërand ɓend rek Oñëgw Omënëk ɓeŋ gë ɓela ɓër bax ɓarërëgund na ɓën. ³Afelëra baɓi felërand eɓi pëni mëne Afexën an asoro bax exo toro xali eno ɗaw̃, ɓarikan exo kani gër ecës. Are re baxo ɓëte: «Do Yesu ir këmun sëfëtand ijo, mëŋ ex Afexën an.» ⁴Ata Ɓëŝëwif ɓërëmar do gë ɓëŝalek ɓër ani gi ex na Ɓëŝëwif ɓëranjëm xor kënëɓi w̃a këni end Yesu eŋ, do sëf kënëɓi Pol gë Silas. Aw̃a w̃a bani ɓëte ɓësoxari ɓër gapak ɓëranjëm. ⁵Ɓarikan ga ƴakëraxi këɓi na Ɓëŝëwif ɓërëmar, ɓar kënëɓi ɓëŝëxwëpëtaxik, ɓëmëxwër ɓëmëxwër gër opëña xali wonjok angol aŋ. Ɓela ɓëjo ƴe këni gër iciw̃ ind Yasoŋ gër ocal od Pol gë Silas enëɓi mëla gër ed ɓarërëgu këni do enëɓi kitix. ⁶Ga nema kënëɓi, sëra kënëɓi Yasoŋ do gë ɓëmaỹe ɓëndëmar, w̃ëla kënëɓi gër ɓemun ɓend gër angol do ga kënëɓi lëxw këni rend: «Ɓër wëlëk ɗek ebar ɓën ƴowëk gër angol andeɓi ro, ⁷do Yasoŋ xwëtaya këɓi. Ɓela ɓëjo ɗek kë rend mëne ar këno w̃acënd Yesu an ex emun endeɓën eŋ mëŋ ɓayik ani pëɓënd na ɓacariya ɓand Sesar ɓaŋ.» ⁸Eyeƴan elo, wëlëk onden ond ɓela ɓër ɓarërëgu bax na ɓën do gë ond ɓemun oŋ, nang këni mëne endeƴ eŋo ecëmuk dëŋ ex. ⁹Enëɓi teɓëtaxën Yasoŋ gë ɓër sëra banëɓi gë mëŋ ɓën, afo ga nëcët këni koɗi.

End Pol gë Silas gër Bere eŋ

¹⁰Ɓëmaỹe ɓëŋ fel kënëɓi Pol gë Silas eni naw̃a gëmëɗ do kwël eni ƴe gër Bere. Sam ga h̃at këni, lil këni gër aciw̃ acaleya and Ɓëŝëwif. ¹¹Ɓëŝëwif ɓër gër Bere na ɓën nënga baɓi onden oŋ nëmëc gë ɓër gër Tesalonik ɓën. Ɓën ataŋ gë oɓal osëm bani ɓaxëtënd eyeƴan ed Kaxanu el. Key yo key bani w̃ëkarënd end Oñëgw Omënëk od bani fënënd eŋ eni kamanaxën ba er kënëɓi felënd in go dëŋ ex. ¹²Ata mbaŋ hi bani ɓela ɓër w̃a bax end Yesu ɓën. Na fo bani ɓësoxari ɓëgërek ɓër gapak do gë ɓësoŝan ɓëranjëm. ¹³Ɓarikan and nangëgu këni Ɓëŝëwif ɓër gër Tesalonik aŋ mëne Pol në pelëraɓi end Kaxanu eŋ gër Bere, ƴow këni enëɓi coñ ɓela ɓën eno takëreli. ¹⁴Ata ɓëmaỹe ɓëŋ naw̃ali këno ataŋ Pol exo ƴe gand ɓëŋa ir angwëngw, ɓarikan Silas do gë Timote ɓayi këni na. ¹⁵Ɓër laŋëta ɓaŋo Pol ɓën w̃ëla këno xali gër angol and Aten. Ata ga këni wërëŝëta, Pol law̃ën këɓi enëɓi pelëx Silas gë Timote eno tëfëgu ataŋ ataŋ.

End Pol gër angol and Aten eŋ

¹⁶And baɓi ŝënind Silas gë Timote gër Aten aŋ, Pol wëlandëra këŋo gër onden ondexëm ga ko wat angol aŋ yer olaŝ fo. ¹⁷End Kaxanu eŋ bani xanarërand gë ɓela ɓën: gë Ɓëŝëwif ɓën do gë ɓëŝalek ɓën, gër aciw̃ acaleya andeɓën, do key yo key gë ɓër bani fedëra gër yangana ir angol ɓën. ¹⁸Fed këni akey amat Pol gë ɓësëƴali ɓër ɓend Epikur ɓën, do gë ɓër ɓend Sëtoyi ɓën, këni xanarërand. Ata ɓërëmar aw̃ëkar bani w̃ëkarënd: «Ine ko rend ar xorëk eyeƴan ajo?» Ɓëjo yaka këni: «Ajo er këɓo wëndanënd mëne ɓend cale ind ɓangoc ɓanangërëx ko femërand.» Enimin Pol end Atëfëtan and Yesu eŋ do gë end ekani ed gër ecës eŋ baɓi sëfëtandërand. ¹⁹Ata w̃ëla këno Pol gër ɓëlëngw ɓër bax fedërënd gër Ayeropaŝ. Ga h̃ateli këno w̃ëka këno: «Axor nde këmi xor ɓiyi mi nang osëƴali oxaŝax or këƴëɓi sëƴalirand ɓela olo?²⁰Ɓend këmi wëlelind ɓeŋo mocaraxi ŝaraxik. Awa ɓiyi aỹandi ỹandi këɓo ɗe mi nang er ex in.» ²¹Er bani xwëndand Ɓëhaten ɓën do gë ɓëliyer ɓën eyeƴandëran do gë eɓaxët ed ɓend kë h̃atëgund na gër angol fo.

²²And xwëŝa ko Pol mërëxand gër Ayeropaŝ aŋ, re ko: «Wëno er wat këme mëne wën Ɓëhaten ɓën, mbaŋ këŋun ɓalënd end cale eŋ. ²³Ga këme ƴexëra gër opëña od angol andewën, awat wat këme angëɓ gë oñëgw od rek: “Kaxanu inangërëx xwënëk!” Awa wëno end Kaxanu inangërëx ir këno ŝalend ijo eŋ ƴow këme mun tëfëtan. ²⁴Kaxanu ir rik ngwën do gë ɗek ɓeɓër ex gër ngwën ɓën hik Axwën ar orën gë ebar an. Mëŋ axo ɗëgënd na në ɓaciw̃ ɓacaleya ɓand ɓaƴ këni ɓela. ²⁵Mëŋ ala aŋo ɗëɓand na, ala aŋo dinënd na ỹeỹ. Mëŋ kë yëlënd aniyan aŋ, gë onjën oŋ, do gë ɓeỹ ɓën ɗek. ²⁶Mëŋ ri këɓi paɓ gë ala aɓat ɗek ɓenëng ɓend ɓela ɓeŋ. Mëŋ fitëndërëk ɓapaxëd ɓaŋ, yël këɓi ɓela ɓën eni ɗëgëra ebar el ɗek do xer ko ed kë sël olëg oreɓën el. ²⁷Mondako ri ko Kaxanu eɓi kacëraxënënd ɓela ɓën ocal odexëm ok, do angëmëne awënd wëndëk eno nambanënd, xarak aɓo ŋaw̃ëtax na ɓiyi ɓela ɓën. ²⁸Paɓ gë Kaxanu këne liyande, këne ŝangënarande, do hi këne ɓela. End këme rend eŋo ɓëyul ɓërewën ɓën dëŋ are re këni: “Ɓiyi ɓëte oɓaŝ orexëm hi këne…” ²⁹Awa gayikako ɓër nëng ir Kaxanu hi këne, ax ñap ex na enëŋo mëndinalinde gë kaŋe, gë koɗi ba gë ekaỹ. Ɓeɓijo ɗek ala an kë w̃eɗënd gë orenik orexëm ol exo di eɗaŝ, xarak eɗaŝ el ax gi ex na Kaxanu. ³⁰Gër ỹanar Kaxanu aseɓan baɓi seɓanënd ɓeŋo ɗek gayik ɓela ɓën abani nang na ɓend bani rind ɓeŋ. Ɓarikan gërëgako ɓenëng ɓeŋ ɗek këɓi w̃acënd eni nëngwët ola oreɓën ol. ³¹Gayikwa asana sana ko akey and yatir këɓi xiti ebar el ɗek gë or ŝenene ol paɓ gë ala ar yata këŋo an. Ɓela ɓën ɗek w̃asin këɓi mëne ari ko ri eŋo, and xanin këŋo ala ajo gër ecës aŋ.»

³²And wël këno Pol ga ko yeƴan end ekani ed gër ecës aŋ, ɓërëmar këno lëŝënd, ɓëjo këni rend: «Awa gwëre mi ɓaxët ɓëte akey acëxe.» ³³Ata Pol seɓ këɓi na, ƴe ko kwël. ³⁴Ɓarikan ɓërëmar sëf këno do w̃a këni end Yesu eŋ. Ŝëf gër ɓër w̃a bax ɓëjo hi bani: Deni, alëngw aɓat ar gër Ayeropaŝ, gë asoxari ar bano w̃acënd Damaris an do gë ɓela ɓëŝëxe.

End Pol gër angol and Koreŋët eŋ

¹Ga xucak eŋo, Pol h̃awëta ko angol and Aten aŋ do kwël ƴe ko gër Koreŋët. ²Sëkëx këŋo ar këno w̃acënd Akilas, Aŝëwif ar rëw̃ bano gër ebar ed Poŋ. Eceɗe h̃atëgu bani gë alindaw̃ Përisil ga xaniw këni gër ebar ed Itali. Këlod, emun etëm eŋ, re bax mëne Ɓëŝëwif ɓën ɗek eni dëxëta na gër angol and Rom. Ata Pol lëkër këni gë ɓën. ³Ga bani rind andiyen amat ɓën ɗek, Pol ƴe ko lëgëx këni në er eɓat: ɓëɓan ɓër ɓaner hi bax.

⁴Akey and eteyëta kala, Pol do gë ɓela ɓën axanar bani xanarënd gër aciw̃ acaleya, do axor baɓi xorënd eni ma end baxo femënd eŋ Ɓëŝëwif ɓën do gë ɓër ɓenëng ɓecëxe ɓën. ⁵And h̃atëgu këni Timote gë Silas ga xaniw këni gër ebar ed Masedëwan aŋ, Pol yëlaya ko wayët gër edeƴaran ed end Kaxanu. Aw̃asin baɓi w̃asinënd kerët Ɓëŝëwif ɓën mëne Yesu ex Afexën an. ⁶Ɓarikan Ɓëŝëwif ɓën aŝirëra bano ŝirërand ga baɓi xeƴënd eno ɓaxët. Ata Pol ỹëngëra ko ɓanjëm ɓandexëm ɓaŋ do fel këɓi: «Wën kë w̃en angëmëne an pex ex na, wëno cëŋ Kaxanu axe nëpëɗ na. Awa gërëgako ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën fo këmëni ỹana mëni pelërand.» ⁷Ga xani ko na, ƴe ko kwël gër iciw̃ ind ar këno w̃acënd Titiyos Yusëtos, ar bano ŝalend Kaxanu do lëg baxo ler gër aciw̃ acaleya. ⁸Ɓarikan Kërisëpos, alëngw ar aciw̃ acaleya an, gë ekun edexëm ak ɗek, w̃a bani end Axwën eŋ. Do Ɓëkoreŋët ɓëranjëm ɓër baŋo ɓaxët Pol ɓën w̃a këni end Axwën eŋ. Ata Pol ɓuyi këɓi.

⁹Akey amat gëmëɗ, Axwën an ŝanayaxën këŋo Pol në lakeli do fel këŋo: «Pelërayindëɓi ɓela ɓën, këreƴ yëdara na ɓëte këreƴ cësina na! ¹⁰Mbaŋ ỹëmb këni gër angol aŋo ro ɓër xwën këmëni ɓën. Wëno ki nëkonand, do ala axi tëra na exi dixëra.» ¹¹Ata Pol ỹëpa ko iniy gë opacaw̃ ocongiɓat na gër Koreŋët do këɓi sëƴalirand ɓela ɓën eyeƴan ed Kaxanu el.

¹²And hi ko Galiyoŋ gofërëner ir gër ebar ed Akayi aŋ, Ɓëŝëwif ɓën wëlër këni eno mereli Pol. Ga sëra këno, w̃ëla këno gër aciw̃ and kiti ¹³do këno nagaŝandërand: «Ajo ang këɓi sëƴalind ɓela eno calend Kaxanu ak alandar landarëk gë ang rek acariya andeɓi ak.» ¹⁴Ɗamana exo yeƴanëgu Pol, Galiyoŋ yaka këɓi: «Kido etëmbak, ba amena atëm ri baxo ala ajo, aɓuŋa ɓuŋa dome mun ɓaxët wën Ɓëŝëwif ɓën ang ỹapëk ak. ¹⁵Ɓarikan angëmëne ecampëre ed osëƴali, ba ed omac, ba end acariya andewën, eŋo endewën fo ex. Wëno dëŋ xeƴ ke me gi axiti arewën.» ¹⁶Ata w̃aỹ këɓi eni can na gër aciw̃ and kiti. Ɓën ɗek ɓusëtaxën këno Sosëten, alëngw ar aciw̃ acaleya an. ¹⁷Ga sëra këno xëmëra këno na gër yangana ir aciw̃ and kiti, ɓari Galiyoŋ aŋo ɓal bana eŋo.

End Pol gër angol and Aŋëcoŝ eŋ

¹⁸Ga xucak eŋo, Pol ỹëpa ko na gër Koreŋët xali nëkak. Akey amat, ga fela këɓi ɓëmaỹe ɓëŋ sëfër këni kwël gë ɓër gë aŝan mëne ngëŋ Përisil do gë Akilas ond gër ebar ed Siri oŋ; gë kuluŋ ƴex bani. Egor ŝëk bano Pol gër angol and Saŋëkëre gayik aɓañaya ɓañaya baxo. ¹⁹And h̃at këni gër angol and Efes aŋ, Pol seɓ këɓi ɓër enga endexëm ɓën. Ga lil ko gër aciw̃ acaleya këɓi felërand end Kaxanu eŋ Ɓëŝëwif ɓën.²⁰Ata ɓën w̃ëka këno eŋo keyëra na gër ndeɓën. Ɓarikan mëŋ ga h̃ëp ko, ²¹re ko: [«Afo me gixeli gër ofëna or kë h̃atëgund gër Yerusalem]. Aɓaka këme ɓakawëɗ angëmëne aw̃a w̃a ko Kaxanu.» Ga xani ko na gër Efes, ²²ƴe ko gë kuluŋ in xali gër Sesare. H̃atëx ko ƴaŋ gër Yerusalem eɓi cëmax ɓëmaỹe ɓënd gër Amara ɓëŋ, do ŝëlaxënëx ko gër Aŋëcoŝ.

End ɗamana isasën ir Pol eŋ

²³Pol ga xeyëra këŋo na gër Aŋëcoŝ, xuca ko kwël do këɓi sëfërand ɓësëfan ɓën eɓi kemën gër ekwëta. Ga ỹana ko gër ebar ed Galasi h̃atax ko gër ed Fëriŝi. ²⁴Aŝëwif ar rëw̃ këno gër angol and Alekësandëri h̃atëgu bax gër Efes, do bano w̃acënd Apolos. Mbaŋ xam baxo eyeƴan el do sëƴa baxo ɓëte mbaŋ Oñëgw Omënëk ok. ²⁵Aye sëƴa baxo ang këno sëfënd Axwën ak do gë emëkw el ɗek baxo yeƴanënd. Ŝenene baxo sëfëtënd end Yesu eŋ, ɓarikan xoɓuyi or Ŝaŋ Batis ol fo nang baxo. ²⁶Poyoma baxo reƴarand end Yesu eŋ gër aciw̃ acaleya. Ga wël këno Përisil gë Akilas, sëfër këni gër ndeɓën do felërax këno eŋo pëni ŝenene ang këno sëfënd Kaxanu ak. ²⁷Ata Apolos ga ỹandi këŋo exo kuca ond gër ebar ed Akayi oŋ, ɓëmaỹe ɓëŋ fel këno exo kemëna do ỹëgwën kënëɓi kayëta ɓësëfan ɓër fën ɓën eno kacax aye. And h̃at ko aŋ, paɓ gë oyekax or Kaxanu ol mbaŋ rëcarax baɓi ɓër w̃a bax ɓën. ²⁸Poyoma baɓi xorënd Ɓëŝëwif ɓën and këni ŝampëre aŋ. Gër Oñëgw Omënëk baɓi w̃asinënd mëne Yesu ex Afexën an.

End Pol gër angol and Efes eŋ

¹And hi baxo Apolos gër Koreŋët aŋ, Pol ƴe ko, osënd osënd fo, cangët ebar ed Asi el, h̃ataxën ko gër Efes. Fën ga fedëx këni gë ɓësëfan, ²w̃ëka këɓi: «Wën aŝot nde ŝot këno Angoc Amënëk aŋ and w̃a këno Yesu aŋ?» Yaka këno: «End Angoc Amënëk exëna eŋ, ɓiyi elod ami wël ex na dëŋ.» ³W̃ëka këɓi ɓëte: «Xoɓuyi or fe wa ɓuyi kënun?» Yaka këni: «Xoɓuyi or Ŝaŋ Batis ol.» ⁴Ata re ko Pol: «Ɓela ɓën anëngwët bani nëngwëtënd ola oreɓën ol, eɓi ɓuyixën Ŝaŋ Batis. Afel baɓi felënd eno kwëta ar këŋo sëfëgund an, mëne ngëŋ Yesu.» ⁵Ga wël këni eŋo, ɓuyi kënëɓi gër ow̃ac or Axwën Yesu. ⁶Pol ga ŝalen këɓi mokwëtan otaxan ok, ỹëmëra këni gë Angoc Amënëk aŋ, ata ỹana këni këni yeƴanënd ang ɓëlaw̃ënel fo. ⁷Er hi bani imëxwër ind ɓela epëxw gë ɓëxi.

⁸Ata Pol aƴe baxo ƴend gër aciw̃ acaleya and Ɓëŝëwif, gër ed baɓi felërand kerët xali opacaw̃ otas. Do axor baɓi xorënd eni ma end owun or Kaxanu eŋ. ⁹Ɓarikan Ɓëŝëwif ɓërëmar ow̃ëkw oreɓën oŋ xemën bani do këni h̃ëpënd. Ado aƴepën bani ƴepënënd Cale ind Axwën iŋ, gër ed këni ɓarërëgu amëxwër. Ata ga h̃awëta këɓi Pol, nëcët këɓi ɓësëfan ɓën, do këɓi felëraxënd key yo key end Kaxanu eŋ gër lekol ir ar bano w̃acënd Tiranos. ¹⁰Mondako baxo rind Pol xali nëkak ɓëniy ɓëki. Ebar ed Asi el ɗek wël këni eyeƴan ed Axwën el: hik Ɓëŝëwif, hik ɓër ani gi ex na Ɓëŝëwif. ¹¹Ata Kaxanu ko rind paɓ gë otaxan od Pol ok ɓecarax ɓend elod ala ax wël bana ¹²xali këni w̃eɗënd ɓanjëm ɓand xwixwëtak eman endexëm ɓaŋ enëɓi kwëtanaxën ɓëŝëxwëra ɓën. Ocëxwëra ok ex can, ɓëte ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ eni can gër ɓela ɓër lil banëɓi.

End ɓosëñiw̃ ɓor Sefa eŋ

¹³Ɓëŝëwif ex baxëna ɓër bax sëfërand ɓangol ɓaŋ do banëɓi nëcëtënd ɓangoc ɓañëŋënax ɓaŋ gër ɓela. Ata axacëra baɓi xacërand edi ed mondako el gë ow̃ac or Axwën Yesu ol do bani rend: «Canin gër ala ajo, gë ow̃ac or Yesu ir këŋo femënd Pol ol!» ¹⁴Ɓër bax rind mondako ɓën, ocambenjar ocongoki ebani ɓën ɗek ɓosëñiw̃ ɓor Sefa, aŝaɗaxan alëngw aɓat. ¹⁵Akey amat, angoc añëŋënax aŋ yaka këɓi paɓ gë oniw̃ or gër ar lil baxo ol: «Wëno anang nang këmo Yesu, ɓëte anang nang këmo Pol. Do wën wa noɓën hi kën?» ¹⁶Ga w̃ëlën këɓi ar gë angoc añëŋënax an, nëỹ ko nëmëc ɓën ɗek. Ga xurik xëme in, sembaỹën këɓi ata ŝan këni iciw̃ ind gër ed hi bani iŋ do hër këni aɓat aɓat teɓ gë eman eŋ. ¹⁷Ɓëŝëwif ɓën do gë ɓër ani gi ex na ɓenëng ɓecëxe ɓër lëg bax gër Efes na ɓën, nangëra këni ɗek endeƴ eŋo. Ata yëdara këni ɓën ɗek do fëɓ këni mbaŋ ow̃ac or Axwën Yesu ol. ¹⁸Ɓërëw̃ak end Yesu ɓëranjëm bax ƴowënd gër ed exo Pol eni put ɓend bani rind ɓeŋ. ¹⁹Ɓëŝaki ɓëranjëm w̃ëlaraw bax ɓakayëta ɓand bani rixënënd oŝaki ɓaŋ, do ŝor këni ogës od ɓela ɗek. Ɓër fënëta bax akanji and ɓakayëta ɓaŋo ɓën sëk këni mëne ah̃at h̃at dox ɓatama ɓand koɗi owëli ofëxw oco. ²⁰Ata eyeƴan ed Kaxanu el kë ỹañënd gë panga ind Axwën iŋ do kwël këni ỹëmbërënd ɓërëw̃ak end Yesu ɓën.

End emer ed gër angol and Efes eŋ

²¹Ga xucak ɓeŋo, Pol faỹ ko gër emëkw edexëm exo ƴe gër Yerusalem do exo kuca ir owar or Masedëwan do gë Akayi in. Are baxo rend: «And këme hix fën aŋ, aỹandi ỹandi ke me ŋatëx gër angol and Rom.» ²²Lëngwali këɓi ɓër baŋo rëcarand ɓëxi, Timote do gë Erasët, gër ebar ed Masedëwan do mëŋ ɓayi ko pere na gër ed Asi. ²³Amëd aŋo ỹanak ɓongeỹër në end Cale ind Axwën eŋ xali wonjok angol aŋ. ²⁴Ata asap ar bano w̃acënd Demetëriyos bax sapënd na gë koɗi ɓëciw̃ ɓëcaleya, do ɓëfan ɓër ɓëciw̃ ɓëŋo ɓën mbaŋ bani ŝotëraxënënd. ²⁵Ga ɓarëgu këɓi ɓëjo do gë ɓësap ɓëŝandaw̃, re ko: «Ɓësoŝan, aye nang kën wën ɗek mëne oɓetak oreɓi ol gër andiyen aŋo ex. ²⁶Awat kën watënd ɓëte awël kën wëlënd, mëne ax gi ex na ro gër Efes fo, ɓarikan ɗek ebar ed Asi el, Pol ijo këɓi xorënd ɓela ɓën eni ma end ko femërand eŋ. Ata mondako wërëŝët këɓi amëxwër and ɓela eni ma mëne olaŝ or ri këni ɓela gë otaxan odeɓën oŋ, ax gi ex na mokwëta, ang Kaxanu ak. ²⁷Ax gi ex na andiyen andeɓi aŋ fo kë nëxe na. Aciw̃ acaleya and Arëtemis, kaxanu isoxari aŋ kë ƴep. Owëlik orexëm ol kë ƴep ɓëte xarak ɓela ɓën, ebar ed Asi el ɗek, gë ngwën iŋ ɗek, mëŋ këno ŝalend.»

²⁸Ga wël këni eyeƴan elo, logën këɓi do këni xeỹënd: «Ɓon wëli ko Arëtemis ir gër angol and Efes in! Ɓon wëli ko Arëtemis ir gër angol and Efes in!» ²⁹Ata wonjok ɗek angol aŋ. Ga w̃ara këni ɗek enga eŋ ond gër aciw̃ and ɓapeda aŋ, w̃ëlali kënëɓi Gayiyos do gë Arisëtarëk, ɓër xaniw bax gër ebar ed Masedëwan do hi bani enga gë Pol ɓën. ³⁰Pol aỹandi ỹandi baŋo exo ƴe eno watëx ɓela ɓëjo, ɓari ano teɓ bana ɓësëfan ɓën. ³¹Ɓëte oɗawo odëmar odexëm od hi bax ɓër gër owun na gër ebar ed Asi ok, law̃ënëgu kënëɓi eno kara Pol mëne kërexo ƴe na gër aciw̃ and ɓapeda. ³²Amëd aŋo wonjok Amara aŋ: ɓërëmar eni keỹ endeƴ, ɓëjo eni yakaw ecëxe. Ado ɓëranjëm ani nang bana në end ine ɓarëraxënëgu bani na. ³³Ata ga fit këno na Alekësandër, Ɓëŝëwif ɓën ŝonjorëra këno xali gër lëngw ir Amara. Ata lambaca këɓi Alekësandër ga ỹandi këŋo exo nëgwëŝët ɓend këno yëlanënd ɓeŋ. ³⁴Ɓari and nang këni ɓela ɓën mëne Aŝëwif ex aŋ, këni xeỹënd ŝor xali nëkak ɓapëxëd ɓaki. Er bani rend: «Ɓon wëli ko Arëtemis ir gër angol and Efes in! Ɓon wëli ko Arëtemis ir gër angol and Efes in!»

³⁵Ata emun end angol eŋ ga fel këɓi ɓela ɓën eni cësinara, re ko: «Noỹo wa nemëk mëne wën Ɓëhefes ɓën hik ɓënëkona ɓër aciw̃ acaleya and Arëtemis do gë atox andexëm and latiwëk elod gër orën ɓën? ³⁶Cësinara in gayikako ala ax de ex na mëne enëgwëŝ ex do këreŋun nëkandëra na mama. ³⁷Enimin, ɓela ɓër w̃ëlaw kënëɓi ɓëjo, geɓatak ani ƴepën ex na, ɓëte ano cir ex na Kaxanu isoxari ireɓi in. ³⁸Awa angëmëne Demetëriyos gë ɓër ɓar këni andiyen ɓën ala xoỹën këno na, mëlalexëni endeƴ eŋo gër ogofërëner gë ɓakey ɓand kiti ɓaŋ. ³⁹Angëmëne ɓend kën xwëñe exëna, gwëre ene ñëpaxëne gër Amara and kiti. ⁴⁰Enimin, gë endeƴ end xucak doro eŋo, ata këni yëla ɓëlëngw ɓën enëɓe mereliye xëñëna këne gayikako er ỹapëk ene ɓarëraxëne ax gi ex na.» Ata ga h̃ata ko eyeƴan elo, fel kënëɓi amara and ɓela aŋ eni capër.

End Pol gër owar or Masedëwan do gë Gëres eŋ

¹Ga xwëtëk emer el gër Efes, Pol w̃ac këɓi ɓësëfan ɓën do ga këni felar xemën gër ekwëta do kwël ƴe ko gër ebar ed Masedëwan. ²Er ƴe baxo cangët ebar elo do këɓi xemënënd gër ekwëta ɓësëfan ɓën xali h̃at ko gër Gëres. ³Fën xeyërax baŋo opacaw̃ otas. Do ga ko ƴe exo meɗëx kuluŋ in ond gër ebar ed Siri oŋ, wël ko mëne Ɓëŝëwif wëlërëk eno denan eñëŋënax, ata saxan këŋo exo ɓaka ir Masedëwan in. ⁴Ɓër ɓaŋo laŋëtand ɓën er ebani: Sopater, asëñiw̃ ar Piros ar gër Bere an, gë Arisëtarëk do gë Sekundos Atesalonik an, gë Gayus Aderëb an, gë Timote, gë Tiŝik do gë Tërofim, ɓër lëg bax gër ebar ed Asi ɓën. ⁵Ɓëjo lëngwa bax do ŝënix kënëɓo gër Tërowas. ⁶Ga xucak ofëna or mburu ind gë lewir këm ol, w̃eɗëx këmi kuluŋ in gër angol and Filip. Yatir akey anjoxën, h̃at këmi gër Tërowas do seyëtax këmi loxo.

End ofelar or Pol gër Tërowas ol

⁷Yatir oganjar, ɓarër këmi genëka mi ƴamb ecemar ed aminëmëra el. And kë weca aŋ hi bax exo ƴe Pol, ata këɓi felërand end Kaxanu eŋ ɓër ɓarërëgu bax na ɓën xali w̃ëɗëk mbaŋ. ⁸Gër aciw̃ and ƴaŋ and gër ed ɓarër bami oɗambo odanjëm xaw̃ëra bani na jeƴ. ⁹Pol, ga nëka ko gër eyeƴan, ŝambenjar ir këno w̃acënd Otikos in, ỹëpa ko gër opaỹa od fonetër, do këŋo raŝënd. And ɓëro këŋo akwëɗ aŋ, yolëta ko elod gër aciw̃ atëndëndër atasën, lati ko parëxaɗ, xanin këno aŝësëk. ¹⁰Pol feda ko eŋo nëkon, ga fela këŋo lapara këŋo do re ko: «Gë enjëw̃ ak ɓayi ko, këren yëdara na.» ¹¹And ɓaka ko Pol ƴaŋ gër aciw̃ aŋ, ŝet ko mburu iŋ do ƴamb këni. Ga fakët ko eyeƴan el, felëra këɓi xali wecak. Ga kë fënëgu eñan eŋ ƴe ko kwël. ¹²Do ŝambenjar ir lati bax in w̃aỹeli këno aɓëngw. Eŋo mbaŋ xemën baɓi ɓën ɗek gër ekwëta.

End Pol gër angol and Mile eŋ

¹³Ɓiyi lëngwa këmi mi meɗëx kuluŋ ir këɓo w̃ëla gër angol and Asos in, gër ed hi bax mi pedëx gë Pol. Mondako bax mi di gayik mëŋ gë osapar ỹandi baŋo exo ƴeli. ¹⁴And sëk këɓo gër Asos aŋ w̃eɗëx këmo polo gër kuluŋ do xucax këmi ond angol and Mitilen oŋ. ¹⁵Fën xucax këmi gë kuluŋ in, h̃at këmi në ecan ijo gër angol and Kiyos. Gër akey akinëm, hi këmi gër angol and Samos, do gër atasën fo h̃at bami gër Mile. ¹⁶Enimin er ỹandi ɓaŋo Pol exo kuca caparëxe gër Efes këdi ko ŝacaya gër ebar ed Asi. Exo ŋat gër Yerusalem ɗamana ex gi Ofëna or Peŋëtekot ol baŋo nëkanaxënënd mondako.

End ɓëlëngw ɓër gër Amara and Efes eŋ

¹⁷Gër angol and Mile na, Pol law̃ën ko eni ƴow ɓëlëngw ɓër Amara and gër Efes ɓën. ¹⁸And h̃atëgu këni aŋ, re ko: «Aye nang kën mondake bame liyand key yo key gë wën elod yatir h̃atëgu këme gër ebar ed Asi. ¹⁹Axwën an bamo riyeninënd ang xaɗëp fo, gë otes ok do gë ocëmuk od bane rinënd Ɓëŝëwif ɓër bax ŝaland ene dixëra ok.» ²⁰Asëfëtan bamun sëfëtanënd ɓëte, asëƴali bamun sëƴalind ɗek ɓend ỹap bax en nang ɓeŋ gër ed kën ɓarër, do gër ɓëciw̃, ỹoweỹ amun con ex na. ²¹Gër Ɓëŝëwif do gër ɓër ani gi ex na Ɓëŝëwif bame reƴarand eni nëngwët ola oreɓën ol gër ogës od Kaxanu do eno kwëta Axwën Yesu. ²²Gërëgako Angoc Amënëk aŋ ke nëỹalind me ƴe gër Yerusalem do ame nang ex na ine ke hix. ²³Gër angol and këme h̃at yo, Angoc Amënëk aŋ afel ke felënd mëne asëra këne sërax do me toro mbaŋ. ²⁴Ɓarikan wëno cëŋ end aniyan andam eŋ axe ƴëkaxën ex na nangëde axëɓënaxik hi këme. Oɓal oram ol ex, me ɓayi ga këme rind andiyen and fana ke Axwën Yesu aŋ xali me ŋata: me deƴarand Atëfëtan and oyekax or Kaxanu aŋ.

²⁵«Wëno er ƴow bame gër ed hi kën wën ɗek me pemëra end Owun or Kaxanu eŋ. Ɓarikan gërëgako anang nang këme mëne apelatar këne watërënde. ²⁶Mëŋ këme reƴaxënënd doro: Wën ɗek ang ƴow kën ro ako angëmëne aɓat exo nemi, ax gi ex na wëno ke w̃ëkaxëɗ Kaxanu. ²⁷Ɓend ỹandi këŋo Kaxanu exo di ɓeŋ ɗek nangën këmun, ỹoweỹ amun con ex na. ²⁸Nëkonayindën ɗe ogaf odewën ok, ɗiyayindën ŝenene. Gayikako Angoc Amënëk aŋ fana këŋun en gi ɓëxaɗac, nëkonayindën Amara and Kaxanu and yëc ko gë oŝat or Asëñiw̃ oŋ. ²⁹Anang nang këme mëne and këme fuỹëtax aŋ, ɓela ɓër xeỹëk ang ojëlemu këŋun lil na, aɓi kaỹënan na amara andewën. ³⁰Ado gër Amara andewën dëŋ ɓela kë ỹana na ex deƴarand ɓenëgwëŝ xali enëɓi nambeli ɓësëfan ɓërëmar. ³¹Awa wën titinayin do en kwitand mëne elod ɓëniy ɓëtas, hik goyat, hik gëmëɗ, ongwën baxe ŝarënd and bamun xexërand aŋ.

³²«Do gërëgako anëka këmun seɓënd gër otaxan od Kaxanu. Gë eyeƴan ed oyekax orexëm el, gë panga indexëm iŋ këŋun rëca en ɓayi ga xwëta këno eŋun yëlaxën er fenan këɓi ɗek ɓër w̃ënën këɓi in. ³³Abame ŝala na koɗi, ba kaŋe ba ɓanjëm ɓand ala. ³⁴Wën anang nang kën gë otaxan odam oko dëŋ bame riyenind me cot er bami liyaxënënd wëno gë ɓër enga endam in. ³⁵Gër ga hik yo aw̃asin w̃asin këmun mëne mondiyeni ex en cotëraxën mëŋ kën ỹana enëɓi dëcaxënënd ɓër gë ojaw̃ këm ɓën. Kwitayindën eyeƴan ed Axwën Yesu el ga re ko: “Onënga ir ala ar kë yëlënd in kë nëmëcand gë ir ar këno yëlënd in.”» ³⁶Ga h̃ata ko Pol eyeƴan el, foxi këni ɓën ɗek do ŝale këni. ³⁷Ɓën ɗek bax renitand do bano w̃egarand Pol gër egëla. ³⁸Mbaŋ ŝamina bani ga re ko mëne yatijo bano feland ewat el. Ata kwël laŋëta këno xali gër kuluŋ.

End ɗamana ir Pol gër Yerusalem eŋ

¹And ŝapër këmi gë ɓër laŋëta baɓo aŋ, ƴe këmi gë kuluŋ in ŝëw̃, ond gër angol and Kos oŋ. Ga xeyëk, xucax këmi gër Rod, do h̃atëx këmi ɓëte gër Patara. ²Ga sëkëx këmi kuluŋ ir xëñëna bax ond gër ebar ed Fenisi oŋ, fëra këmi do kwël w̃ëlax këɓo. ³And hi këmi wat-wat gë ebar ed Ŝipër aŋ, kuluŋ ir baɓo w̃ëland in seɓak gë ocame ok, do faɓëk gand ebar ed Siri mi ŋataxën gër Tir. Fën hi bax eni pedalira olëɓ or w̃ëlaw bax kuluŋ oŋ. ⁴Ata sëk këmëni na ɓësëfan do xeyëra këɓo loxo gë ɓën. Aŋo nangën këɓi Angoc Amënëk aŋ eno pel Pol mëne kërexo ƴe na ƴaŋ gër Yerusalem. ⁵Ɓarikan and xucak loxo ijo aŋ, fakët këmi oñe oŋ. Laŋëta kënëɓo ɓën ɗek gë ɓësoxari ak do gë oɓaŝ ak xali nëcët kënëɓo angol aŋ. Gër ɓëŋa ir angwëngw, foxix bami mi cale. ⁶Pol ga felarëra këmi na, fëra këmi gër kuluŋ do ɓën kwël w̃aỹira këni.

⁷Ga këmi h̃ata oñe ond gë kuluŋ oŋ, ƴe këmi ambaɗ and ɓangol ɓand Tir gë Pëtolemayis aŋ. Fën ŝëpëtax bami mi cëmar gë ɓëmaỹe ɓëŋ do w̃ëɗëx këɓo gër ndeɓën. ⁸Në ecan ijo, h̃at këmi gër Sesare, xeyërax këɓo ɓakey gër iciw̃ ind Filip. Filip ijo, gër imëxwër ind ojakër ocongoki od gër Amara and Yerusalem hi baxo. Ɓëte afemëra ar Atëfëtan and Yesu hi baxo. ⁹Odënaw̃ oɓeja onax ŝot baɓi do ɓën bax yeƴandërand ang ɓëlaw̃ënel ɓësoxari fo. ¹⁰Ga xeyëra këɓo ɓakey ɓandanjëm, h̃atëgu ko na alaw̃ënel ar Kaxanu, ar bano w̃acënd Agabus ga xaniw ko gër ebar ed Yude. ¹¹W̃eɗ ko ñat enar end Pol eŋ, xapaya ko maɓ osapar oŋ gë otaxan ok do re ko: «Ɓaxëtin end rek Angoc Amënëk eŋ, ar xwënëk enar eŋo ro an mondako këno xapëx Ɓëŝëwif ɓën gër Yerusalem do eno ɗëxw gër otaxan od ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif.» ¹²Ga wël këmi eŋo, ɓiyi gë ɓër ɓarërëgu bax na ɓën, xara këmo Pol kërexo ƴe na ƴaŋ gër Yerusalem. ¹³Pol yaka këɓo: «Inew̃a kën sesaxënënd do kën yëɓunënd mondako yomb iram in? Wëno cëŋ aw̃elëk hi këme ene pokëra, do ado gido ene ɗaw̃ gër Yerusalem në end ow̃ac or Axwën Yesu eŋ.» ¹⁴Ga wata këmi mëne ax bo ex na mo kor gër eŋo, seɓ këmi eyeƴan el do mi cësinaxën in re këmi: «Awa dilexo Axwën an er ỹandi këŋo in.»

¹⁵Ga xeyëra këɓo ɓëte na, xëñënara këmi do kwël ƴe këmi ƴaŋ gër Yerusalem. ¹⁶Ata ɓësëfan ɓërëmar ɓër sëfërëgu bami elod gër Sesare ɓën ɓëteli kënëɓo gër ed hi bax mi ŋat, gër iciw̃ ind Mënasoŋ, ar hi bax anëka fo asëfan do xaniw baxo gër ebar ed Ŝipër an.

End Pol gër Yerusalem eŋ

¹⁷And h̃at këmi gër Yerusalem aŋ, ɓëmaỹe ɓëŋ xaca kënëɓo gë onënga fo. ¹⁸Në ecan ijo, sëfër këmi gë Pol gër iciw̃ ind Ŝak. Ata sëkëx kënëɓo fën ɓëte ɗek ɓëlëngw ɓër Amara and Yerusalem ɓën. ¹⁹And ŝëmarëra këmi aŋ, Pol ỹana ko këɓi sëfëtanënd gë ɓetil ak ɓeɓër ko rind Kaxanu paɓ gë andiyen andexëm ɓën gër owar or ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif. ²⁰Ɓën ga këno ɓaxët, këno ŝëkwand Kaxanu. Ata re këni: «Awël nde aɓaỹe, Ɓëŝëwif ɓën owëli owëli exëni ɓërëw̃ak end Yesu ɓën do ɓën ɗek momal këɓi ɓalënd end acariya and Moyis eŋ. ²¹Xarak, awëlati wëlati këmi mëne wëj këɓi sëƴalind ɗek Ɓëŝëwif ɓër lëgërak gër owar or ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën, eni teɓ etëf ed acariya and Moyis el, gë ekac ed oɓaŝ oreɓën el do gë etëf ed ɓend rëpëk el. ²²Mondake ex mo ndi gayikako aye këni nangëra mëne wëj ƴowëk? ²³Mëŋ ex, afo eƴ ma eƴ di er këmi fel in. Nëkoɗëɓi ɓësoŝan ɓënax ɓër enga endeɓi, aɓañaya ɓañaỹa këni. ²⁴Macëlëɓi en ƴe en w̃unëtarax do cosënëlëɓi enëɓi cëk lir-lir ogaf ok. Ata aŋo fo këni nangëra mëne wëj ɓëte asëf këƴ sëfënd er rek acariya in. Mondako fo këni nangëra ɓëte mëne er fel kënëɓi këƴ rind in ax gi ex na ɗal. ²⁵End ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓërëw̃ak end Yesu eŋ cëŋ, ga re këmi eni teɓ eƴamb ed ỹas er ow̃acar or h̃aŝ kënëɓi gër olaŝ eŋ, gë ỹas er ow̃acar or ŝësëk ŋaŝërëxe eŋ, gë eƴamb ed oŝat el, do gë asëk alakirand fo in.» ²⁶Ga xeyëk, Pol w̃ëla këɓi ɓësoŝan ɓëjo, w̃unëtarax këni, do lilëx këni gër Aciw̃ and Kaxanu. Ata felëra këɓi nand fe kë xwëtëk ɓakey ɓand owunëtan ɓaŋ mëŋ këni rixën ala kala ŝaɗaxa irexëm in.

End etëra ed Pol eŋ

²⁷Ga kë xwët ɓakey ɓanjongëɓaki ɓand owunëtan ɓaŋ, Ɓëŝëwif ɓër xaniw bax gër ebar ed Asi ɓën wat këno Pol gër Aciw̃ and Kaxanu. Ata ga ŝoñ kënëɓi ɗek amëxwër aŋ, sëra këno ²⁸do këni xeỹënd: «Ɓëyisërayel, marawën! Nëkoyino wa ro ala ar këɓi sëƴalirand ɓela ɗek, gër ed ko ƴe yo, mëne enëɓo cus ɓiyi Ɓëŝëwif ɓën. Mëŋ fo këɓi sëƴalirand ɓëte eni ƴepën acariya and Moyis aŋ do gë Aciw̃ and Kaxanu aŋ. Ado lëf gër Aciw̃ and Kaxanu lën këɓi ɓër ani gi ex na Ɓëŝëwif do ɓuyarën këni aciw̃ amënëk aŋo.» ²⁹Yeƴanaxën bani mondako in, Pol gë Tërofim Iɓefes watëgu banëɓi ga sëfër këni gër angol. Mëŋ yëlaxën bani mëne Pol alën lën këŋo ajo lëf gër Aciw̃ and Kaxanu. ³⁰Ata wonjok ɗek angol aŋ do hërëraw këni ɓulunda in beɓët ir ex yo. Ga sëra këno Pol na gër Aciw̃ and Kaxanu, ŝonjorëra këno xali nëcët këno, do fëra këni ataŋ owët oŋ. ³¹Amëd and bani ŝaland ang këni ri eno ɗaw̃axën ak, emun end enga end ocoroɗa Oɓërom eŋ wëlëx ko mëne ɗek angol and Yerusalem aŋ wonjok. ³²Ataŋ ɓar këɓi ocoroɗa ok gë ɓëlëngw ɓëreɓën ɓën do w̃araw këni gër ed ɓarërëgu bani Ɓëŝëwif. And watëgu kënëɓi emun eŋ gë ocoroɗa odexëm ok aŋ, seɓ këni ekëm ed Pol el. ³³Ga sëka këɓi emun end ocoroɗa eŋ, xana këŋo Pol. Fel këɓi ocoroɗa ok eno pokëra gë ogweƴele-gweƴele oki. W̃ëka këŋo ba noỹo hi ko do ine ri ko. ³⁴Ɓarikan ga bani xeyërand ɓër gër amëxwër ɓën, ɓërëmar eŋo, ɓëjo ecëxe, emun end ocoroɗa eŋ sëkwan ko eŋo pëni ỹeỹ mërëxand na. Ata re ko eno mëla endëmane fo Pol gër akëɓe ang gë oxaỹ21.34 Akëɓe and gë oxaỹ aŋo «Antoniya» bani w̃acënd. Gër akëɓe aŋo baɓi xeyërand ocoroɗa oɓ Rom ok and këni ƴow gër Yerusalem aŋ.. ³⁵And h̃ateli këno Pol gër lilaya ir akëɓe aŋo aŋ, afo ga fela këno ocoroɗa ok gayik aw̃ëlën bano w̃ëlënënd ɓër gër amëxwër ɓën. ³⁶Ga sëfëgu këno na ɓën ɗek këni xeỹënd: «Ajo ar eɗaw̃ ex! Ajo ar eɗaw̃ ex!»

End eyeƴan ed Pol gër Yerusalem eŋ

³⁷And hi bax eno mëlax lëf gër akëɓe aŋ, Pol w̃ëka këŋo emun end ocoroɗa aŋ: «Axor nde këme xor me yeƴan ỹeỹ?» Yaka këŋo: «Awël nde wël këƴ eyeƴan ed Gërek el? ³⁸Awa Amisëra ar ɓar baɓi ɓela ɓëxeỹax owëli onax an, ax gi ex na wëj. Ax nëka ex na ga w̃ëla baɓi gër ladawe, ŝoñ këɓi enëɓo mereli.» ³⁹Ata re ko Pol: «Wëno Aŝëwif hi këme ɗe, gër Tarës rëw̃ këne, angol angwëlik and gër ebar ed Silisi aŋ. Axara xara këmi, teɓële mëni pelëra ɓulunda in.» ⁴⁰Emun end ocoroɗa eŋ w̃a ko. Ga xwëŝa ko Pol ƴaŋ ako gër lilaya ir akëɓe and gë oxaỹ, lambaca këɓi ɓulunda in. And ŝësinara këni aŋ, yirëk mbaŋ. Ata yeƴan ko eyeƴan ed arameyeŋ el:

¹«Ɓëmaỹe do gë faba ɓën, gërëgako ɓaxëtine mun yaka ga nagaŝan këne ako.» ²And wël këno ga ko yeƴan arameyeŋ aŋ, yirëk kaŝ-kaŝ. Ata re ko Pol: ³Wëno Aŝëwif hi këme, gër Tarës ir Silisi rëw̃ këne, fëco gër ebar ed Sisili. Ɓarikan ro gër Yerusalem raf këme do Gamaliyel sëƴali ke me tëfënd ŝenene acariya and ɓëxarëk ɓëreɓi aŋ. Mbaŋ baxe ɓalënd end Kaxanu eŋ ang këŋun ɓalënd wën ɗek doro ak. ⁴Arixëra rixëra këmëni xali eni cës ɓër sëfëk Cale ind Axwën ɓën. Axap bamëni xapënd mëni mëlaxën gër epëra ɓësoŝan ɓën do gë ɓësoxari ɓën. ⁵Aŝaɗaxan alëngw an do gë ɗek ɓër ex gër Amara and ɓëxarëk ɓën, otede odam exëni. Ɓën dëŋ ỹëgwën baxe okayëta od bame w̃ëland gër ɓëmaỹe ɓënd lëgëk gër Damas. Do wëno mëŋ bame ƴexënënd mëni kapëgu ɓërëw̃ak ɓën do mëni mëlaw ro gër Yerusalem mëni kaɗacati gë toro iŋ.

⁶«Ga hi këme gër fëña do ga këme ri me ŋat gër Damas, eñan eŋ keŋ gër gaf, watëgu këme bërëxaɗët angoɓen ga h̃oɓaw ke elod gër orën do xul ke. ⁷Wëc këme ɓëɗëcët gër ebar do këme wëlënd oniw̃ ga ke w̃ëka: “Sol, Sol inew̃a këƴe rixëraxënënd?” ⁸Yaka këme: “Wëj noỹo wa hi këƴ Axwën?” Yaka ke: “Wëno ex Yesu Iɓënasaret, ar këƴo rixërand an.” ⁹Ɓër enga endam ɓën awat wat bani angoɓen aŋ ɓari ani wël bana oniw̃ or ar baxe yeƴanelind ol. ¹⁰Ata w̃ëka këme: “Inew̃a këme ri Axwën?” Yaka ke Axwën an: “Kanil eƴ ŋat gër Damas, fën këni felëx ɗek er ỹapëk eƴ di in.” ¹¹Ga nemëra këme ɓëɗ-ɓëɗ në end enjaran end angoɓen and wat bame eŋ, ɓër sëfër bami ɓën las këne monas fo xali h̃ateli këne gër Damas.

¹²«Xarak na gër angol and Damas, asoŝan ar ŝenene paɓ gë acariya hi bax na do bano w̃acënd Ananiyas. Ɓëŝëwif ɓër gër Damas ɓën ɗek enjekax fo bani reƴand endexëm eŋ. ¹³Mëŋ xacaw baxe, re ko: “Aɓaỹe Sol, watëral gaŝëxe.” Sam ga yeƴan ko mondako, wëno ŝiw̃ëta këme do wat këmo. ¹⁴Ɓaŝ ko: “Kaxanu, mëŋ ar yata këɓi ɓëxarëk ɓëreɓi an, yata ki wëj ɓëte eƴ nangaxën oñandi odexëm ok, eƴo wat Ar ŝenene an, do eƴ wël eyeƴan el gër etëỹ edexëm dëŋ. ¹⁵Wëj sede irexëm këƴ hi, gër lëngw ir ɓela ɗek këƴ ỹana eƴ kwëŝand eƴ deƴaraxën er wat këƴ do wël këƴ in. ¹⁶Do gërëgako ine këƴ ŝënind? Kanil eni ɓuyi! Dëxëtalex ɓeñëŋënax ɓendeƴ ɓeŋ and këƴ ŝale gër ow̃ac orexëm aŋ.”

¹⁷«Ga ɓakaw këme gër Yerusalem ro, këme ŝalerand gër Aciw̃ and Kaxanu, ata lakeli këme. ¹⁸Wat këmo Axwën an ga ke fel: “Maral eƴ can aỹand angol and Yerusalem aŋ gayik ɓër lëgëk ro ɓën ani ɓaxët na osede oreƴ ol.” ¹⁹Yaka këmo: “Axwën ɓën dëŋ aye ga nang këni wa mëne wëno amat amat bame sëfënd ɓaciw̃ ɓacaleya ɓaŋ gër ocal od ɓërëw̃ak endeƴ ɓën. And këmëni sëra aŋ, mëni këmëra do mëni përa. ²⁰Do and law̃ këno Ecen, sede ireƴ aŋ, wëno dëŋ na bame. Aŝëkwa ŝëkwa bamëni ɓër law̃ këŋo ɓën do lëkayan bamëni ɓanjëm ɓandeɓën ɓaŋ.” ²¹Ata Axwën an fel ke: “Ƴel gayik caw këmi law̃ën, gër ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif.”»

End Pol do gë emun end ocoroɗa eŋ

²²Mondako ɓaxët bano xali h̃at ko gër eyeƴan elo. Ɓarikan xeỹ këni ŝor: «Ala arako rako an, ar eɗaw̃ ex! Ax ñap ex na exo ɓayi ga ko liya gër ebar!» ²³Ata ga logën këɓi këni xeỹ, këni ŝuɗëtand ɓanjëm ɓaŋ do këni xaninënd ƴaŋ eɓëkwërëɓëkw el. ²⁴Emun end ocoroɗa eŋ fel këɓi odexëm eno ɗënëx Pol gër akëɓe and gë oxaỹ do eno cew̃ërax. Mondako bax eno nëỹali exo deƴa në end ine këno yoɓalixënënd ɓela ɓën. ²⁵Ɓarikan and xap këno eno cew̃axën aŋ, Pol w̃ëka këŋo alëngw ar ocoroɗa an: «Aỹap nde ỹapëk paɓ gë acariya andewën aŋ eno cew̃ gë ogux ar xwën këŋo owun or Rom an, xarak ano kiti ex na pere?» ²⁶Sam ga wël ko eyeƴan elo, alëngw ar ocoroɗa an ƴe ko gër emun endeɓën do w̃ëka këŋo: «Mondake këƴ ri? Ala ajo ar xwën këŋo owun or Rom exo ɗe!» ²⁷Emun end ocoroɗa eŋ ƴow ko do re ko: «Wëj pelële fa, ar xwën këŋo owun or Rom nde hi këƴ?» Yaka këŋo Pol: «Iyo, ar xwën këŋo owun or Rom hi këme.» ²⁸Re ko ɓëte emun end ocoroɗa eŋ: «Wëno koɗi ir ɓon nëcët këme me gixën ar xwën këŋo owun or Rom?» Re ko Pol: «Do wëno mondëw̃eli rëw̃eli këne.» ²⁹Ataŋ nacëta këni ɓër hi bax eŋo mëkara ɓën. Emun end ocoroɗa eŋ yëdara ko ga nang ko mëne Pol ar xwën këŋo owun or Rom hi ko xarak mëŋ re bax eno kap.

End Pol do gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif eŋ

³⁰Në ecan ijo, ga ỹandi këŋo exo nang aye në end ine këno lëxwaxënënd Ɓëŝëwif ɓën, re ko eno pëtëgu Pol. Fel këɓi ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën do gë Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif aŋ ɗek eni ɓarër. Ga w̃ëlaw këŋo Pol xwëŝan këŋo mërëxand ireɓën.

¹Pol ga faɓ këɓi Amara and ɓëxarëk aŋ, re ko: «Ɓëmaỹe wëno gë onden onjekax fo liya këme gër ogës od Kaxanu xali gë akey and doro aŋo.» ²Ata Ananiyas aŝaɗaxan alëngw an, fel këɓi ɓër hi bax ler gër Pol ɓën eno këm gër etëỹ. ³Aŋo re ko Pol: «Wëj wa ki xëm Kaxanu, eƴ di këre ameŋ and feŝën këni ex! Ỹëpa këƴ eƴe kiti gë acariya aŋ do këƴ lifënd ɓëte acariya aŋ ga këƴ rend ako ene këm.» ⁴Ɓër hi bax ler gër Pol re këni: «Yama aŝaɗaxan alëngw ar Kaxanu an nde këƴo ŝirënd?» ⁵Yaka ko Pol: «Awa aŝaɗaxan alëngw an nde ex. E ɓëmaỹe ame nang bana. Akayëta and Kaxanu aŋ ga rek: “Këreƴëŋo yeƴanan na eñëŋënax alëngw ar ɓulunda ireƴ an.”» ⁶Ga nang ko mëne na gër Amara, Osaduseŋ gë Ofariseŋ ɓarërëgu bax, Pol xeỹ ko: «Ɓëmaỹe wëno Fariseŋ hi këme, orëw̃ or Ofariseŋ. Në end eyar ed këme yarënd ekani ed ɓëŝësëk el këne xitixënënd doro.» ⁷And yeƴan ko mondako aŋ, Ofariseŋ ok gë Osaduseŋ ok këni xeỹërënd, na ŝetërëk Amara aŋ. ⁸Osaduseŋ ok kë rend enimin ekani ed gër ecës ax gi ex na, meleka ax gi ex na, angoc ax gi ex na, xarak Ofariseŋ ok ɓën ɓeŋo ɗek aw̃a w̃a këni. ⁹Ata fëtëk ongeỹër, ɓëŝalen ɓër enga end Ofariseŋ ɓën xani këni xemëna këni këni rend: «Ɓiyi cëŋ amena amo wateli exëna ala ajo. Ɓamat angoc ba meleka yeƴaneli këŋo.» ¹⁰Ga xumak ekeỹer el, emun end ocoroɗa eŋ yëdara ko ga baxo yëland aŝosëtëra këno ŝosëtëra Pol. Ata law̃ën këɓi ocoroɗa ok eno kanaw, do eno mëla gër akëɓe and gë oxaỹ. ¹¹Yatijo gëmëɗ, Axwën an ŝanaỹaxën këŋo Pol do fel këŋo: «Kapinal! Ang reƴa këƴ endam gër Yerusalem ro ak këƴ reƴax gër Rom.»

End eɗaw̃ ed Pol eŋ

¹²And xeyëk aŋ, Ɓëŝëwif ɓën xetan këɓi eno ɗaw̃ Pol. Yaŝar këni mëne afo eno ɗaw̃ pere eni ƴambëraxën, do eni ceɓëraxën. Angëmëne ax gi ex na mondako eɓi wëcanëɗ kata. ¹³Ɓër xetan baɓi eŋo ɓën në ɓela ofëxw onax hi bani. ¹⁴Ƴe këni gër ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw do gër ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif do re këni: «Ɓiyi ayaŝar yaŝar këmi mëne afo mo ɗaw̃ pere Pol mi ƴambëraxën. Angëmëne ami de ex na mondako eɓo wëcanëɗ kata. ¹⁵Awa wën Amara and ɓëxarëk aŋ wëlërin eno kara emun end ocoroɗa eŋ eŋun mëlanëgu Pol nangëde en kaman enim endexëm eŋ ỹandi këŋun fo. Ɓiyi ɓëw̃elëk hi këmi mo ɗaw̃ ɗamana exo ŋatëgu ro.» ¹⁶Aỹiw̃ ar Pol an wëleli këɓi eŋo. Ata ƴe ko gër akëɓe and gë oxaỹ, lilëx ko eŋo nangënëx Pol. ¹⁷Ata Pol w̃ac këŋo alëngw ar ocoroɗa aɓat do re ko: «Ɓëtelilo tan ŝambenjar ijo gër emun endewën. Gë endeƴ exo end këŋo sëfëtan.» ¹⁸Alëngw an w̃eɗ këŋo do ɓëteli këŋo gër emun. Ga h̃at këni, re ko: «Pol andepëra an w̃ac ke do xara ke mo ɓëteliw ŝambenjar ijo ro. Gë endeƴ exo end ki sëfëtan.» ¹⁹Ata emun eŋ las këŋo nacët ako do w̃ëka këŋo: «Inew̃a ỹandi eƴe tëfëtan?» ²⁰Yaka ko: «Yama Ɓëŝëwif ɓën ga xetan këɓi nde eni mëka eƴëɓi mëlanëgu ecan Pol gër Amara, nangëde eni kaman endexëm eŋ ỹandi këɓi fo. ²¹Këreƴëɓi yakaɗ na. Ɓela ofëxw onax exëni ɓër xëñënak eno ɗaw̃ ɓën. Ayaŝar yaŝar këni mëne afo eno ɗaw̃ pere eni ƴambëraxën do eni ceɓëraxën. Angëmëne ax gi ex na mondako eɓi wëcanëɗ kata. Anëka w̃el këni, gërëgako wëj fo ŝëni këni.» ²²Ata emun end ocoroɗa eŋ xëŋa këŋo ŝambenjar in mëne ala këreŋo pel na end nangën këŋo eŋo. Seɓ këŋo ɓaka ko kwël.

End Pol gër lëngw ir Felikës eŋ

²³Ata emun end ocoroɗa eŋ w̃ac këɓi ɓëlëngw ɓëxi do re ko: «Ɓarinëɓi ocoroɗa okeme oki, od gë opanac ok, ofëxw ocongoxi do od gë ɓendoka ok, okeme oki. Këñënayin en ƴe gër Sesare and kë w̃eɗ aŋ. ²⁴Tanayinëɓi ɓëte opanac eno mëlaxën Pol xali eno ŋatelixën aɓëngw gër Felikës, gofërëner in.» ²⁵Ata emun eŋ ỹëgw ko kayëta mondako: ²⁶«Wëno Këlod Lisiyas ki ỹëgwënëlind, wëj Felikës, gofërëner in! Aŝëma ŝëma këmi! ²⁷Ala ar këmi law̃ënelilind ajo, Ɓëŝëwif ɓën sëra baŋo do alaw̃ law̃ dono kido ami ŋatëgu bana aỹand wëno gë ocoroɗa odam ok, do racët këmo ga nang këme ar xwën këŋo owun or Rom hi ko. ²⁸Ga ỹandi ke me nang në end ine këno nagaŝandërand, w̃ëla këmo gër Amara and ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif. ²⁹Sëk këme mëne në end ɓend gër acariya andeɓën këno nagaŝandërand. Amena amo wateli ex na and ỹapëk exo gixën monaw̃ ba mopokëra gë gweƴele-gweƴele. ³⁰Ga nangën këne osit or këni ŝenarand eno ɗaw̃axën ol këmo law̃ënelilind ataŋ. Afel fel këmëni ɓër këŋo nagaŝandërand ɓën eni ƴeli do eno ɗëxwëx gër ndeƴ.» ³¹Ata ocoroɗa ok ri këni end fel këɓi emun endeɓën eŋ. W̃eɗ këno Pol do w̃ëla këno gëmëɗ fo xali gër angol and Aŋëtipatëris. ³²Në ecan ijo, ɓaka këni gër akëɓe ang gë oxaỹ do seɓ kënëɓi ɓër gë opanac ɓën eno mëlax Pol. ³³And h̃at këni gër Sesare aŋ, fëxwën këno kayëta in gofërëner in do re këni: «Awa nëkoɗo Pol.» ³⁴Ga fën ko kayëta in, gofërëner in w̃ëka këŋo gër ebar ed fe xaniw ko. Ga nang ko aɓ Silisi ex, gofërëner in re ko: ³⁵«And këni h̃atëgu ɓëte ɓër lëxw ki aŋ fo këmi w̃ëkara.» Ata fel këɓi ocoroɗa ok eno kwëtëx gër eyang ed Erod.

End eɗëxw ed Pol eŋ

¹Ga xucak ɓakey ɓanjo, Ananiyas, aŝaɗaxan alëngw an, ŝëla ko gër Sesare. Sëfër këni gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓërëmar do gë ar bano w̃acënd Terëtilos. Andiyen and ala ajo aŋ hi bax, ɓandëmar enagaŝan, ɓaŋo eyakan ed ɓela gër kiti. Ga h̃at këni, w̃ac këno Pol eɓi yaka gër gofërëner. ²And w̃ëlaw këno aŋ, Terëtilos ỹana ko këŋo lëxwënd mondako: «Felikës, wëj gofërëner in, enëng endeɓi eŋ paɓ gë owun oreƴ ol ŝot këmi oɓetak or ɗal ol, do gë ɓeɓër nëngwëtak beɓët ir ex yo gër ebar elo ro ɓën. ³Felikës, wëj ar gapak an, ɓiyi ɗek nëngan këɓo end andiyen andeƴ aŋ do këmi ŝëkwand mbaŋ. ⁴Ɓarikan këdi ki lëɓëlëɓa kaŝ-kaŝ, axara xara këmi wëj ar gë onden onëngax an, eƴëɓo ɓaxët. ⁵Ɓiyi er wat këmi in mëne ala ajo aỹëŋënax ex. Gër ed ko ƴe yo kë fëtënd ɓongeỹër gër ɗek Ɓëŝëwif gër ed exëni yo gër ebar ro. Ata mëŋ ex alëngw ar Ɓënasareŋ an, Ɓëŝëwif ɓër ŝapayak cale ɓën. ⁶Axacëra xacëra këŋo exo ƴepën Aciw̃ and Kaxanu aŋ, ɓiyi sëra këŋo. [Er ỹandi baɓo mo kiti gë acariya andeɓi aŋ. ⁷Ɓarikan ƴow ko Lisiyas, emun end ocoroɗa eŋ, xana këŋo foroŝe gër otaxan odeɓi ⁸do re ko mëne ɓër këŋo nagaŝanënd ɓën eni ƴow gër ndeƴ ro]. Wëj dëŋ axor këƴ xor eƴo mëkara eƴ nangaxën ɗek er këmo nagaŝanënd ɓiyi in.» ⁹Do ga këni xëmëƴëtara Ɓëŝëwif ɓën këni rend mëne go dëŋ ex endeƴ eŋo.

End Pol gër lëngw ir Felikës eŋ

¹⁰Ata gofërëner in lambaca këŋo Pol exo yeƴan. Re ko Pol: «Anang nang këme mëne wëj elod ɓëniy ɓëndanjëm hi këƴ axiti ar ɓela ɓër enëng endeɓi an. Awa wëno gë ekwëta këmëni yaka ɓër ke lëxwënd gër lëngw ireƴ ɓën. ¹¹Ang këƴ xor eƴ mëkara wëj dëŋ ak, eceɗ fo sëkëk ɓakey epëxw gë ɓaki, ga këme ƴe ƴaŋ gër Yerusalem mo calex Kaxanu. ¹²Ala axe tëk ex na lëf gër Aciw̃ and Kaxanu; ala axe tëk ex na gër ɓaciw̃ ɓacaleya. Ɓëte ala axe tëk ex na gër angol ga këmi ŝampëre gë aŝëxen, ba ga këmëni ŝoñ ɓela na amëxwër eni meraxën. ¹³Ɓër ke nagaŝanëndërand ɓëjo ani kor na eni masin mëne er këni reƴand gërëgako in ɗal ex. ¹⁴Areƴa këme reƴa ro gër lëngw ireƴ: aŝale këmo ŝalend Kaxanu ang ɓëxarëk ɓëram ak, gë cale ind këni rend ɓën enëgwëŝ ex iŋ. Ɓarikan aw̃a w̃a këme ɗe ɗek er ỹëgw këni gër acariya and Moyis do gër ɓakayëta ɓand ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu in. ¹⁵Wëno ɓëte ayar këme yarënd ang këni yarënd ɓën ak mëne Kaxanu axanin këɓi xani gër ecës ɓër ŝenene ɓën do gë ɓësëmbak ɓën. ¹⁶Mëŋ ex, wëno ɓëte axemëna xemëna këme me ɓayi laŋ gë onden onjekax ex gi din end ŝenene eŋ gër ogës od Kaxanu do gër od ɓela. ¹⁷Ga ri këme ɓëniy ɓëndanjëm ƴerëxe gër Yerusalem, wëlan bamëni edëca ɓër enëng endam ɓën do kwël me kwëtëx oyël oram ol gër Aciw̃ and Kaxanu. ¹⁸Ata ɓën sëk këne aw̃unëtarak lëf gër Aciw̃ and Kaxanu, ɓela axe keta bana, end ŝoɗe-ŝoɗe ax gi bana. ¹⁹Ɓarikan Ɓëŝëwif ɓër xaniw bax gër ebar ed Asi hi bax na na. Ɓën ỹap bax eni kwëŝa gër lëngw ireƴ ro ene ɗëxw angëmëne endeƴ xoỹën këne na. ²⁰Ado ɓëjo ro dëŋ deƴalexëni ngwa ba etëmbak end fe xitixën këne ɓëxarëk ɓën gër Amara andeɓën. ²¹Angëmëne cëŋ ga xeỹ bame mërëxand ireɓën: “Në end ga w̃a këme ekani ed gër ecës exëna eŋ këne xitixënënd doro gër lëngw irewën!”»

²²Felikës ga nang baxo aye end cale ind Axwën Yesu eŋ, fela këɓi eni ɓakaw akey acëxe gër kiti. Er re baxo: «And ko ƴow Lisiyas, emun end ocoroɗa eŋ, axaman këme axaman endeƴ endewën eŋo.» ²³Ata fel këŋo alëngw ar ocoroɗa an eŋo mëla Pol gër epëra ɓari këreŋo pokëraɗ na ɓëte, eɓi teɓënd ɓërexëm ɓën eno dëcara.

²⁴Ga xeyërak, Felikës sëfërëgu këni gë Dërusil, asoxari Aŝëwif ar ỹër baŋo an. Law̃ën ko eno mëlaw Pol. Na ɓaxët këŋo ga ko reƴa end ekwëta ed Yesu Kërisët eŋ. ²⁵Ɓarikan ga ko yeƴan end eɗiya ed gë or ŝenene eŋ, gë end ekwëỹëta ed ɓetëmbak eŋ, do mëne Kaxanu axiti këɓi xiti ɓela ɓën akey amat, ata yëdara ko Felikës do re ko: «Gwac ex and doro aŋ, ɓakal, and ke h̃atan aŋ aw̃ac këmi w̃ac.» ²⁶Ayëla baxo, yëland ɓëte mëne koɗi këŋo yël na Pol, mëŋ baxo law̃ënaxënënd laŋ eno mëlaw eni kanar gë mëŋ. ²⁷Mondako xucak ɓëniy ɓëki, Felikës ga rëfali këno owun ol ɓëtëgu ko Porësos Fesëtis. Do eɓi din oyekax Ɓëŝëwif ɓën, Felikës sëɓ këŋo Pol gër epëra.

End Pol do gë Fesëtis eŋ

¹Ɓakey ɓatas ga xucak elod ga h̃atëgu ko Fesëtis na gër Sesare, ƴe ko ƴaŋ gër Yerusalem. ²Ata ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën xacali këno endeƴ end Pol eŋ. Axara xara bano ³exo ma eɓi din oyekax ga w̃ëlaw w̃ëlaw këŋo Pol gër Yerusalem. Xarak ɓën anëka bani xëñënand enëɓi kaŝ ɓëw̃ëla ɓën gër fëña eno ɗaw̃axën. ⁴Fesëtis yaka këɓi mëne Pol gër Sesare xwëtaya këno do mëne mëŋ gogo ko ɓaka fën. ⁵Re ko ɓëte: «Awa ɓër gapak ɓër gër Amara andewën ɓën, tëfërëlemi do angëmëne eñëŋënax exëna gër ala ajo eno ɗëxwëx.»

⁶Fesëtis ɓaka ko gër Sesare, aŋo keyëra bana na gër Yerusalem nëmëc ɓakey ɓanjongëɓatas ba epëxw. Në ecan ijo, ga ỹëpa ko gër aciw̃ and kiti, law̃ën ko eno mëlaw Pol. ⁷And h̃ateliw këno Pol aŋ, Ɓëŝëwif ɓër xaniw bax gër Yerusalem ɓën xeta këno do këno nagaŝanërand ɓetëm ɓendanjëm ɓend ani kor bana eno masin axiti an mëne ɗal dëŋ këni reƴand. ⁸Ɓarikan ga këɓi yaka, Pol re ko: «Wëno ỹoweỹ ame men ex na. Ame ɗif ex na acariya and Ɓëŝëwif aŋ, ame men ex na paɓ gë Aciw̃ and Kaxanu aŋ, do amo menan ex na Sesar.» ⁹Fesëtis ga ỹandi këŋo eɓi din oyekax Ɓëŝëwif ɓën, w̃ëka këŋo Pol: «Ỹandi ki nde eƴ ƴe ƴaŋ gër Yerusalem eni kitix xarak wëno me gixeli?» ¹⁰Pol yaka këŋo: «Ga xwëŝa këme ako gër aciw̃ and kiti and Sesar, awa ro fo ỹapëk ene kiti. Wëj dëŋ aye nang këƴ mëne gematak amëni menan ex na Ɓëŝëwif ɓën. ¹¹Angëmëne aw̃en w̃en këme, ɓëte angëmëne ari ri këme amena and ỹapëk ene ɗaw̃axën, ame mëka ex na ene kwëỹëtali ecës el. Ɓari angëmëne end ɗal ax gi ex na gër ɓend këne nagaŝandërand, gaɓatak ax kor na exe ɗëxw gër otaxan odeɓën. Wëno Sesar w̃ëka këme exe kiti gër Rom!» ¹²Fesëtis ga wëlërëgu këni gë ɓela ɓër baŋo rëcarand gër kiti ɓën, fel këŋo Pol: «Awa gayikako Sesar re këƴ exi kiti, aƴe këƴ ƴe gër lëngw irexëm.»

End Pol, gë Agëripa do gë Berenis eŋ

¹³Ga xeyërak, emun end bano w̃acënd Agëripa eŋ sëfërëgu këni gë Berenis na gër Sesare eno cëma Fesëtis. ¹⁴Ga baɓi xeyërand na ɓandanjëm, Fesëtis ga këŋo felëra Agëripa, emun eŋ, endeƴ end Pol eŋ, re ko: «Felikës ala seɓ këŋo na ro gër epëra kitirëxe. ¹⁵And ƴe bame gër Yerusalem aŋ, ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën gë ɓëxarëk ɓër Ɓëŝëwif ɓën lëxw këno gër ndam do re këni mo nëp. ¹⁶Ayaka yaka këmëni mëne Ɓërom ɓën ani wata ex na enëp ed ala, xarak ala ajo aɓi yaka ex na pere ɓër këŋo lëxwënd ɓën gër ɓend këno nagaŝanënd. ¹⁷Aƴow ƴow bani ro gër Sesare, ɓëte wëno amëni cac ex na, ataŋ në ecan ijo ỹëpa këme gër aciw̃ and kiti do re këme eno mëlaw ala ajo. ¹⁸Ɓër këŋo lëxwënd ɓën ga xani këni yeƴandëra këni. Ɓari amena gamatak gër ɓand bame yëland wëno ari ri ko ani deƴa ex na. ¹⁹Er bani ŝampërend wayët ɓend cale indeɓën do gë end ala ar këno w̃acënd Yesu. Ɓën këni rend aŝës ŝës ko, ɓarikan Pol mëŋ ko rend mëne aɓëngw exo. ²⁰Wëno cëŋ, ga wëlandëra ke gë endeƴ end mondako eŋo, w̃ëka këmo Pol ba aỹandi ỹandi këŋo exo ƴe gër Yerusalem eno kitix. ²¹Ɓarikan Pol re ko mëne endeƴ endexëm eŋo, emun etëm end gër Rom eŋ kë xiti. Ata fel këmëni ocoroɗa ok eno kwëtaya gër epëra xali mëni ɗaw̃ën eno mëla gër Sesar.» ²²Ata re ko Agëripa: «Wëno aỹandi ỹandi ke ɓëte mo ɓaxët ala ajo.» Yaka këŋo Fesëtis: «Awa ecan, awël këƴo wël.»

²³Ga xeyëk, Agëripa gë Berenis sëfërëgu këni sir-sir gë enga end ɓër laŋëtëgu baɓi eŋ: gë ɓemun ɓend ocoroɗa ɓeŋ, do gë ɓela ɓër gapak ɓër angol and Sesare ɓën, lil këni gër aciw̃ and kiti. Ga law̃ën ko Fesëtis, w̃ëlaw këno Pol. ²⁴Ata re ko Fesëtis: «Agëripa wëj emun eŋ, do wën ɗek ang ɓarërëgu këne ro ak, awat këno watënd ala ajo. Ɓulunda ir Ɓëŝëwif in ɗek lëxw këno gër ndam hik gër Yerusalem, hik ro gër Sesare. Caw ako bani xeỹënd mëne aŋo ñap ex na exo ɓayi ga ko liya. ²⁵Wëno cëŋ afëni fëni ke mëne amena and këno law̃axën ax gi ex na. Ɓarikan ga re ko mëŋ dëŋ mëne Sesar, emun etëm end gër Rom eŋ, këŋo xiti, ỹapanaxën ke mo ɗaw̃ëneli. ²⁶Ɓarikan er këmo ỹëgwën gë endeƴ eŋo in, ame cot ex na. Mëŋ w̃ëlaxënëgu këmo gër ed ɓarërëgu këne ro, adofa eƴo wël Agëripa, wëj emun eŋ. And këƴo w̃ëkara aŋ, wëno aŝot këme ŝot er këme ỹëgw in. ²⁷Wëno mo ɗaw̃ëneli andepëra ñëgwërëxe ɓend lëxwaxën këno gër kiti ɓeŋ, axe yexënan ex na.»

End Pol do gë Agëripa eŋ

¹Agëripa fel këŋo Pol: «Anëka seɓën këmi eyeƴan el, eƴëɓi yaka ɓër ki lëxwënd ɓën.» Ata Pol ga yën ko ataxan aŋ, ỹana ko ko rend: ²«Agëripa, wëj emun eŋ, awa doro wëno mbaŋ nëngan ke ga këmëni yakand ako gër lëngw ireƴ Ɓëŝëwif ɓën gër ɗek ɓend këne nagaŝandërand ɓeŋ. ³Gayikako aye nang këƴ ɓend rëpëk gër Ɓëŝëwif do gë ɓend këni ŝampërend ɓeŋ, awa axara xara këmi eƴ ɓuŋa eƴe ɓaxëtaxën.

⁴«Ɓëŝëwif ɓën ɗek anang nang këni aniyan andam aŋ elod and hi bame ŝambenjar aŋ. Anang nang këni mëne ŝëf gër ɓër enëng endam hi bame gër Yerusalem. ⁵Ɓën elod anëka fo nang këne, do axor këni xor eni deƴa, ga ỹandi ỹandi këɓi, mëne wëno aniyan and ofariseŋ bame liyand, ɓën ɓër ex amara and Ɓëŝëwif and kë ɓalëkënalind enim cale indeɓi aŋ. ⁶Ɓarikan doro w̃ëlaw këne gër kiti në end ga w̃a këme mëne anëka h̃atëguk er bani yarënd ɓëxarëk ɓëreɓi in, er ɓeƴa baɓi Kaxanu in. ⁷Do ɓandëw̃ëra epëxw gë ɓaki ɓand ɓulunda ireɓi ɓaŋ, ɓand këŋo ŝalend Kaxanu gëmëɗ gë goyat ɓaŋ, ayar këni yarënd er ɓeƴa baxo Kaxanu in ex ŋata amëd and liya këni ɓën aŋ. Mëŋ ex wëj emun eŋ, nangël mëne në end ga w̃a këme anëka h̃atëguk er këni yarënd ijo in këne nagaŝandëraxënënd Ɓëŝëwif ɓën! ⁸Inew̃a hi kën gë oŋëpëgënan od mëne ax mënd ex na ex gi ɗal mëne Kaxanu axanin këɓi xaninënd ɓëŝëk ɓën eni ɓakaw gër aniyan?

⁹«Wëno er bame yëland aỹap ỹap ke me kemëna mbaŋ me wëlëbël ow̃ac or Yesu Iɓënasaret ol. ¹⁰Eŋo bame rind gër Yerusalem: wëno dëŋ baɓi sërand ɓëw̃ënëk ɓëranjëm do mëni mëla gër epëra, gë or gapak or bane yëlënd ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ol. Do and këni xetan enëɓi ɗaw̃ aŋ, wëno ŝëf gër ɓër bax rend ɗaw̃ëlenëɓi bame hind. ¹¹Ata gër ɗek ɓaciw̃ ɓacaleya ɓand Ɓëŝëwif asoron bamëni soronënd mëni nëỹalixën eno cir Kaxanu. Ga ke xureli ekoỹën ed xoỹën bamëni el, xali gër ɓangol ɓaniyer bamëni ƴenënd.»

End osede or Pol eŋ

¹²«Mondako xani bame ond gër Damas oŋ ga law̃ën këne ɓëŝaɗaxan ɓëlëngw ɓën gë okayëta ir baxe yëlënd or gapak ok. ¹³Agëripa, wëj emun eŋ, and hik eñan keŋ gër gaf aŋ, gër fëña watëgu këmi, elod gër orën angoɓen and kë ỹegënd nëmëc eñan eŋ ga h̃oɓaw këɓo wëno gër ɓër enga endam ɓën. ¹⁴Wëcëra këmi ɗek reɓe-reɓe gër ebar do wël këme oniw̃ ga ke yeƴaneli gë eyeƴan ed arameyeŋ el: “Sol, Sol, inew̃a këƴe rixëraxënënd? Mama fo këƴ legënand ang ejel ed këŋo xacërand exo mëŝi xarak gë ɓeɓër kesëkes këno facënd el.” ¹⁵Ata w̃ëka këme: “Axwën, wëj noỹo wa hi këƴ?” Yaka ko Axwën an: “Wëno ex Yesu, ar këƴo rixërand an. ¹⁶Ɓarikan kanil, eƴ kwëŝa gër osapar oreƴ gayik në eŋo ŝanaỹaxën këmi: asana sana këmi eƴ gi ariyenin aram do sede iram eƴ tëfëtaxënënd ɓeɓër wateli këƴe ɓën do gë ɓeɓër këmi w̃asinëɗ ɓën. ¹⁷Wëno ki racët mërëxand ir Ɓëŝëwif do gë ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif do këmi law̃ënënd gër ndeɓën ¹⁸eƴëɓi pëɗëtaxën ɓangës ɓaŋ, eni can gër ecamëɗan, eni ɗilaxën gër angoɓen; eni can gër mbëña ind Sindan, eni ɗilaxën gër owun or Kaxanu. Do angëmëne aw̃a w̃a këni, eni cotaxën eteɓan ed ɓeñëŋënax ɓendeɓën el do gë er fenan këmëni ɓër w̃ënëk paɓ gë ekwëta ed xwëta këne el.”

¹⁹«Awa nangël Agëripa wëj emun eŋ mëne wëno ame ŋëp ex na me tëf er w̃asin ke orën in. ²⁰Ɓarikan ga ỹana këme gër Damas, ƴe këme gër Yerusalem, sëf këme ɗek ebar ed Yude el, do ỹaw këme gër owar or ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif. Afel fel këmëni ɓela ɓën eni nëngwët ola oreɓën ol, eno kwëta Kaxanu do eni di ɓeɓër ỹapëk eni dind ɓër nëngwëtëk ola oreɓën ɓën. ²¹Në end eŋo sëraxën këne Ɓëŝëwif ɓën gër Aciw̃ and Kaxanu, do xacëra këɓi ene ɗaw̃. ²²Ɓarikan Kaxanu nëkona ke gë oyekax orexëm ol. Mëŋ ɓayixën këme aɓëngw xali doro do këme reƴarand gër ed këni ɓarër ɓela, hi këni ɓërëtoc, hi këni ɓër gapak, wayët er re bani ah̃atëgu kë h̃atëgu Moyis gë ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu in. ²³Er reƴa bani ijo ex mëne Afexën an asoro bax exo toro xali eno ɗaw̃ do mëne mëŋ kë hiɗ aỹanar ar kë xani gër ecës an. Mëŋ këɓi sëfëtëtandëra angoɓen and apexa aŋ Ɓëŝëwif ɓën do gë ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën.» ²⁴Ata Pol ga ko yeƴan mondako Fesëtis fërëfata ko do xeỹ ko: «Pol, wëj anëka ŝen ki! Onangëran osëm oreƴ ol ŝenën ki!»

²⁵Yaka këŋo Pol: «Ali, alëngw Fesëtis, axe cen ex na ɗe. Ɓarikan eyeƴan ed ɗal ed gë onden el këme reƴand. ²⁶Emun eŋ anang nang ko ɓeŋo ɗek, do wëno mëŋ këme yëxwaxënënd me yeƴan kerët. Gayikwa afëni fëni ke mëne ỹoweỹ axo nem ex na, enimin, ɓeŋo ɗek ax gi ex na ɓeconëŝon. ²⁷Agëripa, wëj emun eŋ, aw̃a nde w̃a këƴ er re këni ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu in? Anang nang këme mëne aw̃a w̃a këƴ.» ²⁸Ata Agëripa fel këŋo Pol: «Tëkër fo ɓayik eƴe kor me gi këreceŋ!» ²⁹Yaka këŋo Pol: «Ɓayik tëkër fo ɓayik mbaŋ, kido Kaxanu aw̃a w̃a ko en gido ang wëno ak wëj gë ɗek ɓër ke ɓaxëtënd ɓën xarak, anun pokërax na gë gweƴele-gweƴele!»

³⁰Ata emun eŋ Agëripa, gë gofërëner in Fesëtis, gë Berenis do gë ɗek ɓër ỹëpara bax na ɓën xani këni. ³¹Ga këni w̃aỹira këni rend: «Gër ala ajo, amena and këno law̃axën ba eno pokëraxën gë gweƴele-gweƴele, ax gi ex na.» ³²Agëripa fel këŋo Fesëtis: «Ala ajo ar eteɓët hi doxo kido axo de bana eŋo kiti Sesar.»

End emëla ed Pol gër Rom eŋ

¹And faỹ këni gër ow̃ëkw mëne mi ƴe gë kuluŋ in ond gër ebar ed Itali oŋ, gë alëngw ar ocoroɗa od emun etëm end gër Rom eŋ hi bami, do Yuliyus bano w̃acënd. Mëŋ law̃ën bano eɓi mëla Pol do gë ɓandepëra ɓacandaw̃. ²Kuluŋ ir angol and Adëramit baɓo w̃ëland. Ata xasëk gër angwëngw ɓëŋa fo ɓëŋa fo, ebar ed Asi el. Ga xucak ebar elo, w̃ëla këɓo gand etiw̃ax. Arisëtarëk, ar gër ebar ed Masedëwan do hi baxo Atesalonik an, na baxo polo gër kuluŋ gë ɓiyi.

³Në ecan ijo, h̃at këmi gër ɓëŋa ir angwëngw and gër Sidoŋ. Ata Yuliyus ga likina baxo paɓ gë Pol, seɓ këŋo exo ƴe gër oɗawo odexëm do eno yëlaraw ŝëlafana. ⁴Ga fakët këmi na oñe oŋ, kuluŋ ireɓi in sëfak ɓëŋa ir gand oŝir or Ŝipër in gayik aped fed bax xocëgund ɓongoc ɓoŋ. ⁵Ata ga xas këmi cangët angwëngw and jeƴ gër owar or Silisi do gë Paŋëfili aŋ, h̃at këmi gër Mira, gër ebar ed Lisi. ⁶Fën ŝotënëx baɓo alëngw ar enga end ocoroɗa an kuluŋ ir këɓo w̃ëla ir Alekësandëri in ond gër Itali oŋ. Ata nëmbëta këɓo gër kuluŋ ijo. ⁷Ɓakey ɓandanjëm xas bami endëmane fo. H̃at këmi gë ojaw̃ fo gër angol and Kënidos. Do ga bax xocënd mbaŋ ekoc el sëkwan këmi mi kwëŝa gër ɓëŋa. Ata xuca këmi gër angol and Këret gand beɓët ir Salëmone. ⁸Kwël gë enëỹër el fo sëfa këmi ɓëŋa in, h̃ataxën këmi gër ed këni w̃acënd «Ɓakegëtaya Ɓanjekax», ler gër angol and Lase.

⁹Ɓandanjëm xeyëra baɓo ƴerëxe mbaŋ do kwël bax h̃igënënd ekas ed gë kuluŋ el gayik anëka xuca bax etiw̃i ed gë amëd and gë aƴem el. Mëŋ felaxën baɓi Pol ɓër bax yerëtënd end oñe ɓën: ¹⁰«Lawo ɓën, wëno er këme watënd mëne angëmëne kwël fakët këne oñe ond gë kuluŋ oŋ, oñe oŋo ax gi na ond gë enemi këm, do ond gë er kë nëxena këm gër oỹënga or këne w̃ëlande, do ɓëte ax gi na ond gë enemi ed aniyan andeɓi këm.» ¹¹Ɓarikan Yuliyus, alëngw ar ocoroɗa an, xwëta ko nëmëc er re bani aɓërëŝ an do gë axwën ar kuluŋ in, ƴepan këŋo er yeƴan baxo Pol in. ¹²Nëmëc eŋo, eni ɓayi gër ɓëŋa ir angwëngw aŋo na gë amëd and gë aƴem aŋ, aɓi mëndan bana. Ata ỹëmbëta këni ɓela ɓër rek eni ɗëkwët anjëm and këni xaw̃ënd ƴaŋ gër kuluŋ aŋ ex kasaxën. Axacëra baɓi xacërand, angëmëne awënd wëndëk eni ŋat gër Fenikës, gër ɓëŋa ir angwëngw and gër Këret. Ga hi bax xegëtaya in amɓëtëɓ ir acëla-eñan do gë ambataŝ ir acëla-eñan, fën ỹandi baɓi eɓi kucax amëd and gë aƴem aŋ.

¹³Ingoc ind xaniw bax ambëtëɓ bax xocënd ata yëla këni axor këni xor eni di er fëna bani in. Neỹ këni eni cëpët dun isiɓax ir kë xwëŝaxënënd kuluŋ in, do këni xasënd ɓëŋa fo ɓëŋa fo ler gër Këret. ¹⁴Ɓarikan gogo nde ga rëmëguk ekoc etëm ed tëɓ ed këni w̃acënd «Ekoc ed ambataŝ ir apën-eñan» ga xaniwëk gand oŝir. ¹⁵Ata ekoc etëm ed tëɓ elo lëfërirak kuluŋ in xali sëkwanëk ex kas aped-fed do kwël seɓaya këmi këɓo w̃ëland sam-sam. ¹⁶Ata ga këɓo ri eɓo kucali gand ambëtëɓ and oŝir osil or këni w̃acënd Kahuda aŋ, ɓëriyeni ɓër gër kuluŋ ɓën gë ojaw̃ xor këni ikuluŋ ind ecëpëtaxën iŋ. ¹⁷Ga nëỹ këni ƴaŋ, w̃eɗ këni ogux ok ŝerixën këni jeƴ kuluŋ isëm in. Do ga bani yëdand eɓi capali gër Sirët, do kuluŋ in ex dëgwayax gër eɗini, fedali këni anjëm and bax xasaxënënd aŋ. Mondako bami xasënd sam-sam. ¹⁸Ga xurik ang baɓo lëfërira ekoc etëm ed tëɓ ak, në ecan ijo, ɓëriyeni ɓër gër kuluŋ ɓën lap këni olëɓ orëmar polo gër angwëngw. ¹⁹Do yatir akey atasën, ɓëriyeni ɓëjo dëŋ lap këni oỹënga or kë xasaxënënd kuluŋ oŋ. ²⁰Ata mondako ri këmi ɓakey ɓandanjëm watërëxe and goyat aŋ eñan eŋ do and gëmëɗ aŋ, ow̃al oŋ. Ata ga këŋo ɓëndër ekoc etëm ed tëɓ el, seɓ këmi eyëlara ed afex këmi fex el.

²¹Abami ƴambëra na elod anëka fo. Ata ga xani ko xwiriŝ Pol, re ko: «Kido aɓaxët ɓaxët bane and re bame ene ɓayiye gër Këret aŋ, oỹënga or nëxenarak oŋ ax nëxena dona do or lap kën oŋ an ɗap dona. ²²Ɓarikan gërëgako er këmun felënd in ene kapinaye, ala gaɓatak ax nemi na. Kuluŋ in fo këŋo noỹeli. ²³Yama meleka ir Kaxanu ir xwën ke do këmo ŝalend in ga ŝanayaxën ke gëmëɗ felëra ke. ²⁴Re ko: “Pol ah̃at këƴ h̃at gër kiti ind Sesar, këreƴ yëdara na. Do Kaxanu wa seɓan këŋun wëj do gë ɗek ɓër ɓar kën kuluŋ ɓën.” ²⁵Mëŋ ex, ɓësoŝan kapinayin! Wëno axwëta xwëta këmo Kaxanu mëne ang fel ke ak kë hi. ²⁶Ɓiyi në ɓëŋa ir oŝir këɓo ŝilenix.»

²⁷Yatir sëkëk ɓakey epëxw gë ɓanax gëmëɗ, ekoc etëm ed tëɓ el në emëla baɓo gër angwëngw and këni w̃acënd Mediterane. Emëɗ ekarëk el, ɓëriyeni ɓër gër kuluŋ ɓën hik këɓi nangëde ebar këmi sëkand na fo. ²⁸Lap këni atëƴixën and etiw̃ax aŋ sëk këni ometër ofëxw osas gë ocongoki. Ga w̃ëla këɓo imbaɗ, lap këni gaŝëxe atëƴexën aŋ, sëk këni etiw̃i el ometër alapem gë ocongotas. ²⁹Ata ga bani yëdand ba ekoc el ah̃ëƴën kë h̃ëƴën kuluŋ in gër ɓëŋa ir gë ɓongaỹ, lap këni odun onax okwëŝaxën ok gand epoƴ ed kuluŋ do këni yarënd ex weca. ³⁰Ɓarikan ɓëriyeni ɓër gër kuluŋ ɓën aŝala bani ŝaland eni naw̃a na gër kuluŋ. Ata këni fedalind ikuluŋ itil iŋ polo gër angwëngw ga këni ri nangëde eni kas elod na gër ecën ed kuluŋ fo ỹandi këɓi eni ɗapaxën nacët odun okwëŝaxën ok. ³¹Ata Pol fel këɓi ocoroɗa ok do gë alëngw areɓën an: «Angëmëne ɓela ɓëjo ani ɓayi ex na yo polo gër kuluŋ, wën an pex na ɗe.» ³²Ata ocoroɗa ok saw̃ këni baɗ ogux od ikuluŋ ind ecëpëtaxën ok do seɓ këni latik polo gër angwëngw. ³³Ɗamana ex wecaxën, Pol ga w̃ac këɓi ɓela ɓën ɗek, fel këɓi eni kapina do eni ƴambëra. Ata re ko: «Doro sëkëk ɓakey epëxw gë ɓanax elod ga kën ŝënind gë enjo eŋ. ³⁴Mëŋ këmun felaxënënd en kapina do en ƴambëra. Mondako fo kën fexaxën. Ala ax cës na, ado gë emban ematak an ɗapëta na.» ³⁵Ga h̃ata ko eyeƴan elo, w̃eɗ ko amburu, ŝëkwa këŋo Kaxanu ogës od ɓela ɗek, ŝobëta ko do ko ƴambënd. ³⁶Ata ɓën ɗek ga xapina këni, ƴambëra këni. ³⁷Ɓiyi ɗek er hi bami polo gër kuluŋ ɓela okeme oki gë ofëxw ocongoxi gë ɓëcongaɓat. ³⁸And ƴambëra këni ɓën ɗek aŋ, ỹëfënd këni eƴamb el gër men eni ɓaŝëtaxën asiɓëtiɓa ir kuluŋ in.

End enoỹeli ed kuluŋ eŋ

³⁹Ata ga wecak, nemëra këni ɓëriyeni ɓër gër kuluŋ ɓën xali ani kwita ex na ebar el. Wat këni moñang gër ed h̃ëfësëk angwëngw aŋ ebar el. Ata ỹandi këɓi eni mëla fën kuluŋ in angëmëne awënd wëndëk. ⁴⁰Ata ŝëpët këni odun okwëŝaxën ok, eni kasaxën polo gër angwëngw. Fët këni ogux od xapaxën bani amërëŝaya ok do lëkwët këni ƴaŋ anjëm akasaxën atil and gër lëngw ir kuluŋ aŋ, eɓo kocelixën gand ɓëŋa. ⁴¹Ɓarikan kuluŋ in ŝëŝi këŋo në amun and eɗini mërëxand ir ɓengux ɓeki ɓend men. Aŋo rëgwayak ecën ed kuluŋ el. Do men oŋ ga bax xanind ɓomeŋ ɓomeŋ gë ojaw̃ od mbaŋ, ỹoƴëk epoƴ ed kuluŋ el xali hëbirak.

⁴²Ocoroɗa ok ỹandi këɓi enëɓi ɗaw̃ ɓandepëra ɓaŋ këdi ko naw̃a amat exo kas xali exo kegëta. ⁴³Ɓarikan alëngw ar ocoroɗa an ga faỹ baxo gër emëkw edexëm eŋo pexën Pol, ŝëɓan këɓi eni di er faỹ bani in. Fel këɓi ɓër xam bax men ɓën eni ɗëngwa gër men do eni kas xali eni kegëta gër ebar. ⁴⁴Ɓër kë ɓayi ɓën eɓi kacëra eni kas ɓërëmar gë ɓangomb-gomb ɓaŋ, ɓëjo gë ɓaton ɓand ŝangëtarak gër kuluŋ ɓaŋ. Do mondako xegëta bani ɓën ɗek ɓëɓëngw gër ebar.

End Pol gër oŝir or Malët eŋ

¹Ga xegëta këmi mondako ɓëɓëngw, nang këmi mëne gër oŝir or gër ed xegëta bami na, Malët këni w̃acënd. ²Ɓër lëg na ɓën xaca kënëɓo aye fo. Ga bax sëɓënd do bax ƴemënd, w̃ëla kënëɓo ɗek ler në xoɗux or fëtën bani. ³Pol ɓarëgu ko imok ind oɓeñët exo ɗëxwaxën gër xoɗux nangërëxe andën w̃eɗeli këŋo na. Ata ga ƴëkak xoɗux ol, ekifoxifo el ŝanëgu ko gër imok, do lara ko gër ataxan andexëm. ⁴And wat këno ekifoxifo el ga lara ko gër ataxan and Pol aŋ, ɓër lëg bax na gër ed ebani ɓën këni felërënd andeɓën reɓën: «Awa ala ajo, alaw̃ ar ɓela dëŋ exo, gayikako eceɗe fexëgu ko gër angwëngw, kiti iŋ aŋo teɓ ex na exo ɗiya.» ⁵Ɓarikan Pol wërëngënja këŋo andën aŋ bërëfët gër xoɗux do ỹoweỹ aŋo gi ex na. ⁶Er bani ŝënind ɓela ɓëjo eno wat ga këŋo ɓëlan ataxan aŋ, ba exo wëc këruɗ. Ɓarikan ga ŝënira këni xali nëkak, wat këni mëne ỹoweỹ aŋo gi ex na. Nëngwët këni anjëlan aŋ do këni rend mëne Pol angoc exo.

⁷Ler na, iciw̃ hi bax na ind xwën baxo alëngw ar gër oŝir olo do bano w̃acënd Pubëliyos. Mëŋ xwëtaya baɓo ang oɗawo odexëm fo do lakira këmi ɓakey ɓatas gër ndeɓën. ⁸Sëm ir Pubëliyos monaki hi baxo. Aŝëxw ŝëxw baŋo do lëk ɓaŋo angëreli and gë oŝat. Ga lil ko Pol gër ed laki baxo, ŝalen këŋo mokwëtan otaxan ok, ata fak ko. ⁹Ga xucak eŋo, ƴowëraw këni ɓëŝëxwëra ɓëŝëxe ɓër lëg bax na gër oŝir, ɓën ɓëte fakëra këni. ¹⁰Ata mbaŋ fëɓ banëɓo ɓela ɓën do and fakët këmi ɗamana aŋ, fenitaran kënëɓo ocëlafana od ỹap bax mi mëlali ok.

End Pol gër Rom eŋ

¹¹Ga xucak opacaw̃ otas, w̃ëla këɓo kuluŋ ir gër Alekësandëri in, ir bani w̃acënd «Josëkir»28.11 Ow̃ac olo gër ɓendacan ɓend Ɓëgërek w̃eɗëgu bani. Ɓëtox ɓëca ɓënd wëli bax mbaŋ hi baxëna ɓënd banëɓi w̃acënd Casëtor gë Polikës do banëɓi w̃acënd ɓëte «Ojosëkir ok». in. Kuluŋ ijo na gër oŝir olo xuca ɓaŋo amëd and gë aƴem aŋ. ¹²Ga h̃at këmi gër ɓëŋa ir angwëngw, ler gër angol and Sirakis, xeyëx këɓo ɓakey ɓatas. ¹³Ga xanik na kuluŋ ir baɓo w̃ëland in, xasëk ɓëŋa fo ɓëŋa fo xali gër angol and Regiyo. Në ecan ijo, ekoc el ambëtëɓ bax xocënd, ata ɓakey ɓaki fo ri bami h̃ataxën këmi gër angol and Pusol. ¹⁴Fën sëkëx bamëni ɓëmaỹe ɓënd xara baɓo mi teyëta loxo na gër ndeɓën. Ata mondako xuca këmi ond gër angol and Rom oŋ. ¹⁵Ga wëlëx këni endeɓi eŋ, ɓëmaỹe ɓënd gër angol aŋo ɓëŋ xacaw kënëɓo xali gër lumo ir gër Apiyus, do xali gër ed bani w̃acënd «Ɓaciw̃ ɓand ɓëliyer ɓatas». Pol, sam ga wat këɓi ŝëkwa këŋo Kaxanu do xapina ko.

End epëmëra ed Pol gër Rom eŋ

¹⁶And h̃at këmi gër Rom aŋ, w̃ëla kënëɓi ɓandepëra ɓaŋ gër epëra. Ɓarikan fel këno Pol exo ɗëg në eŝëxen, gë ŝoroɗa ir baŋo nëkonand in. ¹⁷Ga xucak ɓakey ɓatas, Pol w̃ac këɓi ɓëlëngw ɓër Ɓëŝëwif ɓën. Do and ɓarërëgu këni aŋ, ga këɓi felëra ko rend: «Ɓëmaỹe, wëno afëra fëra bane gër Yerusalem do lëxw këne gër otaxan od Ɓërom, xarak ỹoweỹ ame men ex na. Amëni menan ex na Ɓëŝëwif ɓën, ɓëte ame ƴepën ex na ɓeɓër rëpën këni ɓëxarëk ɓëreɓi ɓën. ¹⁸And w̃ëkara këne Ɓërom aŋ aỹandi ỹandi baɓi ene teɓët gayik amena and këne law̃axën ane wateli ex na. ¹⁹Ɓarikan Ɓëŝëwif ɓën ga h̃ëp këni ene teɓët in, nëỹali këne me mëka exe kiti Sesar. Xarak, mëni ɓar kiti ɓër enëng endam gë Ɓërom ɓën, gë tëkër ak axe ñandi ex na. ²⁰Në end endeƴ eŋo xara këmun en ƴow ene watëre do mun pelëra. Ga w̃a këme mëne er këni yarënd ɓulunda ir Isërayel in anëka h̃atëguk fokëraxën këne gë gweƴele-gweƴele ijo.»

²¹Ɓëŝëwif ɓër ƴow bax na ɓën yaka këno: «Ɓiyi kayëta ir xaniwëk gër ebar ed Yude ir gë endeƴ eŋo ami kana ex na. Ɓëte imaỹe gimatak ax ƴow ex na gë endeƴ end këɓo felati, ba gë eñëŋënax end ri këƴ. ²²Ɓarikan aỹandi ỹandi këɓo mi wël er këƴ yëland wëj in gayik cale ind sëf këƴ iŋo gër ed ex yo kë fëtënd akucara.»

²³Ata fënëta këni akey and këni ɓakaw aŋ na gër iciw̃ ind Pol. Ga h̃atëguk akey aŋo, nëmëc ỹëmb bani ɓër ƴow bax ɓën. Gër eyeƴan edexëm, Pol areƴa reƴa baxo end owun or Kaxanu eŋ. Gë acariya and Moyis aŋ do gë er ỹëgw këni ɓëlaw̃ënel ɓër Kaxanu in baxo ŝaland eɓi kor eno kwëta Yesu, elod gëɓër xali genëka. ²⁴Ɓërëmar xor këɓi xali w̃a këni end baɓi felënd eŋ, ɓëjo h̃ëp këni eni ma in. ²⁵Ga këni ŝapër ketërëxe në end emat, fëco ɓërëw̃ak ɓën, fëco ɓër h̃ëpëk ɓën. Pol ɓaŝ ko wayët eŋo: «Ɗal reƴa baxo Angoc Amënëk aŋ and baɓi felërand ɓëxarëk ɓërewën aŋ gë etëỹ ed alaw̃ënel Esayi el: ²⁶“Ƴel gër ɓulunda ijo eƴëɓi pel:

Aye kën ỹana en wëlënd ɓari aŋun pëni na;

aye kën ỹana en nëkonënd ɓari ỹoweỹ an wat na.

²⁷Gayik ow̃ëkw or ɓulunda ijo oŋ afarëɗaɗi farëɗaɗik;

Ɓanëf ɓaŋ ŝoya këni do ɓangës ɓaŋ xëw̃ këni;

këdi këni wat gë ɓangës ɓandeɓën ɓaŋ,

këdi këni wël gë ɓanëf ɓandeɓën ɓaŋ;

këdi këɓi fëni gë ow̃ëkw oreɓën oŋ,

do eni nëngwëta mëni pakënaxën.”

²⁸«Awa nangin mëne apexa and yëlëgu këɓo Kaxanu aŋo, alaw̃ëneli law̃ëneliw këɓi ɓër ax gi ex na Ɓëŝëwif ɓën: ɓën aɓaxët këni ɓaxët.» ²⁹And h̃ata ko Pol eyeƴan elo aŋ, Ɓëŝëwif ɓën w̃aỹira këni do këni ŝampërexënd. ³⁰Mondako ỹëpa baxo Pol ɓëniy ɓëki na gër iciw̃ ind w̃eɗ baxo luwas. Na baɓi xacand ɗek ɓër bax ƴowënd eno wat ɓën. ³¹Afem baxo femënd end owun or Kaxanu eŋ do baɓi sëƴalind end Axwën Yesu Kërisët eŋ gë anjiỹ këm do ala abaŋo ŝëɓan na.