Eletar yay yo Pool ahiĉ me bugaa
Fílip
Waf waw wabaj me n’eletar yauye
Pool ni bújaorol búutten baa burokol nailene jangu yay yaa Fílip. Esúh yay yaa Fílip uyu n’galam Geres dó ni mof mamu maa Masedonia.
Eletar yay yo Pool ahiĉ me ejangaraay bugaa Fílip egitengiten gajogor gagu galiŋ mee gaamme tutor aĉila Pool ni fuomunor ejangaraay. Pool namamaŋ akan go n’gufaŋ ebaj sembe. Bare nemme ni fipeh nam, ájuut ailo mala bugaa Fílip, ban yo ekanolkan sílam faŋ. Nalobil mala músum mamu mo násum me ni bugo. Naagil ᵽoᵽ náholle molil. Maagen mamu, bugan guce gubaje gaᵽinor gaarat n’evare yay yo guvareeil me Yésu (Fílip 1.15-17 ; 2.21 ; 3.2, 18). Pool naᵽinore eboñ gupalol bugo gugum me burok gujow bi Fílip bi eramben ejangaraay bugaa bo, ni effas ᵽoᵽ wabaj bo me (Fílip 2.19-30). Bugo fumumil guboñuloboñ waf bi éji Pool (Fílip 4.10-20). N’eletar yauye nasalilsal, nataril ban nasenil buaken ni gáinen gagu go gubaj me.
Pool nakakan bugaa Fílip min gujuh buroŋ babu ni eĉet yay sal Ataw Yésu (Fílip 2.6-11). Yésu nahabohat wo nabajen me ᵽee. Yauyu eĉil me Aláemit natebenol áni fatiya waf waw ᵽe. Mo may Pool ahalene maaro mamu mo bulagool baa no bisenenol me (Fílip 3.3-10). Maer naruhene min álam mala Yésu Kirista. Umu ni fipeh, ban nailoilo gailo gal esen buroŋol. Nafiume búoh ᵽan ailoul funah fice ni gaĉet me. Mo may, naage bugaa Fílip gulagen buroŋol (Fílip 3.17 ; 4.9).
Pool nagitengiten n’eletarol ᵽooyo ésumay yay yo gáinen gagu guŋallol me. Nasesen bugaa Fílip buaken bal eroŋ ni gáinen. Esúmay yauyu uyu to n’etut gabajut sembe ni mátañie, eno me ejangaraay gubaje gajogor tutoril ban n’gubaj go ᵽoᵽ ni Ataw Yésu.
1Basaf babu baa Pool bugo ni Tímonte
1Injé Pool ni Tímonte jaamme uroka bugaa Yésu Kirista, wóli jihiĉeulul maa, buru bugan Aláemit jaĉin me ni mof mamu maa Fílip. Wóli jíhiĉeul bi ni buru jáinen me ni Yésu Kirista, bi ni ufan jangu yay ró, bi ᵽoᵽ ni garambeneil me. 2Mbi Ᵽayolal Aláemit ni Ataw Yésu Kirista gúsonienul ban ni gusenul gásumay !
Pool o n’elaw bi ni ejangaraay bugaa Fílip
3Nisalesal Aláemit ahu o nimigelete me nánonan no niᵽinore molul. 4Nánonan no niom ni galaw molul buru ᵽooul, nilaelaw n’ésumay ró, 5dó ᵽe mala min jirambeneom me ni burok babu baa gavare Firim fafu Fásum me, kábiriŋ funah fítiar bi maer. 6Nifiume gaa búoh Aláemit, ainnulo me ni buru burok baubu báari mee re me, ᵽan ajow ni bo ák’átijen funah fafu fo Yésu Kirista ajae me ébbañul. 7Wáriari min ibaj mee gaᵽinor ti gaugu bi ni buru ᵽe. Maagen mamu buru ubugu nánonan ni biinumom, mata buru ᵽooul jiyayab fugabul ni gáji gaugu go Aláemit asenom me, jama no niom maa ni fipeh, hani may no, no niilo me liŋ tir mala Firim fafu Fásum me. 8Aláemit naffase búoh maagen nilobe ínje baager níbboliulboli buru ᵽooul ti Yésu Kirista ábboliolal me.
9Waf waw wo nilaw me Aláemit molul uwe : nilae min funah-ó-funah gábboli gagu golul gufaŋ n’gújaloe, min mbi jiffas joon waamme maagen ; nilae ᵽoᵽ min mb’asenul malillo 10min mbi júju juĉob nánonan wájahor me ; mamu, ᵽan jíni bugan gakure, ban ñer an mát’áju alob maarat aya ni buru funah fafu fo Kirista ajae me ébbañul. 11Yésu Kirista ᵽan aĉilul min buroŋul bimmeŋ maĉole, dó ᵽe min mbi bájalo Aláemit bujugi ni buru, ban bugan bugagu ni gumalenol.
Bu ekul yay yaa Pool eramben me gavare Firim fafu Fásum me
12Gutiom, nimaŋe jiffas búoh wabajom me wo uĉile til min Firim fafu Fásum me fufaŋ n’fujae fáĉil. 13Maagen mamu, upoyaaw ᵽe bugaa gávi gagu ni bugagu ᵽe guffase búoh burok mala Kirista bo biĉile min gukulom. 14Ban ᵽoᵽ gammeŋe ni gutiolal ni Yésu Kirista fipeh fafu fúmbam fiĉile gafiumil n’Ataw n’gufaŋ n’gubaje sembe, bireg n’gufaŋ n’gubaje gakañen gagu gal egiten Firim fafu fal Aláemit m’babajut gáholi gánogan.
15Maagen guce ni bugo ésilaet múmbam eĉilil min nihi guvare mala Kirista ni biinum dó baa gárig ; bare guceil, bugo, ni biinum bakure gukane mo. 16Gavaree me ni biinum bakure gábboli guĉilil n’gukan mo, mata guffase búoh Aláemit asenom burok babu bal eilo mala Firim fafu Fásum me. 17Bugagu let maagen mitege min guvare mala Kirista, bare gukanmokan ni biinum ró baa búfaŋor ; n’gaᵽinoril, ti niom maa ni fipeh, gukan mo me, ᵽan gukan sílamom min sifaŋ n’síjaloe.
18Bare mánoman, gukan mo ni biinum bakure-ó, bakurut-ó, ubugu n’egiten Kirista, ban nísumaete mala yo. Ᵽan ífaro n’ésumaet yauyu, 19mata niffase búoh waf waw ᵽe ᵽan úuñen ni gaᵽagom, ni bakaner bal ulaw waw wolul, ni ᵽoᵽ ni garamben gagu go Biinum Yésu Kirista buŋallom me. 20Waf waw wo nimaŋ me ubaj ban nifium ni wo nár, wo uomme jamb’ibaj ñusu ni wáfowaf. Nifiume faŋ gaa búoh maer ñer bi nánonan, ni buroŋom ter n’eĉelom, bájalo babu baa Kirista ᵽan buraŋ n’enilom. 21Maagen mamu, n’ínje, buroŋ babu bo buomme Kirista, eĉet yay, yo, fubaj fom. 22Bare iroŋ me itajen, ᵽan íju irok faŋ to burok babu bo niomme ni bo. Wa ᵽiaŋ nijae eĉob ? Iffasut. 23Waf úuba uom n’eñagor ñáraruom : nimaŋe faŋ ekay ík’íni tiñ tanur ni Kirista, yo sah efaŋ me fúf gáari ; 24bare ni buru, éniom ni buroŋ itajen efaŋe ebaj hámma ; 25yo eŋannoomŋanno. Niffase búoh ᵽan iroŋ itajen, ban ᵽan íni tiñ tanur ni buru ᵽe min irambenul n’jutos jitajen n’gáinen gagu golul, ban n’júsumaet dó ni go. 26Mamu ñer, ebbañulom bi ni buru ᵽan eĉilul min jifaŋ n’jimalene Yésu Kirista múmbam.
Bútaj babu min mbi Firim fafu Fásum me fujow fáĉil
27Mánoman níe, ínje umu n’elaul juroŋ buroŋ bájahore ni wo Firim fafu Fásum me faa Kirista fulob me ; mamu, íjoul ter ijoulat bi ejugul, niun gulob molul guoh jujojoh liŋ ni biinum banur, jititih n’gailo ganur bi mala gáinen gagu ni Firim fafu Fásum me. 28Jambi jihat hani jatiito ulatorul min gúhollenul : dó ᵽan ní me bi ni bugo bigitenum baa búoh bugo ubugu n’ejow ni bulago babu baa ganemo. Buru, dó ᵽan ní me bi ni buru bigitenum babu baa búoh buru ubugu n’ejow ni bulago babu baa gaᵽah gagu. Ban dáuru ᵽe búkanum bom bal Aláemit. 29Maagen mamu, mala Kirista, Aláemit nasenulsen let gáji gagu gal éinen ni o Kirista bare, bare ᵽoᵽ gal élam mola. 30Maer ñer buru ni ínje nugumalgum bútaj babu banur babu. Bútaj baubu bo jujugom mee no íni n’etaj, ban bi funah faa jama bo niroŋ maa n’etaj, ti juune yo me.
2Ealenoro yay yaa Kirista ni bájalool
1Ban ñer irorenul : Gajogorul go jujogor me ni Kirista gusenulsen buaken ? Gamaŋol gusaforeulsafor ? Gajogorul go jujogor me ni Biinum Banabe ganur gom ? Gamaŋor ni ñarumor enil usu n’etulul ? 2Yoo. Kan jibaj biinum banur, júbbolior gábbolior gagu ganur gagu, jibaj gaᵽinor ganur, mamu ésumayom ᵽan efaŋ gájalo. 3Jambi jikan wáfowaf ni biinum dó baa búfaŋor, jambi jiliᵽ gasal garakel ; bare til jialenoro iki jujoh bugagu ti nihi gufaŋul me. 4Jambi an ni buru aŋes maarool nevommo, bare til mb’ánoan aᵽinor maa gupalol. 5Juroŋ buroŋ banur babu ti bo Yésu Kirista aroŋ me naanaŋ.
6Aĉila o gániol guᵽi me n’gúni ganur ni gal Aláemit,
ajogut ni gáni gaugu gare mee ni gal Aláemit ;
7bare til naalenoroe o faŋaol,
no naŋar me gáni gal amigel
min abugi ti arafuhow ;
no naŋar me enil yal arafuhow aban,
8naalenoro ni gákanum dó Ᵽayol
ak’aĉet eĉet yal ekurua.
9Yo eĉil me may Aláemit natebenol afaŋ waf waw ᵽe,
aban nasenol gajow gagu gafaŋ me ujow waw ᵽe,
10mamu, min mbi nánonan no gajow gagu gaa Yésu guvogi,
bugan bugagu ᵽe n’guya gújul
n’émit-ó, n’ettam-ó, síndena ettam-ó,
11min mbi ᵽoᵽ butum bánoban bulob fatiya buoh :
« Yésu Kirista aamme Ataw ahu ! »
Dó ᵽe bi mala gasal Aláemit Ᵽaaya.
Ení sijaŋa bi ni bugaa mof
12Gutiom bugo níbboli me nár, ti nihi júttunom me nánonan no niomen to me ni buru, maer ñer no nilet to maa ni buru faŋ me ebaj hámma min jifaŋ éttunom. Kan jurok ni gáholi n’etelenor dó min mbi gaᵽah gagu golul gujugi. 13Jibaj buaken mata Aláemit aam ni burok ñáraruul bi ekanul, let min nihi jimaŋ jikan waf waaro bare, bare ᵽoᵽ min nihi júju jikan wo jáhor ni bakiĉerol.
14Jikan waf waw ᵽe m’bámumunorut ni may m’baceŋorut. 15Mamu, ᵽan jíni bugan bugo an mát’áju alob maarat aya ni bugo, bugan gakure, uñil bugal Aláemit gabajut maarat hani jatiito n’etut ukana-galego gaamme bugan bugagu gaĉolut me bugaa buroŋ be. Juote jijaŋ n’etulil ti suut nihi sijaŋ me n’émit 16n’ejoh yay liŋ Firim fafu faa buroŋ. Jikan mo me, ᵽan íju ísumaet molul funah fafu no Kirista ajae me ébbañul ; maagen mamu, yo ᵽan egiten me búoh burok babu ᵽe bo nikan me ni ᵽoᵽ buyoh babu ᵽe bo niyoh ró me, let bamotoŋ.
17Leti gáinenul gúnini ti bísimen, min jisenoro me ᵽeeᵽe Aláemit ? Yoo. Mamu may ñer, íni me físimom ᵽan fúyui ti bulogos batajeni ni bísimen bo gáinenul gusene Aláemit, ᵽan ísumaet mala yo manur ni buru ᵽooul. 18Manur mamu may, buru júsumaet, júsumaet manur n’ínje !
Tímonte ni Epáfurodit
19Nifiume búoh Ataw Yésu mati ᵽio narambenom min íju iboñulul Tímonte, min mbi wo najae me elobom molul o báolerul ufaŋ ekanom niaken. 20Maagen mamu, bajut ace ábulie ni o abaje gaᵽinor ganur ni gúmbam, ban nah’aᵽinor ti maagen mala buroŋul. 21Bugagu ᵽe mala maaroil bare nihi guliᵽ, bare let mala Yésu Kirista. 22Buru faŋaul jiffase bu Tímonte asen me fuhool ᵽoofo, bu narok me n’ínje ti añil ni ᵽayol mala Firim fafu Fásum me. 23Níinene búoh ᵽan íju iboñulul o no nijae me ejuh ŋanno ni gáni gauge go niom maa ni go. 24Nifiume faŋ n’Ataw gaa búoh mati ᵽio min ínje faŋaom may ikelul bujuh.
25Nijuge may búoh faŋe jáari min ibbañenulul mee atiolal Epáfurodit, alagorom ni burok ni ᵽoᵽ ni bútaj, aĉila o juboñulo me min aŋarulom garamben gagu go nisohola me. 26Nasommene faŋ ebbañ ajugul buru ᵽooul, ban may gorolgor nár min affas me búoh juune gásomulol. 27Maagen mamu násomutene butum eĉet, bare Aláemit narumol enil ; ban let o bare narume enil, bare ínje may, jambi sílamom sifaŋ n’síjaloe. 28Yauyu eĉil me nifaŋ esommen ebbañenulul o, min mbi jibbañ júsumaet no jijae me ejugol, min ᵽoᵽ gaᵽinorom gúkasulo. 29Kan ñer mbi jiyabol n’ésumay ró yámah ni gajow gal Ataw. Juote jigiten gábboliul bugan bugagu gáni me ti aĉila ! 30Najaene ak’amaŋ eĉet mala burok babu baa Kirista : nakan to súñunduol bi erambenom garamben gagu go buru faŋaul jújuut me jirambenom.
3Bu an aat me akan min áni an aĉole bújoŋor Aláemit
1Gutiom, maer ñer ban itajenul girim gauge : Júsumaet mala gajogorul go jujogor me n’Ataw. Kanutom wáfowaf min ibbañ ilobul waf waw wo nihiĉenul me iban, ban mo faŋ gáari bi ni buru. 2Júludo bugan bugagu gakane me majonut, sujoba sausu, galigene me gatey búhut galet gaa maagen ! 3Ni maagen mamu wolal jamalene me Aláemit ni garamben gaa Biinum babu bola, núsangorumal ni Yésu Kirista, wolal uteyal me búhut babu baa maagen, let bugo. Ubajutal gáhagum gánogan ni waf wal enil arafuhow. 4Iní me enil, maagen ínje faŋaom níjuene íhagum ni yo. Baj me an aᵽinor búoh enil nájue áhagum ni yo, an ahumu affas búoh ínje nifaŋol éju éhagum ni yo. 5No nibaj me gunah futoh ni gúfaji, n’gúrurom búhut. Injé an ala Israel, ni fiil|guil gagu gal Israel fafu faa Baisomen nibugi. Ti ubugaom, ínje Asúif átut. Nijojoh gúboñ gagu guñen gúuba bireg ninogen n’gayoŋ gagu gal Eᵽárisie yay. 6Nísuᵽensuᵽ ni fúᵽariseet faufu bireg nílamen Jangu yay faŋ. Ulobal me mala buroŋ baĉole ti gúboñ gagu gulob yo me, an mát’áju ategom sulob ni wáfowaf.
7Bare waf waw ᵽe wo nijogen me ti nafa yúmbam, maer nijohwojoh ti gábbur, mala Kirista. 8Maagen mamu, waf wánowan nijohwojoh maer ti gábur bújoŋor wauwe wafaŋ me gájalo, waamme gaffas gagu go niffas me Yésu Kirista aamme Ataom. Aĉila aĉil me nibelen wáfowaf wabajene nafa n’ínje. Waf wauwu ᵽe nijohwojoh ti waf wal ebelen n’éluŋ, min mb’ibaj gásumay ni Kirista, 9min mb’ibaj gajogor gaa maagen n’aĉila.
Maer ibbañut ijogoro an aĉole maa min ikane me ti gúboñ gagu gulob yo me. Ni gáinen gagu gúmbam ni Kirista níomum me an aĉole. Aláemit akane me an naĉol, ban gáinen me bare bugo nah’akan bugan gaĉole. 10Waf waw wo nimaŋ me bare, wo uomme min iffas Kirista, ni sembe sasu sailenulol me n’eĉet yay, ban nibaj ᵽoᵽ fugabom ni sílamol. Ey, ᵽan íni nan aĉila ni eĉelol, 11min mb’íju may, íni júe kano, iiloul n’eĉet yay inogen ni buroŋ.
Etey yay eŋaŋerut
12Iegut nifaene iĉih to nitee me bi to, ter nifaene ikan an áriŋe. Bare ínje umu min iakene nitey tima níju iyab bacam babu baĉil me min Kirista aŋarom. 13Gutiom, iegut niyabe bacam babu iban, bare waf waw wo niomme n’ekan, wo uomme uwe : ban íjumor waf waw waamme búsolom, min iaken nitey bi ni waamme gayoŋom. 14Injé ume min iakene níni n’etey mbaa to, tima niyab bacam babu bo Aláemit avogolal me bi eyab bo fatiya, dó ᵽe mala gajogor gagu go nujogoral me ni Yésu Kirista.
15Wolal ᵽe bugo gáinenolal gúriŋ me nuotale ubajal gaᵽinor gaugu ganur gagu. Iní me jibaj to gaᵽinor gace gábulie, Aláemit ᵽan áᵽajulul go ŋanno ca. 16Kan min kane, ufaal dó ni bulago babu báari me dó nuomal maa jama n’ejow.
17Gutiom, buru ᵽe jilihor n’ínje. Wóli jisenulsen bigitenum : jiŋar gúĉilul jibet ni bugan bugagu bugo buroŋil bunnam me ni bigitenum baubu. 18Nilobenul yo iban ñammeŋe, ban mul ibbañ ilobul yo maer n’ukoŋ ró : baje bugan gammeŋe garoŋe nan ulatora gom bugal ekurua yay yaa Kirista. 19Bugan bugaubugi ᵽan gubil gullim, mata gar gagu golil guomme álaemilil, ban waf waw waaten me ukanil ñusu gujohwojoh ti gasal golil, mbiban nihi guᵽinor maa waa mof maume bare. 20Bare wolal bugan bugaa Jávi jaju jaa fatiya nuomal, yo eĉil me nuomal n’enah ni sommen ró min aᵽagenaolal aamme Ataw Yésu Kirista ájoul. 21No najae me eĉigul, ᵽan ábahen sinilolal saruneni mee, min akan so síni ti enil yay yola yammeŋ mee gasal. Maagen mamu, nabaje sembe sasu sal érur waf waw ᵽe ni gáju gagu gola.
4Esúmaet n’Ataw
1Gutiom bugo níbboli me, nisommene faŋ min ibbañ ijugul. Buru juomme ésumayom, buru juomme élandiŋom yal ateba-ebeŋ ! Gupalom bugo níbboli me, juote ñer jútuh liŋ n’Ataw.
2Aw Evodi buru ni Sentiĉ, waf waw wo nijae me elaul, wo uomme jikan min gajamor gubaj n’etulul, mata buru gúuba bugan bugal Ataw jom. 3Ban aw fumumi ᵽoᵽ aamme apalom aroka ala maagen, nilai min uramben waareaw ubugi gaamme gúuba. Guiloilo mala Firim fafu Fásum me n’ínje ró, manur ni Kilemaŋ ni gupalom ᵽe bugaa burok, bugo ujail uhiĉi me n’élebur yay yaa buroŋ babu.
4Júsumaet nánonan mala min juomme bugan bugal Ataw. Ibbañ ilob yo : Júsumaet ! 5Jikan min bugan bugagu ᵽe gujuh gajeba biinumul. Ataw nalofulolof : 6jambi jiĉagor wáfowaf ! Mánoman níe, jigiten Aláemit wo jogul me ni wo, ni galaw ni efotenor ; jikan mo n’esalenol dó. 7Mamu, gásumay gagu gal Aláemit, go gafaŋ me mujah mánoman, ᵽan gubaŋ síĉigirul ni uinumul ni gajogor gagu go jujogor me ni Yésu Kirista.
8Min ñer iban, gutiom, gaᵽinorul mbi gubbañenul mbaa wáfowaf waa maagen, wáfowaf wo núh’úliien an, wáfowaf waĉole, wáfowaf wanabe, wáfowaf wo an mb’ajuh namaŋ, wáfowaf wo an mát’áju aceŋ, wáfowaf waᵽiloe eyab gasal. 9Wo niligenul me, wo jiyab me n’ínje, wo juun me ni wo jujuh me n’ínje, jikan wo. Jikan mo me, Aláemit asene me gásumay ᵽan áni ni buru !
Pool o n’esal bugaa Fílip mala garamben gagu go gurambenol me
10Nibaje ésumay yámah n’Ataw Yésu mala min jibbañ me jiᵽinor múmbam. Gaᵽinor gaugu guᵽiene ni buru, bare buru jibajenut bulago babu bal egiten go. 11Let gabajutom waf guĉile min ilob yo : niᵽulene eroŋ buroŋ bánoban. 12Níjue eroŋ buroŋ bal an aleleh, ti may níju me eroŋ buroŋ baa fupoñ. Mánoman níe, níjue ikakanor : niᵽulene etiñ ik’ipoñ, niᵽulene éni ni bieb ; niᵽunne éni ni fupoñ, niᵽunne ᵽoᵽ ecaret. 13Níjuju ikan wáfowaf ni búkanum babu baa Kirista aseneom me sembe. 14Bare jikakan joon min jirambenom maa ni sílamom.
15Buru faŋaul bugaa Fílip jiffase búoh, no Firim fafu Fásum me fujui me evare, ínje n’éᵽur mof mamu maa Masedonia bajut jangu ece yarambenom ni waf íni let yolul. 16Buru bareul jikan yo : hani no niomen me Tesalonik, juboñulom bo ñono ñáuba wájahor me min iŋar wo niroŋ.
17Let yaa búoh nimamaŋ bugan bugagu gújiom waf uce ; bare wo niŋese me, wo uomme mbi Aláemit akan garamben gaugu golul ni gaᵽin. 18Kábiriŋ no Epáfurodit asenom me wo jíjiulom me, ínje umu ni fupoñ ; isoholaut ᵽan wáfowaf. Gáji gaugu gúnini n’ínje ti gatiŋ gásume gaa bíteŋen bakani bi n’Aláemit, ban ni búsumol. 19Jiffas búoh Aláemilom ᵽan aŋar fubajol fammeŋ mee gasal, min ásenumulul ni Yésu Kirista wo jusohola me ᵽe. 20Gasal gúni ni Ᵽayolal Aláemit bi nánonan ! Amen.
Basaf búsola
21Jisaf bugan bugagu ᵽe gáinen me ni Yésu Kirista. Gutiolal gaamme tale n’ínje gusaful ᵽoᵽ. 22Bugan bugagu ᵽe bugal Aláemit gusaful, fáŋum bugagu gaamme m’burok ni yaŋ ávi ahu ámah ahu Sesar. 23Gáji Ataw Yésu Kirista gúni ni buru ᵽe !