Ho ɲun níi vũahṹ na ó o

Piɛre

túara

Vũahṹ túaró ɲúhṹ

Ho vũahṹ na kà lé o Piɛre túara ho nɔn bìa ɓúenɓúen na dó mí sĩa o Yeesu *Krista yi. Ɓa nùpua ɓúi zon ɓa kèrètĩ́ɛwa kuio yi, á wee vĩ́iní ɓa lè ho kàránló na wi mí dòn lè le Dónbeenì bín-tente. Á ɓa kèrètĩ́ɛwa mu dó míten hã wárá lè mí sìíwà na yí se yi. Lé bán nùpua so bìo yi nɔn ó o Piɛre túararáa ho vũahṹ mu.

O Piɛre le ɓa ko ɓa wé ɓua míten làa bìo le Dónbeenì le mu koráa, à fárá dĩ̀n ho tũ̀iá poni wán, hìa ó o Yeesu tonkarowà kàránna làa ba (1).

O bía le ɓa pa míten ɓa nì-kàránlowà kàránló na bìo yí bon yi (2).

O Piɛre le bìa le o Yeesu máa bĩní máa ɓuen á lé ɓa sabín-fũ̀aalowa. O le o Yeesu mu hã̀ mí sĩi ò o máa ɓuen fùa, lé ɓa nùpua bìo yi, á wi à hàrí nì-kéní kà à yí vĩ́, ká ɓa ɓúenɓúen dàń yí ho pã̀ahṹ à yèrèmá mí yilera lè mí wárá, à le Dónbeenì kã̀ní ɓa (3).

1

Le tɛ̀ɛníi

1 Mu lé ĩnɛ́n Simɔn Piɛre na lé o Yeesu *Krista ton-sá là a tonkaro á wee túa ho vũahṹ na kà. Ĩ wee túa ho á à na minɛ́n na sĩadéró o Yeesu yi lée dà-kéní lè warɛ́n sĩadéró wo yi. Bṹn dàńna wó o Yeesu Krista na lé wàn Dónbeenì lè wa kã̀nílo térénló pànká yi. 2 Le le Dónbeenì lè wa Ɲúhṹso Yeesu zũńló bìo yi, à le Dónbeenì wé mu sãamu cɛ̀rɛ̀ɛ làa mia, à na ho hɛ́ɛrà cɛ̀rɛ̀ɛ mia.

Bìo ɓa kèrètĩ́ɛwa ko ɓa ɓuaráa míten

3 Le Dónbeenì pànká wó á wa yú bìo ko làa wɛn ɓúenɓúen na à séení wɛn á wa à kɛń le mukãnì yi, á à wéráa bìo sĩ le yi. Mu bon, le wó á wa zũna yìa von wɛn à wa níní kɛń o cùkú là a tentemu yi. 4 Lé làa bṹn á le Dónbeenì dó mí ɲii wó mu bè-beera na bìo ɲúhṹ wi làa sòobɛ́ɛ á nɔn wɛn, bèra a na à mi kã̀ní ho dĩ́míɲá bìo na ɓa nùpua sĩa wee vá yi na yí se yi, à páaní wé le dà-kéní lè le Dónbeenì. 5 Lé bṹn bìo yi à mi dé sòobɛ́ɛ miten yi, à wé ɓua miten sese, à bè bìo mi dó mi sĩa le Dónbeenì yi wán. Mi wíoka zũń le Dónbeenì, à bè bìo mi wee ɓua miten sese wán, 6 à wé dàń miten ɓua mu bìo ɓúenɓúen yi à bè bìo mi zũ le Dónbeenì wán. Mi yí tèé mi bàra à bè bìo mi dà miten wee ɓua mu bìo ɓúenɓúen yi wán, à wíoka ca tĩn le Dónbeenì yi à bè bìo mi yí máa tèé mi bàra wán. 7 Mi le mi bìo wé sĩ mín yi à bè bìo mi wee ca tĩn le Dónbeenì yi wán, à wań mín bè bìo mi bìo sĩ mín yi wán. 8 Mu bon, ká bṹn ɓúenɓúen wi mia làa sòobɛ́ɛ, á wa Ɲúhṹso Yeesu *Krista zũńló mi cɔ̃́n cũ̀nú á à kɛń, á mi wé è wé mu bìo na se. 9 Ká bìa á bṹn bìowa so mía yi, bán yí máa mi bìo sese, ɓa ka lòn muiiwà. Bìo le Dónbeenì sɛ́ra ɓa bè-kora na ɓa wó khĩína día á ɓa yiwa sà yi.

10 Àwa, á minɛ́n wàn zàwa lè wàn hĩ́nni, mi wíoka ca mi kuio, bèra a na à bìo le Dónbeenì von mia á hueekaa bìo yi à mi dĩ̀n wán. Ká mi ɓuan miten làa bṹn, á mi máa vĩ́ ho wɔ̃hṹ yi máa mi hùúu. 11 Lé bṹn ǹ na ká a Yeesu Krista, wa Ɲúhṹso na lé wa kã̀nílo bɛ́ɛnì na wi fɛ́ɛɛ díró á mi níní á à kɛń yi binbirì.

12 Lé bṹn bìo yi á ĩ pá wé è leéka mia fɛ́ɛɛ lè mu bìowa mu bìo, hàrí bìo á ĩ zũ le mu bìowa mu á mi zũ vó, á mi mún dó mi sĩa làa sòobɛ́ɛ ho tũ̀iá poni bíonì na kàránna làa mia yi. 13 Ĩ wee leéka le ká ĩ yìo wi lua, á mu se à ĩ wé bĩní leéka mia lè mu bìowa mu à mi hácírí kɛń mu wán. 14 Mu bon, ĩ zũ le hen làa cĩ́inú ká ĩ hí làa bìo wa Ɲúhṹso Yeesu Krista zéeníanáa mu làa mi. 15 Ɛ̀ɛ ká ĩ màhã́ à bánbá, bèra a na à ĩ húmú mɔ́ndɛ́n, à mi pá wé leéka mu bìowa mu bìo fɛ́ɛɛ.

O Yeesu Krista cùkú beenì na wa mɔn bìo

16 Mu bon, bìo wa Ɲúhṹso Yeesu *Krista ɓuara lè mí pànká, á wa yí bía bìo làa mia lè ɓa nùpua hácín-bíoní, ɓùeé. Warɛ́n wa bɛɛre mɔn wo lè mí cùkú beenì. 17 Mu bon, o Yeesu Krista yú a Maá Dónbeenì cùkú beenì. O cùkú beenì ɓànso Dónbeenì bía làa wo kà síi: «Yìa kà lé ĩ Za na á ĩ bò ĩ tàká wán, o bìo sĩ miì làa sòobɛ́ɛ».+ 1:17 Mi loń Matiye vũahṹ 3.1718 Warɛ́n wa bɛɛre ɲá mu tãmu mu sã ho wáayi ká wa là a Yeesu mu páanía wi le ɓúee na bìo sã̀ le Dónbeenì yi wán.+ 1:18 Mi loń Matiye vũahṹ 17.1-5; Maaki vũahṹ 9.2-7; Luki vũahṹ 9.28-3519 Lé bṹn te bìo le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛrowà bíoní láayi wíokaa wiráa wa cɔ̃́n, à mi cén wé pa hã bìo sese. Mu bon, hã ɲi-cúa mu ka lòn fĩ̀ntã́ní na dó hen na mu yuumu wi yi, á pan ò o Yeesu na ka lòn tá-tĩa mànàayiire à zéení míten mi sĩa yi. 20 Mi yàá ko mi zũń le le Dónbeenì ɲi-cúa na wi le Dónbeenì bíonì vũahṹ yi á nùpue yí dà máa zéení bìo yara wéréwéré miten. 21 Mu bon, le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛrowà ɲi-cúa na ɓa fɛɛra á yí ló ɓarɛ́n mí bɛɛre yi. Lé le Dónbeenì Hácírí dó hã bíoní mu ɓa ɲiní yi á ɓa bía le yèni yi.

2

Ɓa nì-kàránlowà na bìo yí bon bìo

1 Bìa le mí lé le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛrowà à mu yí bon á hĩ́a wi o *Isirayɛɛle nìpomu tĩ́ahṹ. Làa bṹn síi á ɓa nì-kàránlowà na bìo yí bon á mún ǹ kɛń mi tĩ́ahṹ. Ɓa wé è kàrán ɓa nùpua làa bìo yí bon á à yáaráa ɓa. Hàrí o Ɲúhṹso na sɛ́ra ɓa bè-kora día á kã̀nía ɓa á ɓa à pĩ́ ì día. Lé bṹn te bìo á ɓa à dĩ̀ndĩ̀n ǹ yáa. 2 Nùpua cɛ̀rɛ̀ɛ á à tà ɓa bìo á wé è wé mu koomu lè mí sìíwà na ɓa wee wé. Lé ɓarɛ́n bìo yi á ɓa nùpua wé è yáaráa le Dónbeenì tũ̀iá poni wɔ̃hṹ yèni. 3 Le wárí càró làa poníi bìo yi á ɓa nì-kàránlowà mu wé è khà mia lè hã bín-sĩa. Ɛ̀ɛ ká ɓa ɲúná síiníló bìo màhã́ wíokaa vó día míana, le Dónbeenì á à yáa ɓa máa khí.

4 Hàrí ho wáayi tonkarowà na yánkaa wó mu bè-kora á le Dónbeenì yàá pá yí día coon, ká le màhã́ dó ɓa le lònbee lahó yi, á can ɓa lè hã zúakùaríwà le tíbí-cũaá yi pannáa le cítíi fĩ̀ló wizonle. 5 Hàrí ho hàánì nùpua na yí bò bìo le Dónbeenì bía yi á le yí día coon, le dúee be-beenì ɓó ɓa ɲúhṹ. Yìa le kã̀nía lé o nìi na ɓa le Nɔwee, wón na fù wee bío lè ɓa nùpua le ɓa wé wé bìo térénna, lé wón lè ɓa nùpua nùwã hèɲun á le Dónbeenì kã̀nía. 6 Ho *Sodɔɔmu lè ho *Komɔɔre lórása á le Dónbeenì mún síinía ɲúná, á hã lórá mu lè mí nùpua cã̀ búkúbúkúbúkú. Lé kà síi á le wóráa, à zéení le bìa yí máa bè bìo le wee bío yi á le mún khíi síiní ɲúná làa bṹn bìo. 7 Ɛ̀ɛ ká a nìi na ɓa le Loote, yìa térénna, wón á le kã̀nía. O nìi mu pã̀ahṹ nùpua bè-wénia na fù yí se á vɛ́ɛnía o yi. 8 Mu bon, o nì-térénnii mu yi fù wee vá làa sòobɛ́ɛ, lé bìo ó o fù wi làa ba, á wee mi bìo ɓa wee wé, á wee ɲí bìo ɓa wee bío na yí se làa wizooní ɓúenɓúen. 9 Lé làa bṹn ó o Ɲúhṹso wee kã̀nínáa bìa can tĩna a yi le lònbee yi, ká a ɓɛ̀n wee ɓua bìa wee wé mu bè-kora, á pannáa le cítíi fĩ̀ nɔ̀nzoǹ á à beéráa bán lò. 10 Bìa ó o Ɲúhṹso màɲáa á à beé lò lé bìa wee zùań le Dónbeenì ɲúhṹsomu yi à ɓa wee wé mí sĩa bìo na yí se.

Ɓa nì-kàránlowà mu láa míten yi làa sòobɛ́ɛ, ɓa wee yòoní míten, á yí máa kɔ̃̀nbi ho wáayi bùaa na cùkú wi. Ɓa yàá wee là ɓa. 11 Hàrí ho wáayi tonkarowà na pànkáwá yàá wi po po ɓarɛ́n pá yí máa bío bín-kora lɛɛ́ ho wáayi bùaa mu yi o Ɲúhṹso yahó. 12 Ɓa nùpua mu ka lòn naɲuwà á hácíira mía, na bìo sã̀ ho wìi ɓúeró yi. Ɓa wee là bìo ɓa yí zũ, á ɓa ɓɛ̀n ǹ ɓúe ɓa làa bìo ɓa wee ɓúeráa ɓa naɲuwà bìo síi. 13 Lé hón yéréké so ò sá ɓa yi hã wén-kora na ɓa wee wé bìo yi. Bìo ɓa wee wɛɛ́ mí sĩa yi lé hã nìyi-wárá na ɓa wee wé, hàrí le wisoni yi yàá. Hen ká ɓa páanía wee dí làa mia, à mi yèni wé yáa, à hã nìyio dí mia, lé bìo ɓa wa mí wárá mu. 14 Ho hã́-fénló á ɓa dó mí sĩa yi làa sòobɛ́ɛ. Ɓa yí máa sa bè-kora wéró tá, á bìa pànkáwá mía lé bán ɓa wee khà dé míten yi. Ɓa yìo yí máa sì làa bìo hùúu, á hã dánkáa ɓɛ̀n wi ɓa wán. 15 Ɓa vṹnun día ho wɔ̃hṹ à ɓa bò a nìi na ɓa le Bozoore za *Balaamu wárá yi, wón na ɓa yà ɲii lè le wárí le o wé mu bè-kora, ó o mún tà fó le. 16 Ɛ̀ɛ ká a wékheró mu màhã́ bìo mà nɔn wo yi. O sũ̀npɛ̀ɛnì na yí máa bío, á bía làa wo lòn nùpue, á hòráa o ɲi-cúa fɛɛro Balaamu mu o sàá-wárá na ó o lá le mí ì wé yi.

17 Ɓa nì-kàránlowà mu ka lòn ɲun-dã́a na á ɲumu mía yi, á mún ka lòn viohó na wee kán lè mí pànká ká ho máa tè. Le Dónbeenì á à kúee ɓa le tíbí-cũaá lahó yi. 18 Hã bín-heɓúaa na ɲúná mía lè hã nìyi-wárá na ɓa wee wé lé bṹn ɓa wee hɛ́ɛ khà lè ɓa nùpua na còonía día bìo na lá vṹnun wee wé, à bán mún bĩní wé wé lè ɓarɛ́n bìo síi. 19 Ɓa wee bío na ɓa yi le ká ɓa tà á ɓa à kɛń míten, à ɓarɛ́n mí bɛɛre ɲɔǹ lé ɓa wobáaní ɓa sĩa bìo na wee yáa ɓa níi yi. Mu bon, bìo lée bìo hĩ́a yú pànká nùpue wán, à ɓànso wé mu bìo mu wobá-nìi. 20 Ɓa ɓúi zũ a Yeesu Krista, yìa lé wa Ɲúhṹso á lé wa kã̀nílo, lé bṹn bìo yi á bán wã́a día ho dĩ́míɲá bìo na wee vĩ́iní ɓa nùpua. Ɛ̀ɛ ká ɓa màhã́ bĩnía día míten á ho dĩ́míɲá bìo mu yú pànká ɓa wán, à ɓa bìo wíoka yáa à poń bìo mu fù karáa. 21 Mu bon, ɓa yàá lá yí zũna bìo le Dónbeenì le ɓa ɓua lè míten sṹaaní bìo ɓa zũ mu à ɓa yí máa bè le Dónbeenì mu làndáwá na kàránna làa ba yi. 22 Mu bè-zũńminì bíoní na kà lé hĩ̀a bìo sá ɓa yi: Bìo ó o buenza lá tã́maa lé bṹn ó o bĩnía vaá wee dí, ó o nɔ̀nbùɛɛnì na ɓa lá sɛɛra á bĩnía wee zo ho fàncínló yi.

3

O Ɲúhṹso bĩní ɓuenló bìo

1 Minɛ́n na á ĩ wa làa sòobɛ́ɛ, bìo kà wã́a lé mu cúa-ɲun níi ká ĩ wee túa mia. Hã vɔ̃nna mu mí bìo ɲun yi á ĩ wee leéka mia, á wee dé pànká hã hácín-tentewà na wi mia yi. 2 Mi le mi hácírí kɛń le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛrowà ɲi-cúa na ɓa fèra mà wán. Mi mún bĩní leéka a Yeesu tonkarowà bìo na ɓa kàránna làa mia bìo, bṹn na lé wa Ɲúhṹso lè wa kã̀nílo bìo na ó o bò henía. 3 Bìo mi ko mi zũń ho yahó lé bìo kà: Ho pã̀ahṹ vaa véeníi ká ɓa nùpua ɓúi á à hĩ́ní wé è wé bìo ɓa sĩa vá yi na yí se. Ɓa wé è yáa mí ɲiní yi á à na mia, 4 á wé è bío bìo kà: «Bìo ó o Yeesu wã́a dó mí ɲii le mí ì ɓuen, ó o wen? Wàn ɓùaawa húmú ɲii wán, á mu bìo ɓúenɓúen pá dĩ̀n làa bìo mu lá karáa hàrí ho dĩ́míɲá ɲúhṹ ɓúɛɛníi.» 5 Ɓa wé è bío bṹn lé bìo ɓa wee wé le cã̀nii à kɛń lè ɓa yí zũ bìo wó khĩína, le le Dónbeenì yánkaa léra ho wáayi lè ho tá, ká mu ɲumu fù wi hã lùa ɓúenɓúen yi, á le bía á ho tá ló mu ɲumu yi. 6 Lé mu ɲumu á le Dónbeenì mún pá bĩnía véenía lè ho dĩ́míɲá bìo mu na le fù léra. 7 Làa bṹn síi, á le Dónbeenì mún bía le ho wáayi lè ho tá na ho zuia à kɛń bĩ́n à pa bìo le khíi cítí ɓa nùpua yi, á à síiní bìa pã́ le Dónbeenì ɲúná. Mu zoǹ ká ho wáayi lè ho tá á à cĩ̀ búkúbúkúbúkú.

8 Minɛ́n na á ĩ wa làa sòobɛ́ɛ, bìo dà-kéní na mi yàá yí ko à mi nɔnsã yi lé bìo kà: O Ɲúhṹso cɔ̃́n á le wizonle dà-kéní ka lòn lúlúio khĩá-pírú, á hã lúlúio khĩá-pírú ka lòn wizonle dà-kéní. 9 Ɓa nùpua ɓúi wee leéka le o Ɲúhṹso wee mía á à wéráa bìo ó o dó mí ɲii le mí ì wé. Ɛ̀ɛ ká ɓùeé. O hã̀ mí sĩi mi bìo yi, á yí wi à hàrí nì-kéní vĩ́, ká mi ɓúenɓúen yèrèmá mi yilera lè mi wárá.

10 Ɛ̀ɛ ká a Ɲúhṹso bĩní ɓuenló wizonle dén pá khíi cí ɓa nùpua wán là a kɔ̃̀nlo bìo síi. Mu zoǹ ká ho wáayi bìowa á à yáa, ho ɲuùvĩ́ló sã á à ɲí pɔ̃́npɔ̃́n. Ho tá làa bìo wi ho yi ɓúenɓúen á à vĩ́. 11 Bìo á bṹn bìowa so ɓúenɓúen khíi wé, á mi cén zũń bìo mi ì ɓua lè miten. Mi ɓua miten làa bìo sĩ le Dónbeenì yi, à ca tĩn le yi. 12 Mi lòoní le wizonle na le Dónbeenì ì wé ó o *Krista á à bĩní ì ɓuen yi, à ɓua miten sese bèra a na à le wizonle mu dã fùafùa. Mu zoǹ le Dónbeenì á à ɓúe ho wáayi ɲúhṹ lè ho dɔ̃hṹ. Á mu bìowa na wi ho yi ɓúenɓúen á à ɲuu. 13 Le Dónbeenì dó mí ɲii le mí ì wé ho tá lè ho wáayi bè-fĩa, á bìo térénna wé è wé yi. Bṹn lé bìo wa wee lòoní.

Mi ko mi zũń miten ɓuaró

14 Àwa, minɛ́n na á ĩ wa làa sòobɛ́ɛ, á bìo mi wee lòoní le wizonle mu, á mi bánbá térén miten, à wékhe bìo yí mì lɛɛ́ mia, à mi kɛń ho hɛ́ɛrà yi. 15 Mi zũń le bìo ó o Ɲúhṹso ɲànáa mí yi ò o máa ɓuen ɲúhṹ lée bèra a na à ɓa nùpua fen, làa bìo á wàn za Poole na wa wa làa sòobɛ́ɛ túararáa mu nɔn mia. O túara mu á héhaa lè mu bè-zũńminì na le Dónbeenì nɔn wo yi. 16 Lé bṹn ó o Poole wee túa mí vɔ̃nna ɓúenɓúen yi ká a wee bío mu bìo. Hã bíoní ɓúi wi hã vɔ̃nna mu yi á ɲíló do. Lé bṹn te bìo ɓa nùpua ɓúi na yí zũ mu bìo yara, na sĩadéró le Dónbeenì yi yí fárá yí tĩna, á wee yèrèmá hã bíoní mu kúará. Ɓa wee yèrèmá hã kúará làa bìo ɓa wee yèrèmánáa le Dónbeenì bíonì vũahṹ bíoní ɓúi ɓàn kúará. Lé kà síi ɓa wee wé à yáaráa míten.

17 Ɛ̀ɛ ká minɛ́n na á ĩ wa làa sòobɛ́ɛ, ĩ ɲà mi zeǹ wán vó. Mi yí día le bìa yí térénna à vĩ́iní mia, mi fárá tĩn mi sĩadéró le Dónbeenì yi. 18 Mi wa wé à wa wíoka kɛń wa Ɲúhṹso Yeesu *Krista na lé wa kã̀nílo sãamu yi, à wa zũńló làa wo à wíoka wé dé wán. Le ho cùkú à bìo sĩ̀ a yi hã laà na kà wán lè hã lúlúio na ɲii mía yi. *Amiina!