NƐƐMAYA

Nɛɛmaya Yurusalɛmu damukɛnaa

¹ Akalia nɛ́ Nɛɛmaya yãn dí. Atasɛsɛ kíblena wɛ̃̀ barode mↄ kũ òdi pi Kisilɛvi gũn má kú kínabɛa Susa wɛ́ran. ² Akũ ma dakũna Anani bò Yudanↄ bùsun à sù kũ gbɛ̃kenↄ. Ma yã làlaḿma Yuda gbɛ̃ kpara kũ ò bò zĩ̀zↄkɛnannↄ musu kũ Yurusalɛmuo. ³ Ò wèma ò pì, gbɛ̃ kũ ò bò zĩ̀zↄkɛn ò tà Yudanↄ bùsuu gũnnↄn tɛn wari kɛ manamana, òtɛni ń lalandi kɛ, zaakũ Yurusalɛmu bĩni gborona akũsↄ̃ a bĩnilɛ gbànↄ tɛ́kũna. ⁴ Kũ ma yã pìi mà, ma vutɛ, akũ wɛ́’i bòma. Ma ↄ́ↄ dↄ̀ gↄrↄ pla, matɛn lɛ́ yĩ matɛn wɛ́ kɛ Luda Musudea ⁵ ma pì: N yã nna Dikiri Luda Musude! Ń zↄ̃kↄ̃ akũsↄ̃ ń naasi vĩ. Gbɛ̃kɛ gũn n bàka dìgↄ̃ kú kũ gbɛ̃ kũ ò yenyĩ ò n yãditɛnanↄ kũnanↄo. ⁶ Ǹ wɛ́ tɛ́ makũ n zↄ̀bleriii ǹ sã kpá adua kũ matɛn kɛ fãnantɛ̃ kũ gwãanio n zↄ̀bleri Isarailanↄnɛɛa. Matɛn durunna kũ o kɛ̀nnɛ yã o. Bee makũ kũ ma de bedenↄ o durunna kɛ̀ se. ⁷ O yã vãni kɛ̀nnɛ manamana, ódi n yãditɛnanↄ daro, ódi n ↄdↄki gwaro, ó n doka kũ n dìtɛ n zↄ̀bleri Musanɛ yã kũnaro. ⁸ Ǹ tó yã kũ n dìtɛ n zↄ̀bleri Musanɛ díkĩna dↄngu. N pì tó o bo n kpɛ, ĩni ó fãkↄ̃a burinↄ tɛ́. ⁹ N pì dↄ tó o ɛra o arɛ dↄ̀mma akũsↄ̃ ó n yãditɛnanↄ kũna ótɛn zĩ kɛa, bee kũ n pɛ̀wá ari andunia lɛ́a, ĩni ó kakara ǹ su kũoo gu kũ n sɛ̀ n tↄ́ kúaa kũ̀n. ¹⁰ Gbɛ̃ pìnↄ bi n zↄ̀blerinↄmɛ, n gbɛ̃ kũ n ń bó kũ n iko zↄ̃kↄ̃ↄo kũ n gã̀sã gbãnaonↄmɛ. ¹¹ N yã nna Dikiri, ǹ sã kpá makũ n zↄ̀bleri aduakɛnaai kũ n zↄ̀bleri kũ n yã dì kɛńnɛ nna akũsↄ̃ ò n vĩna vĩnↄ aduakɛnaao. Ǹ tó makũ n zↄ̀bleri sa’a kũ gbãra de kína ma wɛ̃nda gwa.

Gↄrↄ birea sↄ̃, kína pì wɛ̃kpaatɛriimɛ ma ũ.

Kína Atasɛsɛ Nɛɛmaya zĩna Yurusalɛmu

¹ Kína Atasɛsɛ kíblena wɛ̃̀ barode mↄ kũ òdi pi Nisã gũn kína ye à wɛ̃ mi, akũ ma sɛ̀ ma kpàa. Adi ma e kũ ãnsisinaao zikiro, ² akũ à ma la à pì: Bↄ́ yã mɛ́ à tò n ãn sisinaa? Ntɛn gyã kɛro. N nɛ̀sɛ mɛ́ à yàkaa? Vĩna ma kũ manamana, ³ akũ ma pìnɛ: Luda n dↄ̃ kũ aafiaao, Zaaki! Ma ãn sisina, zaakũ wɛ̃tɛ kũ ma dizinↄ mira kun gↄ̃̀ bɛzĩ ũ. A bĩnilɛ gbànↄ tɛ́kũna. ⁴ Akũ à pìmɛnɛ: Ń ye mà kɛ deramɛɛ? Ma wɛ́ kɛ̀ Luda Musudea gĩa, ⁵ akũ ma wea ma pì: Kí, tó à kɛ̀nnɛ mana akũsↄ̃ makũ n zↄ̀bleri yã kàngu, ǹ ma zĩ Yudanↄ bùsu wɛ̃tɛ kũ ma dizinↄ mira kun pìn, de mà le mà kɛkɛ mà kátɛ. ⁶ Kína pì nanↄ vutɛna a sarɛ, akũ à ma la à pì: Ĩnigↄ̃ kú gwe ari bↄrɛmɛɛ? Bↄrɛn ĩni suu? Kũ kína wè ma gɛnaai, akũ ma gↄrↄ dìtɛnɛ. ⁷ Ma pìnɛ: Tó à kɛ̀nnɛ, ǹ takada kɛ̃ Yuflati bara dire don’arɛdenↄnɛ ǹ kpáma. Ǹ ońnɛ ò tó mà gɛ̃ ń bùsun ari mà gɛ́ káo Yudanↄ bùsun. ⁸ Ǹ takada kɛ̃ n líkpɛ dãkpãri Asafanɛ dↄ. Ǹ onɛ à ma gba lí mà zɛki gbãna kũ à kú Luda kpɛ́ sarɛ lɛ́nↄ kɛo kũ bĩnilɛnↄ kũ kpɛ́ kũ manigↄ̃ kun pↄ́o. Akũ kína pↄ́ kũ ma gbɛ̀kaawa kpàma, zaakũ ma Luda ↄ kúma. ⁹ Kína soza bàdenↄ kũ sↄ̃denↄ dàmɛnɛ ò gɛ́ kũmao. Akũ ma gɛ ma Yuflati bara dire don’arɛdenↄ lè ma kína takadanↄ kpàḿma. ¹⁰ Kũ Oronu gbɛ̃ Sambala kũ a ìba Tobia, Amↄni burio mà gbɛ̃ke sù Isarailanↄ gwena kara, à kɛ̀ńnɛ ĩni manamana.

¹¹ Kũ ma ka Yurusalɛmu, ma kámma bò gĩa gↄrↄ aakↄ̃. ¹² Akũ ma futɛ gwãani kũ gbɛ̃kenↄ, mádi yã kũ ma Luda dà ma swɛ̃̀n mà kɛ Yurusalɛmu o gbɛ̃kenɛro. Má di zaaki kpɛ, gbɛ̃ kparanↄ tɛ́ gɛ̀sɛ. ¹³ Ma bo Guvutɛ bĩnilɛn gwãani ma mìi pɛ̀ Gbɛ̃gbon lↄ̀gↄↄa kũ Tubura bĩnilɛo. Matɛn Yurusalɛmu bĩni kũ ò gbòro gwagwa kũ a bĩnilɛ tɛ́kũnanↄ. ¹⁴ Akũ ma gɛ arɛ ari Ísɛ̃boki bĩnilɛa kũ Kína íkakio. Gu ke kú gwe, ma zaaki dí fↄ̃ à gɛ̃̀nlo, ¹⁵ akũ má tɛ́ swawɛɛn gwãani, matɛn bĩni gwagwa. Akũ ma ɛra ma su ma gɛ̃ Guvutɛ bĩnilɛn. ¹⁶ Gbãnadenↄn gu kũ ma gɛn ke yã kũ ma kɛ̀ dↄ̃ro, zaakũ mádi yãke o Yudanↄnɛ gĩaro, bee sa’orinↄ ke kínɛnↄ ke gbãnadenↄ ke gbɛ̃ kpara kũ oni zĩ pì kɛnↄ. ¹⁷ Akũ ma pìńnɛ: A wari kũ à ó lé è yá? Yurusalɛmu gↄ̃̀ bɛzĩ ũ, a bĩnilɛnↄ tɛ́kũna. À tó ò ɛra ò bĩni bo dↄ de òsungↄ̃ de lalandi pↄ́ ũ doro yãi. ¹⁸ Ma pìńnɛ dↄ lákũ ma Luda ↄ kúma nà kũ yã kũ kína òmɛnɛo. Akũ ò pì: Ò futɛ ò na a bonaaa. Akũ ò nà zĩ mana pìia ↄplapla.

¹⁹ Kũ Oronu gbɛ̃ Sambala kũ a ìba Tobia, Amↄni burio kũ Larubu buri Gɛsɛmuo a baaruu mà, ò ó fobò ò ó gya bò ò pì: Bↄ́n átɛn kɛ gwee? Átɛn bo kína yã kpɛn yá? ²⁰ Akũ ma yã sìńla ma pì: Luda Musude ni tó ò sa’a kũ. Ókↄ̃nↄ a zↄ̀blerinↄ, Yurusalɛmu bĩnibonaan ótɛn naa dí. Ákↄ̃nↄ sↄ̃ á baka kunlo. Á yã kú la doro, á tↄ́ nigↄ̃ dↄ gbɛ̃kegu wɛ̃tɛ dí gũn doro.

Ibɛrɛsɛna kũ Yurusalɛmu bĩniborinↄ

¹ Kũ Sambala mà ókↄ̃nↄ Yudanↄ ótɛn Yurusalɛmu bĩni bo, a pↄ fɛ̃̀ a laakarii fùtɛ manamana, akũ àtɛni ó lalandi kɛ. ² À pì a gbɛ̃nↄ kũ Samaria zĩ̀karinↄ wára: Bↄ́n Yuda ginaa pìnↄ tɛn kɛɛ? oni fↄ̃ ò ɛra ò bĩni pì bo yá? Oni sa o ò zĩ pì nɛ́ gↄrↄ do yá? Oni fↄ̃ ò wɛ̃tɛ pì vu kũ gbɛ̀ kũ à tɛ́ kũ̀ à katɛnaa pìnↄ yá? ³ Amↄni buri Tobia kú a sarɛ, akũ à pì: Bĩni kũ òtɛn bo pìi, tó gbɛ̃gbon dìdia, a gbɛ̀nↄ gboro fá!

⁴ Akũ ma pì: Ó Luda, ǹ ó yã ma, zaakũ ò dↄkɛ̀ kũoo. Ǹ tó ó lalandi kũ òtɛn kɛ wí ń musu. Ǹ tó ò ń kũkũ ò tá kũńwo zĩ̀zↄnↄ ũ. ⁵ Ǹsun lá kú ń taarinↄlaro. Ǹsun ń durunnanↄ wararo, zaakũ ò bĩniborinↄ sↄ̃̀sↄ̃. ⁶ Lɛn o bĩni pìi bò lɛ ari à pɛ̀kↄ̃a, akũ a lei kà guragura, zaakũ gbɛ̃nↄ tɛn zĩ pì kɛ kũ nɛ̀sɛ mɛ̀n doomɛ.

⁷ Kũ Sambala kũ Tobiao kũ Larubunↄ kũ Amↄninↄ kũ Asadↄdidenↄ mà Yurusalɛmu bĩnikɛkɛna tɛn gɛ́ arɛ guforonↄ tɛn tata, ń pↄ fɛ̃̀ manamana. ⁸ Akũ ò lɛ́ kpàkũsũ ń pínki ò pì oni su lɛ́tɛ Yurusalɛmua ò yãkete likańyĩ. ⁹ Akũ o wɛ́ kɛ̀ ó Ludaa akũsↄ̃ o gudãkpãrinↄ dìtɛditɛ fãnantɛ̃ kũ gwãanio ń yãi. ¹⁰ Akũ Yudanↄ pì: Asosɛrinↄ gbãna tɛn láka. Gbɛ̀ kũ ò gbòro ò wùtɛ dasi, óni fↄ̃ ò bĩni pì bo ò a lákaro. ¹¹ Ó ibɛrɛnↄ pì, ari ògↄ̃ gɛ́ ń yã dↄ̃, oni siógu ò ó dɛdɛ, zĩ pì ni gↄ̃ kpana zɛ́n. ¹² Ó gbɛ̃ kũ ò kú ń sarɛnↄ sù ò pìwɛrɛ à kà gɛ̃̀n kuri ò pì: òtɛn bo gu sĩnda pínkia, ò ye ò su ò lɛ́tɛwá. ¹³ Akũ ma gbɛ̃nↄ dìtɛditɛ bĩni foronↄ gũn kũ a gu kũ ò kɛ̀ ɛtɛnlenↄ. Ma ń dítɛditɛ danɛdanɛ, baadi kũ a fɛ̃nɛdao kũ a sário kũ a sáo. ¹⁴ Kũ ma wɛ́ pɛ̀ gunↄi, ma futɛ ma pì kínɛnↄnɛ kũ gbãnadenↄ kũ gbɛ̃ kparanↄ: Àsun vĩna kɛńnɛro. Àgↄ̃ dↄ̃ kũ Dikiri zↄ̃kↄ̃ à naasi vĩ. À zĩ̀ ká á gbɛ̃nↄnɛ kũ á nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ kũ á nɛ́nↄgbɛ̃nↄ kũ á nↄnↄ kũ á bɛnↄ. ¹⁵ Kũ ó ibɛrɛnↄ mà Luda ń fú à tò o ń lɛ́kpakũsũna asiri mà, akũ ó pínki o ɛra o na bĩnibonaaa, baadi kũ a zĩo.

¹⁶ Zaa gↄrↄ birea ma gbɛ̃nↄ kpàatɛtɛ lɛu pla. Gbɛ̃kenↄ tɛn zĩ kɛ, gbɛ̃kenↄ sári kũna kũ sɛ̃gbakoo kũ sáo kũ mↄ̀’utao dana. Gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄn zɛna gbɛ̃ kũ òtɛn bĩni bonↄ kpɛ. ¹⁷ Gbɛ̃ kũ ò aso sɛnanↄ aso kũna ↄdo, gↄ̃kɛbↄ ↄdo. ¹⁸ Bĩniborinↄ fɛ̃nɛda dↄna ń pi ń pínki. Kurupɛri dìgↄ̃ kú ma sarɛ. ¹⁹ Akũ ma pì kínɛnↄnɛ kũ gbãnadenↄ kũ gbɛ̃ kparanↄo: Zĩ dasi akũsↄ̃ bĩni pìi gbã̀na, akũ o kↄ̃ kpàatɛtɛ a lɛ́n. ²⁰ Gu kũ a mà òtɛn kuru pɛ́n, à kↄ̃ kakarawái gwe, ó Luda ni zĩ̀ káwɛrɛ. ²¹ Akũ o ɛra o na zĩa, gbɛ̃kenↄ sári kũna zaa gugurugurua ari susunɛnↄ gɛ̀ɛ ò bↄ̀tɛo. ²² Zĩ kũ̀a ma pì gbɛ̃nↄnɛ: Á baadi gↄ̃ i Yurusalɛmu la kũ a ìbanↄ, de àgↄ̃ le à gu dãkpã gwãani àgↄ̃ zĩ kɛ fãnantɛ̃. ²³ Makũ kũ ma dakũnanↄ kũ ma ìbanↄ kũ gudãkpãri kũ ò kú kũmaonↄ, odì ó pↄ́kasa boro, baadi dìgↄ̃ a gↄ̃kɛbↄ kũna a ↄplammɛ.

Nɛɛmaya zɛna kũ takasidenↄ

¹ Gↄrↄ kũ̀a ó Yuda kenↄ kũ ń nanↄnↄ tɛn wiki lɛ́ ń gbɛ̃nↄa manamana. ² Ń gbɛ̃kenↄ pì: Ókↄ̃nↄ kũ ó nɛ́nↄ ó dasi. Ó ye pↄ́blewɛi ò pↄ́ ble ò le ògↄ̃ aafia. ³ Ń gbɛ̃kenↄ pì dↄ: Nà kun, akũ o ó buranↄ kũ ó geepi búnↄ kũ ó kpɛ́nↄ tↄrↄma kɛ̀ pↄ́blewɛ yãi. ⁴ Ń gbɛ̃kenↄ pì: O ↄgↄ sã̀kã de ò ó buranↄ kũ ó geepi búnↄ táfe bo kínanɛ yãi. ⁵ Bee tó ó buri dokↄ̃nↄmɛ, akũsↄ̃ ó nɛ́nↄ dokↄ̃nↄ kũ ń nɛ́nↄ, ótɛni ó nɛ́nↄ yíaḿma zↄ̀nↄ ũ tilasi. Ó nɛ́nↄgbɛ̃ kenↄ tɛn zↄ̀ ble kↄ̀ akũsↄ̃ ó gbãna dí ká ò pↄ́ke kɛ̀ro, zaakũ ó buranↄ kũ ó geepi búnↄ gↄ̃̀ ń pↄ́ ũmɛ.

⁶ Kũ ma ń wiki pìi mà kũ gbɛ̃nↄ káara kũ ò kɛ̀ɛo, ma pↄ fɛ̃̀ manamana. ⁷ Ma yã pìi laasun lɛ̀ ma swɛ̃̀ɛ gũn, akũ ma zuka dↄ̀ kínɛnↄ kũ gbãnadenↄa ma pìńnɛ: Á baadi tɛn ↄgↄ’i ká a gbɛ̃dakenɛ. Akũ ma pì ò pari kakara ń yã pì yãi. ⁸ Ma pìńnɛ: O ó gbɛ̃ Yuda kũ ò gↄ̃̀ buri pãndenↄ pↄ́ ũnↄ bò ó gbãna lɛ́n, akũ a tò á gbɛ̃nↄ tɛni ń zĩda yíawá dↄ yá? Akũ ò yĩtɛ kpɛ̃n, òdi yãke le ò òro. ⁹ Akũ ma ɛra ma pì: Yã kũ átɛn kɛ pì manaro. Àgↄ̃ ó Luda vĩna vĩ de ó ibɛrɛ buri pãndenↄ sún ó sↄ̃sↄ̃ro yãi. ¹⁰ Makũ kũ ma danɛnↄ kũ ma ìbanↄ, o ↄgↄ kũ pↄ́wɛo sã̀kãńnɛ dↄ. À ↄgↄ’ikannɛna tó sà, ¹¹ à ń buranↄ kũ ń geepi búnↄ kũ ń kùkpɛnↄ kũ ń kpɛ́nↄ sukpańnɛ kũ pↄ́ basↄↄrode kũ átɛn síḿma ↄgↄ’i ũo, ↄgↄ kũ pↄ́wɛo kũ wɛ̃o kũ nísio pínki. ¹² Akũ ò pì: Óni sukpańnɛ, óni pↄ́ke wɛtɛḿma doro. Óni kɛ lákũ n ò nà. Akũ ma sa’orinↄ sìsi ma tò gbɛ̃ pìnↄ la dàń wára lákũ ò a lɛ́ sɛ̀ nà. ¹³ Ma a uta zↄ̃kↄ̃ↄ kpùkɛ ma pì: Luda gbɛ̃ kũ adi zĩ kɛ lɛ́ kũ à gbɛ̃̀ɛ pìiaro kpukɛ lɛ à a bɛ kũ a aruzɛkɛnↄ sía. Luda a kpukɛ de à gↄ̃ kori lɛ. Pari pì: Aami! Akũ ò Dikiri sáabu kpà. Akũ gbɛ̃nↄ kɛ̀ lákũ ò a lɛ́ sɛ̀ nà.

¹⁴ Abire gbɛra zaa gↄrↄ kũ kína Atasɛsɛ ma ditɛ Yudanↄ bùsu don’arɛde ũ a kíblena wɛ̃̀ baroden ari a wɛ̃̀ baraakuri awɛɛplade gũn, à kà wɛ̃̀ kuri awɛɛpla, makũ kũ ma danɛnↄ ódi don’arɛdekɛ pↄ́ blero. ¹⁵ Don’arɛde káaku kũ à dòmɛnɛ arɛnↄ aso tìkisii tↄ̃̀ gbɛ̃nↄa, ò pↄ́ble kũ sèwɛ̃o sì baadia kũ andurufu ↄgↄ mɛ̀n buplabuplao. Ń ìbanↄ gbãna blèḿma dↄ. Makũ sↄ̃, mádi kɛ lɛro, zaakũ má Luda vĩna vĩ. ¹⁶ Ma mɛ̀ɛ kpà bĩni pì bonaaa, mádi zĩtɛ sɛ́ ma pↄ́ ũro. Ma ìbanↄ kakarana gwe zĩ pì yãi. ¹⁷ Yudanↄ dìgↄ̃ pↄ́ ble ma bɛa gbɛ̃nↄn basuppla akurikuri, gbãnadenↄ kũ gbɛ̃ kũ ò bò buri kũ ò likanawáinↄ kĩnaanↄ. ¹⁸ Lákũ gu dìgↄ̃ dↄ nà òdigↄ̃ zù kɛkɛmɛnɛ mɛ̀n dodo kũ sã mɛ̀kpananↄ mɛ̀n suddodo kũ konↄ, akũsↄ̃ òdigↄ̃ sèwɛ̃ ba zↄ̃kↄ̃zↄ̃kↄ̃ gↄrↄ kuri kũ gↄrↄ kuriio. Bee kũ abireo mádi don’arɛdekɛ pↄ́ble gbɛkaḿmaro, zaakũ zĩ kũ gbɛ̃ abirenↄ tɛn kɛ zↄ̃kↄ̃. ¹⁹ Ma Luda, yã mana kũ ma kɛ̀ gbɛ̃ dínↄnɛ pínki gↄ̃ dↄngu.

Nɛɛmaya ibɛrɛnↄ zɛ́wɛtɛna ò ↄ̃ndↄ̃ kɛnɛ

¹ Ma bĩni bò ma làka a foro kú gukea doro, ama mádi a bĩnilɛ gbànↄ pɛ́tɛpɛtɛ gĩaro. Kũ Sambala kũ Tobiao kũ Larubu buri Gɛsɛmuo kũ ma ibɛrɛ kparanↄ a baaruu mà, ² Sambala kũ Gɛsɛmu pìio lɛ́gbãzã kɛ̀mɛnɛ ò pì mà mↄ́ mà dańlɛ Onↄ guvutɛ lakutu ke gũn. Yã vãnin òtɛn wɛtɛ kũmao. ³ Ma gbɛ̃nↄ zĩ̀ḿma ma pì: Matɛn zĩ zↄ̃kↄ̃ kɛmɛ, mani le mà suro. Mani le mà zĩ pì tón mà su á kĩnaaro. ⁴ Ò lɛ́gbãzã pìi kɛ̀mɛnɛ gɛ̃̀n siikↄ̃, akũ ma yã mɛ̀n do pìi sìńla. ⁵ A gɛ̃̀n sↄↄrode Sambala a ìba ke zĩ̀ma. À takada kũ òdi kãni’ↄ naaro kũna. ⁶ Ò kɛ̃̀ takada pìi gũn ò pì: O yãke mà burinↄ kĩnaa, akũ Gɛsɛmu pì yãpuramɛ. À pì mↄkↄ̃n kũ Yuda kparanↄ a zɛo à bo kína yã kpɛmɛ. Abire yãin átɛn bĩni pì bo. Ò pì dↄ ń ye ǹ gↄ̃ Yudanↄ kína ũmɛ, ⁷ akũ n annabinↄ dìtɛ ò o Yurusalɛmu, mↄkↄ̃mmɛ ń kína ũ. Kína ni yã pì ma. A yã mɛ́ à tò ǹ mↄ́ ò lɛ́ kpákũsũ. ⁸ Akũ ma lɛ́gbãzã kɛ̀nɛ ma pì: Yã kũ ntɛn o kunlo. Mↄkↄ̃mmɛ n yã pìi ò n zĩdaa. ⁹ Ń pínki ò ye vĩna ma kũ ò pì, ó ↄ ni gↄ̃ dↄwáimɛ, óni le ò zĩ pì lákaro. Ma Luda, ǹ ma ↄ gba gbãna.

¹⁰ Ma gɛ Delaya nɛ́ Semaya, Mɛtabɛli daikore bɛa, zaakũ à a zĩda yĩ̀ a kpɛ́n. À pì: Ò dakarɛ Luda kpɛ́n ò a gbà taólɛ, zaakũ gbɛ̃nↄ tɛn su n dɛmɛ. Oni su ò n dɛ gwãanimɛ. ¹¹ Akũ ma pì: Ma taka dì bàa sí yá? Ma taka ni fↄ̃ à gɛ́ utɛ Luda kpɛ́n ma zĩda surabana yãi yá? Mani gɛ́ro. ¹² Má dↄ̃ ma zĩdaa a yã pì dí bo Luda kĩnaaro. À annabikɛyã pìi ò ma yã musu kũ Tobia kũ Sambalao fĩnaa bònɛ yãimɛ. ¹³ À fĩnaa bònɛ de vĩna le à ma kũ mà durunna kɛ mà gɛ́ gwe, gbasa ò ma tↄ́ yaka ò ma sↄ̃sↄ̃. ¹⁴ Ma Luda, Tobia kũ Sambalao yãkɛnaa pì gↄ̃ dↄngu. Nↄgbɛ̃ annabi Nↄadia yã gↄ̃ dↄngu dↄ kũ annabi kpara kũ ò ye vĩna ma kũnↄ.

Yurusalɛmu bĩni lakanaa

¹⁵ Gↄrↄ bupla akuri awɛɛpla gbɛra ò bĩni pìi làka Ɛlulu mↄ gↄrↄ baraasↄↄrodea. ¹⁶ Kũ ó ibɛrɛnↄ a baaruu mà akũsↄ̃ buri kũ ò likanawáinↄ wɛ́ sìalɛ, ń kã gà ò dↄ̃̀ sà kũ o zĩ pìi kɛ̀ kũ ó Luda gbãnao. ¹⁷ Gↄrↄ birea Yudanↄ kínɛnↄ tɛn takada kpãzã Tobianɛ dasi, akũsↄ̃ Tobia pì tɛn kpãzãńnɛ. ¹⁸ Yudanↄ yã yĩ̀ kãao dasi, zaakũ Ara nɛ́ Sɛkaniamɛ a anzure ũ akũsↄ̃ Bɛrɛkia nɛ́ Mɛsulamu mɛ́ à Tobia nɛ́ Yoanana anzure ũ. ¹⁹ Òdi a sáabu kpá ma wára dↄ, akũ òdi ɛra ò ma yã babanɛ. Tobia pì takadanↄ kpã̀zãmɛnɛ dↄ de vĩna le à ma kũ.

¹ Kũ o bĩni bò akũsↄ̃ ma a lɛ́ gbànↄ pɛ̀tɛpɛtɛ, ò zɛ́dãkpãrinↄ kũ lɛ̀sirinↄ kũ Levinↄ dìtɛ. ² Akũ ma a dakũna Anani dìtɛ Yurusalɛmu gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ ũ kũ zɛki gbãna gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ Ananiao, zaakũ gbɛ̃ náanidemɛ. À Luda vĩna vĩ de gbɛ̃ dasinↄla. ³ Ma pìńnɛ: Òsungↄ̃ Yurusalɛmu bĩnilɛ gbànↄ wɛ̃ro ari ifãntɛ̃ gɛ́ gbãna kũ. Ògↄ̃ zɛ́ tata ò lígurukpanↄ dan ari zɛ́dãkpãrinↄ tá. Ò Yurusalɛmudenↄ ditɛditɛ gudãkpãrinↄ ũ dↄ, ń gbɛ̃kenↄ gↄ̃ kú dãkpãkia, ń gbɛ̃kenↄ ń bɛ sarɛ.

Ɛzɛra Musa doka kyókɛnaa

¹ Baadi pínki kàkara kũ lɛ́dokↄ̃nↄo batu kũ à kú Í bĩnilɛ sarɛ, akũ ò pì dannɛri Ɛzɛranɛ à bo kũ Musa doka kũ Dikiri dìtɛ Isarailanↄnɛ takadao. ² Mↄ suppla gↄrↄ káakun sa’ori Ɛzɛra bò kũ Musa dokao pari arɛ. Gↄ̃gbɛ̃nↄ kũ nↄgbɛ̃nↄ kũ gbɛ̃ kũ oni fↄ̃ ò yã manↄ ń pínki kú gwe. ³ À arɛ dↄ̀ batu kũ à kú Í bĩnilɛ pìi sarɛa, akũ àtɛn takada pì kyó kɛ zaa kↄnkↄkↄnkↄ ari ifãntɛ̃ kà mìdangura gↄ̃gbɛ̃nↄ kũ nↄgbɛ̃nↄ kũ gbɛ̃ kũ oni fↄ̃ ò manↄ wára. Gbɛ̃ sĩnda pínki sã dↄ̀ Musa doka takada pì kyókɛnaai. ⁴ Dannɛri Ɛzɛra zɛna tìntin lei kũ ò kɛ̀ kũ lío musu takada pì kyókɛna yãi. Matitia kũ Sɛmao kũ Anayao kũ Uriao kũ Ilikiao kũ Masiao kú a ↄplai. Pedaya kũ Misailio kũ Malakiao kũ Asumuo kũ Asabadanao kũ Zakario kũ Mɛsulamuo kú a ↄzɛi. ⁵ Kũ Ɛzɛra takada wɛ̃̀, gbɛ̃ sĩnda pínki è, zaakũ a zɛki lei deńla. Kũ à wɛ̃̀, gbɛ̃ sĩnda pínki fùtɛ ò zɛ̀. ⁶ Ɛzɛra Dikiri Luda zↄ̃kↄ̃de sáabu kpà, akũ gbɛ̃ sĩnda pínki ↄ sɛ̀ musu ò pì: Aami! Aami! Akũ ò mìi pɛ̀tɛ zĩtɛ ò donyĩ kɛ̀ Dikirinɛ. ⁷ Gↄrↄ kũ gbɛ̃nↄ zɛna gwe, Levi kenↄ Musa doka dàdańnɛ. Levi pìnↄ tↄ́n dí: Yesua, Bani, Serebia, Yami, Akubu, Sabetai, Odia, Masia, Kelita, Azaria, Yozabada, Anana kũ Pelayao. ⁸ Ò Luda doka takada pì kyó kɛ̀, akũ ò bↄ̀kↄtɛ ò a wɛ́ wɛ̃̀ńnɛ, de ò le ò kyó pì ma. ⁹ Akũ bùsu gbãnade Nɛɛmaya kũ dannɛri sa’ori Ɛzɛrao kũ Levi kũ òtɛn yã dada gbɛ̃nↄnɛnↄ pìńnɛ: Gↄrↄ díkĩna bi Dikiri á Luda pↄ́mɛ. Àsun wɛ̃nda kɛro àsun ↄ́ↄ dↄro. Zaakũ kũ òtɛn Musa doka yã ma, òtɛn ↄ́ↄ dↄ ń pínki. ¹⁰ Nɛɛmaya pì: À gɛ́ à pↄ́ níside ble à í nnanna mi. À li gbɛ̃ kũ ò pↄ́ke vĩronↄnɛ. Gↄrↄ díkĩna bi ó Dikiri pↄ́mɛ. Àsun wɛ̃nda ↄ́ↄ dↄro, zaakũ pↄnna kũ Dikiri dì kpáwá de á gbãnaleki ũ. ¹¹ Levinↄ gɛ̀ɛ ò gbɛ̃nↄ nɛ̀sɛɛ kpàtɛńnɛ ò pì: À yĩtɛ! Gↄrↄ díkĩna bi Luda pↄ́mɛ, àsun wɛ̃nda ↄ́ↄ dↄro. ¹² Akũ ò fùtɛ ò gɛ̀ɛ ò pↄ́ blè ò í mì, ò lìkↄ̃nɛ ò pↄnna kɛ̀ manamana, zaakũ ò yã kũ ò òńnɛ mà sà.

¹³ Mↄ pì gↄrↄ pladea ↄndenↄ kũ sa’orinↄ kũ Levinↄ kàkara dannɛri Ɛzɛrai, de ò le ò wɛ́ tɛ́ Musa dokai. ¹⁴ Akũ ò yã kũ Dikiri dìtɛ Musanɛɛ lè gwe à pì, Isarailanↄ gↄ̃ kú lá kutanↄ gũn mↄ supplade dikpɛgↄrↄa, ¹⁵ ò yã díkĩna kpàkpa kɛ ń lakutunↄ gũn kũ Yurusalɛmuo ò pi: À bↄtɛ à gɛ́ sɛ̃̀n à kù lánↄ kɛ̃ à suo kũ sãma lánↄ kũ gbɛ̃tɛ̃ lánↄ kũ domina lánↄ kũ lí urade lánↄ, de à lá kutanↄ dↄo lákũ à kú takadan nà. ¹⁶ Akũ gbɛ̃nↄ gɛ̀ɛ ò kɛ̃̀kɛ̃ ò sùo, baadi kuta dↄ̀o a kpɛ́ musu ke ↄnn ke Luda ↄnn ke Í bĩnilɛ batun ke Ɛflaimu bĩnilɛ batun. ¹⁷ Gbɛ̃ kũ ò bò zĩ̀zↄkɛn pìnↄ lá kutanↄ dↄ̀dↄ ń pínki, akũ ò kú a gũn. Zaa Nuni nɛ́ Yↄsua gↄrↄ ari gↄrↄ birea Isarailanↄ dí dikpɛ pì kɛ lɛro. Akũ ò pↄnna kɛ̀ manamana. ¹⁸ Ɛzɛra dìgↄ̃ Luda doka takada kyó kɛ lákũ gu dìgↄ̃ dↄ nà naana zaa dikpɛgↄrↄ káakua ari à gɛ̀ɛ à làkao. Ò dikpɛ pìi kɛ̀ gↄrↄ supplamɛ. A gↄrↄ sↄraakↄ̃dea ò kↄ̃kakaranaa kɛ̀ lákũ ò dìtɛ nà.

Isarailanↄ ń durunnanↄ ona Ludanɛ

¹ Mↄ dokↄ̃nↄ pì gↄrↄ baro awɛɛsiikↄ̃dea Isarailanↄ kↄ̃ kàkara kũ lɛ́yĩnaao kũ uta kasanↄ dadana, bùsu ká ń mìn. ² Ò ń zĩda kɛ̃̀ buri pãndenↄa akũ ò zɛna, òtɛni ń durunnanↄ kũ ń dizinↄ yãvãnikɛnanↄ o. ³ Ò gↄ̃̀ zɛna gu kũ ò kún, akũ ò Dikiri ń Luda doka takada kyó kɛ̀ńnɛ awa aakↄ̃, akũ ò ń durunnanↄ ò ò donyĩ kɛ̀ Dikiri ń Ludanɛ awa aakↄ̃. ⁴ Levi kenↄ zɛna tìntin kũ ò kɛ̀ńnɛ musu, ò lɛ́ zù Dikiri ń Ludai gbãngbãn. Ń tↄ́nↄn dí: Yesua, Bani, Kadamiɛli, Sebania, Buni, Serebia, Bani kũ Kenanio. ⁵ Levinↄ Yesua kũ Kadamiɛlio kũ Banio kũ Asabaniao kũ Serebiao kũ Odiao kũ Sebaniao kũ Petayao pì:

À futɛ à Dikiri á Luda táaki lɛ́!

À kun zaa káaku ari gↄrↄ sĩnda pínki.

Ò n tↄ́ gakuride bo,

à de gbɛ̃ tↄ́kpana kũ táakiola pínki.

⁶ Mↄkↄ̃mmɛ Dikiri ũ ndo.

N sarapura kɛ̀ kũ n bɛ kũ à kú musuo

kũ pↄ́ kũ ò kú gwenↄ pínki.

N andunia kɛ̀ kũ pↄ́ kũ ò kúnnↄ.

N ísira kɛ̀ kũ pↄ́ kũ ò kú a gũnnↄ.

Ndì wɛ̃̀ndi kpá ń pínkia,

n bɛ malaika dasinↄ dì donyĩ kɛnnɛ.

⁷ Mↄkↄ̃mmɛ Dikiri Luda kũ à Abramu sɛ̀ ũ,

n bo kãao Uru, Kaladia bùsun,

n a tↄ́ lìtɛnɛ Ibrahĩ.

⁸ N è à n náani vĩ a swɛ̃̀ɛ gũn,

akũ n pì n bàka nigↄ̃ kú kãao,

ĩni Kanaanↄ bùsu kpáa kũ a burinↄ,

bùsu kũ Itinↄ kũ Amↄrinↄn kún

kũ Pɛrizinↄ kũ Yebusinↄ kũ Gigasinↄ.

Akũ n lɛ́ kũ ń gbɛ̃̀nɛɛ pìi pàpa,

kũ ń mana yãi.

⁹ N wari kũ ó dizinↄ kɛ̀ Misila è,

n wiki kũ ò lɛ̀ Isira Tɛ̃raii mà.

¹⁰ N sèedanↄ kũ daboyãnↄ kɛ̀ Firi’aunanɛ,

n sunyĩ kpài kũ a ìbanↄ

kũ a bùsudenↄ ń pínki,

zaakũ ń dↄ̃ lákũ ò ania pãsĩ kɛ̀ kũ ó dizinↄ nà.

N tↄ́ bò lákũ à kun ari kũ a gbãrao nà.

¹¹ N ísira zↄ̃̀kↄ̃rɛńnɛ,

akũ ò táa ò gukoria ò bikũ̀.

N gbɛ̃ kũ ò pɛ̀tɛńyĩnↄ zù í lòkoton,

n ń zú lán gbɛ̀ɛ bà í zↄ̃kↄ̃ↄ pìi gũn.

¹² N do n gbɛ̃nↄnɛ arɛ tɛ́luku gũn fãnantɛ̃,

gwãani sↄ̃ tɛ́ gũn.

N zɛ́ kũ à de ò sɛ́ pùńnɛ.

¹³ N kipa Sinai kpi musu,

n yã òńnɛ zaa musu.

N doka zɛ́de yãpurade kpàḿma

kũ yã mana kũ n dìtɛnↄ.

¹⁴ N tò ò kámmabogↄrↄ dↄ̃̀ n pↄ́ ũ.

N n yãditɛnanↄ kũ n ↄdↄkio

kũ n dokao dà n zↄ̀bleri Musanɛ

akũ à kpàḿma.

¹⁵ Kũ nà ń dɛ́, n pↄ́ble gbàrɛńnɛ zaa musu.

Kũ ími ń dɛ́, n í bòńnɛ gbɛ̀sin.

Bùsu kũ n a la dàńnɛ n pì ĩni kpáḿman

n pìńnɛ ò gɛ́ ò sí ń pↄ́ ũ.

¹⁶ Bee kũ abireo ó dizi pìnↄ karambaani vĩ,

ń sã gbãna kũ̀,

òdigↄ̃ n yãditɛnanↄ kũnaro.

¹⁷ Ò gì n yã mai,

daboyã kũ n kɛ̀ńnɛnↄ yã sã̀ńgu.

Ń sã gbãna kũ̀ ò bò n yã kpɛ

ò don’arɛde dìtɛ à ɛra à tá kũńwo zↄ̀blen.

Luda, ndì gbɛ̃nↄ durunna kɛ̃ḿma,

ń sùru vĩ kũ wɛ̃ndao,

n pↄ dì fɛ̃ likaro, ń gbɛ̃kɛ vĩ zↄ̃kↄ̃,

akũ ńdi pã kpáńyĩro.

¹⁸ Bee kũ ò mↄ̀ↄ kàsa lán zùsanɛ bↄ̀rↄↄ bà,

ò pì ń dikiri kũ à ń bↄ́tɛ Misilan gwe,

akũsↄ̃ ò dↄkɛ̀ kũnwo manamana,

¹⁹ ńdi pã kpáńyĩ gbárannanlo

n wɛ̃nda zↄ̃kↄ̃ yãi.

Tɛ́luku pìi dòńnɛ arɛ à zɛ́ mↄ̀ńnɛ fãnantɛ̃,

tɛ́ pì zɛ́ kũ à de ò sɛ́ pùńnɛ gwãani,

adi ń tón zikiro.

²⁰ N n Nini kpàḿma à yã dàńnɛ.

Ńdi ń tɛ̃ manaro,

kũ ími tɛni ń dɛ, n ń gbá í.

²¹ N ń gwá gbárannan wɛ̃̀ bupla,

pↄ́ke dí kĩaḿmaro.

Ń pↄ́kasanↄ dí yakaro,

ń gbá dí sɛ́sɛro.

²² N burinↄ kpàḿma kũ ń bùsunↄ,

n ń bùsuu pìnↄ kpàatɛtɛńnɛ míↄmiↄ.

Ò Ɛsɛbↄ̃ kína Siↄ̃ bùsuu sì ń pↄ́ ũ

kũ Basã kína Ogu pↄ́o.

²³ N tò ń burinↄ dasi kũ̀ lán susunɛnↄ bà,

n gɛ̃ kũńwo bùsu kũ n ò ń denↄnɛ ò gɛ́ ò sí ń pↄ́ ũ gũn.

²⁴ Kũ ń nɛ́nↄ gɛ̀ɛ ò bùsuu pìi sì ń pↄ́ ũ,

akũ n Kanaa kũ ò kú gwenↄ kã dɛ̀ńnɛ,

n ń náńnɛ ń ↄĩ kũ ń kínanↄ ń pínki,

n bùsuu pìi burinↄ kpàḿma,

ò ń pↄyeinaa kɛ̀ḿma.

²⁵ Ò wɛ̃tɛ bĩnidenↄ sì kũ zĩtɛ manao,

ò kpɛ́nↄ sì kũ pↄ́ mana kũ ò kunnↄ

kũ lↄ̀gↄ kũ ò yↄ̃̀nↄ

kũ geepi búnↄ kũ kùkpɛnↄ

kũ lí kũ òdi a nɛ́ blenↄ à kɛ̀ zↄ̃kↄ̃.

Ò pↄ́ blè ò kã̀ ò mɛ̀ɛ kpà,

ò nnamanaa mà n arubarika zↄ̃kↄ̃ yãi.

²⁶ Bee kũ abireo ń sã gbãna kũ̀,

akũ ò bò n yã kpɛ ò kpɛ lì n dokanɛ.

Ò annabi kũ ò lɛ́ dàḿma

de ò summanↄ dɛ̀dɛ,

ò dↄkɛ̀ kũnwo manamana.

²⁷ N ń ná ń ibɛrɛnↄnɛ ń ↄĩ,

ò gbãna sùńnɛ,

akũ ò wiki lɛ̀mma ń warikɛnaa gũn.

Zaa musu n ń wɛ́kɛ sì

n wɛ̃nda zↄ̃kↄ̃ yãi,

n surabarinↄ dìtɛńnɛ,

akũ ò ń bó ń ibɛrɛɛ pìnↄ ↄĩ.

²⁸ Tó ò a yĩda lè,

òdi ɛra ò yã kũ à vãninnɛ kɛmɛ,

akũ n ń kpá ń ibɛrɛnↄa,

ò gbãna blèḿma.

Ò ɛ̀ra ò wiki lɛ̀mma,

akũ zaa musu n ń wɛ́kɛ sì,

n ń bó gɛ̃̀n ũgbangba n wɛ̃nda yãi.

²⁹ N lɛ́ dàḿma ò arɛ dↄ n dokaa,

ama ò dↄkɛ̀ kũnwo òdigↄ̃ n yãditɛnanↄ kũnaro,

yã kũ tó gbɛ̃ kũna anigↄ̃ kun a gãi.

Ò zã̀ n yã pìnↄa ò kpɛ lìnnɛ,

ń sã gbãna kũ̀ ò gì n yã mai.

³⁰ N mɛna kũńwo a wɛ̃̀ dasi,

n Nini yã dà n annabinↄnɛ,

akũ ò lɛ́ dàoḿma, ama odi sã dↄiro,

akũ n ń ná buri pãndenↄnɛ ń ↄĩ.

³¹ N wɛ̃nda zↄ̃kↄ̃ↄ gũn ńdi ń lákaro,

Luda sùrude wɛ̃ndadↄ̃nnɛrimɛ n ũ,

ńdi pã kpáńyĩro.

³² A yã mɛ́ à tò ó Luda,

ń zↄ̃kↄ̃, ń gbãna akũsↄ̃ ń naasi vĩ,

lákũ n bàka dìgↄ̃ kú kũoo n gbɛ̃kɛ gũn nà,

wari kũ à ó lé

kũ ó kínanↄ kũ ó don’arɛdenↄ

kũ ó sa’orinↄ kũ ó annabinↄ

kũ ó dizinↄ kũ n gbɛ̃nↄ ń pínki

zaa Asiria kínanↄ gↄrↄ ari kũ a gbãrao,

ǹsun tó à kɛnnɛ fítiro.

³³ Yã kũ à ó lénↄ pínki musu ń mana,

bee kũ o yã vãni kɛ̀, ń náani vĩ.

³⁴ Ó kínanↄ kũ ó don’arɛdenↄ

kũ ó sa’orinↄ kũ ó dizinↄ

odi zĩ kɛ n dokaaro,

odi laakari dↄ n yãditɛnanↄaro

ke lɛ́ kũ n dàḿmanↄ.

³⁵ Bee gↄrↄ kũ ò ń zĩda vĩ

akũsↄ̃ ò pↄ́ mana dasi kũ n ń gbánↄ vĩ

kũ bùsu yàasa tↄkↄtɛde kũ n kpàḿmao,

odi donyĩro odi kpɛ li ń yã vãninↄnɛro.

³⁶ Ǹ gwa! Zↄ̀nↄn ó ũ gbãra.

Bùsu kũ n kpà ó dizinↄa

ò a línɛnↄ kũ a pↄ́ mananↄ ble,

zↄ̀nↄn ó ũ a gũn.

³⁷ Kína kũ n tò ò kí blewánↄ

ó búgbɛ yàasanↄ gↄ̃̀ ń pↄ́ ũ ó durunnanↄ yãi.

Òdi kí blewá kũ ó pↄ́kãdenↄ

lákũ ò yei nà.

Ó kú wɛ́tãmma zↄ̃kↄ̃ↄ gũn.

³⁸ Yã birenↄ yãi pínki ótɛn lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ kũnwo kũ yãpurao ótɛn kɛ̃ takada gũn. Ó don’arɛdenↄ kũ Levinↄ kũ ó sa’orinↄ tɛni ń sèeda kɛa.