Sonas
Waf waw wabaj me n’élebur yauye
Elébur yauye yaa Sonas enogonogor ti garej gaaro gukan bugan bugagu n’guᵽinor. N’elob mal an o Aláemit aboñe. Naboñol mb’ajow bi ésuh yay yaa Niniv, min alob bugala yo táñi. Mata bugo nihi gúcetenceten súsuh sasu salofil me, sabajut me sembe. Dó n’élebur yay yaomen me gurim Aláemit ᵽe, ésuh yay yaa Niniv kakan ésuh yákandit maagen, ban nélaᵽut mámah (ti lobi me n’élebur yay yaa Nahum). Sonas amaŋut eke bo. Natey dáli jambi áttun gavoh Aláemit.
Elébur yauye egitenolal bu Aláemit ábahen me o naboñ me.
Firim fítinar fuogolal Sonas nak’affas búoh an ájuut atey dáli Aláemit. Sonas nájuᵽo ni baraca baam n’ejow évu búsol ésuh yay bo naaro me ajow. Bare Aláemit nainnul fúrus fámah ni fal fafu. Bugaa baraca babu n’gúholi maa buroŋil, ban ejaora gom gaffasut Aláemit. N’gugiten Sonas búoh o aĉil me matañoil. Bare búsol n’gúbbañul gúkanum Aláemit Sonas.
Firim fúuten fuogolal Sonas nak’affas waamme éhatulo n’Aláemit. Mata Aláemit naalenol bi n’ettam fal iki eol émerol. Ban dó n’élebur yay yaomen me gurim Aláemit ᵽe, fal kakan tiñ to waf waw waarat me ᵽe ni eĉet som. Dó n’ettam fal fafu, Sonas nálaul min mb’aroŋ. Najuge búoh Aláemit bare ájue aᵽagenol. Yo eĉil me naramor asalol.
Firim fúfaten fuogolal Sonas ñer nabile áttun Aláemit min akay mbaa Niniv. Nalobil mala gafumo ésugil. Bare bugal ésuh yay bi n’áviil ró n’gujoh biinum bi ehat bakaneril baarat me. Ti may ni firim fítiara, ejaora gubbañe gúkanum may Aláemit.
Firim fubarigen fuogolal Sonas fiiñol ni fitiñ mata Aláemit afumut Niniv. Bare Aláemit ajundenutol. Nacokorol nagitenol búoh aliᵽut eĉet yaa bugan bugagu gálaᵽut me. O til namaŋe guhat bakaneril baarat me min gúju guroŋ.
N’eban élebur yay, Aláemit naroren Sonas. Uffasutal wo Sonas ábahulol me. Mo may, suroren sasu usu to bi ni ánoan ajae me ejanga élebur yauye : Nemme Aláemit nah’amamaŋ ejaora, nabbañ aboket gálaᵽut me, bu ᵽan uᵽinoral mola ?
1Sonas nalih etey Aláemit
1Baje ace áine, gajaol Sonas, ᵽayol gajaol Amitay.
Ni baj funah fice, Atúla navogol naagol : 2« Uilo ujow bi n’ésuh yay yámah yay yo guoge me Niniv, min uĉafil uogil búlaᵽut babu bo guomme ni bo, nipoñbopoñ. » 3Ñer Sonas nailo ajow, bare bi etey mbal ésuh ece, gajow yo Tarisis, bi éhatulo n’Atúla. No naĉih me n’gásih gagu gaa Jafa, natoh to baraca baam n’ejow ni fal fámah mbaa Tarisis. Nacam ejaol min ájuᵽo mimanur ni bugan bugagu gajae me Tarisis, dó ᵽe bi etey Atúla.
4No gutey me guĉih babu, Atúla nayalil fúrus fáamah, fal fafu ni fiteh iki fumaŋ efum baraca babu. 5Ujaoraol n’gúholi, ánoan náᵽib nalaw nímoro álaemilol. N’guteb wañil ᵽe gubelen ni fal, mata mbi baraca babu bufaŋ m’bivilie. Sonas kan aĉila umu ró ni gatal bo, min ámoe ahay was.
6Ñer afan baraca babu najow atogol to naagol : « Buenne ? Aw gámori ? Uilo ulaw álaemili ! Ter ᵽan arumolal enil jamb’uĉelal. » 7Bugaa baraca babu n’gúᵽur jolil n’guoh : « Uñagoral usos min ujugal ay ni wolal aŋallo me biᵽila baube. » No guñagor wo me, ni lo ni Sonas. 8Ñer n’gubbañ iki guogol : « Biᵽila baube, aw ukanóli bo. Ugitenóli wa nuom dáre nekan. Bay núᵽullo ? Aw an bu ? » 9Nábahulil : « Injé an ala Híbori, ban ni Atúla níinene aamme fatiya, Aláemit átut me fal ni ettam. » 10Naban nagitenil waĉil me naam n’etey ráli Aláemit, n’gúholi nár. N’guogol : « Nujuge bakaneri ! » 11N’gutajen guogol : « Ñer bu jijae ekani tima fal fafu ni fulluhor ? » Mata gulongos gagu ugu n’efaŋ n’gutege. 12Naagil : « Jujogom jibelen dó, mo fal fafu ᵽan fibeben. Maagen niffase búoh ínje iĉile min fúrus faufe fubaj. » 13N’gumundum ᵽan gulih even bi n’galam, bare gújuut mata fal fafu fufafaŋ ni fitege. 14Ñer n’gulaw Atúla n’guogol : « Jamb’umugóli mata ahume ! Jamb’ujogóli may bugan gamuge an añumenut eĉet ! Ban aw Atúla, nukakan wo numaŋ me. »
15No guban me, n’gujoh Sonas gural dó. Ñer fal fafu ni fúbbañul fíjebi. 16Ni ᵽúrto, n’gúkanum Atúla nár iki gukanol bísimen min gubbat gáinenil ni o.
2Sonas nalaw Aláemit
1Ñer Atúla náboñul eol yámah ékail émer Sonas. Nanamo ró ni far yo sutufunaha sífaji ni sufuga sífaji. 2Ni far eol yay nalaw Atúla aamme Aláemilol 3naagol :
« Bíyih bámah nibaje,
níbaho nivoh aw Aláemit, núttunom.
To ni butum eĉet yay níᵽib min urambenom,
nuun firimom.
4Ni másiko fal fafu nubelenom,
ban mal mamu múgolom múharo.
Gatey mal mamu n’guĉimenom,
gulongos gagu n’gúggubom gúharo.
5Injé nieh : “Nutosenom dáli ni aw.
Nimaŋene ibbañ ijuh yaŋi yanab me.”
6Muu mamu mímmeŋul iki mireom n’ehondor.
Injé umu n’étimo,
mafos mamu ni mugolenom ni fuhow.
7Nialoene bi to n’ettam gurijaŋ gagu.
Nijaene mbaa buroŋ babu baa gaĉet me,
ettam yay ᵽan eᵽamunorenom bi nánonan.
Bare aw Aláemit aamme Atúla,
núᵽunnulom maroŋe ni gasun gaugu,
8mata nikaene eĉet.
Bare niosen míya min ilai ;
galaom n’gujow iki gutogi bo ni yaŋi yanab me.
9Gabaj me gáinen bamotoŋ n’uce úbuli n’aw,
mati gúmus gubaj gásumay.
10Ban ínje ᵽan ísimeni nisali nímoro.
Ᵽan ikan wo nibbat me ni aw Atúla,
aw aamme aᵽagena ahu. »
11Ñer Aláemit naah eol yay : « Uk’úmasul Sonas ni mahae ! » Nemasulol to baenah.
3Sonas nájaenum firim Atúla bi Niniv
1Ñer Atúla nabbañ aah Sonas : 2« Uilo, ujow bi Niniv, ésuh yay yámah yay, uk’ugitenil bo wo nilobi me. » 3Ñer Sonas nailo ajow, bare ñañe bi Niniv, ti Atúla alobol yo me. Ban Niniv ésuh yom yájaloe nár ; ᵽan ukan gunah gúfaji bala ujow yo ᵽe. 4No Sonas anogen me n’ésuh yay, najow ró funah fanur iki fubao bala áelo. Naagil : « Juutten min ilobul. Tale gunah úvi gúuba, Niniv mati ebbañ éni ésuh ! »
5Ñer bugaa Niniv n’gúinen n’Aláemit. N’guoh baor n’gukano wañ waa ñuhul bugo ᵽe, gabaj me bi ni gabajut me, bi egiten gaa búoh guteteh mahat. 6Kan elob yay eunoe bi n’ávi ahu. Nailo n’efenjeŋol náᵽuren gájuool gal ávi min ñer asimo may ti buganol, aban nanamo ni bukugay. 7Aví ahu ni úvulaol n’gusen gúboñ gauge : « Jigiten gurim gauge n’ésuh yay ᵽe : Fírenifiren marem ni fitiñ bugan bugagu ni súnuhureŋ sasu ; jambi ébe, gabbarum, ejamen sifen. 8Min ánoan akano wañ waa ñuhul, bugan bi ni súnuhureŋ dó. Ᵽan ánoan alaw ni sembeol ᵽe Aláemit. Anóan ahat bakanerol baarat me, ahat búlaᵽut bánoban bo nah’akanen me. 9Ay affase ? Ter Aláemit ᵽan abbañ abaj gaᵽinor gace, min aalen fiiñol bújoŋorolal jamb’uĉelal. »
10Aláemit no najuh me búoh ubugu n’ehat bakaneril baarat me, nábahen gaᵽinorol. Nahat, buyoh babu bo naᵽinoren me ekanil, abbañut akan bo.
4Sonas ni bitiña-fiiñol, Atúla nalob ni o
1Sonas súmutol hani, min Aláemit aboket me bugaa Niniv, ban fiiñol ni fitiñ Aláemit. 2Nalaol aagol : « Atúla, no niomen me n’ésugom, niᵽiene niffas búoh ᵽan uboketil. Mo kane nisommen nitey mbaa Tarisis. Niᵽie niffas búoh aw gamaŋi gújalojalo, nújuju ñarum enil, nújuju ebeben waf, nummemmeŋ gábboli, ban nuhat sílam sasu so numaŋenil me ekan. 3Maer ñer, Atúla, uŋarom min íelo. Ey, eĉet efaŋom buroŋ. » 4Ñer Atúla naagol : « Núinene ni maageni fiiñi fitiñ me ? »
5Sonas ñer nágat ak’arobo ga galam gaa Niniv bo tinah túᵽureul me. Nacokor bo gateb min áuro, tima mb’ajuh wajae me ebaj n’ésuh yay yaa Niniv. 6Ñer Aláemit Atúla nakan jununuh jiilo bi éurenol, ni may bi ealen fiiñol. Sonas ni súmol nár mata jo.
7Tihalen fo, bala tinah túᵽurul, Aláemit náboñul eo ek’eya jununuh jaju min jihay. 8Mbi no tinah titebulo me, ni baj érus yásuᵽe yo Aláemit ainnulo bo tinah túᵽureul me, ban bunaa babu m’búsuᵽ nár ni fuhow Sonas ak’amaŋ érit. Ñer naᵽinor eĉet bare, naah : « Eĉet éhoyumom buroŋ. » 9Aláemit narorenol : « Aw núinene ni maageni fiiñi fitiñ me mata jununuh jauju ? » Nábahulol : « Ey, ni maagenom fiiñom fitiñe, iki imaŋ eĉet. »
10Atúla nabbañ aagol : « Aw enili erundum jununuh jauju, ban aw ukanut jo burok bánoban. Let aw ukan jo n’jiilo. N’efuga yanur jibbage, n’efuga yanur may jihae. 11Uluj Niniv : Gaam dó me gufaŋe súuli ekeme ni ávi, gaffasut me maaro ni maarat. Baj ró may súnuhureŋ sammeŋe. Ñer aw nuoge ésuh yauyu yájalo me yaamme Niniv, ínje iarenat irum yo enil ? A-a, íjuut ikan mo ! »