ƐSITƐƐ

Yã́ pↄ́ kú láɛ bee guuↄ

Láɛ bee yã́ pↄ́ wa sɛ̀ ń Yuda buiↄ wa dìlɛ wà ń midɛ yã́ bↄↄlɛkɛ̀wɛ̃ɛ, ↄ̃ Lua ń bↄ́. Yã́pi kɛ̀ gↄↄ pↄ́ Pɛɛsiↄ lɛ́ ikokɛ sɛa za India bùsuu e à gɛ̀ pɛ̀ò Egipiwaɛ. Yuda bui kↄ̃na pↄ́ wà ń kũkũ wà tàńnↄ Babiloniↄ, an gbɛ̃eↄ i su ń bùsuuo e à gɛ̀ pɛ̀ò gↄↄ pↄ́ Babiloni kpala mìdɛ e wàↄ gɛ́ Yesu Kilisi ii wɛ̃̀ 539. Yudapiↄ lí we bui pↄ́ aa kú ń guuↄ nàmáo, asa an yã́ↄ adoaɛ, aaìↄ zĩkɛ ń ikoyã ń ń fɛlɛkaayãↄwaɛ. Lápi ĩ́i pↄ́ kí Aasuelu gbãade sɛ̃́ia Amani sɛ̀ ǹ Yuda gbãadeↄ do Maadoseo yã́ bↄↄlɛkɛ̀. Ɛsitɛɛá Maadose nɛ́ɛ, ↄ̃ Maadose lɛdàwà e à gↄ̃̀ Pɛɛsi kía nↄ ũ, ↄ̃ a zɛ’è à kpà vãi pↄ́ a a bui Yudaↄ leɛ. Bee lɛ́ ↄlↄwɛ̃ɛ yã́ pↄ́ wa sɛ̀ ń Yudaↄ píi ì lɛ́lɛ pãɛ. Gↄↄ pↄ́ wa dìlɛ wà Yudaↄ dɛdɛwà gↄ̃̀ zĩblea an ibɛɛpiↄwa gↄↄ ũ, ↄ̃ gↄↄpi gↄ̃̀ Yudaↄ dikpɛgↄↄ ũ e ń a gbão, aaì dikpɛpi kɛ e Paki àↄ gɛ́ káiɛ. Yã́ pↄ́ wa dàu wa sìu Ɛsitɛɛ láu lɛ́ dikpɛpi bↄkĩi ↄlↄwɛ̃ɛɛ. Yudaↄ zɛ̀ wà gì ń ńzĩao, asa kua bùsu pãleu wà gìńziɛ. Wi Lua tↄ́ sí láɛ bee guuo, ãma Lua i a gbɛ̃́ↄ to weo, à ń suabà Ɛsitɛɛ sabai.

1

Kí Aasuelu a na Vasiti bↄa kpalau

1 Kí Aasuelu+ 1.1 Ɛza 4.6 gↄↄ bùsu mɛ̀n basoolo ń soplaoↄ ↄ̃ a dɛ a kía ũ sɛa za India bùsuu e à gɛ̀ pɛ̀ Etiopi bùsuwa. 2 Zↄ̃lɛa a bɛ Susa mɛɛwiau 3 aà kpalablea wɛ̃̀ àaↄ̃de guu à gbãadeↄ ń a ìwaↄ kã̀aa píi blɛsableawa. Pɛɛsi ń Mɛdɛo bùsu zĩgↄ̃ badeↄ ku we ń gbɛ̃́ gbiaↄ ń bùsu gbãadeↄ. 4 À a kpala àizɛɛ zↄ̃ↄↄ ń a zↄ̃ↄkɛ gawio ↄ̀lↄnɛ́ e mↄ soolo. 5 Kɛ́ gↄↄ beeↄ pà, à blɛsakɛ̀ gbɛ̃́ pↄ́ kú Susaↄnɛ, kíabuiↄ ń táaaↄ píi. Wà blɛsapi blè e gↄↄ sopla aà bɛ’ua líkpɛu. 6 Wà zwã̀a pua ń zwã̀a búunao dↄ̀dↄ ã́nusu tãanaↄwa ń bà puaↄ ń bà gàaluladeↄ, ↄ̃ wa lòo kpɛ́ gbapɛlɛ pↄ́ wa kɛ̀ ń gbɛpuↄwa. Vua ń ã́nusu wúlɛbↄↄ kálɛa gusalala pↄ́ wa kɛ̀ ń gbɛpuo ń gbɛtɛ̃o ń gbɛsio ń gbɛ̀ búunaowa. 7 Wà vɛ̃ɛ kpàkpamá we ń vua imibↄↄ. Imibↄpiↄ dodoa kↄ̃ɛ píiɛ. Kí vɛ̃ɛpi kpàmá sↄũsↄũ. 8 Kí dìlɛ wasu vɛ̃ɛminaↄ wɛtão. A ò a bɛ ziiaɛ aà kpa baadewa lá ade yei.

9 Kí Aasuelu na Vasiti blɛsakɛ̀ nↄɛↄnɛ kibɛ lↄ. 10 A gↄↄ soplade zĩ́ kí pↄ kɛ̀na vɛ̃ɛ yã́i, ↄ̃ a ò a dↄai gbɛ̃ↄn soplaↄnɛ: Mɛumanu, Bizita, Aabona, Bigita, Abaga, Zetaa ń Kaakasio, 11 aa mↄɛ ń a na Vasitio ń a kía na fùao kpaa, kɛ́ à aà kɛfɛnkɛ ↄlↄ gbɛ̃́ↄnɛ ń gbãadeↄ, asa nↄɛpiá nↄɛ. 12 Kɛ́ kí dↄaipiↄ yã́pi ò aà naɛ, à gì mↄ́i, ↄ̃ kí pↄ pà à fɛ̃̀aàzi maamaa. 13 Kí yã́pi ò wɛzɛ̃n saanyãdↄ̃naↄnɛ, asa ìↄ yã́pii gbɛa gbɛ̃́ pↄ́ bùsu ikoyã dↄ̃ↄwaɛ. 14 Pɛɛsi ń Mɛdɛo gbãade pↄ́ aaìↄ ku aà saɛ gbɛ̃ↄn soplaↄ tↄ́n kɛ: Kaasena, Setaa, Ademata, Taasisi, Mɛlɛsi, Maasena ń Mɛmukão. Ampiↄ mɛ́ aa aà kwàasiↄ ũ, aà kpala ikodeↄ ũ. 15 A ònɛ́: Ma a dↄaiↄ zĩ̀ aa yãdìlɛ ma na Vasitiɛ, ↄ̃ à gì mai. Wá sɛaànↄ kpelewa ni? Ikoyã mɛ̀ kpelewa ni?

16 Ɔ̃ Mɛmukã ò kíɛ ń gbãadepiↄ à mɛ̀: Kí, ḿmɛ n na Vasiti tàaekɛ̀nɛ ndoo, à tàaekɛ̀ gbãadeↄnɛ ń n bùsu gbɛ̃́piiↄɛ. 17 Yã́ pↄ́ n napi kɛ̀ a ligua, nↄɛ píi i ma, aai saka ń zã́ↄgu aa mɛ: Kí Aasuelu mɛ̀ wà a na Vasiti sísiɛ, ↄ̃ à gì gɛ́i. 18 Pɛɛsi ń Mɛdɛo bùsu gbãadeↄ nↄ pↄ́ n na yã́pi màↄ, aa yãbↄbↄ ń zã́ↄ lɛ́zĩ tia. Lɛ́’ɛakↄ̃wa ń zↄao a kɛ zài. 19 Kí, tó à kànguɛ, yãdilɛ Vasitiɛ asu tó á wɛsikↄ̃lɛ lↄo, ní nↄɛ pↄ́ dɛaàla kpa aà kpalau. Wa yã́pi kɛ̃ Pɛɛsi ń Mɛdɛo ikoyã pↄ́ wìli a bãdɛo lá guu. 20 Tó wà yã́ pↄ́ ń dìlɛ kpàwakɛ̀ n bùsu zↄ̃ↄ guu píi, nↄɛↄ bɛɛɛ dↄ̃ ń zã́ↄnɛ, nↄgbãaↄ ń nↄ nɛ́naↄ píi. 21 Yã́pi kà kíagu ń gbãadeↄ píi, ↄ̃ a kɛ̀ lá Mɛmukã òɛwa. 22 Ɔ̃ à lɛ́kpãsãkɛ̀ bùsu pↄ́ a dɛ ń kía ũ gbɛ̃́ↄnɛ píi, bùsu ń bùsuo ń a lákɛ̃ao, bui ń buio ń ń yã́o. À mɛ̀ gↄ̃ɛ mɛ́ aↄ a ua kía ũ mɛ́ aà buiyã ↄ̃ wàli o uapiu.

2

Ɛsitɛɛ gↄ̃a kía na ũ

1 Yã́ beeↄ gbɛa kɛ́ kí Aasuelu pↄ wèe, yã́ pↄ́ Vasiti kɛ̀ɛ̀ ń yã́ pↄ́ a dìlɛ aà yã́ musuo i sãaàguo. 2 Ɔ̃ kí ìwaↄ òɛ̀: Kí, to wà wɛ̃́ndia kɛfɛnaↄ wɛɛlɛnɛ. 3 Gbɛ̃zↄ̃ↄↄ dilɛ n bùsuↄ guu píi aa wɛ̃́ndia kɛfɛnaↄ naaa mↄ ka n nↄɛↄ guu Susa la. N nↄɛↄ ziia Ege i ń gwa ń n naↄ, wi ń kɛkɛ ń nↄamblebↄↄ wásawasa. 4 Nↄɛ pↄ́ kàngu i gↄ̃ n na ũ Vasiti gɛ̃ɛ ũ. Yã́pi kɛ̀ kíɛ na, ↄ̃ à zɛ̀ò.

5 Yudae ku Susa Bɛ̃yãmɛɛ bui ũ, aà tↄ́n Maadose, Yaii nɛ́ɛ. Simɛi ń Kisio ku aà deziↄ guu. 6 A ku zĩ̀zↄ pↄ́ Babɛli kí Nɛbukanɛza ń kũkũ Yelusalɛũ ń Yudaↄ kí Yɛkↄniao à tàńnↄↄ guuɛ.+ 2.6 2Kia 24.10-167 Àlɛ a desɛ̃ nɛ́ Adasa pↄ́ wì mɛ lↄ Ɛsitɛɛ gwa, asa aà de ń aà dao kuo. Wɛ̃́ndiapi kákaa maa mɛ́ a kɛfɛũ. Kɛ́ aà de ń aà dao gà, Maadose aà sɛ̀ a nɛ́ ũ. 8 Kɛ́ wà yã́ pↄ́ kí dìlɛpi mà, ↄ̃ wà gɛ̀ ń wɛ̃́ndiaↄ dasidasi Susa, wà ń ná Egeɛ a ↄzĩ. Ɔ̃ wà Ɛsitɛɛ sɛ̀ gɛ̀ò kibɛ kí nↄɛↄ ziiapiɛ. 9 Wɛ̃́ndiapi kɛ̀ɛ̀ maa, ↄ̃ à gbɛ̃kɛkɛ̀ɛ̀ à mɛ̀, wà aà kɛkɛ ń nↄamblebↄↄ wásawasa gↄ̃̀ↄ, wi blɛ maa kpawà. À kibɛ wɛ̃́ndia pↄ́ a sɛ̀ gbɛ̃ↄn soplaↄ kpàwà, ↄ̃ à kpɛ́ maa kpàwà kí nↄɛↄ bɛ. 10 Ɛsitɛɛ i a bui ge a bɛ bùsu o gbɛ̃eɛo, asa Maadose òɛ̀ asu to gbɛ̃e dↄ̃o. 11 Lá gu lɛ́ dↄ Maadose ìↄ kí nↄɛↄ bɛ gãaɛ baa vĩvĩ, kɛ́ à e àↄ Ɛsitɛɛ kua dↄ̃ ń yã́ pↄ́ lɛ́ aà leo.

12 E wɛ̃́ndiaↄ aaↄ zɛ’e aaↄ gɛ́ ii ń kí Aasueluo, sema aa yã́ pↄ́ wa dìlɛnɛ́ kɛ gĩa e mↄ kuɛpla. Wìↄ nísi pↄ́ wa kɛ̀ ń lí’ↄ gĩ nao dↄↄmá e mↄ soolo, ↄ̃ wìↄ ń kɛkɛ ń tulaleↄ ń nↄɛ mɛkɛkɛbↄↄ e mↄ soolo. 13 Wɛ̃́ndia pↄ́ kí mɛ̀ ia kàwà, nↄɛↄ bɛpↄ pↄ́ a gbɛ̀a píi wì kpawà aà gɛòɛ. 14 Ì gɛ́ oosi, ì su nↄɛↄ bɛ kↄↄ ziia pↄ́ wì mɛ Saasagaza fã́ani. Aàpi mɛ́ ì ↄlia kí nↄ pↄ́ i mɛ́sɛdilɛnɛ́opiↄzi. Ìli e ɛ̀a gɛ̀ kí kĩ́i lↄo, sema aà yã́ kà kípigu à aà gbɛ̀a aà tↄ́wa bàasio. 15 Kɛ́ ia kà Abihaili nɛ́ Ɛsitɛɛ pↄ́ aà desɛ̃ Maadose aà sɛ̀ a nɛ́ ũpiwa, i pↄe gbɛao, sema pↄ́ pↄ́ kí nↄɛↄ ziia Ege òɛ̀ bàasio. Ɛsitɛɛ yã́ kà gbɛ̃́ pↄ́ wɛsìaàlɛↄgu píi. 16 Kí kpalablea wɛ̃̀ soplade guu wà gɛ̀aànↄ aà bɛ mↄ kwide Tebe guu. 17 Kí ye Ɛsitɛɛzi dɛ a nↄ kĩniↄla píi. Aà yã́ kàaàgu, à kɛ̀ɛ̀ na dɛ wɛ̃́ndia kĩniↄla píi, ↄ̃ à kía na fùa kpàɛ̀, à aà dìlɛ a na Vasiti gɛ̃ɛ ũ. 18 Ɔ̃ kípi blɛsakɛ̀, à gbãadeↄ ń a ìwaↄ kã̀aa Ɛsitɛɛ sɛa yã́ musu. A dìlɛ wà dikpɛ zↄ̃ↄ kɛ, ↄ̃ wà a kpàwakɛ̀ bùsu ń bùsuo, ↄ̃ à gbadà gbɛ̃́ↄnɛ sↄũsↄũ.

Maadose ń Amanio

19 Wɛ̃́ndiaↄ kãaaa gɛ̃n plaade, Maadose zↄ̃lɛa kibɛ bↄlɛu. 20 Ɛsitɛɛ i a bɛ bùsu ge a buiyã’ò gbɛ̃e mào lá Maadose òɛ̀wa. Ìↄ Maadose yãmaɛ, lá ìↄ ma za gↄↄ pↄ́ àlɛ aà gwawa. 21 Kɛ́ Maadose zↄ̃lɛa kibɛ bↄlɛu màa, kí Aasuelu dↄai bↄlɛdↄ̃ana gbɛ̃ↄn plaↄ pↄ pà kízi, ↄ̃ aa lɛkpàaĩaàzi. An tↄ́n kɛ: Bigana ń Tɛlɛsio. 22 Kɛ́ Maadose yã́pi feena mà, a ò kía na Ɛsitɛɛɛ, ↄ̃ Ɛsitɛɛ ò kíɛ ń Maadose tↄ́o. 23 Kɛ́ wà yã́pi gwàgwa, wa è sĩanaɛ, ↄ̃ wà gbɛ̃ↄn plapiↄ lòo líwa aa gà. Wà yã́pi kɛ̃̀ bùsu ladau kí wáa.

3

1 Yã́ beeↄ gbɛa kí Aasuelu Amɛdata nɛ́ Amani, Agaga+ 3.1 1Sam 15.1-9, 32-35 bui kpɛlà, à aà gbà gbãa, à zↄ̃lɛkĩi pↄ́ dɛ gbãade pↄ́ kuaànↄↄ pↄ́a píi kpàwà. 2 Kí ìwa pↄ́ kú aà bɛ bↄlɛuↄ ì wúlɛ ń gbɛɛu ge aa misiilɛ Amaniɛ, lá kí dìlɛwa, kási Maadose lí wúlɛ a gbɛɛu à misiilɛɛ̀o. 3 Ɔ̃ kí ìwapiↄ Maadose là aa mɛ̀: Àkɛa ńlɛ kí yãmao ni? 4 Lá gu lɛ́ dↄ aaìↄ oɛ̀ màa, kási ìli ń yãmao, à mɛ̀ Yudan a ũ. Ɔ̃ aa ò Amaniɛ kɛ́ aa e dↄ̃ tó a Maadose yãkɛapi fↄ̃́. 5 Kɛ́ Amani è Maadose lí wúlɛ a gbɛɛu à misiilɛɛo, ↄ̃ aà pↄ pà. 6 Kɛ́ wà Maadose bui òɛ̀, aà dɛa ado kɛ̀ɛ̀ fɛ̃́nɛũ, ↄ̃ àlɛ zɛwɛɛlɛ à Maadose bui Yuda pↄ́ kú Aasuelu bùsuↄ guuↄ míↄnzↄ̃ píi.

Amani vãi lɛkpaaĩa Yudaↄzi

7 Kí Aasuelu kpalablea wɛ̃̀ kuɛplade guu a mↄ sɛ̃́ia pↄ́ wì mɛ Nisãnu guu, Amani gbɛ pↄ́ wì mɛ puliũ là, kɛ́ à e mↄ pↄ́ á yã́pi kɛwà dↄ̃ ń a gↄↄo. Ɔ̃ mↄ kuɛpla Adaa bↄ̀ àsi guu. 8 Ɔ̃ Amani ò kí Aasueluɛ: Buie ku, a gbɛ̃́ↄ fã̀aa buipãleↄ guu n bùsu dasiↄu píi. An fɛlɛkaayãↄ dodo ń buipãleↄɛ píi, aali n ikoyã dao. I kũ ǹ ń tó tɛɛɛo. 9 Kí, tó à kɛ̀nɛ naɛ, yãdilɛ wà ń midɛ, mí ã́nusu tↄnu ↄ̀aa pla kpá yã́pikɛnaↄwa aa ka n làasiu. 10 Kí a tãana seela kɛbↄ bↄ̀ a kpà Amɛdata nɛ́ Amani, Agaga bui Yudaↄ wɛ̀lɛpiwa 11 à mɛ̀: Kɛ buipiɛ lá à kɛ̀nɛ maawa, níↄ ã́nusupi kũa n pↄ́ ũ.

12 Mↄ sɛ̃́ia gↄↄ kuɛ’aaↄ̃de zĩ́ Amani kí lakɛ̃naↄ sìsi. Aa yã́ pↄ́ Amani dìlɛ kí ìwaↄ ń kía pↄ́ kú bùsu ń bùsuoↄ ń bui ń buio gbãadeↄnɛ dàlau. Aa kɛ̃̀ bui ń buioɛ ń baade buiyão, bùsu ń bùsuo ń a lákɛ̃ao. Aa kɛ̃̀ ń kí Aasuelu tↄ́o, ↄ̃ aa aà seela kɛ̀ láwa ń aà tãanao. 13 Aa lápiↄ nà zĩnaↄnɛ ń ↄzĩ, aa ń gbáɛ kí bùsu dasiↄ guu. Lápi guu wà mɛ̀ wà Yudaↄ dɛdɛ wà ń midɛ wà ń buibↄ, nɛ́fɛ̃nɛn gbɛ̃zↄ̃ↄ, gↄ̃ɛↄ ń nↄɛↄ gↄↄ doũ zĩ́, mↄ kuɛplade pↄ́ wì mɛ Adaa gↄↄ kuɛ’aaↄ̃de zĩ́, wi ń pↄ́ↄ naaa. 14 Wa yã́ pↄ́ a dìlɛpi lá kpã́sã bùsu ń bùsuo píi, kɛ́ àↄ dɛ ikoyã ũ, wi a kpàwakɛ bui píiɛ, kɛ́ aaↄ ku sↄu guu gↄↄpizĩ. 15 Zĩnaↄ wã̀ gɛ̀ màa yã́ pↄ́ kí dìlɛpi yã́i, ↄ̃ wà a kpàwakɛ̀ Susa mɛɛwiau. Kí ń Amanio zↄ̃̀lɛ lɛ́ imi. Susadeↄ sↄ̃ aa bílikɛ̀ yã́piwa.

4

Maadose wabikɛa Ɛsitɛɛwa aà lɛdau

1 Kɛ́ Maadose yã́ pↄ́ wa kɛ̀pi mà, à a pↄkasaↄ ga kɛ̃̀, ↄ̃ à zwã̀nkasaↄ dà à túfu gbɛ̃̀ a miwa, ↄ̃ a bɛ wɛ̃́lɛ guu, àlɛ wɛ̃na’ↄ gbãa dↄ. 2 À gɛ̀ e za kibɛ gãaɛ, asa gbɛ̃e a fↄ̃ gɛ̃ kibɛ bↄlɛu ń zwã̀nkasaↄ daao. 3 Wà yã́ pↄ́ kí dìlɛ iko ũpi kpàwakɛ̀ bùsu ń bùsuo píi, ↄ̃ Yudaↄ nà ↄↄlↄwa maamaa gupiiu ń lɛyeo. An wɛ́’i lɛ́ kwɛ́, aalɛ búbuapɛ. An gbɛ̃́ daside zwã̀nkasaↄ daa, aa túfu gbɛ̃̀ ń miwa.

4 Kɛ́ Ɛsitɛɛ ìwaↄ, nↄɛ ń gↄ̃ɛo píi, mↄ òɛ̀, à pelembò. À pↄkasaↄ kpã̀sã Maadoseɛ aà da zwã̀nkasaↄ gbɛu, kási i we sìo. 5 Ataki mɛ́ dↄai pↄ́ kí dìlɛ aàↄ ku aà saɛ ũ. Ɛsitɛɛ aà sìsi à aà zĩ̀ Maadosewa, aà gɛ́ aà laiɛ: Bↄ́ yã́ mɛ́ mↄ̀? Bↄ́yãi àlɛ kɛi màai? 6 Ataki bↄ̀ kibɛ gãaɛ à Maadose lè. 7 Maadose yã́ pↄ́ a le sìuɛ̀ píi, ↄ̃ à ã́nusu pↄ́ Amani mɛ̀ á ká kí làasiu Yudaↄ dɛdɛa yã́i lɛ́ òɛ̀ kyáukyau. 8 À yã́ pↄ́ wa dìlɛ Yudaↄ dɛdɛa yã́ musu wà a kpàwakɛ̀ Susa taala kpàwà lↄ, aà ↄlↄ Ɛsitɛɛɛ, i a bↄↄlɛkɛɛ̀. À mɛ̀ aà o Ɛsitɛɛɛ aà gɛ́ kí kĩ́i, aà awakpaɛ̀, i wabikɛwà a gbɛ̃́ↄnɛ. 9 Ataki tà à yã́ pↄ́ Maadose ò dàu a sìuɛ̀.

10 Ɔ̃ Ɛsitɛɛ òɛ̀ aà gɛ o Maadoseɛ. 11 Kí ìwaↄ ń a bùsu gbɛ̃́ↄ dↄ̃ píi, tó gↄ̃ɛ ge nↄɛ sↄ̃̀ kízi aà kpɛ́u, mɛ́ i aà sísio, ikoyã kú mɛ̀ndoɛ. Wì ade dɛɛ, mɛ́ i kɛ kí a vua gopana dↄ̀ɛ̀ kɛ́ à e àↄ ku bàasio. Mapi sↄ̃, à kà gↄↄ baakwi wi ma sísi mà gɛ́ kí kĩ́io. 12 Kɛ́ à gɛ̀ Ɛsitɛɛ yã́pi dàu a sìu Maadoseɛ, 13 ↄ̃ Maadose ɛ̀a lɛ́kpãsãkɛ̀ɛ̀ à mɛ̀: Ńsu ǹyↄ̃ e ḿmɛ ńyↄ̃ bↄ ndo Yudaↄ guu n kua kibɛ yã́io. 14 Tó ń nílɛ yã́ bee taa gↄↄzĩ, suabana a bↄ guei à Yudaↄ misi, aai bↄ. Mpi ń n de bɛdeↄ sↄ̃, á gaga. Tó gↄↄɛ bee taa yã́i n gↄ̃i kía na ũ, démɛ dↄ̃i? 15 Ɔ̃ Ɛsitɛɛ lɛ́kpãsãkɛ̀ Maadoseɛ à mɛ̀: 16 Gɛ ǹ Yuda pↄ́ kú Susaↄ kãaa píi, í lɛye ma yã́ musu. Ásu pↄbleo, ásu imio gↄↄ àaↄ̃ fãanɛ ń gwãasĩnao. Mapi ń ma ìwaↄ wá lɛye màa sↄ̃. Bee gbɛa mí gɛ́ kí kĩ́i, baa tó má gɛa zɛvĩo. Tó má su gaɛ, ma gan we. 17 Ɔ̃ Maadose tà à yã́ pↄ́ Ɛsitɛɛ òɛ kɛ̀ píi.

5

Ɛsitɛɛ gɛa wabikɛi kíwa

1 A gↄↄ àaↄ̃de zĩ́ Ɛsitɛɛ a kíanakɛ zwãaↄ yè, ↄ̃ à gɛ̀ zɛ̀ kípi bɛ’ua, kpɛ́ pↄ́ a kuu kpɛɛlɛ. Kí zↄ̃lɛa a gĩ́naa kpɛ́u we, aà aɛ dↄa kpɛɛlɛwa. 2 Kɛ́ à a na Ɛsitɛɛ è zɛa kpɛɛlɛ, à aà wɛgwà, ↄ̃ à a vua gopana pↄ́ á kũa dↄ̀ɛ̀. Ɛsitɛɛ sↄ̃̀aàzi à ↄkã̀ aà gopanapi lɛ́wa. 3 Kí aà là à mɛ̀: Ɛsitɛɛ, bↄ́ ń yeii? Bↄ́ ńlɛ gbɛaai? Baa ma kpala guo má n gba. 4 A wèwà à mɛ̀: Kí, tó à kɛ̀nɛ maa, Amani sísi blɛ pↄ́ málɛ kɛnɛ gbãwa. 5 Ɔ̃ kí mɛ̀ wà mↄ́ ń Amanio gↄ̃̀ↄ, kɛ́ aa gɛ yã́ pↄ́ Ɛsitɛɛ gbɛ̀a kɛ. Ɔ̃ kí ń Amanio gɛ̀ blɛ pↄ́ Ɛsitɛɛ lɛ́ kɛnɛ́pi blei.

6 Kɛ́ aalɛ vɛ̃ɛmi, kí Ɛsitɛɛ là à mɛ̀: Bↄ́ ńlɛ a wabikɛai? Má kɛnɛ. Yã́ kpele ńlɛ gbɛaai? Baa ma kpala guo má n gba. 7 Ɛsitɛɛ wèwà à mɛ̀: Yã́ pↄ́ málɛ a wabikɛman kɛ: 8 Kí, tó n ma wɛgwàɛ, tó à kàngu ǹ yã́ pↄ́ málɛ a wabikɛma kɛmɛɛɛ, à mↄ blɛ pↄ́ má kɛɛ́ zia blei, mí yã́ pↄ́ n ma lai onɛ.

9 Kɛ́ Amani bↄ̀ gↄↄ bee, aà pↄ kɛ̀na, àlɛ yáalↄ. Kási kɛ́ à Maadose è kibɛ bↄlɛu, i fɛlɛɛo, a aà vĩa vĩo, ↄ̃ aà pↄ fɛ̃̀aàzi. 10 A azĩa kũa à tà bɛ. Kɛ́ à a gbɛ̃naↄ sìsi ń a na Zɛlɛsio, 11 ↄ̃ àlɛ ĩ́anadã a àizɛɛ sà zↄ̃ↄ ń a nɛgↄ̃ɛ dasiↄ yã́ musu. À mɛ̀ kí a kpɛlà, à a gba gbãa dɛ a ìwaↄ ń gbãadeↄla píi. 12 À mɛ̀ lↄ: Kía na Ɛsitɛɛ ma sisi, à blɛkɛ̀mɛɛ ń kío sãnu, gbɛ̃pãle kuo. À ɛ̀a ma sisi mà ble ń kío zia lↄ. 13 Ń beeo tó ma Yuda bui Maadose è zↄ̃lɛa kibɛ bↄlɛu, yã́ beeↄ píi lí kɛmɛɛ pↄe ũo. 14 Ɔ̃ aà na Zɛlɛsi ń aà gbɛ̃naↄ òɛ̀: To gbɛ̃́ↄ lípɛlɛnɛ a lɛsĩ kà gã̀sĩsuu blakwi, ní wabikɛ kíwa zia kↄↄ aà n gba zɛ ǹ Maadose loowà, ní gbasa gɛ́ ń kío blɛpi blei ń pↄnao. Yã́pi kà Amanigu maamaa, ↄ̃ à lípi pɛ̀lɛ.

6

Kí Maadose gbaa gbãa

1 Gwãasĩna bee kí i fↄ̃ i’òo. Ɔ̃ à mɛ̀ wà mↄ́ ń a bùsu ladao. Wà a kyokɛ̀ɛ̀, 2 ↄ̃ wà Maadose yã́ è we, lá kí dↄai bↄlɛdↄ̃ana gbɛ̃ↄn plaↄ Bigana ń Tɛlɛsio lɛkpàaĩaàzi, ↄ̃ Maadose bↄ̀ò. 3 Kí a ìwaↄ là à mɛ̀: Wà Maadose kpɛlà wà aà gbà gbãa yã́pi yã́i kpeletaawa ni? Aa wèwà aa mɛ̀: Wi yãe kɛɛ̀o. 4 Ɔ̃ kí mɛ̀: Démɛ kú ua wei? À mↄ lè Amani gɛ̃̀ kibɛ ua gↄ̃̀ↄ Maadose looa lí pↄ́ á pɛ̀lɛɛpiwa yã’oiɛ̀. 5 Ɔ̃ kí ìwaↄ wèwà aa mɛ̀: Amani mɛ́ kú ua we. Ɔ̃ kí mɛ̀ aà mↄ gɛ̃. 6 Kɛ́ à gɛ̃̀, kí aà là à mɛ̀: Bↄ́ wa kɛ gↄ̃ɛ pↄ́ má ye aà kpɛlaɛi? Amani làasookɛ̀ à mɛ̀: Dé kí ye aà kpɛla, mɛ́ i kɛ ma bàasio ni? 7 Ɔ̃ a wèwà à mɛ̀: Tó ń ye ǹ gbɛ̃́ kpɛlaɛ, 8 wa kía gomusu pↄ́ ń dà yãa sɛ mↄò ń n sↄ̃́ pↄ́ kíafua kpaao. 9 Gomusupi ń sↄ̃́pio kpa n gbãade bɛɛɛdeↄ dowa, i gomusupi da gbɛ̃́ pↄ́ ń ye ǹ aà kpɛlaɛ, i aà di sↄ̃́pi kpɛ, iↄ bɛ aà aɛ wɛ̃́lɛ zɛaↄ guu, iↄ pũna àↄ mɛ: Màa kí ì kɛ gbɛ̃́ pↄ́ á ye à aà kpɛlaɛ. 10 Ɔ̃ kí òɛ̀: Gɛ ǹ gomusupi sɛ gↄ̃̀ↄ ń sↄ̃́o lá ń òwa, ní yã́pi kɛ Yuda bui Maadose pↄ́ ìↄ zↄ̃lɛ ma bɛ bↄlɛuɛ. Ńsu yã́ pↄ́ n mɛ̀ wà kɛɛ̀pi kee too.

11 Amani gɛ̀ gomusupi sɛ̀ ń sↄ̃́pio à sùò. Ɔ̃ à gomusupi dà Maadoseɛ, à aà dì sↄ̃́pi kpɛ, a bɛ aà aɛ wɛ̃́lɛ zɛaↄ guu, àlɛ pũna àlɛ mɛ: Màa kí ì kɛ gbɛ̃́ pↄ́ á ye à aà kpɛlaɛ. 12 Kɛ́ aa sù, Maadose gɛ̀ zↄ̃̀lɛ kibɛ bↄlɛu, ↄ̃ Amani ↄkù a wɛ́wa, àlɛ tá a bɛ ń ↄↄlↄo. 13 À yã́ pↄ́ a le dàu a sìu a na Zɛlɛsiɛ ń a gbɛ̃naↄ píi. Ɔ̃ aà lɛdamadepiↄ ń Zɛlɛsio òɛ̀: Lá Maadose pↄ́ ńlɛ gↄ̃ kpɛɛ aà yã́ musupiá Yuda buiɛ, ńyↄ̃ aà fↄ̃ lↄo, ńyↄ̃ↄ kɛ̃́sãaàzi ǹyↄ̃ gɛɛ. 14 Gↄↄ pↄ́ aalɛ yã́pi oɛ̀, kí dↄaiↄ kà, ↄ̃ aa aà sɛ̀ ń wãao, aa gɛ̀aànↄ blɛ pↄ́ Ɛsitɛɛ kɛ̀ blei.

7

Amani looa líwa

1 Ɔ̃ kí ń Amanio gɛ̀ pↄblei ń Ɛsitɛɛo. 2 Kɛ́ aalɛ vɛ̃ɛmi a gↄↄ plaadepi zĩ́, ↄ̃ kí Ɛsitɛɛ là à mɛ̀: Ɛsitɛɛ, bↄ́ ńlɛ a wabikɛai? Má kɛnɛ. Yã́ kpele ńlɛ gbɛaai? Baa ma kpala guo má n gba. 3 A wèwà à mɛ̀: Tó n ma wɛgwà, mɛ́ yã́pi kànguɛ, to màↄ ku wɛ̃ni guu. Wabi pↄ́ má kɛ̀man we. To ma gbɛ̃́ↄ aaↄ wɛ̃ni vĩ. Yã́ pↄ́ má gbɛ̀an we. 4 Asa mapi ń ma gbɛ̃́ↄ, wa dìlɛ wà wá dɛdɛ wà wá midɛ wà wá buibↄɛ. Tó wàlɛ wá yia zↄↄ ũ yãaɛ, dↄ̃ má nílɛ. Taasi bee taa i ka mà ĩadamao. 5 Ɔ̃ kí aà là à mɛ̀: Dé ni? Démɛ a fↄ̃ yã́ bee taa kɛa làasoo da a sↄ̃ui? 6 A wèwà à mɛ̀: Amani bɛ̃̀ɛɛ bee mɛ́ ibɛɛ pↄ́ zawágupi ũ. Sↄ̃ kɛ̃̀ Amanigu kí ń a napio yã́ musu. 7 Kí fɛ̀lɛ a vɛ̃ɛa ń pↄkũmao, à gɛ̀ líkpɛu a ua. Amani gↄ̃̀ we ń Ɛsitɛɛo, ↄ̃ Amani lɛ́ kulɛkɛɛ̀ a wɛ̃ni yã́ musu, asa a è kí zɛ̀ò à vãikɛɛɛ. 8 Amanipi kùlɛ Ɛsitɛɛ gbázĩ wúlɛbↄ pↄ́ a zↄ̃lɛwà saɛ. Wegↄ̃ↄ kí bↄ̀ líkpɛu à sù pↄblekĩi, ↄ̃ à mɛ̀: A ye kusi ma nawa ma wáa kpɛ́u la yã̀? Kɛ́ yã́pi bↄ̀ kí lɛ́u gↄ̃̀ↄ, wà mↄ̀ pↄ́ yè Amani oawa. 9 Kí dↄaiↄ do Aabona òɛ̀: Lí pɛ́lɛa Amanipi bɛ saɛ à kà gã̀sĩsuu blakwi. Aàpi lípi pɛ̀lɛ kɛ́ à e Maadose pↄ́ yãmaakɛ̀nɛ loowàɛ. Ɔ̃ kí mɛ̀: À aàpi loowà. 10 Kɛ́ aa Amani lòo lí pↄ́ a pɛ̀lɛ Maadoseɛpiwa, kí pↄ wèe.

8

Kí yãpãle dilɛa Yudaↄ yã́ musu

1 Gↄↄbeezĩ kí Aasuelu Yudaↄ wɛ̀lɛ Amani bɛ kpà a na Ɛsitɛɛwa. Ɛsitɛɛ ò kíɛ Maadose mɛ́ a daɛ ũ, ↄ̃ Maadose sↄ̃̀ kízi. 2 Kí a tãana pↄ́ à ɛ̀a sì Amaniwa bↄ̀ à dà Maadoseɛ, ↄ̃ Ɛsitɛɛ Amani bɛ nàɛ̀ aà ↄzĩ.

3 Ɛsitɛɛ ɛ̀a gɛ̀ yã’oi kíɛ lↄ. À wùlɛ aà gbázĩ, aà wɛ́’i lɛ́ kwɛ́, à awakpàɛ̀ aà vãi pↄ́ Agaga bui Amani a lɛkpàaĩ Yudaↄzi gboo. 4 Kí vua gopana dↄ̀ɛ̀, ↄ̃ à fɛ̀lɛ zɛ̀ aà aɛ 5 à mɛ̀: Tó n ma wɛgwà, mɛ́ ma yã́ kànguɛ, tó yã́ɛ bee kɛ̀nɛ zɛ́ vĩ, mɛ́ ma yã́ kànguɛ, lá Amɛdata nɛ́ Amani, Agaga bui, zɛ̀ò à Yuda pↄ́ kú n bùsuuↄ dɛdɛ píiɛ, o n lakɛ̃naↄnɛ aa lákɛ̃ aa Amani yã́pi fuangba. 6 Má fↄ̃ yã́ pↄ́ a yìa ma gbɛ̃́ↄwapi gwao. Má fↄ̃ wɛsi ma buiↄ dɛdɛalɛo. 7 Ɔ̃ kí Aasuelu ò a na Ɛsitɛɛɛ ń Maadoseo: À gwa, ma Amani bɛ kpà Ɛsitɛɛwa, ↄ̃ ma Amanipi lòo líwa, kɛ́ à vãikpàaĩ ń Yudaↄ yã́i. 8 À lákɛ̃ Yudaↄ yã́ musu lá à kɛ̀ɛ́ maawa. À kɛ̃́ ń ma tↄ́o, í ma tãana seela kɛwà, asa lá pↄ́ wa kɛ̃̀ ń ma tↄ́o wà ma tãana seela kɛ̀wà suumpaa vĩo. 9 Wegↄ̃ↄ aa kí lakɛ̃naↄ sìsi. Mↄ àaↄ̃de Sivã gↄↄ bao ń àaↄ̃ode zĩ́ ↄ̃ aa yã́ pↄ́ Maadose dìlɛ Yudaↄnɛ ń kí ìwaↄ ń kíaↄ ń bùsu gbãadeↄ kɛ̃̀ píi bùsu mɛ̀n basoolo ń soplaoↄnɛ sɛa za India bùsuu e à gɛ̀ pɛ̀ Etiopi bùsuwa. Aa lakɛ̃ bùsu ń bùsuo ń a lákɛ̃ao, bui ń buio ń ń buiyão. Aa lakɛ̃ Yudaↄnɛ lá aaì lákɛ̃wa ń ń buiyão lↄ. 10 Maadose kɛ̃̀ ń kí Aasuelu tↄ́o, à kí tãana seela kɛ̀wà, à lápiↄ nà zĩnaↄnɛ ń ↄzĩ, ↄ̃ aa dì sↄ̃koelɛɛna pↄ́ bↄ̀ kí sↄ̃gↄ̃u guuↄ kpɛ aa gɛ̀ò.

11 Yã́ pↄ́ kí dìlɛpi Yuda pↄ́ kú wɛ̃́lɛ ń wɛ̃́lɛoↄ gbà zɛ́ aa kↄ̃ kãaa aa gí ń ńzĩao. À ń gba zɛ́ aa bui ge bùsu zĩgↄ̃ pↄ́ íbɛlɛsɛ̀ńnↄ ń ń nɛ́ↄ ń ń nↄɛↄ kɛ́ aa ń pↄ́ↄ sɛ́lɛↄ dɛdɛ, aa ń míↄnzↄ̃ aa ń midɛ. 12 À ń gba zɛ́ aa bee kɛ kí Aasuelu bùsu daside guu píi mↄ kuɛplade pↄ́ wì mɛ Adaa gↄↄ kuɛ’aaↄ̃dezĩ. 13 Wà yã́ pↄ́ a dìlɛpi lá kpã̀sã bùsu ń bùsuoɛ píi ikoyã ũ. Wà a kpàwakɛ̀ bui píiɛ, kɛ́ Yudaↄ aaↄ ku sↄu guu aa yã́yia ń ibɛɛↄwa gↄↄ bee yã́i. 14 Kí yãdilɛapi yã́i zĩnaↄ kɛ̀ kpakpa dia kí sↄ̃koelɛɛnaↄ kpɛ, aa gɛ̀. Ɔ̃ wà yã́pi kpàwakɛ̀ Susa mɛɛwiau. 15 Maadose bↄ̀ kibɛ kíakɛ pↄ́ pua ń pↄ́ búunao daa, a kíafua zↄ̃ↄ pↄ́ wa pì ń vuao kpaa. A bàabaa gomusu tɛ̃a daa lↄ, ↄ̃ Susadeↄ gulakɛ̀ ń pↄnao. 16 Gu pù Yudaↄnɛ gↄↄ bee, aalɛ pↄnakɛ ń yaalↄo, asa wà ń gbá gbãaɛ. 17 Bùsu ń bùsuo wɛ̃́lɛ ń wɛ̃́lɛo, gu pↄ́ kí yã́ pↄ́ a dìlɛpi lè píi Yudaↄ pↄnakɛ̀ ń yaalↄo, aa dikpɛkɛ̀ ń blɛbleao. Buipãleↄ gↄ̃̀ Yudaↄ ũ dasi, kɛ́ vĩa ń kṹ Yudaↄ yã́ musu yã́i.

9

Yudaↄ yã́yiaa ń ibɛɛↄwa

1 Mↄ kuɛplade Adaa gↄↄ kuɛ’aaↄ̃de zĩ́ mɛ́ kí yã́ pↄ́ a dìlɛ kɛgↄↄ ũ. Gↄↄ bee Yudaↄ ibɛɛↄ wɛ́ dↄi yãa wà gbãamↄ Yudaↄnɛɛ, ãma wà yã́pi lìlɛ, ↄ̃ Yudaↄ gbãamↄ̀ ń ibɛɛↄnɛ. 2 Kí Aasuelu bùsuↄ guu píi Yudaↄ kↄ̃ kã̀aa wɛ̃́lɛ pↄ́ aa kuu, kɛ́ aa lɛ́lɛ gbɛ̃́ pↄ́ vãikpaaĩńnↄↄwa. Gbɛ̃e i fↄ̃ ń fúo, asa buipãleↄ vĩakɛ̀nɛ́ píiɛ. 3 Bùsu gbãadeↄ, kí ìwaↄ ń kíaↄ ń aà zĩkɛnaↄ píi gbãakpà Yudaↄwa, kɛ́ aalɛ vĩakɛ Maadoseɛ yã́i. 4 Maadose gbia kibɛ, ↄ̃ aà tↄ́ lì bùsu píia, asa aà gbãa lɛ́ dɛdɛɛ.

5 Yudaↄ ń ibɛɛↄ dɛ̀dɛ ń fɛ̃ndao, aa ń míↄnzↄ̃ píi, aa pↄeã kɛ̀ ń zangudepiↄwa. 6 Aa gↄ̃ɛↄ dɛ̀dɛ Susa mɛɛwiau gbɛ̃ↄn ↄ̀aa pla ń basↄoo. 7 Aa Paasãdata ń Dalɛfↄ̃o ń Asepatao 8 ń Polatao ń Adaliao ń Alidatao 9 ń Paamasetao ń Alisaio ń Alidaio ń Vaizatao dɛ̀dɛ lↄ. 10 Gbɛ̃́piↄá Amɛdata nɛ́ Amani, Yudaↄ wɛ̀lɛ nɛgↄ̃ɛ gbɛ̃ↄn kwiↄnɛ. Ń beeo aai ↄkã ń pↄewao.

11 Gↄↄ doũpi zĩ́ kí gbɛ̃́ pↄ́ wà ń dɛdɛ Susaↄ dasilɛ mà. 12 Ɔ̃ a ò a na Ɛsitɛɛɛ: Yudaↄ gↄ̃ɛↄ dɛ̀dɛ Susa la gbɛ̃ↄn ↄ̀aa pla ń basↄoo ń Amani nɛgↄ̃ɛ gbɛ̃ↄn kwiↄ. Bↄ́ aa kɛ̀ ma bùsu kĩniↄ guui mↄↄ! Yã́ kpele ńlɛ a wabikɛa lↄi? Má kɛnɛ. Bↄ́ yã́ ńlɛ gbɛaai? Má n gba. 13 Ɛsitɛɛ wèwà à mɛ̀: Kí, tó à kɛ̀nɛ maa, Yuda pↄ́ kú Susa laↄ gba zɛ́ aa yã́ pↄ́ ń dìlɛ aa kɛ gbã kɛ zia lↄ, wi Amani nɛgↄ̃ɛ gbɛ̃ↄn kwipiↄ loo líwa. 14 Kí mɛ̀ wà kɛ màa. Wà a kpàwakɛ̀ Susa, ↄ̃ wà Amani nɛ́piↄ gɛ lòoloo. 15 Yuda pↄ́ kú Susaↄ kↄ̃ kã̀aa Adaa gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaide zĩ́, ↄ̃ aa gↄ̃ɛↄ dɛ̀dɛ lↄ gbɛ̃ↄn ↄ̀aa do ń basↄoo. Ń beeo aai ↄkã ń pↄewao.

16 Yuda kĩni pↄ́ kú kí bùsuↄ guuↄ píi kↄ̃ kã̀aa, kɛ́ aa gí ń ńzĩao, aai bↄ ń ibɛɛↄ yã́u yã́i, ↄ̃ aa ń zangudeↄ dɛ̀dɛ gbɛ̃ↄn ↄ̀aasↄsↄo lɛɛ basiiↄ̃ sↄosai (75.000). Ń beeo aai ↄkã ń pↄewao. 17 Aa bee kɛ̀ Adaa gↄↄ kuɛ’aaↄ̃de zĩ́ɛ, a gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaide zĩ́ ↄ̃ aa kã́mabò. Aa gↄↄpi dìlɛ dikpɛ ũ, kɛ́ aa blɛsakɛ, wi pↄnakɛ gↄↄpizĩ.

18 Yuda pↄ́ kú Susaↄ kↄ̃ kã̀aa a gↄↄ kuɛ’aaↄ̃de zĩ́ ń a gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaideo, ↄ̃ aa kã́mabò a gↄↄ gɛ̃odezĩ. Aa gↄↄpi dìlɛ dikpɛ ũ, ↄ̃ aa blɛsablè aa pↄnakɛ̀u. 19 Ayãmɛto Yuda zↄ̃ɛ pↄ́ kú zↄ̃ɛwiaↄ aaì dikpɛpi kɛ Adaa gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaide zĩ́, aaì blɛsable, aaì pↄnakɛ, aaì blɛlikↄ̃ɛ.

Puliũ dikpɛ dilɛa

20 Maadose yã́piↄ kɛ̃̀ lá guu, ↄ̃ à lá kpã̀sã Yuda pↄ́ kú kí Aasuelu bùsu guuↄnɛ píi, gbɛ̃́ pↄ́ kú kãiↄ ń gbɛ̃́ pↄ́ kú zã̀ↄ píi. 21 A dìlɛnɛ́ aaliↄ dikpɛpi kɛ wɛ̃ ń wɛ̃o mↄ pↄ́ wì mɛ Adaa gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaide zĩ́ ń a gↄↄ gɛ̃odeo. 22 Gↄↄpiↄ mɛ́ Yudaↄ bↄa ń ibɛɛↄ yã́u dikpɛ ũ. Mↄpi guu an pↄsia lìlɛ pↄna ũ, mɛ́ an wɛ̃nakɛa lìlɛ dikpɛkɛa ũ. Aali dikpɛpi kɛ gↄↄ beeↄ zĩ́, aali blɛsakɛ, aali pↄnakɛ, aali blɛlikↄ̃ɛ, aali gbada taasideↄnɛ. 23 Yudaↄ zɛ̀ ń yã́ pↄ́ Maadose kɛ̃̀nɛ́o, ↄ̃ dikpɛ pↄ́ aa kɛ̀pi gↄ̃̀nɛ́ fɛlɛkaa ũ.

24 Amɛdata nɛ́ Amani, Agaga bui Yudaↄ píi wɛ̀lɛ vãi lɛkpàaĩńzi à ń dɛdɛ, ↄ̃ à gbɛ pↄ́ wì mɛ puliũ gbɛ̀a à e ń fu, i ń dɛdɛ. 25 Kási kɛ́ kí a feena mà, à yãdìlɛ lá guu, kɛ́ vãi pↄ́ à a lɛkpàaĩ Yudaↄzipi wi aà musu. Ɔ̃ wà aà lòo líwa ń a nɛgↄ̃ɛↄ sãnu. 26 Ayãmɛto wì o gↄↄpiↄnɛ Puliũ, asa gbɛ pↄ́ a là tↄ́n we. Yã́ pↄ́ Maadose kɛ̃̀ lápi guu ń yã́ pↄ́ à ń léo yã́i 27 aa sì wà dikpɛkɛ gↄↄ plapiↄ guu wɛ̃ ń wɛ̃o. Aa mɛ̀ ḿpiↄ ń ń nɛ́ↄ ń gbɛ̃́ pↄ́ nàmáↄ gí dikpɛpi kɛio, wàli kɛ a gↄↄwa lá wa kɛ̃̀ láuwaɛ. 28 Wɛ̃ ń wɛ̃o gↄↄpiↄ yã́ líↄ dↄńgu, aali a dikpɛkɛ ualɛ ń ualɛo, wɛ̃́lɛ ń wɛ̃́lɛo, bùsu ń bùsuo. Puliũ dikpɛpi su bãdɛ Yudaↄ kĩ́io, a kɛgↄↄ su midɛ ń buiↄ kĩ́io.

29 Kía na Ɛsitɛɛ, Abihaili nɛ́, la plaade kɛ̃̀ ń a ikoo píi Puliũ yã́ musu, à gbãakpàò lá pↄ́ Yuda bui Maadose kɛ̃̀wa. 30 Maadose lápi kpã̀sã Yuda pↄ́ kú kí Aasuelu bùsu mɛ̀n basoolo ń soplao guuↄnɛ. À kua aafia niɛ guu yã’ònɛ́, 31 ↄ̃ à Puliũ dikpɛpi dìlɛ a gↄↄwa, lá aàpi ń kía na Ɛsitɛɛo dìlɛnɛ́wa, lá ampiↄ sↄ̃ aa sì wà kɛ ń ń buiↄ ń kpɛ ń lɛyeo ń ↄↄlↄo. 32 Yã́ pↄ́ Ɛsitɛɛ dìlɛpi gbãakpà Puliũ yã́ beeↄwa, ↄ̃ wa kɛ̃̀ láu.

10

Kí Aasuelu ń Maadoseo yã́

1 Kí Aasuelu tò gbɛ̃́ pↄ́ kú a bùsu guuↄ píi ń ísia gũgũnaↄ falubↄ̀ɛ. 2 Yãzↄ̃ↄ pↄ́ a kɛ̀ↄ ń a ikokɛyãↄ ku Mɛdɛↄ ń Pɛɛsiↄ kíaↄ ladau. Lá kí Maadose gbà gbãa à gↄ̃ gbɛ̃zↄ̃ↄ ũ, a ku lápi guu lↄ. 3 Yuda bui Maadose mɛ́ kí Aasuelu plaade ũ. À tↄbↄ̀ Yudaↄ guu, mɛ́ aà yã́ kà ń gbɛ̃́ dasidegu, asa à a gbɛ̃́ↄ aafia wɛ̀ɛlɛɛ, mɛ́ à kuana zɛ́ kɛ̀kɛ a buipiↄnɛ.