OZEE

Yã́ pↄ́ kú láɛ bee guuↄ

Amↄsi gaa gbɛa wɛ̃̀ kwi taawa Ozee gↄ̃̀ Lua lɛdↄɛkɛna ũ Isaili bùsuu e wàↄ gɛ́ Yesu Kilisi ii wɛ̃̀ 750. À gↄ̃̀ wɛ̃̀ baakwi e gↄↄ pↄ́ Asiliↄ Samali sì, ↄ̃ Isaili kpala mìdɛ wɛ̃̀ 721 guu.

Gↄↄ bee (2Kia 14.23-17.23 gwa), Isaili bùsu ↄ̃̀ↄkpaa. Kí Yeloboaũ plaade kpalablea gbɛa Asiliↄ gbãa lɛ́ dɛdɛɛ. Kↄ̃bↄbↄa kpalau mɛ́ lɛ́ Samali dɛ, gbɛ̃́ pↄ́ aa zɛ̀ ń yãkpaanlaↄ ↄ̃ wàlɛ kpá kpalau. Yã́zɛsai pↄ́ Amↄsi a yã’ò lɛ́ kãfĩ. Luanaaikɛnaↄ sↄ̃, yã’ĩa ń lé maamaa, asa Kanaa bùsu tã́agbagbaa lɛ́ gɛ̃kĩi e ń gbãaoɛ.

Yã’ĩapi taa Ozee lè nↄsɛa guu. Yã’ĩa pↄ́ aà lè báasɛ̃ dↄ̀ↄ guupi bↄ̀ yã̀ pↄ́ Lua wã̀wã a gbɛ̃́ↄ náaisai yã́ musu guuɛ. Lua ye aa wɛdↄ gbã́gbãai, i gbasa àↄ yeńzi (14.2-10). Ozee mɛ̀ gbɛ̃kɛkɛakↄ̃ɛ ↄ̃ Lua yei (6.6) lá Yesu ò a baona waasokɛa guuwa (Mat 9.13, 12.7).

Ãnabi Ozee lá yã́ zɛ́kalɛan kɛ:

Lɛɛ 1-3 Ozee kua ń a nao yã́

Lɛɛ 4.1-9.9 Isailiↄ kua yã́ ń lá an yã́pi dɛ Luaɛo

Lɛɛ 9.10-14.1 Lua gbɛ̃́ↄ náaisaikɛ zĩ́nabↄkĩi

Lɛɛ 14.2-10 Lua yea Isailiↄzi mɛ́ a zĩble an náaisaikɛwa

1

Ozee nↄ ń a nɛ́ↄ

1 Yudaↄ kíaↄ Uzia+ 1.1 2Kia 14.21 ń Yotaũo+ 1.1 2Kia 15.32 ń Aazao+ 1.1 2Kia 16.1 ń Ezekiao+ 1.1 2Kia 18.1 ń Yehoasi nɛ́ Yeloboaũ+ 1.1 2Kia 14.23 Isailiↄ kíao kpalablegↄↄ, Dii yã’ò Beeli nɛ́ Ozeewɛ. 2 Kɛ́ Dii nà yã’oa Ozeeɛwa, a òɛ̀: Gɛ ǹ nↄɛ dↄ́ɛ’ĩide sɛ nↄ ũ, ní gĩnasↄↄnɛↄ si lↄ, asa bùsuɛbeedeↄ ma to we, aalɛ gbãsĩkɛ maamaaɛ. 3 Ɔ̃ à gɛ̀ Diblaiũ nɛ́ Gomɛɛ sɛ̀ nↄ ũ. Ɔ̃ à nↄsìaànↄ, à nɛ’ì gↄ̃ɛ ũ. 4 Dii ò Ozeeɛ: Tↄ́kpaɛ̀ Yezɛlɛɛ, asa má tó gbɛ̃́ pↄ́ wà ń dɛdɛ Yezɛlɛɛↄ+ 1.4 2Kia 10.11 yã́ wí Yehu bɛdeↄ musuɛ tia, mí Isailiↄ kpala midɛ. 5 Gↄↄ bee má Isailiↄ sá ɛ́’ɛ Yezɛlɛɛ guzulɛu.

6 Gomɛɛ nↄsì lↄ, à nɛ’ì nↄɛ ũ, ↄ̃ Dii ò Ozeeɛ: Tↄ́kpaɛ̀ Wɛ́gwaakuo, asa má Isailiↄ wɛgwa lↄo, má sùuukɛńnↄ lↄo. 7 Ãma má Yudaↄ wɛgwa, mí ń suaba. Ma Dii an Lua, mámɛ má ń suaba, i kɛ ń sáo ge ń fɛ̃ndao ge ń zĩo ge ń sↄ̃́ↄ ge ń sↄ̃deↄ no. 8 Kɛ́ à Wɛ́gwaakuo kɛ̃̀ yↄ̃́wa, à nɛ’ì gↄ̃ɛ ũ lↄ. 9 Dii mɛ̀: Tↄ́kpaɛ̀ Magbɛ̃ↄno, asa á dɛ ma gbɛ̃́ↄ ũo mɛ́ má dɛ á Lua ũo.

2

1 Ń beeo Isailiↄ aaↄ dasi lán ísialɛ ũfãawaɛ, wa fↄ̃ ń lɛ́ dↄ̃o, wa fↄ̃ ń naoo.+ 2.1 Lom 9.26 Gu pↄ́ má òunɛ́ ma gbɛ̃́ↄ no, we wa ń sísiu Lua bɛ̃́ɛ nɛ́ↄ. 2 Yudaↄ ń Isailiↄ kãaa ń lɛdoũo, aai dↄaana mɛ̀ndona dilɛ ń pↄ́ ũ. Aa bↄlɛ bùsu ń bùsuo, asa Yezɛlɛɛ gↄↄpi aↄ zↄ̃ↄɛ. 3 À o á gbɛ̃́ↄnɛ, gↄ̃ɛ ń nↄɛo, ma gbɛ̃́ↄn ń ũ, ma ń wɛgwà.

Isailiↄ dɛa Dii nↄ gbãsĩkɛna ũ

4 Isailiↄ, à zↄadↄ á dawa,

à zↄadↄwà,

asa ma nↄn aà ũ lↄo,

mɛ́ aà zã́n ma ũ lↄo.

Aà káaluakaa bↄ a wɛ́ɛ,

i mikɛ̃ gbãsĩkɛawa.

5 Tó màa no, má pↄ́ piliwàɛ,

i gↄ̃ puizi,

má tó aà gↄ̃ láilai,

lá wà aà ìwaɛ.

Má tó aà gↄ̃ gbáa ũɛ,

má aà li gugii ũɛ,

mí tó aà ga ń imio.

6 Má aà nɛ́ↄ wɛgwao,

asa gĩnasↄↄnɛↄnɛ.

7 An da dↄ́ɛ’ĩi kɛ̀,

ↄ̃ à ń nↄsì wisaikɛa guu.

À mɛ̀ á gɛ́ a gↄ̃pↄsɛↄwaɛ,

aai a gba pↄblea ń ío ń sãkão

ń bàabaao ń nísio ń vɛ̃ɛo.

8 Ayãmɛto má zɛdɛɛ̀ ń lɛo,

má gĩ liaaàzi,

kɛ́ asu tɛ a dàaio yã́i.

9 Tó à sù bↄ̀ pɛ̀lɛ a gↄ̃pↄsɛↄzi sↄ̃,

a ń leo,

a kpálɛkɛńzi, a ń eo,

i mɛ á ɛa ta a gↄ̃ sɛ̃́iawaɛ,

asa aà pↄ na yãa dɛ tiaa.

10 I dↄ̃ kɛ́ mámɛ ma pↄ́wɛna ń vɛ̃ɛo kpàwao.

Ma nísi ń ã́nusuo ń vuao nↄ̀nↄaaɛ̀,

ↄ̃ à a mↄaokɛ̀ Baaliwa.

11 A yã́i má ɛa mà a pↄ́wɛna síwà

ń ma vɛ̃ɛo a kɛkɛgↄↄ

ń sãkão ń bàabaa pↄ́ à a puizi ùlɛoo,

12 mí aà wisaikɛ kaɛ̀ a ↄzĩ

aà gↄ̃pↄsɛↄ wáa.

Gbɛ̃e a e à aà bↄ ma ↄzĩo.

13 Má aà pↄnakɛa midɛ píiɛ,

dikpɛ pↄ́ ì kɛ wɛ̃ ń wɛ̃o pↄ́ↄ

ń mↄ dafu pↄ́ↄ ń kã́mabogↄↄ pↄ́ↄ.

14 Má aà vɛ̃ɛliↄ ń aà kaadↄɛnliↄ dɛɛlɛɛ,

lí pↄ́ à mɛ̀ a gↄ̃pↄsɛↄ mɛ́ fĩabòòɛpiↄ,

mí tó gupi gↄ̃ tàaa ũ, sɛ̃̀anↄbↄↄ i ble.

15 Lá à tulaletikàtɛa tã́aↄnɛ,

à azĩa kɛ̀kɛ ń tãanaↄ ń nↄamblebↄↄ,

à pɛ̀lɛò a gↄ̃pↄsɛpiↄzi,

ↄ̃ ma yã́ sã̀aàgu,

yã́piↄ yã́i má aà wɛtãɛ.

Ma Dii mámɛ má ò.

16 Má tó Isailiↄ ma yã́zɛ e,

má gɛ́ńnↄ gbáauɛ,

mí ń nↄ̀sɛ níninɛ́.

17 We má ń vɛ̃ɛbuↄ sↄaaunɛ́,

mí Akoo guzulɛ+ 2.17 Yoz 7.24-26 kɛnɛ́ pↄ’ezɛ ũ.

Aa ma yãma lá aa mà ń wɛ̃́ndia gↄↄ,

gↄↄ pↄ́ aa bↄ̀ Egipi.

18 Ma Dii ma mɛ̀:

Gↄↄbeezĩ aa omɛɛ ń zã́,

aa omɛɛ Baali lↄo.

19 Má tã́aↄ tↄbↄ ń lɛ́u,

an tↄ́ aↄ dↄńgu lↄo.

20 Gↄↄ bee má yãdilɛ pↄ́ↄnɛ píi an yã́ musu,

sɛ̃̀anↄbↄↄ ń bãↄ ń pↄ́taa’onkuawaↄ.

Má sá ń fɛ̃ndao ń zĩo midɛ an bùsuu,

mí tó aaↄ ku we dↄdↄa.

21 Má á kɛ ma nↄ ũ e gↄↄpiiɛ,

má á kɛ ma nↄ ũ a zɛ́wa súsuɛ,

mí wɛ̃nadↄ̃ɛ́ gbɛ̃kɛ guu.

22 Má á kɛ ma nↄ ũ ń náaio,

íↄ ma dↄ̃ Dii ũ.

23 Ma Dii ma mɛ̀:

Gↄↄ bee má swãwɛ̃.

Má swã́sɛ musu yã́i,

musu i swã́sɛ tↄↄlɛ yã́i,

24 tↄↄlɛ i swã́sɛ pↄ́wɛna ń vɛ̃ɛo ń nísio yã́i,

aai swã́sɛ bui pↄ́ má tↄ̃̀ yã́i.

25 Má ń tↄ̃́ ń bùsuu mazĩa pↄ́ ũ.

Bui pↄ́ ma tↄkpàɛ̀ Wɛ́gwaakuopi,

má ń wɛgwa.

Bui pↄ́ ma tↄkpàɛ̀ Magbɛ̃ↄnopi,

má onɛ́ ma gbɛ̃́ↄ,

aai omɛɛ ń Lua.+ 2.25 Lom 9.25, 1Piɛ 2.10

3

Ozee gɛa a nↄ kṹi

1 Dii òmɛɛ lↄ: Gɛ ǹyↄ̃ ye n nↄ gbãsĩkɛna pↄ́ gↄ̃ pãle yeaàzizi, lá ma Dii má ye Isailiↄziwa, baa kɛ́ aaìↄ zɛ ń dii pãleↄ, aaìↄ ń vɛ̃ɛbɛ kàaↄ nidɛ. 2 Ɔ̃ ma ã́nusu kpà ↄwatɛ̃ gɛ̃o ń naa wɛ́o koko gɛ̃o. 3 Má òɛ̀: Gↄↄ pla kɛmanↄ. Ńsu dↄ́ɛ’ĩi kɛ lↄo, ńsu gɛ́ gↄ̃e kĩ́i lↄo, míↄ kunnↄ. 4 Asa Isailiↄ gↄↄplakɛ kíasai, dↄaanasai sa’osai gbɛpɛlɛsai gbɛlasai sa’o’ulasai. 5 Bee gbɛa aa ɛa su, aai Dii ń Lua ń ń kía Davidi buio kĩ́i wɛɛlɛ. Gↄↄgbɛzãzĩ aa zɛ ń Diio ń a ɛ̀fãaio ń kpakpanagaao.

4

Dii bↄbↄa ń Isailiↄ

1 Isailiↄ, à ma yãma,

asa má yãvĩ ń bùsupideↄ.

Gbɛ̃e náai vĩo, gbɛ̃e gbɛ̃kɛ vĩo,

gbɛ̃e ma dↄ̃ bùsuɛ bee guuo.

2 Gbɛ̃́kaa ń ɛɛtoao mɛ́ kú a guu

ń gbɛ̃dɛao ń kpã́i’oao ń gbãsĩkɛao.

Aaì gbãamↄnɛ́,

an gbɛ̃bↄalia zɛzɛa vĩo.

3 A yã́i tò bùsupi gↄ̃̀ wɛ̃nannↄ,

gbɛ̃́ pↄ́ kú a guuↄ gↄ̃̀ yɛ̃̀ɛɛsai píi.

Baa se nↄ̀bↄↄ ń bãↄ ń kpↄↄ lɛ́ gaga.

4 Gbɛ̃e su lɛkpaakɛo,

gbɛ̃e su zↄakao,

asa á sa’onaↄ ámɛ málɛ bↄbↄánↄ.

5 I gɛ̃nalɛ fãanɛ,

á ãnabiↄ sↄ̃ aaì gɛ̃napi lɛ́ánↄ gwã́.

A yã́i má á bui midɛ.

6 Ma gbɛ̃́ↄ gↄ̃̀ kaalɛa dↄ̃a kɛ̃́sãma yã́i.

Lá a gí dↄ̃ai,

má gí àↄ dɛ ma gbàgbanaↄ ũɛ.

Lá mapi á Lua ikoyã sã̀águ,

màa á nɛ́ↄ yã́ a sãmagu sↄ̃.

7 Lá sa’onapiↄ kↄ̃̀,

màa an duunkɛamɛɛ kↄ̃̀,

aa ma gawi lɛũkpakɛ̀ ń wíyão.

8 Aaì sa pↄ́ ma gbɛ̃́ↄ ò ń duuna yã́i pↄ́ só.

A yã́i an yãvãikɛa ì kɛnɛ́ na.

9 Sa’onaↄ muaa ń gbɛ̃́piↄɛ.

Má ń dàakɛaↄ wínɛ́ ń musuɛ,

má fĩabonɛ́ ń yãkɛaↄwaɛ.

10 Aa pↄble, kási aa kão,

aa gbãsĩkɛ, kási aa kã́fĩo,

asa aa pãkpàmazi,

11 aa zɛ̀ ń gbãsĩkɛaoɛ.

Vɛ̃ɛ zi ń a dafuo ń mi lìaa.

12 Líↄ ↄ̃ aaì gɛ́ yãgbɛaimá,

màsokɛna go ì yã’onɛ́.

Gbãsĩkɛa mɛ́ ń sãsã,

aaì gbãsĩkɛ aa ń Lua to weɛ.

13 Aaì sa’o gbɛ̀sĩsĩↄ musu,

aaì tulaletikatɛa sĩ̀sĩↄwa

giali ń baalio ń gbɛ̃́nɛlio gbáu,

asa a uena ì kɛnɛ́ naɛ.

A yã́i tò á nɛnↄɛↄ ì dↄ́ɛ’ĩi kɛ,

mɛ́ á nɛ́ naↄ ì gbãsĩkɛ.

14 Tó á nɛnↄɛↄ dↄ́ɛ’ĩi kɛ̀,

mɛ́ á nɛ́ naↄ gbãsĩkɛ̀,

má ĩadamáo,

asa á gↄ̃ɛↄ ì gɛ na nↄɛ dↄ́ɛ’ĩideↄwaɛ,

aaì gɛ́ sa’oi ń tã́akpɛ káaluaↄɛ.

Bui pↄ́ dↄ̃a vĩo ì kaalɛɛ.

15 Isailiↄ, baa kɛ́ a gbãsĩkɛ̀,

Yudaↄ su tàaekɛ màao.

Ásu gɛ́ Giligalio,

ásu Bɛtavɛ̃ sĩ̀sĩ kũo,

ásu lɛgbɛ̃ we à mɛ ń Dii kuaoo.

16 Isailiↄ swã́ gbãa lán zununuwaɛ,

ↄ̃ mà gɛ́ńnↄ dã́dãkɛkĩi lán sãↄwaa?

17 Ɛflaiũ buiↄ nà tã́aↄwa,

wà ń tó we.

18 Tó an í gbãa làa, aaì gbãsĩkɛɛ,

an dↄaanaↄ ye wisaiyãi à kɛ̀ zài.

19 Zàa a ń sɛ́lɛ taòɛ,

an sa’okĩiↄ i widamá.

5

Isailiↄ daa yã́u

1 Sa’onaↄ, à yã́ɛ bee ma,

Isailiↄ, à swã́kpa.

Kibɛdeↄ, à swãdↄ yã́i,

asa málɛ yãdaálaɛ.

A gↄ̃nɛ́ bai ũ Mizipa,

a filifilimbakpànɛ́ Taboo.

2 Gbɛ̃́ dↄ̀ↄsaipiↄ kà zã̀ ń gbɛ̃dɛao,

mámɛ má ń swã́gaga ḿpii.

3 Mámɛ má Ɛflaiũ buiↄ dↄ̃,

Isailipiↄ yã́ ulɛamɛɛo.

Ɛflaiũ buiↄ zɛ̀ ń gbãsĩkɛao saɛ,

Isailiↄ gbãlɛ̀.

4 An yãkɛaↄ mɛ́ tò aali su ń Luawao,

gbãsĩkɛa kú ń sↄ̃u, aa Dii dↄ̃o.

5 Isailiↄ wala ì ń dayãu,

Ɛflaiũ buiↄ ì gɛ̃mbↄlɛ ń duunkɛa guu,

Yudaↄ ì gɛ̃mbↄlɛńnↄ sↄ̃ɛ.

6 Aaì gɛ́ Dii kĩ́i wɛɛlɛi ń ń sãↄ ń ń zuↄ,

kási aali bↄwào, à azĩa gànɛ́.

7 Aa bↄ̀ Dii kpɛ, ↄ̃ aa naaenɛↄ ì’i.

Wa ń kaalɛ saɛ e mↄ do,

ampiↄ ń ń buaↄ.

8 À kuupɛ Gibɛa!

À kã̀aepɛ Lama!

À zĩ̀gãalɛ Bɛtavɛ̃!

À dↄaa Bɛ̃yãmɛɛ buiↄ!

9 Ɛflaiũ bùsu a gↄ̃ bɛzia ũ an wɛtãgↄↄɛ.

Yã́ pↄ́ málɛ o Isaili buiↄnɛ sea vĩo.

10 Yudaↄ kíaↄ dɛ lán gbɛ̃́ pↄ́ aaì kↄↄ sɛ sↄ̃oↄwaɛ.

Má a pↄkũma bↄbↄmá lán ídaa guawaɛ.

11 Wàlɛ gbãamↄ Ɛflaiũ buiↄnɛ,

yã́kpalɛ mɛ́ ń ble,

asa aa gi tɛ yãpãiɛ.

12 Má dɛ Ɛflaiũ buiↄnɛ lán blɛ́waɛ,

má dɛ Yudaↄnɛ mɛkɛmuuna ũ.

13 Kɛ́ Ɛflaiũ buiↄ ń gyãkɛa è,

mɛ́ Yudaↄ ń bↄkɛa è,

Ɛflaiũ buiↄ gɛ̀ Asiliↄ kĩ́i,

aa gbɛ̃́ↄ zĩ̀ dↄnlɛ gbɛai ń kía zↄ̃ↄwa,

kási a fↄ̃ á gbã́gbão,

a fↄ̃ tó á bↄↄ láao.

14 Asa máↄ dɛ Ɛflaiũ buiↄnɛ lán nↄ̀ↄmusuwaɛ,

máↄ dɛ Yudaↄnɛ nↄ̀ↄkusi ũɛ.

Má ń taitaiɛ, mí dazɛu,

má táńnↄɛ, suabanae aↄ kuo.

15 Má dazɛu, mí tá ma kúkĩi,

e aaↄ ń tàae dↄ̃, aai ma kĩ́i wɛɛlɛ,

aai ma aɛya ń yooyea guu.

6

Isailiↄ i nↄ̀sɛlilɛo

1 À mↄ wà ɛa ta Diiwa.

Ɔ̃mɛ wá taitai,

kási a wá gbã́gbãɛ.

Ɔ̃mɛ wá kɛ́ ĩa,

kási a ɛsɛkɛwàwɛ̃ɛɛ.

2 Gↄↄpla gbɛa a wá lɛ́ ń láo,

a gↄↄ àaↄ̃de zĩ́ i wá fɛlɛ,

wíↄ kuaànↄ.

3 Wà Dii dↄ̃ wà pɛ́lɛ aà dↄ̃ai.

Lá gudↄa sea vĩo, a bↄ mↄ́wá,

a mↄ́wá lán káabuan louwa,

lán lou gbɛzã pↄ́ ì kwɛ tↄↄlɛwawa.

4 Ɛflaiũ buiↄ, bↄ́ má kɛánↄi?

Yudaↄ, bↄ́ má kɛánↄi?

Á yeamazi dɛ lán suawaɛ,

lán kↄↄkↄↄ fíi pↄ́ ì gɛ̃zɛawa.

5 A yã́i tò ma á zↄ̃́ɛzↄ̃ɛ

ń yã́ pↄ́ bↄ̀ ma lɛ́uo,

ma á dɛdɛ ń ma ãnabiↄ yã́o.

Ma yã́kpalɛkɛaánↄ bↄ̀ lán loupilɛawa.

6 Gbɛ̃kɛkɛakↄ̃ɛ ↄ̃ má yei,

i kɛ ma gbagbaa no.+ 6.6 Mat 9.13, 12.7

Ma dↄ̃a Lua ũ maa dɛ sa pↄ́ wì a pↄ́ kátɛu à tɛ́kũa.

7 Aa ma bàakuańnↄ yã́ gbòo,

aa bↄ ma kpɛ Adama.

8 Galada bùsudeↄá yãvãikɛnaↄnɛ,

gbɛ̃dɛ’au mɛ́ ìↄ tɛ́ ń iau.

9 Lá gbãamↄnɛdeↄ ì gbɛ̃́ↄ kpákpa,

màa sa’on gãliↄ ì kɛ,

aaì gbɛ̃́ↄ dɛdɛ Sikɛũ zɛ́u,

we aaì dàakɛunɛ́.

10 Ma yã́ pↄ́ ì dimá è Isailiↄwa,

Ɛflaiũ buiↄ ńzĩa kpà gbãsĩkɛawa,

Isailiↄ gbãlɛ̀.

11 Á Yudaↄ sↄ̃ a ma vãikɛa guu,

a ka kɛkɛa!

7

1 Tó má ye mà su ń ma gbɛ̃́ↄ ń pá ziuɛ,

tó má ye mà Isailiↄ gba aafiaɛ,

Ɛflaiũ buipiↄ duuna ì bilɛ,

Samalideↄ vãikɛaↄ ì bↄ gupuau.

2 Aalɛ e ń yãkɛae dↄmaguo.

An dàa kũ̀aamá, málɛ wɛsiɛ.

3 An yãvãikɛaↄ ì ka kíagu,

an mↄafili ì kɛ dↄaanaↄnɛ na.

4 Gbãsĩkɛnaↄnɛ ḿpii,

an mɛ ìↄ wãa lán pɛ̃ɛkpɛwa.

Za pɛ̃ɛtotogↄↄ e a kã́kãgↄↄ

pɛ̃ɛkɛna lí a tɛ́ kɛkɛ lↄo.

5 Kía dikpɛgↄↄ vɛ̃ɛ ì tɛ́kpa kíaↄgu,

kía i ↄda kↄ̃ ↄu ń gbɛ̃́laanikɛnaↄ.

6 An mɛ wã̀ ń kↄ̃nio lán pɛ̃ɛkpɛwa,

gwã́ an pↄ ì gi àↄ fɛ̃a e gu gɛ̀ dↄ̀o,

ↄ̃ ì dɛdɛ kↄↄ lán tɛ́lɛpiↄwa.

7 Ampii aa wãa lán pɛ̃ɛkpɛwa,

aaì bùsu yãgↄ̃gↄ̃naↄ mↄ́mↄ.

An kíaↄ ì kwɛ píi,

an gbɛ̃e lí lɛzumazio.

8 Ɛflaiũ buiↄ yãalɛa ń buipãleↄ,

ↄ̃ aa gↄ̃̀ lán kàagbaala lilɛsaiwa.

9 Buipãleↄ lɛ́ ń gbãable, aa dↄ̃o,

an mikã lɛ́ dadau, aa a fãn vĩo.

10 Isailiↄ wala ì ń dayãu,

gia ń beeo aali tá Dii ń Luawao,

aali aà kĩ́i wɛɛlɛo.

11 Ɛflaiũ buiↄ dɛ lán felenawaɛ.

Sↄũↄnɛ, aa mi vĩo,

aaì lɛzu Egipiↄzi,

ↄ̃ aaì ɛa gɛ́ Asiliↄwa.

12 Tó aa dàzɛu, má táalu zuńlaɛ,

mí ń kwɛ́ lán bãↄwa.

Tó aa kã̀aa gudoũ,

mí ń wɛtã ń vãikɛa yã́i.

13 Waiyoo ampiↄ, asa aa kɛ̃̀aɛ.

Kaalɛ mɛ́ gↄ̃̀nɛ́, asa aa bↄ̀ ma kpɛɛ.

Má ye mà ń bo, ↄ̃ aaì ɛɛdↄa.

14 Aali wiilɛa ń nↄ̀sɛmɛndooo,

aaì wiipɛ ń lii musu.

Aaì ńzĩa líli pↄ́wɛna ń vɛ̃ɛo ea yã́i,

aaì kɛ̃a.

15 Ma ń toto,

má tò an gã̀sa gbãakũ̀,

ↄ̃ aaì làasoo vãi kɛ ma musu.

16 Ma Musude, aali suao,

aa dɛ lán sá gia baiwaɛ.

Fɛ̃nda mɛ́ a ń kíaↄ kwɛ́ an lɛ́’ɛaa yã́i,

Egipiↄ i ń yáalↄ.

8

Yã́kpalɛ zↄ̃lɛa pↄ̀ↄbↄzãkɛnaↄwa

1 Lɛ́pɛ kã̀aewa!

Wàlɛ su lɛ́lɛi ma gbɛ̃́ Isailiↄwa lán kúuwa,

asa aa ma bàakuańnↄ yã́ gbòo,

aa bↄ̀ ma ikoyã kpɛɛ.

2 Isailiↄ ì lɛzumazi wà mɛ:

Wá Lua, wá n dↄ̃!

3 Lá Isailiↄ gì yãmaai,

ibɛɛ a ń gbɛsɛlɛɛ.

4 Aaì kíaↄ kpa ma lɛ́ saiɛ,

aaì dↄaanaↄ dilɛ ma dↄ̃a saiɛ.

Aaì tã́aↄ pí ńzĩaɛ ń ã́nusuo ń vuao.

A yã́i ↄ̃ aa kaalɛi.

5 Ma gi Samalideↄ zugaaei,

ma pↄ pàńzi.

Kua gbãlɛsai aↄ ń fu e bↄɛ ni?

6 Isaili ↄzĩkɛna mɛ́ gáaepi kɛ̀,

Samalideↄ pↄ́piá Lua no,

wa wíwi kɛ́lɛkɛlɛɛ.

7 Ĩana aaì tↄ̃́, ↄ̃ ì bↄlɛnɛ́ zàa ũ.

Ése i piao, wa e wísilↄo.

Baa tó à pìa,

buipãleↄ mɛ́ aa mↄ́ ń pↄ́ naaa.

8 Isailiↄ gↄ̃̀ pↄbleaↄ ũ,

aa gↄ̃̀ lán pↄ́ pↄ́ wa yeiↄwa buiↄ guu.

9 Asa aa gɛ̀ Asiliↄwa,

lán sɛ̃̀a zàa’ĩna pↄ́ ìↄ bɛ adowaɛ.

Ɛflaiũ buiↄ ì gbɛ̃na wɛɛlɛ ń pↄ́oɛ.

10 Baa kɛ́ aa gbɛ̃nakpà ń buipãleↄ,

má ń naaaɛ sa.

Kía zↄ̃ↄ mɛ́ a ↄtↄ̃má,

aai na laoawa.

11 Ɛflaiũ buiↄ sa’okĩiↄ kↄ̃̀ duunakɛ̃ama yã́i,

ↄ̃ sa’okĩipiↄ gↄ̃̀nɛ́ duunkɛzɛ ũ.

12 Ma yãkɛ̃̀nɛ́ dasi ma ikoyã ũ,

ↄ̃ aa dìlɛ yã zĩ̀lo ũ.

13 Aaì ma gbagba, ↄ̃ aaì a nↄ̀ↄ só.

Ma Dii ma pↄ namáo,

an vãikɛa dↄmagu.

Má tó an duuna wi ń musuɛ,

aai ɛa ta Egipi.

14 Isailiↄ Kɛna yã́ sã̀ńguɛ,

ↄ̃ aalɛ ń kibɛↄ kpakpa.

Yudaↄ lɛ́ wɛ̃́lɛ bĩ́ideↄ kálɛkalɛ,

kási má tɛsↄ̃ wɛ̃́lɛpiↄwaɛ,

an kibɛpiↄ i tɛ́kũ.

9

1 Isailiↄ, ásu pↄnakɛo,

ásu yáalↄ lán buipãleↄwao,

asa a á Lua tò we,

a gɛ gbãsĩkɛ̀ tã́a yã́ musuɛ.

Pↄ́wɛngbɛ̃kĩi píiu á pↄ ìↄ dↄ tã́agbagba’aseawaɛ.

2 Pↄ́wɛngbɛ̃kĩiↄ ń vɛ̃ɛfɛ̃kĩiↄ fↄ̃ á gwao,

vɛ̃ɛ dafu a bↄo.

3 Ɛflaiũ buiↄ gↄ̃ Dii bùsuuo,

aa ɛa ta Egipi,

aa ń tɛ̃ ble Asili bùsuu.

4 Aa e vɛ̃ɛ tↄ̃́lɛ Diiwa weo,

an sa’obↄↄ kaaàguo.

An blɛpiↄ dɛ lán gɛ’ↄↄlↄnaↄ blɛwaɛ,

a blenaↄ gbãlɛɛ.

Aa blɛpi mↄaokɛ ńzĩaɛ,

aa e gɛò Dii kpɛ́uo.

5 Dikpɛ pↄ́ Dii dìlɛ a pↄ́ ũↄ,

kpelewa aa kɛ gↄↄpiↄ zĩ́i?

6 Gwa, baa tó aa pìli kaalɛwa,

Egipiↄ ń gɛ kãaa, Mɛfisideↄ ń vĩ.

Lɛaa mɛ́ a kũaa ń ã́nusu pↄ́ bɛɛɛdeↄwa,

lɛsikao i kúlɛ ń kpɛ́ↄwa.

7 Tↄsimagↄↄ lɛ́ mↄ́,+ 9.7 Luk 21.22

fĩabonɛgↄↄ lɛ́ ká!

À to Isailiↄ dↄ̃!

An duun zↄ̃ↄ ń ĩ́i pↄ́ aa sɛ̀ ń Luao yã́i,

aaì ãnabi gwa sↄũ ũɛ,

aaì gbɛ̃́ pↄ́ Lua Nisĩna lɛ́ dↄaaɛ dilɛ ĩ́ande ũɛ.

8 Ãnabiá gudↄ̃anaɛ

ma Lua gbɛ̃́ Ɛflaiũ buiↄnɛ,

ↄ̃ wì filifilimbakpaɛ̀ a táa’ozɛu,

wì íbɛlɛsɛaànↄ a Lua kpɛ́u.

9 Aa sì yãdↄↄsaiu

lá wa kɛ̀ Gibɛa yãawa.+ 9.9 Dↄa 19.1-30

An vãikɛa dↄ Luagu,

a ń duuna wínɛ́ ń musuɛ.

10 Ma Isailiↄ ea dɛ lán vɛ̃ɛbɛↄ kↄ̃mpaa gbáauwaɛ.

Wɛ́sia ń deziↄlɛ dɛ lán kaadↄɛn nɛ́ sɛ̃́ia eawaɛ.

Ãma kɛ́ aa kà Baali Peoo,

aa ńzĩa kpà tã́awa,+ 9.10 Nao 25.1-5

ↄ̃ aa bɛ̃̀ɛkũ̀ lán pↄ́ pↄ́ aa yeipiwa.

11 Ɛflaiũ buiↄ gawi a gɛ̃zɛa lán bãwaɛ.

Nↄsia aↄ kuo, nↄsindee aↄ kuo, nɛ’ia aↄ kuo.

12 Baa tó aa nɛ́ gwà, à gbãakũ̀,

má tó aa kuawàɛ e gbɛ̃́ↄ gɛ láaò.

Waiyoo ampiↄ, tó ma bↄ ń kpɛ.

13 Má è Ɛflaiũ bui nɛ́ↄ gↄ̃̀

lán nↄ̀ↄ pↄ́ toenaↄ ń dadan’aɛkɛwa,

aa bↄ̀lɛ ń ń nɛ́ↄ gbɛ̃dɛnaↄnɛ.

14 Ǹ ń gba pↄ́ Dii! Bↄ́ ńyↄ̃ ń gbai?

Nɛansakpɛ pↄ́ a nↄ ì gboo ń yↄ̃́ isaioɛ.

15 An vãikɛa ku Giligali píi,

we ma zauńgu.

Má ń yá ma kpɛ́uɛ,

kɛ́ an yãkɛaↄ vãi yã́i.

Máↄ yeńzi lↄo

an kía swã́gbãadeↄ yã́i.

16 Ɛflaiũ buiↄ gyã sɛ̀,

an zĩ́na imì, aalɛ nɛ’io.

Baa tó aa ì,

má tó nɛ́ pↄ́ an pↄ dↄwàↄ gagaɛ.

17 Ma Lua a gíńziɛ,

aai liaaliaa buipãleↄ guu,

asa aai aà yãmao.

10

Isailiↄ kpala midɛa

1 Isailiↄá vɛ̃ɛli ↄtaaɛ yãa,

aaì nɛ’i ńzĩaɛ.

Lá an nɛ́piↄ kↄ̃̀,

màa an sa’okĩiↄ kↄ̃̀.

Lá an bùsu maakũ̀,

màa aa zãblè ń gbɛ̀ tã́aↄwa.

2 Mↄafili ń sↄ̃ pà,

an tàae a wi ń musuɛ sa.

Dii a ń sa’okĩipiↄ gbooɛ,

í ń gbɛ̀ tã́apiↄ wíwi,

3 aai gbasa mɛ: Wá kía vĩo,

kɛ́ wá Dii vĩa vĩo yã́i.

Baa tó wá kía vĩ,

bↄ́ a fↄ̃ wowɛ̃ɛi?

4 Aaì lɛ́ pãↄ gbɛ̃gbɛ̃,

aaì ɛɛↄ tóto,

aaì lɛdoũↄ kɛkɛńnↄ,

ↄ̃ kↄ̃ káalakɛa ì ligua

lán sàpaa dafu kàe nɛ́wa.

5 Samalideↄ mɛ a lua Bɛtavɛ̃ gáae yã́i,

wa ↄ́ↄlↄɛ̀, a sa’onaↄ i búbuapɛ.

A gawi a midɛ,

asa wa símá wà taòɛ.

6 Wa sɛ taò Asili bùsuu falu ũ an kía zↄ̃ↄɛɛ.

Ɛflaiũ buiↄ gɛɛ a gↄ̃ kpá ń wɛ́i,

wí a Isailiↄ kṹ zɛ́ pↄ́ aa sɛ yã́i.

7 Samali bùsu a midɛ,

a kía a gɛ̃zɛa

lán lí miↄna pↄ́ í lɛ́ sɛ́wa.

8 Gulɛsĩ pↄ́ wa bò tã́aↄnɛↄ bãdɛ,

asa a dɛ Isailiↄ duuna ũɛ.

Lɛↄ ń lá ṹadeↄ fɛlɛ da ń sa’okĩipiↄla,

aai o gbɛsiↄnɛ aa lɛ́lɛ simá,

aai o sĩ̀sĩↄnɛ aa kúńla.+ 10.8 Luk 23.30, Zia 6.16

9 Za gↄↄ pↄ́ Isailiↄ duunakɛ̀ Gibɛa, aa zɛ̀òɛ.

Zĩ a yãbɛ̃ɛkɛnapiↄ le Gibɛao lé?

10 Gↄↄ pↄ́ má yei, má ń swã́gagaɛ,

buipãleↄ i mↄ kãaańzi,

aai mↄkamá ń duuna lɛɛ pla yã́i.

11 Ɛflaiũ buiↄá zununuɛ,

wà zĩdàɛ̀, a ye ésegbɛ̃ai.

Má zuudanɛ́ ń nↄɛ maaɛ,

mí tó aa soona gálɛ.

Yudaↄ i sapa,

Yakↄbu buiↄ i gudaaĩ.

12 À maa tↄ̃́, í kɛkɛ gbɛ̃kɛ ũ.

À kpase kɛ̃ wásawasa,+ 10.12 Zel 4.3

asa Dii kĩ́i wɛɛlɛa gↄↄ kàɛ,

e aàↄ mↄ ɛ̀fãaiↄ pisiiwá.

13 A vãi tↄ̃̀ á kɛ̀kɛ yãbɛ̃ɛ ũ,

ↄ̃ a blɛ mↄafilidepi blè.

Kɛ́ a ázĩa gbãa náaikɛ̀,

mɛ́ a zɛ ń á zĩgↄ̃ dasiↄ yã́i,

14 wa zĩ̀ zↄadↄwá,

wa á wɛ̃́lɛ bĩ́ideↄ dúuzↄ̃,

lá kí Samana Bɛtaabɛ kàalɛ

à nↄɛↄ ń ń nɛ́ↄ wìwi zĩkagↄↄwa.

15 Màa wa kɛɛ́ Bɛtɛlideↄ,

asa á vãikɛa kɛ̀ zàiɛ.

Tó gu dↄ̀, Isailiↄ kía aↄ ku lↄo.

11

Lua yea Isailiↄzi

1 Kɛ́ Isailiↄ dɛ ɛ̀waasona ũ,

ma aà gbɛ̀si Egipi.+ 11.1 Bↄa 4.22, Mat 2.15

2 Ãma lá málɛ lɛzuńzi,

màa aalɛ zã̀ kũmanↄ.

Aaìↄ sa’o tã́aↄwa,

aaìↄ tulaletikatɛa ń diipiↄnɛ.

3 Mámɛ ma tá dàda Ɛflaiũ buiↄnɛ,

ma ń kpá ma kùɛ,

ↄ̃ aai dↄ̃ kɛ́ mámɛ ma ń gbá aafiao.

4 Ma gbɛ̃kɛ galakpànɛ́,

ma ń gálɛ ń yenzi bao,

ma zuubↄ̀lɛnɛ́,

ma naalɛ ma blɛ kpàmá.

5 Lá aa gì nↄ̀sɛlilɛi,

aa ɛa ta Egipio lé?

Asiliↄ mɛ́ aaↄ kiblemá.

6 Fɛ̃nda a tɛkɛ an wɛ̃́lɛↄ guu,

wa ń bↄlɛ gbã́aↄ wíwi.

Wa ń lɛkpaaĩ gboo,

7 asa ma gbɛ̃́piↄ bↄ̀ ma kpɛ.

Baa tó aalɛ lɛzumazi,

ma Musude, má ń gba gbãao.

8 Ń beeo á Ɛflaiũ buiↄ,

má fↄ̃ ↄkpaázio,

á Isailiↄ, má fↄ̃ mà á kpámáo.

Má fↄ̃ mà kɛɛ́ lá má kɛ̀ Adamaɛwao,

má fↄ̃ mà á baa daaa ń Zeboiũoo.+ 11.8 Iko 29.23

Ma nↄ̀sɛlìlɛ á yã́ musu,

ma wɛ̃nadↄ̃aɛ́ fɛ̀lɛ.

9 Má ɛa Ɛflaiũ buiↄ ásookɛ lↄo,

má pↄkũma pãsĩ bↄbↄmáo,

asa Luan ma ũ,

i kɛ gbɛ̃nazĩnan ma ũo.

Lua pↄ́ a kua adoan ma ũ á guu,

má mↄ́ á kaalɛio.

10 Má pala lán nↄ̀ↄmusuwa,

aai tɛmazi.

Tó ma pala,

ma nɛ́piↄ bↄ bɛ’aɛ oi,

aai mↄ ma kĩ́i ń lualuao.

11 Aa bↄ Egipi ń lualuao lán bãↄwa.

Aa bↄ Asili bùsuu lán felenaↄwa,

mí ń kálɛ ń bɛ.

Ma Dii mámɛ má ò.

12

Isailiↄ duunakɛa

1 Ɛflaiũ buiↄ yãlìamazi,

Isailiↄ mↄafilikɛ̀kɛmɛɛ,

Yudaↄ lɛ́ pãmɛɛ zɛ́a lↄ

baa ma Náaide pↄ́ ma kua adoa.

2 Ɛflaiũ buiↄ ì ĩ́ana mↄ́mↄ,

aaìↄ kpálɛkɛ ĩ́ampuui,

sã́sãyã ń yãpãsĩo ì kↄ̃́ ń guu.

Aaì kↄ̃ yãma ń Asiliↄ,

aaì gɛ́ Egipi ń nísio.

3 Dii yãvĩ ń Yudaↄ,

a Yakↄbu buiↄ dàa wínɛ́ ń musu,

i fĩabonɛ́ ń yãkɛawa.

4 Yakↄbu dↄ̀ a vĩ̀i gbatoewa a da nɛasakpɛu.+ 12.4 Daa 25.26

Kɛ́ à zↄ̃ↄkũ̀, à dɛ̃ɛkà ń Luao,

5 à dɛ̃ɛkà ń aà malaikao à dɛ̃ɛnɛ̀,+ 12.5 Daa 32.24-26

à ↄ́ↄlↄ̀ à sùuugbɛ̀awà.

À kpàaũaànↄ Bɛtɛli,+ 12.5 Daa 28.10-22

ↄ̃ à yã’òaànↄ we.

6 Aà tↄ́n Dii,

Dii Lua Zĩgↄ̃deɛ.

7 Ápiↄ sↄ̃, à su á Luawa,

àↄ kú ń gbɛ̃kɛo ń yãkɛa a zɛ́wao,

á wɛ́ iↄ dↄ á Luazi gↄↄpii.

8 Laatana ìↄ kiloo vãi kũa,

gbɛ̃blea mɛ́ ì kɛɛ̀ na.

9 Ɛflaiũ buiↄ mɛ̀: Wa kɛ ↄdeↄ ũ,

wa gↄ̃ àizɛɛdeↄ ũ.

Wá ↄdapi yã́i

wa wá yãvãi ge duuna eo.

10 Mámɛmaa Dii á Lua,

ma á bↄ́lɛ Egipiɛ.

Má tó à ɛa àↄ ku zwã̀akpɛↄ guu lↄɛ,

lá i kɛ dikpɛ zĩ́wa.

11 Ma yãdà ãnabiↄnɛ,

mámɛ má tò aa wɛ́punguↄ è dasi,

ↄ̃ aa yã’ò gbɛ̃́ↄnɛ ń yáasio.

12 Lá Galadadeↄ zɛ̀ ń tã́a yã́o,

aa gↄ̃̀ pã sĩanaɛ.

Lá Giligalideↄ ì sa’o ń zuswanao,

an sa’okĩiↄ gↄ̃nɛ́ gbɛ̀zɛↄ ũ bugbɛuɛ.

13 Yakↄbu bàalɛ̀ gɛ̀ Sili bùsuu,

Isaili zↄblè we nↄwɛɛlɛa yã́ musu,

nↄ yã́ musu ↄ̃ à dã́dãkɛ̀.+ 12.13 Daa 29.1-20

14 Dii tò ãnabi bↄ̀ ń Isailiↄ Egipi,+ 12.14 Bↄa 12.50-51

ↄ̃ à ń dã́dãkɛ̀ ãnabipi sabai.

15 Ɛflaiũ buiↄ Dii pↄ fɛ̀lɛɛ̀ maamaaɛ.

Dii a to an gbɛ̃dɛa yã́ wí ń musuɛ,

i fĩabonɛ́ sa pↄ́ aa kàagu yã́i.

13

Dii pↄpaa a gbɛ̃́ↄzi

1 Kɛ́ Ɛflaiũ buiↄ yã’ò, wà lùalua,

aamɛ gbãa Isailiↄ guu.

Ɔ̃ aa tàaekɛ̀ Baali yã́ musu,

a yã́i an kpala a gai.

2 An duunkɛa lɛ́ dɛdɛɛ sa,

aalɛ ã́nusu kása ńzĩaɛ tã́aↄ ũ.

An ↄzĩkɛnaↄ mɛ́ lɛ́ ń diipiↄpi ń ↄ̃nↄ lɛ́u.

Wì ń yã’o wì mɛ,

aaì sa’o ń gbɛ̃nazĩnao,

aaì lɛ́pɛpɛ zugaae taaↄwa.

3 A yã́i tò aa gↄ̃̀ lán suakpaa kↄↄwa,

lán kↄↄkↄↄ fíi pↄ́ ì gɛ̃zɛawa,

lán ése ṹa pↄ́ zàa ì sɛ́lɛwa,

lán súɛlɛ pↄ́ ì bↄ fɛnɛntiuwa.

4 Mámɛmaa Dii á Lua pↄ́ á bↄ́lɛ Egipi.

Ásu àↄ diie dↄ̃o, ma bàasio.

Suabanae kuo, sema mapi.

5 Mámɛ ma á gwá guwaiwaiu,

ma ↄlìaázi bùsu guwãadeu.

6 Kɛ́ ma á dã́dãkɛ̀, a kã.

Kɛ́ a kã á làa, a ázĩa sɛ̀ lɛsĩ,

ↄ̃ ma yã́ sã̀águ.

7 Too! Má kusiwá lán nↄ̀ↄmusuwaɛ,

mí á dã́dã zɛ́u lán gbɛaanawa.

8 Má mlɛ̃wá lán wài pↄ́ wà a nɛ́ sɛ̀lɛwaɛ,

mí á kùa goaa mà á só lán nↄ̀ↄkusiwa,

má á taitai lán maiwa.

9 Á Isailiↄ, á kaalɛɛ,

kɛ́ a bↄ mapi á Dↄnlɛde kpɛ yã́i.

10 Á kía pↄ́ ì á suaba ku máɛ sa?

Á wɛ̃́lɛ dↄaana pↄ́ á ònɛ́

aa kía kpáɛ́ↄ+ 13.10 1Sam 8.5-6 ku má ni?

11 Ma kía kpàɛ́ ń pↄkũmao,+ 13.11 1Sam 10.17-24

ↄ̃ ma aà sìwá ń pↄfɛ̃o.+ 13.11 1Sam 15.26

12 Ɛflaiũ buiↄ yãvãiↄ dilɛa,

wà ń duuna kà láu.

13 Aa dɛ lán nɛ́ sↄũwa a igↄↄ,

nↄwãwã mↄ̀, ↄ̃ nɛ́pi gì bↄi.

14 Má ń bↄ bɛda gbãaue?

Má ń sí gawae?

Ga, n sɛwɛ kúmáɛ?

Bɛda, n gbɛ̃kaalɛbↄ sↄ̃ bɛ?+ 13.14 1Kln 15.55

Má ń wɛgwao.

15 Baa tó Ɛflaiũ buiↄ kↄ̃̀ ń gbɛ̃́ↄ guu,

ĩ́an wãa a bↄ guwaiwaiu à sumáɛ.

Nibↄna a giigaga,

lↄ̀ↄ’i a ba,

wa lɛ́lɛ ń làasiↄwaɛ,

wi ń pↄ́ bɛɛɛdeↄ sɛ́lɛ.

14

1 Samalideↄ tàae a wi ń musuɛ,

asa aa bↄ̀ ń Lua kpɛɛ.

Wa ń kwɛ́ ń fɛ̃ndaoɛ,

wi ń nɛ́ↄ wíwi,

wi ń nↄsindeeↄ puipui.

Isailiↄ nↄ̀sɛlilɛa

2 Á Isailiↄ, à su Dii á Luawa,

á yãvãiↄ mɛ́ tò a kpagua.

3 À su Diiwa, í yãsiuɛ̀ à oɛ̀:

Wá yãvãiↄ kɛ̃́wá,

gbãakpawázi, wí n sáaukpa.

4 Asiliↄ fↄ̃ wá bↄo,

wá di ń sↄ̃́ↄ kpɛ lↄo.

Tã́a pↄ́ wa ń píↄ

wá ń sísi wá diiↄ ũ lↄo,

asa ḿmɛ ni tonɛ pↄ́ gwana vĩoↄ wɛgwa.

5 Ma Dii ma mɛ̀:

Má ń gbã́gbã ń ń pↄ̀ↄbↄzãkɛgyão,

ma yeańzi a kɛ zài,

asa ma pↄ wèemá.

6 Máↄ dɛ Isailiↄnɛ mↄ̀sɛ ũ,

aaiↄ vukɛ,

aai zĩ́napɛlɛ lán Libã bùsu líwa.

7 Aa bↄlↄbↄ,

aaiↄ gawi vĩ lán kuliwa,

an gĩ iↄ na lán sɛdɛ líwa.

8 Aa bɛkpa ma uei,

aai bↄlɛ lán pↄ́wɛnawa.

Aa vukɛ lán vɛ̃ɛliwa,

aai tↄbↄ lán Libã bùsu vɛ̃ɛwa.

9 Bↄ́ Ɛflaiũ buiↄ kɛ ń tã́aↄ lↄi?

Mámɛ má ń wabikɛa sí,

míↄ wɛ́tɛńzi.

Má dɛ lán pɛ̃li pↄ́ a lá sisiawaɛ,

an kã́fĩa a bↄ ma kĩ́iɛ.

10 Démɛ ↄ̃nↄ vĩi?

Aà làasookɛ yã́piwa.

Démɛ làasoo vĩi?

Aàↄ yã́pi gbadↄ̃.

Asa Dii yãkɛaↄ maa,

gbɛ̃maaↄ ìↄ tɛi.

Aà yãmansaiↄ sↄ̃ aaì pãalɛɛ̀.