Eletar yay yo Pool ahiĉ me bugaa
Galasi
Waf waw wabaj me n’eletar yauye
Eletar yauye Pool nahiĉyohiĉ bi ni sijangu sasu saa Galasi, yaamme n’gañen gamay gaa mof mamu maamme jama Turuki. Pool ailene sice ni sijangu sausu ni bújaorol búutten bi ni búfatten saa burokol. Bare ᵽúrto aĉila, bugan guce n’gújoul íkiil gugiten bagitener bice búbuli. Ejangaraay Esúif yay gútut bugagu gúkanumekanum nánonan bakaner bice baa gúboñ Esúif yay. Bakaner baubu bífirefiren etiñor ni bugan galagene ulago uce, ban ni buoh wáineaw gunogen búhut.
Pool namaŋe akan bugaa Galasi n’gujuh búoh éinen ni Yésu Kirista yo bare éjue ekan an náni m’buroŋ baĉole ban ni búari n’Aláemit.
Ni Galasi 1 ni 2, nagitendógiten buroŋol faŋabo. Aĉila aamme Esúif nabbanno áni aboñer ala Yésu Kirista bi ni galet me Esúif. Pool nabaje aceŋor bugo ni aᵽotora ahu Ᵽier (Galasi 2.11-21). Naosenol yauye búoh : bugan bugagu Aláemit ᵽan ayabil mata gúineyinen ni Yésu Kirista, bare let mala min gúkanum me gúboñ guce.
Ni Galasi 3 ni 4, Pool ni gurim gagu gaamme ni Bahiĉer babu Bufan babu náhagoe min aĉimen firimol. Wo Aláemit alob me esen, uwu to balama gúboñ gagu, ban ni Yésu Kirista úkanoume. Bugan bugagu ᵽe Aláemit najogiljoh gure heb. Gujogojogor n’Aláemit ban ni gujogor ᵽoᵽ bugan-ó-bugan ni gupalil, dó ᵽe ni búkanum baa Yésu Kirista. Dáuru gogor Esúif ni galet me Esúif, garoŋe buroŋ bábuliore (umigel ni bugan galet umigel), wáine ni waare.
Ni Galasi 5 ni 6, Pool náᵽajuᵽajul bu ejangaraay gúomum me bugan galet ni fimigelet. An áinen me mat’abbañ abaj biinum bal ekanoro o faŋaol an aĉole (juluj Galasi 3.11) ; nakakan til an abaje biinum bal eramben bugagu. Maagen mamu, gúboñ Kirista bajut uce wo gúfirene, bare guoseh bugan bugagu gurambenor eteb bítebil (Galasi 6.2). Ení an alet ni fimigelet, dóemme ehat biinum babu bajoumulo me n’Aláemit m’bíĉibbeni min uilo mala gupali.
1Basaf babu baa Pool
1Injé Pool aamme aᵽotora ala Yésu Kirista ihiĉulul eletar yauye. Eníom aᵽotora let ni bugan bugagu ejoumulo, let ni búkanum bal arafuhow níomum aᵽotora, bare ni búkanum baa Yésu Kirista ni Aláemit Ᵽaaya ainnulol me ni gaĉet me. 2Injé ni gutiolal ᵽe gaamme babe jihiĉulo eletar yauye bi ni bugan bugagu bugaa sijangu sasu saamme ni mof mamu maa Galasi.
3Mbi Aláemit Ᵽayolal ni Ataw Yésu Kirista gúsonienul ban n’guhalul ni gásumay ! 4Ataw Yésu Kirista nasesen buroŋol bi eallorolal n’utilolal, tima naramolal ni sembe sasu saarat mee saa buroŋ baube baa jama, ti Aláemit aamme Ᵽayolal amaŋ yo me. 5Mbi Aláemit asali bi nánonan ! Amen.
Firim fafu fanur fafu pat Fásum me
6Bare ñer waf wanur : Kanomkan gajahali min buru jifaen me júvu búsol jas Aláemit aĉobul me ni búkanum baa gáji gagu gaa Kirista, min jíbaho jilagen firim fice fo jujoh me búoh fo fuomme Firim Fásume. 7Ban, « firim fásume » fice fubajut ; dáuru bugan gulimbeneul mee gamaŋe ébahen Firim fafu Fásum me faa Kirista. 8Bare eno me ace, hani loe ni wóli, hani amalaka áᵽullo n’émit, avareul Firim Fásume fábulie ni fo wóli jivareul me, niege : mbi Aláemit abelen an ahumu ni sambun ! 9Julobenul yo jiban, ban ban ibbañ ilobul yo maer búoh : An avareul me Firim Fásume fúbuli ni fo jiyab me, an ahumu mbi Aláemit abelenol ni sambun !
10Maer bu jiᵽinore ? Ter ínje fiŋes niom ni fo min mbi bugan bugagu guruhenom, ter min mbi Aláemit aruhenom ? Ter fiŋes niom ni fo min ísum bugan bugagu ? Eno me ínje niroŋe n’eŋes min ísum bugan bugagu, kan ilet amigel ala Kirista.
Bu Aláemit aĉob me Pool áni aᵽotora
11Gutiom, ban ilobul waf wauwe : Firim fafu Fásum me fo nivareul me fujoumulat ni arafuhow. 12Ᵽiᵽima iyabut fo ni an, ban ᵽoᵽ an aligenutom fo, bare Yésu Kirista faŋaol akanom min iffas fo.
13Maagen mamu juune gulob bu nih’ikanen me no, no niomen me ni bulago babu bal Esúif yay. Jiffase bu niakenen me n’élamen Jangu yay yal Aláemit, ban nikan wáfowaf tima ninemen yo. 14Gammeŋe ni gupalom Esúif bugaa jabbagom ínje ifaŋenil ebaj buaken ni bulago babu bololal, nifaŋenil nár ésuᵽ ni mukanay mamu maa sipayolal gufan.
15Bare Aláemit ni músumol naĉobomĉob alalen balama ibugi. Ban no najoh me búoh wáriari, 16nakanomkan min iffas Añolol tima nikan bugan bugagu galet me Esúif min guffasol. No ñer, ikait iroren an min atajenom biinum. 17Ijout ᵽoᵽ bi Yérusalem ik’itoh bugan bugagu gamundom me gúni uᵽotora, bare nifaen ijow bi ni mof mamu maa Arabi, ᵽúrto níbbañul bo bi n’ésuh yay yaa Damas.
18Ᵽúrto símit sífaji, nijow bi Yérusalem ik’iffasor ni Ᵽier1.18 Ni gugerekay guoge Kefas, yoemme Ᵽier (eval) ni guarameeŋay., ban nirobo súndool gunah gono gaat (15). 19Ijugut bo aᵽotora ace, eno let Saak aamme ati Ataw Yésu. 20Wo nihiĉulul maa maagen dom, Aláemit naffase búoh ibijut.
21Ᵽúrto, nijow bi ni mof mamu maa Siri ni maa Silisi. 22No, bugaa sijangu sasu saamme ni mof mamu maa Yúde guffasenutom ni buul ; 23guuwun bare bugan bugagu guoh : « An ahu o náh’álamenolal me no, umu maer ni gavare gáinen gagu ni Yésu Kirista, go namaŋen me ehajen. » 24Ban nihi gusal Aláemit múmbam.
2Bu bugagu uᵽotora guyab me Pool guñen gúuba
1Ᵽúrto, no keme baj símit guñen ni sibbagir (14), nibbañ ijow bi Yérusalem ni Barunabas ró ; niŋaŋar ᵽoᵽ Tit min jujow. 2Nijojow bi Yérusalem mala min Aláemit agitenom me búoh niete ijow bi bo. No niĉih bo me, nigiten ejangaraay bugaa bo bu nivaree me Firim fafu Fásum me bugan bugagu galet me Esúif. Nivoh ᵽoᵽ fujoj ufan waw bareil min íᵽajulil fo, jambi burok babu bo niomme n’ekan bíni burok bamotoŋ. 3Ban Tit ajaore me n’ínje, hani min alet me Asúif, an aagutol ajow gúrurol búhut ti Esúif yay gukane me, 4hani ᵽoᵽ min baj me Esúif guce gakane nan gúineyinen gamaŋene gúrurol búhut. Bugan bugaubugi gubbuyulobuy íkiil gúguñor ni wóli bi ebutóli ni gáfoilo gagu go Yésu Kirista asenóli me, min mbi gubbañenóli ni fimigelet fafu faa gúboñ gagu. 5Bare wóli jihalutil hani jatiito min gukan ti gumaŋ me, tima Firim fafu Fásum me ni fíni to me ni buru fo m’bábahenuti.
6Ban bugan bugaubugi gajogi me ti bugan búgamah gutajenutom firim fánofan. (Ᵽiᵽima gailoil gujogutom, mata Aláemit bajut an o najoge afaŋ apalol.) 7Bugo til gujujuh búoh Aláemit aboñulom bi evare Firim fafu Fásum me bugan bugagu galet me Esúif, ti naboñ me Ᵽier ak’avare fo Esúif yay. 8Maagen, ti Aláemit akan me Ᵽier áni aᵽotora bi n’Esúif yay, mo may nakanom me íni aᵽotora bi ni bugan bugagu galet me Esúif. 9Ey ! Saak, Ᵽier ni Saaŋ, gajogi me nan bugo guomme surujen sasu saa Jangu yay, guffase búoh Aláemit nasenomsen gáji gagu gal ekan burok baubu. Yo eĉil me n’guyabóli guñen, ínje ni Barunabas, bi egiten búoh wóli ni bugo burokóli banur. Mamu wóli n’jujow jurok ni bugan bugagu galet me Esúif, min bugo gujow mbal Esúif yay. 10Waf wanur bare gucinóli, waamme min juosen úsugaten waw, ban may nikantokan biinumom min ikan wo.
Bu Pool aceŋ me Ᵽier
11Bare no Ᵽier aĉih me Antioĉ, niceŋol bújoŋor ŋanno ca mata wo naamen me n’ekan uarat. 12Maagen mamu, nah’atiñentiñ dín danur ni gutiolal galet me Esúif, balama Esúif guman bugo Saak aboñulo guĉigul. Bare no ubuge guĉilo me, nañago min ahat etiñor yauyu ni bugo, mata náholiholi bugan bugaubugi gákanume me nár gúboñ Esúif yay. 13Bugagu Esúif gáinene ni gulagen may bakaner baubu baarat mee baa Ᵽier bireg Barunabas faŋaol nabil ahalil min guñagol gúrur ni gaarat gagu golil. 14Bare no nijuh me búoh gunabenut ĉol ni maagen mamu maa Firim fafu Fásum me, nilob ni Ᵽier bújoŋor ésuh yay ᵽe iegol : « Eno aw aamme Asúif ban nuh’uroŋ ti galet me Esúif guroŋe me búli ni buroŋ babu bal Esúif yay, wa uĉile ñer nuŋar sembei min ukan galet me Esúif n’guroŋ ti Esúif guroŋe me ? »
Eínen yay ni Yésu Kirista yo bare éjue eᵽagen an
15Wolal Esúif nuomale kábiriŋ no nubugali me ; ulelal ti galet me Esúif, gaamme utila. 16Bare mánoman, nemme nuffasale búoh let ni bakaner an bal elagen gúboñ gagu nihi Aláemit ájogumol an aĉole, bare til n’éinenol ni Yésu Kirista, ñer wolal ᵽoᵽ núinenale ni Kirista min mbi Aláemit ajogolal bugan gaĉole mala gáinen gaugu ; let ni elagen gúboñ gagu. Nuffasale búoh bajut an ájue áni an aĉole bújoŋor Aláemit ni búkanum bala go. 17Ban eno me wolal Esúif yay, n’eliᵽ yay min Aláemit ajogolal bugan gaĉole mala gajogorolal ni Kirista, wolal faŋaolal nujugale búoh utila nuomale, yoemme ᵽiaŋ Kirista abelolal ni gatil ? Múk ! 18Iní me ban ínje mul ibbañ ijoh ni gúboñ gagu go nijunden me, ínje faŋaom nibbanno íni ahajena ni go. 19Bare let mo : eno me ban ulobal mala gúboñ gagu, ínje an aĉele om, ban gáĉelumom ni go gujoumulo, min mb’iroŋ bi n’Aláemit. Níni ti nih’iĉet me n’ekurua manur ni Kirista ; 20ban eno me ínje umu m’buroŋ, bañut ñer ní ínje iroŋe, bare til Kirista aam n’eroŋ n’ínje. Eno maer ínje nirondoŋ n’enilom yal arafuhow, ni éinen yay n’Añol Aláemit níroŋume. Maagen aĉila nábboliomboli ak’asen súñunduol múmbam. 21Iñumut elat gáji gagu gal Aláemit min ibbañ íhagum ni gúboñ gagu. Maagen ínien me gúboñ gagu gújuene gukan an naĉol bújoŋor Aláemit, kan Kirista ñer naĉeĉet bamotoŋ.
3Ehágum ni gúboñ gagu ter ni Yésu Kirista ?
1Buru bugaa Galasi, mo jibajut uinum ! Ay asangul ? Ban nigitenulgiten ŋanno ca bu Yésu Kirista aĉet me n’ekurua yay. 2Waf wanur pat nimaŋe erorenul : Ter ni gaakenul n’ekan wo gúboñ gagu gulob me jíyabume Biinum Banabe, ter ni gáinen gagu go jibaj me ni eutten yay yaa Firim fafu Fásum me jíyabum bo ? 3Kan til mamu jusoŋete ? Buru jajogen me ni Biinum Banabe, maer jimaŋe min jíhagum ni sembeul bareso ? 4Yoemme waf waw ᵽe wo buru jujuh me ni buroŋul, dáru jíreundeum ? Hani, júut ní me ! 5Aláemit asenul me Biinum babu bola ban nakan ni buru waf wajahaliene, ter nakanmokan mala min jiaken me n’ekan wo gúboñ gagu gulob me, ter min juun me Firim fafu Fásum me ban ni jíinen ni fo ?
Gúboñ gagu gájuut me ekan an naĉol bújoŋor Aláemit
6Uŋaral bigitenum ni Aburaham : náhaguhagum ni Aláemit yaĉil me Aláemit najogol an aĉole. 7Kan ñer jiffas búoh bugan bugagu gabaŋ me gafiumil n’Aláemit bugo guomme gabulaken Aburaham gaa maagen. 8Bahiĉer babu bulolob búkando gaa búoh bugan bugagu galet me Esúif gáinenil ᵽan guĉil min Aláemit akanil n’gúni bugan gaĉole bújoŋorol. Yo eĉil me nálobali Aburaham firim faufe fásum maa faah me : « Ni aw ᵽan ísonienum me bugan bugagu ᵽe bugaa mof3.8 Juluj Fíĉilum 12.3. » 9Ñer nemme Aburaham n’Aláemit náhagume, Aláemit násonienol ; manur mamu may, bugan bugagu ᵽe gáhagum me n’Aláemit, Aláemit násonienil ti násonienol me.
10Iegul maa : bugan bugagu ᵽe gáhagum me ni gúboñ gagu, Aláemit ᵽan ategil. Maagen mamu, Bahiĉer babu buoseh : « Gatab ugu ni ánoan ákanumut me waf waw ᵽe wahiĉi me n’élebur yay yaa gúboñ gagu3.10 Juluj Dáteronom 27.26. » 11Ŋannoŋanno ca gaa búoh gúboñ gagu gújuut guĉil an min Aláemit ajogol an aĉole, mata Bahiĉer babu buoseh : « An ahu aĉol me gáinenol ᵽan guĉilol min aroŋ3.11 Juluj Habakuk 2.4. » 12Ban gúboñ gagu guogorut wáfowaf ni gáinen gagu. Leti Bahiĉer babu ᵽoᵽ mo bulobe búoh : « An akan me wo gúboñ gagu gulob me, ᵽan ároŋum ni go3.12 Juluj Levitik 18.5 » ? 13Bare Kirista naallorolalwallor min aᵽagenolal ni gatab gagu gajoumulo me ni gúboñ gagu, min aĉila faŋaol ayab gúteh gagu go wolal uotenal me uyabal. Maagen mamu hiĉihiĉ gaa búoh : « Anóan ajae me ebbaŋi ni gababar natabitab aban3.13 Juluj Dáteronom 21.23. » 14Waf wauwu maumu ukanoe min mbi bugan bugagu galet me Esúif, ni búkanum baa Yésu Kirista, bugo may gúju guyab gásonien gagu go Aláemit alob me esen Aburaham. Ñer, ni gáinen gagu núyabumale Biinum babu Banab me bo Aláemit alobolal me esen.
Gúboñ gagu ni waf waw wo Aláemit alob me esen Aburaham
15Gutiom, ban iŋar bigitenum baa buroŋ be bo nuomal maa ni bo min ilob ni buru. An alob me esen gafumol an ban najoh to liŋ, ánoan mát’áju áᵽuren gurimol ter ᵽoᵽ natajen to waf uce. 16Ban manur mamu may Aláemit alob me esen waf Aburaham bugo ni ace ni gabulakenol. Bahiĉer babu bulobut mala gabulakenol ᵽe, bare mala an anur pat ni bugo ; an ahumu o aamme Kirista. 17Waf wauwe nimaŋe elob : Aláemit nalolob esen Aburaham bijis, ban najoh to liŋ. No jow me iki baj símit sikeme sibbagir n’ávi ni guñen (430), Móis nayab gúboñ gagu. Yoemme kan gúboñ gagu gújuut gúᵽuren waf waw wo Aláemit alob me aban búoh ᵽan asen wo. 18Eno bijis babu n’ékanum gúboñ gaugu bujoumulo, kan ñer bañut ní mala min Aláemit alob me esen Aburaham waf. Hani, let mo ! Aláemit til mala min alob me esen Aburaham waf násenumol gáji gaugu.
19Ñer gúboñ gagu nafa go yay ? Iegul maa, Aláemit natajentotajen gúboñ gagu mala util waw. Ban guote gúni to bi no an ahu ajae me ebugi ni gabulaken gagu gal Aburaham o Aláemit alob me bi esen gásonien gagu ajae me eĉigul. Gúboñ gaugu Aláemit asen go emalaka gusen Móis bi ni bugan bugagu. 20Mamu, no Aláemit asene me bugan bugagu gúboñ gagu, ni Móis nájoume, bare no nalob me esen Aburaham bijisol, aĉila nevonol ajoge min asenol bo ; ájoumut n’ace.
21Yoemme ñer, gúboñ gagu gúveruverul ᵽiaŋ waf waw wo Aláemit alob me esen Aburaham ? Hani, júut kan mo ! Eno me babaj gúboñ gaseni gájue gukan bugan bugagu n’guroŋ, kan yoemme Aláemit nájue ajoh an an aĉole mala gúboñ gaugu. 22Bare til Bahiĉer babu bigitengiten búoh bugan bugagu ᵽe bugaa mof umigel bugom bugaa gatil gagu. Yo eĉil me gáji gagu go Aláemit alob me esen n’guseni bugan bugagu gáinen me bareil, mala min gúinen me ni Yésu Kirista.
23Balama Aláemit ápegulolal bulago babu baa gáinen, ni fipeh fafu faa gúboñ gagu nuomenale, min nagi no Aláemit ajae me éboñul Kirista min mbi bugan bugagu gúinen ni o. 24Mamu ñer, gúboñ gagu gúnini ti apoya aate áĉibbenolal bi ni Kirista, min mbi gáinen gagu gololal ni o gukanolal núnial bugan gaĉole bújoŋor Aláemit. 25Nemme Yésu Kirista naĉilo ban núinenal ni o, ubbañutal únial maer ni guñen gal apoya ahumu.
26Gáinenul go jibaj me ni Yésu Kirista go guĉilul n’jíni buru ᵽe uñil bugal Aláemit. 27Buru ᵽe jábatisei me bi egiten gajogorul ni Kirista, aĉila juoᵽoe ti an nah’abelo me bisimo buvugul. 28Bañut baj ahe Asúif nam, ahe alet Asúif, ume amigel nam, ume alet amigel, úre ánaine, úre anaare : maagen mamu ni Yésu Kirista buru ᵽe an anur jom. 29Ban eno me buru bugan bugaa Kirista jom, kan buru may gabulaken Aburaham jom gajae me eyab wo Aláemit alobol me esen.
41Uŋaral ñer búnogor babu bal añil aĉile gafum ᵽayol. Nánonan no naroŋe n’gaputi, mánoman naĉile maagen mamu waf waw ᵽe, bare ahalorut tíñotiñ ni amigel. 2Ᵽan áni n’guñen bugan gajae me ecokorol, aĉila ni ebajol, bi no tinah talu to ᵽayol akiĉ me tijae me eĉih.
3Wolal may mo : no, ti uñil nuomenale bugo mukanay mamu maa mof me mibele ni fimigelet mo. 4Bare no tinah talu tabeli me tiĉih me, Aláemit naboñuloboñ Añolol ; anaare abugol, ban náni ni guñen gaa gúboñ gagu gaa Móis, 5min mb’aᵽagen bugagu gaamme ni guñen gaa gúboñ gaugu ; mamu nakanolal núnial guñol Aláemit.
6Maagen mamu wolal guñol Aláemit nuomale ; wagiten yo me, wo uomme min aboñulo me Biinum Añolol íkiil bíni ni ánoan ni wolal, Biinum babu bavoge me fatiya buoh : « Abba4.6 Abba : yoemme bavoger bo añil nah’avoh me ᵽayol ni guarameeŋay. ! » (Dóemme "Ᵽaᵽa".) 7Mamu, ánoan ni buru abbañut maer áni amigel, bare til añil abugi ró ; ban nemme añolol nom, Aláemit ᵽan aseni may bijis babu bo nabaŋ me bi ni guñolol.
Pool o n’etar bugaa Galasi jambi gukan umigel bugaa gúboñ gagu
8Bítinar, no buru jiffasenut me Aláemit, umigel juomene bugal úlaemit galet bugaa maagen. 9Bare maer ñer jiffase Aláemit ; niareno ieh Aláemit naffasul. Bu jáorum me ñer n’jíbaho mbaa mukanay maumu mabajut mee nafa ? Bu mul jújue jibbañ jíni umigel bugaa mukanay maumu ? 10Jujojoh líi gunah guce, gueñ guce, úyil uce ni ᵽoᵽ símit sice ! 11Há ! Níholle faŋ molul : min ᵽiaŋ burok babu ᵽe bo nirok me bi ni buru bamotoŋ bom ?
12Gutiom, níᵽure ni fimigelet fafu faa gúboñ gagu min íni ti buru jalet me Esúif. Maer ínje umu n’elaul waf wanur : Juboket jíni ti ínje. No, jibajut n’ínje gatil gánogan. 13Leti juosene joon búoh enilom yalelen me apuñ yo eĉile min ibaj bulago baa gavareul n’evareom étiar Firim fafu Fásum me ? 14Hani min enilom yásomut me ésumut me bujuh, ĉilutul min jilalom ter n’jítinjom ; bare til jiyabomyab ti amalaka ala Aláemit, ti nihi ní me Yésu Kirista faŋaol jiyabe. 15Esúmay yámah jibajene, buru ! Níjue ilob firim fe iya ni buru ban niĉimen fo : ínien me gájuenum, hani gúĉilul ᵽan júloĉenen go jisenom ! Wa ñer ubbañe ubajul ? 16Min ᵽiaŋ elobomul maagen ekakan min maer íni alatorul ?
17Bugan bugaubugi gabaj mee buaken bámah n’eloful gubajut gaᵽinor gaaro bi ni buru. Wo gumaŋ me, wo uomme éhatulul n’ínje min mbi jiŋar uinumul ᵽe jibaŋ ni bugo. 18Maagen, eaken ni waf éariari nár, íni me waf waw waĉilul me n’jiaken úariari. Juote nihi jiaken nánonan, jambi ní ínje baamer to ni buru bare !
19Guñolom bugo níbboli me nár, nibbañe ílam molul, níme ti gapegorul niom ni go ; ban mamu ᵽan ní me jow ró bi no jae me eŋanno maagen mamu búoh Kirista umu ni buru. 20Nimaŋene faŋ íni to maer yauye ni buru tima níᵽajulul gurim gauge ni balober bábulie, mata nijahalie faŋ molul !
Agar ni Sara : ugitenum úuba wábuliore
21Julobom ᵽaa, buru jamaŋ me juroŋ ti gúboñ gagu gaa Móis gulob me, juunut wo Bahiĉerol4.21 Ni gugerekay guoge juunut wo gúboñ gagu gulob me ? Gurim gagu go Pool ajae me éᵽajul, n’élebur yay yaa Fíĉilum gom, ban élebur yauyu, Móis may ahiĉ yo. bulob me ? 22Bahiĉer babu hum buoge Aburaham úᵽur gúuba nabaje : Aceo ni amigelol gajaol Agar nabajol, ahuo, o, ni aarol Sara nabugol. 23Añil ahu o Aburaham abuh me ni amigel ahu nabugibuh ti arafuhow nah’abugi me, bare ahu o nabuh me ni aarol Sara, o, nabugolbuh mala min Aláemit alob me búoh ᵽan asenol o.
24Firim faufe baje waf wo fumaŋe egitenolal. Waareaw ubugu gaamme gúuba gújue gujogi ti nihi ní me bigitenum báᵽajule babuge babu baamme búuba bo Aláemit ajogor me ni bugal Israel : Agar o aamme babuge babu babaj me no Aláemit asen me Móis gúboñ gagu ni firijaŋ fafu fo guvoge me Sinai, bo nihi bubugor me uñil umigel. 25Ban Agar nájue aligori ni Sinai yauyu yaamme ni mof mamu maa Arabi ; nájue may aligori ni Yérusalem yay yaa jama, mata umu ni fimigelet ni guñolol ró. 26Bare Yérusalem yay yaa fatiya, yo, elet ni fimigelet ; yo yuomme jaolal Sara. 27Maagen mamu Bahiĉer babu buoge :
« Aw aare ahu aamme emotombo, úsumaet !
Aw affasut me sílam sasu saa gapegor, uya uŋan wal ésumay !
Maagen mamu guñol aare ahu o gujunden me
ᵽan gufaŋ jammeŋ bugal ahu abaj me ánaine4.27 Juluj Esai 54.1. »
28Gutiom, ti Isak, buru may uñil jom bugo Aláemit aᵽie nalob bi esen. 29Naanaŋ añil ahu ala Aburaham abugi me ti añil ánoan abugei me nálatielatien ahu abugi me ni sembe saa Biinum Aláemit, ban yo eom to me bi funah faa jama. 30Ñer Bahiĉer babu bu bulobe ? Buoge hum : « Uham aare ahu amigel ahu ni añolol : añol amigel aatut abaj fugab ni gafum gagu gaa ᵽail manur ni añol anaare alet amigel4.30 Juluj Fíĉilum 21.10. » 31Mamu ñer, gutiom, jiffas búoh wolal ulelal uñil bugal aare ahu aamme amigel, bare til uñil bugal ahu alet me amigel.
5Kirista o bare nah’aᵽagen an ni fimigelet fánofan
1Kirista naᵽagenolal mee bi éᵽunnolal ni fimigelet fánofan. Kan ñer jiilo liŋ, ban jambi jihat me n’jibbañ julo ni fimigelet.
2Juuttenom, ínje Pool niegul jibaŋ me gáhagumul n’etey búhut, Kirista ñer mat’anafaul. 3Ban niĉimen fo itajen gaa búoh ánaine ánoan ahale n’gúrurol búhut naate ñer ákanum gagu gúboñ ᵽoogo. 4Buru jaᵽinor me búoh Aláemit ᵽan ajogul bugan gaĉole mala min jilagen me gúboñ gagu jífaculore ni Kirista, júᵽunnoroe jiban ni gáji gagu gal Aláemit. 5Ni garamben gaa Biinum Banabe, wóli ni gáinen gagu júroŋume, ban ᵽoᵽ ni gáhagum dó jinage min Aláemit akanóli n’jíni bugan gaĉole bújoŋorol. 6Maagen mamu, an ajogor me ni Yésu Kirista, enogenol búhut ni enonutol bo, so ᵽe sibajut nafa ; gáinen gagu ni o gajugei me ni gábbolior, go bare gubaje nafa.
7Jijaene wári faŋ ! Ay ñer aᵽikenul bi éfirenul ebbañ jilagen maagen mamu ? 8Babuter baubu búᵽullat n’Aláemit aĉobul me. 9Let nuffasale ᵽe búoh lévir yatiito neh’eilen eᵽor yay ᵽooyo ? 10Gajogor gagu go nijogor me n’Ataw guĉilom min ibaj ni buru gafium gagu gaa búoh mati jibaj gaᵽinor gace gúbuli ni gúmbam. Ban an ahu áŋareul mee gáguo n’etulul, hani nihi ní ay, Aláemit ᵽan ategol.
11Gutiom, íni me maagen ínje nivareevare bugan bugagu búoh guote gunogen búhut, wa uĉile ñer n’guroŋ n’élatienom ? Kan gavare gagu go nivaree me eĉet yay yaa Kirista n’ekurua mati gubbañ gúŋarul búlator ni bugan bugagu ! 12Mbi bugan bugagu gáŋareul mee gáguo ni buru gujow iki guroil may !
Juroŋ ti Biinum Banabe bumaŋ me, bare let ti enil arafuhow emaŋ me
13Ban buru gutiom, Aláemit navogulvoh áᵽunnul ni fimigelet fafu. Bare jambi juoh min jiᵽah me ñer ᵽan jikan wásumul me ! Hani, mbi til gábbolior gagu guĉilul min ánoan ni buru naramben apalol n’ealenoro ró. 14Maagen mamu, gúboñ gagu ᵽoogo ni firim fanur faufe gúuñeni, faamme : « Ubbóli apali ti núbboli me fuhoi5.14 Juluj Levitik 19.18. » 15Mbi jíkanum : jinamo me erumor ni émeror, ᵽan jibil jinemenor !
16Niege ñer : jihat Biinum Banabe m’bíĉibbenul. Jikan mo me, mati júmus julo ni wo gániul gal arafuhow gumaŋ me. 17Maagen mamu, enil arafuhow gamaŋ yo gúbulibuli ni gaa Biinum Banabe ; Biinum Banabe gamaŋ bo gúbulibuli ni gal enil arafuhow. Siŋaŋorut hani jatiito, yo eĉil me jújuut nihi jikan wásumul me. 18Eno me ñer Biinum Banabe bíĉibbenul, jilet ni guñen gaa gúboñ gagu. 19Ban nuffasale ŋanno ca wo enil arafuhow néh’éŋarul me, waamme gasuérit, gakurut, bujobuet, 20gamigelet sinetal, ekan waf waa múu, gaunorut, gárig, bísilaet, ejoh an ni fiiñ, búfaŋor, búfaculor, éᵽur bugan-ó-bugan gayoŋil, 21gaija ni waf an, gúhali, búᵽoĉet, ni wanogor wo me. Nilobul yo ti niᵽi me nítallenul yo gaa búoh bugan bugagu gakane me waf wauwu mati gúmus guyab bijisil baamme enogen ni Jávi jaju jal Aláemit.
22Bare wo Biinum Banabe bubuge me ni an, wo uomme gábboli, ésumay, gásumay, emuten, músum, ñarum enil, gafium, 23gabubi, ni gajogoro ; waf wauwu ᵽe, gúboñ gagu gúfirenut wo. 24Bugan bugagu bugo Yésu Kirista aĉil me gubbaŋe guban n’ekurua enil yay ni gamaŋ yo ró gaarat me. 25Eno ni Biinum Banabe núroŋumale, kan uhalal bo m’bíĉibben buroŋolal ᵽoobo. 26Jamb’uliᵽal gasal garakel n’etigenor, jamb’ugeĉoral, jambi ᵽoᵽ an abaj físil bi n’apalol.
6Jirambenor
1Gutiom, eno me an ᵽagolᵽah min akan waf waarat, buru bugo Biinum Aláemit bíĉibbene me, buru jiĉile ebbañenulol jibet ni bulago babu baĉol me, bare mbi jikan yo ni biinum bájebie, n’ékanum nímoro jambi buru may julo ni gatil. 2Jianenor eteb útebul wálii me : mamu ᵽan jikan wo gúboñ gagu gaa Kirista gulob me ᵽe. 3An ajogoro me búoh o nafafaŋ gupalol, ban toker maagen mamu alet waf, an ahumu o fuhool nabute. 4Mbi ánoan ni buru aluj joon buroŋol bo naamme ni bo ; ajuh to me waf wájue ukanol min asaloro, kan ñer nájue ásumaet mala wo, bare jamb’aligor wo ni waa bugagu, 5mata ánoan buroki aw nevoni.
6Mbi an ahu o guligene me Firim fafu Fásum me áᵽuren asen aligenaol ni wo nabaj me.
7Jambi jubutoro : Aláemit let múfohuloray. Arafuhow wo naañ me, wo najae eᵽit. 8Eno me naañe wo gániol gal arafuhow gumaŋ me, ᵽan abaj wo gániol gal arafuhow gubuge me, waamme eĉet yay ; bare eno me naañe wásum me Biinum Banabe, ᵽan may abaj wo Biinum Banabe bubuge me, waamme buroŋ babu bábaerit me.
9Jambi mufaŋolal ekan maaro, mata eno me úllelenutal, ᵽan ubajal gúvagen gaaro no tinah talu tal eᵽit tijae me eĉigul. 10Yo eĉil me ñer, nánonan no nújuale ukanal maaro, ukanal mo bugan bugagu ᵽe, fáŋum gutiolal bugo nugumal me gáinen.
Batar babu ni basaf babu súsola
11Juluj, sihiĉ sasu sájalo mee so jujuge mee sigitenul búoh ínje faŋaom ihiĉeulul mee ni gañenom.
12Bugan bugagu gamaŋe me erondopenul min junogen búhut, bugo, bugan bugom galiᵽe min gujugo bare. Gukanmokan jambi guyab gálatien gagu go gavare gagu mala eĉet yay yaa Kirista n’ekurua yay gujae me eŋallil. 13Bugan bugaubugi gáhagume mee n’etey búhut, bugo faŋail gúkanumut gúboñ gagu ; gumaŋe junogen búhut min mbi gúju gumandor min gukan me fúffasum faufu ni sinilul.
14Injé waf wanur nimaŋe imandor mala wo, wo uomme ekurua yay yal Ataolal Yésu Kirista. Eĉelol eĉile min íni ti an aĉele bújoŋor waf waw waa buroŋ be, ti may waf waw waa buroŋ be uĉet me n’ínje. 15Enogen búhut, enogenut búhut, dó ᵽe dibajut nafa ! Wabaj me nafa, wo uomme Aláemit nakanolal núnial úuwenum uvugul. 16Injé umu n’eoh bugan bugagu galagen me firim faufe fo nilob maa : Gásumay ni ñarum enil sal Aláemit síni ni buru, mbi síni ni bugan bugagu ᵽe gaamme Israel yay yal Aláemit !
17Ñer maer jambi an abbañ ayogenom, mata enilom eroŋe n’ebaj gúbit gagu gaa sílamom so nílam me mala Yésu.
18Gutiom, mbi Ataolal Yésu Kirista ásonienul buru ᵽe ! Amen.