SAAŊ

Firim fafu Fásum me ti

Saaŋ

anabaw ahiĉ fo me

Waf waw wabaj me n’élebur yauye

Saaŋ nahihiĉ ewansil yay yola bi ni guomunor gagu gal ejangaraay gaĉin me ni mof mamu maa Siri ni ᵽoᵽ ni mamu mo guvoge me jama Turuki.

Bajaer ewansil yauye búbuliore ni baa sasu siewansil saamme sífaji, hani balober yo mamu búbulior mee ni bala so. Tánotan ni yo egitengiten majahaliene mamu mo balober babu ni bakaner babu saa Yésu sibaj me.

Funah fafu faa Paak, Yésu náᵽurul maroŋe ulagorol gujugol (Saaŋ 20 ni 21). Ñer ahiĉa élebur yay aamme Saaŋ nalob dáure aah nahihiĉ éleburol min mbi bugan bugagu gajugut me Yésu, bugo may gúinen ni Yésu ahumu (Saaŋ 20.29-31).

Ewansil yay yaa Saaŋ ñammeŋe elolob mala Esúif yay ti bugan gáᵽure jolil. Min Saaŋ aage me "Esúif yay," ñammeŋe mala ulatoraaw bugaa Yésu namaŋe elob, fáŋum ufanil galalol me. Yésu faŋaol Asúif nam ti bugo, ban ulagorol gútiar may mo. No Saaŋ alobe mala Esúif yay, let ñer mala bugo ᵽe nalobe, bare mala ánoan ᵽe alale Yésu Kirista.

Ewansil yay yaa Saaŋ elobut mala gabugi Yésu ter mala éᵽurol ni fuhay. Bare ni fíĉilum yo fahuli mee egitengiten búoh Yésu Kirista aamme Firim fafu fal Aláemit, faam to me manur n’Aláemit kábiriŋ ni buju babu (Saaŋ 1.1-18). Yésu aamme Firim Aláemit, najoulojow ákiil aroŋ ni bugan bugagu. Mamu n’gúju gúni uñil bugal Aláemit. Ni buroŋol babe n’ettam, Yésu najogojogor liŋ tir ni Ᵽaaya. O aamme an ahu o Ᵽaaya aboñulo me babe ni mof. Bugan bugagu ᵽe galiᵽe me Aláemit gújue gújoum n’aĉila Yésu min guffasol.

Firim fafu faŋar me enil yal arafuhow

¹Ni fíĉilum fafu, Firim fubaje. Firim fafu ni fíni tiñ tanur n’Aláemit, ban Firim fafu Aláemit o faŋaol fom. ²Firim fafu n’Aláemit fuomene ni fíĉilum fafu. ³Ni fiĉila Aláemit átulum me waf waw ᵽe, ban bajut uce wakani fo m’balet. ⁴Fiĉila furoŋen me waf waw ᵽe, ban buroŋ baubu bo buomme gajaŋa bi ni bugan bugagu. ⁵Gajaŋa gaugu n’gujaŋ n’emoĉ yay, ban emoĉ yay éggubut go.

⁶Bajene an ace o Aláemit aboñulo, gajaol Saaŋ Batis. ⁷Najoulo bi egiten mala gajaŋa gaugu ; o mb’aĉil me min bugan bugagu ᵽe gubaj gáinen ni go. ⁸Let aĉila aamme gajaŋa gagu, bare bi egiten mala go najoulo mee. ⁹Gajaŋa gaugu go guomme gaa maagen, gafijigene me ánoan no guĉilo me ni mof.

¹⁰Firim fafu ufuen ni mof, ban ni fiĉila mof mamu mútulumi me ; bare til mof mamu mútallout fo. ¹¹Funonulo n’ésuh fo, bare bugan bugagu bugala fo guyabut fo. ¹²Ban gayab fo me ᵽe, dóemme gáinen me ni fo, fisenilsen sembe sasu sal éni guñol Aláemit. ¹³Gúni me guñol Aláemit, dóemme let gabugi gal enil ter gamaŋ gace gal arafuhow guĉil dó, bare Aláemit faŋaol akanil n’gúni guñolol.

¹⁴Firim fafu ni fuŋar enil yal arafuhow min fúkail fiĉin n’etulolal, ni fimmeŋ gáji ni maagen. Ban nujugale bájalool ; bájalo babu biĉila nabaj bo mala min aamme Erímbani yay yal Aláemit Ᵽaaya.

¹⁵Saaŋ Batis nalobe bugan bugagu mala an ahumu aah fatiya : « Dáru aĉila o nilob mee mola ioh : “An ahumu ajae mee éjoul búsolom, o ayabom gayoŋ, mata namundom áni.” » ¹⁶Ban wolal ᵽe nuyabale bímmeŋenum babu bola ; nuyabale gáji gunaᵽ gapago. ¹⁷Aláemit ni Móis násenum me gúboñ gagu ; ban gáji ni maagen, so, ni Yésu Kirista siraŋulo. ¹⁸An ámusut ajuh Aláemit ; bare Erímbani yay, aamme Aláemit ban najogor ni Ᵽaaya ti an anur, aĉila nakanolal min uffasalol.

Bagitener Saaŋ Batis mala aĉila ni Yésu Kirista

(Mácie 3.1-12 ; Maruk 1.2-8 ; Lík 3.15-17)

¹⁹Funah fice, ufan Esúif yay n’gúboñul ufan uteŋenaaw ni ᵽoᵽ bugan bugaa fiil fafu faa Lévi|guil gagu gal Israel kábiriŋ Yérusalem bi eroren Saaŋ Batis o aamme ay. ²⁰Alalut ébalil, nalob ŋanno ca bújoŋoril ᵽe aah : « Let ínje iomme Kirista ahu. » ²¹N’guogol : « Ñer aw uomme ay ? Aw uomme aboñer ahu Elí ? » Naagil : « Ilet aĉila. » N’guogol : « Aw uomme aboñer ahu o Móis alobóli me mola ? » Naagil : « A-a. » ²²Ñer n’guogol : « Aw uomme ay ? Ulobóli min mbi júju jíbal bugan bugagu gaboñulóli me. Wa nújue ulobóli míya ? » ²³Saaŋ naagil :

« Injé iomme an ahu o aboñer ahu Esai alob me mola.

Injé iomme an ahu o náh’áᵽib mee ni gafit gagu aah :

“Jucokor Ataw bulago baĉole1.23 Juluj Esai 40.3a !” »

²⁴Bugan bugaubugu bugo guboñulo me, Eᵽárisie bugom. ²⁵N’gubbañ gurorenol n’guogol : « Iní me ulet Kirista ahu, ulet Elí, ban ᵽoᵽ ulet aboñer ahumu, wa uĉile ñer núh’úbatise bugan bugagu ? » ²⁶Saaŋ naagil : « Injé ni mal níh’íbatise bugan bugagu. Bare baje ace n’etulul o buru jiffasut ²⁷aam n’éjoul búsolom ; iᵽilout bi ejal ganew gadalaol. »

²⁸Dáuru ᵽe n’ésuh yay yo guvoge me Betani baj mee, yaamme ñagagu fal fafu fo guvoge me Suruden ; ni fal faufu Saaŋ náh’ábatise me bugan bugagu.

Yésu o aamme gabbarum gagu gal Aláemit

²⁹Tihalen fo, Saaŋ najuh Yésu o n’éjoul mbal aĉila, ñer naah : « Gabbarum gagu gal Aláemit uge, gáᵽurene me gatil gagu gaa mof. ³⁰Mola nilob mee no nioh me : “An ahu ajae me éjoul búsolom nafaŋom fúf mata o amundom áni.” ³¹Ban ínje faŋaom iffasenutol, bare nikeloke íbatise ni mal bi ekan ésuh yay yal Israel min guffasol. »

³²Saaŋ natajen aah : « Nijuge Biinum Banabe búavul n’émit ti gálab íkiil birembor ni o. ³³No, iffasenutol, bare Aláemit aboñulom me íbatise ni mal, naagomseh : “An ahu o nujae me ejuh Biinum Banabe búavul iki birembor ni o, an ahumu ajae me ébatise ni Biinum Banabe.” ³⁴Ban ínje Saaŋ nijuhrójuh, yo eĉil me ñer nigiten búoh aĉila aamme Añol Aláemit. »

Ulagora Yésu gútiar

³⁵Tihalen fo, Saaŋ nabbañ áni tiñ talu tanur tatu, manur ni ulagorol gúuba. ³⁶No najuh me Yésu áni n’égat, naah : « Gabbarum gagu gal Aláemit ugu. » ³⁷Ulagorol gaamme gúuba n’guun gurim gaugu, ban n’gulagen Yésu. ³⁸Ñer Yésu nábahoul najuh búoh aĉila guom n’elagen naagil : « Wa jiliᵽe buru ? » N’guogol : « Rabbi (yaamme "Aligena ahu"), tay nuĉine ? » ³⁹Naagil : « Jújoul, ban ᵽan jujuh. » N’gujow, ban may n’gujuh to naalen me ; ñer funah faufu n’gunamo to n’aĉila. Maageima tinah báruser, utaw batiñer uban.

⁴⁰Ace ni gaamme gúuba gaun me gurim gagu gaa Saaŋ, mbiban n’gulagen Yésu, gajaol Andere, ati Simoŋ Ᵽier. ⁴¹Namundum ak’atoh atiol Simoŋ naagol : « Wóli jujuge An ahu o Aláemit aĉob me » (yoemme Kirista ni gugerekay). ⁴²Aban nájaenumol bi ni Yésu. Yésu nalujol aluj naagol : « Aw uomme Simoŋ, añol Saaŋ ; ᵽan ivogi Kefas. » (Dóemme Ᵽier ni gugerekay, yaamme "fuval".)

⁴³Tihalen fo, Yésu najoh bi ejow mbaa mof mamu maa Gálile. N’ejaol naemor n’ace áine gajaol Fílip ban naagol : « Ulagenom ! » ⁴⁴Fílip ahumu an om ala Betusaida, ésuh yay bo ᵽoᵽ Andere ni Ᵽier gúᵽullo me. ⁴⁵Ñer Fílip nak’atoh apalol gajaol Natanael naagol : « Wóli jujuge an ahu o gulobe mee mola ni gúboñ gagu gaa Móis ni ᵽoᵽ ni bahiĉer bugagu uboñer, o aamme Yésu ala Nasaret, añol Susef. » ⁴⁶Natanael naagol : « Waf ᵽiaŋ waaro way újue úᵽurul Nasaret ? » Naagol : « Ujóul, ban ᵽan ujuh. »

⁴⁷No Yésu ajuh me Natanael min ájaeul mee, nalob mola aah : « An ala Israel ala maagen umu ; bajut ni o uce walet waa maagen. » ⁴⁸Ñer Natanael naagol : « Bu jáorum me nuffasom ? » Yésu naagol : « Injé imundum me ijugi no nuomen me fattam bífig babu, balama Fílip ákail avogi. » ⁴⁹Naagol : « Afanom, aw uomme Añol Aláemit, aw uomme ávi ahu ala Israel. » ⁵⁰Yésu naagol : « Nemme niegiseh nijugi fattam bífig babu, yo eĉil me núinen n’ínje ; ᵽan ujuh uce wafaŋe gájalo wauwe ! » ⁵¹Natajen aah : « Maagen, ínje ilobul yo : ᵽan jujuh émit yay épegulo, ban emalaka Aláemit ᵽan nihi gujiŋ n’gúavul fatiya Añol Arafuhow1.51 Juluj may Fíĉilum 28.12. »

Búyabo babu babaj me n’ésuh yay yaa Kana

¹No funah fúfatten fiĉih me, ni baj búyabo n’ésuh yay yaa Kana ni mof mamu maa Gálile. Jaw Yésu umuen to. ²Yésu ᵽoᵽ guvogulolvoh, o ni ulagorol. ³No gujuh me búoh bíñu yay ebaulo, jaol naagol : « Bíñuil ebae. » ⁴Naagol : « Aare ahu, yo nuogeom bu ? Tinagom turoŋe. » ⁵Ñer jaol nábaho mbal urokaaw naagil : « Wáfowaf wo nalobul, n’jikan wo ! »

⁶Ni baj to sibara sono futoh ni yanur, yánoyan ni eval eogi, saam to bi gaᵽoso Esúif yay ti mukanail mulob yo me ; yánoyan ni so ebaje butum sílitar ekeme (100). ⁷Ñer Yésu naah urokaaw : « Jimmeŋen sibara sausu mal ! » N’gummeŋen so iki siyato toĉ. ⁸Mbiban naagil : « Maer jíij ró iki jisen aĉil me fuhow gaggan gagu. » N’gúij iki gusenol. ⁹No afan gaggan gagu ake me eĉoen mal mamu, ni kan bíñu. Najahali bay bíñu yauyu éᵽullo ; bare urokaaw gáijulo me mal mamu bugo guffase. Ñer navoh ayaba ahu ¹⁰min aagol : « An níh’íni mee numundum úᵽuren bíñu yay yásum me usen sijaorai, mb’uĉigal búsol ésuh yay basitorer, núᵽunnul yásum me reto. Aw til nubaŋ yáamumma bi maer búsol ! »

¹¹Bigitenum baubu bo Yésu akan mee baubu Kana ni mof mamu maa Gálile, bo buomme bigitenum bítiar baunderuti ni wawu ᵽe wo nakan me ; mamu nagitene bájalool, ban ulagorol n’gufaŋ éinen ni o.

¹²Ᵽúrto, Yésu natos bi n’ésuh yay yo guvoge me Kaᵽerinaum, aĉila, jaol, gutiol ni ulagorol. N’gurobo bo gunah guman.

Yésu o n’eham unnomenaaw ni gávi-Aláemit gagu

(Mácie 21.12-13 ; Maruk 11.15-17 ; Lík 19.45-46)

¹³No gaggan gagu gal Esúif yay go guvoge me Paak gulof me, Yésu najow bi Yérusalem. ¹⁴No naĉih me, natoh unnomena síbe, ubbarum ni sitalab, ni ᵽoᵽ utita síralam gunamo ró ni gávi-Aláemit gagu n’gúni n’ekan burokil. ¹⁵Ñer naŋar gulaor alaw alaw ábahen fusoh, aban nahamil ᵽe gúᵽur tíyaŋ gávi gagu, manur n’ubbarum waw ni síbe sasu ; narikul muĉag utitaaw abet, síralamil ni sivisor, ¹⁶aban naah unnomena sitalab bugagu : « Júᵽuren waf wauwu dáre ! Jambi jíbahen yaŋ Ᵽayom yaŋ yaa funnomen ! » ¹⁷Ñer ulagorol n’guosen gurim gauge gaa Bahiĉer babu : « Aláemit, gamaŋ gagu go nimaŋ me yaŋi ᵽan gumugom2.17 Juluj Ufóñ 69.10c. »

¹⁸Ñer Esúif yay n’guogol : « Waf waunderuti way nújue ukan bi egitenóli búoh nubaje sembe sasu sal ekan me ? » ¹⁹Naagil : « Jufum gávi gauge, ban tale gunah gúfaji ᵽan ibbañ iilen go. » ²⁰Ñer Esúif yay n’guoh : « Símit úvi gúuba ni futoh ni yanur (46) gávi gauge guteᵽi, ñer aw nuoge ᵽan uilen go ni gunah gúfaji ? » ²¹Kan gávi gagu go Yésu alobe mee mala go, dóemme enil yay yola. ²²Yo eĉil me, no nailo me ni gaĉet me, ulagorol n’guosen búoh nalobene gurim gaugu, ban ñer n’gúinen ni Bahiĉer babu ni ᵽoᵽ gurim gagu go naloben me.

Yésu naffase waamme m’biinum arafuhow

²³Gammeŋe n’gúinen ni Yésu no gujuh me waf waw ᵽe waunderuti me wo nakane bo me Yérusalem ni gaggan gagu gaa Paak. ²⁴Bare nemme bugo ᵽooil Yésu naffasil joon, afiumutil. ²⁵Asoholaut min gulobol mala an, mata aĉila faŋaol naffase waamme m’biinum arafuhow.

Galolobor Yésu ni Nikodem

¹Bajene ni gayoŋ Eᵽárisie yay afan Esúif yay ace, gajaol Nikodem. ²Nájoul ni fuh ak’atoh Yésu naagol : « Afanom, wóli jiffase búoh Aláemit aboñuli bi egitenóli gaffas, mata an áfuh ájuut akan ti aw waf wauwu waunderuti mee Aláemit m’balet búsolol. » ³Yésu naagol : « Maagen, ínje ilobi yo : An abbañut me abugi3.3 An abbañut me abugi : Ni gugerekay, firim faufe fújue may fujogi ti nihi fuoh me an abugulati me fatiya., mát’áju ajuh Jávi Aláemit. » ⁴Nikodem naagol : « An bu nájue abugi áutten o báfanumer ? Ᵽan ᵽiaŋ abbañ anogen ni far jaol min abugi ? » ⁵Yésu naagol : « Maagen, ínje ilobi yo : An abuguti me ni mal, abuguti me ni Biinum Banabe, mát’áju anogen ni Jávi Aláemit. ⁶Wabugi me ni arafuhow, wo enil ; bare wabugi me ni Biinum Banabe, wo biinum bom.3.6 Dóemme : an o arafuhow abuge, o ᵽan aroŋ buroŋ bajae ebao ; an abugi me ni Biinum Banabe, aĉila ᵽan ároŋum ni bo bándor.⁷Jamb’ujahali min iogi me : Jiaro jibbañ jubugi. ⁸Erús yay bánoban bo ébahen me, neteh ebbañen. Ᵽan uun bateger yo, bare mat’uffas bay éᵽureul ni bay eom n’ejow. Mamu níh’íni mee may ni ánoan abugi ni Biinum Banabe. »

⁹Ñer Nikodem naagol : « Urú bu júe kano ? » ¹⁰Yésu naagol : « Aw aamme aligena ámah dáure Israel, uffasut dáuru ? ¹¹Maagen, ínje ilobi yo : Wóli julobeullob wo jiffas me, jigiteneulgiten ᵽoᵽ wo jujuh me, bare buru jilet n’eyab gurimóli. ¹²Jíinenut me ínje baloberul mala waf waw waa babe n’ettam, bu jújue jíinen ínje baloberul ñer mala waa fatiya ? ¹³An ámusut ajiŋ bi fatiya émit, bare baje an aavulo ró, aamme ínje Añol Arafuhow.

¹⁴Ti Móis aŋar me enuhunjaŋ yay yaa mañ ahoh n’eom ailen bújoŋor ésuh yay baubu ni gafit gagu3.14 Juluj Uᵽin 21.9, mo may Añol Arafuhow ajai me ehoh n’eom atebeni mee, ¹⁵min mbi ánoan áinen me ni o abaj buroŋ bábaerit. ¹⁶Aláemit namamaŋ bugan bugagu náar iki ájiil Añolol Erímbani yay, min mbi ánoan áinen me ni o jamb’ábbur bándor, bare abaj buroŋ babu bábaerit me. ¹⁷Maagen, let bi etaliŋ mof mamu Aláemit aboñulo mee Añolol, bare til bi eᵽagen mo. ¹⁸An áinen me ni o, mat’ataliŋi. Bare an áinenut me ni o, bataliŋol bubae, mata o áinenut n’Añol Aláemit Erímbani yay. ¹⁹Bataliŋ babu, bo buomme ube : gajaŋa gagu guĉiloĉih ni mof, bare bugan bugagu emoĉ yay gufaŋe n’gumaŋe, mata bakaneril buarat. ²⁰Maagen, ánoan akane maarat, gajaŋa nalale bujuh ; mat’amaŋ go elof jambi bakanerol buraŋ. ²¹Bare til an ahu aamme ni maagen, o nah’alofgolof, mamu ᵽan jugi ŋanno ca búoh Aláemit áĉibbenol ni bakanerol. »

Saaŋ Batis o n’ebbañ alob mala Yésu

²²Ᵽúrto, Yésu ni ulagorol n’gujow bi ni mof mamu maa Yúde ; nanamo bo ni bugo ró, náh’ábatise bugan bugagu. ²³Saaŋ Batis, o náni babu n’ésuh yay yo guvoge me Ainon, yalof me yayu yo guvoge me Salim, náh’ábatise bo may, mata mal mimmeŋbommeŋ. Bugan bugagu nihi gújoul gutogol bo min ábatiseil. ²⁴Ni tinah tautu, Saaŋ m’bajogeruti ᵽan áruri ni fipeh.

²⁵Ni baj síceŋor tutor ulagora Saaŋ ni apalil Asúif ace mala mukanay mamu bi eᵽos enil ti bulagoil burorene yo me. ²⁶N’gujow iki gutoh Saaŋ min guogol : « Afanóli, nuosene áine ahu aamen me n’aw ñagagu fal fafu faa Suruden, áine ahu o nulob me mola ? Yoo, o may umu n’gábatise bugan, ban ésuh yay ᵽe ubugi n’etey mbal aĉila. » ²⁷Saaŋ naagil : « An ájuut abaj waf Aláemit m’basenutol wo. ²⁸Buru faŋaul jimate no nioh me : “Injé ilet Kirista ahu, bare Aláemit naboñulomboñ iyabulol gayoŋ.” ²⁹Aĉil me áyava ahu, o aamme ayaba ahu ; ban abuge ayaba ahu o nah’ailo me alofol, nah’ababaj ésumay yámah o baunerol. Esúmay yauyu eomme n’ínje, ban maer uyu to n’gárira yo. ³⁰Aíne ahumu naate afaŋ najamoe, ínje niote ifaŋ níkasuloe. »

An ahu áᵽullo me n’émit

³¹« An ahu áᵽullo me fatiya nafafaŋ bugan bugagu ᵽe. Ahu áᵽullo me n’ettam, ettam yay eĉilol, ban nah’alolob mala buroŋ be. An ahu áᵽullo me n’émit nafafaŋ bugan bugagu ᵽe, ³²ᵽan nah’agiten wo najuh me ni wo naun me, bare an mat’ayab gurimol. ³³Bare an ayab go me ᵽan agiten mamu búoh Aláemit maagen nalobe. ³⁴An ahu o Aláemit aboñ me, gurim Aláemit nah’alob, mata Aláemit nammeŋenolmeŋen Biinum Banabe. ³⁵Ᵽaaya namamaŋ Añolol, ban nahahat waf waw ᵽe ni guñenol. ³⁶An áinen me n’Añolol ᵽan abaj buroŋ bábaerit ; an alat me éinen n’Añolol, mat’abaj buroŋ baubu, bare til bitiña-fiiñ Aláemit bujae eya ni o. »

Yésu ni aare ahu abugi me Samari

¹Eᵽárisie yay guune búoh Yésu nabajebaj ulagora iki faŋ Saaŋ Batis, ban nábatiseeilbatise. ²(Ban ni maagen mamu, let Yésu faŋaol náh’ábatise, bare til ulagorol.) ³No Yésu aun me dáuru, náᵽur mof mamu maa Yúde ajow mbaa Gálile. ⁴Ban balama aĉih bo Gálile, naate amundum asat mof mamu mo guvoge me Samari.

⁵Najow ak’aĉih ñer n’ésuh yay yo guvoge me Siĉar, dó Samari, lof galah gagu go Sakob asen me áᵽurol Susef. ⁶Eháᵽa yay yaa Sakob dó yom. Yésu nemme bújaor babu bukanolkan nayoh, nak’anamo galam éhaᵽa yay. Maageima ñer tufunah. ^7-8Tinah tautu, ulagorol bakaer n’ésuh yay funnom mitiñay.

Ñer ni baj anaare ace ala Samari ákail gáij. Yésu naagol : « Ujíom mal irem. » ⁹Aare ahu naagol : « Bu aw aamme Asúif újue urorenom marem, ínje an ala Samari ? » (Nalob mee mata Esúif yay gubajut garobo gánogan ni bugaa Samari.) ¹⁰Yésu naagol : « Uffasen me gáji Aláemit, ni ᵽoᵽ an ahu aagei me újiol mal arem, aw ᵽan úcinenol bi marem, ban ᵽan aseneni mal maa buroŋ. »

¹¹Naagol : « Alínom, uogenut wáfowaf waa gáij, ban éhaᵽa yay ésikisiki. Ñer bay ᵽan úŋarul mal maumu maa buroŋ ? ¹²Nufafaŋ ᵽiaŋ ᵽayóli afan Sakob, asenóli me éhaᵽa yauye, ban aĉila faŋaol, guñolol ni sukoreol gurem dó ? » ¹³Yésu naagol : « Anóan areme mal maumu, marem ᵽan mubbañ mujogol ; ¹⁴bare an ajae me erem mal mamu mo ínje ijae me esenol, mati marem múmus mubbañ mujogol : mal mamu mo nijaol me esen ᵽan múbaho n’aĉila ébula mal dó buroŋ bábaerit bujae éᵽurul. »

¹⁵Ñer aare ahu naagol : « Alínom, usenom mal maumu, tima marem jambi mubbañ mujogom, mamu mat’ibbañ íkail tale gáij. » ¹⁶Naagol : « Ujow, úk’úvogul áini, uban núbbañul bi tale. » ¹⁷Aare ahu naagol : « Ibajut ánaine. » Ñer Yésu naagol : « Nulobe jon min uoh me ubajut ánaine : ¹⁸wáine gono futoh nubajene, ban áine ahu o jurobo me maer alet áini. Maagen nulobe. »

¹⁹Ñer aare ahu naagol : « Alínom, nijuge búoh aw aboñer nom. ²⁰Sipayóli gufan ni firijaŋ faufe gumigelete Aláemit ; bare buru Esúif yay juoge tiñ talu to Aláemit aat me amigeleti, utu Yérusalem. » ²¹Yésu naagol : « Uínen firimom : tinah talu utu n’éjoul, no mati níme ter ni firijaŋ faufe, ter Yérusalem jijae emigelet Ᵽaaya Aláemit. ²²Buru bugaa Samari jimigeletemigelet Aláemit m’baffasutol ; bare wóli Esúif yay jimigeleteolmigelet ban jiffasol, mata aᵽagena ahu ni Esúif yay náᵽullo. ²³Bare tinah talu utu n’éjoul, ban to tuomme ute to nuomal maa ni to, no umigeletaaw bugaa maagen gujae me emigelet Ᵽaaya ni garamben dó gaa Biinumol ni ᵽoᵽ ni maagen : umigeleta ti bugaubugi Ᵽaaya aliᵽe mee. ²⁴Aláemit Biinum nam, ban gamigeleteol me guote gumigeletol ni garamben dó gaa Biinumol ni ᵽoᵽ ni maagen. » ²⁵Aare ahu naagol : « Niffase búoh An ahu o Aláemit aĉob me, o guvoge me Kirista, ᵽan ájoul. No najae me éjoul, ᵽan áᵽajuloli dáuru ᵽe. » ²⁶Yésu naagol : « Injé iomme aĉila, ínje alobe maa n’aw. »

²⁷No ñer ulagora Yésu n’guĉigul, ban n’gujahali min aamme n’galolobor n’anaare. Bare ánoan ni bugo akañenut arorenol wa naŋese n’aare ahu, ter wa uĉile náni n’elob ni o. ²⁸Aare ahu ñer nahato jifinol min ajow bi n’ésuh yay ak’aah bugala yo : ²⁹« Jújoul ᵽaa jujugom áine ahume alobom maa wo nikan me ᵽe ! Let ᵽiaŋ aĉila aamme Kirista ahu ? » ³⁰Ñer n’gúᵽurul n’ésuh yay gújoul bi etoh Yésu to naamme.

³¹Ni tinah tautu, ulagora Yésu n’gulaol guogol : « Afanóli, utiñ. » ³²Bare o naagil : « Nibaje bi fitiñ mitiñ mo buru jiffasut. » ³³Ñer ulagorol nihi guogoro : « Babaj ᵽiaŋ ace aŋallol waf waa fitiñ ? » ³⁴Naagil : « Mitiñ mamu múmbam mo muomme ekan wo aboñulom me amaŋ me, ni efaben mamu burokol bo nahat me ni gañen gúmbam. ³⁵Leti nihi juoh : “Tale gueñ gubbagir min eᵽit eĉigul” ? Bare ínje niegul : Juluj joon ulah waw ; emano yay eale, enah eᵽit bare ! ³⁶An ahu aamme n’eᵽit galagol nafaene ayab bacamol, ban ᵽoᵽ umu n’eomen bahager bi ni buroŋ bábaerit, mamu aaña ahu ni aᵽila ahu ᵽan gúsumaet ni manur. ³⁷Firim faufe faa maagen fom : Ahu ᵽan aañ, ahuo naᵽit. ³⁸Niboñulboñ eᵽit ni galah dó jurokut ; guce gurok ró, mbiban buru n’jitiñ ejenil. »

³⁹Bugaa Samari gammeŋe gaĉin dó me n’ésuh yauyu n’gúinen ni Yésu mala firim fo aare ahu alobe aah : « Nalobom wo nikan me ᵽe. » ⁴⁰Yo eĉil me no bugaa Samari gujoulo me bi to ni Yésu, n’gulaol anamo to ni bugo ; min ñer akan to gunah gúuba. ⁴¹Gáinen me n’gufaŋ ñer n’gummeŋe mala wo aĉila faŋaol Yésu alobe me, ⁴²ban nihi guoh aare ahu : « Maer ñer let bagitener babu bíya bare biĉileóli n’jíinen, bare mala min wóli faŋaóli juuttenol me. Jiffase búoh maagen mamu aĉila aamme aᵽagena ahu ala mof. »

Yésu o n’esen gahoy añol aroka ávi

(Mácie 8.5-13 ; Lík 7.1-10)

⁴³No gunah gagu gaamme gúuba gúgat me, Yésu náᵽur to ajow mbaa mof mamu maa Gálile. ⁴⁴O faŋaol nagitengiten gaa búoh aboñer ndi gúkanumol ni mof mamu dó nabugi me. ⁴⁵No naĉih me Gálile, bugala ró n’gualenol wári mata bugo may ni gaggan gagu gaa Paak bo Yérusalem gukaene, ban gujujuh wo nakan bo me ᵽe.

⁴⁶Ñer Yésu nabbañ bi n’ésuh yay yo guvoge me Kana dó ni mof mamu maa Gálile, bo námus me ábahen mal bíñu. Ni baj bo an ámah aroke bi n’ávi ahu áᵽullo n’ésuh yay yaa Kaᵽerinaum o áᵽurol ásote. ⁴⁷No naun me búoh Yésu náᵽullo Yúde bi Gálile, najow ak’atogol nalaol aboket ajow ak’asen gahoy áᵽurol ásomut me butum eĉet. ⁴⁸Yésu naagol : « Buru til, jujugut me waf wajureruti, mati júmus jíinen ? » ⁴⁹Aíne ahu naagol : « Afanom, újoul balama añolom aĉet. » ⁵⁰Ñer Yésu naagol : « Ujow, añoli ᵽan aroŋ. » Aíne ahu náinen firim Yésu min ñer akay. ⁵¹O n’ebbañ yay, naemor ni urokaol n’guogol añolol nahoe. ⁵²Narorenil tinah tay añolol áhoyum mee ; n’guogol : « Figen, tinah bajuer étigo, no bújusa babu búᵽure ni o. » ⁵³Ñer áine ahu nátallo búoh tinah tautu faŋ Yésu aagol me áᵽurol narondoŋ. Ban náinen ni o, aĉila ni bugaa yaŋol ᵽooil.

⁵⁴Waf wauwu wo uomme ñer bigitenum Yésu búutten bo nakan me búsol ebbañulol Yúde bi Gálile.

Yésu o n’esen gahoy an abofoe

¹Ᵽúrto, Esúif yay n’gubaj gaggan. Ñer Yésu nakay mbaa Yérusalem. ²Ban bajen dó Yérusalem busun babaje mal bo gurihinjaŋ gono futoh gaa surujen gúgole. Ni gúhiboriay nihi guvoh bo Betesuda, dóemme "yaŋ yay yaa ñarum enil." Busun baubu bulolof gánonum ésuh yay go guvoge me "gánonum gagu gal ubbarum waw". ³Fattam gurihinjaŋ gaugu, baj dó úsota gammeŋe gafilo ró : gápipim, gahakaj, gabofobofo. [Bugan bugaubugi ᵽe n’gúnien n’enah mal mamu min mugoror, ⁴ti ᵽi me nihi baj amalaka Aláemit áavul dó ni busun babu min agoren mo ; ban an ahu ajae me emundum aalo ró mal mamu bagoreneri muban, an ahumu ᵽan ahoy, hani nah’abaj gay gásomut.]5.4 Ni bahiĉer bammeŋe bítiar, firim faufe fílero.

⁵Bajen to ni bugan bugaubugi ace áine ásote kábiriŋ símit ávi ni gaat ni sífaji (38). ⁶Yésu najugol to nafilo mee, ban nemme naffase búoh áine ahumu naᵽioe nár tiñ tautu, naagol : « Numaŋe uhoy ? » ⁷Asóta ahu naagol : « Atiom, ibajut an ajae me mb’abenom ni mal mamu mo n’egoror ; ban ínje faŋaom ijow me, balama iĉih, ace namundom aalo ró. » ⁸Ñer Yésu naagol : « Uilo nuŋar gapegi min ujow ! » ⁹To baenah, abofoa ahu nahoy ; naŋar gapegol, ban nanamo ejow.

Ban funah faufu funah fom faa fíiyay Esúif yay. ¹⁰Ñer ufan Esúif yay n’guoh áine ahu ahoy me : « Jama fíiyay, uotut uteb me gapegi ! » ¹¹Naagil : « An ahu akanom me nihoy naagomseh iteb gapegom min ijow. » ¹²N’guogol : « An ay aagi me uteb gapegi min ujow ? » ¹³Bare áine ahu ahoy me affasut ay, ban Yésu o ballimer ni fítiman fafu faamen to me.

¹⁴Ᵽúrto, Yésu natoh áine ahumu ni gávi-Aláemit gagu naagol : « Maer aw umu min uhoe. Jamb’ubbañ me ubaj gatil gace, let mo, waf ᵽan ubaji ufaŋ wauwu wabajeni me. » ¹⁵Ᵽúrto, áine ahu najow ak’aah Esúif yay Yésu asenol mee gahoy gaugu.

¹⁶Ñer Esúif yay n’gúlagenul Yésu mata funah faa fíiyay nakan mee waf wauwu. ¹⁷Bare Yésu naagil : « Nánonan Ᵽayom umu m’burok ; yo eĉil me ínje may níni m’burok. » ¹⁸Gurim gaugu n’guĉil Esúif yay n’gufaŋ n’guliᵽe jamugol : let mala gákanumutol fíiyay fafu barego, bare ᵽoᵽ mala min aah me Aláemit aamme Ᵽayol faŋaol, yaamme búoh o n’Aláemit gurere.

Sembe sasu so Aláemit asen me Añolol

¹⁹Yésu naŋar firim fafu naagil : « Maagen, ínje ilobul yo : Añil ahu ájuut ailo fuhool nevonol nakan waf ; wo najuh me Ᵽaaya akan, wo ᵽoᵽ nakane. Ban wáfowaf wo Ᵽaaya akane, Añil ahu may wo nakane. ²⁰Maagen mamu Ᵽaaya namamaŋ Añolol, ban nah’agitenolgiten wáfowaf wo nakane. Ᵽan agitenol waf wafaŋe mul gájalo wauwe ; ᵽan jijahali. ²¹Maagen mamu, ti Ᵽaaya nah’ailen me gaĉet me gubbañ gúni m’buroŋ, mo may Añil ahu akane me ánoan o súmol me naroŋ. ²²Ban ᵽoᵽ Ᵽaaya faŋaol nd’ataliŋ bugan ; bataliŋ babu ᵽe ubu ni guñen Añolol, ²³mamu bugan bugagu ᵽe ᵽan gúkanumol ti gúkanum me Ᵽaaya. An ákanumut me Añil ahu, ákanumut ᵽoᵽ Ᵽaaya aboñulol me. »

²⁴« Maagen, ínje ilobul yo : an autten me firimom ban náinen ni An ahu aboñulom me, nabaje buroŋ bábaerit, ban mat’ataliŋi : o náᵽure aban n’eĉet alo ni buroŋ. ²⁵Maagen, ínje ilobul yo : tinah talu ᵽan tiĉigul, ban to tuomme taute to nuomal maa ni to, no gaĉet me gujae me eun gavoh Añol Aláemit ; ban gajae go me éttun, ᵽan guroŋ. ²⁶Ti Ᵽaaya asene me buroŋ, mo may náji me Añolol min nah’asen buroŋ. ²⁷Ban nasenolsen ᵽoᵽ sembe sasu sal etaliŋ bugan bugagu, mata o aamme Añol Arafuhow. ²⁸Jambi jijahali, tinah talu utu n’éĉigul no bugan bugagu ᵽe gaamme ni guyah gujae me eun gavogol. ²⁹Bugagu gakan me maaro ᵽan gúᵽurul dó ni eilo yay yal eyab buroŋ bábaerit ; bugagu gakan me maarat ᵽan guiyul dó eilo yaa bataliŋ. ³⁰Injé fuhoom nevonom íjuut ikan wáfowaf : ti niun me ni Ᵽaaya, mo ᵽan italiŋ ; ban bataliŋerom buĉoĉol, mata nd’iliᵽ ekan wo ínje imaŋ me, bare til wo aboñulom me amaŋ me. »

Yésu o n’elob mala bagitener babu balob me buya n’aĉila

³¹« Iní me ínje bareom ban ilob múmbam, an mát’áinenom. ³²Baje ace aam n’elob múmbam ; ban niffase búoh wo nalobe me aya n’ínje, maagen mom. ³³Buru juboñe bugan iki gutoh Saaŋ Batis, ban nagitengiten maagen mamu. ³⁴Isoholaut bagitener bal arafuhow bayae n’ínje ; nilolob mala Saaŋ Batis min júju jiyab gaᵽah. ³⁵Saaŋ Batis nánini ti ejaŋa yo gusaene min mb’ejaŋen, ban buru jimamaŋ ᵽan jísangor jatiito ni gajaŋa gagu gala yo.

³⁶Bare ínje nibaje waf wagitene múmbam wafaŋe Saaŋ bi egiten ay nem. Waf wauwu wo uomme burok babu bo Ᵽaaya asenom me bi ekan. Burok baubu bigitenegiten múmbam gaa búoh Ᵽaaya aboñulom. ³⁷Ban aĉila Ᵽaaya faŋaol aboñulom me nagitengiten múmbam. Júmusut juun firimol ter jujuh buulol, ³⁸ban jikanut gurimol n’uinumul, mata jíinenut ni an ahu o naboñulo me. ³⁹Jílingenelingen Bahiĉer babu joon mata n’gaᵽinorul ᵽan jutoh ró buroŋ babu bábaerit me ; ban Bahiĉer baubu bulob me múmbam. ⁴⁰Bare til buru jimaŋut éjoul mbal ínje bi eyab buroŋ babu baa maagen.

⁴¹Iliᵽut gasal gajoumulo ni bugan. ⁴²Ᵽiᵽima, niffasul jon : jibajut gamaŋ gánogan gal Aláemit. ⁴³Nijoulo ni gajow gaa Ᵽayom, ban jilelom n’eyab ; mbi ace ájoul ni gajow gaa fuhool, o til jiyabe me ! ⁴⁴Jiliᵽeliᵽ nánonan esalenor, bare jiliᵽérit eyab gasal gagu gáᵽureul me ni Aláemit o bare ; bu ñer jújue jíinenom ?

⁴⁵Bare jambi jiᵽinor gaa búoh ᵽan ivogul bataliŋ bújoŋor Ᵽayom ; Móis o mb’avogul me bataliŋ, aĉila o jibaŋ me gafiumul ni o. ⁴⁶Maagen mamu, ínien me jíinene ni Móis, ᵽan jíinenen ᵽoᵽ n’ínje, mata nahiĉe múmbam. ⁴⁷Bare nemme jíinenut ni wo nahiĉ me, bu ñer jújue jíinen gurimom ? »

Yésu o n’esen bugan súuli futoh gutiñ

(Mácie 14.13-21 ; Maruk 6.30-44 ; Lík 9.10-17)

¹Ᵽúrto, Yésu nátiᵽ alo ñagagu fal fafu fáᵽurut me|fal fáᵽurut faa Gálile (fo guvoge me may faa Tiberiad). ²Fítiman fámah ni fulagenol, mata fujujuh min asene me úsotaaw gahoy. ³Ñer Yésu najiŋ n’erijaŋ aban nanamo ró, o ni ulagorol. ⁴Ban gaggan gagu gal Esúif yay go guvoge me Paak gulofulo. ⁵Ñer Yésu náarul gúĉilol najuh búoh fítiman fámah ufu n’éjoul mbal aĉila. Naah Fílip : « Bay ᵽiaŋ nujaale énnomul unaĉ bi esen bugan bugaubugi ᵽe gutiñ ? » ⁶Nalob mee gurim gaugu bi ejuh Fílip. (Aĉila faŋaol naffase bae bu najae me ekan.) ⁷Fílip naagol : « Hani nubajenale síralam símmeŋ bu6.7 síralam símmeŋ bu : Ni gugerekay guoge sidenari sono sikeme súuba. Edenari yoemme síralam sasu solil saa no ; yanur eᵽiloe ecam an aroke funah fanur. Sono sikeme súuba siᵽiloe bacam an aroke gueñ futoh ni gubbagir., mati siᵽilo ennom unaĉ iki ánoan ni bugo abaj dó jiᵽirih. » ⁸Ñer ace n’ulagoraaw gajaol Andere, ati Simoŋ Ᵽier, naah Yésu : ⁹« Baje tale áᵽur ace abaje unaĉ wono futoh ni muol múuba ; bare wa sutoge ebat yauyu ᵽe ? »

¹⁰Bare Yésu naah : « Jikanil n’gunamo bugo ᵽe. » Tiñ tautu tibajene efos yammeŋe. Ñer n’gurobo. Ni gaam to me, wáineaw guᵽiloe butum bugan súuli futoh (5 000). ¹¹Ñer Yésu naŋar unaĉ waw, nasalen Aláemit, aban nagabor wo ganamo to me ; nakan manur mamu ni suol sasu, iki ᵽilo min gumaŋ me. ¹²No bugo ᵽooil gutiñ me iki gupoñ, naah ulagorol : « Juomen miᵽirih mamu maŋaño me, jambi wáfowaf úbburi. » ¹³Ñer n’guomen miᵽirih mamu maŋaño me mal unaĉ waw waamme futoh, iki gummeŋen utegel wono guñen n’úuba (12).

¹⁴No bugan bugagu gujuh me waf wauwu wajureruti mee wo Yésu akan me, n’guoh : « Maagen áine ahumu aamme aboñer ahu aat me ájoul ni mof ! » ¹⁵Ñer Yésu, nemme naffase búoh guᵽinore ékail gujogol gúvien, nabbañ añago abbañ bi n’erijaŋ yay o nevonol.

Yésu o n’ehah fatiya mal mamu min ajow

(Mácie 14.22-33 ; Maruk 6.45-52)

¹⁶No tinah tiseor me, ulagora Yésu n’gujow bi galam fal fafu. ¹⁷N’gújuᵽo ni busana min gútiᵽ bi Kaᵽerinaum yaamme ñagagu fal fafu. Toker emoĉ yay baĉigerul, ban Yésu m’bajaerulat atogil bo. ¹⁸Ni baj fúrus faliŋe fiiyul, ban fal fafu ni fiteh. ¹⁹No guven me butum simetar súuli futoh ni yanur (6 000), n’guŋanden Yésu nájaeul me ni mal mamu áni n’éloful busana babu ; ñer gáholi n’gunonil. ²⁰Bare Yésu naagil : « Jambi júholi ! Injé om ! » ²¹Ñer n’gumaŋen éjuᵽol dó ni busana babu, bare m’bufaen buya to gujae me.

Fítiman fafu fo n’eŋes Yésu

²²Tihalen fo, fítiman fafu fo guhatulo bo me ni fuosen búoh busana banur buomen to, ban Yésu ajingut ró manur n’ulagorol, bare bugo bareil gukae. ²³Ni baj usana uce wáᵽullo n’ésuh yay yo guvoge me Tiberiad uĉigul tiñ talu to Yésu asalenen me Aláemit aban nasen bugan bugagu unaĉ waw gutiñ. ²⁴No bugaa fítiman fafu gútallo me búoh hani Yésu, hani ulagorol gulelen to, bugo faŋail n’gújuᵽo n’usana wauwu min gukay mbaa Kaᵽerinaum filiᵽol.

Yésu o aamme ganaĉ gagu gasene me buroŋ

²⁵Ñer bugan bugagu n’guke gutoh Yésu ñagagu fal fafu, ban n’guogol : « Afanóli, nay nujoulo mbaa babe ? » ²⁶Naagil : « Maagen, ínje ilobul yo : min jiŋeseom mee, let mata jujojoh wo ugitenum waw wo nikane me ulob me, bare mala min jitiñ me unaĉ waw iki jiyajen. ²⁷Jambi jurok mala mitiñay mamu majae me ehajen, bare mala mamu maᵽioe me, masene me buroŋ bábaerit. Mitiñay maumu Añol Arafuhow ᵽan asenul mo. N’aĉila Aláemit Ᵽaaya akiĉ me fúffasum fafu fola. » ²⁸N’guogol : « Wa juote jikan bi erok burok babu bo Aláemit amaŋ me ? » ²⁹Naagil : « Burok Aláemit banageul me, bo buomme jíinen ni an ahu o naboñulo me. » ³⁰N’guogol : « Waf way wajureruti nujae ñer ekanóli jujuh min jíineni ? Wa nujae ekan ? ³¹Sipayóli gufan gutiñe mana yay baubu ni gafit gagu, ti Bahiĉer babu bulob yo me buoh : “Nasenil gutiñ ganaĉ gagu gaavulo me n’émit6.31 Juluj Gaᵽagen 16.4, 15 ; Ufóñ 78.24.” » ³²Ñer Yésu naagil : « Maagen, ínje ilobul yo : sipayolal gutitiñ ganaĉ gagu gaavulo me n’émit ; ganaĉ gaugu let Móis asenil go, bare Ᵽayom faŋaol. Ban Ᵽayom aamul n’esen maer ganaĉ gagu gaa maagen gaavulo me n’émit. ³³Jiffas búoh ganaĉ Aláemit go guomme gagu gaavulo me n’émit, ban nihi gusen mof mamu buroŋ. »

³⁴N’guogol : « Afanóli, usenóli nánonan ganaĉ gaugu. » ³⁵Yésu naagil : « Injé iomme ganaĉ gagu gaa buroŋ. An ájoul me mbal ínje mát’ámus acaret, an áinen me n’ínje marem mati múmus mujogol. ³⁶Bare nilobul yo : jujugom, ban jilet n’éinen n’ínje. ³⁷Anóan ni bugo Ᵽayom asenom me ᵽan ájoul mbal ínje, ban an ajoulo mbal ínje mat’ímus ibelenol tíyaŋ. ³⁸Iavulat n’émit bi ekan wo ínje imaŋ me, bare wo aboñulom me amaŋ me. ³⁹Ban aboñulom me úre namaŋe : jambi ace ni bugo nasenom me allim ni guñenom, bare til iilenil bugo ᵽe ni gaĉet me funah fúsola. ⁴⁰Maagen Ᵽayom dáure namaŋe : ánoan ajae me ejuh Añolol ban náinen ni o abaj buroŋ bábaerit ; ban ᵽan iilenol funah fúsola. »

⁴¹Ñer Esúif yay n’gunamo émumunor mola mala min aah me aĉila aamme ganaĉ gagu gaavulo me n’émit. ⁴²Nihi guoh : « Ahumu leti Yésu, áᵽur Susef ? Nuffasale ᵽayol ni jaol. Bu ñer nájue aah n’émit naavulo ? » ⁴³Yésu naagil : « Jambi júmumunor. ⁴⁴An ájuut ájoul mbal ínje íni Ᵽayom aboñulom me añagulatol, ban an ti ahumu ᵽan iilenol ni gaĉet me funah fúsola. ⁴⁵Uboñer waw guhiĉe guoh : “Aláemit ᵽan aligen bugan bugagu ᵽe6.45 Juluj Esai 54.13.” Anóan autten me Ᵽaaya ban nayab baligenerol, ᵽan ájoul mbal ínje. ⁴⁶Let yo eomme ter baje ace ajuge Ᵽaaya ; an ahu bare áᵽullo me n’Aláemit Ᵽaaya, o ajugol.

⁴⁷Maagen, ínje ilobul yo : An áinen me n’ínje nabaje buroŋ bábaerit. ⁴⁸Injé iomme ganaĉ gagu gaa buroŋ. ⁴⁹Sipayul gufan gutiñe mana yay baubu ni gafit gagu, bare mánoman guĉele. ⁵⁰Bare ganaĉ gagu gaavulo me n’émit, uge. An atiñ go me, mat’aĉet. ⁵¹Injé iomme ganaĉ gagu garoŋ me gaavulo me n’émit. An atiñ go me, ᵽan aroŋ bi nánonan. Ganaĉ gaugu go guomme enilom yo nijae me esen bi buroŋ mof mamu. »

⁵²Ñer Esúif yay n’gunamo síceŋor ni sembe n’guoh : « Aíne ahumu bu nájue asenolal enilol utiñal ? » ⁵³Yésu naagil : « Maagen, ínje ilobul yo : jitiñut me enil yay yal Añol Arafuhow, ban ᵽoᵽ jiremut me físimol, buroŋ babu mati bíni ni buru. ⁵⁴An atiñ me enilom ban narem físimom, ᵽan abaj buroŋ bábaerit, ban ᵽan iilenol ni gaĉet me funah fúsola. ⁵⁵Jiffas búoh enilom mitiñay mom maa maagen, ban ᵽoᵽ físimom miremay mom maa maagen. ⁵⁶An atiñ me enilom ban narem físimom, ᵽan áni n’ínje, ban ínje ᵽoᵽ ᵽan íni ni o. ⁵⁷Ti Ᵽaaya aroŋ me aboñulom me, ban n’aĉila níroŋum me, mo may ánoan ajae me etiñom ajae me eroŋ n’ínje. ⁵⁸Ganaĉ gagu gaavulo me n’émit, uge. Gunogorut ni gagu go sipayul gufan gutiñ me : bugo guĉele, bare an atiñ me ganaĉ gauge, ᵽan aroŋ bi nánonan. »

⁵⁹Gurim gaugu Yésu alob mee no naamen me n’eligen bugan bugagu ni yaŋ yay yaa galaw|yaŋ yaa galaw baubu Kaᵽerinaum.

Gurim Yésu n’gúŋarul búfaculor ni bugan bugagu

⁶⁰Gammeŋe ni galagene me Yésu no guunol me alob gurim gaugu, n’guoh : « Tale ñer nágatene ! Ay ájue aruhen gurim ti gaugu ? » ⁶¹Nemme Yésu naffase búoh mala gurim gaugu gúmumunore mee, naagil : « Elob yauye etinenultinen ni guiñ ? ⁶²Ñer ᵽiaŋ jujuh me Añol Arafuhow o n’ejiŋ mbaa fatiya dó naamen me bítinar, bu ᵽan nogor ? ⁶³Biinum Aláemit bo nihi bisen buroŋ ; arafuhow fumumol ájuut akan wáfowaf. Gurim gaugu go nilobul mee, ni Biinum baubu gujoumulo, ban gusenesen buroŋ. ⁶⁴Bare baje ni buru guce gáinenut n’ínje. »

(Maagen, kábiriŋ m’buju babu Yésu naffasene bugay gúinenut me ni ᵽoᵽ ay ajae me ebenol ni guñen ulatorol.) ⁶⁵Natajen aah : « Yo eĉil me niegul an ájuut ájoul bi n’ínje Ᵽaaya m’bájiutol yo. »

⁶⁶No ᵽúrto me, gammeŋe ni galagene me Yésu n’gubbañ búsol ban n’guhat ejaor ni o. ⁶⁷Ñer naah to ulagorol gaamme guñen ni gúuba : « Buru may mati ᵽoᵽ jikay ti gupalul ? » ⁶⁸Simoŋ Ᵽier naagol : « Ataw, mbal ay jijae me ejow ? Aw ubaj me gurim gagu gasene me buroŋ babu bábaerit me. ⁶⁹Wóli jíinene, ban jiffase búoh aw uomme An ahu Anab me o Aláemit aboñulo me. » ⁷⁰Yésu naagil : « Leti buru ᵽe jaamme guñen ni gúuba ínje iĉobul ? Bare ace ni buru eseytane nam ! » ⁷¹Mala Yudas nalobe mee, añol Simoŋ Isikariot ; mánoman nánie ace ni ulagorol gaamme guñen ni gúuba, bare o ajaol me ebet ni guñen ulatorol.

Gáinenut gagu gaa guti Yésu

¹Ᵽúrto, Yésu nanamo ejow mof mamu maa Gálile ᵽoomo. Amaŋut eke ni mof mamu maa Yúde, mata Esúif yay guliᵽeolliᵽ bo jamuh. ²Nemme gaggan Esúif yay gaa gúggut|fúggut gagu guĉiloĉih, ³gutiol n’guogol : « Uᵽúr babe ujow mbaa Yúde, tima ulagorai may bugaa bo n’gujuh wo nukane me. ⁴An umaŋ me guffasi mat’ukoᵽen buroki. Iní me nukanekan waf ti wauwu, ukan min ésuh yay ᵽe gujugi. » ⁵Maagen mamu gutiol faŋail gúinenut ni o.

⁶Yésu naagil : « Tinagom tiĉigerulat ; bare buru, nánonan no jimaŋe, jújue jujow. ⁷Esúh yay gújuut gujogul ni guiñ ; guiñil ínje ᵽan gutiñ mala min igiten me búoh bakaneril buarat. ⁸Jujow mbaa gaggan gagu ; ínje ᵽan mat’ike bo mata tinagom tiĉigerulat. » ⁹No nalobil me gurim gaugu aban, nanamo bo Gálile.

Yésu o ni gaggan gagu gaa gúggut|fúggut gagu

¹⁰No gutiol gukay me ñer mbaa gaggan gagu, Yésu may nabbuy mbaa bo an m’baffasut. ¹¹Ufan Esúif yay n’gunamo eliᵽol ni gaggan gagu ni’guoh : « Umelo ? » ¹²Bajene gammeŋe ni fítiman fafu ni’gúmumunor mola. Bugagu nihi guoh : « Aíne ahumu an om aaro. » Bare bugaguil ni’guoh : « A-a, o til ebut bugan naam ni yo. » ¹³Bare an akañenut alob mola ávasul, gáholi mala ufan Esúif yay.

¹⁴No gaggan gagu gure me n’etut, Yésu najow bi ni gávi-Aláemit gagu, aban nanamo ró gavare. ¹⁵Ñer bugan bugagu n’gujahali n’guoh : « Bu jáorume aĉila naffas waf wauwu ᵽe o m’baligenut wo ? »

¹⁶Yésu naagil : « Waf waw wo niligene me bugan bugagu let n’ínje ujoumulo, bare n’Aláemit aboñulom me. ¹⁷An ailo me gailo gal ekan wo Aláemit amaŋ me, ᵽan affas ter wo nilobe me n’Aláemit ujoumulo, ter ni gajow gúmbam faŋaom nilobe. ¹⁸An alobe ni gajow gola faŋaol, o gasal naliᵽe, bare ahu aliᵽ me gasal bi ni An ahu aboñulol me, nah’alolob maagen, ban wo nakane me ᵽe uĉoĉol. ¹⁹Leti Móis nasenulsen gúboñ gagu ? Ban ánoan ni buru alet n’ekan wo gúboñ gagu gulob me. Wa uĉile n’jiliᵽ jamugom ? » ²⁰N’guogol : « Aw eseytane eom n’aw. Ay aliᵽe jamugi ? »

²¹Yésu naagil : « Waf wanur pat nikan mee, ban buru ubugu jajahali mee ! ²²Móis nasenulsen gúboñ gagu gal érur guñolul búhut (joon joon let mata búoh aĉila aju bo, bare ni sipayol gufan bujoumulo). Buru ñer nihi júrur áᵽur búhut hani funah faa fíiyay. ²³Iní me jújue júrur áᵽur búhut funah faa fíiyay buru m’batilut ni gúboñ Móis, wa uĉile n’jujogom ni guiñ mala an o nisene gahoy enilol ᵽooyo funah faa fíiyay ? ²⁴Jambi nihi juluj ni buul min jitaliŋ, bare nihi jitaliŋ bataliŋ baĉole. »

Ter Yésu o aamme Kirista ahu, ter let aĉila ?

²⁵Ni baj guce ni bugaa Yérusalem guoh : « Dáru let áine ahu o guliᵽe me jamuh ? ²⁶Ume hum alobe maa bújoŋor ésuh yay ᵽe, ban ánoan alobutol uce ! Min ᵽiaŋ ufan waw gujojoh maagen mamu búoh aĉila aamme Kirista ahu ? ²⁷Ume hum nuffasale bay náᵽullo ; bare Kirista ahu, no najae me éjoul, an mat’affas bay náᵽullo. » ²⁸Ñer Yésu, o ni gavare gagu dó ni gávi-Aláemit gagu, naah fatiya : « Juoge jiffasom, ban jiffase ᵽoᵽ bay níᵽullo ? Hani ! Iogul maa : ijaoroulat fuhoom ; Aláemit aboñulom me o aamme an ala maagen, ban buru jiffasutol. ²⁹Injé niffasol, mata n’aĉila níᵽullo, ban o aboñulom. »

³⁰Ñer n’guliᵽ bi ejogol, bare an arembenutol gañen mata ᵽan tinagol tiĉigerulat. ³¹Gammeŋe ni fítiman fafu n’gúinen ni o, ban n’guoh : « Kirista ahu no najae me éjoul, ᵽan ᵽiaŋ akan waf wajureruti iki faŋ wo ume akane me ? »

³²Eᵽárisie yay n’guun wo fítiman fafu fúmumunore me mola. Ñer ufan uteŋenaaw ni Eᵽárisie yay n’guboñ guce ni upoyaaw bugaa gávi-Aláemit gagu gukaol fujoh. ³³Yésu naah : « Injé ᵽan umu to maa ni buru, bare mati ᵽio, ᵽan ibbañ bi ni An ahu aboñulom me. ³⁴Ᵽan jiliᵽom, bare mati jujugom ; ban to nijae me éni, mati júju jújoul bi to. » ³⁵Ñer bugan bugagu n’guogoro : « Mbaa ᵽiaŋ bay najae ejow bo wolal mat’újual me utogaol bo ? Ᵽan ᵽiaŋ ajow atoh bo Esúif yay gavisor me babu ni sasu súsuh min avare bo bugan bugagu ? ³⁶Naagolal ᵽan uliᵽaol bare mati ujugaol, nabbañ aagolal to najae me éni, mat’újual ujaal bi to. Wa namaŋe elob ni gurim gaugu ? »

Mal mamu masene me buroŋ

³⁷Funah fúsola faa gaggan gagu, faamme fáamumma, Yésu nailo nalob fatiya aah : « An marem mujogol me, ájoul bi n’ínje min arem. ³⁸An áinen me n’ínje, ᵽan áni ébula yo mal yo ᵽan misen buroŋ, ti Bahiĉer babu bulob yo me7.38 Juluj Esai 58.11. » ³⁹(Yésu nalob mee, mala Biinum Banabe nalobe mee, bo bugagu gáinen me ni o gujae me eyab. Nemme ᵽan Aláemit agitenerut gasal Yésu, asenerut Biinum Banabe.)

Gáinenut gagu gal ufan Esúif yay

⁴⁰Guce ni fítiman fafu, no guun me gurim gaugu, n’guoh : « Maagen áine ahumu aamme aboñer ahu o Móis alob me mola. » ⁴¹Bugaguil n’guoh : « Ahumu aamme Kirista ahu. » Guce mul n’guoh : « Kirista ahu añumut éᵽurul Gálile. ⁴²Leti Bahiĉer babu buoge Kirista ahu ni gabulaken gagu gaa David ᵽan áᵽurul, n’ésuh yay yaa Betuleem dó David abuh me ? » ⁴³Ñer búfaculor m’bubaj ni fítiman fafu mola. ⁴⁴Guce ni bugo n’gumaŋ bi ejogol, bare an arembenutol gañen.

⁴⁵Ñer upoyaaw n’gubbañ bi ni ufan uteŋenaaw ni Eᵽárisie yay gaboñenil me. Ubuge n’guogil : « Wa uĉile jujolatol ? » ⁴⁶N’guogil : « Músut baj arafuhow alob ti áine ahumu nah’alob me. » ⁴⁷Eᵽárisie yay n’guogil : « Buru may julolo ni gabut gagu gola ? ⁴⁸Baje ᵽiaŋ ace n’ufan waw ter n’Eᵽárisie yay áinene ni o ? ⁴⁹Bugan bugagu galageneol me, bugo guffasut gúboñ gagu gaa Móis ; dáuru bugan gatabitab ! »

⁵⁰Ñer Nikodem, aamme may Aᵽárisie ti bugo, ámus me abbuy ak’atoh Yésu, naagil : ⁵¹« Gúboñolal gusesen ᵽiaŋ min utaliŋ an aw m’baunerutol ? » ⁵²N’guogol : « Níinene ᵽiaŋ may aw an om ala Gálile ! Ulíngen Bahiĉer babu : ᵽan ujuh búoh aboñer ánoan ámusut áᵽurul Gálile. » [⁵³Mbiban, ánoan ni bugo naot mbaa yaŋol.7.53–8.11 Ni bahiĉer bammeŋe bítiar, gurim gauge gúlero.

Yésu ni aare ahu o gumin me n’gafilo

¹Yésu najow bi ni firijaŋ fafu fal uoliv|buoliv waw. ²Bare tihalen fo ni bujom mej, nabbañ bi ni gávi-Aláemit gagu, ban ésuh yay ᵽe n’gújoul mbal aĉila. Nanamo nániil n’gavare.

³Ñer úᵽajula gúboñ Aláemit ni Eᵽárisie n’gúŋarul anaare ace o guminde n’gafilo. N’gubaŋol bújoŋor ésuh yay ᵽe, ⁴guban n’guoh Yésu : « Afanóli, aare ahume jiminde n’gafilo. ⁵Ban Móis ni gúboñ gagu gola naagolal mb’utegal waare ti ahumu sival iki guĉet. Ñer aw bu nuᵽinor to ? »

⁶N’gulob mee mata eralol gabbut gumaŋe, min mbi gúju gubelol ni bataliŋ. Yésu násilen aban naŋar fisigol nah’ahiĉ to n’ettam yay. ⁷Min guroŋ me n’erorenol yay, náallo, aban naagil : « An ni buru ámusut me atil, aĉila amundum aralol eval étiar. » ⁸Aban nabbañ ásilen min áni n’ehiĉ to n’ettam yay. ⁹No guun me gurim gaugu, n’gukay anur-anur, újogum n’ufamma, iki ŋaño to Yésu bare ni aare ahu, aroŋen to me naiye bújoŋorol. ¹⁰Yésu náallo naagol : « Aare ahu, ubugelo ? Bajut an ategi ? » ¹¹Naagol : « Afanom, an ategutom. » Ñer Yésu naagol : « Injé may mat’itegi. Ujow, ban jamb’ubbañ util. »]

Yésu o aamme gajaŋa gagu gaa mof

¹²Yésu nabbañ aah fítiman fafu : « Injé iomme gajaŋa gagu gaa mof. An alagenom me, mat’ajow n’emoĉ, bare til ᵽan ayab gajaŋa gagu gaa buroŋ. » ¹³Eᵽárisie yay n’guogol : « Dáuru baloberi nevoni. Bajut waf wagiten dó búoh maagen nulobe. » ¹⁴Naagil : « Hani baloberom bom nevonom, baa maagen bom, mata ínje bare iffase bay níᵽullo ni bay nijae, bare buru jiffasut to wáfowaf. ¹⁵Buru jitaliŋetaliŋ ti arafuhow ataliŋe me ; ínje italiŋut ánoan. ¹⁶Mb’íni me nitaliŋe, bataliŋerom baa maagen bom, mata ilet nevonom : Ᵽayom aboñulom me umu n’ínje. ¹⁷Ni gúboñ gagu golul hiĉihiĉ gaa búoh, ni bataliŋ, bugan gúuba gugiten me bagitener banur, bagitener baubu baa maagen bom. ¹⁸Injé nigitengiten múmbam, ban Ᵽaaya aboñulom me o ᵽoᵽ nagitengiten múmbam. » ¹⁹Ñer n’guogol : « Ᵽai umelo ? » Naagil : « Jiffasutom, ban jiffasut ᵽoᵽ Ᵽayom. Iníen me jiffasom, ᵽan ᵽoᵽ jiffasen Ᵽayom. »

²⁰Gurim gaugu Yésu alob mee no naamen me ni gavare ni gávi-Aláemit gagu, tiñ talu to nihi baŋi me waŋali me bi éji Aláemit. An ajogutol, mata tinagol ᵽan tiĉigerut.

Yésu o n’elob mala ebbañol mbaa Ᵽaaya

²¹Yésu natajen aagil : « Ᵽan ikay ; ᵽan jiliᵽom, bare ᵽan jiĉet ni gatilul ró. Jújuut jújoul bi bo ínje ijae me. » ²²Esúif yay n’guoh : « Ban ᵽiaŋ amugoro, nemme o umu aah mee újuutal ujaal bi bo aĉila ajae me ? » ²³Ñer Yésu naagil : « Buru bugan jom bugaa babe n’ettam, ínje fatiya níᵽullo. Buru bugan jom bugaa mof me, ínje ilet an ala mof maume. ²⁴Yo eĉil me niegul ᵽan jiĉet n’utilul ró. Iní me mati jíinen búoh ínje om8.24 ínje om : Esúif yay guffafas búoh Yésu naage tale o narere n’Aláemit, mata Aláemit, no nalob me ni Móis, mamu navogoroe aah : « Injé iomme áni me. » (Juluj Gaᵽagen 3.14)., ᵽan jiĉet ti maagen n’utilul ró. » ²⁵N’guogol : « Aw uomme ay ? » Yésu naagil : « An ahu hum o nilobul me mola ni mútut. ²⁶Nibaje bi elobul ni etaliŋul waf wammeŋe. Ban igiten mof mamu wo niunulo me ni An ahu aboñulom me. Aĉila maagen bare nah’alob. »

²⁷N’guun mee gujogut búoh mala Aláemit Ᵽaaya nalobeil mee. ²⁸Ñer Yésu naagil : « No jijae me eteben Añol Arafuhow, no ñer ᵽan jiffas me ínje om, no ᵽoᵽ jijae me effas búoh wo nikane me let ni gaᵽinor gúmbam nikane wo : wo Ᵽaaya agitenom me, wo bare nih’ilob. ²⁹An ahu aboñulom me umu n’ínje ; ahalutom nevonom, mata ínje nikanekan nánonan wásumol me. » ³⁰Min alobe mee gurim gaugu, gammeŋe n’gúinen ni o.

Yésu o n’elob mala fimigelet ni gaᵽah

³¹Ñer Yésu naah Esúif yay gaage me n’aĉila gúinene : « Iní me jútuge liŋ firim fafu fúmbam, maagen buru ulagorom jom. ³²Mamu ᵽan jiffas maagen mamu, ban mo ᵽan miĉilul n’jiᵽah ni fujoh fánofan. » ³³N’guogol : « Wóli gabulaken gal Aburaham jom, ban júmusut jíni ni fimigelet fal ánoan ; ñer ni bu nuogóli mee ᵽan jiᵽah ni fujoh ? » ³⁴Yésu naagil : « Maagen, ínje ilobul yo : ánoan o nah’atil, aĉila amigel om ala gatil. ³⁵Ban amigel let bi nánonan nah’anamo ni yaŋ afanol, bare añil abugi ró, o, dó ᵽan anamo bi nánonan. ³⁶Yo eĉil me, íni me Añol Aláemit naᵽagenul ni fujoh, ᵽan jiᵽah ti maagen.

³⁷Niffase bae búoh buru gabulaken gal Aburaham. Bare ínje jiliᵽe jamuh, dó ᵽe mata gurimom gunonutul. ³⁸Injé wo nijugulo me ni Ᵽayom nih’ilob ; bare buru wo juun me ni ᵽayul, wo nihi jikan. » ³⁹N’guogol : « Wóli ᵽayóli o aamme Aburaham. » Naagil : « Jínien me guñol Aburaham, ᵽan jikanen ti nah’akanen me. ⁴⁰Bare buru til ínje jiliᵽe jamuh, ínje alobeul me maagen mamu mo niun me n’Aláemit. Ban waf ti wauwu, Aburaham mát’ámusen akan wo. ⁴¹Buru til, wo ᵽayul akane me, wo nihi jikan. » N’guogol : « Wóli jilet suñofah ! Ᵽaaya anur pat jibaje, aamme Aláemit. »

⁴²Bare Yésu naagil : « Iníen me Aláemit ᵽayul, ᵽan jimaŋenom, mata ínje n’aĉila níᵽullo, ban o atege níjoul. Ijaoroulat fuhoom, bare o aboñulom. ⁴³Wa uĉile jilet n’ejoh baloberom ? Dó ᵽe mala min jújuut me eutten firim fafu fúmbam ! ⁴⁴Buru ᵽayul o aamme Seytane, ban jimaŋe nihi jikan wo aĉila amaŋ me. Ni mútut o amuga-bugan nam. Amúsut áni ni maagen, mata maagen mánoman milet ni o. Jibij jaju jo nabije me, ainut nah’abij jo, ganogorol gom ! Abija nam ák’áni ᵽaaya ala jibij jánojan. ⁴⁵Ban ínje nemme maagen nih’ilobul, jíinenutom. ⁴⁶Ay ni buru ájue agiten ni bakoŋol dó gatil go ínje ikane ? Nilobeul me maagen, buru jilelom n’éinen, wa uĉile ? ⁴⁷An o Aláemit aĉile nah’auttewutten baloberol. Buru jilet bo n’eutten, mata aĉilutul. »

Balama Aburaham, Yésu o min ánie

⁴⁸Esúif yay n’guoh Yésu : « Let ᵽiaŋ bakoŋóli min juoh me aw an áᵽullo Samari, ban eseytane eom n’aw ? » ⁴⁹Naagil : « Eseytane elet n’ínje, bare til Ᵽayom níkanume, ban buru jimaŋut ékanumom. ⁵⁰Injé iliᵽut gasal gúmbam. Baje ace aliᵽeom go, ban an ahumu nah’atalitaliŋ. ⁵¹Maagen, ínje ilobul yo : an áttun me gurimom, mát’ámus aĉet. »

⁵²Esúif yay n’guogol : « Maer ñer jiffas me búoh eseytane eom n’aw. Aburaham naĉele, uboñer waw ᵽe may mo, aw ñer nuoge an áttun me gurimi mát’ámus aĉet ? ⁵³Aw ᵽiaŋ nufafaŋ ᵽayóli afan Aburaham aĉet me ? Uboñer waw may guĉele. Aw ñer an bu numaŋe ejogoro ? » ⁵⁴Naagil : « Isalenoro me ínje faŋaom, mati ní bo gasal. Bare Ᵽayom umuom n’esalen, aĉila o buru juoge me aĉila aamme Aláemilul, ⁵⁵ban jiffasutol. Injé niffasol. Iníen me niege iffatol, ᵽan ínien abija ti buru. Niffasolfas, ban níkanukanum gurimol. ⁵⁶Ᵽayul afan Aburaham nah’aᵽinor me mala ejuh funah éjoul yay yúmbam, ésumay nejogol iki nah’atelen. Najuh fo, ban násumaete mala fo. » ⁵⁷Ñer Esúif yay n’guogol : « Aw abajerut me ᵽan símit úvi gúuba ni guñen (50), nuoge aw nujuge Aburaham ? » ⁵⁸Yésu naagil : « Maagen, ínje ilobul yo : Balama Aburaham abugi, ínje min ínie. »

⁵⁹No guun me gurim gaugu, n’gumukul sival bi etegol. Bare Yésu nakoᵽ aban náᵽur ni gávi-Aláemit gagu.

Yésu o n’esen gahoy an abugi mápime

¹No Yésu aamme n’égat, najuh ace áine abugi mápime. ²Ulagorol n’guogol : « Afanóli, ay atile yaĉil me min áine ahumu abugi mápime : aĉila ter ubugaol ? » ³Naagil : « Let ter aĉila atile ter ubugaol ; bípim babu bola bubabaj mala min burok Aláemit búju bujugi ni o. ⁴No ᵽan roŋ me n’eŋanno, nuotale ukanal burok babu bal an ahu aboñulom me. Emoĉ uyu n’éjoul no an mát’áju me arok. ⁵No ᵽan niroŋe babe ni mof, ínje gajaŋa gagu gala mo nem. »

⁶No nalob me gurim gaugu aban, namas n’ettam aban naᵽoroj gumasol iki kan élluh, mbiban naŋar élluh yauyu alos gúĉil ápima ahu, aban naagol : ⁷« Ujow uk’uᵽos buuli ni garem gagu gaa Síloam. » (Síloam dóemme "aboñer".) Ñer ápima ahu najow bi bo aĉih naᵽos buulol, ban no nabbanno me, najuh.

⁸Uĉindorol ni bugagu bugo nihi gujugenol me o ni gúcin n’guoh : « Dáuru leti áine ahu o nah’anamo me min ácin ? » ⁹Guce n’guoh : « Aĉila. » Bugagu n’guoh : « A-a, let aĉila ; anogorol om. » Aĉila faŋaol naagil : « Injé om ti maagen. » ¹⁰Ñer n’guogol : « Bu jáorum me nuh’ujuh maer ? » ¹¹Naagil : « Aíne ahu o guvoge me Yésu akane élluh aban nalosom yo ni gúĉil naagom ijow ik’iᵽos buulom ni garem gagu gaa Síloam. No nijow me bi bo ik’iᵽos bo, nijuh. » ¹²N’guogol : « Aíne ahumu umelo ? » Naagil : « Iffasut bay nam. »

Eᵽárisie yay bugo n’eroren áine ahu ápimen me

¹³Ñer n’gújaenum áine ahu ápimen me bi ni Eᵽárisie yay. ¹⁴Ban funah faufu, no Yésu akan mee élluh yay min ásotenol gúĉil, funah faa fíiyay fom. ¹⁵Eᵽárisie yay may n’gurorenol bu jáorum me najuh. Naagil : « Ellúh naŋare alosom n’gúĉil, nik’iᵽos buulom, nijuh. » ¹⁶Guce n’Eᵽárisie yay n’guoh : « Aíne ahumu áᵽullat n’Aláemit, mata ákanumut fíiyay. » Bugaguil n’guoh : « Bu atila ájue akan waf wajureruti ti wauwu ? » ¹⁷Ñer búfaculor m’bubaj ni bugo. N’gubbañ guoh áine ahu ápimen me : « Aw bu nuᵽinore n’áine ahumu ásoteni mee ? » Naagil : « Aboñer nam. »

¹⁸Bare ufan Esúif yay gumaŋut gúinen gaa búoh áine ahumu nápimenpim ban maer najugejuh. Yo eĉil me n’gúvogul ubugaol bi erorenil ¹⁹n’guogil : « Maagen mamu dáuru añolul o juoh me mápime nabugi ? Ñer bu jáorum me maer najuh ? » ²⁰Ubuga áine ahu n’guogil : « Wo jiffas me, uwe : dáure añolóli, ban mápime nabugi. ²¹Bare bu jáorum me najuh, yo, jiffasut yo, ban ᵽoᵽ jiffasut ay akanol najuh. Juroren aĉila faŋaol, anafan nakane bi éju ábalul. » ²²N’gulob mee mala gáholi ufan Esúif yay. Maagen mamu ubuge gujamojamor bi eham ni yaŋ yay yaa galaw|yaŋ yaa galaw ánoan ajae me eoh Yésu aamme Kirista ahu. ²³Yauyu eĉil me min ubuga áine ahu guogil anafan nakane gurorenol.

²⁴Ñer Eᵽárisie yay n’guvoh áine ahu ápimen me gúutten min guogol : « Ulob maagen bújoŋor Aláemit ! Wóli jiffase búoh áine ahumu atila. » ²⁵Naagil : « Iffasut ter atila nam. Bare waf wanur niffase : nípimenpim, bare maer nijuge ŋanno ca. » ²⁶N’guogol : « Wa nakani ? Bu nápegule gúĉili ? » ²⁷Naagil : « Nilobenul yo iban, bare juuttenutom. Wa uĉile n’jimaŋ eun yo jitajen ? Buru ᵽoᵽ, jimamaŋ ᵽiaŋ éni ulagorol ? » ²⁸N’gujelol guoh : « Aw uomme alagora an ahumu, bare wóli ulagora bugaa Móis jom. ²⁹Wóli jiffase búoh Aláemit nalolob ni Móis ; bare ahumu, jiffasut bay náᵽullo. » ³⁰Ñer áine ahu ápimen me naagil : « Dáuru dijahaliom me min jiffasut mee bay náᵽullo, ban nápegulom gúĉilom. ³¹Nuffasale búoh Aláemit nd’áttun galaw utilaaw ; bare an ahu ákanumeol me ban nah’akan wo namaŋ me, o náh’áttun me. ³²Uunerutal bi jama guoh ace nápegule gúĉil an abugi mápime. ³³An ahumu ajoumenulat me n’Aláemit, mát’ájuen to wáfowaf. » ³⁴N’guogol : « Aw áuulo me ni gatili ró, aw nújue ugitenóli uce ? » Guban n’gujogol gúᵽuren tíyaŋ.

Bugay gubaje bípim babu bafaŋ me gájalo ?

³⁵Yésu no naun me búoh gujojoh áine ahu gúᵽuren tíyaŋ, nájoul ak’atogol to naagol : « Aw núinene n’Añol Arafuhow ? » ³⁶Naagol : « Afanom, ugitenom ay aamme, min íju íinen ni o. » ³⁷Yésu naagol : « O nuluje maa, an ahu alobe maa n’aw, aĉila om. » ³⁸Naagol : « Ataw, níinene. » Ban naya gújul bújoŋor Yésu min amigeletol.

³⁹Mbiban Yésu naah : « Nijoulojow ni mof tima bataliŋ m’bubaj, min mbi gápim me gujuh ŋanno ca, ban gajuge me, bugo n’gúpim. »

⁴⁰Bajene Eᵽárisie guman gaamen to ni o. No guun me gurim gaugu, n’guogol : « Wóli ᵽiaŋ jípipim may ? » ⁴¹Naagil : « Jínien me úpima, mati jibajen util. Bare buru nemme juoge jujujuh ŋanno ca, ᵽan jíni to me bugan bugal util. »

Yésu o aamme akoña ahu ala maagen

¹Yésu nabbañ aah : « Maagen, ínje ilobul yo : Baj me busoen ubbarum, min an anonut ni gánonum bo, min til ajiŋ galam bo gace alo ró, an ahumu áku, arama waf bugan. ²Bare an ahu anogen me ni gánonum gagu gala bo, o aamme akoña ubbarum waw. ³Apoya gánonum gagu ᵽan ápegulol, ban ubbarum waw ᵽan uffas firimol. Ᵽan avoh ubbarumol ujow wo, aban náᵽuren wo tíyaŋ. ⁴Aᵽúnnul wo me aban, ᵽan ayab wo gayoŋ min ulagenol, mata uffase firimol. ⁵Ubbarum wauwu mat’úmus ulagen ajaora ; ᵽan til uteyol ráli, mata uffasut firim ajaora. »

⁶Yésu búnogor baubu nalobil mee, bare gujogut wa namaŋe elobil. ⁷Yo eĉil me natajen aagil : « Maagen, ínje ilobul yo : ínje iomme gánonum gagu gal ubbarum waw. ⁸Bugagu ᵽe gajoulo me balama ínje úku bugom, urama waf bugan, ban ubbarum waw úttunutil. ⁹Injé iomme gánonum gagu. An anogen me n’ínje, ᵽan aᵽah ; ᵽan nah’anogen náᵽurul, ban ᵽan abaj tiñ taa gafen. ¹⁰Akú gákuet, jamuh ni gahajen náh’ákail bare. Injé nijoulojow min mbi bugan bugagu gubaj buroŋ, ban mbi gupoñ dó ni buroŋ baubu.

¹¹Injé iomme akoña ahu ala maagen. Akoña ala maagen nah’asesen buroŋol bi mala ubbarum waw. ¹²Bare an áᵽullo babu akoñe min mbi gucamol, alet akoña ahu aĉil me ubbarum waw, aŋanden me ejoba-baha yo n’éjoul, ᵽan ajunden ubbarum waw min atey akay, ban ejoba-baha yay ᵽan enogen wo min evis wo. ¹³Ᵽan akan mo mata aĉila an om áᵽullo babu, ban butumol bilebo n’ubbarum waw.

¹⁴Injé iomme akoña ahu ala maagen. Niffase ubbarumom, ban ubbarumom uffasom ¹⁵ti Ᵽaaya affasom me, ban ínje ᵽoᵽ niffasol. Buroŋom ban isen bo bi mala ubbarumom. ¹⁶Nibaje ᵽoᵽ ubbarum uce walet ni busoen baube ; uĉila niote may íomenul wo. Ᵽan núh’úttun firimom, ban ᵽan baj ñer ekore yanur ni akoña anur. ¹⁷Ᵽaaya namaŋommaŋ, mala min iomme n’ejow bi esen buroŋom. Búsol ᵽan mb’ibbañ iyab bo. ¹⁸An alet bo n’eram n’ínje, bare ínje faŋaom iom bo n’esen ; nibaje sembe sasu sal esen bo, ban nibaje may sal éyabul bo. Ᵽayom dáuru naboñulom mee ekan. »

¹⁹Ñer búfaculor m’bubbañ bubaj n’etut Esúif yay mala gurim gaugu. ²⁰Gammeŋe ni bugo nihi guoh : « Eseytane eom ni o ; natetey ni fuhow, wa uĉile n’jíniol n’eutten ? » ²¹Bugaguil n’guoh : « Gurim gaugu let gal an o eseytane enone. Eseytane éjue ᵽiaŋ ekan bugan gápipim min gujuh ? »

Gáinenut Esúif yay búoh Yésu Añol Aláemit nam

²²Tinah tautu tinah taa gúvagen, ban bugan bugagu n’gúni n’etiñ gaggan gagu go ni’guosen me gápegul gagu gaa gávi-Aláemit bo Yérusalem. ²³Yésu nah’ajow aya babu najow aya babu ni baŋ babu baa surujen sasu sateᵽi me bo guvoge me "baŋ Salomoŋ" dó ni gávi-Aláemit gagu. ²⁴Ñer Esúif yay n’gúgolol guban n’guogol : « Bi nay nujae ehalóli n’jíni mamu n’emoĉ ? Iní me aw uomme Kirista ahu, ufaĉóli yo ŋanno ca. » ²⁵Naagil : « Nilobenul yo iban, bare jíinenutom. Wo nikane me ni gajow gaa Ᵽayom ugitengiten ínje ay nem. ²⁶Bare jíinenut mata jilet ró n’ubbarumom. ²⁷Ubbarumom nuh’uuttewutten firimom ; niffas wo, ban wo nuh’ulagenomlagen. ²⁸Nisen wo buroŋ babu bábaerit me ; mat’úmus ullim, ban an mat’aram wo ni guñenom. ²⁹Ᵽayom asenom wo me nafafaŋ waf waw ᵽe, ban ánoan ájuut aram waf uce ni guñen Ᵽayom. ³⁰Injé ni Ᵽayom, an anur jom. »

³¹No guun me gurim gaugu, n’gubbañ gumukul sival bi eteh so Yésu ak’aĉet. ³²Ñer náfaro aagil : « Nikakan bújoŋorul waf wammeŋe waaro wáᵽullo ni Ᵽaaya. Mala way ni wo jimaŋe mee etegom sival ? » ³³N’guogol : « Let mala waf uce waaro wo nukane jimaŋe mee etegi sival, bare mala gújel go nujele Aláemit : aw aamme arafuhow numaŋ ujogoro Aláemit. » ³⁴Naagil : « Leti hiĉihiĉ ni gúboñ gagu golul búoh Aláemit naage : “Uláemit jom10.34 Juluj Ufóñ 82.6” ? ³⁵Nuffasale búoh wo Bahiĉer babu bulob me újuut úᵽunni. Ban Aláemit navoge bugan bugagu bugo firimol fulob me molil "úlaemit". ³⁶Ban ínje Ᵽaaya naĉobomĉob aban naboñulom babe ni mof. Bu ñer jújue juoh nijejel Aláemit ínje baager ínje Añol Aláemit ? ³⁷Iní me ikanut waf waw waa Ᵽayom, jambi jíinenom. ³⁸Bare íni me wo nikane, hani ínje jíinenutom, jíinen n’uĉila, mamu n’júju jiffas ñanur bándor búoh Ᵽaaya umu n’ínje, ban may ínje umu ni Ᵽaaya. » ³⁹Ñer n’gubbañ guliᵽ ejogol, bare naᵽagil ni guñen.

⁴⁰Púrto, Yésu nabbañ asat bi ñagagu fal fafu fo guvoge me Suruden ak’anamo tiñ talu to Saaŋ amunden me náh’ábatise. ⁴¹Bugan gammeŋe n’gújoul mbal aĉila, ban nihi guoh : « Bajut waf uce wajureruti wo Saaŋ akane ; bare wo nalob me ᵽe aya n’áine ahume, maagen dom. » ⁴²Ban ñer gammeŋe n’gúinen ni Yésu.

Eĉet yay yaa Lasar

^1-2Funah fice, ni baj ace áine gajaol Lasar ásomut. Lasar ahumu Betani nabuge, o ni gúlinol Mari ni Maruta. (Mari o aamme aare ahu ámus me áyu míĉir matiŋoe ni guot Ataw Yésu, aban naŋar walol náti go11.1-2 Juluj Saaŋ 12.3.) ³Batiay babu gaamme gúuba n’guboñ an ak’aah Yésu : « Ataw, abugei násomusomut. » ⁴No Yésu aun me gahoŋen gaugu, naah : « Gásomut Lasar guñumutol eĉil naĉet ; ugu to bi egiten gasal gagu gal Añol Aláemit, mamu bájalo Aláemit ᵽan bujugi. » ⁵Ban Yésu namamaŋ faŋ Maruta, Mari ni Lasar.

⁶Hani min Yésu aun mee búoh Lasar násomusomut, nanamo gunah gúuba atajen tiñ talu to naamme. ⁷Ᵽúrto naah ulagorol : « Ubbañal bi Yúde. » ⁸N’guogol : « Afanóli, ᵽiout no bugaa Yúde gumaŋene etegi bo sival uk’uĉet, ban mul ubbañ bi bo ? » ⁹Naagil : « Leti etufunaha ebaje sílar sono guñen ni súuba ? An ajow me tufunah, mát’álaŋulor waf, mata najujuh gajaŋa gagu gaa mof maume ; ¹⁰bare an ajow me ni fuh, ᵽan álaŋulor, mata gajaŋa gulet ni o. »

¹¹No nalob me gurim gaugu aban, naagil : « Abugeolal Lasar umu n’gámori ; bare ban ijow ík’íliol. » ¹²Ulagoraaw n’guogol : « Ataw, íni me gámori naam ni go, ᵽan ahoy. » ¹³Ban Yésu mala eĉet Lasar nalob mee ; bare bugo n’gaᵽinoril nalob mee mata Lasar nayaboyabor. ¹⁴Ñer Yésu nalobil ávasul aah : « Lasar naĉele. ¹⁵Ban nísumaete mala min ilelen to me, mamu wajae me ebaj ᵽan ukan min jíinen n’ínje. Ujaal utogaol bo. » ¹⁶Ñer Toma, o guvoge me may "Máuba", naah gupalol ulagora : « Wolal may ujaal bi bo, min mb’uĉelal manur ni o ! »

Yésu asene me buroŋ babu

¹⁷No Yésu aĉih me, naun gaa búoh Lasar nafogi baje ñer gunah gubbagir. ¹⁸Ban Betani éraliut ni Yérusalem, butum simetar súuli sífaji (3 000). ¹⁹Esúif gammeŋe gujoulojow gúkail eloden Maruta ni Mari mala eĉet álinil. ²⁰No Maruta aun me búoh Yésu nalofulo, najow ban guemor ; bare Mari, o, nanamo ró ni yaŋ yay. ²¹No Maruta aemor me ni Yésu, naagol : « Ataw, únien to me, álinom mat’aĉelen. ²²Ban hani maer yauye niffase búoh wáfowaf wo núcine, Aláemit ᵽan aseni wo. » ²³Yésu naagol : « Alíni ᵽan ailo ni gaĉet me. » ²⁴Naagol : « Niffase búoh ᵽan ailo funah fúsola ni gailo gagu gaa gaĉet me. »

²⁵Yésu naagol : « Injé iilene me gaĉet me, ínje iomme buroŋ babu. An áinen me n’ínje, hani naĉele, ᵽan aroŋ. ²⁶Ban ánoan aroŋe, mbiban náinen n’ínje, mát’ámus aĉet. Núinene dáuru ? » ²⁷Naagol : « Ey, Ataw, níinene búoh aw uomme Kirista ahu, Añol Aláemit, aat me ájoul ni mof. »

²⁸No Maruta alob me gurim gaugu aban, nakay aĉih navoh atiol Mari min abbuen aagol : « Ataw umu dáre, aw narorene. » ²⁹No Mari aun me gurim gaugu, nailo ni majase ajow mbaa Yésu. ³⁰(Toker Yésu m’banonerulat n’ésuh yay, bare o bároŋerul tiñ talu to Maruta aemor me ni o.) ³¹Esúif yay gaamen dó me ni yaŋ yay manur ni Mari bi elodenol n’gujugol ailo ni majase aban náᵽur ; ñer n’gulagenol, mata n’gaᵽinoril ban ajow bi ni fuyah fafu ake bo ukoŋ.

³²No Mari aĉih me to Yésu aamme ak’ajugol, nalo to n’guolol aban naagol : « Ataw, ínien me tale nuomene, álinom mat’aĉelen. » ³³No Yésu ajuh me Mari akoŋ, ban ᵽoᵽ Esúif yay galagenulol me ubugi n’ukoŋ may, ni mujogol náar iki biinumol búguo. ³⁴Naagil : « Tay jufogol ? » N’guogol : « Ataw, újoul ban ᵽan ujuh. » ³⁵Yésu gúĉilol n’gutey mufu. ³⁶Ñer n’guoh : « Aᵽaa juluj min amaŋol me re me ! » ³⁷Guce ni bugo n’guoh : « Aĉila akan me ápima najuh, ájuenut may akan Lasar jamb’aĉet ? »

³⁸Ñer biinum Yésu m’bubbañ búguo o n’elof fuyah fafu. Fuyah fafu kakan gauŋ go gúbakene fuval gutoj gánonum go. ³⁹Ñer Yésu naah : « Júᵽuren fuval fafu. » Maruta, álin aĉet me, naagol : « Ataw, jama funagol fubarigen, umu auĉete mee. » ⁴⁰Bare Yésu naagol : « Let niegiseh íni núinene ᵽan ujuh bájalo Aláemit ? » ⁴¹Ñer n’gúᵽuren fuval fafu. Yésu náarul gúĉilol fatiya naah : « Ᵽayom, ínje umu n’esaleni mala min úttunom me. ⁴²Injé faŋaom niffase búoh nánonan núh’úttunomtun ; ujuh me nilob maa, mala fítiman bugan bugagu gailo maa tale, tima n’gúinen búoh maagen aw uboñulom. » ⁴³No nalob me gurim gaugu aban, naah fatiya : « Lasar, úᵽurul dáuru ! » ⁴⁴Ñer áine ahu aĉelen me náᵽurul, guolol ni guñenol min gubboñeni útar, gábil n’gufut buulol. Yésu naagil : « Jijalol, mbiban n’jihalol najow. »

Egum firim yay bi emuh Yésu

(Mácie 26.1-5 ; Maruk 14.1-2 ; Lík 22.1-2)

⁴⁵Gammeŋe n’Esúif yay gakelo me n’ende Mari, no gujuh me wo Yésu akan me, n’gúinen ni o. ⁴⁶Bare guce ni bugo n’gujow iki gutoh Eᵽárisie yay min gugitenil wo nakan me. ⁴⁷Ñer ufan uteŋenaaw ni Eᵽárisie yay n’guvoh fujoj ufan waw fámah fafu, guban n’guoh : « Bu nuñumale ekan ? Aíne ahumu nakane waf wammeŋe wajureruti. ⁴⁸Uhalaol me nakan, bugan bugagu ᵽe ᵽan gúinen ni o, ban bugaa Rom ᵽan gúkail guhajen tiñolal tanab me ni ᵽoᵽ buganolal. »

⁴⁹Ace ni bugo, gajaol Kayafa, aamen me gannay gaugu afan uteŋenaaw ᵽe, naagil : « Buru hum jilet n’étallo ! ⁵⁰Jujugut búoh faŋe jáari an anur aĉet mala ésuh yay balama ésuh yay ᵽe ebao. » ⁵¹Nalobe mee, let waf wo naᵽinore fuhool, bare nemme gannay gaugu aĉila aamen me afan uteŋenaaw, yo eĉil me Aláemit nasenol biinum baubu bal eoh Yésu naate aĉet mala Esúif yay, ⁵²ban let mala Esúif yay bareil, bare naate aĉet may min guñol Aláemit ᵽe gavisor me guomunor gúni buganur. ⁵³Kábiriŋ funah faufu, n’gujoh faa jamuh Yésu. ⁵⁴Ñer Yésu nahat ejow ŋanno ca ni bugan bugagu ; náᵽur to ajow mbaa mof mice malofe gafit gagu gámah gagu, n’ésuh ece gajow yo Efuraim, ak’anamo bo o ni ulagorol.

⁵⁵Paak yay yal Esúif yay elofulo ; ban bugan gammeŋe gáᵽullo ni súsuh sasu ᵽe n’gújaali mbaa Yérusalem balama Paak bi eke eᵽos sinilil. ⁵⁶Ñer n’gunamo eŋes Yésu ni gávi-Aláemit gagu nihi bugagu guoh gupalil : « Bu jiᵽinore ? Mati ᵽiaŋ ákail emat gaggan ge ? » ⁵⁷Toker ufan uteŋenaaw ni Eᵽárisie yay bugo basener gúboñ gaa búoh an affas me bay Yésu am, nagiten min mbi gujogol.

Mari náyu míĉir matiŋoe ni guot Yésu

(Mácie 26.6-13 ; Maruk 14.3-9)

¹Gunah futoh ni fanur balama Paak, Yésu nájoul bi Betani, ésuh Lasar o nailen me ni gaĉet me. ²No naĉih me, n’gúsilol ; Maruta aamen n’ecokor bugan bugagu, ban Lasar bugo guomen me n’etiñor ni Yésu. ³Mari, o, naŋar jibara jaa míĉir mútut matiŋoe másumut funnom áyu ni guot Yésu, aban naŋar walol náti go ; gatiŋ míĉir mamu n’guram yaŋ yay ᵽooyo.

⁴Ace n’ulagora Yésu, gajaol Yudas Isikariot ajae me ennomenol, naah ñer : ⁵« Wa uĉile unnomenutal míĉir maumu síralam sammeŋe12.5 Ni gugerekay guoge sifaraku sikeme sífaji ; efaraku yaa no, yo eᵽilo me bacam an baroker funah fanur. usenal galeh me ? » ⁶Nalob mee, let gaa búoh ter enilol erundum galeh me, bare min aamme áku. Aĉila náh’átuh jiet jaju jolil dó gukane me síralamil, ban nah’aŋar waam dó me. ⁷Bare Yésu naagol : « Uhalol ! Nakan mee bi funah fafu faa gafogom. ⁸Galeh me, bugo, ᵽan jibajil nánonan ni buru, bare ínje jilelom n’ebaj nánonan. »

Egum firim yay bi emuh Lasar

⁹Fítiman fal Esúif ni fuun búoh Yésu umu Betani. Ñer n’gujow bi bo, let mala Yésu bare, bare ᵽoᵽ bi ejuh Lasar o nailen me ni gaĉet me. ¹⁰Ñer ufan uteŋenaaw n’gujoh bi may jamuh Lasar, ¹¹mata aĉila aĉil me min Esúif gammeŋe gúhatuloil min gúinen ni Yésu.

Yésu o n’enogen Yérusalem

(Mácie 21.1-11 ; Maruk 11.1-11 ; Lík 19.28-40)

¹²Tihalen fo, fítiman fafu fakelo me emat gaggan gagu gaa Paak ni fuun búoh Yésu umu n’éjoul mbaa Yérusalem ; ¹³ñer bugala fo n’guŋar ubes wal úit min gúᵽurul guemor ni o n’eŋan ró guoh : «

Hosanna !

Aláemit ásonien an ahu ájaeul me ni gajaol,

ásonien ávi ahu ala Israel12.13 ávi ahu ala Israel : Aláemit naᵽie nagiten ávi ahu David búoh ace ni gabulakenol ᵽan áni ávi Israel (2 Samiel 7.11-13). Aví ahumu ni Kirista, an anur om. Yésu aamme ávi ahumu o guomen me n’enah. Gurim gagu go bugan bugagu guunen me tale ni Ufóñ 118.25-26 gúᵽullo. ! »

¹⁴Ñer Yésu natoh to jusum ; narembor ni jo, ti hiĉi me :

¹⁵« Buru bugaa Yérusalem, jambi júholi !

Juluj, áviul umu ájaeul mee

min anamoe ni jusum12.15 Juluj Sakari 9.9. »

¹⁶Bítinar ᵽan, ulagorol gujogut dáuru ; bare búsol, no Yésu ailo me ni gaĉet me áni ni gasalol, no ñer guosen me búoh waf wauwu uhiĉihiĉ uya ni o, bi ni eyab yay ró yo guyabol me.

¹⁷Bugan bugagu gaamen me ni Yésu no navogulo me Lasar áᵽunnul ni fuyah fafu min ailenol ni gaĉet me, n’gunamo egiten wo gujuh me. ¹⁸Gammeŋe, nemme guune búoh Yésu nakakan waf wauwu wajureruti mee, n’gújoul guemor ni o. ¹⁹Ñer Eᵽárisie yay nihi guogoro : « Jujuge búoh újuutal to wáfowaf. Juluj min ésuh yay ᵽe gukae mee mbal aĉila. »

Yésu o n’elob mala eĉelol

²⁰Ni bugan bugagu gajoulo me gúkail esal Aláemit ni gaggan gagu, bajen dó bugan guman galet Esúif. ²¹N’gújoul gutoh Fílip ala Betusaida yaa Gálile min guogol : « Afanóli, Yésu jimaŋene bujuh. » ²²Fílip najow ak’alob yo Andere, min gujaor iki gulob yo Yésu. ²³Ñer Yésu naagil : « Tinah talu tiĉilo no Añol Arafuhow áari me asali. ²⁴Maagen, ínje ilobul yo : Gaugit gulout me n’ettam ban ni guĉet, ᵽan gúni to nevongo. Bare guĉet me, ᵽan guogol12.24 eogol : dóemme ebuh mitiñ mammemmeŋ.. ²⁵An ahoten me ni buroŋol ni mof maume, ᵽan ábbur bo. Bare an alejehen me bola, ᵽan abaj buroŋ babu bábaerit me. ²⁶Iní me an amaŋe éni arokaom, mb’alagenom, ban to nijae me éni, arokaom ᵽoᵽ ᵽan áni to. Ban an áni me arokaom, Ᵽayom ᵽan ajogol guñen gúuba.

²⁷Maer to niom maa, biinumom búguoe. Ᵽan ᵽiaŋ ioh : “Ᵽayom, uᵽagenom ni wajae me ebajom” ? Bare hum sílam sausu mala so nijoulo maa bi eteb so, ban tinah so tiĉige. ²⁸Ᵽayom, ugiten ñer bájaloi ! »

Ñer firim ni fúᵽurul n’émit fuoh : « Nigitenen bo, ban ᵽan ibbañ igiten bo. » ²⁹Ñer guce ni fítiman fafu fautteneol me n’guoh : « Dáuru fuᵽaranu fiele. » Bugagu n’guoh : « Amalaka alobe ni o. » ³⁰Bare Yésu naah : « Firim faufu fauni mee, let múmbam fuunumi, bare molul. ³¹Maer bataliŋ babu baa mof biĉige, ban Seytane aamme afan ahu ala mof ᵽan áᵽunni abeni tíyaŋ. ³²Ban ínje, no gujaeom me eteben mbaa fatiya, ᵽan íñagul bugan bugagu ᵽe bi n’ínje. » ³³Ni gurim gaugu go nalob maa, namaŋe egiten bu najae me eĉet nogor.

³⁴Fítiman fafu ni fuogol : « Juune ni Bahiĉer gúboñ gagu gaa búoh Kirista ahu ᵽan áni to bi nánonan. Ñer bu núogum me : Añol Arafuhow náarie atebeni mbaa fatiya ? Ay aamme Añol Arafuhow ahumu ? » ³⁵Yésu naagil : « Gajaŋa gagu guroŋ ᵽan ni buru jatiito. Jiaken n’jujow no guroŋ me ᵽan ni buru, balama emoĉ yay etobenul, mata ajaa n’emoĉ nd’affas mbaa bay naam n’ejow. ³⁶Nemme juroŋ n’ebaj gajaŋa gagu, jíinen ni go, tima n’jíni bugan bugaa gajaŋa. »

Gáinenut gagu gal Esúif yay

No Yésu alob me firim faufu aban, nakay ak’akoᵽ áraliil. ³⁷Hani min akan me bújoŋor Esúif yay waf wammeŋe wajureruti, bare bae gúinenut ni o, ³⁸mamu min mbi firim fafu fo aboñer ahu Esai alob me fukano faah me :

« Atúla, ay áinene wo wóli julob me ?

Ay nugitene sembei12.38 Juluj Esai 53.1 ? »

³⁹Gújuenut gúinen. Wa uĉile ? Esai faŋaol nalobe may mala gáinenutil no naah me :

⁴⁰« Aláemit nápimene gúĉilil,

nakane uinumil n’uak ;

mamu, jambi gúĉilil gujuh,

jambi uinumil ujoh.

Dó ᵽe jambi gúbahoul mbal ínje

min isenil gahoy12.40 Juluj Esai 6.9-10. »

⁴¹Min Esai alob maa, mala Yésu nalobe mee, o nájugali me bájalo babu bola.

⁴²Ni baj til gammeŋe n’ufan Esúif yay gúinen ni Yésu ; bare mala gáholi Eᵽárisie yay, gugitenut yo gúvasul jambi gúᵽunnil ni yaŋ yay yaa galaw|yaŋ yaa galaw, ⁴³mata gufaŋe eruhen eyab gasal gagu gaa bugan bugagu faŋ gal Aláemit.

⁴⁴Yésu naah fatiya : « An áinen me n’ínje, let n’ínje bareom náinene, bare ᵽoᵽ ni An ahu aboñulom me. ⁴⁵An ajugom me, aboñulom me ᵽoᵽ najuge. ⁴⁶Injé aamme gajaŋa gagu nijoulojow ni mof min mbi ánoan áinen me n’ínje jamb’abbañ áni n’emoĉ. ⁴⁷An aun me gurimom, mbiban akanut wo gulob me, let ínje mb’italiŋol, mata ijoulat bi etaliŋ mof mamu, bare til bi eᵽagen mo. ⁴⁸An alalom me ban naceŋ eyab gurimom, an ahumu nabaje wajae me etaliŋol : gurim gagu go nilob me, guĉila mbi gutaliŋol me funah fúsola. ⁴⁹Gurim gagu go nilobe me gujoumulat n’ínje, bare Ᵽaaya faŋaol aboñulom me nagitenomgiten wo niot me ilob, ni ᵽoᵽ bu niot me ilob wo. ⁵⁰Ban niffase búoh waf waw wo naboñom me elob, wo úŋareul me buroŋ babu bábaerit me. Yo eĉil me, wo nilobe me, nilobewolob ti Ᵽaaya alobom wo me. »

Yésu o n’eᵽos guot ulagorol

¹Balama gaggan gagu gaa Paak gunogen, Yésu naffase búoh tinagol tal éᵽur ni mof me min abbañ mbaa Ᵽaaya tiĉiloĉih. Ti naᵽi me nábboli ulagorol bugo najae me ehat ni mof, mo may nábboliil mee maagen mamu bi funagol fúsola babe ni mof.

²Yésu ni ulagorol n’gúni ni fitiñ gájimel ; toker Seytane o bakaner aban ni biinum Yudas, añol Simoŋ Isikariot, gaa búoh aĉila mb’annomenol me. ³Yésu naffas búoh Ᵽaaya nahahat waf waw ᵽe ni guñenol, naffas ᵽoᵽ búoh n’Aláemit náᵽullo, ban umu n’ebbañ bi ni o. ⁴Ñer nailo to guomme ni fitiñ fafu, náᵽuren gájuool, aban naŋar gábil aŋoñ. ⁵Mbiban naŋar mal áulen ni gatew aban nanamo eᵽos guot ulagorol ni éti go nímoro ni gábil gagu go naŋoñ me.

⁶No naĉih me ni Simoŋ Ᵽier, Simoŋ Ᵽier naagol : « Ataw, aw ujae me eᵽos guolom ? » ⁷Yésu naagol : « Wo nikane maa, újuut ujoh wo maer, bare búsol ᵽan ujoh wo. » ⁸Simoŋ Ᵽier naagol : « Múk ! Mat’úmus uᵽosom guot ! » Naagol : « Iᵽosut me guoli, mat’ubbañ úni an úmbam. » ⁹Ñer Simoŋ Ᵽier naagol : « Ataw, mati ní ñer guolom reor dó, bare may mb’uᵽos bi ni guñenom ni fuhoom ró. » ¹⁰Naagol : « An auwoe aban asoholaut gaᵽoso atajen íni let eᵽos guolol, mata nakukur múmeol. Ban buru jukukur, bare let buru ᵽooul. » ¹¹(Maagen mamu, naffasene ay ajaol me ennomen ; yo eĉil me naah let bugo ᵽe gukure.)

¹²No Yésu aᵽosil me guot aban, nabbañ akano gájuool, mbiban nanamo to guomme ni fitiñ naagil : « Wo nikanul maa, jujoh wo ? ¹³Nihi juvogom ñace "Afanóli", ñañu n’juvogom "Ataóli", ban maagen, julobe jon, mata aĉila nem. ¹⁴Jujuh me ínje aamme Afanul ni Ataul, niᵽos guolul, min ñer mbi buru may juᵽosor guot : bugan-ó-bugan n’guᵽos guot gupalil. ¹⁵Nikanyokan jujuh min mbi buru may jikanor ti ínje ikanul me. ¹⁶Maagen, ínje ilobul yo : aroka nd’afaŋ afanol, ti may aboñer nd’afaŋ me gájalo an ahu aboñulol me. ¹⁷Nemme maer jiffase waf wauwu, gásumay ᵽan gúni ni buru íni me jikane mamu.

¹⁸Nilob maa let bi ni buru ᵽe. Niffasul buru ᵽe bugo niĉob me, bare Bahiĉer babu buote bukano baah me : “An ahu atiñore mee ganaĉ gagu n’ínje, naiyulo bi n’ínje13.18 Juluj Ufóñ 41.10.” ¹⁹Ilobul yo maer balama ukano, mamu, no ujae me ekano, n’jíinen búoh maagen mamu ínje om. ²⁰Maagen, ínje ilobul yo : ánoan ayab me an o ínje iboñe, ínje faŋaom nayabe, ban an ayabom me, aboñulom me nayabe. »

Yésu o n’elob mala Yudas ajae me ennomenol

(Mácie 26.20-25 ; Maruk 14.17-21 ; Lík 22.21-23)

²¹No Yésu alob me gurim gaugu aban, biinumol m’búguo. Naagil ŋanno ca : « Maagen, ínje ilobul yo : ace ni buru ᵽan annomenom. » ²²Ñer ulagoraaw nihi gulujor, ban n’gurorenoro ay ni bugo nalobe mee mola. ²³Ace n’ulagorol, ahu o Yésu ábboli me nár, umuen to nalofe Yésu to guomme ni fitiñ fafu. ²⁴Simoŋ Ᵽier nábilol gañen min mb’aroren Yésu ay nalobe mee mola. ²⁵Ñer alagora ahu náñio mbaa Yésu min aagol : « Ataw, ay nulobe mee mola ? » ²⁶Yésu naagol : « An ahu o nijae me esen jiᵽirih jauje jo nijae maa ebboj. » Nabboj jo asen Yudas añol Simoŋ Isikariot. ²⁷No Yudas atiñ jo me, Seytane nanonol. Yésu naagol : « Wo nuot me ukan, usommen n’ekan wo. » ²⁸Ban ánoan ni gaamen to me ni fitiñ ajogut waĉil me nalob gurim gaugu. ²⁹Nemme Yudas o nah’aogen jiet jaju jaa síralam sasu, guce ni bugo guᵽinore búoh Yésu naagolseh ánnomul wo gusohola me bi ni gaggan gagu, ter asen galeh me waf. ³⁰Ban Yudas o min atiñe jiᵽirih jaju aban, náᵽur to baenah ; toker min tinah tujone.

Gáboñ gagu gavugul gagu

³¹No Yudas áᵽullo me, Yésu naah : « Maer ñer gasal Añol Arafuhow ᵽan guraŋ, ban may bájalo Aláemit ᵽan bujugi manur ni o. ³²[Iní me bájalo Aláemit ban bujugi manur ni o,]13.32 Ni bahiĉer bammeŋe bítiar, gurim gauge gúlero. bal Añol Arafuhow ᵽan may buraŋ, ban mati ᵽio min buraŋ. ³³Gúñum, ínje ᵽan umu to ni buru, bare ñumut eᵽio. Ᵽan jiliᵽom ; bare ti nilob yo me bugagu, ban may ilobul yo maer : bo nijae me, buru jújuut jujow bi bo. ³⁴Gáboñ gavugul niseneul maa : júbbolior ! Ti ínje íbboliul me, buru may júbbolior. ³⁵Júbbolior me joon, bugan bugagu ᵽe ᵽan gujuh búoh buru ulagorom jom. »

Yésu naah Simoŋ Ᵽier ᵽan ajundenol

(Mácie 26.31-35 ; Maruk 14.27-31 ; Lík 22.31-34)

³⁶Ñer Simoŋ Ᵽier naagol : « Ataw, bay nujae bo ? » Yésu naagol : « Bo nijae me, maer ᵽan újuut ulagenom bi bo ; bare búsol, ᵽan ulanulom. » ³⁷Ᵽier naagol : « Afanom, wa uĉile mat’íju ilani maer ? Ᵽan isen buroŋom míya. » ³⁸Bare Yésu naagol : « Nuoge ᵽan usen buroŋi múmbam ? Maagen, ínje ilobi yo : balama gáin guoh, ᵽan uoh ñono ñáfaji uffasutom. »

Yésu o aamme bulago babu bájaenume me bi ni Ᵽaaya

¹Yésu nabbañ aah ulagorol : « Jambi júholi. Jíinen n’Aláemit, ban ᵽoᵽ jíinen n’ínje. ²Gutoŋ gagu gummeŋe dó ni yaŋ Ᵽayom ; kanenut mo me, mat’iogul ban ijow iki icokorul tiñ to jijae me erobo. ³Ike me icokorul furobo fafu iban, ᵽan íbbañul, ban ᵽan iŋarorul min mbi to ínje iomme, buru may n’jíni to. ⁴Ban to nijae me, jiffase bulago babu bajow me bi to. »

⁵Toma naagol : « Ataw, jiffasut hani bay nujae bo. Ñer bu jújue jiffas bulago babu ? » ⁶Yésu naagol : « Injé iomme bulago babu, maagen mamu ni buroŋ babu. An ájuut ajow bi ni Ᵽaaya o m’bájoumut n’ínje. ⁷Jiffasom me, ᵽan jiffas ᵽoᵽ Ᵽayom. Ban ñer maer jiffasol ban jujugol. »

⁸Fílip naagol : « Ataw, ugitenóli Ᵽaaya min ᵽiloóli. » ⁹Yésu naagol : « Ᵽioe faŋ no ínje iom ni buru, ñer aw Fílip uffaserutom ? An ajugom me, o Ᵽaaya najuh mee. Bu kane ñer nuogom igitenul Ᵽaaya ? ¹⁰Uínenut búoh ínje umu ni Ᵽaaya, ban Ᵽaaya umu n’ínje ? Gurim gagu go nilobeul me gujoumulat n’ínje, bare ni Ᵽaaya ; aĉila aamme n’ínje o aam n’ekan burokol. ¹¹Jíinenom ínje baager ínje umu ni Ᵽaaya ban Ᵽaaya umu n’ínje. Iní jíinenut gurimom, jíinenom ñer mala waf wauwu wo nikane mee.

¹²Maagen, ínje ilobul yo : an áinen me n’ínje ᵽan akan ᵽoᵽ waf waw wo nikane me. Ᵽan akan may wafaŋe gájalo, mata ban ijow bi ni Ᵽaaya. ¹³Ñer wáfowaf wo jijae écin ni gajaom, ᵽan ikan wo, min mbi bájalo Ᵽaaya buraŋ ni búkanum bal Añolol. ¹⁴Injé ilobul yo, wáfowaf wo jícine ni gajaom, ᵽan ikan wo. »

Yésu o n’elob mala éboñul yay yaa Biinum Banabe

¹⁵« Iní júbboliom, ᵽan júttun gurim gagu go nilobeul me. ¹⁶Ᵽan ícin Ᵽaaya min asenul an ace ajoulul me eramben, ban ᵽan áni to manur ni buru bi nánonan. ¹⁷O aamme Biinum babu baa maagen. Bugaa mof gújuut guyabol : gujugutol, ban ᵽoᵽ guffasutol. Bare buru jiffasol mata umu n’etulul, ban ᵽan áni ni ánoan ni buru bi nánonan. ¹⁸Mat’ihalul nevonul ti úsugaten ; ᵽan íbbañul bi ni buru. ¹⁹Mati ᵽio min bugaa mof mati gubbañ gujugom ; bare buru ᵽan jibbañ jujugom mata ínje umu m’buroŋ, ban buru ᵽan juroŋ ᵽoᵽ. ²⁰Funah faufu ᵽan jiffas me búoh ínje ni Ᵽayom nem, ban may buru n’ínje jom ti ínje iomme ni buru. ²¹An abaŋ me gurimom ni biinumol ban nákanum go, an ahumu ábboliom me. Ᵽayom ᵽan ábboli an ahu ábboliom me ; ínje faŋaom ᵽan íbboliol ban ᵽan ikanol min affasom. »

²²Ñer Yudas (ábulo me ni Yudas Isikariot) naagol : « Ataw, wa uĉile numaŋ ukanóli n’jiffasi, min uhabo bugagu ᵽe ? » ²³Yésu naagol : « An ábboliom me ᵽan ákanum gurimom. An ahumu Ᵽayom ᵽan ábboliol ; ínje ni Ᵽayom ᵽan jújoul bi ni o, ban ᵽan jíni ni o. ²⁴An ábboliutom me, mát’ákanum gurimom. Ban wo juunom me ilob, let n’ínje ujoumulo, bare ni Ᵽayom aboñulom me.

²⁵Dáuru ᵽe nilobulyolob ínje ᵽan baroŋer ni buru. ²⁶Arambena ahu, aamme Biinum Banabe o Ᵽaaya ajae me eboñulul ni gajaom, o ᵽan aligenul waf waw ᵽe, ban ᵽan aosenul ᵽeeᵽe wo nilobeul me.

²⁷Nihalul ni gásumay, nisenul gásumay gagu gúmbam. Gúmbam gunnamut ni gagu go bugaa mof gusene me. Jambi uinumul úguo, jambi júgogor ! ²⁸Juunom min iogul me ínje umu n’ejow ban ᵽan íbbañul bi ni buru. Kan me júbboliomboli, juote jísangor min iomme n’ejow bi ni Ᵽaaya, mata Ᵽayom nafaŋom fúf. ²⁹Ilobul yo maer balama waf wauwu uĉigul, min mbi no ujae me eĉigul n’jíinen n’ínje. ³⁰Mat’ibbañ ilob ñammeŋe ni buru, mata Seytane aamme afan ahu ala mof umu n’éjoul bi ekan burokol. Abajut sembe sánosan n’ínje, ³¹bare wajae me ebaj, ᵽan ubaj min mbi bugaa mof guffas búoh níbbolibboli Ᵽaaya, ban nikanekan ti nalobom yo me. Jiilo, úᵽural tale. »

Yésu aamme bíbiñu babu baa maagen

¹Yésu nabbañ aah : « Injé iomme bíbiñu babu baa maagen, ban Ᵽayom o aamme acokora bo. ²Gaan gánogan gabugut me mitiñ, ban ni gúlan n’ínje, ᵽan amul go. Bare gagu gabuh me mitiñ, ᵽan áfosul go, mamu ᵽan gufaŋ ebuh. ³Gurim gagu go nilobul me gúfosulul guban. ⁴Jíni n’ínje ti ínje iomme ni buru. Ti gaan gújuut me gubuh mitiñ jala go go m’baholut ni bíbiñu babu, mamu may buru mati júju me jubuh mitiñ buru m’baholut n’ínje.

⁵Injé iomme bíbiñu babu, buru uan waw. An ahot me n’ínje ti ínje iholol me, ᵽan abuh mitiñ mammemmeŋ. Let me ínje, mati júju jikan wáfowaf. ⁶An aholut me n’ínje, ᵽan abeni tíyaŋ ti gaan min ahay bo ; mbiban ᵽan gumuruh uan wauwu gubelen ni sambun, min usa. ⁷Jíni me n’ínje ban gurimom n’guĉin ni buru, jilaw wánowan wo jimaŋ me, ban ᵽan jiyab wo. ⁸Jubuh me mitiñ mammemmeŋ, ᵽan giten búoh ulagorom jom ; no ñer bájalo Ᵽayom ᵽan buraŋ me bújoŋor bugan bugagu ᵽe.

⁹Ti Ᵽaaya ábboliom me, mo may ínje íbboliul me. Juroŋ ni gábboli gúmbam ! ¹⁰Jíkanum me gurimom jon, ᵽan juroŋ ni gábboli gúmbam, ti may ínje íkanum me gurim Ᵽayom, min iroŋ ni gábboli gola. ¹¹Nilobul mee min mbi ésumayom éni ni buru, mamu yolul néjalo ék’étijen.

¹²Gáboñ gagu gúmbam uge : Júbbolior ti ínje íbboliul me. ¹³An ájuut abaj gábboli gace gújalo iki gufaŋ esen buroŋol bi ni gubugeol. ¹⁴Jikan me wo nilobe me, dó ᵽan giten me búoh buru gubugeom. ¹⁵Mat’ibbañ ijogul umigel ; amigel nd’affas wo afanol akane me. Bare nijoguljoh til ubugeom, mala min nih’igitenul me wo niffasulo me ᵽe ni Ᵽayom. ¹⁶Let buru juĉobom, bare til ínje iĉobe buru. Niboñul jujow ban n’jubuh mitiñ majae eᵽio. Mamu, wánowan wo jijae me elaw Ᵽaaya ni gajow gúmbam, nasenul wo. ¹⁷Wo ñer nibaj me ilobul, uwe : Mbi júbbolior ! »

Mof mamu ᵽan mulat ulagora Yésu

¹⁸« Iní me bugaa mof gulalullat, jiffas búoh ínje gumundum me gulat. ¹⁹Jínien me búsolil, ᵽan gumaŋenul, mata ᵽan jínien ñer bugolil. Bare nemme niĉobululĉob dó íᵽunnul, jibbañut jíni bugolil ; dáuru diĉil me n’gulalul.

²⁰Juosen wo nilobul me : aroka nd’afaŋ afanol. Gúlatienom me, buru ᵽoᵽ ᵽan gúlatienul ; mb’íni me gúkanume firimom, ᵽan ᵽoᵽ gúkanum folul. ²¹Dáuru ᵽe, ᵽan gukanul waf wauwu múmbam, mata guffasut An ahu aboñulom me. ²²Iníen me ijaenulat ik’ilob ni bugo, mati gubajen gatil. Bare maer bajut waf wo mb’usenil bakoŋ mala gatilil. ²³An alalom me, Ᵽayom ᵽoᵽ nalale. ²⁴Iníen me ikanenut n’etulil waf wo an ace ámusut akan, mati gubajen gatil. Bare maer gujuh wo, guban n’gulalóli ínje ni Ᵽayom. ²⁵Bare dáuru ᵽe dibabaj min mbi firim fafu fahiĉi me dó ni gúboñil fukano faah me : “Gulalomlat m’babajut bakoŋ15.25 Juluj Ufóñ 35.19 ; 69.5.”

²⁶Arambena ahu aamme ni Ᵽaaya o nijaeul me éboñul ᵽan ájoul. O ᵽan agitenul me múmbam, aĉila aamme Biinum babu baa maagen baa Ᵽaaya. ²⁷Ban buru ᵽoᵽ ᵽan jigiten múmbam, mata buru ubugi tiñ tanur n’ínje kábiriŋ m’buju babu. »

¹« Injé ilobul maa jambi jibelen gáinen gagu golul. ²Ᵽan nihi guhamul ni saŋ sasu saa galaw, ban tinah tice ᵽan tiĉigul no ánoan ajae me emuh ace ni buru ᵽan aᵽinor me búoh nakanmokan bi eramben Aláemit. ³Gaffasutil Ᵽaaya ni ínje go ᵽan guĉilil n’gukan mo. ⁴Nilobulyolob min mbi júju juosen tinah tautu to baĉigerul búoh nilobenenul yo. Ilobutul yo m’buju babu, mata ínje umuen to ni buru. »

Burok babu baa Biinum Banabe

⁵« Maer ban ibbañ bi ni Ᵽayom aboñulom me. Nilobeul mee an ni buru alelom n’eroren bay nijae bo. ⁶Min ilobul me maumu, yo eĉil me n’júgogor faŋ. ⁷Nilobullob maagen : Wáriari bi ni buru min iom maa n’ekay ; mata íni me ikait, Arambena ahu mát’ájoul bi ni buru, bare ikay me, ᵽan iboñulul o. ⁸No najae me éjoul, ᵽan agiten bugan bugagu ŋanno ca waamme gatil, waamme maĉole ni waamme bataliŋ :

⁹Gatil gagu, go guomme min gúinenut me n’ínje ; ¹⁰maĉole mamu, mo muomme min iomme n’ejow mbaa Ᵽaaya, ban mati jibbañ jujugom ; ¹¹bataliŋ babu, bo buomme min Seytane, aamme afan ahu ala mof, ataliŋi me aban.

¹²Nibaje waf wammeŋe bi etajen ilobul, bare uinumul mati úju uteb wo. ¹³Bare no Biinum babu baa maagen bujae me éjoul biĉila faŋabo, ᵽan bújaenumul ni maagen mamu ᵽe. Gurimol ndi gújoumul n’aĉila faŋaol, bare ᵽan alob wo naun me ᵽe, ban ᵽan agiten ᵽoᵽ wajae me ebaj. ¹⁴Aĉila ᵽan agiten me bájaloom, min ajae me eyab waamme n’ínje aban nagitenul wo. ¹⁵Wo Ᵽaaya aogen me ᵽe, úmbam. Yo eĉil me nioh Biinum babu ᵽan buyab waamme n’ínje buban m’bigitenul wo. »

Gágogor gagu ᵽan gúbaho ésumay

¹⁶« Mati ᵽio min mati jibbañ jujugom ; bare ᵽúrto me, mati ᵽoᵽ ᵽio min jibbañ jujugom. » ¹⁷Guce n’ulagorol n’guogoro : « Wa ᵽiaŋ namaŋolal elob naage me : “Mati ᵽio min mati jibbañ jujugom ; ᵽúrto me, mati ᵽio n’jujugom,” mbiban mul : “Ban ikay mbaa Ᵽaaya” ? ¹⁸"Mati ᵽio" yay yo nalob me, dóemme wa ? Uffasutal hani jatiito wa namaŋe elob ! »

¹⁹Ñer Yésu, nemme naffase búoh gumaŋene faŋ erorenol, naagil : « Buru ubugi n’erorenor mala min ilob mee ioh : “Mati ᵽio min mati jibbañ jujugom, ban ᵽúrto me, mati ᵽoᵽ ᵽio min jibbañ jujugom.” ²⁰Maagen, ínje ilobul yo : ᵽan jukoŋ n’jiĉagor, bare bugan bugagu bugaa mof me bugo ᵽan gúsumaet ; ey, ᵽan júgogor, bare gágogorul ᵽan gúbaho ésumay. ²¹Anaare ajow me bi gapegor, nd’ajabben mata tinagol taa sílam tiĉiloĉih. Bare abuh me añolol aban, mat’abbañ aosen buyoh babu bo nayoh me, mala ésumay yay yo nabaj me n’ebuh añil ahumu. ²²Buru may maer jijabbenut. Bare ᵽan íbbañul mbaa buru ; no ñer uinumul ᵽan ummeŋ me ésumay, ban ésumay yauyu ánoan mát’áju áᵽuren yo ni buru. ²³No funah faufu fujae me eĉigul, mati jibbañ ñer jurorenom suroren sice. Maagen, ínje ilobul yo : wáfowaf wo jijae me écin Ᵽaaya ni gajow gúmbam, ᵽan asenul wo. ²⁴Bi ᵽan maer bajut waf wo jícine ni gajow gúmbam. Jícin, ban ᵽan jiyab, mamu ésumayul néju érir. »

²⁵« Unógor niŋare min ilobul dáuru ᵽee. Tinah talu utu n’eĉigul no mat’ibbañ me iŋar únogor nilob ni buru, bare til ᵽan nih’ilobul ívasul mala Ᵽaaya. ²⁶Funah faufu, ᵽan jícin ni gajaom. Iogutul me ínje mbi nih’ilaw Ᵽaaya molul. ²⁷Aĉila Ᵽaaya faŋaol namaŋulmaŋ, mata buru jimaŋommaŋ ban jíineyinen búoh ínje n’aĉila níᵽullo. ²⁸Ni Ᵽaaya níᵽullo íjoul bi ni mof ; maer, ban íᵽur ni mo ibbañ bi ni Ᵽaaya. »

²⁹Ñer ulagorol n’guogol : « Maer aw umu alobe mee ŋanno ca, bajut uce wo nulobe ni únogor. ³⁰Maer ñer wóli jiffas me búoh aw nuffase waf waw ᵽe bi ni wo bugan bugagu gumaŋe me eroreni ró. Yo eĉil me wóli jíinene búoh aw n’Aláemit núᵽullo. »

³¹Ñer Yésu naagil : « Juoge maer jíinene ? ³²Yoo, tinah talu utu n’éĉigul, ban tiĉiguloĉih tiban, no buru jijae me evisor ánoan galambol min jujundenom ; bare iñumut éni nevonom, mata Ᵽaaya umu n’ínje. ³³Nilobul mee min mbi gajogorul n’ínje guŋallul gásumay. Ᵽan jibaj sílam ni mof, bare jujoh liŋ, ínje niheke mof mamu. »

Yésu o n’elaw bi n’ulagorol

¹No Yésu aban me elob n’ulagorol, náarul gúĉilol fatiya naah : « Ᵽayom, tinah talu tiĉige. Ugiten bájalo Añoli, min mbi aĉila may agiten bíya. ²Nújiolji sembe sal éĉibben ánoan, min mb’áju asen bugan bugagu ᵽe bugo nuhat me n’guñenol buroŋ bábaerit. ³Buroŋ bábaerit, bo buomme effasi, aw aamme Aláemit anur ahu ala maagen, ni ᵽoᵽ effas ínje Yésu Kirista o nuboñulo me. ⁴Nigitene bájaloi babe ni mof mamu. Nibane burok babu bo nuboñom me ekan. ⁵Ban maer, Ᵽayom, nemme n’ébbañul yay nem mbal aw, ubbañ usenom bájaloom bo nibajen me no niomen me n’aw balama mof mamu mútuli.

⁶Nikane bugan bugagu bugo núᵽuren me jolil ni mof mamu uhat n’guñenom min guffasi. Búguiya guomene, uban núbahenil uhat n’guñenom, ban gúkanume firimi. ⁷Maer guffase búoh, wo nusenom me ᵽe, aw uĉil wo, ⁸mata nilobillob gurim gagu go nusenom me, n’gúttun go. Maagen mamu guffase búoh ínje ni aw níᵽullo, gúineyinen búoh aw uboñulom.

⁹Mala bugo nilae maa ; ilaut bi ni bugaa mof, bare bi ni bugo nuhat me n’guñenom, mata búguiya bugom. ¹⁰Maagen, waamme úmbam, úiya om, ti may waamme úiya, úmbam om. Ban bájaloom bujugijuh ni bugo. ¹¹Mat’ibbañ íni ni mof, bare bugo ᵽan gúni ni mof. Injé umu n’éjoul mbal aw. Aw Ᵽayom anab me, upoil ni sembe sasu saa gajai, gajow gaugu go nusenom me, min gajogor gubaj n’etulul aw ni bugo jíni an anur ti wola únia me an anur. ¹²No niomen me ni bugo, nipoilpoy ni sembe saa gajai go nusenom me. Nígadenilgaden ; hani an anur ni bugo allimut, íni let an ahu aat me allim, ti Bahiĉer babu banab me bulob yo me ᵽio bo.

¹³Maer ᵽan íjoul mbal aw ; maumu niom n’elob ínje ᵽan baroŋer ni mof, min mbi búgumbam gubaj ésumayom n’gárira yo. ¹⁴Nilobillob firimi, ban mof mamu ni mulalil, mata gulet bugan bugaa mof, ti ínje ilet me may an ala mof. ¹⁵Ilauti min úᵽurenil ni mof, bare bi epoil jambi gulo ni guñen gal An ahu Aarat me17.15 An ahu Aarat me : o aamme Seytane.. ¹⁶Gulet bugan bugaa mof, ti ínje ilet me may an ala mof. ¹⁷Ukanil n’guffas maagen mamu min gúni bugan ganabe ; firimi fo fuomme maagen mamu. ¹⁸Ti aw uboñulom me ni mof, mo may ínje iboñil me ni mof mamu. ¹⁹Molil nisenoroi fumumom, min mb’ukanil n’guffas maagen mamu, mamu n’gúni bugan ganabe.

²⁰Let bi ni bugo barebare nilae maa, bare bi may ni bugagu gajae me éinen n’ínje mala gurimil. ²¹Nilai min mbi gúni an anur. Ti aw Ᵽayom uomme n’ínje, ban ínje may níni n’aw, bugo ᵽoᵽ mbi gúni an anur ni wola. Mamu mof mamu ᵽan míinen búoh aw uboñulom. ²²Bájalo babu bo nusenom me, nisenilbosen may min mbi gúni an anur, ti may wola uoma me an anur. ²³Injé ni bugo nem, aw n’ínje nom, min gúni maagen mamu an anur. Mamu, mof mamu ᵽan muffas búoh aw uboñulom ban núbboliilboli ti núbboli me ínje.

²⁴Ᵽayom, nimaŋe min bugan bugagu bugo nusenom me gúni to n’ínje tánotan to nem, min mbi gúju gujuh bájalo babu búmbam bo nusenom me, mata nuᵽie núbboliom balama mof mamu mútuli. ²⁵Aw Ᵽayom aĉol me, mof mamu muffasuti, bare ínje niffasi, ban ubuge guffase búoh aw uboñulom. ²⁶Nikanilkan n’guffas aw uomme ay, ban ᵽan ikanil n’gufaŋ n’guffasi, min mbi gábboli gagu go núbboliom me gúni ni bugo, ban ínje faŋaom níni ni bugo. »

Fujoh fafu faa Yésu

¹No Yésu alob me gurim gaugu aban, najow n’ulagorol dó bi gag’galam gaa fíĉiĉilen fafu faa Keduron, iki gunogen bo ni gafat gace gaamen bo. ²Yudas, ajaol me ennomen, naffasene tiñ tautu, mata Yésu ñammeŋe to náh’ábboli eomunor o ni ulagorol. ³Ñer Yudas naŋar gayoŋ gal ekosombil ni upoya bugo ufan uteŋenaaw ni Eᵽárisie yay guboñulo, min gujow mbaa bo n’utirul dó wasasa, sijaŋa ni wañ waa fitih. ⁴Yésu affas me wajae me ebajol ᵽe, nájoul ak’aemor ni bugo ban naagil : « Ay jiliᵽe ? » ⁵N’guogol : « Yésu ala Nasaret. » Naagil : « Injé faŋaom ume. » Yudas, annomeneol me, umuen to ni bugo naiye. ⁶No Yésu aagil me : « Injé faŋaom ume », bugo ᵽe n’gubbañ búsol, ban n’gulo n’ettam. ⁷Nabbañ arorenil : « Ay jiliᵽe ? » N’guogol : « Yésu ala Nasaret. » ⁸Naagil : « Niegulseh ínje faŋaom ume. Iní me maagen ínje jiŋese, jihat ubuge n’gujow. » ⁹(Mamu firim fafu fo nalob me ahalen ni fukano faah me : « Hani anur ni bugo nusenom me allimut18.9 Juluj 6.39 ; 17.12. »)

¹⁰Ñer Simoŋ Ᵽier, abajen me gafoje, náñagul go ateh aroka ahu ala afan uteŋenaaw ámah ahu aᵽirih gannu gárib ; aroka ahumu gajaol Malikus. ¹¹No Yésu ajuh me dáuru, naah Simoŋ Ᵽier : « Ubbañen gafojei ni gafon go. Ᵽan ᵽiaŋ ilat erem éremuma yay yaa sílam yo Ᵽaaya asenom me ? »

Yésu bújoŋor Hanas

¹²Ñer gayoŋ ekosombil yay bi n’afanil dó ni upoyaaw bugal ufan Esúif yay n’gujoh Yésu n’guhogol. ¹³Guban n’gumundum gújaenumol bi ni Hanas ; Hanas ahu aĉila aamme aol Kayafa, aamen me gannay gaugu afan ahu ámah ahu ala uteŋenaaw. ¹⁴Ban Kayafa ahumu aĉila ámus me aah Esúif yay : « Hoe an anur aĉet mala ésuh yay ᵽe18.14 Juluj 11.49-50.. »

Ᵽier naceŋ gaa búoh o an ala Yésu

(Mácie 26.69-75 ; Maruk 14.66-72 ; Lík 22.55-62)

¹⁵Ñer Simoŋ Ᵽier ni apalol alagora ace nihi gúlagenul Yésu. Ban alagora ahumu, afan uteŋenaaw ámah ahu naffasolfas ; yo eĉile nanogen manur ni Yésu bi ñáraru fúlumet fafu fal afan uteŋenaaw ámah ahumu. ¹⁶Bare Ᵽier nailo bo tíyaŋ alof gánonum gagu. Ñer alagora ahu o afan uteŋenaaw ámah ahu affas me náᵽurul ákail alob n’aare ahu apoe me gánonum gagu, min ahat Ᵽier nanogen. ¹⁷Ñer aare ahu naah Ᵽier : « Aw may ulet ace n’ulagoraaw bugal áine ahumu ? » Naagol : « Ilet ace ni bugo. »

¹⁸Ni tinah tautu, urokaaw ni upoyaaw n’guomen to n’gáumo ni sambun so gusaen to mata ñutot ñibajene. Ᵽier umuen to ᵽoᵽ ni bugo nánie n’gáumo.

¹⁹Ñáraru yaŋ yay, afan uteŋenaaw ámah ahu naroren Yésu mala ulagorol ni ᵽoᵽ mala baligenerol. ²⁰Yésu naagol : « Nilolob bújoŋor ésuh yay ŋanno ca ; nánonan niligeneligen bugan ni saŋ sasu saa galaw ni gávi-Aláemit gagu, bo Esúif yay ᵽe nihi guomunor me. Bajut uce wo nilobe ikoᵽen. ²¹Ñer wa uĉile núni n’eroren ínje ? Uroren gauttenom me mala wa nilobil ; bugo guffase wo ínje ilob me. » ²²No nalob me gurim gaugu, ace n’upoyaaw gaamen to me naᵽaᵽol embej naagol : « Mamu nujae ébal afan uteŋenaaw ámah ahu ? » ²³Yésu naagol : « Iní me ilobut jon, ugitenom tay nihajene ; bare íni me nilolob jon, wa uĉile nutegom ? » ²⁴Ᵽúrto, Hanas naboñol mahoge bi ni Kayafa, afan uteŋenaaw ámah ahu.

²⁵Simoŋ Ᵽier, aĉila, naroŋen to naiye náni n’gáumo gagu. N’guogol : « Aw may ulet ace ni ulagorol ? » Naceŋil naagil : « Ilet ace ni bugo. » ²⁶Ace n’urokaaw bugal afan uteŋenaaw ámah ahu, aroka ahumu aamme ánaine ahu o Ᵽier aᵽirih me gannu, naagol : « Ijuguti n’aĉila babu ni gafat gagu ? » ²⁷Bare Ᵽier nabbañ aceŋ. Ñer to baenah gáin n’guoh.

Yésu bújoŋor Ᵽilat

(Mácie 27.1-2, 11-31 ; Maruk 15.1-20 ; Lík 23.1-5, 13-25)

²⁸M’bujom mej, n’gúᵽur yaŋ Kayafa n’gújaenum Yésu yaŋ Ᵽilat aamme afan mof mamu o bugaa Rom gubaŋ ró me. Bare Esúif yay bugo faŋail gunonut ró jambi gusigo, mamu mbi gúju gutiñ Paak yay. ²⁹Ñer Ᵽilat náᵽurul atogil tíyaŋ naagil : « Gakalame gay jibaje n’áine ahume ? » ³⁰N’guogol : « Alelen me akana-maarat, mati jiŋallenol íkiil jiseni. » ³¹Naagil : « Buru faŋaul jiŋarol iki jitaliŋ ti gúboñul gulob me. » N’guogol : « Jibajut sembe sausu sal ekan an naĉet. » ³²Mamu, firim fafu fo Yésu alob me ahalen n’fukano faamme fal egiten eĉet bu naate aĉet.18.32 Juluj 3.14 ; 12.32

³³Ñer Ᵽilat nabbañ anogen dó ni yaŋol, aban návogul Yésu naagol : « Aw uomme ávi Esúif yay ? » ³⁴Yésu naagol : « Wo nulob me, aw uᵽinor wo ter guce gulobi mo múmbam ? » ³⁵Naagol : « Injé ᵽiaŋ Asúif nem ? Bugal ésugi faŋail bi n’ufan uteŋenaaw bugolul ró gujoguli gusenom. Wa nukane ? » ³⁶Yésu naagol : « Jáviom jilet jaa mof me. Jínien me jaa mof me, urokaom ᵽan gutigenen múmbam jambi ilo ni guñen ufan Esúif yay. Hani ! Jáviom jilet jaa babe n’ettam. »

³⁷Ñer Ᵽilat naagol : « Kan hum aw ávi nom ? » Yésu naagol : « Aw faŋai nulob yo uban : ínje ávi. Dáure diĉile nibugi, dó diĉile níjoul ni mof : bi egiten maagen mamu. Anóan áni me ni maagen ᵽan autten firimom. » ³⁸Ᵽilat naagol : « Wa uomme maagen ? »

No nalob me aban, nabbañ áᵽurul atoh bo Esúif yay naagil : « Injé ijugut n’áine ahumu gahajen gánogan gájue guĉil min amugi. ³⁹Ujugal, nemme ᵽi to ni mukanayul nih’ihanulul an akuli ni gaggan gánogan gaa Paak, jimaŋe ñer ihanulul ávi ahu ala Esúif yay ? » ⁴⁰N’gunamo éᵽib guoh : « Wáo, jambi ní aĉila, bare Barabas ! » Ban Barabas ahumu akana-galego om.

Ejáenum yay Yésu bi eke jamuh

¹Ñer Ᵽilat nabbañ anogen, aban naboñ gujoh Yésu min gutegol gusoh gal ubaŋ. ²Ekosombil yay n’guŋar ulaliŋ waa sijeŋ gueĉ fugaŋ guoᵽol ni fuhow, guban n’gufulol gañ gájugah, ³mbiban n’gulofol n’gúfohulol guoh : « Jisafi, ávi Esúif yay ! » Ban n’gunamo etegol simbej.

⁴Ᵽilat nabbañ áᵽur, aban naah Esúif yay : « Yoo, ban íᵽunnululol tíyaŋ min jiffas búoh ijugut n’aĉila gahajen gánogan gájue guĉil min amugi. » ⁵Ñer Yésu náᵽurul min abaje fugaŋ fafu faa sijeŋ ni fuhool, ban nafuli gañ gagu gájugah gagu. Ñer Ᵽilat naagil : « An ahu ume ! »

⁶No ufan uteŋenaaw ni upoyaaw gujugol me, n’gúᵽib guoh : « Ubbaŋol n’ekurua ! Ubbaŋol n’ekurua ! » Ᵽilat naagil : « Buru faŋaul jiŋarol iki jibbaŋ n’ekurua ! Injé ijugut ni o gahajen gánogan gájue guĉil min amugi. » ⁷Esúif yay n’guogol : « Wóli jibaje gúboñ, ban min gúboñoli gulob me, naate aĉet mata najogorojogoro Añol Aláemit. »

⁸No Ᵽilat aun me firim faufu, nafaŋ náholle. ⁹Nabbañ anogen ni yaŋol, aban naah Yésu : « Aw an ala bay ? » Bare Yésu ábalutol hani. Ñer Ᵽilat naagol : ¹⁰« Mat’úttunom ? Uffasut búoh nibaje sembe sasu sal ehaleni, ban may nibaje sal ebbaŋi n’ekurua ? » ¹¹Yésu naagol : « Mat’ubajen sembe sánosan n’ínje íni me Aláemit asennati so kábiriŋ fatiya. Yo eĉil me, an ahu abelom me ni guñeni nabaje gatil gafaŋe gájalo gúiya. »

¹²Kábiriŋ tinah tautu, Ᵽilat naliᵽ bi ehalen Yésu. Bare Esúif yay n’gúᵽib guoh : « Uhalenol me, yoemme aw ulet abuge ávi ahu Sesar. Anóan aage aĉila ávi, o alator Sesar nam. » ¹³No Ᵽilat aun me gurim gaugu, náᵽunnul Yésu bi tíyaŋ, aban narobo to ataliŋa ahu nah’arobo me, tiñ talu to guvoge me "taii me ni baval," ban ni gúhiboriay nihi guvoh to Gabata. ¹⁴Ban funah faufu fuomme fal ecokor gaggan gagu gaa Paak, maageima tinah bariger. Ᵽilat naah Esúif yay : « Avíul ume ! » ¹⁵Bare bugo n’gúᵽib guoh : « Aĉet ! Aĉet ! Ubbaŋol n’ekurua ! » Ᵽilat naagil : « Juoge ibbaŋ áviul n’ekurua ? » Ufan uteŋenaaw n’guogol : « Wóli jibajut ávi ace ábulie ni Sesar. » ¹⁶Ñer nasenil o bi eke ebbaŋ n’ekurua.

Yésu o n’ebbaŋi n’ekurua

N’guŋar Yésu gújaenum, ¹⁷n’gukanol nateb ekuruaol, min gúᵽur n’ésuh yay gujow mbaa tiñ talu to guvoge me Golugota ni gúhiboriay, dóemme "tiñ taa gasen". ¹⁸Tiñ tautu gubbaŋol me n’ekurua yay, manur ni guce gúuba : ahu n’gañenol gárib, ahuo n’gamayol, aĉila náni n’etulil. ¹⁹Ᵽilat naboñ guhiĉ ni jibabar guholen n’ekurua yay ; bahiĉer baubu buoge : « Yésu ala Nasaret, ávi ahu ala Esúif yay. » ²⁰Nemme tiñ talu to Yésu abbaŋi me n’ekurua yay tulolof ésuh yay, Esúif gammeŋe n’gujanga bahiĉer baubu. Bihiĉihiĉ ni gúhiboriay, ni gaa bugaa Rom ni ᵽoᵽ ni gaa bugaa Geres. ²¹Ñer ufan uteŋenaaw bugal Esúif yay n’guoh Ᵽilat : « Jamb’uhiĉ uoh “ávi ahu ala Esúif yay ;” ᵽan til uoh : “Aíne ahume naage aĉila aamme ávi ahu ala Esúif yay.” » ²²Bare Ᵽilat naagil : « Wo nihiĉ me, nihiĉwohiĉ iban. »

²³No ekosombil yay gubbaŋ me Yésu n’ekurua yay guban, n’guŋar wañol, mbiban n’gugabor wo gugab gono gubbagir, fánofan bi n’akosombil anur. N’guŋar ᵽoᵽ gájuool gaa fatiya ; gájuo gaugu gubajut bahiker, gueĉiyeĉ ñanur fatiya bi n’ettam. ²⁴Ñer ekosombil yay n’guogoro : « Jamb’uĉaĉal gájuo gagu, bare ulukoral min uffasal ay ajae me eŋar go. » (Maumu firim fafu faa Bahiĉer babu fukano me faah me :

« Gugabore bisimoom,

ban gulukore gájuoom gaa fatiya19.24 Juluj Ufóñ 22.19. »)

Maumu ekosombil yay gukan mee.

²⁵To n’galam ekurua yay yaa Yésu bajen to jaol, ati jaol, Mari aar Kulopas, ni Mari ala ésuh yay yaa Magudala min guiye. ²⁶No Yésu ajuh me jaol, najuh to ᵽoᵽ alagora ahu o namaŋ me nár ailo alofol. Ñer naah jaol : « Aare ahu, áᵽuri umu. » ²⁷Mbiban naah alagora ahu : « Jai umu. » Ñer alagora ahu naŋar Mari áni n’guñenol.

Eĉet yay yaa Yésu

(Mácie 27.45-56 ; Maruk 15.42-47 ; Lík 23.50-56)

²⁸Ᵽúrto, nemme Yésu naᵽiᵽi naffas búoh maer waf waw ᵽe ukanoe uban, naah : « Marem mujogom. » Mamu wo Bahiĉer babu bulob me n’ukano19.28 Juluj Ufóñ 69.22 ; 22.16. ²⁹Ban bajen to gatañ gammeŋe bíñu yafifir ; ñer ekosombil yay n’guŋar jurocob gubbojen ni erem yauyu, guban n’guhoh jo ni gaan gaa jununuhen jice gajow jo hisop19.29 hisop : Jununuhen jauju junogonogor ti bubun-subuh., mbiban n’gulofen jo butum Yésu. ³⁰No naĉoen me erem yauyu aban, naah : « Waf waw ᵽe ukanoe ! » Min ñer ásilen aban naĉet.

³¹Nemme gállim gaugu Esúif yay ᵽan gúni ni fíiyail|fíiyay, ban fíiyay faufu kakan funah fabaje hámma faŋ, ufan Esúif yay gumaŋenut sufuluŋ sasu síni ró fatiya ni sukurua sasu funah faufu. Ñer n’gúcin Ᵽilat min aboñ gufum guot bugan bugagu gabbaŋi me ni sukurua sasu min mbi gujas n’eĉet, mbiban n’gúalenul sufuluŋil. ³²Ñer ekosombil yay n’gúkail gufum guot átiar ahu ni bugo gubbaŋor me ni sukurua manur ni Yésu, mbiban gal áutten ahu. ³³No guĉilo me ni Yésu, n’gutolol min aĉele ; yo eĉil me gufumutol guot. ³⁴Bare ace n’ekosombil yay naŋar ebbayol min áluol gacaĉ, ban físim ni mal ni súᵽurul to to baenah. ³⁵An ahu agiten me dáure najuhrójuh táh, ban bagitenerol baa maagen bom. Naffase búoh maagen nalobe, yo eĉil me nagiten bo tima buru may n’jíinen ni Yésu. ³⁶Mamu, firim fafu faa Bahiĉer babu fukano me faah me : « Mele evulol yanur mati gufum yo19.36 Juluj Gaᵽagen 12.46 ; Uᵽin 9.12 ; Ufóñ 34.21. » ³⁷Ban tice mul ni Bahiĉer babu tibbañe tuoh : « Ᵽan gúhaken an ahu o guya me gúlu19.37 Juluj Sakari 12.10. »

Gafoh Yésu

(Mácie 27.57-61 ; Maruk 15.42-47 ; Lík 23.50-56)

³⁸Ᵽúrto, ni baj ace áine gajaol Susef áᵽullo Arimate ájoul ak’atoh to Ᵽilat. Susef ahumu alagora Yésu aamene, bare nakoᵽenyokoᵽen mala gáholi ufan Esúif yay. Nácin Ᵽilat min asenol efuluŋ yay yaa Yésu ájaenum. Ᵽilat nahalol min aŋar yo. Ñer Susef nak’aŋar efuluŋ yay ájaenum. ³⁹Nikodem, aamme áine ahu abbuy me ni fuh ak’atoh Yésu19.39 Juluj Saaŋ 3.1-2, nájoul ᵽoᵽ ban náŋarul búguñor baa míĉir ni múlosoruma mice gajow mo Aloes, butum sikilo ávi ni guñen. ⁴⁰Ñer bugo éubail n’guŋar efuluŋ yay yaa Yésu, n’gufut yo útar ujaha n’elos yo nímoro míĉir mamu matiŋo me, ti Esúif yay guᵽi me nihi gukan bugo baamer n’efoh sufuluŋil. ⁴¹Bajene gafat galofe tiñ talu to gubbaŋen me Yésu n’ekurua yay ; ban ni gafat gaugu bajen dó fuyah fuvugul dó gúmusut gufoh an. ⁴²Nemme fíiyay fafu mati ᵽio ni fiĉigul, ban fuyah fafu fulolof to, n’guŋar efuluŋ Yésu gubaŋ ró.

Fuyah fafu furakel

(Mácie 28.1-8 ; Maruk 16.1-8 ; Lík 24.1-12)

¹Tihalen fíiyay faufu m’bujom mej, tinah m’basarerut, Mari ala Magudala najow bi ni fuyah fafu. No naĉih to me, najuh búoh fuval fafu fatojen me gánonum fuyah fafu fúᵽunniᵽuren. ²Natey ñer ak’atoh Simoŋ Ᵽier ni ahu alagora, o Yésu amaŋ me nár, naagil : « Gúᵽurene efuluŋ Ataw ni fuyagol, ban jiffasut bay guŋar yo gubaŋ. » ³Ñer Simoŋ Ᵽier ni ahu alagora n’guilo gutey mbaa fuyah fafu ⁴bugo éubail. Nemme ahu alagora natetey faŋ mujas Ᵽier, namundol aĉih to ni fuyah fafu. ⁵Naŋalo ban najuh útar waw ubaŋi ró n’ettam, bare anogenut. ⁶No Simoŋ Ᵽier aĉilo me, nanogen dó ni fuyah fafu. Najuh ró útar waw ⁷ni ᵽoᵽ fímiᵽ fafu ; fo filelen tiñ tanur ni wo, bare fubboñibboñ fubaŋi jala fo. ⁸Ñer ahu alagora, aamen me átiar eĉih ni fuyah fafu, nanogen ᵽoᵽ, najuh ban náinen. ⁹(Maagen ulagoraaw bi funah faufu bugo m’bajogerut min Bahiĉer babu buoh mee Yésu naareno ailo ni gaĉet me.)

¹⁰Ᵽúrto, ulagoraaw gaamme gúuba n’gubbañ bi súndoil.

Yésu o n’éraŋul Mari ala Magudala

(Mácie 28.9-10 ; Maruk 16.9-11)

¹¹Mari, o, nailo to tíyaŋ malofe fuyah fafu náni n’ukoŋ. Min akoŋe me, náñuᵽ min aŋalo ró ni fuyah fafu. ¹²Najuh emalaka gúuba gusimo wañ útuay gurobo tiñ talu to gufilenen me efuluŋ Yésu, ahu bo fuhow fafu fuomen me, apalol bo guot gagu guomen me. ¹³Emalakaay n’guogol : « Aare ahu, wa nukoŋe ? » Naagil : « Gúᵽurene efuluŋ Ataom ni fuyagol, ban iffasut bay guŋar yo gubaŋ. » ¹⁴No nalob me dáuru aban, nake ejegor najuh Yésu ailo to, bare átallout búoh aĉila om. ¹⁵Yésu naagol : « Aare ahu, wa nukoŋe ? Ay nuŋese ? » Mari naᵽinorene búoh apoya gafat gagu om, yo eĉil me naagol : « Iní aw uŋarol, ulobom tay nubaŋol min ijow ik’ibbañulol. » ¹⁶Ñer Yésu naagol : « Mari ! » Najegorol ban naagol : « Rabbuni ! » (Yoemme "Aligenaom" ni gúhiboriay.) ¹⁷Yésu naagol : « Jamb’ujogom uhat tale, mata ijaerut ᵽan bi ni Ᵽayom. Bare ujow uk’uoh gutiom ínje umu n’ejow bi ni Ᵽayom aamme ᵽoᵽ Ᵽayul, bi ni Aláemit úmbam aamme ᵽoᵽ Aláemilul. » ¹⁸Ñer Mari ala Magudala najow atoh bo ulagoraaw min aagil : « Nijuge Ataw ! » Ban nagitenil wo nalobol me.

Yésu o n’éraŋul ulagorol

(Mácie 28.16-20 ; Maruk 16.14-18 ; Lík 24.36-49)

¹⁹Tiname yay yaa funah faufu fanur fafu faamme tihalen fíiyay, ulagoraaw n’guomunor dó ni yaŋ yay, n’gupeh n’guffaŋ unegen waw mata ufan Esúif yay gúholle. To baenah, Yésu nájoul ak’ailo n’etulil min aagil : « Gásumay gúni ni buru ! » ²⁰O n’elob yay, nagitenil guñenol ni gacaĉol. Ulagoraaw n’gummeŋ ésumay min gujuh me Ataw. ²¹Yésu nabbañ aagil : « Gásumay gúni ni buru ! Ti Ᵽaaya aboñulom me, ínje ᵽoᵽ ban iboñul. » ²²Ᵽúrto gurim gaugu, náfulenil20.22 náfulenil : No Aláemit átut me an átiar, « náfuᵽ ni súñunduol érus yaa buroŋ » (Fíĉilum 2.7). Taute, Yésu náfulen me ulagorol bi esenil buroŋ buvugul. Ᵽan gubbañ guyab Biinum Banabe funah fafu faa Pantokot (Mukanay 1.8 ; 2.1-4). ban naagil : « Jiyab Biinum Banabe ! ²³Bugo jijae me eboket utilil, ᵽan guyab gaboket n’Aláemit ; bugo juñumut me esen gaboket, mati may gubaj go ni o. »

Yésu o n’éraŋul Toma

²⁴Ban Toma, o guvoge me may "Máuba", aamme ace n’ulagoraaw gaamme guñen ni gúuba, alelen to ni bugo no Yésu aĉilo me. ²⁵Bugagu gulagora n’guke guogol : « Wóli jujuge Ataw. » Bare Toma naagil : « Ijugut me ni guñenol bayaer babu baa suĉuᵽ sasu, igorut me ni fisigom to siya me ban ibaŋut me gañenom n’gacaĉol, mat’ímus íinen. »

²⁶Ᵽúrto gunah futoh ni gúfaji, ulagora Yésu n’gubbañ guomenor dó ni yaŋ yay, ban Toma umuen to ni bugo. Unegen waw upegipeh n’uffaŋi, bare Yésu nabbañ ájoul ak’ailo n’etulil naagil : « Gásumay gúni ni buru ! » ²⁷Aban nábaho mbaa Toma naagol : « Uluj guñenom, ugor taute fisigi ; ubaŋ gañeni n’gacaĉom. Uhat égabbor min úinen ! » ²⁸Toma naagol : « Ataom, Aláemilom ! » ²⁹Yésu naagol : « Min ujugom me, yo eteh me núinen ? Gásumay gúni ni gáinen me m’bajugutom. »

³⁰Yésu nakakan ᵽoᵽ waf wammeŋe wajureruti bújoŋor ulagorol wagitenuti dáure ni élebur ye ; ³¹bare wauwe waam dó me, nihiĉwohiĉ min mbi jíinen búoh Yésu aamme Kirista ahu, Añol Aláemit. Ban jíinen me ni o, ᵽan jibaj buroŋ babu ni gajaol.

Jambal jaju jajureruti me

¹Ᵽúrto gunah guman, Yésu nabbañ áraŋul ulagorol galam fal fafu fáᵽurut me|fal fáᵽurut faa Tiberiad. Mame naraŋulil maa nogor :

²Bajene tiñ tanur Simoŋ Ᵽier, Toma o guvoge me "Máuba", Natanael ala Kana yaa Gálile, guñol Sebede ni ulagorol guce gúuba. ³Simoŋ Ᵽier naagil : « Ban ike jambal. » N’guogol : « Wóli ᵽoᵽ ban ujaoral. » N’gujow guĉih n’gújuᵽo m’busana babu ; bare n’efuga yauyu gujogut wáfowaf.

⁴To n’esar, Yésu umuen to naiye galam mal mamu, bare ulagorol guffasut búoh aĉila om. ⁵Ñer Yésu naagil : « Gupalom, bu ? Jujoge suol ? » N’guogol : « A-a. » ⁶Naagil : « Jibet embal yay n’gárib busana babu, ban ᵽan jujoh. » Ñer n’gubet yo, guban gújuut guñah yo mata emmemmeŋ kab suol. ⁷Ñer alagora ahu o Yésu amaŋ me nár naah Ᵽier : « Dáru Ataw ! » No Simoŋ Ᵽier aun me búoh dáuru Ataw, nabbañ akano wañol wo náᵽurenen me nambal, mb’aban náñag aya ni fal fafu. ⁸Bugagu ulagora n’gúbbañul m’busana babu n’eñah nímoro embal yay min eliŋe tir suol, iki guya ; kan gúraliut mamu ni galam fal fafu, butum simetar ekeme (100).

⁹No guyaulo me, n’gujuh to sambun muol mirembeni ró, ni ᵽoᵽ unaĉ. ¹⁰Yésu naagil : « Jíŋarul mice ni suol sasu so jujogulo me. » ¹¹Ñer Simoŋ Ᵽier náᵽurul ni mal mamu n’éñagul nímoro embal yay yaliŋ mee tir suol sámah aral ni mahae ; suomme ᵽe ekeme n’úvi gúuba ni guñen ni sífaji (153), ban hani min simmeŋ mee, embal yay eĉaĉout.

¹²Ñer Yésu naagil : « Jújoul jitiñ ! » Bajut an n’ulagoraaw akañene arorenol o aamme ay, mata guffase búoh o aamme Ataw. ¹³Yésu nalofulil, naŋar ganaĉ gagu aban nagaboril go ; nagaboril ᵽoᵽ muol mamu. ¹⁴Dáuru ñer Yésu éfattenol éraŋul ulagorol kábiriŋ no naiyulo me ni gaĉet me.

Yésu ni Ᵽier

¹⁵No gutiñ me guban, Yésu naah Simoŋ Ᵽier : « Simoŋ añol Saaŋ, numaŋom ᵽiaŋ uk’ufaŋ bugaubuge ? » Naagol : « Ey, Ataw, nuffase búoh ínje nimaŋimaŋ. » Yésu naagol : « Ucokor ubbarumom. » ¹⁶Ᵽúrto, náutten arorenol aah : « Simoŋ añol Saaŋ, numaŋom ? » Naagol : « Ey, Ataw, nuffase búoh ínje nimaŋimaŋ. » Yésu naagol : « Ukoñ ubbarumom. » ¹⁷Aban náfatten arorenol aah : « Simoŋ añol Saaŋ, numaŋom ? » Ᵽier gaᵽinor n’gumugol min Yésu arorenol me bi ñáfaji ter namaŋol, ban naagol : « Ataw, aw nuffase ᵽe ; nuffase búoh ínje nimaŋimaŋ. » Yésu naagol : « Ucokor ubbarumom. ¹⁸Maagen, ínje ilobi yo : no nuakerut me, aw nuh’uhogoro gasinjai min ujow básumi me ; bare no nujae me éfanum, ᵽan uteb guñeni min ace ahogi gasinjai, aban nájaenumi bo numaŋut me ejow. » ¹⁹(Ni gurim gaugu Yésu agitene eĉet bu Ᵽier ajae me eĉet min mb’agiten mamu bájalo Aláemit.) Ᵽúrto, Yésu naagol : « Ulagenom ! »

Yésu ni alagora ahu o namaŋ me nár

²⁰Ñer Ᵽier nake ejegor najuh búsolil alagora ahu o Yésu amaŋ me nár. (Alagora ahumu ámus me áñio mbaa Yésu bugo ni fitiñ, aban narorenol ay ajae me bi ennomenol21.20 Juluj 13.25.) ²¹No Ᵽier ajugol me, naah Yésu : « Ataw, umu ñer wa ujae ebajol ? » ²²Yésu naagol : « Iní nimaŋe aroŋ bi no nijae me ébbañul, wa butumi buom bo ? Aw ulagenom ! » ²³Ñer elob yay neuno ni gáinen me ni Yésu yaa búoh alagora ahumu añumut eĉet. Maagen mamu, Yésu aagut Ᵽier alagora ahumu añumut eĉet, bare naagenolseh : « Iní nimaŋe aroŋ bi no nijae me ébbañul, wa butumi buom bo ? »

²⁴Alagora ahumu faŋaol agitene maa wo najuh me, ban nahiĉ wo. Nuffasale búoh gurim gauge gaa maagen gom.

Fúbanum élebur yay

²⁵Yésu nakakan ᵽoᵽ waf uce wammeŋe wahiĉuti. Iníen me uhiĉihiĉ wanur-wanur, níinene búoh mof mamu ᵽe mati mújuen miteb sílebur sasu sajaene me ehiĉi.