BONAA
Musa takada plade
Musa kunna Misila 1:1-11:10
Luda bona kũ Isarailanↄ Misila 12:1-15:21
Isarailanↄ kurena gbárannan 15:22-18:27
Luda baka kunna kũ Isarailanↄo 19:1-20:26, 23:1-24:18
Bizakuta yã 31:1-18
Isarailanↄ Luda bàka kunna kũńwo yãgboronaa 32:1-34:35
Bizakutadↄnaa 40:1-38
1Waridↄna Isarailanↄa Misila
1 Isaraila nɛ́ kũ ò tà Misila kũ ń de Yakubuo, baadi kũ a bɛ gbɛ̃nↄ tↄ́n dí: 2 Rubɛni, Simɛↄ, Levi, Yuda, 3 Isaka, Zɛbuluni, Biliaminu, 4 Dã, Nafatali, Gada kũ Asao. 5 Yakubu buri pìnↄ ń pínki gbɛ̃nↄn baaakↄ̃ akurimɛ. Yusufu sↄ̃ a gĩnakɛ à kú Misila kↄ̀. 6 Akũ Yusufu gà kũ a vĩ̀ninↄ kũ gbɛ̃ kũ ò kun a gↄrↄanↄ ń pínki. 7 Isarailanↄ nɛ́ ì ò kɛ̀ dasi ò kàra ò dasi kũ̀ manamana, ò dà bùsuu pìla pínki.
8 Kína dufu kũ à Yusufu dↄ̃ro kpata blè Misila, 9 akũ à pì a gbɛ̃nↄnɛ: À Isarailanↄ gwa, ò dasi kũ̀ ò dàóla. 10 Ò gɛ́ ò ↄ̃ndↄ̃ kɛńnɛ de òsun kararo yãi. Tó zĩ̀i fùtɛ, ò na ó ibɛrɛnↄa ò zĩ̀ ká kũoo ò bↄtɛ ó bùsun.
11 Akũ ò gbɛ̃nↄ dìtɛńnɛ ń dikirinↄ ũ ò wɛ́ tãḿma kũ zĩ gbãna kɛnaao. Lɛmɛ ò Pitomu kũ Ramɛsɛo kàtɛ Firi’aunanɛ a pↄ́blekatɛkianↄ ũ lɛ. 12 Ama lán òtɛn wari dↄḿma nà, lɛmɛ òdigↄ̃ kara lɛ òtɛn dagula, akũ swɛ̃̀ɛ kɛ̃̀ Misilanↄgu ń yã musu. 13 Akũ ò ń dá zↄ̀zĩ pãsĩn 14 ò ń pↄ yàka ò ɛ̃ zĩ gbãna dàńnɛ kũ kúnkubonaao kũ bura zĩ sĩnda pínkio. Ò zĩ pìnↄ dàńnɛ pínki pãsĩpãsĩ.
15 Akũ Misilanↄ kína Eberu nɛ́sɛtɛrinↄ sìsi, a do tↄ́n Sifira, a do Pua. 16 À pìńnɛ: Tó áni nɛ́ i Eberu nↄgbɛ̃nↄnɛ tera sa, tó gↄ̃gbɛ̃mɛ, à a dɛ. Tó nↄgbɛ̃mɛ sↄ̃, à a tó. 17 Nↄgbɛ̃ pìnↄn Luda vĩna vĩ, odi yã kũ à òńnɛ kɛro, òtɛn nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tó. 18 Akũ kína pì ń sísi à ń lá à pì: À kɛ̀ dera a kɛ̀ lɛ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tòo? 19 Ò wèa ò pì: Eberu nↄgbɛ̃nↄ de lán Misila nↄgbɛ̃nↄ bàro, ò wãna òdi nɛ́ i ari ògↄ̃ ká. 20 Lɛmɛ Isarailanↄ tɛn kara lɛ òtɛn dasi kũ. Akũ Luda yã mana kɛ̀ nɛ́sɛtɛrii pìnↄnɛ 21 à ń gbá nɛ́nↄ, kũ ò a vĩna vĩ yãi. 22 Akũ Firi’auna yã dìtɛ a gbɛ̃nↄnɛ ń pínki à pì: À Eberu nɛ́gↄ̃gbɛ̃ kũ ò ń ínↄ ká Nili ín ń pínki, ama à nɛ́nↄgbɛ̃nↄ tó.
2Musa inaa
1 Levi buri gↄ̃gbɛ̃ Levi buri nↄgbɛ̃ sɛ̀. 2 Nↄ pìi nↄ̀ↄ sì à nɛ́ ì gↄ̃gbɛ̃ ũ. Kũ à è nɛ́ pì mana, akũ à a ùtɛ mↄ aakↄ̃. 3 Kũ adi fↄ̃ à a ùtɛ doro, à kepu tãnko sɛ̀ à ↄ̀daa lɛ̀a de í sún gɛ̃ a gũnlo yãi. Akũ à nɛ́ pìi dàn à gɛ̀ɛ à dìtɛ Nili í lɛ́a kanda gũn. 4 Nɛ́ pì dãre zɛ zã̀ dire, àtɛn gwa yã kũ ani a le.
5 Akũ Firi’auna nɛ́nↄgbɛ̃ gɛ̀ɛ zú o swai, a gbɛ̃nↄ tɛn kure swa pì lɛ́a. À tãnko è ditɛna kandan, akũ à a zↄ̀nↄkpare zĩ̀ à gɛ̀ɛ à a sɛ̀. 6 Kũ à wɛ̃̀, à è nɛ́ mɛ́ à dan, àtɛn ↄ́ↄ dↄ. À kɛ̀nɛ wɛ̃nda à pì: Eberu nɛ́gↄ̃gbɛ̃mɛ. 7 Akũ nɛ́ pì dãre sù à pì Firi’auna nɛ́ pìinɛ: Ń ye mà gɛ́ mà Eberu nↄgbɛ̃ sísinnɛ àgↄ̃ yↄ̃ kpánnɛ nɛ́ pìian yá? 8 À wèa à pì: Ǹ gɛ́! Akũ nɛ́nↄgbɛ̃ pìi gɛ̀ɛ à nɛ́ pì da sìsi. 9 Firi’auna nɛ́nↄgbɛ̃ pìi pìnɛ: Ǹ nɛ́ pì sɛ́ ǹ tá kãao ǹgↄ̃ a gwamɛnɛ, manigↄ̃ fĩna bonnɛ. Akũ à nɛ́ pìi sɛ̀ à tà kãao, àtɛni a gwa. 10 Kũ nɛ́ pì zↄ̃kↄ̃ kũ̀, à a sɛ̀ à gɛ̀ɛ kãao Firi’auna nɛ́nↄgbɛ̃ pìinɛ, akũ à a sì a nɛ́ ũ. À tↄ́ kpànɛ Musa, zaakũ à pì, a a bò í gũmmɛ.
Musa bàa lɛ́ à tana Midiã bùsun
11 Zĩkea kũ Musa zↄ̃kↄ̃ kũ̀, à gɛ̀ɛ a buri Eberunↄ gwa, akũ à zĩ gbãna kũ òtɛn kɛ è. À è Misila gbɛ̃ tɛni a buri dake gbɛ̃. 12 Kũ à gu gwàgwa, adi gbɛ̃ke ero, akũ à Misila gbɛ̃ pìi dɛ̀ à a ùtɛ bùsu’atɛ̃n.
13 Kũ gu dↄ̀, à bò à Eberunↄ è gbɛ̃nↄn pla, òtɛn fìti kɛ. Akũ à gbɛ̃ kũ a yã nnaro là à pì: Bↄ́yãi ntɛni n gbɛ̃ndo gbɛ̃ɛ? 14 À wèa à pì: Dí mɛ́ à n ditɛ kína yãgↄ̃gↄ̃ri ũwɛrɛɛ? Ń ye ǹ ma dɛ lákũ n Misila gbɛ̃ dɛ̀ nàn yá? Akũ vĩna Musa kũ̀ à pì: Ò yã kũ ma kɛ̀ɛ dↄ̃̀ fá!
15 Kũ Firi’auna yã pìi mà, àtɛn wɛtɛ à Musa dɛ, akũ à bàa lɛ̀nɛ à tà Midiã bùsun, akũ à vùtɛ lↄ̀gↄↄ sarɛ gwe. 16 Midiã sa’ori kun à nɛ́nↄgbɛ̃nↄ vĩ gbɛ̃nↄn suppla, akũ ò sù ò í tↄ̀ ò kà pↄ́kãdenↄ gó ímikin ń de pↄ́kãdenↄnɛ. 17 Kũ sãdãri kenↄ sù òtɛn pɛ́ḿma, akũ Musa fùtɛ à yã sì kũńwo, akũ à í kpàńnɛ ń pↄ́kãdenↄa. 18 Kũ ò tà ń de Ruɛli kĩnaa, à ń lá à pì: À kɛ̀ dera a su káaku lɛ gbãraa? 19 Ò wèa ò pì: Misila gↄ̃gbɛ̃ ke mɛ́ à ó sí sãdãrinↄa. Àkũ mɛ́ se à í tↄ̀ à kpàwɛrɛ ó pↄ́kãdenↄa. 20 Akũ à ń lá à pì: Ade pì kú máa? Bↄ́ yã mɛ́ à tò a gↄ̃gbɛ̃ pìi tò gwee? À a sísi à su à pↄ́ ble kũoo. 21 Musa sù, akũ à wè à vùtɛ kũ gↄ̃gbɛ̃ pìio, akũ gↄ̃gbɛ̃ pì a nɛ́nↄgbɛ̃ Zipora kpàa nↄ ũ. 22 Akũ Zipora nɛ́ ì gↄ̃gbɛ̃ ũ, akũ Musa tↄ́ kpànɛ Gɛsↄmu, à pì: Buri zĩ̀tↄↄn ma ũ gbɛ̃ pãndenↄ bùsun la.
23 Kũ à gìi kɛ̀, akũ Misilanↄ kína gà. Isarailanↄ tɛni nda zↄ̀zĩ kũ òtɛn kɛ yãi, òtɛn wiki lɛ́, akũ ń wiki pìi kà Luda kĩnaa. 24 À ń ndanaa mà, a bàka kũ à kú kũ Ibrahĩo kũ Isaakuo kũ Yakubuo dí sãaguro. 25 Luda Isarailanↄ gwà, akũ ò kɛ̀nɛ wɛ̃nda.
3Luda Musa sisinaa
1 Musa tɛni a anzure Midiã bùsu sa’ori pↄ́kãdenↄ dã à vĩ̀ gbárannala ari à kà kpi kũ òdi pi Orɛbu kĩnaa. 2 Akũ Dikiri Malaikaa bò à sùa tɛ́vuraa gũn tariankpãn. Musa tariankpã pìi gwà à è tɛ́ kúa, ama àtɛn tɛ́ kũro. 3 Akũ à pì: Mani gɛ́ mà daboyã pì gwa de mà dↄ̃ pↄ́ kũ à tò tariankpã pì tɛn tɛ́ kũro. 4 Kũ Dikiri è à sù gwa, akũ à lɛ́ zùi zaa tariankpã pìi gũn à pì: Musa! Musa! Akũ à wèa à pì: Makũ di! 5 Luda pìnɛ: Ǹsun nairo. Ǹ n kyate bobo, zaakũ gu kũ ń zɛn kun adonamɛ. 6 Akũ à pì: Makũmɛ n dizinↄ Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Yakubuo Luda ũ. Akũ Musa pↄ́ kù a wɛ́a, kũ à wɛ́ kɛna pla kũ Ludao vĩna vĩ yãi. 7 Akũ Dikiri pì: Ma yã’ũmmana kũ ma gbɛ̃nↄ tɛn kɛ Misila è, ma wiki kũ ń wɛ́tãmmarinↄ tò òtɛn lɛ́ mà. Má ń wãwãkɛnaa dↄ̃̀. 8 Ma kipa mà ń sí Misilanↄa mà ń bↄtɛ bùsuu pìn mà gɛ́ kũńwo bùsu mana yàasan, gu kũ vĩ kũ zↄ́’io din, bùsu kũ Kanaanↄn kun kũ Itinↄ kũ Amↄrinↄ kũ Pɛrizinↄ kũ Ivinↄ kũ Yebusinↄo. 9 Isarailanↄ wikilɛna kà ma kĩnaa tera sà, ma wari kũ Misilanↄ tɛn dↄḿma è. 10 Ǹ gɛ́ tera sà, ma n zĩ Firi’aunaamɛ de ǹ ma gbɛ̃ Isarailanↄ bↄtɛ Misila. 11 Akũ Musa pì Ludanɛ: Dín ma ũ kũ mani gɛ́ Firi’auna kĩnaa mà Isarailanↄ bↄtɛ Misilai? 12 Luda pìnɛ: Manigↄ̃ kú kũnwo. Zĩna kũ ma n zĩ sèedaan dí. Tó n ń bↄ́tɛ Misila, áni donyĩ kɛmɛnɛ kpi dí pↄtɛa.
13 Akũ Musa pì Ludanɛ: Tó ma gɛ ma ò Isarailanↄnɛ ma pì, ń dizinↄ Luda mɛ́ à ma zĩḿma, tó ò ma la n tↄ́i sↄ̃ bi? Mani pińnɛ deramɛɛ? 14 Luda wèa à pì: Makũmɛ gbɛ̃ kũ má de a ũ ũ. Ǹ ońnɛ makũ mɛ́ ma n zĩḿma. 15 Luda pìnɛ dↄ: Ǹ o Isarailanↄnɛ makũ Dikiri ń dizinↄ Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Yakubuo Luda mɛ́ à n zĩḿma. Ma tↄ́n gwe gↄrↄ sĩnda pínki. Àgↄ̃ ma sísi lɛ ari á buria. 16 Ǹ gɛ́ ǹ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kakara ǹ ońnɛ makũ Dikiri ń dizinↄ Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Yakubuo Luda mɛ́ à bò à sùmma. Ǹ ońnɛ matɛni ń e ma yã kũ òtɛn kɛńnɛ Misila è. 17 Mani ń bↄtɛ Misila gu kũ òtɛn wɛ́ tãḿma pìn, mani gɛ́ kũńwo bùsu kũ Kanaanↄn kun kũ Itinↄ kũ Amↄrinↄ kũ Pɛrizinↄ kũ Ivinↄ kũ Yebusinↄo, gu kũ vĩ kũ zↄ́’io din. 18 Oni n yã ma. Mↄkↄ̃n kũ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ à gɛ́ à Misila kína le à onɛ makũ Dikiri Eberunↄ Luda ma bo ma suáwa, ma pì à á gba zɛ́ à gɛ́ gↄrↄ aakↄ̃ kɛ gbárannan de à sa o makũ Dikiri á Ludaa. 19 Má dↄ̃ kũ Misila kína ni we à gɛ́ro, tó adi kɛ ma a dà tilasiro. 20 Mani ↄ tↄ̃ Misilanↄa, mani daboyãnↄ kɛ mà wɛ́ tãoḿma, gbasa à á gbarɛ. 21 Mani tó Misilanↄ á wɛ́ gwa, de tó átɛn tá, áni tá ↄkoriro. 22 Á nↄgbɛ̃ sĩnda pínki andurufu ke wura nↄmanablebↄnↄ kũ pↄ́kasanↄ gbɛka a Misila nↄgbɛ̃ dakea kũ ń nↄgbɛ̃ kũ ò kú a bɛanↄ, à da á nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄnɛ kũ á nɛ́nↄgbɛ̃nↄ. Lɛn áni Misilanↄ pↄ́nↄ síḿma lɛ manamana.
4Luda Musa gbana daboyãkɛna zɛ́
1 Musa wèa à pì: Tó odi ma náani kɛro, akũ odi ma yã maro, tó ò pì mↄkↄ̃n mɛ́ n bo n sumaro sↄ̃ bi? 2 Akũ Dikiri a là à pì: Bↄ́n ń kũna gwee? À wèa à pì: Gòomɛ. 3 Dikiri pìnɛ: Ǹ gòo pì pãtɛ zĩtɛ. Kũ à pã̀tɛ, akũ à lì mlɛ̃̀ ũ, akũ Musa a zĩda gà gwe. 4 Dikiri pìnɛ: Ǹ ↄ bo ǹ a kũ a vlãa. Kũ à kũ̀, akũ à ɛ̀ra à lì gò ũ a ↄĩ. 5 Dikiri pìnɛ: Lɛn ĩni kɛ lɛ, de ò sí kũ makũ Dikiri ń dizinↄ Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Yakubuo Luda mɛ́ à bò à sùmma.
6 Dikiri ɛ̀ra à pìnɛ dↄ: Ǹ n ↄ sↄtↄ n utan. Akũ à sↄ̀tↄn. Kũ à bò, à è a ↄ lì kusu ũ, à kɛ̀ púu lán buu bà. 7 Dikiri pìnɛ: Ǹ ɛra ǹ n ↄ sↄtↄ n utan. À ɛ̀ra à sↄ̀tↄn. Kũ à bò, à è à kɛ̀ a gbɛ̀n. 8 Dikiri pìnɛ: Tó odi n náani kɛ ò sèeda káaku sìro, ò kpɛkpɛ pↄ́ sí. 9 Tó odi sèeda pla pìnↄ sí ò n yã mà sↄ̃ro, ǹ Nili í tↄ́ ǹ kↄ́tɛ zĩtɛ, ani li aru ũ.
10 Akũ Musa pìnɛ: N yã nna Dikiri! Zaa zĩ yã’onaa araga kũmaoro. Bee zaa gↄrↄ kũ n yã òmɛnɛ, ma lɛ́ tìkisimɛ. 11 Akũ Dikiri pìnɛ: Dí mɛ́ à lɛ́ dↄ̀ bisãsirinɛɛ? Dí mɛ́ àdi a nɛ́nɛ natɛ ke àdi a sãto kũu? Dí mɛ́ àdi tó à gu e ke àdi a vĩ̀na kũu? Makũ Dikiri, makũroo? 12 Ǹ gɛ́! Mani kpányĩ kũ yã’onaao, mani yã kũ ĩni o dannɛ. 13 Akũ à pì: N yã nna Dikiri! N yã nna! Ǹ gbɛ̃ pãnde zĩ. 14 Akũ Dikiri pↄ fɛ̃̀ kũ Musao à pì: N vĩ̀ni Haruna Levi buri kunloo? Má dↄ̃ kũ yã’ona zĩ’ũ kãaoro. Àtɛn su danlɛ. Tó á wɛ́ kɛ̀ pla, a pↄ ni kɛ nna. 15 Ǹ yã o kãao ǹ yã kũ ani o danɛ. Makũ, manigↄ̃ kpái kũ yã’onaao, manigↄ̃ yã kũ áni kɛ daárɛ. 16 Ani yã o gbɛ̃nↄnɛ n gɛ̃nɛ ũ, anigↄ̃ de n lɛ́gbɛkpari ũ, ĩnigↄ̃ denɛ lán Luda bà. 17 Ǹ gò dí sɛ́ ǹgↄ̃ kũna ǹ sèedanↄ kɛo.
Musa ɛrana Misila
18 Musa tà a anzure Yɛtoro kĩnaa à pìnɛ: Ǹ ma gba zɛ́ mà tá ma gbɛ̃nↄ kĩnaa Misila, mà e tó ò kpɛ́ kú kũ wɛ̃̀ndiio ari tera. Yɛtoro pìnɛ: Ǹ kipa aafia. 19 À sù à lè Dikiri ò Musanɛ Midiã bùsun à pì: Ǹ futɛ ǹ tá Misila, zaakũ gbɛ̃ kũ òtɛni n wɛtɛ ò n dɛ yãnↄ gàga ń pínki. 20 Akũ Musa a nanↄ sɛ̀ kũ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ à ń dí zaakia, à ɛ̀ra àtɛn tá Misila à Luda gòo pì kũna. 21 Akũ Dikiri pìnɛ: Tó n ka Misila, ǹ daboyã kũ ma a gbãna kpàmmanↄ kɛ Firi’auna arɛ pínki. Ama mani a kùgbãna kũ, ani gí gbɛ̃nↄ gbarɛi. 22 Ǹ onɛ makũ Dikiri ma pì, Isaraila burimɛ ma daudu ũ, 23 akũ ma pìnɛ à ma daudu gbarɛ à gɛ́ donyĩ kɛmɛnɛ. Lákũ à gì a gbarɛi nà, mani a daudu dɛ sà.
24 Zɛ́ gũn Musa tɛn i gukea, akũ Dikiri a lè gwe à ye à a dɛ. 25 Akũ Zipora gbɛ̀ fɛ̃nɛ sɛ̀ à a nɛ́ tↄ̃̀ↄ zↄ̃̀o à a gyↄfↄrↄ nà Musa gbáa à pì: Yãpuramɛ, ń demɛnɛ gↄ̃ arude ũ. 26 Tↄ̃̀zↄ̃na bire yãin à pìnɛ gↄ̃ arude. Akũ Dikiri Musa tò.
27 Dikiri pì Harunanɛ: Ǹ gɛ́ da Musalɛ gbárannan. Akũ à gɛ̀ɛ à a lè Luda kpi kĩnaa, à lɛ́ pɛ̀a. 28 Musa yã kũ Dikiri a zĩ à o bàba Harunanɛ kũ sèeda kũ à pìnɛ à kɛnↄ. 29 Akũ Musa kũ Harunao tà Misila ò Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ kàkara. 30 Haruna yã kũ Dikiri ò Musanɛ bàbańnɛ ń pínki, akũ Musa daboyã pìnↄ kɛ̀ Isarailanↄ wára. 31 Ò yã pìi sì. Kũ ò mà Dikiri mɛ́ à sù ń gwa à ń yã’ũmmanaa è, akũ ò kùtɛ ò donyĩ kɛ̀nɛ.
5Musa kũ Harunao gɛna Firi’auna arɛ
1 Abire gbɛra Musa kũ Harunao gɛ̀ɛ ò Firi’auna lè ò pìnɛ: Yã kũ Dikiri Isarailanↄ Luda òon dí. À pì ǹ a gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ dikpɛ kɛarɛ gbárannan. 2 Firi’auna wèḿma à pì: Dímɛ Dikiri ũ kũ mà a yã ma mà Isarailanↄ gbarɛɛ? Má Dikiri dↄ̃ro. Mani Isarailanↄ gbarɛro. 3 Akũ ò pìnɛ: Eberunↄ Luda bò à sùwá. Ǹ ó gba zɛ́ ò gɛ́ ò gↄrↄ aakↄ̃ kɛ gbárannan ò sa o Dikiri ó Luda pìia, de àsun gyã káwáiro kesↄ̃ zĩ̀i. 4 Akũ Misila kína pìi pì Musanɛ kũ Harunao: À kɛ̀ dera a tò gbɛ̃nↄ laakari tɛn go ń zĩaa? À ɛra á zĩa. 5 Akũ à ɛ̀ra à pì: Kũ gbɛ̃nↄ dasi kũ̀ sà, akũ á ye ò kámma bo kũ ń zĩo yá?
6 Zĩ birea Firi’auna yã dìtɛ Isaraila wɛ́tãmmarinↄnɛ kũ ń don’arɛdenↄ à pì: 7 Àsun sɛ̃̀buru kpáḿma ò kúnku kɛo lákũ adì kɛ nà yã doro. Ò gɛ́ ò ń pↄ́ kɛ̃ ń zĩda. 8 Ama ò kúnku kɛ lákũ òdi kɛ nà yã lɛ́n. Àsun lagońnɛro, zaakũ ma’ãdenↄmɛ. A yã mɛ́ à tò ń wiki dìgↄ̃ dↄ, òtɛn pi ò ye ò gɛ́ sa o ń Ludaamɛ. 9 À zĩ karańnɛ de òsun ĩampaki le ò laakari kpá ɛ́kɛyãnↄa doro.
10 Akũ ń wɛ́tãmmarii pìnↄ kũ ń don’arɛdenↄ sù ò pìńnɛ: Firi’auna pì òsun sɛ̃̀buru kpááwa doro. 11 À gɛ́ à wɛtɛ á zĩda gu kũ áni len. Bee kũ abireo óni zĩ lagoárɛro, bee fíti. 12 Akũ ò fã̀kↄ̃a ò gɛ̀ɛ Misila gu sĩnda pínki sɛ̃̀ kɛ̃ sɛ̃̀buru ũ. 13 Ń wɛ́tãmmarii pìnↄ dìgↄ̃ nakaraḿma lákũ gu dìgↄ̃ dↄ nà, de ò ń zĩ láka lákũ òdi láka nà gↄrↄ kũ òdi sɛ̃̀buru kpáḿma. 14 Ò gbɛ̃naa kɛ̀ Isaraila don’arɛde kũ ń wɛ́tãmmarinↄ dìtɛnↄnɛ ò pìńnɛ: À kɛ̀ dera ádi kúnku kɛ gbãra ke gĩa à kà lákũ ò a lɛ́ dìtɛárɛ nà yãroo? 15 Akũ Isaraila don’arɛdenↄ gɛ̀ɛ ò wiki lɛ̀ Firi’aunaa ò pì: À kɛ̀ dera ntɛn kɛ ókↄ̃nↄ n zↄ̀blerinↄnɛ lɛɛ? 16 Òtɛni sɛ̃̀buru kpáwá doro, akũ òtɛn pi ò kúnku kɛ. Òtɛni ó gbɛ̃, ama n gbɛ̃nↄ mɛ́ ò taari vĩ. 17 Akũ à pì: Ma’ãdenↄn á ũ. Lɛn á de lɛ! A yã mɛ́ à tò adìgↄ̃ pi áni gɛ́ sa o Dikiria. 18 À gɛ́ zĩ kɛ. Oni sɛ̃̀buru kpááwa doro, bee kũ abireo áni kúnku kɛ lákũ ò dàárɛ nà lɛ́a.
19 Kũ ò ò Isaraila don’arɛdenↄnɛ òsun gↄrↄ do kúnkubona lagoro, ò dↄ̃̀ kũ ò yã è sà. 20 Kũ ò bò Firi’auna kĩnaa, ò dàkarɛ kũ Musao kũ Harunao, òtɛni ń dã, 21 akũ ò pìńnɛ: Dikiri á yã gwa à yãkpatɛ kɛ kãáo, zaakũ a tò Firi’auna kũ a gbɛ̃nↄn ye ó kãiro. A ó dɛna zɛ́ kpàḿman gwe. 22 Akũ Musa ɛ̀ra à gɛ̀ɛ à pì Dikirinɛ: Dikiri, bↄ́yãi n wari dↄ̀ gbɛ̃ pìnↄaa? Abire yãin n ma zĩ yá? 23 Zaa gↄrↄ kũ ma gɛ ma yã ò Firi’aunanɛ kũ n tↄ́o, akũ àtɛn wari dↄ n gbɛ̃nↄa, akũ ńdi ń bo sↄ̃ro bi!
6Dikiri lɛ́sɛna Musanɛ Isarailanↄ surabana yã musu
1 Akũ Dikiri pìnɛ: Ĩni yã kũ mani kɛ Firi’aunanɛ e tera. Ani ń gbarɛ ma gbãna zↄ̃kↄ̃ yãi. Ani pɛ́ḿma a bùsun ma gbãna zↄ̃kↄ̃ yãi. 2 Akũ Luda ɛ̀ra à yã ò Musanɛ à pì: Makũmɛ Dikiri ũ, 3 ma bo ma su Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Yakubuooa Luda Gbãnasĩndapinkide ũ, ama odi ma dↄ̃ ma tↄ́ Dikiriaro. 4 Ma bàka kú kũńwo, ma pì mani Kanaanↄ bùsu kũ ò kú a gũn buri zĩ̀tↄ ũ kpáḿma. 5 Ma Isarailanↄ ndanaa mà ń zↄ̀blena Misilanↄnɛ yãi, akũ ma bàka kũ à kú kũńwoo pì yã dí sãmaguro. 6 A yã mɛ́ à tò ǹ o Isarailanↄnɛ makũmɛ Dikiri ũ. Mani á bo zĩ gbãna kũ Misilanↄ dàárɛ gũn, mani á bo zↄ̀blen. Mani yãkpatɛ kɛ kũńwo mani a bo kũ ma gã̀sã gbãnao. 7 Mani á sɛ́ ma gbɛ̃nↄ ũ màgↄ̃ de á Luda ũ, ánigↄ̃ dↄ̃ kũ makũmɛ Dikiri á Luda kũ à á bó Misila zĩ gbãna gũn ũ. 8 Mani gɛ́ kãáo bùsu kũ ma a la dà Ibrahĩnɛ kũ Isaakuo kũ Yakubuo gũn. Mani á gba àgↄ̃ vĩ. Makũmɛ Dikiri ũ.
9 Musa yã pìi ò Isarailanↄnɛ, ama odi a yã maro kũ zↄ̀zĩ pãsĩ ń mɛ̀ɛ yↄ̀ yãi. 10 Akũ Dikiri ò Musanɛ à pì: 11 Ǹ gɛ́ ǹ o Misilanↄ kína Firi’aunanɛ à Isarailanↄ gbarɛ ò bↄtɛ a bùsun. 12 Akũ Musa wè Dikiria à pì: Lákũ Isarailanↄ dì ma yã maro nà, makũ kũ ma lɛ́ tìkisi, deran Firi’auna ni ma yã ma sↄ̃ↄ?
Musa kũ Harunao buri bozirɛ
13 Dikiri yã ò Musanɛ kũ Harunao Isarailanↄ yã musu kũ Misila kínao, à òńnɛ ò bↄtɛ kũ Isarailanↄ Misila. 14 Ń buri ↄmbede káakunↄ tↄ́n dí. Isaraila daudu Rubɛni nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn dí: Anↄku, Palu, Ɛzɛrↄnu, Kaami. Rubɛni burinↄn gwe danɛdanɛ. 15 Simɛↄ nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn dí: Yemuɛli, Yami, Oada, Yakĩ, Zoa kũ Kanaa nↄgbɛ̃ nɛ́ Soluo. Simɛↄ burinↄn gwe danɛdanɛ. 16 Levi nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tↄ́n dí ń burinↄa: Gɛsↄmu, Koa, Mɛrari. Levi kɛ̀ wɛ̃̀ basuddo akuri awɛɛsupplamɛ. 17 Gɛsↄmu nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn dí ń burinↄa danɛdanɛ: Libini kũ Simɛio. 18 Koa nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ tↄ́n dí: Amlamu, Iza, Ɛblↄnu, Uziɛli. Koa kɛ̀ wɛ̃̀ basuddo akuri awɛɛ’aakↄ̃mɛ. 19 Mɛrari nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Mali kũ Musio ũ. Levi burinↄn gwe danɛdanɛ.
20 Amlamu a dasɛ̃ Yↄkɛbɛdi sɛ̀ nↄ ũ, akũ à Haruna kũ Musao ì kãao. Amlamu kɛ̀ wɛ̃̀ basuddo akuri awɛɛsupplamɛ. 21 Iza nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Kora kũ Nɛfɛgio kũ Zikirio ũ. 22 Uziɛli nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Misaili kũ Ɛlɛzafão kũ Sitirio ũ. 23 Haruna Aminadabu nɛ́ Ɛlisɛba, Nasↄ̃ dãre sɛ̀ nↄ ũ, akũ à Nadabu kũ Abiuo kũ Ɛlɛazao kũ Itamao ì kãao. 24 Kora nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄn Asi kũ Ɛlɛkanao kũ Abiasafao ũ. Kora burinↄn gwe danɛdanɛ. 25 Haruna nɛ́ Ɛlɛaza Putiɛli nɛ́nↄgbɛ̃nↄ doke sɛ̀ nↄ ũ, akũ à Finɛasi ì kãao. Levi buri ↄmbede káakunↄn gwe danɛdanɛ.
26 Haruna kũ Musa kũ Dikiri òńnɛ ò Isarailanↄ bↄtɛ Misila gã̀ kũ gã̀aon gwe. 27 Mↄ́kↄ̃nↄ mɛ́ ò yã ò Misilanↄ kína Firi’aunanɛ de ò Isarailanↄ bↄtɛ Misila. 28 Kũ Dikiri yã ò Musanɛ Misila, 29 à pì akãamɛ Dikiri ũ, yã kũ átɛn onɛn à o Firi’aunanɛ pínki. 30 Akũ Musa pìnɛ a lɛ́ tìkisi, deran Firi’auna ni a yã maa?
7Kisira mɛ̀n kuri zĩna Misilaa
1 Akũ Dikirii pì Musanɛ: Ǹ gwa! Ma n kɛ lán ma bà Firi’aunanɛ, akũsↄ̃ n vĩ̀ni Haruna de n lɛ́gbɛkpari ũ. 2 Ǹ yã kũ ma ònnɛ pínki o n vĩ̀ni Harunanɛ, ani o Firi’aunanɛ à Isarailanↄ gbarɛ ò bↄtɛ a bùsun. 3 Bee kũ abireo mani a kù kɛ gbãna. Mani sèedanↄ kũ daboyãnↄ kɛ Misila dasi, 4 ama Firi’auna ni á yã maro. Mani ↄ tↄ̃ Misilaa mà yãkpatɛ kɛ kũńwo pãsĩpãsĩ, mani bo kũ ma zĩ̀kari Isarailanↄ gã̀ kũ gã̀ao. 5 Tó ma bo kũ ma gbãnao Misilaa, mani Isarailanↄ bↄtɛn, Misilanↄ ni dↄ̃ sà kũ makũmɛ Dikiri ũ. 6 Akũ Musa kũ Harunao kɛ̀ lákũ Dikiri òńnɛ nà. 7 Gↄrↄ kũ ò yã ò Firi’aunanɛ, Musa kun wɛ̃̀ basiikↄ̃, Haruna sↄ̃ wɛ̃̀ basiikↄ̃ awɛɛ’aakↄ̃.
8 Akũ Dikiri pì Musanɛ kũ Harunao: 9 Tó Firi’auna daboyã gbɛ̀kamma, ǹ o Harunanɛ à a gò sɛ́ à pãtɛ a arɛ, ani li mlɛ̃̀ ũ. 10 Kũ Musa kũ Harunao gɛ̀ɛ Firi’auna kĩnaa, ò kɛ̀ lákũ Dikiri òńnɛ nà. Haruna a gòo sɛ̀ à pã̀tɛ Firi’auna kũ a ìbanↄ arɛ, akũ à lì mlɛ̃̀ ũ. 11 Akũ Firi’auna Misila wɛ́zɛ̃rinↄ kũ ɛzɛdenↄ sìsi, akũ ò daboyã dokↄ̃nↄ pìnↄ kɛ̀ se ń ɛzɛdekɛ gũn. 12 Kũ ń baadi a gòo pã̀tɛ, akũ ń gòo pìnↄ lì mlɛ̃̀nↄ ũ, akũ Haruna gò ń pↄ́nↄ mↄ̀mↄ. 13 Firi’auna sã gbãnamɛ, adi ń yã maro lákũ Dikiri ò nà.
Ínↄ linaa aru ũ
14 Dikiri pì Musanɛ: Firi’auna kù gbãna à gì gbɛ̃nↄ gbarɛi. 15 Ǹ gɛ́ ǹ a le zia kↄnkↄ gↄrↄ kũ àtɛn gɛ́ swai. Ǹgↄ̃ a dã Nili sarɛ gwe. Ǹgↄ̃ n gò kũ à lì mlɛ̃̀ ũ pì kũna. 16 Ǹ pinɛ makũ Dikiri Eberunↄ Luda ma n zĩa, n ònɛ à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛmɛnɛ gbárannan, ama ari tera à gìmai. 17 Makũ Dikiri ma pì, yã kũ ani tó àgↄ̃ dↄ̃ kũ makũmɛ Dikiri ũn dí. Tó n Nili í lɛ̀ kũ gò kũ ń kũnaao, ani li aru ũ. 18 Kpↄ̀ kũ ò kú í pìi gũnnↄ ni gaga, Nili í ni gbĩ sↄ̃, Misilanↄ ni fu í pì minaa.
19 Akũ Dikiri ɛ̀ra à pì Musanɛ: Ǹ o Harunanɛ à a gò sɛ́ à dↄ Misila ínↄ la, ń swanↄ kũ ń swa’ↄnɛnↄ kũ ń ísɛ̃bokinↄ kũ ń íkakinↄ pínki ni gↄ̃ aru ũ. Aru nigↄ̃ dagula Misila, bee kũ kpɛ̃nɛnↄ kũ orozã gũnnↄ.
20 Akũ Musa kũ Harunao kɛ̀ lákũ Dikiri òńnɛ nà. Haruna a gòo pìi sɛ̀, à Nili í lɛ̀o Firi’auna kũ a ìbanↄ wára, akũ í pìi gↄ̃̀ aru ũ pínki. 21 Kpↄ̀ kũ ò kú a gũnnↄ gàga, akũ Nili í pì gbĩ sↄ̃̀, Misilanↄ fùa ò mi. Aru dàgula Misila. 22 Misila ɛzɛdenↄ kɛ̀ lɛ se ń ɛzɛdekɛ gũn, akũ Firi’auna kùgbãna kũ̀, adi ń yã maro lákũ Dikiri ò nà. 23 Firi’auna ɛ̀ra à tà a bɛa, adi yã pì da sero. 24 Misilanↄ bia yↄ̃̀yↄ̃ Nili bara de ò í mi, zaakũ odi fↄ̃ ò swada’i mìro. 25 À kun lɛ ari gↄrↄ supplamɛ Dikiri Nili lɛnaa gbɛra.
8Blↄ̀nↄ dagulanaa
1 Akũ Dikiri pì Musanɛ: Ǹ gɛ́ ǹ o Firi’aunanɛ, makũ Dikiri ma pì à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛmɛnɛ. 2 Tó à gì ń gbarɛi sↄ̃, mani tó blↄ̀nↄ da a bùsu gu sĩnda pínki la. 3 Blↄ̀nↄ ni Nili pa ari ò bikũ bara, ò gɛ̃ a ↄnn ari a kpɛ́n, ò didi a gádoa. Ò gɛ̃ a ìbanↄ ↄnnↄ gũn kũ a gbɛ̃nↄ ↄnnↄ. Ò ká a kĩninↄ kũ a gónↄ gũn. 4 Blↄ̀nↄ ni didia kũ a gbɛ̃nↄ kũ a ìbanↄ ń pínki.
5 Dikiri ɛ̀ra à pì Musanɛ: Ǹ o Harunanɛ à a gò sɛ́ à dↄ swanↄla kũ swa’ↄnɛnↄ kũ ísɛ̃bokinↄ, blↄ̀nↄ ni da Misila bùsula. 6 Kũ Haruna a gòo dↄ̀ Misila ínↄla, akũ blↄ̀nↄ bↄ̀tɛ ò dà bùsuu pìla. 7 Akũ ɛzɛde pìnↄ kɛ̀ lɛ se ń ɛzɛdekɛ gũn, ò tò blↄ̀nↄ dà Misilala.
8 Akũ Firi’auna Musa kũ Harunao sìsi à pì: À kútɛ kɛ Dikirinɛ à blↄ̀nↄ kɛ̃ma kũ ma gbɛ̃nↄ, mani á gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ sa oa. 9 Akũ Musa pì Firi’aunanɛ: Ǹ gↄrↄ ditɛmɛnɛ mà kútɛ kɛnnɛ Dikirinɛ kũ n ìbanↄ kũ n gbɛ̃nↄ, de à blↄ̀nↄ kɛ̃mma kũ n ↄnnↄ ògↄ̃ kú swai ado. 10 Firi’auna pì: Zia. Akũ Musa pì: Ani kɛ lákũ n ò nà, de ǹgↄ̃ dↄ̃ kũ gbɛ̃ke de lán Dikiri ó Luda bàro. 11 Blↄ̀nↄ ni kɛ̃mma kũ n ↄnnↄ kũ n ìbanↄ kũ n gbɛ̃nↄ ògↄ̃ kú swai ado.
12 Kũ Musa kũ Harunao bò Firi’auna kĩnaa, Musa wɛ́ kɛ̀ Dikiria blↄ̀ kũ ò dà Firi’aunalanↄ yã musu. 13 Dikiri Musa wɛ́kɛ sì, akũ blↄ̀nↄ gàga kpɛ́nↄ gũn kũ ↄnnↄ kũ buranↄ. 14 Ò ń kákara, akũ bùsu gbĩ sↄ̃̀ pínki. 15 Kũ Firi’auna è à kɛ̀ sã̀na, a sã kpɛ́ gbãna, akũ à gì Musa kũ Harunao yã mai lákũ Dikiri ò nà.
Sàa dagulanaa
16 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ o Harunanɛ à a gò sɛ́ à zĩtɛ lɛ́o, bùsutiti ni li sàa ũ Misila gu sĩnda pínkia. 17 Akũ ò kɛ̀ lɛ. Haruna a gòo sɛ̀ à zĩtɛ lɛ̀o, akũ bùsutiti lì sàanↄ ũ, ò dà bisãsirinↄla kũ nↄ̀bↄnↄ. Misila bùsutiti lì sàanↄ ũ pínki. 18 Ɛzɛdenↄ yↄ̃̀ ò gwà se ń ɛzɛdekɛ gũn, akũ ò fùa. Sàanↄ dà bisãsirinↄla kũ nↄ̀bↄnↄ. 19 Akũ ɛzɛdenↄ pì Firi’aunanɛ: Luda ↄgbɛɛmɛ. Ama Firi’auna sã kpɛ́ gbãna, à gì ń yã mai lákũ Dikiri ò nà.
Ífĩninↄ dagulanaa
20 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ futɛ kↄnkↄkↄnkↄ ǹ gɛ́ ǹ Firi’auna le gↄrↄ kũ àtɛn gɛ́ swai, ǹ onɛ makũ Dikiri ma ò, à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛmɛnɛ. 21 Tó à gì ń gbarɛi, mani ífĩninↄ daala kũ a ìbanↄ kũ a gbɛ̃nↄ kũ a kpɛ́nↄ. Misila kpɛ́nↄ ni pa kũ ífĩninↄ, bee zĩtɛ oni daala. 22 Gↄrↄ birea mani Gosɛ̃ bùsu gu kũ ma gbɛ̃nↄn kun bo ado. Gwen ífĩninↄ ni dan gularo, de àgↄ̃ dↄ̃ kũ makũmɛ Dikiri ũ a bùsun. 23 Mani ma gbɛ̃nↄ dↄ̃kↄ̃nɛ kũ a gbɛ̃nↄ. Zian sèedaa pì ni kɛ.
24 Akũ Dikiri kɛ̀ lɛ. Ífĩninↄ kà Firi’auna ↄnn kũ a ìbanↄ ↄnnↄo. Misila yàka pínki ífĩninↄ yãi. 25 Akũ Firi’auna Musa kũ Harunao sìsi à pì: À gɛ́ sa o á Ludaa bùsun la. 26 Akũ Musa pìnɛ: Ani sí kɛ ò kɛ lɛro, zaakũ pↄ́ kũ óni sa o Dikiri ó Ludaa pì de Misilanↄnɛ tɛ̃̀ ũmɛ. Tó o sa ò kũ pↄ́ kũ à deńnɛ tɛ̃̀ ũo ń wára, oni ó pápa kũ gbɛ̀ɛo ò ó dɛdɛroo? 27 Óni táa o gbárannan gↄrↄ aakↄ̃mɛ, gbasa ò sa o Dikiri ó Ludaa lákũ à òwɛrɛ nà. 28 Akũ Firi’auna pì: Mani á gbarɛ à gɛ́ sa o Dikiri a Ludaa gbárannan, ama àsun gɛ́ zã̀ro. À kútɛ kɛnɛmɛnɛ. 29 Musa pìnɛ: Tó ma ta, mani kútɛ kɛnɛ, ani ífĩninↄ kɛ̃mma zia kũ n ìbanↄ kũ n gbɛ̃nↄ. Ama ǹsun manafiki kɛ doro. Ǹ tó gbɛ̃nↄ gɛ́ sa o Dikiria. 30 Kũ Musa bò Firi’auna kĩnaa, a kútɛ kɛ̀nɛ Dikirinɛ. 31 Dikiri a wɛ́kɛ sì, akũ ífĩninↄ kɛ̃̀ Firi’aunaa kũ a ìbanↄ kũ a gbɛ̃nↄ. Adi gↄ̃ gukearo, bee mɛ̀n do. 32 Ama Firi’auna sã kpɛ́ gbãna ari tera, à gì ń gbarɛi.
9Pↄ́kãdenↄ gaganaa
1 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ gɛ́ ǹ Firi’auna le ǹ onɛ Dikiri Eberunↄ Luda pì, à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛmɛnɛ. 2 Tó à gì ń gbarɛi, tó à kpɛ́ ń kũna ari tera, 3 mani ↄ tↄ̃ a pↄ́kãdenↄa a buran. Mani gagagyã pãsĩ ká a sↄ̃nↄn kũ a zaakinↄ kũ a lakuminↄ kũ a zùnↄ kũ a sãnↄ kũ a blènↄ. 4 Mani Isaraila pↄ́kãdenↄ dↄ̃kↄ̃nɛ kũ Misilanↄ pↄ́nↄo. Isarailanↄ pↄ́kãdenↄ ke ni garo. 5 Makũ Dikiri ma a gↄrↄ dìtɛ. Zian mani abire kɛ bùsun la.
6 Kũ gu dↄ̀, akũ Dikiri kɛ̀ lɛ. Misilanↄ pↄ́kãdenↄ gàga pínki, ama Isarailanↄ pↄ́kãdenↄ ke dí garo. 7 Firi’auna yã kũ à kɛ̀ pìi gbɛ̀ka, à mà Isarailanↄ pↄ́kãdenↄ ke dí garo, ama a sã kpɛ́ gbãna, à gì gbɛ̃ pìnↄ gbarɛi.
Bↄ̀bũnu kana Misilanↄgu
8 Dikiri pì Musanɛ kũ Harunao: À tãmakpɛ túbu dã okũ dodo, Musa fã Firi’auna arɛ. 9 Ani da Misila bùsula pínki lán lukutɛ̃ bà, ani kɛ bisãsirinↄnɛ kũ nↄ̀bↄnↄ bↄ̀bũnu ũ gu sĩnda pínkia. 10 Akũ ò tãmakpɛ túbu sɛ̀tɛ ò gɛ̀ɛo Firi’auna kĩnaa. Kũ Musa túbu pìi fã̀ musu, akũ à kɛ̀ bisãsirinↄnɛ kũ nↄ̀bↄnↄ bↄ̀bũnu ũ. 11 Ɛzɛdenↄ dí fↄ̃ ò gɛ̀ɛ Musa kĩnaaro bↄ̀bũnu pìnↄ yãi, zaakũ à dàńla kũ Misilanↄ ń pínki. 12 Akũ Dikiri Firi’auna kùu kɛ̀ gbãna, lákũ à ò Musanɛ nà, akũ à gì ń yã mai.
Legũgbɛ manaa
13 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ futɛ kↄnkↄkↄnkↄ ǹ gɛ́ ǹ Firi’auna le, ǹ onɛ makũ Dikiri Eberunↄ Luda ma pì, à ma gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛmɛnɛ. 14 Tera sà mani yã pãsĩ pínki daala kũ a ìbanↄ kũ a gbɛ̃nↄ, de àgↄ̃ dↄ̃ kũ andunia gũn pínki gbɛ̃ke de lán ma bàro. 15 Zaakũ tó ma ↄ tↄ̃̀ḿma ma gagagyã kàńgu yã, de àkũ kũ a gbɛ̃nↄ làka andunia gũn. 16 Ma a kà kpatan de mà a gbãna mↄnɛ, ò ma tↄ́ kpá andunia gũn pínki. 17 Lákũ àtɛni a zĩda bi, à gì ma gbɛ̃nↄ gbarɛi ari tera, 18 zia mandara’i mani tó legũgbɛ pãsĩ ma manamana, legũgbɛ kũ a taka buri dí ma Misila zikiro zaa lákũ ò a kàtɛ nà ari kũ a gbãrao. 19 Ǹ onɛ à gbɛ̃nↄ zĩ ò a pↄ́kãdenↄ kũ pↄ́ kũ à vĩ buranↄ sɛ́tɛ ò káka kpɛ́n pínki. Bisãsirinↄ kũ pↄ́ kũ ò kú bàainↄ, tó òdi gɛ̃ kũńwo kpɛ́nlo, legũgbɛ ni maḿma oni gagamɛ.
20 Firi’auna ìba kenↄ vĩna kɛ̀ Dikiri yãnɛ, ò ń zĩkɛrinↄ kũ ń pↄ́kãdenↄ kàka kpɛ́n. 21 Ama gbɛ̃ kũ odi Dikiri yã daronↄ ń zĩkɛrinↄ kũ ń pↄ́kãdenↄ tò bàai. 22 Akũ Dikiri pì Musanɛ: Ǹ ↄ sɛ́ musu, legũgbɛ ni ma bisãsirinↄ kũ pↄ́kãdenↄ kũ burapↄnↄa Misila bùsu gu sĩnda pínkia. 23 Kũ Musa a gòo dↄ̀ musu, Dikiri tò legũ tɛn pũtã, àtɛn ma kũ gbɛ̀ɛo, àtɛn pí, akũ sura tɛn kipa zĩtɛ. Dikiri legũgbɛ kà Misilanↄgu. 24 Legũgbɛ tɛn ma, legũ tɛn pí. Legũgbɛ pì pãsĩ. Zaa lákũ Misila bùsu kun nà, legũ dí taka buri dí ma zikiro. 25 Legũgbɛɛ pì pↄ́ kũ ò kú bàai Misila bùsu gũnnↄ ásaru kɛ̀ pínki, bisãsirinↄ kũ pↄ́kãdenↄ kũ burapↄnↄ pínki. À sɛ̃̀ntɛ línↄ ɛ̀’ɛ pínki. 26 Gosɛ̃ bùsu gu kũ Isarailanↄn kunn legũgbɛɛ pì dí kánlo ado.
27 Firi’auna Musa kũ Harunao sìsi à pìńnɛ: Tera sà ma durunna kɛ̀. Dikiri yã mɛ́ à nna, makũ kũ ma gbɛ̃nↄ taaridenↄn ó ũ. 28 À kútɛ kɛnɛ. Legũpũtãna kũ legũgbɛ díkĩnao mↄ̀ lɛ. Mani á gbarɛ sa, mani gíárɛ doro. 29 Musa pìnɛ: Tó ma bo wɛ̃tɛ kpɛ, mani ma ↄnↄ sɛ́ lei gɛna Dikiri kĩnaa, legũpũtãna ni zɛ, legũgbɛ ni láka, de ǹgↄ̃ dↄ̃ kũ zĩtɛ bi Dikiri pↄ́mɛ. 30 Ama má dↄ̃ kũ mↄkↄ̃n kũ n ìbanↄ, átɛn vĩna kɛ Dikiri Ludanɛro ari tera.
31 Nagã kũ gbadoo yàka, zaakũ nagã gĩnakɛ à pìa, gbado mure bò. 32 Ése kũ werao dí yakaro, kũ òdi ma kpɛkpɛ yãi. 33 Musa bò Firi’auna kĩnaa à gɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kpɛ, à a ↄnↄ sɛ̀ lei gɛna Dikiri kĩnaa, akũ legũpũtãna kũ legũgbɛɛo zɛ̀, legũ dí ma doro. 34 Kũ Firi’auna è legũ kũ legũgbɛɛo kũ legũpũtãnaao zɛ̀, akũ à kpɛ́ àtɛn durunna kɛ, a sã kpɛ́ gbãna, àkũ kũ a ìbanↄ. 35 A kù kpɛ́ gbãna à gì Isarailanↄ gbarɛi, lákũ Luda dà Musanɛ à ònɛ nà.
10Kwanↄ dagulanaa
1 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ gɛ́ Firi’auna kĩnaa, zaakũ ma a kù kɛ gbãna kũ a ìbanↄ, de mà a daboyã dínↄ kɛ ń tɛ́, 2 de ǹ le ǹ o n nɛ́nↄnɛ kũ n daikorenↄ lákũ ma wɛ́ tã̀ Misilanↄa nà kũ daboyã kũ ma kɛ̀ ń tɛ́nↄ, àgↄ̃ dↄ̃ kũ makũmɛ Dikiri ũ. 3 Akũ Musa kũ Harunao gɛ̀ɛ ò pì Firi’aunanɛ: Dikiri Eberunↄ Luda pì, ĩnigↄ̃ kun mìnatɛnaarɛ sari ari bↄrɛmɛɛ? Ǹ a gbɛ̃nↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛarɛ. 4 Tó n gi ń gbarɛi, zia ani kwanↄ ká n bùsun. 5 Ò da zĩtɛla, oni gu ero. Ò lɛ́tɛ pↄ́ kũ ò gↄ̃̀nnɛ legũgbɛɛ gbɛranↄa kũ línↄ pínki. 6 Ò pa n kpɛ́nↄ gũn kũ n ìbanↄ pↄ́nↄ kũ Misilanↄ pↄ́nↄ pínki. N denↄ kũ n dizinↄ dí a taka e zikiro, zaa gↄrↄ kũ ò vùtɛ bùsu dín ari kũ a gbãrao. Akũ Musa ɛ̀ra à bò Firi’auna kĩnaa.
7 Firi’auna ìbanↄ pìnɛ: Gbɛ̃ pìnↄ nigↄ̃ kisira dawá lɛ ari bↄrɛɛ? Ǹ gbɛ̃ pìnↄ gbarɛ ò gɛ́ donyĩ kɛ Dikiri ń Ludanɛ. Ń dↄ̃ kũ Misila kàkatɛroo? 8 Akũ ò ɛ̀ra ò sù kũ Musao kũ Harunao Firi’auna kĩnaa, à pìńnɛ: À gɛ́ donyĩ kɛ Dikiri á Ludanɛ. Á dínↄ mɛ́ oni gɛ́ɛ? 9 Musa wèa à pì: Nɛ́ fíti gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃. Óni gɛ́ ó pínkimɛ kũ ó nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ kũ ó nɛ́nↄgbɛ̃nↄ kũ ó sãnↄ kũ ó blènↄ kũ ó zùnↄ, zaakũ Dikiri dikpɛn ótɛn gɛ́ kɛ. 10 Akũ à pìńnɛ: Tó ma á gbárɛ kũ á nↄgbɛ̃nↄ kũ á nɛ́nↄ á pínki, ásarumɛ, Dikiri á bo! À laakari kɛ! Átɛn wɛtɛ à fɛ̃ kũmaomɛ. 11 Oi! Á gↄ̃gbɛ̃nↄ mɛ́ oni gɛ́ donyĩ kɛ Dikirinɛ, zaakũ lɛn a gbɛ̀ka lɛ. Akũ ò pɛ̀ḿma Firi’auna arɛ.
12 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ n ↄ dↄ Misila bùsula, kwanↄ ni ká ò sɛ̃̀ kũ lá kũ ò bùtɛ legũgbɛɛ gbɛranↄ ble pínki. 13 Kũ Musa a gòo dↄ̀ Misilala, Dikiri bò kũ ĩao ifãboki kpa, àtɛn pá bùsuu pìia fãnantɛ̃ kũ gwãanio zɛnaa sari. Kũ gu dↄ̀, ifãboki ĩa pìi sù kũ kwanↄ. 14 Akũ kwa pìnↄ sù ò dà Misila bùsula pínki. Ń dasi de a yã pↄ́nↄla, a taka ni kɛ ziki doro. 15 Ò dà zĩtɛla gu sĩnda pínki, akũ zĩtɛ sira kũ̀. Ò sɛ̃̀ kũ lánↄ kũ línɛ kũ ò bò legũgbɛɛ gbɛranↄ blè pínki. Sɛ̃̀ɛ kũ láo kú Misila bùsun doro.
16 Gwe gↄ̃̀nↄ Firi’auna Musa kũ Harunao sìsi à pì: Ma durunna kɛ̀ Dikiri á Ludanɛ kũ ákↄ̃nↄ. 17 À sùru gɛ̃̀n do dí kɛmɛnɛ kũ ma durunnao, à kútɛ kɛmɛnɛ Dikiri á Ludanɛ à gaga dí kɛ̃ma. 18 Kũ à bò Firi’auna kĩnaa, à kútɛ kɛ̀ Dikirinɛ. 19 Akũ Dikiri bò kũ ĩa gbãnao ifãlɛtɛ kpa, à sù à kwanↄ sɛ̀tɛ à kà Isira Tɛ̃ran. Bee kwa mɛ̀n do dí gↄ̃ Misila doro. 20 Ama Dikiri Firi’auna kùu kɛ̀ gbãna, akũ à gì Isarailanↄ gbarɛi.
Gusira dana Misilala
21 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ ↄ sɛ́ musu, gusira kũ oni fↄ̃ ò ↄ kɛa ni da Misilala. 22 Kũ Musa a ↄ dↄ̀ musu, akũ gusira níkiniki dà Misila gu sĩnda pínkia ari gↄrↄ aakↄ̃. 23 Òdi kↄ̃ ero, gbɛ̃ke dí bo a gbɛ̀nlo ari gↄrↄ aakↄ̃ pìia. Ama gupura kú gu kũ Isarailanↄn kun pínki.
24 Akũ Firi’auna Musa sìsi à pì: À gɛ́ donyĩ kɛ Dikirinɛ kũ á nↄgbɛ̃nↄ kũ á nɛ́nↄ á pínki, ama à á sãnↄ kũ á blènↄ kũ á zùnↄ tó. 25 Musa pì: Ǹ tó ògↄ̃ ó sa’opↄnↄ kũ sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũnↄ kũna, de ò le ò Dikiri ó Luda gbagbao. 26 Séto ò gɛ́ kũ ó pↄ́kãdenↄ, bee mɛ̀n do ni gↄ̃ro, zaakũ ń tɛ́n óni sa’opↄnↄ bon ò Dikiri ó Luda gbagbao. De ò kpɛ́ ò ká gwe, ó dↄ̃ pↄ́ kũ óni sɛ́, ò sa ooa gĩaro. 27 Dikiri Firi’auna kùgbãna kũ̀, akũ adi we à ń gbarɛro. 28 Firi’auna pì Musanɛ: Ǹ gomɛnɛ gwe! Ǹsun tó ó wɛ́ kɛ pla doro. Zĩ kũ ó wɛ́ kɛ̀ pla, n gamɛ. 29 Akũ Musa pì: Lákũ n ò nà, óni kↄ̃ e doro.
11Misila daudunↄ gagana yã
1 À sù à lè Dikiri gĩnakɛ à pì Musanɛ: Mani wari dↄ Firi’aunaa kũ Misila bùsuuo gɛ̃̀n do dↄ, ani gbasa à á gbarɛ. Tó àtɛni á gbarɛ, ani pɛ́áwamɛ! 2 Ǹ o gbɛ̃nↄnɛ ń baadi gↄ̃gbɛ̃ kũ nↄgbɛ̃o andurufu pↄ́nↄ kũ wura pↄ́nↄ gbɛka á Misila gbɛ̃dakea. 3 Mani tó Isarailanↄ kɛ kũ Misilanↄo nna. Musa sↄ̃, àdigↄ̃ bɛ̀ɛrɛ vĩ Misila gũn Firi’auna ìbanↄnɛ kũ a gbɛ̃nↄ.
4 Akũ Musa pì Firi’aunanɛ: Dikiri pì, gwãani lizãndo áni vĩ Misila bùsula, 5 Misila daudunↄ ni gaga ń pínki sɛna zaa Firi’auna kũ à vutɛna kpataa nɛ́a ari à gɛ̀ɛ pɛ́ nↄgbɛ̃ zĩkɛri kũ òdi wísi lↄ́nↄ nɛ́a kũ pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ ń pínki. 6 Oni wɛ̃nda ↄ́ gbãna dↄ Misila gu sĩnda pínkia, a taka dí kɛ yãro, ani kɛ ziki doro. 7 Ama Isarailanↄ tɛ́ bee gbɛ̃ ni won kɛ bisãsiri ke pↄ́kãdearo, de ǹgↄ̃ dↄ̃ kũ Dikiri Misilanↄ dↄ̃kↄ̃nɛ kũ Isarailanↄ yãi. 8 N ìba dínↄ ni su ma kĩnaa ń pínki ò kútɛmɛnɛ, ò pi mà gɛ́ kũ ma gbɛ̃nↄo ń pínki. Abire gbɛra sà mani gɛ́. Akũ Musa bò Firi’auna kĩnaa kũ pↄfɛ̃ zↄ̃kↄ̃ↄo.
9 Dikiri pì Musanɛ yã: Firi’auna ni n yã maro, de ma daboyãkɛnanↄ kɛ dasi Misila. 10 Musa kũ Harunao daboyã pìnↄ kɛ̀ Firi’auna arɛ pínki, akũ Dikiri a kùgbãna kũ̀. À gì Isarailanↄ gbarɛi ò bo a bùsun.
12Vĩnla dikpɛ
1 Dikiri yã ò Musanɛ kũ Harunao Misila à pì: 2 Mↄ díkĩna nigↄ̃ deárɛ mↄ káaku ũ wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo. 3 À o Isarailanↄnɛ ń pínki, mↄ díkĩna gↄrↄ kuride zĩ ò sã bobo mɛ̀n dodo ↄn kũ ↄnnwo pínki. 4 Tó ↄn gbɛ̃nↄ dasi dí ká ò sã mɛ̀n do só sↄ̃ro, ò kpàatɛ kũ ↄn kũ ò kú kↄ̃ sarɛo a gbɛ̃nↄ lɛ́n, de a kpara sún gↄ̃ro yãi. 5 À sãkaro ke blèkofĩni fíti kũ à mamberu vĩro bo. 6 Isarailanↄ pínki, baadi a pↄ́ gwa ari mↄ díkĩna gↄrↄ gɛ̃ro donsaride zĩ. Ɔkↄsin oni dɛ, 7 oni a aru má kpɛ́ kũ oni a nↄ̀bↄ són kpɛ́lɛlɛ gbĩ̀nↄa, ↄplai kũ ↄzɛo kũ musuo. 8 Gwãani dokↄ̃nↄ pìia oni nↄ̀bↄↄ pì kpá tɛ́a, oni só kũ burodi futɛnasario kũ lá kyã̀kyãao. 9 Àsun só búsu ke fùfukɛnaro. À kpá tɛ́a kũ a mìio kũ a gbánↄ kũ a pↄ́gũnnↄ. 10 Àsun tó gu dↄ a kparaaro. Tó a kpara gↄ̃̀, à a kpáta à tɛ́ kũ. 11 Tó átɛn só, à asa dↄáwa à kyate kpá, á gò gↄ̃ nana á ↄĩ. À só likalika, zaakũ Dikiri Vĩnla sa’opↄmɛ.
12 Gwãani pìia mani vĩ Misilala mà daudunↄ dɛdɛ bùsuu pì gu pínkia kũ pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ ń pínki, mani wé’i da Misila tãnanↄa. Makũmɛ Dikiri ũ. 13 Aru pì nigↄ̃ de sèeda ũ kpɛ́ kũ á kú a gũnnↄwa. Tó matɛn ↄ tↄ̃ Misilanↄa, tó ma aru pìi è, mani gɛ̃ála, gaga pì ni á lero. 14 À gↄrↄ pì ditɛ ma dikpɛ gↄrↄ ũ dↄngu yãi, àgↄ̃ dikpɛ pì kɛ kɛ̀otokↄ̃nɛ ũ ari á buria.
Burodi Futɛnasari dikpɛ
15 Gↄrↄ suppla gũn à burodi futɛnasari só. A gↄrↄ káaku zĩ à lùbɛnɛ kũ à kú á kpɛ́ gũnnↄ kↄ́tɛ, zaakũ gbɛ̃ kũ à pↄ́futɛnaa sò gↄrↄ suppla pìi gũn, oni a bo Isarailanↄ tɛ́ ò a dɛmɛ. 16 A gↄrↄ káaku zĩ kũ a gↄrↄ suppladeo à kↄ̃ kakara à donyĩ kɛmɛnɛ. Àsun zĩ ke kɛ gↄrↄ kũ̀nↄaro, sé pↄ́blekɛna gbɛ̃ sĩnda pínkinɛ baasiro, a lɛ́n gwe. 17 À Burodi Futɛnasari dikpɛ kɛ, zaakũ zĩ birean ma á bↄ́tɛ Misila lán zĩ̀karinↄ bà. Á burinↄ gↄ̃ dikpɛ pì kɛ kɛ̀otokↄ̃nɛ ũ. 18 Mↄ káaku gↄrↄ gɛ̃ro donsaride zĩ ↄkↄsi, àgↄ̃ burodi futɛnasari só ari a gↄrↄ baro awɛɛdode zĩ ↄkↄsi. 19 Gↄrↄ suppla gũn lùbɛnɛ sún gↄ̃ kú á bɛaro, zaakũ gbɛ̃ kũ à pↄ́futɛnaa sò, gbɛ̃ zĩ̀tↄↄn yòo, beden yòo, oni a bo Isarailanↄ tɛ́ ò a dɛmɛ. 20 Àsun pↄ́futɛna só gↄrↄ pìiaro. Gu kũ á kun pínki, àgↄ̃ burodi futɛnasari só.
Vĩnla dikpɛ káaku
21 Musa Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ sìsi ń pínki à pìńnɛ: À gɛ́ à á ↄn sã kũ à dɛ Vĩnla dikpɛkɛpↄ ũ. 22 À sɛ̃̀sↄ̃vlã sɛ́ à zↄ̃ aru kũ à kú ta gũnwa à máma á kpɛ́lɛlɛ gbĩ̀nↄa, ↄplai kũ ↄzɛo kũ a musuo. Á gbɛ̃ke sún bo bàairo ari gu dↄ. 23 Tó Dikiri tɛn pã bùsula àtɛn Misilanↄ dɛdɛ, tó à aru è kpɛ́lɛlɛ gbĩ̀nↄa, ani gɛ̃alamɛ. Ani tó gbɛ̃dɛdɛri gɛ̃ái à á dɛdɛro. 24 Ákↄ̃nↄ kũ á burinↄ àgↄ̃ yã pì kũna kɛ̀otokↄ̃nɛ ũ ari á buria. 25 Tó a gɛ̃ bùsu kũ Dikiri ni á gban lákũ à a lɛ́ sɛ̀árɛ nà, àgↄ̃ donyĩyã pì kũna. 26 Tó á nɛ́nↄ donyĩyã pìi mìi gbɛ̀kaáwa, 27 à ońnɛ kũ Vĩnla sa kũ òdi o Dikiriaamɛ, zaakũ kũ à Misilanↄ dɛ̀dɛ, à gɛ̃̀ ó Isarailanↄ kpɛ́la, adi ó dɛdɛro. Akũ gbɛ̃nↄ kùtɛ ò donyĩ kɛ̀ Dikirinɛ. 28 Kũ ò tà, ò kɛ̀ lákũ Dikiri ò Musa kũ Harunaoonɛ nà.
Misila daudunↄ gaganaa
29 Gwãani lizãndo Dikiri Misila daudunↄ dɛ̀dɛ ń pínki, sɛna zaa Firi’auna kũ à vutɛna kpataa nɛ́a ari à gɛ̀ɛ pɛ́ purusunanↄ nɛ́nↄa kũ pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ ń pínki. 30 Firi’auna fùtɛ gwãani kũ a ìbanↄ kũ Misilanↄ ń pínki, akũ wɛ̃nda ↄ́ dà Misilala, zaakũ ↄn ke kun gɛ̀ɛ sariro. 31 Gwãanin Firi’auna Musa kũ Harunao sìsi à pìńnɛ: À futɛ kũ Isarailanↄ à bↄtɛ ma gbɛ̃nↄ tɛ́. À gɛ́ donyĩ kɛ Dikirinɛ lákũ a ò nà. 32 À á blènↄ kũ á sãnↄ kũ á zùnↄ sɛ́tɛ lákũ a ò nà. À gɛ́ à sa mana omɛnɛ se.
33 Misilanↄ nàkara gbɛ̃ pìnↄa ò bↄtɛńnɛ ń bùsun likalika, zaakũ ò pì: Óni gaga ó pínkimɛ. 34 Isarailanↄ ń flawadɛnanↄ kà tanↄ gũn lùbɛnɛɛ sari, ò ń utanↄ fĩ̀fĩa ò dàda ń gã̀n. 35 Ò kɛ̀ lákũ Musa òńnɛ nà, ò andurufu pↄ́nↄ kũ wura pↄ́nↄ kũ pↄ́kasanↄ gbɛ̀ka Misilanↄa. 36 Dikiri tò Misilanↄ ń wɛ́ gwà, akũ ò kpàḿma. Lɛmɛ ò Misilanↄ pↄ́nↄ sìḿma lɛ.
Isarailanↄ dana zɛ́n
37 Isarailanↄ dà zɛ́n gɛ̀sɛ, ò bↄ̀tɛ kũ Ramɛsɛo ò tà Suko. Gↄ̃gbɛ̃nↄ gbɛ̃nↄn dúbu wàa aakↄ̃mɛ, nɛ́nↄ kũ nↄgbɛ̃nↄ baasi. 38 Buri zĩ̀tↄnↄ tà kũńwo dasi dↄ. Blènↄ kũ sãnↄ kũ zùnↄn dasi manamana. 39 Ò burodi futɛnasari kɛ̀ kũ flawadɛna kũ ò bòo Misilao. Ò kɛ̀ lùbɛnɛɛ sari, zaakũ ò pɛ̀ḿma Misila kãntomɛ. Odi le ò pↄ́ble kɛ̀ ò sɛ̀ zãna ũro.
40 Isarailanↄ kunna Misila kɛ̀ wɛ̃̀ wàa pla kũ baraakurio. 41 Wɛ̃̀ wàa pla kũ baraakurio pì papanaa gbɛra, dikpɛ pì zĩn Dikiri zĩ̀karii pìnↄ bↄ̀tɛ Misila ń pínki. 42 Gwãani pì kun Dikiri pↄ́ ũmɛ. Isarailanↄ nigↄ̃ ibɛ̃nɛ kɛa ari ń buria, zaakũ gwãani pìin Dikiri Isarailanↄ bona Misila ibɛ̃nɛ kɛ̀.
Vĩnla dikpɛ
43 Dikiri pì Musanɛ kũ Harunao: Vĩnla yã kũ ma dìtɛn dí. Buri zĩ̀tↄ ke sún a nↄ̀bↄ sóro, 44 ama zↄ̀ kũ a lù, tó a tↄ̃̀ zↄ̃na, ani só. 45 Nibↄ ke gbasekɛri sún sóro. 46 À só kpɛ́n, àsun bo kũ a nↄ̀bↄↄ pìio bàairo. Àsun sã pì wá ke ɛ́ro. 47 Isarailanↄ pínki gↄ̃ dikpɛ pì kɛ. 48 Tó gbɛ̃ zĩ̀tↄ kú á tɛ́, tó à ye à Vĩnla dikpɛ kɛ Dikirinɛ, à a bɛ gↄ̃gbɛ̃nↄ tↄ̃̀ zↄ̃ ń pínki à gↄ̃ bede ũ gbasa à kɛ. Gyↄfↄrↄde sún sóro. 49 Bede kũ gbɛ̃ zĩ̀tↄ kũ à kú kãáo, doka dokↄ̃nↄ pìimɛ. 50 Akũ Isarailanↄ kɛ̀ lákũ Dikiri ò Musanɛ nà kũ Harunao ń pínki. 51 Zĩ birean Dikiri Isarailanↄ bↄ̀tɛ Misila gã̀ kũ gã̀ao.
13Burodi Futɛnasari dikpɛ kũ daudunↄ kpana Ludaaao
1 Dikiri yã ò Musanɛ à pì: 2 Àgↄ̃ Isaraila daudunↄ kũ pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ kpáma, zaakũ ma pↄ́nↄmɛ ń pínki.
3 Musa pì Isarailanↄnɛ: Á bona Misila zↄ̀blen gↄrↄ díkĩna yã gↄ̃ dↄágu, zaakũ Dikiri mɛ́ à á bↄ́tɛ Misila kũ a ↄ gbãnao. Àsun pↄ́futɛna só gↄrↄ pìiaro. 4 Átɛn bↄtɛ Misila gbãramɛ mↄ káaku kũ òdi pi Abibu gũn. 5 Dikiri lɛ́ sɛ̀ á dizinↄnɛ à pì áni bùsu kũ à vĩ kũ zↄ́’io din, kũ Kanaanↄ kũ Itinↄ kũ Amↄrinↄ kũ Ivinↄ kũ Yebusinↄn kun kpááwa. Tó à tò a ka, à dikpɛ pì kɛ mↄ dín. 6 Àgↄ̃ burodi futɛnasari só ari gↄrↄ suppla. A gↄrↄ supplade pì zĩ nigↄ̃ deárɛ Dikiri dikpɛ gↄrↄ ũ. 7 Àgↄ̃ burodi futɛnasari só ari gↄrↄ suppla pì papa. Pↄ́futɛna ke lùbɛnɛ ke súngↄ̃ kú ↄn ke gũn á bùsunlo. 8 Zĩ pìia àgↄ̃ o á nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄnɛ átɛn kɛ lɛ yã kũ Dikiri kɛ̀árɛ kũ à á bↄ́tɛ Misila yãimɛ. 9 Dikpɛ pì nigↄ̃ deárɛ sèeda ũ lán pↄ́ dana ↄaa bà, ke lán dↄngu pↄ́ yĩna mì’arɛaa bà, de Dikiri doka gↄ̃ kú á lɛ́n, zaakũ àkũ mɛ́ à á bↄ́tɛ Misila kũ a ↄ gbãnao. 10 Àgↄ̃ dokayã pì kɛ a gↄrↄa wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo.
11 Tó Dikiri tò a ka Kanaanↄ bùsun, akũ à kpàáwa lákũ à a lɛ́ sɛ̀árɛ nà kũ á dizinↄ, 12 àgↄ̃ á daudunↄ kpáa ń pínki. Á pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ dìgↄ̃ de a pↄ́ ũ ń pínki. 13 Àgↄ̃ á zaaki nɛ́ sà káaku tↄrↄma bo kũ sãnɛo. Tó ádi boro, à a waka fĩ. Àgↄ̃ á daudunↄ tↄrↄma bo ń pínki. 14 Tó á nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ á lá a mìii zia ò pì, bↄ́ yãn gwee, à pińnɛ Dikiri á bↄ́tɛ zↄ̀blen Misila yã kũ a ↄ gbãnao yãimɛ. 15 Kũ Firi’auna kùgbãna kɛ̀ à gì ó gbarɛi, akũ Dikiri Misila daudunↄ dɛ̀dɛ ń pínki kũ pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ ń pínki. A yã mɛ́ à tò odì sa oa kũ pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ pínki, odì ó daudunↄ tↄrↄma bo. 16 Adikĩna nigↄ̃ de sèeda ũ lán pↄ́ dana ó ↄaa bà ke pↄ́ yĩna ó mì’arɛaa bà, zaakũ Dikiri mɛ́ à ó bↄ́tɛ Misila kũ a ↄ gbãnao.
Isarailanↄ bona Misila
17 Kũ Firi’auna Isarailanↄ gbàrɛ, Luda dí bo kũńwo Filisitini bùsu zɛ́ kparo, bee kũ a kãnikɛo, zaakũ à pì: Tó ò fùtɛńyĩ kũ zĩ̀io, oni ǹ nɛ̀sɛ litɛ ò ɛra Misila. 18 Luda pã̀ zɛ́ pìinɛ, akũ à gbáranna zɛ́ sɛ̀ kũńwo Isira Tɛ̃ra kpa. Isarailanↄ bↄ̀tɛ Misila ò ń zĩ̀kabↄnↄ kũna.
19 Musa Yusufu wánↄ sɛ̀ àtɛn táo, zaakũ Yusufu tò Isarailanↄ lɛ́ sɛ̀arɛ yã à pì, tó Luda sù ń bo, oni a wánↄ sɛ́tɛ ò boo gwe.
20 Kũ ò bò Suko, ò gɛ̀ɛ ò bùraa kàtɛ gbáranna lɛ́a zaa Etamu. 21 Dikiri dìgↄ̃ dońnɛ arɛ tɛ́luku gũn fãnantɛ̃ de àgↄ̃ zɛ́ mↄńnɛ. Gwãani sↄ̃ àdigↄ̃ dońnɛ arɛ tɛ́nɛnɛ gũn, de àgↄ̃ gu puńnɛ ògↄ̃ táa o fãnantɛ̃ kũ gwãanio. 22 Tɛ́luku pìi dì go ń arɛ fãnantɛ̃ro, tɛ́nɛnɛ pìi dì go ń arɛ gwãaniro.
14Misilanↄ pɛtɛna Isarailanↄi
1 Dikiri pì Musanɛ: 2 Ǹ o Isarailanↄnɛ ò litɛ ò gɛ́ bùra kátɛ Pi’airo sarɛ Migidolu kũ ísirao dagura, arɛdↄkↄ̃ana kũ Baali Zɛfↄ̃o. À bùra kátɛ ísira sarɛ gwe. 3 Firi’auna nigↄ̃ da a sãtɛ, gbáranna á kũkũmɛ. 4 Mani a kùgbãna kũ, ani pɛ́tɛái, mani tↄ́ bo Firi’auna kũ a zĩ̀karinↄ yã sabai, Misilanↄ nigↄ̃ dↄ̃ kũ makũmɛ Dikiri ũ. Akũ Isarailanↄ kɛ̀ lɛ.
5 Kũ ò ò Misilanↄ kína Firi’aunanɛ gbɛ̃ pìnↄ bàa lɛ̀, akũ àpii kũ a ìbanↄ nɛ̀sɛ lìtɛ Isarailanↄ yã musu ò pì: Bↄ́n o kɛ̀, akũ o tò ò bò zↄ̀blenawɛrɛnn? 6 Akũ Firi’auna gó dↄ̀ a sↄ̃nɛ à a zĩ̀karinↄ kàkara. 7 À sↄ̃go mananↄ sɛ̀ mɛ̀n wàa aakↄ̃ kũ Misila sↄ̃gonↄ pínki kũ zĩ̀kari gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄo ká ń gũn. 8 Dikiri Misilanↄ kína Firi’auna kùgbãna kũ̀, akũ à pɛ̀tɛ Isaraila kũ òtɛn bↄtɛ kũ swɛ̃̀gbãnaonↄi. 9 Akũ Misilanↄ pɛ̀tɛńyĩ kũ Firi’auna sↄ̃nↄ kũ a sↄ̃gonↄ kũ a sↄ̃denↄ kũ a zĩ̀karinↄ ń pínki, akũ òtɛn su ń le ń bùran ísira sarɛ kãni kũ Pi’airoo arɛdↄkↄ̃ana kũ Baali Zɛfↄ̃o.
10 Kũ Firi’auna kà kãni, Isarailanↄ wɛ́ sɛ̀, akũ ò Misilanↄ è tɛ́ ń kpɛ. Vĩna ń kũ manamana, akũ ò wiki lɛ̀ Dikiria. 11 Ò pì Musanɛ: Miranↄn kú Misilanloo? Bↄ́ yã mɛ́ à tò n su kũoo gbárannan la ò gagaa? À kɛ̀ dera n bo kũoo Misilai? 12 Asa o ònnɛ Misila ò pì ǹ ó tó tɛɛnɛ ò zↄ̀ ble Misilanↄnɛ! Zↄ̀blennɛna manawɛrɛ de gagana gbáranna dínla. 13 Musa pìńnɛ: Àsun tó vĩna á kũro. À zɛ tɛɛnɛ áni e lákũ Dikiri ni á sura ba nà gbãra, zaakũ Misila kũ átɛni ń e gbãra dínↄ, áni ń e ziki doro. 14 Dikiri mɛ́ ani zĩ̀ káárɛ. Àgↄ̃ yĩtɛna kítikiti dé!
Isarailanↄ bikũna Isira Tɛ̃rala
15 Dikiri Musa là à pì: Bↄ́ wikin ntɛn lɛ́maa? Ǹ o gbɛ̃nↄnɛ ò futɛ ò bo kũ táo. 16 Ǹ n gò dↄ ísirala à zↄ̃kↄ̃rɛ, de Isarailanↄ le ò gɛ̃tɛ a dagura gukoria. 17 Makũ, mani Misilanↄ kùgbãna kũ, oni gɛ̃n ń gbɛra, mani tↄ́ bo Firi’auna kũ a zĩ̀karinↄ kũ a sↄ̃gonↄ kũ a sↄ̃denↄ yã sabai. 18 Tó ma tↄ́ bò Firi’auna kũ a sↄ̃gonↄ kũ a sↄ̃denↄ yã sabai, Misilanↄ nigↄ̃ dↄ̃ sà kũ makũmɛ Dikiri ũ. 19 Luda Malaika kũ à do Isarailanↄnɛ arɛ ɛ̀ra à gɛ̀ɛ ń kpɛ kpa, akũ tɛ́luku kũ à kú ń arɛ ɛ̀ra à gɛ̀ɛ ń kpɛ dↄ 20 mↄ́kↄ̃nↄ kũ Misilanↄ dagura. Tɛ́luku pì gu pù Isarailanↄnɛ à gusira kpà Misilanↄnɛ, akũ ń gbɛ̃ke dí le à nà a dakei gwãani kũ̀aro.
21 Kũ Musa a ↄ dↄ̀ ísirala, akũ Dikiri bò kũ ĩa gbãnao ifãboki kpa. À kàka ari gu gɛ̀ɛ a dↄ̀o à ísira lɛ̀ à kpàatɛkↄ̃rɛ, akũ gukori bò. Kũ í zↄ̃̀kↄ̃rɛ, 22 akũ Isarailanↄ táa ò gukoria ò bikũ̀. Í bĩni bò ń ↄplai kũ ↄzɛo. 23 Akũ Misilanↄ pɛ̀tɛńyĩ. Firi’auna sↄ̃nↄ kũ a sↄ̃gonↄ kũ a sↄ̃denↄ pínki tɛ́ ń kpɛ ísira gũn. 24 Gudↄnaao Dikiri Misila zĩ̀karinↄ gwà zaa tɛ́nɛnɛ gũn, akũ à tò ò lìkara. 25 À tò ń sↄ̃gonↄ vlɛ̃̀, à tò ń táa’onaa kɛ̀ zĩ’ũ, akũ ò pì: Ò bàa lɛ́ Isarailanↄnɛ, zaakũ Dikiri tɛn zĩ̀ káńnɛ kũoomɛ.
26 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ n ↄ dↄ ísirala, í ni da Misilanↄla kũ ń sↄ̃gonↄ kũ ń sↄ̃denↄ. 27 Akũ Musa a ↄ dↄ̀ ísirala, akũ í tɛn su a gbɛ̀n gudↄnaao. Lákũ í tɛn su nà, akũ Misilanↄ bàa sì ò ye ò bↄtɛ. Gwen Dikiri tò ísira dàńlan. 28 Í sù a dà sↄ̃gonↄla kũ sↄ̃denↄ kũ Firi’auna zĩ̀kari kũ ò gɛ̃̀ ísira gũn Isarailanↄ gbɛranↄ ń pínki. Ń gbɛ̃ke dí boro, bee mɛ̀n do. 29 Isarailanↄ sↄ̃ ò táa ò í dagura gu koriamɛ. Í bĩni bò ń ↄplai kũ ↄzɛo. 30 Zĩ birean Dikiri Isarailanↄ sì Misilanↄa, akũ Isarailanↄ Misila pìnↄ gɛ̀nↄ è ísira bara. 31 Kũ Isarailanↄ Dikiri gbãna zↄ̃kↄ̃ kũ à mↄ̀ Misilanↄnɛɛ è, ò vĩna kɛ̀nɛ, akũ ò a náani kɛ̀ kũ a zↄ̀bleri Musao.
15Isarailanↄ lɛ̀ɛ
1 Akũ Musa kũ Isarailanↄ ń pínki lɛ̀ dí sì Dikirinɛ ò pì:
Mani lɛ̀ sí Dikirinɛ, zaakũ a tↄ́ bona,
à sↄ̃denↄ kũ ń sↄ̃nↄ kà ísiran.
2 Dikiri mɛ́ à ma gbãna ũ, mani a táaki lɛ́,
àkũ mɛ́ à ma sura bà.
Àkũmɛ ma Luda ũ, mani a tↄ́ kpá.
Àkũmɛ ma de Luda ũ, mani a tↄ́ sɛ́ lei.
3 Dikiri bi zĩ̀kariimɛ, a tↄ́n Dikiri.
4 À Firi’auna sↄ̃gonↄ kũ a zĩ̀karinↄ kà ísiran,
à zĩ̀kari gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ vlɛ̃̀ Isira Tɛ̃ran.
5 Í lòkotoo pìi dàńla,
ò kpàtɛ zĩtɛ lán gbɛ̀ɛ bà.
6 Dikiri, n ↄplan gbãna kun kũ zↄ̃kↄ̃kɛo,
Dikiri, n n ibɛrɛnↄ kàkatɛ kũ n ↄplao.
7 N n zãngurinↄ nɛ̀ n gakuri zↄ̃kↄ̃ↄ gũn,
n pↄ fɛ̃̀ n ń nátɛ lán sɛ̃̀ɛ bà.
8 N pↄ́ bò n yĩn, akũ í zↄ̃̀kↄ̃rɛ,
à gↄ̃̀ zɛna lán bĩni bà,
ísira ì ari a guragura.
9 Ó ibɛrɛ pìnↄ pì,
oni pɛ́tɛwái ò ó lemɛ,
oni ó pↄ́nↄ sɛ́tɛ lákũ ò yei nà,
oni ń fɛ̃nɛdanↄ bo ò ó dɛdɛo.
10 N n lɛ́’ĩa vù, akũ ísira dàńla,
ò kpàtɛ lán darumaa bà í zↄ̃kↄ̃ↄ pìn.
11 Dikiri, tãnanↄ tɛ́ a kpate mɛ́ à de lán n bàa?
Dín oni lɛkↄ̃a kũnwoo?
Yãbonsarɛkɛri, n zↄ̃kↄ̃kɛ adona,
n gakuri naasi vĩ.
12 N n ↄpla pòro, akũ zĩtɛ ń mↄ́mↄ.
13 Ókↄ̃nↄ kũ n ó bó zↄ̀blennↄ
ĩni dowɛrɛ arɛ n gbɛ̃kɛ gũn,
ĩni gɛ́ kũoo n bùsun kũ n gbãnao.
14 Tó burinↄ mà, oni lukaluka,
í wãna ni ká Filisitini bùsudenↄ pↄa.
15 Ɛdↄmunↄ kínanↄ ni vĩna kɛ,
swɛ̃̀ ni kɛ̃ Mↄabu don’arɛdenↄn,
Kanaanↄ bùsudenↄ mɛ̀ ni yↄ́ ń pínki.
16 Vĩna zↄ̃kↄ̃ ni ń kũ, swɛ̃̀ ni kɛ̃ńgu,
oni gↄ̃ kítikiti lán gbɛ̀ɛ bà
n gbãna zↄ̃kↄ̃ yãi Dikiri,
ari ókↄ̃nↄ kũ n ó sɛ́ n pↄ́ ũnↄ ni gɛ̃tɛ.
17 Dikiri, ĩni gɛ́ kũoo kpi kũ n sɛ̀ n pↄ́ ũ kĩnaa,
ĩni ó zĩni pɛ́tɛ gu kũ n dìtɛ n vutɛki ũn,
n kúki kũ n kɛ̀kɛ n zĩdanɛɛ pìi.
18 Dikiri nigↄ̃ kí ble gↄrↄ sĩnda pínkimɛ.
19 Kũ Firi’auna sↄ̃nↄ kũ a sↄ̃gonↄ kũ a sↄ̃denↄ gɛ̃̀ ísira gũn, akũ Dikiri sù kũ ío à dàńla, ama Isarailanↄ táa ò gukoria ísira pìi gũn. 20 Akũ annabi Miriamu, Haruna dãre, a sɛ̃̀gɛ̃ɛ sɛ̀, akũ nↄgbɛ̃nↄ bò ò tɛ́i ń pínki, òtɛn sɛ̃̀gɛ̃ pá òtɛn ũ wã. 21 Miriamu lɛ̀ɛ sìńnɛ à pì:
À lɛ̀ sí Dikirinɛ, zaakũ a tↄ́ bona,
à sↄ̃denↄ kũ ń sↄ̃nↄ kà ísiran.
Í kyã̀kyãa
22 Musa dà zɛ́n kũ Isarailanↄ, ò kɛ̃̀kↄ̃a kũ Isira Tɛ̃rao ò gɛ̃̀ Suru gbárannan. Ò táa ò gↄrↄ aakↄ̃ gbáranna pìn odi í ero. 23 Kũ ò kà gu kũ òdi pi Mara, odi fↄ̃ ò a í mìro kũ à kɛ̀ kyã̀kyã yãi. A yã mɛ́ à tò ò tↄ́ kpà gu pìinɛ Mara. 24 Akũ gbɛ̃nↄ zuka kà Musai ò pì: Bↄ́n óni mii? 25 Musa wiki lɛ̀ Dikiria, akũ Dikiri lí mↄ̀nɛ. Kũ Musa lí pìi zù ín, akũ í pìi kɛ̀ nna. Gwen Dikiri yã dìtɛńnɛ kũ dokao à ń yↄ̃ à ń gwá 26 à pì: Tó a laakarii dↄ̀ makũ Dikiri á Luda yãa átɛn yã kũ má yei kɛ, tó a yã kũ ma dìtɛnↄ mà, akũ á ma dokanↄ kũna pínki, mani gyã kũ ma kà Misilanↄn ke kááguro, zaakũ makũmɛ Dikiri kũ àdi á gba aafia ũ. 27 Abire gbɛra ò kà Ɛlimu, gu kũ ísɛ̃boki mɛ̀n kuri awɛɛplanↄn kun kũ domina lí mɛ̀n baaakↄ̃ akurinↄo. Akũ ò bùraa kàtɛ í pìi sarɛ gwe.
16Mana kũ kpɛkpɛrɛwinↄ
1 Isarailanↄ fùtɛ Ɛlimu ń pínki, akũ ò kà Sini gbáranna kũ à kú Ɛlimu kũ Sinaio dagura ń bona Misila mↄ plade gũn gↄrↄ gɛ̃rode zĩ. 2 Akũ ò zuka kà Musai kũ Harunao gbárannan gwe ń pínki 3 ò pìńnɛ: Bↄ́ yã mɛ́ à tò Dikiri dí ó dɛdɛ Misilaroo? Gwe odì vutɛ ò pↄ́ ble kũ nↄ̀bↄↄo ari ò kã, akũ a su kũoo gbárannan kũ à ó dɛdɛ kũ nàao.
4 Dikiri pì Musanɛ: Bona musu mani pↄ́ble fãárɛ. Gbɛ̃nↄ ni bↄtɛ ò gↄrↄ do pↄ́ sɛ́tɛ lákũ gu dìgↄ̃ dↄ nà ń blena lɛ́n, de mà ń yↄ̃ mà gwa tó ò ma doka kũna. 5 Gↄrↄ suddode zĩ gↄrↄ pla pↄ́n oni sɛ́tɛ ò a pↄ́ble kɛ. 6 Akũ Musa kũ Harunao pìńnɛ ń pínki: Ɔkↄsiala áni dↄ̃ kũ Dikiri mɛ́ à á bↄ́tɛ Misila, 7 zia kↄnkↄ áni Dikiri gakuri e. À zuka kũ a kàai mà. Bↄ́n ó ũ kũ áni gbasa a zuka kàwáii? 8 Musa ɛ̀ra à pì: Dikiri ni á gba nↄ̀bↄↄ à só ↄkↄsiala, zia kↄnkↄ ani pↄ́ble kpááwa á blena lɛ́n, kũ à zuka kũ á kàai mà yãi. Pↄ́ken ó ũro. Adi kɛ ókↄ̃nↄ a zuka kàwáiro, Dikirimɛ.
9 Akũ Musa pì Harunanɛ: Ǹ o Isarailanↄnɛ ń pínki ò na Dikirii, zaakũ à ń zukakanaa mà. 10 Kũ Haruna tɛn yã ońnɛ, ò arɛ dↄ̀ gbáranna kpa, akũ ò è Dikiri gakuri bò à sùḿma tɛ́luku gũn. 11 Akũ Dikiri yã ò Musanɛ à pì: 12 Ma Isarailanↄ zukakanaa mà. Ǹ ońnɛ ↄkↄsiala oni nↄ̀bↄ só, zia kↄnkↄ oni pↄ́ ble ò kã, oni dↄ̃ kũ makũmɛ Dikiri ń Luda ũ.
13 Ɔkↄsi kpɛkpɛrɛwinↄ sù ò dà ń bùrala. Kũ gu dↄ̀ plí kpà à lìkańyĩ. 14 Kũ plí kɛ̃̀, akũ pↄ́ gↄ̃̀ katɛna zĩtɛ púu ketekete lán pↄ́ koto bà. 15 Kũ Isarailanↄ è, ò pìkↄ̃nɛ: Bↄ́n díi? Zaakũ odi dↄ̃ pↄ́ kũ à de a ũro. Musa pìńnɛ: Pↄ́ kũ Dikiri kpàáwa à blen gwe. 16 Yã kũ Dikiri dìtɛárɛn dí: Á baadi sɛ́tɛ a blena lɛ́n. À sɛ́tɛ á baadi zaka lɛ́ dodo á ↄndenↄ dasi lɛ́n. 17 Isarailanↄ kɛ̀ lɛ. Ò sɛ̀tɛ, gbɛ̃kenↄ pↄ́ zↄ̃kↄ̃, gbɛ̃kenↄ pↄ́ fíti. 18 Kũ ò zakaa dàn, gbɛ̃ kũ à sɛ̀tɛ zↄ̃kↄ̃ pↄ́ dí dialaro, gbɛ̃ kũ à sɛ̀tɛ fíti pↄ́ dí kĩaaro. 19 Musa pìńnɛ: Gbɛ̃ke sún a kpara tó ari gudↄoro. 20 Gbɛ̃kenↄ dí Musa yã maro, ò a kpara tò ari gu dↄ̀, akũ à kↄ̀kↄↄ kà à vã̀, akũ Musa pↄ fɛ̃̀ gbɛ̃ pìnↄi.
21 Lákũ gu dìgↄ̃ dↄ nà baadi dì sɛ́tɛ a blena lɛ́n. Tó ifãntɛ̃ gbã̀, pↄ́ kũ à gↄ̃̀ zĩtɛ dì yↄ́mɛ. 22 Gↄrↄ suddode zĩ ò pↄ́ble sɛ̀tɛ lɛu pla, baadi zaka lɛ́ plapla. Akũ ń gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ gɛ̀ɛ ò ò Musanɛ ń pínki. 23 À pìńnɛ: Lɛn Dikiri dìtɛ lɛ. Zia bi kámmabogↄrↄ zĩmɛ, Dikiri gↄrↄmɛ. À pↄ́ kũ á ye à kpá tɛ́a kpá tɛ́a. À pↄ́ kũ á ye à disa disa, à a kpara kũ à gↄ̃̀ ditɛ ari gu dↄ̀. 24 Ò dìtɛ ari gu dↄ̀ lákũ Musa ò nà. Adikũ dí vãro adi kↄ̀kↄ káro. 25 Akũ Musa pìńnɛ: À ble gbãra, zaakũ kámmabogↄrↄ zĩmɛ, áni e gukea gbãraro. 26 Àgↄ̃ sɛ́tɛ ari gↄrↄ suddo. A gↄrↄ supplade bi kámmabogↄrↄ zĩmɛ, anigↄ̃ kun zĩ kũ̀aro.
27 Gↄrↄ supplade zĩ gbɛ̃kenↄ bò ò gɛ̀ɛ sɛ́tɛ, akũ odi lero. 28 Akũ Dikiri pì Musanɛ: Ánigↄ̃ kú kũ doka kũ ma dìtɛnↄ manaa sario ari bↄrɛmɛɛ? 29 Àgↄ̃ dↄ̃ kũ makũ Dikiri ma kámmabogↄrↄ dìtɛárɛ. A yã mɛ́ à tò gↄrↄ suddode zĩ madì gↄrↄ pla pↄ́ble kpááwa. Baadi gↄ̃ kú a gbɛ̀n, gbɛ̃ke sún bo gu kũ à kun gↄrↄ supplade pì zĩro. 30 Akũ ò kámma bò gↄrↄ supplade zĩ. 31 Isarailanↄ tↄ́ kpà pↄ́ble pìinɛ mana. À de lán pↄ́wɛ pura keteketenↄ bàmɛ. A í nna lán kàra zↄ́de bà.
32 Musa pì: Yã kũ Dikiri dìtɛn dí: Ò mana zaka lɛ́ do ditɛ ó burinↄnɛ, de ò pↄ́ble kũ à kpàwá o blè gbárannan ó bona Misila gbɛra e se. 33 Akũ Musa pì Harunanɛ: Ǹ lo sɛ́ ǹ mana zaka lɛ́ do kán ǹ ditɛ Dikiri arɛ, de àgↄ̃ ditɛna ó burinↄnɛ. 34 Akũ Haruna dìtɛ gbɛ̀ anlonↄ sarɛ de àgↄ̃ ditɛna lákũ Dikiri ò Musanɛ nà. 35 Isarailanↄ mana blè wɛ̃̀ bupla ari ò gɛ̀ɛ ò kào bùsu kũ gbɛ̃nↄn kún. Ò mana pìi blè ari ò gɛ̀ɛ ò kào Kanaanↄ bùsu lɛ́a. 36 Zaka lɛ́ do bi lita plamɛ.
17Í bona gbɛ̀n
(Nar 20:2-13)
1 Isarailanↄ fùtɛ Sini gbárannan ń pínki, òtɛn bùra kátɛkatɛ lákũ Dikiri òńnɛ nà, akũ ò gɛ̀ɛ ò bùraa kàtɛ Rɛfidimu. Odi í le ò mì gwero, 2 akũ ò zuka kà Musai ò pì: Ǹ ó gba í ò mi. À pìńnɛ: Bↄ́yãi átɛn lɛ́kpakↄ̃ana kɛ kũmaoo? A kɛ̀ dera átɛn Dikiri lɛ́ à gwaa? 3 Kũ ími tɛni ń dɛ, akũ ò zuka kà Musai ò pì: Bↄ́yãi n bo kũoo Misilai? Ń ye ími ó dɛ kũ ó nɛ́nↄ kũ ó pↄ́kãdenↄon yá? 4 Akũ Musa wiki lɛ̀ Dikiria à pì: Deran mani kɛ kũ gbɛ̃ pìnↄ nàa? À gↄ̃̀ fíti kũ oni ma pápa kũ gbɛ̀ɛo ò ma dɛ. 5 Dikiri pìnɛ: Ǹ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ sɛ́tɛ à do gbɛ̃ pìnↄnɛ arɛ. Ǹ n gò kũ n Nili lɛ̀o sɛ́ dↄ. 6 Mani zɛ n arɛ Orɛbu gbɛ̀si sarɛ gwe. Ǹ gbɛ̀si pì lɛ́, í ni bo de ò mi. Akũ Musa kɛ̀ lɛ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ wára. 7 Akũ ò tↄ́ kpà gu pìinɛ Masa, zaakũ gwen ò Dikiri lɛ̀n ò gwà ò pì: Dikiri kú kũoomɛ gwe yá? Ò tↄ́ kpànɛ Mɛriba dↄ, kũ Isarailanↄ zuka kà gwe yãi.
Zĩ̀kana kũ Amalɛkinↄ
8 Amalɛkinↄ sù zĩ̀ ká kũ Isarailanↄ Rɛfidimu. 9 Akũ Musa pì Yↄsuanɛ: Ǹ gbɛ̃nↄ sɛ́ ó tɛ́ à gɛ́ zĩ̀ ká kũ Amalɛkinↄ. Zia manigↄ̃ zɛna sĩ̀sĩ dí mìsↄ̃ntɛa kũ Luda gòoo kũna. 10 Yↄsua kɛ̀ lákũ Musa ònɛ nà, à gɛ̀ɛ zĩ̀ ká kũ Amalɛkinↄ. Akũ Musa kũ Harunao kũ Uruo dìdi sĩ̀sĩi pìi mìsↄ̃ntɛa. 11 Tó Musa a ↄnↄ sɛ̀, Isarailanↄ dìgↄ̃ zĩ̀ ble Amalɛkinↄamɛ, ama tó à a ↄnↄ dìtɛ sↄ̃, Amalɛkinↄ dìgↄ̃ zĩ̀ ble Isarailanↄa. 12 Kũ Musa ↄnↄ wã̀, ò gbɛ̀ɛ sɛ̀ ò dìtɛ a gbáru à vùtɛa, akũ Haruna kũ Uruo a ↄnↄ kũkũna, gbɛ̃ do ↄplai, gbɛ̃ do ↄzɛi, akũ a ↄnↄ gↄ̃̀ zɛna ari ifãntɛ̃ gɛ̀ɛ à gɛ̃̀o kpɛ́n. 13 Akũ Yↄsua zĩ̀i blè Amalɛkinↄa à ń dɛdɛ kũ fɛ̃nɛdao.
14 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ adikĩna kɛ̃ takada gũn de àgↄ̃ de dↄngu pↄ́ ũ ǹ o Yↄsuanɛ, zaakũ mani Amalɛkinↄ buri bo andunia gũn ń pínki. 15 Musa gbagbaki bò, akũ à tↄ́ kpànɛ Dikirimɛ ma tuta ũ 16 à pì: Ma ↄ sɛ̀ Dikiri kpata kpa. Dikiri nigↄ̃ zĩ̀ ká kũ Amalɛkinↄ gↄrↄ sĩnda pínki.
18Yɛtoro gɛna Musa gwa
1 Musa anzure Yɛtoro, Midiã sa’ori, yã kũ Luda kɛ̀ Musanɛ kũ a gbɛ̃ Isarailanↄ mà, lákũ Dikiri ń bↄ́tɛ Misila nà. 2 À sù à lè Musa gĩnakɛ à a nanↄ Zipora zĩ̀ bɛ 3 kũ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃ mɛ̀n planↄ. A do tↄ́n Gɛsↄmu, zaakũ Musa pì gbɛ̃ zĩ̀tↄn a ũ dakenↄ bùsun. 4 A do tↄ́n Ɛliɛza, zaakũ Musa pì a de Luda a faaba kɛ̀ à a bo Firi’auna fɛ̃nɛda lɛ́i. 5 Akũ Yɛtoro fùtɛ àtɛn su Musa kĩnaa kũ a nɛ́nↄ kũ a nanↄo gu kũ à bùraa kàtɛn Luda kpi sarɛ gbárannan. 6 À lɛ́gbãzã kɛ̀ Musanɛ à pì: Matɛn su n kĩnaa kũ n nanↄo kũ n nɛ́ mɛ̀n planↄo. 7 Musa bò à gɛ̀ɛ à dà a anzurelɛ à kùtɛ à lɛ́ pɛ̀a. Ò kↄ̃ aafiaa gbɛ̀ka, akũ ò gɛ̃̀ kpɛ́n. 8 Musa yã kũ Dikiri kɛ̀ Firi’aunanɛ kũ Misilanↄ Isarailanↄ yãi bàbanɛ pínki kũ wari kũ à ń lé zɛ́ gũnnↄ pínki kũ lákũ Dikiri ń bó nào. 9 Yɛtoro pↄ kɛ̀ nna yã mana kũ Dikiri kɛ̀ Isarailanↄnɛɛa pínki kũ lákũ à ń bó Misilanↄ ↄĩ nào. 10 Akũ à pì: Ò Dikiri sáabu kpá lákũ à á bó Firi’auna kũ Misilanↄ ↄĩ nà. 11 Má dↄ̃̀ sà kũ Dikiri zↄ̃kↄ̃ de tãnanↄla ń pínki. Kũ Misilanↄ ĩa dã̀áwa, à yã mↄ̀ńnɛ. 12 Akũ Yɛtoro sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ ò Ludaa kũ sa’opↄ pãndenↄ dↄ. Akũ Haruna kũ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ ń pínki ò sù ò pↄ́ blè kãao Luda arɛ.
Yãgↄ̃gↄ̃rinↄ ditɛnaa
13 Kũ gu dↄ̀ Musa vùtɛ àtɛn yã gↄ̃gↄ̃ńnɛ, ò katɛnai zaa kↄnkↄ ari ↄkↄsi. 14 Kũ Musa anzure yã kũ àtɛn kɛńnɛ è pínki, akũ à a là à pì: Bↄ́n ntɛn kɛ kũ gbɛ̃ dínↄ lɛɛ? Bↄ́yãi ntɛn yãkpatɛ kɛńnɛ ndo, gbɛ̃ sĩnda pínki katɛnanyĩ zaa kↄnkↄ ari ↄkↄsii? 15 Musa wèa à pì: Gbɛ̃nↄ dì su ma kĩnaa ò Luda pↄyenyĩna yã mamɛ. 16 Tó ò yãkete vĩ, òdi su ma kĩnaa mà yã pì gↄ̃gↄ̃ńnɛ mà Luda doka kũ à dìtɛnↄ ońnɛ.
17 Musa anzure pìnɛ: Yã kũ ntɛn kɛ manaro. 18 Ĩni kpasa, gbɛ̃ kũ ò kú kũnwonↄ ni kpasa dↄ, zaakũ zĩ pì denla, ĩni fↄ̃ ǹ kɛ ndoro. 19 Ǹ ma yã ma sà, mani lɛ́ damma, Luda nigↄ̃ kú kũnwo. Ĩnigↄ̃ deńnɛ yãgↄ̃gↄ̃ri ũ, ĩnigↄ̃ gɛ́ kũ ń yãnↄ Luda kĩnaa, 20 ĩnigↄ̃ doka kũ Luda dìtɛnↄ dańnɛ, ĩnigↄ̃ zɛ́ kũ à de ò sɛ́ mↄńnɛ kũ yã kũ oni kɛnↄ. 21 Ǹ gbɛ̃ laakaride náanide kũ ò Luda vĩna vĩ akũ òdi gusarɛgba síronↄ sɛ́ ń tɛ́, ǹ ń ditɛ gbɛ̃nↄn wàa sↄsↄↄronↄ don’arɛdenↄ ũ kũ gbɛ̃nↄn basↄsↄↄroo kũ gbɛ̃nↄn bupla akurio kũ gbɛ̃nↄn kurikurio, 22 de ògↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ gbɛ̃ pìnↄnɛ gↄrↄ sĩnda pínki. Oni su n kĩnaa kũ yã zĩ’ũnↄ pínki, ama oni yã fítinnanↄ gↄ̃gↄ̃ ń zĩda. Abire mɛ́ ani n aso lagonnɛ. 23 Tó Dikiri wènnɛ, tó n kɛ̀ lɛ, ĩni fuaro, gbɛ̃ pìnↄ ni tá bɛ kũ laakariio kpatɛna.
24 Musa a anzure yã mà à kɛ̀ lákũ à òarɛ nà pínki. 25 À gbɛ̃ laakaridenↄ sɛ̀ Isaraila burinↄ tɛ́ pínki à ń dítɛ gbɛ̃nↄn wàa sↄsↄↄronↄ don’arɛdenↄ ũ kũ gbɛ̃nↄn basↄsↄↄroo kũ gbɛ̃nↄn bupla akurio kũ gbɛ̃nↄn kurikurio. 26 Akũ òdigↄ̃ yã gↄ̃gↄ̃ńnɛ gↄrↄ sĩnda pínki. Yã zĩ’ũn òdi suo Musa kĩnaa, akũ òdi yã fítinnanↄ gↄ̃gↄ̃ ń zĩda. 27 Musa gɛ̀ɛ à zɛ̀ a anzureenɛ, akũ à tà a bùsun.
19Sinai kpi sarɛ
1 Isarailanↄ bona Misila mↄ aakↄ̃de gũn 2 ò fùtɛ Rɛfidimu. Kũ ò kà Sinai gbárannan, akũ ò bùraa kàtɛ gwe Sinai kpi sarɛ. 3 Musa dìdi à gɛ̀ɛ Luda kĩnaa kpi pìi musu, akũ Dikiri lɛ́ zùi à pì: Ǹ yã dí o Yakubu buri Isarailanↄnɛ: 4 A è lákũ ma kɛ̀ Misilanↄnɛ nà, lákũ ma á sɛ́ ma su kãáo ma kĩnaa, lákũ vãu dì a nɛ́ sɛ́ a dɛ̀mbɛrɛɛa nà. 5 Tó a ma yã mà á ma bàka kunna kãáo yã kũna tera sà, anigↄ̃ de ma gbɛ̃ yenyĩdenↄ ũ buri sĩnda pínki tɛ́. Bee kũ andunia de ma pↄ́ ũ pínki, 6 ánigↄ̃ demɛnɛ kínanↄ kũ sa’orinↄ ũ, ma gbɛ̃ kũ ò kú adonanↄ ũ. Yã kũ ĩni o Isarailanↄnɛɛn gwe.
7 Musa kìpa à gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ sìsi, akũ à yã kũ Dikiri ònɛɛ bàbańnɛ pínki. 8 Gbɛ̃nↄ wèa ń pínki ò pì: Yã kũ Dikiri òwɛrɛ pínki óni kɛ. Akũ Musa gɛ̀ɛ à yã kũ ò òo bàba Dikirinɛ. 9 Dikiri pìnɛ: Mani su n kĩnaa túsukpɛ gègetee gũn, de gↄrↄ kũ matɛn yã onnɛ, oni ma onigↄ̃ n náani vĩ gↄrↄ sĩnda pínki. Akũ Musa yã kũ gbɛ̃nↄ òo bàba Dikirinɛ. 10 Akũ Dikiri pìnɛ: Ǹ gɛ́ ń kĩnaa ǹ ońnɛ ò gbã̀ bo ń zĩdanɛ gbãra kũ ziao, ò ń pↄ́kasanↄ pípi. 11 Ògↄ̃ kú soru gũn ziando, zaakũ a gↄrↄ aakↄ̃de zĩn mani kipa mà zɛ Sinai kpi musu gbɛ̃ sĩnda pínki wára. 12 Ǹ zĩtɛ lɛ́ sèeda dańnɛ kpi pìi pↄ̀rↄ lɛ́a ari à lìkai pínki. Ǹ ońnɛ ò laakari kɛ. Òsun didi kpi pìiaro. Ń gbɛ̃ke sún ↄ kɛa sero. Gbɛ̃ kũ à ↄ kɛ̀a, ò ade dɛ. 13 Òsun ↄ kɛ adearo. Ò a pápa kũ gbɛ̀ɛo ke ò a pápa kũ kàao ò dɛ. Pↄ́kãden yá, bisãsirin yá, à gàmɛ. Tó ò mà ò kuru pɛ̀ ò a yĩsãm pà, ò na kpi pìii.
14 Musa kìpa kpi pìia à sù à gbɛ̃nↄ lè à òńnɛ ò gbã̀ bo ń zĩdanɛ ò ń pↄ́kasanↄ pípi. 15 À ɛ̀ra à pìńnɛ: Àgↄ̃ kú soru gũn gↄrↄ aakↄ̃de zĩ yãi. Àsun wútɛ kũ nↄgbɛ̃oro. 16 Kũ gu dↄ̀ a gↄrↄ aakↄ̃de pìia, akũ legũ tɛn pũtã àtɛn pí, akũ legũ sìsi kpi musu. Kũ ò kuru yĩsãmpanaa mà, akũ vĩna gbɛ̃ kũ ò kú bùrannↄ kũ̀ ń pínki òtɛn lukaluka. 17 Musa bò kũńwo bùran à gɛ̀ɛ kũńwo Luda kĩnaa, akũ ò zɛ̀ zĩtɛ kpi pìi sarɛ. 18 Túsukpɛ dà Sinai kpila kũ Dikiri kìpaa kũ tɛ́o yãi. Túsukpɛ pìi fùtɛ lán tãma túsukpɛ bà, akũ kpi pì tɛn yĩgãyĩgã manamana. 19 Kuru yĩsãmpana tɛn kara. Kũ Musa yã ò, akũ Luda wèa legũpũtãnaa gũn.
20 Dikiri kìpa à zɛ̀ Sinai kpi mìsↄ̃ntɛa à Musa sìsi, akũ à dìdi à gɛ̀ɛ gwe. 21 Dikiri pìnɛ: Ǹ kipa ǹ kpãkɛ̃ gbɛ̃nↄi, òsun vĩ gulɛzɛkila ò su ò ma gwaro, de ń paridenↄ sún gagaro yãi. 22 Bee sa’ori kũ òdi namainↄ, ò gbã̀ bo ń zĩdanɛ de màsun fɛ̃ńyĩro yãi. 23 Musa pì Dikirinɛ: Oni didiro, zaakũ n kpãkɛ̃wái n pì ò zĩtɛ lɛ́ sèeda da kpi pìi pↄ̀rↄ lɛ́a à gↄ̃ n pↄ́ ũ. 24 Akũ Dikiri pìnɛ: Ǹ kipa ǹ Haruna sɛ́ ǹ su kãao, ama sa’orinↄ kũ gbɛ̃ kparanↄ sún vĩ bara ò su ma kĩnaaro de màsun fɛ̃ńyĩro yãi. 25 Akũ Musa kìpa gbɛ̃ pìnↄ kĩnaa à yã pìi òńnɛ.
20Dokayã mɛ̀n kurinↄ
1 Luda yã díkĩna ò pínki à pì: 2 Makũmɛ Dikiri á Luda ũ. Ma á bↄ́tɛ zↄ̀blen Misila.
3 Àsungↄ̃ dikiri ke vĩ ma gbɛraro.
4 Àsun pↄ́ke taka kɛ à kútɛ à donyĩ kɛnɛro, pↄ́ kũ à kú musu ke zĩtɛ ke í gũnn yá, zaakũ makũ Dikiri á Luda, nɛ̀sɛgↄ̃bademɛ ma ũ. Madì gbɛ̃ kũ à yemaironↄ yã vãni wí ń burinↄ musu ari à gɛ́ pɛ́ ń sãkpɛnↄa kũ ń nasionↄ. 6 Gbɛ̃ kũ ò yemai ò ma dokayãnↄ kũnanↄ sↄ̃, madìgↄ̃ gbɛ̃kɛ vĩ kũńwomɛ ari ń buria.
7 Àsun makũ Dikiri á Luda tↄ́ sí pãpãro, zaakũ gbɛ̃ kũ à ma tↄ́ sì pãpã mani tó à bo pãro.
8 Àgↄ̃ dↄn kámmabogↄrↄ bi ma pↄ́mɛ. 9 Àgↄ̃ á bura zĩ kũ á zĩ sĩnda pínkio kɛ gↄrↄ suddo, 10 a supplade gↄ̃ deárɛ kámmabogↄrↄ ũ, zaakũ makũ Dikiri á Luda ma pↄ́mɛ. Àsun zĩ ke kɛ gↄrↄ pì zĩro, ákↄ̃nↄ ke á nɛ́gↄ̃gbɛ̃ ke á nɛ́nↄgbɛ̃ ke á zĩkɛri gↄ̃gbɛ̃ ke nↄgbɛ̃ ke á pↄ́kãde ke nibↄ kũ à kú á bɛa. 11 Zaakũ gↄrↄ suddon ma musu kũ zĩtɛo kɛ̀ kũ ísirao kũ pↄ́ kũ ò kú ń gũnnↄ pínki, akũ ma kámma bò a gↄrↄ supplade zĩ. A yã mɛ́ à tò ma arubarikaa dà kámmabogↄrↄ pìn ma dìtɛ ma pↄ́ ũ. 12 Àgↄ̃ á de kũ á dao bɛ̀ɛrɛ dↄ̃, de à gì kɛ bùsu kũ makũ Dikiri á Luda matɛn kpááwan.
13 Àsun gbɛ̃ dɛro.
14 Àsun zina kɛro.
15 Àsun kpãni oro.
16 Àsun yã dí á gbɛ̃dakearo.
17 Àsun á gbɛ̃dake ↄn ni dɛro. Àsun a nↄ ni dɛro ke a zĩkɛri gↄ̃gbɛ̃ ke nↄgbɛ̃ ke a zù ke a zaaki ke pↄ́ kũ à vĩnↄ pínki.
18 Gbɛ̃ sĩnda pínki legũpũtãnaa mà kũ kuru yĩsãmpanaao, ò legũpinaa è kũ túsukpɛo dↄ kpi musu, akũ vĩna ń kũ òtɛn lukaluka ò zɛ zã̀ dire. 19 Ò pì Musanɛ: Ǹ yã owɛrɛ n zĩda, óni ma. Ǹsun tó Luda yã owɛrɛro, de òsun gagaro yãi. 20 Musa pìńnɛ: Àsun tó vĩna á kũro, zaakũ kũ à á yↄ̃ à gwa yãin à sù, de àgↄ̃ a vĩna vĩ akũsↄ̃ àsun durunna kɛro yãi. 21 Ò zɛ zã̀ dire, akũ Musa nà túsukpɛ gègetee pìii, gu kũ Luda kun pìn.
Dikiri gbagbaki yã
22 Akũ Dikiri pì Musanɛ: Ǹ yã dí o Isarailanↄnɛ: A mà kũ á zĩdao lákũ ma yã òárɛ zaa musu nà. 23 Àsun tãna ke kɛ à namaro. Àsun andurufu ke wura pi tãnanↄ ũro. 24 À ma gbagbaki bo kũ ɛ̃o à sa oa kũ sãnↄ kũ zùnↄ, sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ kũ kɛnnakũkↄ̃o sa’opↄo. Gu kũ ma dìtɛárɛ àgↄ̃ ma sísin, mani su á kĩnaa mà arubarika daágu. 25 Tó átɛni ma gbagbaki pì bo kũ gbɛ̀ɛo, àsun bo kũ gbɛ̀ anaaoro, zaakũ tó a gã pɛ̀tɛa, a tò à gbã̀a lɛ̀n gwe. 26 Àsun ma gbagbaki bo à a didiki kɛro, de á pótompokɛ sún bo gbagbaki pìiaro yãi.
23Yãkɛna a zɛ́a
1 Àsun òpi baaru kpáro. Àsun zɛ kũ gbɛ̃ vãnio ɛ́kɛ sèedade ũro. 2 Àsun tɛ́ parii yãvãnikɛnaa gũnlo. Àsun zɛ kũ pario yãkpatɛ gũn à bo yãzɛde kpɛro. 3 Tó takaside yã nnaro, àsun zɛ kãaoro. 4 Tó n ibɛrɛɛ zù ke a zaaki sã̀tɛ akũsↄ̃ n kpakũ kãao, ǹ a kũ ǹ gɛ́onɛ bɛ. 5 Tó n n zãnguri zaaki è àtɛn fu asoa, ǹ kpái, ǹsun a tónlo.
6 Tó takaside yã nna, àsun bo a kpɛro. 7 À kɛ zã̀ kũ manafikio. Àsun taarisaride ke gbɛ̃ mana dɛro, zaakũ mani tó taaride bo pãro. 8 Àsun gusarɛgba síro, zaakũ gusarɛgba dì tó wɛ́denↄ vĩna kũmɛ, akũsↄ̃ àdi gbɛ̃ mananↄ yã litɛ kpɛdangara. 9 Àsun bòasu wɛ́ tãro. Á bòasukɛ dↄ̃, zaakũ bòasunↄn á ũ yã Misila. 10 Àgↄ̃ pↄ́ tↄ̃ á buranↄa à kɛkɛ ari wɛ̃̀ suddo, 11 a wɛ̃̀ suppladen à tó zĩtɛ kámma bo à ĩam pá, de á takasidenↄ le ò a zã̀ kũ à bùtɛ gwenↄ kↄ̃nↄ wɛ, nↄ̀bↄsɛ̃ntɛnↄ le ò a kpara só. À kɛ lɛ dↄ kũ á geepi búo kũ á kùkpɛo. 12 Àgↄ̃ zĩ kɛ ari gↄrↄ suddo, a suppladen àgↄ̃ kámma bo, de á zùnↄ kũ á zaakinↄ le ò kámma bo, akũsↄ̃ á zↄ̀nↄ kũ bòasunↄ ni le ò ĩam pá. 13 Àgↄ̃ yã kũ ma òárɛnↄ kũna pínki. Àsun tãnanↄ tↄ́ síro. Òsun ń tↄ́ ma á lɛ́n sero.
Dikpɛ mɛ̀n aakↄ̃nↄ
(Bon 34:18-26)
14 Wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo àgↄ̃ su dikpɛ kɛmɛnɛ gɛ̃̀n aakↄ̃. 15 Àgↄ̃ Burodi Futɛnasari dikpɛ kɛ lákũ ma dìtɛárɛ nà, àgↄ̃ burodi futɛnasari só ari gↄrↄ suppla mↄ kũ òdi pi Abibu gũn a gↄrↄa, zaakũ mↄ pìi gũnn a bↄtɛn Misila. Gbɛ̃ke sún su ma kĩnaa ↄkoriro. 16 Àgↄ̃ Pↄ́kɛ̃na dikpɛ kɛ gↄrↄ kũ a na pↄ́kɛ̃naaa, à á burapↄ káakunↄ kpáma. Àgↄ̃ Pↄ́dufublena dikpɛ kɛ wɛ̃̀ lakanaaa, gↄrↄ kũ a á burapↄnↄ kàkara pínki. 17 Wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo gɛ̃̀n aakↄ̃ á gↄ̃gbɛ̃ sĩnda pínki su kↄ̃kakarana kɛ makũ Dikiri á Luda arɛ. 18 Àsun pↄ́futɛna kpáma lɛɛlɛ kũ sa’opↄ aruoro. Àsun dikpɛ sa’opↄ nísi ditɛ gu dↄaro. 19 Àgↄ̃ gɛ́ ma Dikiri á Luda ↄnn kũ á burapↄ káakunↄo. Àsun blènɛ nↄ̀bↄ kuku kũ a da yↄ̃’ioro.
Luda Malaika ni do a gbɛ̃nↄnɛ arɛ
20 Mani malaika gbarɛ à doárɛ arɛ à á dãkpã zɛ́n à ká kãáo gu kũ ma kɛ̀kɛn. 21 À laakari dↄ a yãa à a yã ma. Àsun bo a kpɛro, zaakũ ani sùru kɛ kãáo á taari yã musuro kũ ma tↄ́ kúa yãi. 22 Tó a a yã mà akũsↄ̃ a yã kũ ma òárɛ kɛ̀ pínki, manigↄ̃ de á ibɛrɛnↄ ibɛrɛ ũmɛ, á wɛtɛrinↄ wɛtɛri ũ. 23 Ma malaika pì ni doárɛ arɛ à gɛ́ zɛárɛ bùsu kũ Amↄrinↄn kun kũ Itinↄ kũ Pɛrizinↄ kũ Kanaanↄ kũ Ivinↄ kũ Yebusinↄo, mani ń kakatɛ. 24 Àsun kútɛ ń tãnanↄnɛ à dońyĩro, àsun ń kɛna kɛro. À ń gboro à ń gbɛ̀nↄ wíwi. 25 À dↄ Dikiri á Ludai, ani arubarika daárɛ á pↄ́blen kũ á pↄ́minaao, ani gyãnↄ kɛ̃áwa. 26 Nↄgbɛ̃nↄ ni nↄ̀ bↄtɛ á bùsunlo akũsↄ̃ para nigↄ̃ kunlo. Mani á wɛ̃̀ndi bà dↄárɛ kũ mↄ̀kakↄ̃anaao. 27 Mani vĩna dada gbɛ̃ kũ ò kú á arɛnↄi, mani tó bídi gɛ̃ buri kũ a ka ń kĩnaanↄgu, mani tó á ibɛrɛnↄ kpɛ liárɛ. 28 Mani zúmantɛ̃nↄ gbarɛ á arɛ ò ká Ivinↄgu kũ Kanaanↄ kũ Itinↄ ò pɛ́ḿmaárɛ. 29 Adi kɛ mani pɛ́ḿmaárɛ wɛ̃̀ do gũn gↄ̃̀nↄnlo, de bùsuu pì sún gↄ̃ lákpɛ ũ nↄ̀bↄsɛ̃ntɛnↄ daálaro yãi. 30 Manigↄ̃ pɛ́ḿmaárɛ busɛbusɛmɛ ari à kɛ dasi à ká à bùsu sí. 31 Mani á bùsu lɛ́ daárɛ zaa Isira Tɛ̃ra lɛ́a ari Filisitininↄ Isira lɛ́a, zaa gbáranna lɛ́n ari Yuflati lɛ́a. Mani bùsupidenↄ naárɛ á ↄĩ à pɛ́ḿma. 32 Á bàka súngↄ̃ kú ń yãn ke ń tãnanↄ yãnlo. 33 Àsun tó ògↄ̃ kú á bùsunlo, de òsun tó à durunna kɛmɛnɛro, zaakũ tó a ń tãnanↄ gbàgba, a tankutɛ kpàkpa á zĩdanɛmɛ.
24Luda bàka kunna kũ Isarailanↄ sèedaa
1 Dikiri pì Musanɛ: Mↄkↄ̃n kũ Harunao kũ Nadabuo kũ Abiuo kũ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ gbɛ̃nↄn baaakↄ̃ akurinↄ, à didi kpia à mↄ́ ma kĩnaa, à donyĩ kɛmɛnɛ zaa zã̀. 2 Mↄkↄ̃mmɛ ĩni namai ndo, gbɛ̃ kparanↄ sún su kãniro akũsↄ̃ pari sún didi kũńwo kpi díkĩna musuro.
3 Musa gɛ̀ɛ à yã kũ Dikiri òo gbã̀ńnɛ pínki kũ dokayãnↄ pínki. Ò wè lɛɛlɛ ń pínki ò pì: Yã kũ Dikiri ò pínki óni kɛ. 4 Akũ Musa yã kũ Dikiri òo pìnↄ kɛ̃̀ takada gũn pínki.
À fùtɛ kↄnkↄkↄnkↄ à gbagbaki bò kpigɛrɛɛi, akũ à gbɛ̀ɛ pɛ̀tɛpɛtɛ mɛ̀n kuri awɛɛpla Isaraila buri mɛ̀n kuri awɛɛplanↄ pↄ́ ũ. 5 À Isaraila kɛfɛnnanↄ zĩ̀ kũ zùsanɛnↄ, akũ ò sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ òo Dikiria kũ sáabukpana sa’opↄnↄ. 6 Akũ Musa zùu pìnↄ aru sì à kpàatɛ lɛu pla. À a lɛu do dìtɛ kũ tao à a lɛu do àtɛ̃ gbagbakia. 7 Akũ à Dikiri bàka kunna kũńwo takada sɛ̀ à a kyó kɛ̀ńnɛ. Akũ ò pì: Yã kũ Dikiri ò pínki óni kɛ óni mì natɛnɛ. 8 Akũ à aru pìi sɛ̀ à fã̀ḿma à pì: Dikiri bàka kunna kãáo arun gwe lákũ a mà nà pínki.
9 Musa kũ Harunao kũ Nadabuo kũ Abiuo kũ Isaraila gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃ gbɛ̃nↄn baaakↄ̃ akurinↄ dìdi kpia. 10 Ò Isarailanↄ Luda è. Safia gbɛ̀ gusara katɛna a gbá gɛ̃i, a í de búgu swáswa lán ludambɛ búgu bà. 11 Luda dí yãke kɛ Isaraila gbãnade pìnↄnɛro. Ò wɛ́ sìalɛ, akũ ò pↄ́ blè ò í mì.
Musa kunna Sinai kpi musu
12 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ didi kpia ǹ mↄ́ ma kĩnaa ǹgↄ̃ kú gwe. Mani gbɛ̀ anlo kũ ma a dokayãnↄ kɛ̃̀anↄ kpámma, de ǹ le ǹ dańnɛ. 13 Akũ à fùtɛ kũ a kpàasi Yↄsuao, òtɛn gɛ́ didi Luda kpia. 14 Akũ Musa pì gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄnɛ: Àgↄ̃ ó dã la, óni ɛra ò su á kĩnaa. Haruna kũ Uruo nigↄ̃ kú kãáo. Tó gbɛ̃ke yãke vĩ, à gɛ́o ń kĩnaa. 15 Akũ Musa dìdi kpi pìia. Túsukpɛ dà a mìsↄ̃ntɛla, 16 akũ Dikiri gakuri kìpa Sinai kpi pìia. Túsukpɛ pì daala lɛ ari gↄrↄ suddo, a gↄrↄ suppladen Dikiri lɛ́ zù Musai zaa túsukpɛ pìi gũn. 17 Isarailanↄ Dikiri gakuri è lán tɛ́ kũ àdi ń ble bà kpi pìi mìsↄ̃ntɛa. 18 Akũ Musa gɛ̃̀ tɛ́luku pìi gũn à ɛ̀ra à dìdi kpi pìia. À kú gwe ari gↄrↄ bupla fãnantɛ̃ kũ gwãanio.
31Luda bizakuta
1 Dikiri yã ò Musanɛ à pì: 2 Ǹ ma! Ma Uri nɛ́ Bezalɛli, Uru daikore, Yuda buri sɛ̀. 3 Ma tò ma Nini kúa, akũ à ↄ̃ndↄ̃ kũ gonio kũ dↄ̃naao lè ↄzĩ pínki gũn. 4 À zãble pↄ́nↄa dↄ̃ kũ wuraao kũ andurufuuo kũ mↄ̀gotɛ̃o. 5 À gbɛ̀ bɛ̀ɛrɛde ana dↄ̃ kũ a dana pↄ́ gũnwo kũ lí’anaao kũ ↄzĩ sĩnda pínkio. 6 Abire gbɛra ma Aisamaki nɛ́ Ɔↄliabu, Dã buri dìtɛ a kpanyĩri ũ. Ma ↄzĩkɛrinↄ gbà ↄ̃ndↄ̃ ń pínki, de ò le ò pↄ́ kũ ma dìtɛnnɛnↄ kɛ pínki: 7 Dakarɛki kuta kũ doka àkpatiio kũ a nɛ́kparɛo kũ kpɛ́ pì pↄ́ ketenↄ pínki, 8 teburu kũ a pↄ́ ketenↄ, wura atɛ̃nɛ fitiladibↄ kũ a pↄ́ ketenↄ pínki, turaretitikpataki, 9 sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ oki kũ a pↄ́ ketenↄ pínki, dàga kũ a dibↄↄo, 10 pↄ́kasa kũ ò tã̀nↄ, sa’ori Haruna pↄ́kasa kũ ani naomainↄ kũ a nɛ́nↄ sa’opↄkasanↄ pínki, 11 pↄ́ sakɛnísi kũ bizakuta turaretiti gbĩ nnannao. Ò pↄ́ pìnↄ kɛ lákũ ma dìtɛnnɛ nà pínki.
Kámmabogↄrↄ yã
12 Dikiri yã ò Musanɛ à pì: 13 Ǹ o Isarailanↄnɛ ò kámmabogↄrↄ kũ ma dìtɛ yã da, zaakũ à de sèeda ũ makũ kũ ákↄ̃nↄ dagura ari á buria, de à le à dↄ̃ makũ Dikiri ma á sɛ́ ma gbɛ̃nↄ ũ. 14 Àgↄ̃ kámmabogↄrↄ pì yã da, zaakũ gↄrↄ pì kúárɛ adonamɛ. Gbɛ̃ kũ à gↄrↄ pìi tɛ̃̀ɛ kɛ̀, ade gàmɛ. Gbɛ̃ kũ à zĩ kɛ̀ gↄrↄ pìia, ò ade bo a gbɛ̃nↄ tɛ́ ò a dɛ. 15 Àgↄ̃ zĩ kɛ gↄrↄ suddo, a gↄrↄ suppladen áni kámma bo, zaakũ makũ Dikiri ma pↄ́mɛ. Gbɛ̃ kũ à zĩ kɛ̀ kámmabogↄrↄaa gàmɛ. 16 Isarailanↄ gↄ̃ kámmabogↄrↄ pì yã kũna ò ditɛ gↄrↄ zↄ̃kↄ̃ ũ ari ń buria ma bàka kunna kũńwo yã ũ. 17 Anigↄ̃ de sèeda ũ makũ kũ Isarailanↄ dagura gↄrↄ sĩnda pínki, zaakũ makũ Dikiri ma musu kũ anduniao kɛ̀ gↄrↄ suddomɛ, akũ ma làka ma kámma bò a gↄrↄ supplade zĩ. 18 Kũ Dikiri yã ò Musanɛ Sinai kpi musu à làka, akũ à dokayã kɛ̃̀ gbɛ̀ anlonↄa mɛ̀n pla kũ a zĩda ↄnɛo à kpàa.
32Wura zùsanɛ bↄ̀rↄↄ
1 Kũ gbɛ̃nↄ è Musa dí kipa kpia likalikaro, ò kàkara Harunai ò pìnɛ: Ǹ futɛ ǹ tãna kenↄ kɛwɛrɛ ò dowɛrɛ arɛ, zaakũ Musa kũ à ó bↄ́tɛ Misila pìi, ó dↄ̃ yã kũ à a lèro. 2 Akũ Haruna pìńnɛ: À á nↄgbɛ̃nↄ wura pↄ́sãnↄ bↄtɛ kũ á nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ pↄ́nↄ kũ á nɛ́nↄgbɛ̃nↄ pↄ́nↄ à suomɛnɛ. 3 Akũ ń pínki a wura pↄ́sãnↄ bòbo ò kpà Harunaa. 4 À sì à kàsa lán zùsanɛ bà, akũ à lↄ̀lↄ. Akũ ò pì: Isarailanↄ, á tãnan di! Àkũ mɛ́ à á bↄ́tɛ Misila. 5 Kũ Haruna è lɛ, à sa’oki bò zùu pì arɛ, akũ à kpàkpaa kɛ̀ à pì: Dikiri dikpɛ kun zia. 6 Kũ gu dↄ̀, gbɛ̃nↄ fùtɛ ò sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ òa kũ kɛnnakũkↄ̃o sa’opↄo. Gbɛ̃nↄ vùtɛ òtɛn pↄ́ ble òtɛn í mi, akũ ò fùtɛ òtɛn pãpã kɛ.
7 Akũ Dikiri pì Musanɛ: Ǹ kipa ǹ gɛ́! N gbɛ̃ kũ n bo kũńwo Misilanↄ yàka. 8 Ò kɛ̃̀ zɛ́ kũ ma mↄ̀ńnɛa likalika, ò wuraa kàsa tãna ũ lán zùsanɛ bà, ò kùtɛnɛ ò sa òa ò pì, Isarailanↄ tãna kũ à ń bↄ́tɛ Misilan gwe. 9 Akũ Dikiri ɛ̀ra à pì Musanɛ: Ma è gbɛ̃ pìnↄ sã gbãnamɛ. 10 Ǹ gomala de mà a pↄfɛ̃ kipaḿma mà ń kakatɛ, ama mani n burinↄ kɛ dasi. 11 Akũ Musa kútɛ kɛ̀ Dikiri a Ludanɛ à pì: Dikiri, bↄ́yãin ntɛn pↄfɛ̃ kipa n gbɛ̃nↄa kũ n ń bↄ́tɛ Misila kũ n gbãna purao kũ n gã̀sã gbãnaoo? 12 Misilanↄ ni pi ń kakatɛna yãin n ń bↄ́tɛ, de ǹ le ǹ ń dɛdɛ kpinↄ musu ǹ ń láka andunia gũn. Ǹ n pↄfɛ̃ kpátɛ ǹ yã kũ ń ye ǹ kipa n gbɛ̃nↄaa pì bo n nɛ̀sɛn. 13 Ǹ dↄ n zↄ̀blerinↄ Ibrahĩ kũ Isaakuo kũ Isarailao yãn, zaakũ n la dàńnɛ kũ n zĩdao n pì, ĩni ń buri kara lán susunɛnↄ bà, ĩni bùsu kũ n a yã òńnɛ kpá ń burinↄa ògↄ̃ vĩ gↄrↄ sĩnda pínki. 14 Akũ Dikiri yã kũ à pì áni kipa a gbɛ̃nↄaa pìi bò a nɛ̀sɛn.
15 Musa ɛ̀ra à kìpa kpia, à doka gbɛ̀ anlo mɛ̀n pla pìnↄ kũna a ↄĩ. Yã kɛ̃na gbɛ̀ɛ pìnↄa kpa plapla pínki. 16 Luda mɛ́ à gbɛ̀ anlo pìnↄ à, àkũ mɛ́ à yã kɛ̃̀ḿma. 17 Yↄsua gbɛ̃nↄ wiki mà, akũ à pì Musanɛ: Ǹ zĩ̀ wiki ma dↄ bùran. 18 Musa pì: Kùwiki mɛ́ à dↄ gwero, wɛ̃nda ↄ́ↄ dↄn gwe sↄ̃ro, gbɛ̃nↄ lɛ̀sinaan matɛn ma. 19 Kũ à kà kãni kũ bùraao, à è òtɛn ũ wã zùsa pì arɛ, akũ à pↄ fɛ̃̀. À gbɛ̀ anlo kũ à kũnaa pìnↄ pã̀tɛ kpigɛrɛɛi gwe, ò wìwi. 20 Akũ à zùsa kũ ò pìi pìi sɛ̀ à dà tɛ́n. À a títi bò, akũ à kà ín à kpà Isarailanↄa, ò mì. 21 Akũ Musa Haruna là à pì: Bↄ́n gbɛ̃ pìnↄ kɛ̀nnɛ, gbasa n tò ò durunna zↄ̃kↄ̃ dí taka kɛ̀ɛ? 22 Akũ à wèa à pì: Ǹsun pↄ fɛ̃ro, mare. Ń gbɛ̃ pìnↄ dↄ̃, kũ ò vãni. 23 Mↄ́kↄ̃nↄ mɛ́ ò pìmɛnɛ mà tãna ke kɛ à dońnɛ arɛ. Ò pì Musa kũ à á bↄ́tɛ Misila pìi, ò dↄ̃ yã kũ à a lèro. 24 Akũ ma pìńnɛ gbɛ̃ kũ ò wura vĩnↄ bↄtɛ ò suo. Kũ ò sùo, akũ ma kà tɛ́n, akũ à bò zùsanɛ́ bↄ̀rↄↄ pì ũ.
25 Musa è Haruna tò gbɛ̃nↄ tɛni ń pↄyeina kɛ, akũ ò gↄ̃̀ lalandi pↄ́ ũ ń ibɛrɛnↄnɛ. 26 Akũ à zɛ̀ bùra zɛ́lɛa à pì: Gbɛ̃ kũ ò kú Dikiri kpanↄ su ma kuru. Akũ Levi burinↄ kàkara a kuru. 27 À pìńnɛ: Dikiri Isarailanↄ Luda pì, á baadi a fɛ̃nɛda loko à dodo bùraai zɛ́lɛ kũ zɛ́lɛo, á baadi a gbɛ̃nↄ kũ a gbɛ̃nnanↄ kũ a gbɛ̃dakenↄ dɛdɛ. 28 Levi burinↄ kɛ̀ lákũ Musa dàńnɛ nà. Gbɛ̃ kũ ò ń dɛdɛ zĩ pìianↄ kà gbɛ̃nↄn dúbu aakↄ̃ taka bà. 29 Akũ Musa pì Levi buri pìnↄnɛ: Lákũ a bo á nɛ́nↄ kũ á gbɛ̃nↄ kpɛ nà, a á zĩda kpà Dikiria gbãra, Dikiri arubarikaa dàágu gbãran gwe.
Musa kutɛkɛna Dikirinɛ Isarailanↄnɛ
30 Kũ gu dↄ̀ Musa pì Isarailanↄnɛ: A durunna zↄ̃kↄ̃ↄ kɛ̀, bee kũ abireo mani ɛra mà didi kpia mà gɛ́ Dikiri kĩnaa dↄ, òdigↄ̃ dↄ̃ro ke mani le mà kútɛ kɛnɛárɛ á durunna yã musu. 31 Akũ à ɛ̀ra à gɛ̀ɛ Dikiri kĩnaa à pì: N yã nna! Gbɛ̃ pìnↄ durunna zↄ̃kↄ̃ↄ kɛ̀, ò tãna ke kɛ̀ ń zĩdanɛ kũ wuraao. 32 Ǹ sùru kɛ! Ǹ ń durunna kɛ̃ḿma. Tó lɛnlo, ǹ ma tↄ́ warawara takada kũ n kɛ̃̀ɛ gũn. 33 Dikiri pìnɛ: Gbɛ̃ kũ à durunna kɛ̀mɛnɛ tↄ́n mani warawara ma takada gũn. 34 Ǹ gɛ́ kũ gbɛ̃nↄ gu kũ ma ònnɛn sà. Ma Malaika ni donnɛ arɛ. Bee kũ abireo tó ma wɛ́tãmmana gↄrↄ kà, mani wɛ́ tãḿma ń durunna yãi. 35 Akũ Dikiri gagagyã kà gbɛ̃nↄgu zùsanɛ kũ ò tò Haruna pìi pì yãi.
331 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ futɛ ǹ go la, mↄkↄ̃n kũ gbɛ̃ kũ n bo kũńwo Misilanↄ, ǹ gɛ́ kũńwo bùsu kũ ma la dà Ibrahĩnɛ kũ Isaakuo kũ Yakubuo ma pì mani kpá ń burinↄan. 2 Mani malaika gbarɛ à doárɛ arɛ mani pɛ́árɛ Kanaanↄa kũ Amↄrinↄ kũ Itinↄ kũ Pɛrizinↄ kũ Ivinↄ kũ Yebusinↄo. 3 À gɛ́ bùsu kũ vĩ kũ zↄ́’io din pìi gũn. Ama mani gɛ́ kãáoro, de màsun á kakatɛ zɛ́nlo yãi, zaakũ sãgbãnadenↄn á ũ. 4 Kũ gbɛ̃nↄ yã pãsĩ pìi mà, ò ↄ́ↄ dↄ̀, akũ gbɛ̃ke dí a zãblebↄnↄ da doro. 5 Zaakũ Dikiri gĩnakɛ à yã ò Musanɛ à o Isarailanↄnɛ à pi: Sãgbãnadenↄmɛ ń ũ, bee tó ma táa ò kũńwo gɛ̀sɛ do, mani ń kakatɛ. Ń baadi ń zãblebↄnↄ bobo, manigↄ̃ dↄ̃ deran mani kɛ kũńwo nà. 6 Akũ Isarailanↄ ń zãblebↄnↄ bòbo, odi da doro zaa Orɛbu kpi kĩnaa.
7 Musa dì bizakuta sɛ́ à gɛ́ dↄ bùra kpɛ boruna kũ bùraa pìio fíti. À tↄ́ kpà kuta pìinɛ dakarɛki kuta. Gbɛ̃ kũ à ye Dikiri yãi ade dì bo à gɛ́ dakarɛki kuta pì kĩnaa bùra kpɛ gwe. 8 Tó Musa bò àtɛn gɛ́ kpɛ́ pì kĩnaa, baadi dì bo à zɛ a kpɛ́lɛlɛa àgↄ̃ a gwa ari à gɛ́ à gɛ̃n. 9 Tó Musa gɛ̃̀ kpɛ́ pìn, tɛ́luku dì kipa àgↄ̃ dↄ kpɛ́lɛlɛa, akũ Dikiri dì yã o kãao. 10 Tó gbɛ̃nↄ è tɛ́luku pì dↄ kpɛ́lɛlɛ pìia, baadi dì donyĩ kɛ a kpɛ́lɛlɛa. 11 Dikiri dì yã o kũ Musao tɛ̃tɛ̃ntɛ̃, lákũ gbɛ̃ dì yã o kũ a gbɛ̃nnao nà. Musa dì ɛra à su bùran, ama Nuni nɛ́ Yↄsua a kpàasi dì bo kpɛ́ pìi gũnlo.
Dikiri bo à suna Musaa
12 Musa pì Dikirinɛ: N pìmɛnɛ mà gɛ́ kũ gbɛ̃ pìnↄ, ama ńdi gbɛ̃ kũ ntɛn damɛnɛ omɛnɛro. N pìmɛnɛ yã ń ma dↄ̃ n gbɛ̃nna ũ akũsↄ̃ ma n pↄnna lè. 13 Zaakũ ma n pↄnna lè, ǹ tó mà n laasunnↄ dↄ̃ sà, de mà le màgↄ̃ n dↄ̃ màgↄ̃ nna kũnwo yãpura. Ǹgↄ̃ dↄ̃ kũ buri díkĩna bi n gbɛ̃nↄmɛ. 14 Akũ Dikiri wèa à pì: Ma wɛ́ nigↄ̃ tɛ́ái mà á gba kámmabonaa. 15 Musa pì: Tó ńdi wɛ́ tɛ́wáiro, ǹsun ó futɛ laro. 16 Tó ńdi gɛ́ kũooro, deran oni le ò dↄ̃ kũ makũ kũ n gbɛ̃ pìnↄ ó nna kũnwoo? Oni ó dↄ̃kↄ̃nɛ kũ buri pãndenↄ andunia gũn deramɛɛ? 17 Dikiri pìnɛ: Yã kũ n gbɛ̀kama pì mani kɛ, zaakũ n ma pↄnna lè, má n dↄ̃ ma gbɛ̃nna ũ.
18 Musa pì: Ǹ n gakuri mↄmɛnɛ. 19 Akũ Dikiri wèa à pì: Mani tó ma manakɛ pínki gɛ̃ n arɛ, mani ma tↄ́ Dikiri sísi n arɛ, zaakũ gbɛ̃ kũ má ye mà sùru kɛ kãaon mani kɛ kãao, akũsↄ̃ gbɛ̃ kũ má ye mà wɛ̃nda dↄ̃nɛn mani dↄ̃nɛ. 20 Akũ à pì: Ĩni fↄ̃ ǹ ma ãn gwaro, zaakũ bisãsiri ni fↄ̃ à wɛ́ simalɛ àgↄ̃ kunlo. 21 Dikiri pì: Ǹ gu gwa da ma sarɛ la. Ǹ zɛ gbɛ̀ɛ musu gwe. 22 Tó ma gakuri pì tɛn gɛ̃, mani n sↄtↄ gbɛ̀sↄkↄn mà a ↄ kúnla ari mà gɛ̃tɛ. 23 Tó ma a ↄ gònla, ĩni ma kpɛ kpa e sà, ama oni fↄ̃ ò ma ãn ero.
34Gbɛ̀ anlo dufunↄ
1 Dikiri pì Musanɛ: Ǹ gbɛ̀ anlo kɛ mɛ̀n pla lán a káakunↄ bà, mani yã kũ ò kú a káakupↄ kũ n wìnↄa kɛ̃ḿma. 2 Ǹgↄ̃ kú soru gũn kↄnkↄ. Ǹ didi Sinai kpia ǹ zɛ ma arɛ a mìsↄ̃ntɛa. 3 Gbɛ̃ke sún su kũnworo. Òsun gbɛ̃ke e gukea kpi pìia sero. Bee sã ke zù sún su pↄ́ ble a gɛ̃iro.
4 Musa gbɛ̀ anlo à mɛ̀n pla lán a káakunↄ bà. À fùtɛ kↄnkↄ káakukaaku, akũ à dìdi Sinai kpia à gbɛ̀ anlo mɛ̀n pla pìnↄ kũna a ↄĩ lákũ Dikiri ònɛ nà. 5 Dikiri kìpa túsukpɛ gũn à zɛ̀ a sarɛ, akũ à a zĩda tↄ́ sìsi. 6 Kũ Dikiri tɛn gɛ̃ a arɛ, à a tↄ́ sìsi à pì: Dikiri, Dikiri Luda wɛ̃ndadↄ̃nnɛri sùruden ma ũ. Ma pↄ dì fɛ̃ likaro, má gbɛ̃kɛ kũ náanio vĩ zↄ̃kↄ̃. 7 Madìgↄ̃ gbɛ̃kɛ vĩ kũ gbɛ̃nↄ ari ń buri lɛ́mmɛ, mani ń yã vãninↄ kɛ̃ḿma kũ ń taarinↄ kũ ń durunnanↄo. Ama madì tó taaride bo pãro. Madì denↄ yã vãni wí ń nɛ́nↄ musu kũ ń daikorenↄ kũ ń sãkpɛnↄ kũ ń nasionↄo. 8 Musa wùtɛ a nɛ̀sɛlɛ kutɛna à donyĩ kɛ̀nɛ gↄ̃̀nↄ 9 à pì: Dikiri, zaakũ ma n pↄnna lè, ǹ gɛ́ kũoo. Bee kũ gbɛ̃ pìnↄ sã gbãna, ǹ sùru kɛ kũoo ó yã vãninↄ kũ ó durunnanↄ musu ǹ ó sɛ́ n pↄ́nↄ ũ.
Luda bàka kunna kũ Isarailanↄ
(Bon 23:14-19)
10 Dikiri pì: Ma bàka nigↄ̃ kú kãáomɛ. Mani yãbonsarɛ kɛ á pínki wára, kũ gbɛ̃ke dí a taka kɛ buri ke gũn andunian zikiro. Buri kũ ò likaáinↄ ni ma yãkɛna e, zaakũ mani yã naaside kɛ kãáo. 11 Àgↄ̃ yã kũ ma òárɛ gbãra kũna, mani pɛ́árɛ Amↄrinↄa kũ Kanaanↄ kũ Itinↄ kũ Pɛrizinↄ kũ Ivinↄ kũ Yebusinↄo. 12 À laakari kɛ! Àsun lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ kũ bùsu kũ átɛn gɛ́ gɛ̃n denↄoro, de àsun tankutɛ kpákpa á zĩdanɛro yãi. 13 À ń sa’okinↄ gboro à ń tãna gbɛ̀nↄ wíwi à Asɛra línↄ zↄ̃zↄ̃. 14 Àsun kútɛ tãnanɛro, zaakũ makũ Dikiri ma tↄ́n Gↄ̃ba, madì gↄ̃ba kpá. 15 À laakari kɛ! Àsun lɛ́dokↄ̃nↄ kɛ kũ bùsupidenↄoro, zaakũ tó òtɛn pãpã kɛ ń tãnanↄ yã musu, òtɛn sa oḿma, oni á sísi à ń sa’ona nↄ̀bↄ só kũńwomɛ. 16 Àsun nↄ sɛ́ á nɛ́nↄnɛ ń tɛ́ro, zaakũ tó ń nɛ́nↄgbɛ̃nↄ tɛn pãpã kɛ ń tãnanↄ yã musu, oni tó á nɛ́nↄ pãpã kɛ kũńwo se. 17 Àsun mↄ̀ pi tãna ũro.
18 Àgↄ̃ Burodi Futɛnasari dikpɛ kɛ. Àgↄ̃ burodi futɛnasari só gↄrↄ suppla mↄ kũ òdi pi Abibu gũn lákũ ma dìtɛárɛ nà, zaakũ mↄ pìi gũn a bↄtɛ Misila. 19 Á daudunↄ bi ma pↄ́nↄmɛ ń pínki kũ á pↄ́kãde nɛ́ sà káakunↄ ń pínki, zù ke pↄ́ ketenↄ. 20 Àgↄ̃ zaaki nɛ́ sà káaku bo kũ são. Tó ádi boro, à a waka fĩ à dɛ. Àgↄ̃ á daudunↄ bo. Gbɛ̃ke sún su ma kĩnaa ↄkoriro. 21 Àgↄ̃ zĩ kɛ gↄrↄ suddo à kámma bo a gↄrↄ supplade zĩ, bee búwigↄrↄ ke pↄ́kɛ̃gↄrↄn yá.
22 Àgↄ̃ Pↄ́kɛ̃na dikpɛ kɛ gↄrↄ kũ a na burapↄ káaku kɛkɛnaaa. Àgↄ̃ Pↄ́dufublena dikpɛ kɛ wɛ̃̀ lakanaaa. 23 Wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo gↄ̃gbɛ̃ sĩnda pínki gↄ̃ su makũ Dikiri Isarailanↄ Luda arɛ gɛ̃̀n aakↄ̃. 24 Mani pɛ́árɛ burinↄa mani á bùsu lɛ́ karaárɛ. Gbɛ̃ke ni á bùsu ni dɛ gↄrↄ kũ átɛn su makũ Dikiri á Luda arɛ wɛ̃̀ kũ wɛ̃̀ɛo gɛ̃̀n aakↄ̃ro. 25 Àsun pↄ́futɛna kpáma lɛɛlɛ kũ sa’opↄ aruoro. Àsun Vĩnla sa’ona nↄ̀bↄ ditɛ gu dↄ̀aro. 26 Àgↄ̃ gɛ́ makũ Dikiri á Luda ↄnn kũ á burapↄ káakunↄ. Àsun blènɛ nↄ̀bↄ kuku kũ a da yↄ̃’ioro.
27 Akũ Dikiri pì Musanɛ: Ǹ yã pìnↄ kɛ̃ takadan, zaakũ ma bàka kunna kũnwo kũ Isarailanↄ yãnↄn gwe. 28 Musa kú kũ Dikirio gwe ari gↄrↄ bupla fãnantɛ̃ kũ gwãanio pↄ́blenaa sari pↄ́minaa sari. Akũ Dikiri a bàka kunna kũńwo yã mɛ̀n kurinↄ kɛ̃̀ gbɛ̀ anlo pìnↄa.
Musa ãn tɛ́kɛnaa
29 Kũ Musa kìpa Sinai kpia, à gbɛ̀ anlo mɛ̀n pla kũ doka kɛ̃aa pìnↄ kũna a ↄĩ. À dↄ̃ kũ a ãn tɛn tɛ́ kɛ ń yã’ona kũ Dikirio yãiro. 30 Kũ Haruna kũ Isarailanↄ a è ń pínki, a ãn tɛn tɛ́ kɛ, vĩna ń kũ ò nai. 31 Akũ Musa ń sísi. Haruna kũ gbɛ̃ zↄ̃kↄ̃nↄ ɛ̀ra ò sù a kĩnaa, akũ à yã ò kũńwo. 32 Abire gbɛra Isarailanↄ nài ń pínki, akũ à yã kũ Dikiri dìtɛarɛ Sinai kpi musu òńnɛ pínki. 33 Kũ à yã òńnɛ à làka, à fáta kù a ãnnwa. 34 Tó à gɛ̃̀ à yã o kũ Dikirio, àdi fáta go ari à ɛra à bo. Tó à bò, àdi yã kũ Dikiri dìtɛarɛ o Isarailanↄnɛ, 35 akũ òdi e a ãn tɛn tɛ́ kɛ. Musa dì ɛra à fáta kú a ãnnwa ari à ɛra à gɛ̃ à yã o kũ Dikirio.
40Bizakuta sakɛnaa
1 Dikiri pì Musanɛ: 2 Ǹ kuta dↄ kũ à de dakarɛki kuta ũ mↄ káakun gↄrↄ káaku zĩ 3 ǹ àkpati kũ doka gbɛ̀ anlonↄn kú a gũn ditɛn ǹ lábure kpái. 4 Ǹ gɛ̃ kũ teburuo ǹ a tanↄ kátɛa zɛ́azɛa. Ǹ gɛ̃ kũ fitiladibↄↄo ǹ a fitilanↄ kɛkɛ. 5 Ǹ wura turaretitikpataki ditɛ doka àkpati arɛ ǹ kuta kpɛ́lɛlɛ lábure kpá ǹ tataalɛ. 6 Ǹ sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ oki ditɛ dakarɛki kuta kpɛ́lɛlɛa, 7 ǹ dàga ditɛ dakarɛki kuta dagura kũ sa’okio ǹ í kán. 8 Ǹ kara kpá ǹ likai, ǹ lábure kpá karaa pì lɛ́a.
9 Ǹ pↄ́ sakɛnísi sɛ́ ǹ kú kpɛ́ pìia kũ pↄ́ kũ ò kú a gũnnↄ pínki ǹ ditɛ ma pↄ́ ũ kũ a zĩkɛbↄnↄ, oni gↄ̃ ma pↄ́ ũ. 10 Ǹ nísi pì kú sa’oki pìia kũ a zĩkɛbↄnↄ pínki. Ǹ sa’oki pì ditɛ ma pↄ́ ũ, anigↄ̃ de ma pↄ́ ũ deńla. 11 Ǹ nísi pì kú dàga pìia kũ a dibↄↄo, oni gↄ̃ ma pↄ́ ũ. 12 Ǹ su kũ Harunao kũ a nɛ́nↄ dakarɛki kuta kpɛ́lɛlɛa ǹ ń zú o gwe. 13 Ǹ sa’ori pↄ́kasanↄ da Harunanɛ, ǹ nísi kúa ǹ a ditɛ ma pↄ́ ũ, ani gↄ̃ ma gbàgbari ũ. 14 Ǹ su kũ a nɛ́nↄ dↄ ǹ utagyabanↄ dadańnɛ, 15 ǹ nísi kúkuḿma lákũ n kù ń dea nà, oni ma gbagba. Nísikummanaa pì mɛ́ ani tó ògↄ̃ de ma gbàgbarinↄ ũ ari ń buria. 16 Musa kɛ̀ lákũ Dikiri ònɛ nà pínki.
17 Ń bona Misila wɛ̃̀ plade mↄ káaku gↄrↄ káakua ò kuta pìi dↄ̀. 18 Kũ Musa tɛn kuta pì dↄ, à a zɛbↄnↄ pɛ̀tɛpɛtɛ gĩa, akũ à a lípɛtɛnↄ pɛ̀pɛn à a líkpakpanↄ kpàkpan, akũ à lípɛtɛnↄ pɛ̀tɛpɛtɛ. 19 À biza kùa, akũ à bára kùtɛa lákũ Dikiri ònɛ nà. 20 À sèeda gbɛ̀ anlonↄ sɛ̀ à kà àkpatii pìi gũn, à àkpatii pì sɛ́linↄ dà a zãnↄ gũn, akũ à a nɛ́ kùtɛa. 21 À gɛ̃̀o kpɛ́n, akũ à lábure kpà sèeda àkpatii pìii lákũ Dikiri ònɛ nà. 22 À teburuu dìtɛ dakarɛki kutan lábure pì kpɛ́lɛlɛ kpa gugbãnduru kpa. 23 À burodii kàtɛa Dikirinɛ zɛ́azɛa lákũ à ònɛ nà. 24 À fitiladibↄↄ dìtɛ dakarɛki kutan arɛdↄkↄ̃ana teburuua gɛ̀nↄmidↄki kpa, 25 à fitilanↄ nàna Dikiri arɛ lákũ à ònɛ nà. 26 Akũ à wura turaretitikpataki pìi dìtɛ dakarɛki kutan lábure sarɛ, 27 akũ à turaretiti gbĩ nnanna kpàtaa lákũ Dikiri ònɛ nà. 28 Akũ à lábure kpà kuta pì lɛ́a.
29 À sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ oki dìtɛ dakarɛki kuta kpɛ́lɛlɛa, akũ à sa’opↄ kũ òdi ká tɛ́n à tɛ́ kũ òa kũ flawaao lákũ Dikiri ònɛ nà. 30 À dàgaa pìi dìtɛ dakarɛki kuta dagura kũ sa’okio, akũ à í kàn. 31 Gwen Musa kũ Harunao kũ a nɛ́gↄ̃gbɛ̃nↄ dì ń ↄnↄ kũ ń gbánↄ pípin. 32 Tó òtɛn gɛ̃ dakarɛki kutan, ke tó òtɛn na sa’okii, òdi ń ↄnↄ kũ ń gbánↄ pípin lákũ Dikiri ò Musanɛ nà. 33 Akũ à karaa kpà à lìka kuta pìii kũ sa’okio, akũ à lábure kpà karaa pì lɛ́a. Lɛn Musa zĩ pìi kɛ̀ à làka lɛ.
Dikiri gakuri kipana bizakutan
(Nar 9:15-23)
34 Akũ tɛ́luku pìi dà dakarɛki kuta pìla, Dikiri gakuri kuta pìi pà. 35 Musa dí fↄ̃ à gɛ̃̀ dakarɛki kuta pìi gũnlo, kũ tɛ́luku dàala akũsↄ̃ kũ Dikiri gakuri kuta pìi pà yãi.
36 Isarailanↄ táa’onaa gũn, tó tɛ́luku pìi gò kuta pìia, akũ òdi futɛ kũ táo. 37 Tó tɛ́luku pì dí goaro, òdi futɛ kũ táoro, sé zĩ kũ à gòa. 38 Fãnantɛ̃ Dikiri tɛ́luku dì da kuta pìla, gwãani sↄ̃ tɛ́ dìgↄ̃ kú tɛ́luku pìi gũn. Lɛn Isarailanↄ dì e lɛ ń pínki ń táa’onaa gũn pínki.