MARKO

Kalɛ Wĩ a Ndɛ Ayekĩ Marko Tsɛlɛ Ke a

1

Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a De Lɛtsã Nɛ Kalɛ Wĩ a Akũ.

1Ade Kalɛ Wĩ nɛ Yesu Kristo kĩ ɛnyɛ Baguma obi akũ kayɔkayi a.

2Anɛ kɔkɔɛ a mɔ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Yesaya tsɛlɛ eyi kĩ Baguma bi ye obi kĩ,

“Maado yĩ fɔtɔ ɔnyanɛ ɛnya nɔ lɔtɔ,

ɛyaalɔla osi eyi ɛkpa nɔ.

3Aanu kĩ oti kĩĩ tsɛ̃ yade lɛtsã nɛ kɔsa kamɛ kalɛ kĩ,

‘Mimanɛ osi mikpa Ɔlate a kaya.

Mikɛna osi a eyo kpĩĩ.’ ”

4Fɔtɔ Ɔnyanɛ kĩĩ nyɛ Yohanes kĩ ɛna nɛ kɔsa kamɛ ɛkawɔla bati mui nɛ ɔwɔ kamɛ ndɛ ayekĩ Yudafɔ akɛna a. Emini ede lɛtsã kĩ bati bɛdani be tɔwɔlɛ kamɛ, bɛtɛ mui kawɔla amaniɛ a, lɔkɔa Baguma aakɔa be titikpa ete be.5Bati pii to Yudea tite a akũ mɔ be ɔmatɔ kpale kĩ bavɛ Yerusalem, bɛnaa kɔsa a kamɛ, kĩ banaatse Yohanes ɔlɛdo. Bibinya be tɔkpa kamɛ bɛtsa Baguma, ade Yohanes wɔla be mui nɛ Yordan ɔwɔ kamɛ a.

6Lɔkɔ a na kamɛ ni, Yohanes do ɔpɔnkɔ mɔ kanɛ mɔ lɔpɔ tɔlɔ tɛtadiɛ, ɛkɔa ɔyaɛ ovoli ɔwɛ̃ ɛbɔa kate. Ye funitsã nyɛ kɔsã mɔ koolo.

7Ede lɛtsã kĩ, “Oti a kĩ yaaya nɛ yĩ liti a, ɛbɛ̃ yĩ kɔlaa kĩ ntáfɛta kĩ makɛna akũ nwũnya mpabua nɛ ye abɔa malo. 8Yĩ kɔ̃ mui nkɔa makɛna mui kawɔla amaniɛ, lɛmɛ ye kɔ̃ yaakɔa Hũhũ Kpalɛwa ɛwɔla mi mui.”

Yohanes Wɔla Yesu Mui.

9Owi tábuna mɔ Yesu to Nazaret ɔmatɔ nɛ Galilea tite akũ, ɛyatɛ Yohanes mui kawɔla amaniɛ a nɛ Yordan ɔwɔ kamɛ. 10Kĩ Yesu sila ɛnɛ́ eto mui a kamɛ a, ɛmɔ kĩ odetɔ́ kamɛ binya ade Hũhũ a ka eko nɛ ye akũ ndɛ ayekĩ mblɔduma aka a. 11Ade ɔlɛdo nɛ eto ode ɛlɛ kĩ, “Nɔ nyɛ yĩ obi kĩ maátunɔ kalɛ, kawɔlɛ ade yĩ nɛ nɔ akũ.”

12Lɛtalɛta Hũhũ Kpalɛwa a kpã Yesu ɛnamɛna kɔsa kamɛ nɛ awã kĩ tuwĩ kamɛ bayaɛ deĩ. 13Ye odi ɛna nɛ awã fuwi tɛna. Lɔkɔ a na kamɛ a, Abonsam sɔ Yesu ɛdã, ade ode fɔtɔ banyanɛ yasum ye a.

Yesu Nyɛ Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Batɔnyade.

14Lɔkɔ a kĩ bipi Yohanes bido nɛ kɔla kamɛ a, Yesu dzakũ ɛnaa Galilea ɛnalɛ Baguma Kalɛ Wĩ a nɛ awã.

15Ɛkalɛ nɛ awã kĩ, “Lɔkɔ wĩ a wo ɔtɔ ade Baguma lɛgãkanya lɔkɔ a fuã. Mimuniki nɛ mi tɔkpa liti lɔkɔa mitɛ Kalɛ Wĩ a mido!”

16Kĩ Yesu kamini nɛ ɔwɔ lutubu baũ ɔwɛ̃ nɛ Galilea tite akũ a, ɛmɔ kɔfɔabi banyɛnɛ nviã kĩ bɛnyɛ Simon mɔ ɔwaɛ̃ Andrea, bɛkata be tɛsau.

17Ade Yesu bi be kĩ, “Miyaatomɔ yĩ, lɔkɔa maakɛna mi bati banyɛnɛ.” 18Nɛ awã naa, bɛfɔnɛ be tɛsau awɛ biyidza bitomɔ ye.

19Kĩ bɛnaa lɔtɔ sukuloo a, ɛmɔ bawaɛ̃ nviã Yakobo mɔ Yohanes. Bɛna nɛ be ɔkɔlɔ kamɛ bɛkalɔla be tɛsau. 20Kĩ Yesu mɔ be a, ɛvɛ be deedimɔapɛ kĩ bitomɔ ye. Be malo biyidza lɛtalɛta, bɛfɔnɛ be ɔlɛga Zebedeo mɔ ye adzuma bakɛnanɛ a odi nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ, ade bitomɔ Yesu a.

Yesu Blɔmɛna Hũhũ Kpa Etomɛna Oti Odi Kamɛ.

21Yesu mɔ bikĩ bitomɔ ye a nawo ɔmatɔ kĩ bavɛ Kapernaum. Nɛ Yudafɔ Kawɛya Luwi a kĩ litomɔ be awã kawo luwi a, Yesu naa Yudafɔ katsɛnakɔ̃ ɛnatsa fɔtsa. 22Bati a kĩ binu ye fɔtsa katsa a kɛna saa, kitonɛkĩ fɔvɛmɛna nɛ Yudafɔ mbla batsanɛ a fude akũ, mbom ye ɛtsa fɔtsa mɔ ɔwɔlɛ kamɛ kɔbɛ̃.

23Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, onyole odi kĩ hũhũ kpa deĩ nɛ ye kamɛ na nɛ be katsɛnakɔ̃ a, 24ade ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba kĩ, “Yesu Nazaretni, litsa deĩ nɛ bɔmɔ nɔ kayite? Ɔya kĩ ayaawɔla boe mbɔɛɛ? Ĩnyina oti a kĩ anɛ. Nɔ nyɛ Baguma Oti Kpalɛwa Kĩ Bido a.”

25Yesu wũni nɛ hũhũ a akũ kĩ, “Sua onukpɛ̃, kanɛ nɛ oti a kamɛ.” 26Hũhũ a fufulinya oti a mɔ ɔsĩ, ɛfɔ̃ ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ade ɛnɛ nɛ ye kamɛ a.

27Fɔkɛna bati a flee kĩ bɛdza nɛ awã saa, ade bivia be akũ kĩ, “Litsa nɛ awĩ a? Ei! Fɔtsa katsa vɔɛ̃ ɔdabe nɛ awĩ a? Oti kĩĩ deĩ kɔbɛ̃ yawũni nɛ hũhũ kpa akũ ade yatse ye ɔlɛdo a!” 28Foesũ Yesu dĩ gba nɛ Galilea tite akũ flee.

Yesu Tsa Bati Beblebee Fɔsɔ.

29Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ, Yakobo mɔ Yohanes dzakũ nɛ Yudafɔ katsɛnakɔ̃ a, ade bɛnaa Simon mɔ Andrea tɔtɔ kamɛ a. 30Kĩ biwo awã a, badi bi Yesu kĩ Simon nyina waa yasɔ, ye akũ bo hlihlihli. 31Foesũ Yesu wo nɛ ye sɛkɛ̃, ade epi ye nɛ kɔkpɔ ɛdzɛla ye kĩ eyidza. Deedimɔapɛ fɔsɔ a dɔ ye, ade eyidza esum be a.

32Kĩ suwa tomu a, bati kpã basɔnɛ pii mɔ bikĩ hũhũ kpa deĩ nɛ be kamɛ a bɛyamɛna kĩ Yesu ɛtsa be. 33Bati nɛ ɔmatɔ a kamɛ yabɔa obũ nɛ onyukpɛ̃. 34Yesu tsa bati pii kĩ basɔ fɔsɔ ahɔlɔ ahɔlɔ, ade ɛblɔmɛna hũhũ kpa etomɛna bati pii lɛmɛ kamɛ a. Yesu tákpa hũhũ a osi bɛlɛ kɔdzɛla kitonɛkĩ binyina ye.

Yesu Lɛ Kalɛ Wĩ a Nɛ Galilea Tite Akũ.

35Odenyinawi a, Yesu yidza nɛ tɔtɔ a kamɛ, ɛnɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ ɛnaa awã kĩ oti odima táfuã, ɛnabɔa mpaɛ.

36Lɛmɛ Simon mɔ bikĩ bitomɔ ye a nɛ bɛtsɛ̃ bawɛ Yesu. 37Kĩ bɛmɔ́ ye a, bibi ye kĩ, “Odi nyɛ odi lamɛna nɔ kawɛ!”

38Lɛmɛ Yesu bi be kĩ, “Mifɔ̃ bɔnaa tukula bɛbã kĩ tifuã a lɛmɛ kamɛ. Kɛfɛta kĩ mabi be malo Baguma fɔlɛtsa, kitonɛkĩ ade foesũ ĩya nɛ katinya kamɛ a.”

39Foesũ ɛnamini nɛ Galilea flee. Ɛtsã ɛkalɛ Baguma fɔlɛtsa a nɛ Yudafɔ fɔtsɛnakɔ̃, ade ɛkablɔmɛna hũhũ kpa kanɛmɛna nɛ bati kamɛ a.

Yesu Tsa Onyole Odi Kĩ Yasɔ Fɔsɔ Ngbã.

40Oti odi kĩ yasɔ fɔsɔ ngbã kĩ bati avila ya nɛ Yesu sɛkɛ̃. Ɛkɛna akũ ade eke Yesu aduli kĩ ebumɔ ye a. Onyole a bi ye kĩ, “Ntɛ awɛ ni, aapuli ɔfɔ̃ fɔsɔ kĩĩ lɛwɔ nɛ yĩ akũ.”

41Ye fɔlɛtsa kɔ Yesu kɔnya, foesũ eyo awɛ ɛta ye. Ebi ye kĩ, “Mawɛ lɔmɔ. Nɔ akũ ɛkpalɛ.” 42Deedimɔapɛ fɔsɔ a wɔ nɛ ye akũ.

43Awã naa, Yesu bi ye kĩ ɛdzakũ mɔatsɛ ɛnaa, lɛmɛ esi ye mbla mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kĩ, 44“Tafɔ̃ ɔdza nɛ osi ɔkabi bati lɛtsa a kĩ de lɛya, mbom naa kpĩĩ, kakɔa nɔ akũ kanaatsa ɔsɔfɔ. Bɔa afɔliɛ a kĩ Mose mbla tsa a, ayekĩ odi nyɛ odi aanyi kĩ nɔ akũ kpalɛ.”

45Lɛmɛ kĩ oti kĩĩ dzakũ a, ɛnado fɔlɛtsa a kagbamɛna awɛ, ɛkabi bati flee ayekĩ Yesu tsa ye a. Nɛ foesũ, Yesu tápuli ebuki ewo nɛ ɔmatɔ odima kamɛ, ade ɛkana nɛ tuwĩ kamɛ a. Lɛmɛ bati buki bɛkato kakɔ nyɛ kakɔ kaya nɛ ye sɛkɛ̃.

2

Yesu Tsa Oti Odi Kĩ Eveliveli.

1Fuwi fudi liti a, Yesu muniki ɛnaa Kapernaum, ade owi tábuna mɔ bati nu ye nkã kĩ ɛya nɛ tɔtɔ kamɛ a. 2Foesũ bati yayi tɔtɔ a kĩ te kamɛ edeĩ a mɔ kanya flee, ade ɛkatsa be Baguma fɔlɛtsa a. 3Ade awã naa mɔ bati ɛna lɔ oti odi kĩ eveliveli bɛma ye a. 4Kĩ bɛtápuli bɛtsã onyukpɛ̃ nɛ bati lidede sũ ni, bide nɛ kɔla ode bɛnyɛ ɔkɛ nɛ kakɔ kadi, ade bɛkɛna ɔsɔnɛ a mɔ ɔkɛna biyi nɛ Yesu anɛ kamɛ a. 5Kĩ Yesu mɔ́ be katɛkado sũ ni, ebi oti a kĩ eveliveli a kĩ, “Obi, bɛkɔa nɔ titikpa bite nɔ.”

6Lɛmɛ Yudafɔ mbla batsanɛ a kĩ bɛna nɛ awã kakɔna nɛ be kamɛ kĩ, 7“Nde sũ yalɛ fubusuotsa lɔmɔ? Baguma odi aapuli ɛkɔa titikpa ete.”

8Yesu nyi be kakɔna a foesũ ebi be kĩ, “Litsa sũ fukĩĩ aha mi nɛ mi kamɛ? 9Fɔɔdabe deĩ ɔsĩ fɔbɛ̃ kĩ baabi oti kĩ eveliveli kĩ, ‘Bɛkɔa nɔ titikpa bite nɔ,’ ĩye kĩ, ‘Yidza, bɔɛ nɔ ɔkɛna katsã?’ 10Kĩ míanyi kĩ Otidziwa Obi a deĩ kɔbɛ̃ nɛ katinya kĩĩ kamɛ kĩ yakɔa bati titikpa kate sũ ni,” Yesu bi oti a kĩ eveliveli a kĩ, 11“Yidza, bɔɛ nɔ ɔkɛna kanaa kɔla.” 12Lɛtalɛta oti a yidza ɛbɔɛ ye ɔkɛna ɛnɛ nɛ bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã anɛ. Fɔtsa a kɛna bati a flee wãwã, ade bimu Baguma, bɛlɛ kĩ, “Bɔtámɔ fɔtsa kĩĩ odu tɔ̃.”

Yesu Vɛ Levi Kĩ Ɛyatomɔ Ye.

13Yesu buki ɛdzakũ ɛnaa Galilea ɔwɔ lutubu baũ abuĩ a. Bati pii ya nɛ ye sɛkɛ̃ nɛ awã ade ɛtsa be Baguma fɔlɛtsa a. 14Kĩ ɛdzakũ yanaa a ɛmɔ́ ɔgɔlɛ ɔtɛnɛ Levi, Alfeo obi kĩ edzi nɛ ɔgɔlɛ katɛkɔ̃. Ade Yesu bi ye kĩ, “Tomɔ yĩ.” Adeke Levi yidza ade etomɔ ye a.

15Ke liti a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a mɔ bati pii kĩ bitomɔ ye a naanya nɛ Levi awã. Tɔgɔlɛ batɛnɛ mɔ tɔkpa bakɛnanɛ pii lɛmɛ na nɛ kanyakɔ̃ a mɔ be. 16Ade Farisifɔ kĩ bɛnyɛ Yudafɔ mbla batsanɛ badi lɛmɛ na nɛ awã a. Kĩ Farisifɔ mbla batsanɛ a mɔ́ kĩ Yesu anya mɔ titikpa bakɛnanɛ mɔ tɔgɔlɛ batɛnɛ a, bivia ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Litsa sũ yanya kamɔa mɔ tɔgɔlɛ batɛnɛ mɔ tɔkpa bɛbã bakɛnanɛ?”

17Kĩ Yesu nu fɔlɛtsa kĩĩ a, ebi be kĩ, “Bati kĩ bideĩ akũ ɔsĩ tásĩ tutsonu ɔkɛnanɛ, mbom basɔnɛ lisĩ ye. Ntáya kĩ mayaavɛ bati kpĩĩ, mbom tɔkpa bakɛnanɛ kavɛ ĩya.”

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Onukpɛ̃ Kasui Akũ.

18Nɛ lɔkɔ lidi kamɛ, kĩ Yohanes mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ mɔ Farisifɔ kasui onukpɛ̃ a, bati badi ya nɛ Yesu sɛkɛ̃ bivia ye kĩ, “Nde sũ nɔ fɔtsa bakɔlɛnɛ a lásui onukpɛ̃ ndɛ Yohanes bade mɔ Farisifɔ a aye?”

19Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Mbɔɛɛ obolitsɔ̃ ɔnyɔ bakɔba aapuli bidzi kɔlɛ nɛ obolitsɔ̃ kapikɔ̃ nɛ lɔkɔ a kĩ obolitsɔ̃ ɔnyɔ a deĩ nɛ be sɛkɛ̃ a? 20Lɛmɛ luwi lidi aaya kĩ baakpã ye nɛ ye bakɔba a sɛkɛ̃, lɔkɔa baasui onukpɛ̃ nɛ fuwi a kamɛ. 21Odima lákɔa limakũ vɔɛ̃ kataɛ ɔkɛ nɛ lima kɔɛ akũ. Limakũ vɔɛ̃ a aabɛ̃ lɔkɔɛ lidomɔ akũ ntɛ bɛvɔlɛ de, ade fɔ́afɔ̃ ɔkɛ baũ lɛwa ɛba ayekĩ fɔna kɔkɔɛ a. 22Bio, odima lákɔa waĩ vɔɛ̃ kako nɛ ɔyaɛ ovoli kuvũ kɔɛ kamɛ, kitonɛkĩ waĩ vɔɛ̃ aabɛ̃ kuvũ kɔɛ a, lɔkɔa waĩ a aawula, kuvũ a lɛmɛ aabu kade. Mbom bakɔa waĩ vɔɛ̃ kako nɛ ɔyaɛ ovoli kuvũ vɔɛ̃ kamɛ.”

Fɔlɛtsa Kavia Nɛ Kawɛya Luwi a Akũ.

23Nɛ Kawɛya Luwi lidi akũ a, kĩ Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ tsɛ̃ batɛ̃ nɛ fugbanɔ kɔba kudi kamɛ a, fɔtsa bakɔlɛnɛ a kave fudi. 24Foesũ Farisifɔ a bi Yesu kĩ, “Dã! Boe mbla tákpa osi kĩ bakɛna fukĩnaa nɛ Kawɛya Luwi akũ.”

25-26Awã naa Yesu via be kĩ, “Mitákã lɛtsa a kĩ Lɛgã Dawid kɛna a? Lɔkɔ a kĩ kɔlɛ kɔ ye mɔ bikĩ bitomɔ ye a, Dawid wo nɛ Baguma kɔla a kamɛ a, nɛ lɔkɔ a kĩ Abiata anya Yudafɔ Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a. Ɛnanyɛ afɔlibɔ abodoo kĩ Yudafɔ basɔfɔ odi deĩ osi kĩ banya a ɛnya, ade ɛkɔa adi ɛkpa bikĩ bitomɛna ye a lɛmɛ bɛnya a.”

27Yesu bi be kĩ, “Otidziwa sũ bɛbɔa Kawɛya Luwi a, nnɛ́ Kawɛya Luwi a sũ bɛbɔa otidziwa. 28Foesũ Otidziwa Obi a nyɛ Kawɛya Luwi a Ɔlate.”

3

Yesu Tsa Oti Odi Kĩ Ye Awɛ Gogolo Nɛ Kawɛya Luwi Akũ.

1Ke liti a, Yesu buki ɛnaa Yudafɔ katsɛnakɔ̃ kadi. Oti odi kĩ ye kɔkpɔ ku na nɛ awã.

2Lɔkɔ a na Yesu bakesĩnɛ badi na nɛ katsɛnakɔ̃ a, bɛkadã ntɛ yaatsa oti a nɛ Kawɛya Luwi akũ, ayekĩ baabɔɛ fɔlɛtsa nɛ ye akũ.

3Yesu vɛ oti a kĩ ye kɔkpɔ ku a kĩ ɛnɛ ɛyaadza nɛ bati a flee anɛ kamɛ. 4Ade ɛdani ɛtsɛlamɔ bati a evia be kĩ, “Mbla kpa osi kĩ bɛkɛna tuwĩ nɛ Kawɛya Luwi akũ, mbɔɛɛ bɛkɛna tɔkpa? Fɔnyɛ luwi kĩ batɛ oti nkpã, mbɔɛɛ kĩ bɛfɔnɛ ye awɛ eku” Lɛmɛ bɛtálɛ kadima. 5Yesu dã be ɛtɛ̃mɛna nɛ kalɔkpa kamɛ, ade fɔha ye paa nɛ be lɔlɔ kamɛ ɔsĩ sũ a. Ade ebi ɔsɔnɛ a kĩ, “Yo nɔ awɛ.” Eyo awɛ a ade ye awɛ a de ɔsĩ a. 6Adeke Farisifɔ a dzakũ bɛnamɔ Lɛgã Herodes batomɛnanɛ a, ade bipi adzuni nɛ Yesu kakɔ akũ a.

Yesu Tsa Bati Pii Nɛ Galilea Ɔwɔ Lutubu Baũ a Abuĩ.

7-8Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a naa Galilea ɔwɔ lutubu baũ a abuĩ, ade bati beblebee tomɔ be bɛya a. Bito Galilea tite, Yudea tite, Yerusalem ɔmatɔ mɔ Idumea kamɛkamɛ a, bikĩ bito Yordan Ɔwɔ liti a, mɔ be a kĩ bito Tiro mɔ Sidon tɛmatɔ kamɛkamɛ a bɛya. Bati kĩĩ flee ya nɛ Yesu sɛkɛ̃, kitonɛkĩ binu ye awãwã fɔtsa a kĩ ɛtsɛ̃ yakɛna a.

9-10Yesu tsa bati pii ade basɔnɛ pii kapili kĩ bata ye lɔkɔa bɛna akũ ɔsĩ a. Bati a lidede sũ ni, Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛwɛ ɔkɔlɔ odi bɛdzɛla ye, ayekĩ bati a lɛláamɛnana ye. 11Ntɛ bati a kĩ hũhũ kpa na nɛ be kamɛ sila bɛmɔ́ Yesu pɛ, batɔ nɛ ye abɔa kayɔ kabɔa fɔwɔla kĩ, “Nɔ nyɛ Baguma Obi.” 12Lɛmɛ Yesu sua be osi kĩ bɛtafɔ̃ bati linyi oti a kĩ ye yanɛ.

Yesu Pau Fɔtɔ Banyanɛ Ewua-nviã.

13Ke liti a, Yesu de ɛnaa ɔtɔ kalete. Ade awã ɛvɛ bikĩ yawɛ kĩ bɛnya ye bade a. 14Bati kĩĩ yakpɔta nɛ ye sɛkɛ̃ ade ɛpau be kamɛ bati ewua-nviã, ete be dĩ kĩ fɔtɔ banyanɛ. Ebi be kĩ, “Mpau mi kĩ mina nɛ yĩ akũ lɔkɔ nyɛ lɔkɔ. Maado mi lɛmɛ kĩ minaalɛ Baguma fɔlɛtsa a, 15ade míana kɔbɛ̃ kĩ míablɔmɛna hũhũ kpa mitomɛna bati kamɛ a.”

16-19Bati ewua-nviã a kĩ ɛnyɛ a buĩ nyɛ Simon, ade ye Yesu te dĩ kĩ Petro, Yakobo mɔ ɔwaɛ̃ Yohanes kĩ bɛnyɛ Zebedeo babi. Yesu vɛ be kĩ Boanerges, foe kayɔ nyɛ kĩ balɛ kɔdzɛla mɔ kɔbɛ̃ ndɛ ayekĩ ɔplala akpɛ̃nɛ a. Babɛbã nyɛ Andrea, Filipo, Bartolomeo, Mateo mɔ Toma, Yakobo kĩ ɛnyɛ Alfeo obi, Tadeo, Simon kĩ eto Kana kĩ epili ye kade lɔlɔ a. Yuda Iskariot, oti kĩ ye lɛnyɛ Yesu ɛkpa.

Yudafɔ Mbla Batsanɛ Vũna Yesu.

20Yesu dzakũ nɛ awã ɛnaa tɔtɔ kamɛ, ade bati pii buki bɛya nɛ be sɛkɛ̃ nɛ awã. Nɛ foesũ Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a lána aya bɛnya malo. 21Kĩ Yesu akũ bati nu foe a, bɛnaa kĩ banaakpã ye, kitonɛkĩ bati kalɛ kĩ, “Ye lɔlɔ kamɛ lamɔ kade kabu.” 22Yudafɔ mbla batsanɛ a kĩ bito Yerusalem bɛya a lɛ kĩ, “Hũhũ kpa deĩ nɛ ye kamɛ. Hũhũ kpa lɛgã a lɛkpa ye kɔbɛ̃ yablɔmɛna hũhũ a katomɛna bati kamɛ.”

23Ade Yesu vɛ bati a ɛyamɛna nɛ ye sɛkɛ̃ ɛlɛ kɔdzɛla mɔ be nɛ fɔgbã kamɛ kĩ, “Nde fɔ́aya kĩ Abonsam aapuli ɛblɔmɛna ye mɔawɛ akũ etomɛna oti kamɛ? 24Foe nfantuhũ nyɛ kĩ ntɛ lɛgãkanyakɔ̃ kadi sɛ̃ ke akũ kutsu kutsu kĩ kɔanɔ akũ ni, kanyakɔ̃ a na lɛláapuli kitim. 25Ade ayea ntɛ kɔla kudi sɛ̃ koe akũ kutsu kutsu mɔ tɛdzɛ nɛ́ nɛ be kamɛ ni, kɔla na lɛláapuli kɔdza. 26Foesũ ntɛ Abonsam yidza ɛdza nɛ ye mɔawɛ akũ, mɔ ye kanyakɔ̃ a sɛ̃ kutsu kutsu ni, ye kanyakɔ̃ a aayalɛ lɔkɔa ade ye lɛgã kanya a kawũna nɛ awã a.

27“Odima lɛláapuli ewo nɛ oti kĩ edeĩ kɔbɛ̃ kɔla kamɛ ɛnaafila ye fɔtsa, mbɔɛntɛ ɛnya lɔtɔ esuli ɔbɛlɛbɛ a fɔmɔ yaawo efila ye fɔtsa a.

28“Mabi mi nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ Baguma aakɔa bati tɔkpa tidi nyɛ tidi kĩ bɛkɛna mɔ fubusuotsa fudi nyɛ fudi kĩ bɛlɛ ete be. 29Lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ yaalɛ fubusuotsa nɛ Hũhũ Kpalɛwa a akũ ni, Baguma lɛláakɔa ete ye da. Kitonɛkĩ ɛkɛna tɔkpa kĩ taawa daa.”

30Yesu lɛ fukĩĩ kitonɛkĩ Yudafɔ mbla batsanɛ a badi lɛ kĩ hũhũ kpa deĩ nɛ ye kamɛ.

Bawei Liti Bɛnyɛ Yesu Akũ Bati?

31Ke liti a, Yesu ɔma mɔ bawaɛ̃nyole ya bɛdzɛ̃ nɛ kanya ade bido lɔtɔ kĩ bɛvɛ ye ɛya. 32Bati a kĩ bidzi bɛtsɛna Yesu a bi ye kĩ, “Dã, ama mɔ awaɛ̃ amɛ dzɛ̃ nɛ kanya bawɛ nɔ!”

33Ade Yesu via be kĩ, “Owei nyɛ mma? Bawei nyɛ nwaɛ̃ amɛ?”

34Kĩ ɛdã bati a kĩ bidzi bisinya ye ɛnake a, ɛlɛ kĩ, “Midã, ade mma mɔ nwaɛ̃ amɛ nɛ awĩ a! 35Odi nyɛ odi kĩ yakɛna nɛ Baguma kawɛ akũ ni, ade ye nyɛ nwaɛ̃nyole mɔ nwaɛ̃tsole, mɔ mma a.”

4

Yesu Bɔa Lɛgbã Nɛ Funitsã Babi Kasã Akũ

1Yesu buki ɛnaa Galilea ɔwɔ lutubu baũ a ɔwɛ̃, ade ɛkatsa Baguma fɔlɛtsa a. Ayekĩ bati pii fɔli nɛ ye akũ sũ ni, ewo edzi nɛ ɔkɔlɔ kĩ eteĩ nɛ mui anɛ kamɛ. Bati dza nɛ ɔwɔ lutubu baũ a abuĩ ade Yesu katsa be fɔtsa nɛ fɔgbã kamɛ a. 2Lɔkɔ pii nɛ ye fɔtsa katsa kamɛ a, ɛkɔa fɔgbã ɛtsa fɔtsa a kĩ yawɛ kĩ ɛtsa be a. Fɔtsa a kĩ ɛtsa be a nyɛ fukĩĩ.

3Ebi be kĩ, “Mitse! Luwi a onyole odi naa kɔba ɛnaasã funitsã babi. 4Kĩ ɛkasã foe a fudi tɔ nɛ osi ɔɔwɛ̃, ade kɔvɔlabi yafila be bɛmɛna a. 5Badi tɔ nɛ lɛkpakpalabode akũ, kĩ tite lɛláa pii. Foesũ babi a mɛ mɔatsɛ. 6Lɛmɛ kĩ suwa ta kpaa pɛ bɛvɛ biku, kitonɛkĩ be tunu tána funitsã, nɛ boe a sũ. 7Badi tɔ nɛ tuwĩ mɔ fu ndɛ ɔgɔabi kamɛ. Tuwĩ mɔ fu mɛ fusuli be, kĩ bɛtápuli bibo anɛ. Nɛ foesũ bɛtáwũ babi. 8Babi badi tɔ nɛ tite wĩ akũ. Bɛmɛ bibo anɛ, ade biwũ bido babi a. Badi do babi taalɛ, badi aduesia, badi ɔha.”

9Nɛ kawũnakɔ̃ a Yesu bi be kĩ, “Oti kĩ edeĩ atɔ ni, etse katse wĩ!”

Yesu Nyɛ Lɛgbã a Kayɔ Ɛtsa Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ.

10Kĩ Yesu odi na nɛ kakɔ mɔa a, bati a kĩ binu ye lɛgbã a mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ mɔ ye fɔtɔ banyanɛ a ya kĩ ɛnyɛ de kayɔ ɛtsa be. 11Yesu bi be kĩ, “Baguma nyɛ ye lɛgãkanya kamɛ fɔtsa kɔlawa a ɛtsa mi. Lɛmɛ bati a kĩ bite a ni, mbɔɛntɛ fɔgbã kamɛ baakanu fɔlɛtsa a. 12Foesũ fɔ́aya nɛ foe kamɛ ndɛ ayekĩ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ kamɛ odi tsɛlɛ eyi kĩ,

‘Baakadã, lɛmɛ bɛláamɔ biyi ɔsũ.

Baakatse lɛmɛ bɛláanu foe kayɔ.

Kitonɛkĩ titɔ kĩ banu ĩye bamɔ malo ni,

bɛláanu kayɔ mɔ

baadani bɛdã Baguma,

lɔkɔa ɛkɔa be titikpa ete be.’ ”

13Ade Yesu via be kĩ, “Ntɛ mitánu lɛgbã kĩĩ kayɔ a, nde míakɛna fɔmɔ míanu fɔgbã bɛbã kayɔ? 14Fɔtsa odunɛ a nyɛ oti kĩ ɛtsɛ̃ yalɛ Baguma kalɛ. 15Bati badi la ndɛ babi a kĩ bɛtɔ nɛ osi ɔwɛ̃ a. Ntɛ binu pɛ lɔkɔa Abonsam yanyɛ foe nɛ be fɔlɔ kamɛ. 16Bati badi lɛmɛ la ndɛ babi a kĩ bɛtɔ nɛ boe kamɛ. Ntɛ lɔkɔ a kĩ binu pɛ lɔkɔa kawɔlɛ de be. 17Lɛmɛ kalɛ a ke tunu láwo nɛ tite kamɛ kawo wĩ. Be katɛkado adã lukũ. Ntɛ bati liti katomɛna yawo nɛ kalɛ kĩĩ akũ pɛ, baamuniki nɛ ke liti.

18“Ade bati badi lɛmɛ la ndɛ babi kĩ bɛtɔ nɛ tuwĩ mɔ fu kamɛ a. Be bɛnyɛ bati kĩ binu Baguma fɔlɛtsa a, 19lɛmɛ katinya kamɛ ɔhau, sika kawɛ mɔ sukɛna fɔwɛtsa yi be tɔwɔlɛ kamɛ. Fɔtsa kĩĩ mɛna Baguma fɔlɛtsa a, foesũ fɔáwũ babi.

20“Bati badi lɛmɛ atɛ Baguma Kalɛ a ndɛ babi kĩ bɛtɔ nɛ tite wĩ akũ. Bati kĩĩ tɛ ke mɔ be ɔwɔlɛ flee. Luwi nyɛ luwi, babo anɛ kanɛ lɔlɔ kawũ babi beblebee. Bɛkɛna ndɛ fudutsa a kĩ fɔawũ babi taalɛ, ĩye aduesia, ĩye ɔha mɔa.”

Ɔsɛdza Lɛkɛnawa Nyɛ Kĩ Yakpalɛ Fɔkɔ.

21Yesu buki evia be kĩ, “Owei atɛna ɔsɛdza kakɔa lɔɔda katsa ye ĩye kakɔa ye kado nɛ mpa kayɔ? Nnɛ́ ɔsɛdza otse akũ bakɔa ye kate? 22Lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ bɛkɔa bɛkɔla a baanyɛ de kanya, ade Baguma aabinya lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ bisua a. 23Foesũ ntɛ mideĩ atɔ ni, mitse foe katse wĩ!”

24Bio, Yesu bi be kĩ, “Miyi atɔ yededeede mitse lɛtsa a kĩ mianu a. Kitonɛkĩ fɔtsa kakɔna odu a kĩ mikɔa mikɔna mikpa bati bɛbã a, ade foe odu Baguma lɛmɛ aakɔa ɛkɔna ɛkpa mi a. 25Bikĩ bɛkɔa be akũ bɛkpa yĩ fɔtsa katsa a baakpa be kayɔkanu dzununuunu. Lɛmɛ bikĩ baátse a ni, baatɛ lɛtsa a kĩ bideĩ a malo nɛ be awɛ.”

Yesu Lɛ Kalɛ Nɛ Kamɔnɛ Libi Anɛ Kabo Akũ.

26Yesu buki ebi be kĩ, “Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a la ndɛ oti kĩ yasã kamɔnɛ. 27Luwi daa kĩ yawa kayidza, ade babi a amɛ kabo anɛ. Lɛmɛ enyína ayekĩ fɔtsa a akɛna kabo anɛ. 28Tite afɔ̃ fudutsa alɛ nɛ foe akũ akũ. Lanya lɔtɔ lɔkɔa lɛnyɛ tɔɔta fɔmɔ kutse a anɛ. Ntɛ kubo anɛ kɔawũ babi beblebee. 29Ntɛ babi a yɔɔlɛ a banɛna be, kitonɛkĩ kɔba funitsã kakpɔta lɔkɔ wo ɔtɔ.”

Lɛgbã Nɛ Kutse Libi Kabii Akũ.

30Yesu via kĩ, “Litsa bɔ́akɔa bɔkɔnamɔ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a? Lɛgbã lɛwɔdabe makɔa ĩnyɛ kayɔ ntsa? 31Fɔla ndɛ kutse libi kabii nɛ katinya kamɛ flee kĩ oti bɔɛ ɛnadu. 32Kutse kĩĩ yapɔ kɔkɛna futse baũ a kamɛ kɔmɔa nɛ kɔba kamɛ. Kɔanɛ tɛnanɛ pii ade kɔakpa ɔna a. Kɔvɔlabi akɛna fɔtsɔɛ nɛ koe kamɛ.”

33Yesu bi be Baguma fɔlɛtsa a nɛ fɔgbã kamɛ nɛ be kapuli kanu kayɔ onukpɛ̃. 34Yaábi be kadima kɛba fɔgbã kamɛ. Ntɛ bɛmɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a odi bidzi a, lɔkɔa yanyɛ foe kayɔ katsa be.

Yesu Fɔ̃ Ɔwɛ Kɔbɛ̃ Onukpɛ̃ Dɔ.

35Luwi a ke olobe a, Yesu vɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ɛlɛ kĩ, “Mifɔ̃ bunyina ɔwɔ lutubu baũ a bɔnaa de abuĩ atide a.” 36Foesũ bɛfɔnɛ bati a biwo nɛ ɔkɔlɔ kamɛ. Yesu nawo ɛkɛna akũ edzi, ade biyi ɔwɔ a kanyina kayɔ a. Tɔkɔlɔ bɛbã lɛmɛ na nɛ mui a akũ. 37Owi tábuna ɔwɛ kpale odi do kavũ awɛ, ɛbɔa mui eko nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ. Ɔkɔlɔ a ka kɔlaa kĩ kite sukuloo kufɛ yayi mɔ mui ɛyɛla. 38Lɔkɔ a na kamɛ a, Yesu wa nɛ ɔkɔlɔ a liti. Ɛkɔa sumuyɛ ete lɔlɔ ɛlamɛna tida kawa. Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nadzɛla ye ade bibi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, fɔtsɛ́la nɔ kĩ bɔwɔ buyua?”

39Kĩ Yesu yidza ɛdza a, ade ewũni kĩ, “Ɔwɛ, fɔ̃ kavũ!” Ebi mui a lɛmɛ kĩ, “Mui, kɛna dĩĩ.” Ɔwɛ a fɔ̃ kavũ ade mui a anɛ flee kɛna dĩĩ a.

40Yesu via ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Nde sũ libe wo mi lɔmɔ? Mitátɛ yĩ mido?”

41Nɛ libe a kĩ libuki liwo be a sũ ni, bɛkavia be akũ kĩ, “Owei koũ nyɛ oti kĩĩ? Mui mɔ ɔwɛ malo atse ye kalɛ!”

5

Yesu Blɔmɛna Hũhũ Kpa Etomɛna Onyole Odi Kamɛ.

1Ke liti a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a naa Galilea lutubu baũ sɛkɛ kĩ a nɛ Gerasefɔ tite akũ. 2Kĩ Yesu nɛ nɛ ɔkɔlɔ kamɛ a, onyole odi kĩ hũhũ kpa deĩ nɛ ye kamɛ nɛ eto asie ɛyatsɛlamɔ ye. 3Onyole kĩ kadzikɔ̃ nyɛ asie a kĩ efuã nɛ awã. Bati a flee lápuli kapi ye kado nɛ nkɔsɔnkɔsɔ kamɛ. 4Lɔkɔ nyɛ lɔkɔ kĩ basuli ye akpɔ mɔ abɔa ni, yaveli nkɔsɔnkɔsɔ a kĩ tipini ye a. Oti kĩ deĩ kɔbɛ̃ kudi odu kĩ odima lápuli kapi ye. 5Lɛnyɛ mɔ suwa flee yamini nɛ asie mɔ tɔtɔ kamɛ. Ɛtsɛ̃ yabɔa fɔwɔla lɔkɔa yakɔa boe kakpeli ye akũ.

6Onyole kĩĩ dzɛ̃ mɔ lugo fɔmɔ ɛmɔ Yesu. Foesũ ewula atsɛ ɛnake aduli nɛ Yesu nnyɛ. 7Ade ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ɛlɛ kĩ, “Yesu, Baguma Nɛ Ode Flee Obi! Bɔake nɔ aduli, nɛ Baguma sũ, tunɔ kĩ ɔláavɛlɛ yĩ sɔtɔ!” 8Ɛlɛ foe lɔmɔ kitonɛkĩ enu kĩ Yesu kalɛ kĩ, “Hũhũ kpa, nɛ́ nɛ oti kĩĩ kamɛ!”

9Yesu via ye kĩ, “Nde bavɛ nɔ?”

Awã naa ɛlɛ kĩ, “Bavɛ yĩ lidede, kitonɛkĩ boe a kĩ budeĩ nɛ onyole kĩĩ kamɛ a bɔpɔnɛ!” 10Ade awã ebuki eke Yesu aduli mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kĩ ɛtablɔmɛna be ɛnɛmɛna nɛ tite a na kamɛ a.

11Lɔkɔ a na kamɛ a, baplakuo pii dzɛ̃ badɛ nɛ katɔbii kayɔ. 12Ade bike Yesu aduli kĩ, “Blɔmɛna boe bɔnaawo nɛ baplakuo a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ akĩĩ a kamɛ.”

13Ɛkpa be osi ade hũhũ a nɛ́ nɛ onyole a kamɛ bɛnawo nɛ baplakuo kamɛ a. Baplakuo a flee kĩ baawo ndɛ mpim nviã, lo atsɛ kplikplikpli bɛka kakpenii a, bɛnawo nɛ ɔwɔ a kamɛ ade be flee bɛmɔa mui biku a.

14Bati a kĩ badãmɛna be akũ a wula atsɛ bɛnaa ɔmatɔ a mɔ tikĩ tifuã a kamɛ, bɛnalɛ lɛtsa flee a kĩ lɛya a. Bati wula atsɛ bɛnaa awã kĩ banaadã lɛtsa a kĩ lɛya a. 15Kĩ biwo Yesu sɛkɛ̃ a, bɛmɔ́ oti a kĩ hũhũ kpa beblebee na nɛ ye kamɛ a nɛ awã. Ɛkɛna akũ edzi ade edo atadiɛ a, ye anɛ kamɛ lɛmɛ kpalɛ. Libe wo bati a flee! 16Bikĩ bɛnya lɔtɔ bɛmɔ foe a, lɛ lɛtsa a kĩ lɛya nɛ onyole a mɔ baplakuo a akũ. 17Foesũ bike Yesu aduli kĩ ɛdzakũ nɛ be tite akũ.

18Kĩ Yesu awo nɛ ɔkɔlɔ kamɛ a, onyole a kĩ hũhũ kpa na nɛ ye kamɛ a ke ye aduli kĩ, “Fɔ̃ ntomɔ nɔ bɔnaa!”

19Lɛmɛ Yesu tátunɔ. Mbom ebi ye kĩ, “Naa kɔla nɛ nɔ bati sɛkɛ̃, lɔkɔa kabi be lɛtsa a kĩ Ɔlate a kɛna ɛkpa nɔ, mɔ ayekĩ ɛmɔ nɔ kɔnya a.”

20Foesũ onyole kĩĩ naa ɛnamini nɛ tɛmatɔ ewua kamɛkamɛ a, ade ebi be fɔlɛtsa flee a kĩ Yesu kɛna ɛkpa ye a. Fɔkɛna bikĩ binu foe a saa.

Yesu Tsa Yairo Kĩ Ɛnyɛ Yudafɔ Ɔnɔkɔɛ̃ Obitsole Mɔ Otsole Ɔsɔnɛ Odi.

21Yesu buki ɛdani ɛnaa lutubu baũ a sɛkɛ̃ kĩ a. Kĩ ewo de abuĩ a, bati pii yayi ye akũ. 22Onyole odi nɛ Yudafɔ katsɛnakɔ̃ banɔkɔɛ̃ a kamɛ ɔmɔa kĩ bavɛ Yairo ya nɛ awã. Kĩ ɛmɔ Yesu a, ɛkɛna akũ ɛkpa ye. 23Ade ebi ye mɔ kudulike kĩ, “Yĩ obitsole kabii kĩ kɛtɛ futeli ewua-nviã asɔ mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ. Foesũ ya kayate awɛ nɛ ye akũ lɔkɔa yaana akũ ɔsĩ edzi nkpã.” 24Ade Yesu yidza etomɔ ye a.

Nɛ ayekĩ bati a kĩ bitomɔ Yesu pɔnɛ sũ, ɛna nɛ be kayite kĩ banaa. 25-26Otsole odi kĩ babɔanɛ kawula nɛ ye akũ futeli ewua-nviã flee mɔ lubo kamɔ paa, titɔ kĩ bawanɛ kadã ye a malo na nɛ be kamɛ. Ebula sika flee kade nɛ fɔsɔ kĩĩ katsa akũ, lɛmɛ fɔsɔ a tádɔ ye, mbom kade fɔkade nɛ ode. 27Enu Yesu nkã foesũ ɛna nɛ bati a kĩ bitomɔ Yesu nɛ liti a kamɛ. 28Ade ebi ye akũ kĩ, “Ntɛ maapuli nta titɔ ye atadiɛ malo ni, kufɛ maasaɛ.” 29Kĩ ɛta Yesu atadiɛ a, ade akũ fɔ̃ ye kawula deedimɔapɛ a. Ɛmɔ́ eyi ɔsũ nɛ ye kamɛ kĩ ɛsaɛ ade ɛnɛ nɛ ye lubo kamɔ kamɛ a.

30Lɛtalɛta Yesu nyi kĩ kɔbɛ̃ kudi nɛ́ nɛ ye kamɛ. Foesũ ɛfɔ̃ ɛdza, ɛdani evia bati a kĩ bitomɔ ye a kĩ, “Owei nyɛ ekĩ ɛta yĩ atadiɛ?”

31Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a bi ye kĩ, “Dã ayekĩ bati beblebee sinya nɔ. Nde sũ avia kĩ owei lɛta nɔ?”

32Lɛmɛ Yesu dzɛmɛna anɛ kako kadã kĩ yaamɔ oti a kĩ ye lɛta ye a. 33Otsole a mɔ́ lɛtsa a kĩ lɛya nɛ ye akũ. Foesũ nɛ libe mɔ kukũtila kamɛ ni, ɛnɛ ɛyake aduli nɛ Yesu anɛ kamɛ. Ebi ye lɛtsa a kĩ lɛya a yededeede. 34Yesu bi ye kĩ, “Yĩ obitsole, nɔ katɛkado fɔ̃ ɔsaɛ. Naa nɛ lukudɔ kamɛ. Nɔ lubo kamɔ a lɛláabuki lɛya nɛ nɔ akũ dadaada.”

35Lɔkɔ a kĩ Yesu kalɛ fukĩĩ a, batɔ to Yairo awã bɛyabi ye kĩ, “Nɔ obi a ku kɔkɔɛ. Nde sũ obuki aha fɔtsa ɔtsanɛ kĩĩ?”

36Yesu tátse be kalɛ a, mbom ebi Yairo kĩ, “Tavila, nɔ kɔ̃ tɛ kado.”

37Yesu kpã Petro, Yakobo mɔ ɔwaɛ̃ Yohanes be odi bɛnaa Yairo awã. 38Kĩ biwo tɔtɔ a kamɛ a, ade kĩ Yesu mɔ́ ayekĩ bati dzɛ̃ mɔ kɔnya mɔ fɔwɔla a, 39ewo nɛ be kamɛ, evia be kĩ, “Litsa tsɛ̃mɔ fɔwɔla kĩĩ odu? Nde sũ miabe? Kabisɛ̃ɛ̃ kĩĩ táku. Tida kawa!” 40Kĩ ɛlɛ foe lɔmɔ pɛ, bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã támɔ ye kamɛmɛ.

Ade Yesu fɔ̃ bɛnyɛ bati a flee bɛnaa kanya, ade ɛfɔ̃ kabisɛ̃ɛ̃ a ɔlɛga mɔ ɔma mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ɛlalɛ a biwo nɛ awã kĩ ɔnɔkpa a waa a. 41Yesu pi ye nɛ kɔkpɔ ade ebi ye kĩ, “Talita koumu!” Foe kayɔ nɛ tide a kamɛ nyɛ kĩ, “Kayitsɔ̃bi kabii, mabi nɔ kĩ yidza!” 42Deedimɔapɛ katsolebi kĩĩ yidza kɛdza ade kido kato katɛ̃ awɛ a. Kĩ fɔya lɔmɔ a, fɔkɛna be a flee wãwã. 43Lɛmɛ Yesu si be mbla mɔ ɔsĩ kĩ bɛtabi odima kadimanɔ. Ebuki ebi be kĩ, “Mikpa ke litsedi kɛnya.”

6

Nazaretfɔ Sĩ Yesu.

1Yesu dzakũ nɛ awã ade bɛmɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a bɛnaa ɔmatɔ a kĩ ye kamɛ bɛdɔɔla ye a. 2Nɛ Kawɛya Luwi a akũ a, ɛnatsa Baguma fɔlɛtsa a nɛ katsɛnakɔ̃ a. Ye ɔmatɔ bati pii yatse ye fɔtsa katsa, ade fɔkɛna be saa a.

Bivia be akũ kĩ, “Ndia oti kĩĩ kɔlɛ fɔtsa kĩĩ odu etomɛna? Kadikanyi mɔ kɔbɛ̃ wɔdabe bɛkpa ye sũ mɔ epuli yakɛna awãwã fɔtsa kĩĩ odu? 3Mbɔɛɛ nnɛ́ Maria obi kĩ yamɛ fɔtsa a yanɛ? Ĩye nnɛ́ bawaɛ̃nyole nyɛ Yakobo, Yose, Yuda mɔ Simon? Miádã! Nnɛ́ bawaɛ̃tsole lɛmɛ nɛ awĩ a?” Foesũ bati kĩĩ sĩ ye katɛ kado.

4Yesu bi be kĩ, “Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ tɛ dĩ nɛ kakɔ nyɛ kakɔ, lɛmɛ nɛ ye mɔawɛ ɔmatɔ, mɔ ye mɔawɛ bati kamɛ ni, ɛlá dĩ wĩ lidima.” 5-6Nɛ ayekĩ ye ɔtɔ bati tátɛ ye bido sũ ni, fɔlɛtsa a nyɛnɛ Yesu akũ. Fɔtsɛ̃ foe akũ sũ ɛtápuli ɛkɛna awãwã fɔtsa pii nɛ awã, kɛba kĩ ete awɛ nɛ basɔnɛ badi akũ, ade be fɔsɔ a dɔ be a.

Yesu Do Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Ewua-nviã a Fɔtɔ.

Ke liti a lɛmɛ, Yesu mini nɛ tukula mɔ fɔkɔ a kĩ fufuã awã, ade ɛkatsa Baguma fɔlɛtsa wĩ a. 7Ɛvɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a ɛkpɔta, ade edo be nviã nviã a. Ɛkpa be kɔbɛ̃ kĩ kɔnya hũhũ kpa flee akũ. 8Esi be mbla kĩ, “Odima ɛtabɔɛ lɛtsama ɛlɛ nɛ ye osi akũ, mbɔɛntɛ otse kĩ bake katsã odi. Mitalɛ funitsã ĩye kuvũ ndɛ ayekĩ fɔtsa bawãnɛ alɛ a. Mitabɔɛ sika milɛ nɛ mi fuvũ kamɛ. 9Mido mi tɛpambua, lɛmɛ mitabɔɛ tilima bɛbã mibumɛna lɛtsa a kĩ mido a.”

10Ebuki ɛlɛ kĩ, “Awã kĩ míase a ni, mina nɛ awã kɛnaawo lɔkɔ a kĩ míadzakũ. 11Awã kĩ bati tátɛ mi ni, minɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ lɔkɔa mikpa mi abɔa kudu miko nɛ be akũ, fɔnya nsɛntsɛlɛni fɔkpa be kĩ Baguma aavɛlɛ be sɔtɔ.”

12Fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã kĩĩ mini bɛtsa Baguma fɔlɛtsa wĩ a kĩ odi nyɛ odi ɛdani ɔwɔlɛ kamɛ. 13Bɛblɔmɛna hũhũ kpa pii bitomɛna bati kamɛ. Bɛtsɛla basɔnɛ kugua ade bɛtsa be a.

Lɛgã Herodes Fɔ̃ Bitsua Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a Lɔlɔ.

14Lɔkɔ kĩĩ, Lɛgã Herodes kanu lɛkɛnawa wĩ a flee kitonɛkĩ Yesu dĩ gba nɛ kakɔ nyɛ kakɔ. Bati badi kalɛ kĩ, “Yohanes, Mui Ɔwɔlanɛ a, liyidza ebuki eto kanɔkpa ɛya! Ade foesũ edeĩ kɔbɛ̃ yakɛna awãwã fɔtsa a!”

15Badi lɛmɛ lɛ kĩ, “Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Eliya yanɛ.”

Babɛbã lɛmɛ lɛ kĩ, “Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ kɔɛ a kamɛ odi yanɛ.”

16Lɛmɛ lɔkɔ a kĩ Lɛgã Herodes nu fɔlɛtsa kĩ a ye malo ɛlɛ kĩ, “Yohanes a kĩ nfɔ̃ bitsua ye lɔlɔ a, ade ye liyidza ebuki edzi nkpã a.”

17Lɔkɔ lidi kamɛ ni, Lɛgã Herodes mɔawɛ lɛfɔ̃ bipi Yohanes ade ke ɛfɔ̃ bisuli ye mɔ tɔwɛ̃ bɛkɔa bido nɛ kɔla kĩ bado tɔkpa bakɛnanɛ a kamɛ a. Lɛgã Herodes kɛna fukĩĩ kitonɛkĩ Herodia kĩ ɛkɔã a nya ɔwaɛ̃ Filipo ɔtsɔ̃. 18Yohanes kabi Herodes kĩ, “Kɛtáfɛta kĩ atɛ awaɛ̃ ɔtsɔ̃ ɔkɔã.” 19Foesũ Yohanes fɔlɛtsa a wo Herodia kalɔɛ, ade ɛbɔɛ ye likesĩ a. Ɛwɛ kĩ yakɔ ye lɛmɛ ɛláapuli ɛkɛna fukĩĩ nɛ Lɛgã Herodes liti. 20Kitonɛkĩ Lɛgã Herodes avila Yohanes, ade enyina kĩ Yohanes nyɛ oti wĩ kĩ ye akũ kpalɛ. Ɛkana kɔnɛyi nɛ ye akũ. Yawɛ katse ye fɔtsa katsa a katse fɔkɔ fudi, titɔ kĩ ye fɔlɛtsa awɛ ye ɔwɔlɛ kaha ntɛ enu foe.

21Ke kawũna a, osi yabinya ɛkpa Herodia. Luwi a nya Lɛgã Herodes lɛmawi. Lɛgã Herodes vɛ banɔkɔɛ̃ banɔkɔɛ̃ nɛ ye lɛgãkanyakɔ̃, sodzafɔ banɔkɔɛ̃ mɔ banɔkɔɛ̃ nɛ Galilea tite akũ bɛya nɛ kanyakɔ̃ a. 22Herodia obi oyitsɔ̃ ya ɛyato edo Lɛgã Herodes mɔ ye bakɔba a kawɔlɛ paa nɛ kanyakɔ̃ a.

Foesũ Lɛgã Herodes via oyitsɔ̃ a kĩ, “Litsa awɛ kĩ nkpa nɔ?” 23Ɛlɔ fubo ɛlɛ kĩ, “Lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ aavia yĩ ni, maakpa nɔ, ntɛ fɔ́anya yĩ lɛgãkanyakɔ̃ a sɛkɛ malo!”

24Foesũ oyitsɔ̃ kĩĩ nɛ ɛnavia ɔma kĩ, “Litsa nvia?”

Ade ɔma bi ye kĩ, “Via Yohanes, mui ɔwɔlanɛ a, lɔlɔ.”

25Oyitsɔ̃ a wɛ sɔwa ɛnaa kɔla a kamɛ, ade ebi Lɛgã Herodes kĩ, “Mawɛ kĩ tsua Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a lɔlɔ kate nɛ tsensi akũ kakpa yĩ finyaa finyaakĩĩ.”

26Fukĩĩ wo Lɛgã Herodes kalɔɛ paa lɛmɛ ɛláapuli ɛdani ye sɛmɛ nɛ fubo a kĩ ɛlɔ nɛ banɔkɔɛ̃ banɔkɔɛ̃ anɛ sũ. 27Foesũ awã naa edo ye ɔblafɔ kĩ ɛnaatsua Yohanes lɔlɔ ɛyamɛna. Ɔblafɔ a natsua naa kɔla kĩ bado bati a ɛnatsua Yohanes lɔlɔ. 28Ɛkɔa lɔlɔ a ete nɛ tsensi akũ ade ɛkɔa ɛma oyitsɔ̃ a. Ye malo ɛtɛ ɛkɔa de ɛma ɔma.

29Kĩ Yohanes fɔtsa bakɔlɛnɛ a nu fɔlɛtsa a, bɛnaa bɛnabɔɛ ye ɔnɔkpa a bɛnabila.

Yesu Kpa Bati Mpim Elo Funitsã.

30Fɔtɔ banyanɛ a kĩ Yesu do kĩ mini nɛ fɔkɔ a kĩ fufuã buki bimuniki, ade bibi ye fɔtsa flee a kĩ bɛkɛna, fɔtsa a kĩ bɛtsa mɔ fɔtsa a kĩ fɔya nɛ be osi akũ a. 31Awã kĩ Yesu mɔ be bɛna a bati a yapɔ lidede, bikĩĩ anaa ni bikĩĩ aya, foesũ bɛtána osi mɔ banya malo. Ade Yesu bi be kĩ, “Mifɔ̃ boe odi bɔnaa awã kĩ kadã dĩĩ bɔnaawɛya sukuloo.”

32Biwo nɛ ɔkɔlɔ kamɛ kĩ banaa awã kĩ bati lɛláa. 33Lɛmɛ kĩ banaa a, bati pii mɔ be biyi ɔsũ, ade ke biwula atsɛ bɛnya be lɔtɔ biwo awã fɔmɔ Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nawo awã. 34Kĩ Yesu nɛ́ nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ a, ɛmɔ bati beblebee. Be akũ kɔ ye kɔnya kitonɛkĩ bɛkɛna ndɛ baveli kĩ bɛlá ɔkpãnɛ. Foesũ eyi kayɔ mɔ be Baguma fɔlɛtsa katsa.

35Kĩ olobe wo ɔtɔ a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ya bɛyabi ye kĩ, “Kade dɔ kiyua. Ayekĩ awĩ la a bɛláana lɛtsama bɛnya. 36Foesũ kpa be osi bɛdzakũ, lɔkɔa ntɛ biwo tɛmatɔ a mɔ tukula kamɛ a, baana litsedi bɛya bɛnya.”

37Yesu bi be kĩ, “Mi mɔawɛ a miwɛ litsedi mikpa be bɛnya.”

Bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Be kanya aatɛ ndɛ oti mɔa tidetɔ ɛlɛ̃ kɔtɔkase. Awɛ kĩ bubula sika kade nɛ be kanya odi sũ?”

38Ade ke Yesu via be kĩ, “Abodoo eni minɛɛ? Minaa minaadã.”

Kĩ bɛnadã a bibi ye kĩ, “Abodoo elo mɔ kɔfɔabi nviã pɛ deĩ.”

39Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛfɔ̃ bati a flee bidzi nɛ kutsu kutsu kamɛ nɛ tuwĩ blɔblɔ akũ. 40Bati a flee sɛ̃ bidzi nɛ kutsu kutsu kamɛ. Kutsu kudi aawo ndɛ bati ɔha, kudi lɛmɛ aawo ndɛ aduenum.

41Yesu bɔɛ abodoo elo mɔ kɔfɔabi nviã a ade kĩ ɛdã odetɔ́ kamɛ fɛɛ a, ɛnyɛ Baguma kɔlɛ ade ɛyɛlɛ abodoo a. Ɛkɔa foe ɛkpa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛsɛ̃ bɛkpa kutsu a flee. Ade ɛkɛna kɔfɔabi a lɛmɛ lɔmɔ a. 42Bati a flee nya biwĩ.

43Kĩ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a fila funitsã a kĩ fute bɛkpɔta a, fuyi kɔba tɛtsɛtsɛ ewua-nviã. 44Ade bati a kĩ bɛnya funitsã a banyole nɛnɛ odi lidede wo mpim elo.

Yesu Tsã Nɛ Mui Anɛ.

45Awã naa Yesu fɔ̃ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a wo nɛ ɔkɔlɔ kamɛ kĩ bɛnaa ɔmatɔ kĩ bavɛ Betsaida nɛ lutubu baũ sɛkɛ̃ kĩ a. Ɛfɔ̃ bati beblebee a lɛmɛ pansam.

46Ke liti a, ye malo ede ɛnaa ɔtɔ kalete ɛnabɔa mpaɛ. 47Ke lɛnyɛ a, ɔkɔlɔ a wo ɔwɔ lutubu baũ a kayite, ade kite Yesu odi nɛ awã a. 48Ɛmɔ́ kĩ kɛkapiã ye bati a mɔ ɔkɔlɔ a kahali, kitonɛkĩ ɔwɛ kavũ katsɛlamɔ be. Foesũ fɔmɔ ɔnɔnɛ tɔdɔũ elo aabɔa a, Yesu tsã mui anɛ ɛnaa be sɛkɛ̃. Kĩ efuã be a, ɛkɛna ndɛ yatɛ̃ be, 49ade bɛbɔa fɔwɔla kĩ, “Ɔnɔkpa yanɛ!” 50Libe wo be flee.

Lɛmɛ lɛtalɛta Yesu lɛmɔ be kɔdzɛla kĩ, “Mitavila! Yĩ manɛ. Mina ɔwɔlɛ!” 51Ewo nɛ be sɛkɛ̃ nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ, ade ɔwɛ a fɔ̃ kavũ a. Fukĩĩ fɔ̃ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kɛna saa, 52kitonɛkĩ bɛtányi ayekĩ fɔkɛna fɔmɔ ɛkpa bati mpim elo funitsã bɛnya bitina. Be kakɔna nɛ fukĩĩ akũ malo tákpalɛ, foesũ bɛtátɛ bido.

Yesu Tsa Basɔnɛ Nɛ Genezaret Tite Akũ.

53Kĩ biwo ɔwɔ lutubu baũ a sɛkɛ sitide a, biduma nɛ Genezaret. Ade awã bɛbla be ɔkɔlɔ bɛdzɛla a. 54Mɔ be kanɛ nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ pɛ bati mɔ Yesu biyi ɔsũ. 55Foesũ biwula atsɛ bɛnakpa kanyi nɛ be tite flee akũ. Awã kĩ binu kĩ Yesu na a, bɛlɔ basɔnɛ bɛma ye. 56Ade kakɔ nyɛ kakɔ kĩ Yesu tsã, ntɛ ɔmatɔ kamɛ o-o, ĩye akula kamɛ o-o, bati kayamɛna basɔnɛ nɛ kɔyaatɔ ade bɛkawã ye kĩ ɛfɔ̃ bɛta ye atadiɛ atɔ. Bikĩ bɛta ye a na akũ ɔsĩ.

7

Yesu Lɛ Kĩ Bɛnɛɛ Batidziwa Amaniɛ Batsa Fɔtsa.

1Farisifɔ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ badi to Yerusalem bɛyatsɛna nɛ Yesu sɛkɛ̃. 2Bɛmɔ́ kĩ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a dzi banya, ade badi távɔlɛ awɛ ndɛ ayekĩ be Farisifɔ bɛtsa bati kĩ bɛkaakɛna a. 3Biyi foe ɔsũ kitonɛkĩ Farisifɔ a mɔ Yudafɔ a flee tomɔ be bawanyɔ amaniɛ a kĩ bɛkɔa biyi be a. Foesũ ntɛ bɛtávɔlɛ awɛ kavɔlɛ wĩ ni, baánya. 4Ntɛ bɛya litsedi bitomɛna kɔyaatɔ malo, kɛnɛ kĩ bavɔlɛ awɛ fɔmɔ banya. Bitomɛna mbla kumɛkumɛ lɛmɛ kĩ bibo anɛ bɛyamɔ a, ndɛ kuyei, fɔtɔtsa mɔ fugumi kavɔlɛ.

5Foesũ Farisifɔ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ a via Yesu kĩ, “Nde sũ bikĩ bitomɛna nɔ a lákɛna nɛ boe bawanyɔ amaniɛ akũ? Ade ntɛ banya malo baávɔlɛ awɛ!”

6Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Mi anɛ kamɛ kɛkɛ fɔtsa bakɛnanɛ! Fɔlɛtsa a kĩ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Yesaya lɛ nɛ mi akũ a ya nɛ foe kamɛ pɛpɛɛpɛ. Baguma lɛ kĩ,

‘Bati kĩĩ asum yĩ mɔ onukpɛ̃ kamɛ fɔlɛtsa mɛnɛmɛnɛ odi,

lɛmɛ be tɔwɔlɛ deĩ lugo nɛ yĩ sɛkɛ̃.

7Pupulidza basum yĩ,

kitonɛkĩ batsa batidziwa mbla nɛ Baguma mbla a kadokɔ̃.’

8Fɔatsa kĩ bɛkɔa yĩ mbla biyi nɛ ɔɔwɛ̃ ade bɛkɔa batidziwa amaniɛ a batsa a!”

9Yesu bi be kĩ, “Mideĩ tɛdake tidi kĩ mitomɛna ade mikɔa Baguma mbla miyi nɛ ɔɔwɛ̃ nɛ ayekĩ míakɛna nɛ mi bawanyɔ amaniɛ akũ sũ. 10Foesũ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Mose tsɛlɛ eyi kĩ, ‘Bu aga mɔ ama.’ Ade ebuki ɛlɛ kĩ, ‘Odi nyɛ odi kĩ edumu ɔlɛga ĩye ɔma ni, kɛnɛ kĩ bɛkɔ ye.’ 11Lɛmɛ miatsa kĩ ntɛ odi deĩ litsedi kĩ yaakɔa ebumɔ ye bamanɛ ni, yaapuli ɛlɛ kĩ ɛkɔa foe eyi lite ndɛ fɔtsa kpalɛwa ɛkpa Baguma lɔkɔa fɔatsa kĩ owula kɔa fɔtsa tewa a eyi kĩ yaabɔa afɔliɛ ɛkpa Baguma. 12Ade ke mitákpa ye osi malo kĩ yabumɛna ye bamanɛ a mɔ fɔtsa tewa a! 13Ade aye mikɔa mi bawanyɔ amaniɛ mibula Baguma mbla kade a. Miakɛna fɔtsa bɛbã ndɛ fukĩĩ odu.”

Fɔtsa Kĩ Fɔato Oti Ɔwɔlɛ Kamɛ Ni, Ade Foe Ado Ye Efĩĩ a.

14Ke liti a, Yesu buki ɛvɛ bati a flee ɛkpɔta nɛ ye sɛkɛ̃. Ebi be kĩ, 15“Lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ oti nya mɔ fuwo nɛ ye kamɛ ni, fɔádo ye efĩĩ nɛ Baguma anɛ. Mbom lɛtsa kĩ lato oti ɔwɔlɛ kamɛ a, ade foe ado ye efĩĩ a. 16Mi flee miyi atɔ mitse katse wĩ.”

17Kĩ ɛdzakũ nɛ be sɛkɛ̃ ɛnaa kɔla a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye kĩ ɛnyɛ lɛgbã a kayɔ ɛtsa be.

18Yesu bi be kĩ, “Ntɛ mitánu kalɛ kĩĩ kayɔ kekɔ̃ mi adzuni lɛláapuli epi lɛtsama. Fɔwaa yedede kĩ lɛtsa kĩ lawo nɛ oti kamɛ ni, fɔádo ye efĩĩ. 19Kitonɛkĩ fɔtáwo nɛ ye ɔwɔlɛ kamɛ. Mbom fɔnaa ye sɛmɛ kamɛ, ade fɔtsa ye kamɛ fɔnɛ ndɛ fɔtsa kpa a.” Lɛtsa a kĩ Yesu lɛ nɛ awĩ tsa kĩ funitsã fudi nyɛ fudi nɛnɛ fɔkpa kanya.

20Ebuki ɛlɛ ɛnamɛna lɔtɔ kĩ, “Lɛtsa a kĩ lanɛ kato oti ɔwɔlɛ kamɛ ni, ade foe ado ye efĩĩ a. 21Kitonɛkĩ oti ɔwɔlɛ kamɛ tɔkpa kakɔna ato, tɔkpa a tidi nyɛ linyolewɛ mɔ litsolewɛ, kaye, oti kakɔ, kɔnyɔ mɔ kɔtsɔ̃ liti kanɛ, 22anɛ ngbã, ablɔ kakɛna, fɔvã kama, sukɛna fɔwɛtsa kĩ fɔnɛnɛ, likesĩ, fɔvã kama kate nɛ bati akũ, lukũta mɔ kadzi nɛ tidzimbi kamɛ. 23Fɔtsa kĩĩ flee to oti kamɛ ade foe ado ye efĩĩ a.”

Otsole Odi Kĩ Ɛnyɛ́ Yudani Tɛ Yesu Edo.

24Yesu dzakũ ɛnaa tite a kĩ tifuã ɔmatɔ kĩ bavɛ Tiro a kamɛ. Ɛwo nɛ tɔtɔ tidi kamɛ. Ɛtáwɛ kĩ odima enyi kĩ edeĩ nɛ awã, lɛmɛ ɛtápuli ɛkɔla ye akũ. 25Otsole odi kĩ hũhũ kpa deĩ nɛ ye obi kamɛ nu kĩ Yesu na nɛ awã, ade ɛya ɛyake aduli nɛ ye anɛ kamɛ a. 26Otsole kĩĩ nyɛ ɔnɔvɔɛ̃ kĩ bɛmɔ Yudafɔ baákã. Ɛnyɛ Foenikeni kĩ eto Siria tite akũ. Eke Yesu aduli kĩ ɛblɔmɛna hũhũ kpa a etomɛna obitsole kamɛ.

27Lɛmɛ Yesu bi ye kĩ, “Fɔ̃ bɛkpa babisɛ̃ funitsã tɔ̃. Fɔnɛ́nɛ kĩ bakɔa babisɛ̃ funitsã bɛkpa bakpete.”

28Awã naa otsole a kpa mbuayɛ kĩ, “Awoo, boe Ɔlɛga, lɛmɛ bakpete a kĩ bikoni nɛ kanyakɔ̃ a ana osi kanya babisɛ̃ funitsã a kĩ fuwuli fuko nɛ tite a.”

29Yesu bi ye kĩ, “Nɛ lɛtsa a kĩ ɔlɛ nɛ awĩ sũ ni, kaanaa kɔla. Aamɔ kĩ hũhũ kpa a nɛ́ nɛ nɔ obitsole a kamɛ.”

30Otsole kĩĩ naa kɔla, ade ɛmɔ kĩ obi a waa nɛ ɔkɛna akũ, lɔkɔa hũhũ kpa a nɛ nɛ ye kamɛ.

Yesu Tsa Oti Kĩ Ɛnyɛ Ɔtɔsĩnɛ Mɔ Omumu.

31Kĩ Yesu dzakũ nɛ Tiro kayite a ade ɛtsã Sidon ɔmatɔ a kamɛ a, ɛtsã Galilea ɔwɔ lutubu baũ abuĩ, ɛnaa tɛmatɔ ewua a kamɛkamɛ a. 32Nɛ awã a, bati badi yamɛna odi kĩ esĩ atɔ ade ɛnyɛ omumu lɛmɛ a. Bike ye aduli kĩ ete awɛ nɛ ye akũ.

33Foesũ Yesu kpã ye ɛnamɛna ɔɔwɛ̃, ade ɛkɔa bawobi edo nɛ ye atɔ kamɛ a, ade etua tanɛ lɛmɛ ete nɛ lawobi akũ ɛkɔa ekputa onyole a sɛmɛ a. 34Ade Yesu dzɛla anɛ ɛdã ode, ɛwɛya eke fɛɛ ade ebi onyole a kĩ, “Hefata,” foe kayɔ nyɛ kĩ, “Binya!” 35Deedimɔapɛ onyole a atɔ binya ade ye sɛmɛ tɔwɛ̃ wũnya, epuli ɛlɛ kɔdzɛla a.

36Yesu sua bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã osi kĩ bɛtabi odima lɛtsama nɛ lɛtsa a kĩ bɛmɔ́ a akũ. Lɛmɛ pupulidza esi be mbla, kitonɛkĩ be flee bɛnaa bɛnalɛ lɛtsa kĩ lɛya a. 37Bati a flee kĩ binu fɔlɛtsa kĩ a, fɔkɛna be saa! Ade bibi akũ kĩ, “Yakɛna lɛtsa nyɛ lɛtsa kakɛna wĩ. Ɛfɔ̃ omumu alɛ kɔdzɛla, ade ɔtɔsĩnɛ lɛmɛ anu fɔkɔ a!”

8

Yesu Kpa Bati Mpim Ɛna Funitsã.

1Owi tábuna fɔmɔ bati pii yatsɛna nɛ awã. Kĩ lɛtsama lɛláa kĩ baanya sũ ni, Yesu vɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a efuãmɔ ye ade ebi be kĩ, 2“Bati kĩĩ fɔlɛtsa akɔ yĩ kɔnya kitonɛkĩ bɛna nɛ yĩ sɛkɛ̃ fuwi ɛlalɛ flee. Ade finyaakĩĩ bɛlá lɛtsama kĩ baanya. 3Ntɛ nfɔnɛ be awɛ mɔ bɛdzakũ mɔ kɔlɛ ni, baanaa lɔkɔa anɛ aasinya be nɛ osi, kitonɛkĩ badi to mɔ lugo.”

4Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye kĩ, “Nɛ kɔsa kĩĩ kamɛ, ndia oti odi aana funitsã ɛkpa bati kĩ bɛnya biwĩ?”

5Awã na Yesu via be kĩ, “Abodoo eni minɛɛ?”

Bibi ye kĩ, “Bɔnɛɛ abodoo evũkɔnɔ.”

6Yesu bi bati a kĩ bɛkɛna akũ bidzi. Ade ɛbɔɛ abodoo evũkɔnɔ a. Ɛnyɛ Baguma kɔlɛ ade ɛyɛlɛ ye fɔkɛfɔkɛ a, ɛkɔa ɛkpa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛkɔa bɛkpa bati a flee. Be malo bɛtɛ, ade bɛsɛ̃ bɛkpa be a. 7Bɛnɛɛ kɔfɔabi kubii kudi lɛmɛ nɛ awã, ade Yesu bɔɛ koe lɛmɛ ɛnyɛ kɔlɛ a. Ɛkɔa koe ɛkpa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛsɛ̃ koe lɛmɛ bɛkpa be. 8-9Bati a flee nya biwĩ. Bati a lidede aawo mpim ɛna. Kĩ bɛnya biyua a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a fila fuwuliwa a kĩ fute a bɛkpɔta ade fuyi kɔba tɛtsɛtsɛ kpale kpale evũkɔnɔ a. Ke liti a, Yesu nyɛ bati a flee osi ade bɛdzakũ a. 10Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a wo nɛ ɔkɔlɔ kamɛ binyina bɛnaa Dalmanuta tite akũ.

Farisifɔ Via Kĩ Yesu Ɛkɛna Awãwã Fɔtsa Ɛtsa Be.

11Farisifɔ badi ya nɛ Yesu sɛkɛ̃ ade bɛkavia ye fɔlɛtsa kĩ basɔ ye bɛdã. Foesũ bibi ye kĩ ɛkɛna awãwã fɔtsa fudi lɔkɔa bɛmɔ kĩ eto Baguma sɛkɛ̃. 12Lɛmɛ Yesu wɛya eke ade evia be kĩ, “Nde sũ koũ nviã babi awɛ kĩ bamɔ awãwã fɔtsa? Oowo, mabi mi kĩ nláayakɛna awãwã fɔtsa a odu kĩ miawɛ nɛ awĩ!” 13Ɛdzakũ nɛ be sɛkɛ̃ ade ebuki ewo nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ enyina ɛnaa ɔwɔ lutubu baũ a sɛkɛ̃ sitide a.

Yesu Tsa Kĩ Bati Támɔ Ye Biyi Ɔsũ.

14Kĩ banaa a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a lɛla abodoo kabɔɛ kabu, foesũ abodoo a amɔapɛ bɛna nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ. 15Yesu bi be kĩ, “Midã kadã wĩ nɛ Lɛgã Herodes mɔ Farisifɔ oyila a akũ.”

16Bɛkavia akũ kĩ, “Ade ayekĩ bɔnɛ́ɛ abodoo adima sũ mɔ ɛlɛ fukĩĩ a.”

17Lɛmɛ Yesu nyi lɛtsa a kĩ bɛkalɛ a, ade evia be kĩ, “Nde sũ mialɛ abodoo katabɔɛ fɔlɛtsa? Foesũ kɛyawo lɔkɔ kĩĩ a mitáyi ɔsũ ĩye mitánu foe kayɔ tɔ̃? Mi atɔ deĩ ɔsĩ paa! Miáte lɛtsama anɛ? 18Mideĩ anɛ lɛmɛ miámɔ! Mideĩ atɔ lɛmɛ miánu! 19Mitámɔ lɔkɔ a kĩ nsɛ̃ abodoo elo nkpa bati mpim elo bɛba a? Tɛtsɛtsɛ eni fɔkɛfɔkɛ kubii a kĩ fute a yi?”

Bibi ye kĩ, “Kɔba tɛtsɛtsɛ ewua-nviã.”

20Yesu buki evia be kĩ, “Mɔ lɔkɔ a kĩ nsɛ̃ abodoo evũkɔnɔ nkpa bati mpim ɛna a, awuliwa a kĩ ete a, tɛtsɛtsɛ eni eyi?”

Bibi ye kĩ, “Te kpale kpale evũkɔnɔ.”

21Ade evia be kĩ, “Kɛyawo nviã kĩĩ a, nde sũ mɔ miányi oti a odu kĩ ye manɛ?”

Yesu Binya Ɔnɛkunɛ Anɛ.

22Kĩ Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a wo Betsaida a, bati badi kpã ɔnɛkunɛ bɛma ye ade bike ye aduli kĩ ɛkɔa awɛ ɛta ɔnɛkunɛ a. 23Yesu pi oti a nɛ kɔkpɔ ade ɛkpã ye ɛnamɛna ɔmatɔ a ɔbaɛ̃ a. Kĩ evũma tanɛ eko nɛ oti a anɛ kamɛ a, ɛkɔa awɛ ete nɛ ye akũ ade evia ye kĩ, “Amɔ litsedi?”

24Ade oti a dzɛla anɛ ɛdã ode ɛlɛ kĩ, “Oo! Mamɔ bati, lɛmɛ badã ndɛ futse. Lɛmɛ bɛtsɛ̃ bamini.”

25Ade Yesu buki ɛta ye anɛ a. Lɛyade kĩ kɔ̃ oti a binya ye anɛ yededeede, ye anɛ kamɛ kpalɛ ade ɛmɔ lɛtsa nyɛ lɛtsa kamɔ wĩ a. 26Yesu nyɛ ye osi ebi ye kĩ ɛtabuki ɛtsã ɔmatɔ a kamɛ ɛnaa kɔla.

Petro Tsa Kĩ Yesu Nyɛ Oti a Kĩ Bɛbɔa Tɔdɔ̃ a.

27Ke liti a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a dzakũ nɛ awã bɛnaa tukula kĩ tifuã Kaisarea nɛ Filipi kamɛkamɛ a. Kĩ banaa nɛ osi a, Yesu via be kĩ, “Mibi yĩ oti a odu kĩ bati alɛ kĩ ye manɛ.”

28Bibi ye kĩ, “Badi alɛ kĩ nɔ nyɛ Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a. Ade badi lɛmɛ alɛ kĩ nɔ nyɛ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Eliya. Badi bɛbã lɛmɛ alɛ kĩ nɔ nyɛ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ kɔɛ a kamɛ ɔmɔa.”

29Ade ke Yesu buki evia be kĩ, “Nde nyɛ mi lɛmɛ? Owei mialɛ kĩ ye manɛ?”

Petro bi ye kĩ, “Nɔ nyɛ Kristo a Kĩ Bɛbɔa Tɔdɔ̃ a.”

30Yesu sua be osi kĩ bɛtabi odima lɛtsa a kĩ binyi nɛ ye akũ nɛ awĩ a.

Yesu Lɛ Kɔdzɛla Etomɛna Ye Wuda Mɔ Kayidza Akũ.

31Ade Yesu yi kayɔ mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a fɔtsa fudi katsa a. Ebi be kĩ, “Kɛnɛ kĩ fɔya kĩ Otidziwa Obi a ɛmɔ lubo etomɛna ɔmatɔ banɔkɔɛ̃, Yudafɔ basɔfɔ banɔkɔɛ̃, mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ a awɛ kamɛ. Ade baasĩ ye, bɛkɔ ye, lɛmɛ nɛ luwi lɛlalɛde akũ ni, yaayidza edzi nkpã.” 32Ebi be fukĩĩ yededeede binu. Petro kpã ye ɛnamɛna ɔɔwɛ̃, ade ɛtsa kĩ bɛmɔ ye bɛtákɛna ɔmɔa nɛ lɛtsa a kĩ ɛlɛ a akũ.

33Lɛmɛ kĩ Yesu dani ɛdã ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a, ɛkã Petro anɛ ɛlɛ kĩ, “Dzakũ nɛ yĩ akũ Satana! Aáwɛ fɔtsa a kĩ Baguma awɛ a, mbom awɛ lɛtsa a kĩ batidziwa awɛ a odi!”

34Foesũ Yesu vɛ bati kɔdabu a mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a bɛya nɛ ye sɛkɛ̃ ade ebi be kĩ, “Ntɛ odi awɛ kĩ yatomɔ yĩ ni, kɛnɛ kĩ yafɔnɛ ye apɛdiɛ awɛ, ɛbɔɛ ye lubo kamɔ fɔlɔtsa luwi nyɛ luwi lɔkɔa etomɔ yĩ nɛ liti. 35Kitonɛkĩ oti kĩ ɛwɛ kĩ yapili ye nkpã ni, yaayɛla ye. Lɛmɛ oti kĩ ɛkɔa ye akũ ɛkpa nɛ yĩ mɔ Kalɛ Wĩ a sũ ni, yaana nkpã daa. 36Litsa nfasɔ oti aana ntɛ ɛna katinya kamɛ fɔtsa flee mɔ ɛyɛla ye nkpã mɔawɛ a? 37Ĩye litsa oti aakɔa ɛvɛmɛna mɔ nkpã mɔawɛ a? 38Foesũ ntɛ yĩ mɔ yĩ fɔtsa katsa a flee nyɛ fɔnyɔãtsa fɔkpa odi nɛ ablɔ katinya kpa kĩĩ kamɛ ni, ye malo yaanya fɔnyɔãtsa ɛkpa Yĩ Otidziwa Obi, nɛ lɔkɔ a kĩ bɔmɔ́ Baguma fɔtɔ banyanɛ kpalɛwa a bɔ́aya nɛ Baguma kukũkpalɛ a flee kamɛ.”

9

1Yesu buki ebi be kĩ, “Mabi mi nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ, badi deĩ nɛ mi kamɛ nɛ awĩ kĩ bɛláaku kɛnaawo kĩ bɛmɔ́ Baguma lɛgãkanya a ya mɔ kɔbɛ̃.”

Baguma Nyɛ Yesu Kukũkpalɛ Ɛtsa.

2Fuwi evũ liti a, Yesu kpã Petro, mɔ Yakobo, mɔ Yohanes bɛnaa ɔtɔ akũ, awã kĩ be bɛna. Kĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ a kadã a, Yesu akũ dani nɛ be anɛ kamɛ, 3ade ye tɛtadiɛ dani tivoe kɛba ayekĩ otidziwa aapuli ɛvɔlɛ te tɛnɛ́ lɔmɔ. 4Adeke fɔtsa bakɔlɛnɛ ɛlalɛ a mɔ́ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ Mose mɔ Eliya kĩ bɛnyɛ be akũ bɛkalɛ kɔdzɛla mɔ Yesu a.

5Ade Petro bi Yesu kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, fɔnɛnɛ kĩ bɔya nɛ awĩ! Fɔ̃ bɔkɛna tɛpatampa ɛlalɛ, nɔ ade amɔa, Mose ade amɔa, lɔkɔa Eliya lɛmɛ ade amɔa.” 6Lɛmɛ enyína lɛtsa a kĩ ɛkalɛ a, kitonɛkĩ bɛtɛ́nɛ kavila.

7Lufulututu lidi ka lɛyasua be akũ, ade odo nɛ́ eto de kamɛ kĩ, “Ade yĩ obi kĩ maátunɔ ye kalɛ a, mitse ye kalɛ!”

8Lɛtalɛta bɛdã fɔkɔ bisinya lɛmɛ bɛtámɔ odima kɛba Yesu kĩ ɛdzɛ nɛ be ɔwɛ̃.

9Kĩ bito ɔtɔ akũ baka a, Yesu si be mbla kĩ, “Mitabi odima lɛtsa a kĩ mimɔ́ a kɛnaawo lɔkɔ kĩ Otidziwa Obi a yidza eto banɔkpa kamɛ.” 10Bɛfɔ̃ kalɛ kĩĩ kahɔ nɛ be lɔlɔ kamɛ, lɛmɛ ntɛ be odi bidzi a balɛ kɔdzɛla nɛ foe akũ kavia akũ kĩ, “Kayidza kato kanɔkpa a kayɔ nyɛ litsa?”

11Adeke bivia Yesu kĩ, “Litsa sũ Yudafɔ mbla batsanɛ a alɛ kĩ, kɛnɛ kĩ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Eliya ɛnya lɔtɔ ɛya?”

12Yesu bi be kĩ, “Nuwĩ, kɛnɛ kĩ Eliya ɛnya lɔtɔ ɛya ayekĩ yaamanɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa eyi. Litsa sũ bɛtsɛlɛ nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ kĩ Otidziwa Obi a aayamɔ lubo pii, bisupa ye lɛmɛ a? 13Mabi mi kĩ Eliya ya kɔkɔɛ ade bɛkɛna ye lɛtsa a kĩ bɛwɛ a, ndɛ ayekĩ bɛtsɛlɛ biyi nɛ ye akũ a.”

Yesu Tsa Kanyolebi Kadi Kĩ Hũhũ Kpa Deĩ Nɛ Ke Kamɛ.

14Kĩ Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ɛlalɛ a muniki bɛya nɛ be nkaɛ a sɛkɛ̃ a, bɛmɔ́ bati kɔdabu baũ kĩ bisinya be, ade mbla batsanɛ a badi kavɛlɛ fɔlɛtsa mɔ be a. 15Kĩ bati a kɔdabu a mɔ́ Yesu a, akũ dzuli be, ade biwula atsɛ bɛnawɔ̃na ye a.

16Yesu via ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Litsa fɔlɛtsa milamɔ kavɛlɛ mɔ be?”

17Onyole odi nɛ bati kɔdabu a kamɛ kpa mbuayɛ kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, nkpã yĩ obi mma nɔ, kitonɛkĩ hũhũ kpa deĩ nɛ ye kamɛ ade yaapuli ɛlɛ kɔdzɛla a. 18Kakɔ nyɛ kakɔ kĩ hũhũ a api ye ni, yabɔɛ ye kamuni nɛ tite, ade kuvũ anɛ nɛ ye onukpɛ̃, yaba adɔ̃ lɔkɔa ye akũ flee asinsĩ. Nkpã ye mma nɔ fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛblɔmɛna hũhũ a, lɛmɛ bɛtápuli.”

19Yesu bi be kĩ, “O! Nviã babi kĩ milá katɛkado! Maana nɛ mi sɛkɛ̃ daa? Lɔkɔ lɔɔdabe mado ɔwɔlɛ nvɛlɛ mi nnaawo? Mikpã kanyolebi a mima yĩ!”

20Bɛkpã ke bɛma Yesu. Kĩ hũhũ a sila ɛmɔ Yesu a, efufulinya kanyolebi a kɛka kɛtɔ, kɛkamilinya nɛ tite kanɛ kuvũ nɛ onukpɛ̃.

21Ade Yesu via ɔlɛga kĩ, “Lɔkɔ ɔdabe fuyi ye kayɔ?”

Ɛkpa mbuayɛ kĩ, “Kito anɛ ye tibisɛ̃ kamɛ. 22Lɔkɔ pii hũhũ kpa a awɛ kĩ yakɔ ye, foesũ yabɔɛ ye kamuni nɛ fi ĩye mui kamɛ. Ntɛ aapuli ɔkɛna litsedi ni, mɔ́ boe kɔnya lɔkɔa kabumɔ boe.”

23Yesu bi ye kĩ, “Kalɛ ɔlɛ kĩ ntɛ maapuli? Lɛtsa nyɛ lɛtsa aapuli lɛya lɛkpa oti kĩ ɛtɛ yĩ edo.”

24Deedimɔapɛ kabisɛ̃ɛ̃ a ɔlɛga bɔa fɔwɔla kĩ, “Ndeĩ katɛkado, lɛmɛ kɛpɔ́nɛ, bumɔ yĩ nna katɛkado mbu!”

25Kĩ Yesu mɔ́ kĩ bati kɔdabu a kadu kafuã be a, ewũni nɛ hũhũ kpa a akũ kĩ, “Nɔ hũhũ kpa ɔtɔsĩnɛ mɔ omumu, mabi nɔ kĩ nɛ nɛ kabisɛ̃ɛ̃ a kamɛ, tabuki ɔyaawo nɛ ke kamɛ dadaada!”

26Hũhũ kpa a bɔa fɔwɔla kɔɔba, efufulinya kabisɛ̃ɛ̃ a mɔ ɔsĩ, ɛbɔɛ ke emuni nɛ tite, ade ɛnɛ́ nɛ ke kamɛ a. Kabisɛ̃ɛ̃ a kɛna ndɛ kaku kiku, foesũ bati a pii lɛ kĩ, “Eku!” 27Lɛmɛ Yesu pi kabisɛ̃ɛ̃ a nɛ kɔkpɔ ade kiyidza kɛdza a.

28Ke liti a, kĩ Yesu naa tɔtɔ kamɛ a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye pɛtɛɛ kĩ, “Nde sũ boe kɔ̃ bɔtápuli bɔblɔmɛna hũhũ kpa a ɛnɛ́ nɛ ye kamɛ?”

29Ade Yesu bi be kĩ, “Bɛláapuli bɛblɔmɛna hũhũ kĩĩ odu, mbɔɛntɛ bɛtsãmɛna foe mpaɛbɔ kamɛ.”

Yesu Buki Ɛlɛ Kɔdzɛla Nɛ Ye Wuda Akũ.

30Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a dzakũ nɛ awã bɛnatsã Galilea. Yesu táwɛ kĩ odima anyi awã kĩ ɛnaa, 31kitonɛkĩ ɛkatsa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a fɔtsa. Ebi be kĩ, “Baakɔa Otidziwa Obi a bido nɛ bati awɛ ade baakɔ ye a, lɛmɛ nɛ luwi lɛlalɛde liti a, yaayidza edzi nkpã.” 32Lɛmɛ bɛtánu lɛtsa kĩ ebi be a kayɔ, ade bivila kĩ bavia ye a.

Owei Nyɛ Oti a Kĩ Ɛbɛ̃ Flee a?

33Bɛyawo Kapernaum ɔmatɔ a kamɛ, ade kĩ biwo nɛ tɔtɔ kamɛ a, Yesu via ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Litsa kalɛ mivɛlɛ nɛ osi a?” 34Lɛmɛ bɛtákpa ye mbuayɛ, kitonɛkĩ nɛ osi akũ a, bɛkavɛlɛ fɔlɛtsa nɛ owula kĩ ɛbɛ̃ flee nɛ be kamɛ.

35Yesu kɛna akũ edzi ɛvɛ fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a, ebi be kĩ, “Odi nyɛ odi kĩ yawɛ lɔtɔ ɛnya ni, kɛnɛ kĩ ɛnya bati a flee nkaɛ mɔ ɔsumunɛ.”

36Ke liti a, ɛkpã kabisɛ̃ɛ̃ kadi kɛyadza nɛ be anɛ kamɛ, ade kĩ etu eboomu ke a, ebi be kĩ, 37“Odi nyɛ odi kĩ yaatɛ kabisɛ̃ɛ̃ kĩĩ kamɛ ɔmɔa nɛ yĩ dĩ akũ ni, yĩ ɛtɛ. Odi nyɛ odi kĩ ɛtɛ yĩ ni, nnɛ́ yi odi ɛtɛ, mbom ɛtɛ oti a kĩ edo yĩ a lɛmɛ.”

Odi Nyɛ Odi Kĩ Ɛtáyidza Ɛdza Nɛ Boe Akũ Ni, Etomɔ Boe.

38Ade Yohanes bi Yesu kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bɔmɔ́ onyole odi kĩ ɛkablɔmɛna hũhũ kpa nɛ nɔ dĩ akũ, ade bubi ye kĩ ɛfɔ̃, kitonɛkĩ ɛláa boe kamɛ.”

39Yesu bi be kĩ, “Mitasua ye osi, kitonɛkĩ oti kĩ yakɛna awãwã fɔtsa nɛ yĩ dĩ akũ ni, ɛláadani ɛlɛ kalɛ kpa nɛ yĩ akũ. 40Odi nyɛ odi kĩ yaákɛna lɛtsama katia boe ni, ɛdzɛ̃ nɛ boe liti.

41“Ɔnɔkɔali a mabi mi kĩ odi nyɛ odi kĩ yaakpa mi mui mimɔa kĩ minyɛ yĩ bade sũ ni, yaana ye kɔtɔkase kokooko.”

Bati Kakpã Kado Nɛ Tɔkpa Kamɛ.

42“Ntɛ oti odi aafɔ̃ kabisɛ̃ɛ̃ kĩĩ kamɛ ɔmɔa kĩ ɛtɛ yĩ edo lɛyɛla ye katɛkado ni, fɔnɛnɛ fɔbɛ̃ fɔkpa oti a ntɛ bɛkɔa kɔwɔlɛ bɛvɛla nɛ ye sɔmɔ, bɛta ye bido nɛ mpo kamɛ.

43-44“Foesũ ntɛ nɔ awɛ afɔ̃ akɛna tɔkpa ni, tsua ye kamuni. Fɔnɛnɛ fɔbɛ̃ fɔkpa nɔ kĩ aakɔa awɛ mɔa owo nɛ nkpã kĩ ɛlá kawũna kamɛ, kɛba kĩ odeĩ awɛ nviã lɔkɔa bɛkɔa nɔ bido nɛ fi luwotu kĩ laádĩ a kamɛ. 45-46Ade ntɛ nɔ kɔbɔa akpã nɔ kado nɛ tɔkpa kamɛ ni, tsua koe kamuni. Fɔnɛnɛ fɔbɛ̃ kĩ odeĩ kɔbɔa mɔa ɔna nkpã mɔawɛ a, kɛba kĩ odeĩ abɔa nviã ade baata nɔ bido nɛ fi kamɛ a. 47Ntɛ nɔ linebi akpã nɔ kado nɛ tɔkpa kamɛ ni, bɔlɛ de kanyɛ. Fɔnɛnɛ fɔkpa nɔ kĩ aakɔa linebi mɔa owo nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a, kɛba kĩ odeĩ banebi nviã lɛmɛ baata nɔ bido nɛ fi luwotu kamɛ.

48‘Awã kĩ batebi a kĩ bawo be a láku dadaada,

ade fi a kĩ fɔapila be a lɛmɛ ládĩ da a.’

49Kitonɛkĩ baakɔa fi bɛkpalɛ odi nyɛ odi akũ ndɛ ayekĩ bakɔa lɛdɛmɛ kakpalɛ afɔliɛ akũ a.

50“Lɛdɛmɛ nɛnɛ, lɛmɛ ntɛ de ɔmɛnɛ nɛ́ nɛ de kamɛ ni, nde aakɛna obuki ɔkɔa ɔmɛnɛ odo nɛ de kamɛ? Foesũ mina tɔkɔba kakɛna lɛdɛmɛ nɛ mi kamɛ, lɔkɔa midzi nɛ lukudɔ kamɛ mɔ akũ akũ.”

10

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Kɔtsɔ̃ Mɔ Kɔnyɔ Kasĩ Akũ.

1Yesu dzakũ nɛ awã ɛnaa Yudea amantam kamɛ mɔ Yordan Ɔwɔ liti. Bati kɔdabu buki bɛyatsɛna nɛ ye akũ nɛ awã, ade ɛtsa be fɔtsa ndɛ ayekĩ yawɛ kakɛna a.

2Farisifɔ badi ya nɛ ye sɛkɛ̃ bɛwɛ kĩ basɔ ye bɛdã, foesũ bivia Yesu kĩ, “Boe mbla a kpa osi kĩ onyole esĩ ɔtsɔ̃?”

3Yesu kɔa kavia ɛkpa mbuayɛ kĩ, “Mbla adabe Mose kpa mi?”

4Bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Mose kpa osi kĩ onyole ɛtsɛlɛ kasĩ ovoli ɛkpa ye kanyi lɔkɔa esĩ ye.”

5Yesu bi be kĩ, “Mose tsɛlɛ mbla kĩĩ nɛ mi atɔ ɔsĩ sũ. 6Kito katinya kayɔkayi a, onyole mɔ otsole Baguma kɛna. 7Nɛ fukĩĩ sũ onyole aafɔnɛ ɔlɛga mɔ ɔma awɛ ɛkɛna ɔmɔa mɔ ɔtsɔ̃, 8lɔkɔa be nviã a baakɛna oti ɔmɔa. Foesũ bibuki bɛnyɛ́ bati nviã, mbom bɛkɛna oti mɔa. 9Foesũ lɛtsa a kĩ Baguma boomu ni, otidziwa ɛtasɛ̃ foe kamɛ!”

10Ke liti a, kĩ bɛya nɛ tɔtɔ kamɛ a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye fɔlɛtsa nɛ fukĩ ɛlɛ a akũ. 11Yesu bi be kĩ, “Onyole kĩ esĩ ɔtsɔ̃ mɔ ebuki ɛkɔã ɔbɛbã ni, ɛbɔa adɔpaa nɛ ɔtsɔ̃ akũ. 12Ade ayea ntɛ otsole fɔnɛ ɔnyɔ awɛ mɔ ɛnadzi mɔ onyole bɛbã ni, ye malo ɛbɔa adɔpaa.”

Yesu Hila Babisɛ̃ Kubii.

13Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, bati badi kpã babisɛ̃ bɛma Yesu kĩ ete awɛ nɛ be akũ, lɛmɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kã be anɛ. 14Kĩ Yesu mɔ fukĩĩ a ni, ɛna kalɔkpa ade ebi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Mifɔ̃ babisɛ̃ bɛya nɛ yĩ sɛkɛ̃, mitasua be osi, kitonɛkĩ ade bati kĩĩ odu lá Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a. 15Ɔnɔkɔali a mabi mi kĩ odi nyɛ odi kĩ ɛtátɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a ndɛ obisɛ̃ aye ni, ɛláawo nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ da.” 16Ke liti a, etu eboomu babisɛ̃ a, ade ete awɛ nɛ be akũ ehila be a.

Osikani Odi Via Yesu Osi a Kĩ Ye Akũ Yaatsã Ɛna Nkpã Wĩ a.

17Kĩ Yesu yidza epi osi a, onyole odi wula atsɛ ɛyake aduli nɛ ye anɛ kamɛ evia ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ Wĩ, litsa kɛnɛ kĩ nkɛna fɔmɔ maana nkpã kĩ ɛlá kawũna a?”

18Yesu via ye kĩ, “Nde sũ avɛ yĩ oti wĩ? Odima lɛnyɛ́ oti wĩ mbɔɛntɛ Baguma odi. 19Onyina Baguma mbla a. Takɔ oti, tanɛ kɔnyɔ ĩye kɔtsɔ̃ liti, taye, tama fɔvã ote nɛ oti akũ, tasisi oti, mɔ bu aga mɔ ama.”

20Onyole a bi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, kito nɛ yĩ tibisɛ̃ kamɛ kĩ makɛna nɛ tɛbla a flee akũ.”

21Yesu dã ye kɛnaana nɛ ɔdɔ kamɛ, ade ebi ye kĩ, “Kite nɔ lɛtsa mɔa. Naa kanaafila fɔtsa a kĩ odeĩ a flee kanɔ, kakɔa sika a kakpa ahiãfɔ, lɔkɔa aadani ɔkɛna osikani nɛ ode. Ke liti a, ya kayaatomɔ yĩ!”

22Kĩ onyole a nu fɔlɛtsa kĩĩ a, emuna anɛ ade ɛdzakũ mɔ ayɔlɔhɔ a, kitonɛkĩ ɛna akũ.

23Yesu dã ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ɛtsɛna ade ebi be kĩ, “Fɔ́ana ɔsĩ paa fɔkpa osikafɔ kĩ baawo nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a.”

24Fɔlɛtsa kĩĩ dzuli ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a akũ. Lɛmɛ Yesu buki ebi be kĩ, “Yĩ babi, Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ kawo deĩ ɔsĩ paa fɔkpa asikafɔ. 25Fɔ́adã bɔɛɛ fɔkpa ɔpɔnkɔ mɔ kapu kĩ yaatsã ɔnɔbɔ̃ ɔkɛ kamɛ ɛnɛ kɛba kĩ osikani aawo nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a.”

26Fɔlɛtsa kĩĩ a kɛna fɔtsa bakɔlɛnɛ a wãwã paa. Ade bɛkavia akũ kĩ, “Lɔkɔa owei koũ aapuli ɛna nkpã katɛ?”

27Yesu dã be kɛnanaana ade ɛlɛ kĩ, “Batidziwa sɛkɛ̃ mɔ fɔláapuli fɔya, lɛmɛ nnɛ́ mɔ Baguma, kitonɛkĩ lɛtsa nyɛ lɛtsa adã bɔɛɛ lɛkpa Baguma.”

28Ade Petro lɛ kĩ, “Dã, bɔfɔnɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa awɛ buyi bɔya butomɛna nɔ.”

29Yesu lɛ kĩ, “Mabi mi nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ odi nyɛ odi ɛfɔnɛ ye tɔtɔ eyi, ĩye bawaɛ̃nyole mɔ bawaɛ̃tsole, ĩye ɔma, ĩye ɔlɛga, ĩye ye babi, ĩye fɔba eyi nɛ yĩ mɔ Kalɛ Wĩ a sũ ni, 30yaana fɔtsa pii ɛba nɛ lɔkɔ kĩĩ kamɛ. Yaana fɔla titi ɔha, bawaɛ̃nyole mɔ bawaɛ̃tsole, bama mɔ babi, mɔ fɔba, mɔ bati liti katomɛna. Ade nɛ lɔkɔ kĩ laya kamɛ a, yaana nkpã kĩ ɛlá kawũna da a. 31Lɛmɛ bati pii kĩ bɛnyɛ batɔnyade a finyaa aakpa liti, ade bati batide finyaa aakɛna lɔtɔ banyanɛ.”

Yesu Lɛ Kalɛ Lɛlalɛde Nɛ Ye Wuda Akũ.

32Finyaa Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a yɛlɛ banaa Yerusalem. Yesu nyaa be lɔtɔ ade fɔkɛna ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a saa a, bati a kĩ bitomɔ be nɛ liti a kavila. Yesu buki ɛvɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a ɛnamɛna ɔɔwɛ̃ ade ɛkabi be lɛtsa a kĩ laaya nɛ ye akũ a. 33Ebi be kĩ, “Mitse! Bɔanaa Yerusalem awã kĩ baakɔa Otidziwa Obi a bido nɛ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ a awɛ. Baakɔ ye kɔtɔ bɛkpa wuda lɔkɔa bɛkɔa ye bido nɛ bikĩ bɛnyɛ́ Yudafɔ awɛ. 34Baadi ye nsekuo, bitua tanɛ biko nɛ ye akũ, baabo ye mɔ mple ade baakɔ ye a, lɛmɛ nɛ luwi lɛlalɛde akũ a, yaayidza edzi nkpã.”

Yakobo Mɔ Yohanes Wã Yesu Banɔkɔɛ̃ Fudzikɔ̃.

35Ke liti a, Zebedeo babi kĩ bɛnyɛ Yakobo mɔ Yohanes ya nɛ Yesu sɛkɛ̃ ade bibi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bɔawɛ kĩ kɛna lɛtsa a kĩ bɔavia nɔ a kakpa boe.”

36Yesu via be kĩ, “Litsa fɔanɛ?” 37Bibi ye kĩ, “Ntɛ ɔnɛ odzi nɛ nɔ lɛgãkpo akũ nɛ nɔ kukũkpalɛ kamɛ ni, bɔawɛ kĩ budzi nɛ nɔ ɔwɛ̃, boe kamɛ ɔmɔa nɛ nɔ sɔmɔna, ɔmɔa lɛmɛ nɛ nɔ sɛbã.”

38Yesu bi be kĩ, “Minyína lɛtsa kĩ de milamɛna kavia a! Mitɛ mido kĩ míapuli mimɔa lubo kamɔ kɔɔpu a kĩ kɛnɛ kĩ mmɔa? Ĩye míapuli mitɛ mui kawɔla a kĩ maatɛ a?”

39Bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Bɔ́apuli.”

Yesu bi be kĩ, “Oo, míapuli mimɔa kɔɔpu a kĩ maamɔa a, mɔ mui kawɔla amaniɛ a kĩ maatɛ a. 40Lɛmɛ nlá osi kĩ mapau oti a kĩ ye aadzi nɛ yĩ sɔmɔna ĩye sɛbã. Baguma nyɛ oti a kĩ yaakɔa foe ɛkpa bati a kĩ ɛmanɛ foe eyi a.”

41Kĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua nkaɛ nu fɔlɛtsa kĩĩ a, bɛna kalɔkpa nɛ Yakobo mɔ Yohanes akũ. 42Foesũ Yesu vɛ be ɛkpɔta ebi be kĩ, “Minyina kĩ bati a kĩ babu kĩ bɛnya tɔnɔkɔɛ̃ nɛ amamufɔ akũ a, deĩ kɔbɛ̃ nɛ be akũ, ade banɔkɔɛ̃ kĩĩ deĩ otumi nɛ be akũ a. 43Lɛmɛ kɛtánɛ kĩ fɔana lɔmɔ nɛ mi kamɛ. Ntɛ mi kamɛ odi awɛ kĩ yanya ɔnɔkɔɛ̃ ni, kɛnɛ kĩ ɛnya mi ɔsumunɛ. 44Ntɛ mi kamɛ odi wɛ kĩ yanya ɔnɔkɔɛ̃ ni, kɛnɛ kĩ ɛnya be nkaɛ a ɔsumunɛ. 45Kitonɛkĩ Otidziwa Obi a malo táya kĩ bisum ye, mbom ɛya kĩ yasum bati ɛkɔa ye nkpã ɛkpa lɔkɔa ɛtɛ bati pii nkpã.”

Yesu Tsa Bartimeo Ɔnɛkunɛ a.

46Ke liti a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a yawo Yeriko. Kĩ banɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ a, bati kɔdabu baũ tomɔ be. Kĩ banaa nɛ osi a, bɛmɔ́ ɔnɛkunɛ odi kĩ bavɛ Bartimeo, Timeo obi kĩ edzi nɛ osi ɔɔwɛ̃ yawã fɔtsa. 47Kĩ enu kĩ Yesu Nazaretni a lɛyaatɛ̃ a, edo fɔwɔla kabɔa awɛ kĩ, “Yesu! Dawid obi! Mɔ yĩ kɔnya!” 48Bati pii wũni nɛ ye akũ kĩ esua onukpɛ̃. Lɛmɛ ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ɛba kĩ, “Dawid obi! Mɔ yĩ kɔnya!”

49Yesu fɔ̃ ɛdza ade ɛlɛ kĩ, “Mivɛ ye mikpa yĩ.”

Foesũ bɛvɛ ɔnɛkunɛ kĩĩ bibi ye kĩ, “Fɔ̃ ɔwɔlɛ ɛka edzi nɔ! Yidza mɔ atsɛ, yavɛ nɔ.” 50Awã naa ɛta ye atadiɛ wulaa eyi nɛ ɔɔwɛ̃ eyidza ɛdza, ɛnaa Yesu sɛkɛ̃.

51Yesu via ye kĩ, “Litsa awɛ kĩ nkɛna nkpa nɔ?”

Ɔnɛkunɛ a bi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, fɔ̃ mbuki mmɔ́ fɔkɔ!”

52Ade Yesu bi ye kĩ, “Naa. Nɔ katɛkado tsa nɔ.” Deedimɔapɛ ye anɛ binya ɛmɔ́ fɔkɔ, ade etomɔ Yesu nɛ osi a akũ a.

11

Yesu Wo Nɛ Yerusalem Ɔmatɔ Kamɛ Ndɛ Lɛgã Aye.

1Kĩ bifuã Yerusalem a, bɛkɔa bawo Betfage mɔ Betania tɛmatɔ a, bɛyawo Kugua Futse Ɔtɔ akũ. Nɛ awã Yesu do ye fɔtsa bakɔlɛnɛ nviã kĩ bɛnya lɔtɔ, 2mɔ ɔlɛdo kĩ, “Minaa akula a kĩ ɛwaa nɛ lɔtɔ a kamɛ. Ntɛ miwo ye kamɛ pɛ, míamɔ aflim obi kĩ bido ɔwɛ̃ bɛdzɛla kĩ odima tádzi tɔ̃ nɛ ye akũ. Miwũnya ye nɛ ɔwɛ̃ kamɛ mikɔa miyamɛna. 3Ntɛ odi via mi kĩ, ‘Nde sũ miawũnya ye’ ni, mibi ye kĩ mi Ɔlate sĩ ye, ade yaakɔa ye ɛmɛna mɔatsɛ a.”

4Foesũ bati a naa, ade bɛnamɔ kĩ bido aflim obi ɔwɛ̃ ɛdzɛ̃ nɛ ɔblɔnu akũ nɛ kɔla onyukpɛ̃. Ade kĩ bɛkawũnya ye nɛ ɔwɛ̃ kamɛ a, 5bati badi kĩ bɛdza nɛ awã a via be kĩ, “Litsa miakɛna nɛ awã? Litsa sũ miawũnya aflim obi a?”6Bɛkpa mbuayɛ ndɛ ayekĩ Yesu bi be a, ade bati a kpa be osi bɛnyɛ ye a. 7Kĩ bɛkɔa ɔyaɛ a bɛma Yesu a, bɛdzɛlɛ be tilima biko nɛ ye akũ, ade Yesu de edzi nɛ ye akũ a. 8Bati pii dzɛlɛ be tilima biko nɛ osi akũ, ade badi lɛmɛ veli tɛnanɛ mɔ tɔɔta biko nɛ osi akũ a. 9Bati a kĩ bɛnyaa lɔtɔ mɔ bikĩ bitomɛna ye a do fɔwɔla kabɔa kalɛ kĩ,

“Hosiana! Mimu Baguma!

Baguma hila oti a kĩ yaya nɛ Ɔlate a dĩ akũ!

10Baguma hila Boe Ɔlɛga Dawid lɛgãkanyakɔ̃ a kĩ kaya a!

Hosiana deĩ nɛ ode flee flee!”

11Kĩ Yesu wo Yerusalem a, ɛnaa Yudafɔ Asɔli Kɔla a kamɛ, ade eko anɛ ɛdã lɛtsa nyɛ lɛtsa ɛtɛ̃mɛna a. Lɛmɛ kĩ kade lamɛna kadɔ sũ ni, bɛmɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ewua-nviã dzakũ bɛnaa Betania.

Yesu Dumu Kutse Kudi Kĩ Kɔtáwũ Babi.

12Kĩ kade nyina bimuniki bito Betania baya a, kɔlɛ kɔ Yesu.

13Ɛmɔ́ kutse kudi kĩ kɔawũ babi kĩ bavɛ figi mɔ lugo, kɔtalɛ mɔ tɔɔta beblebee nɛ koe akũ. Foesũ ɛnadã ntɛ yaana babi badi nɛ koe akũ. Lɛmɛ kĩ ewo kutse a kayɔ a, ɛtámɔ babi badimanɔ, mbɔɛntɛ tɔɔta nɛnɛ teĩ, kitonɛkĩ kutse a kawũ lɔkɔ táwo tɔ̃ ɔtɔ. 14Ade Yesu bi kutse a kĩ, “Odimanɔ lɛláabuki ɛnya nɔ babi dadaada!” Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nu foe.

Yesu Blɔmɛna Kɔyaatɔ Banyanɛ Nɛ Baguma Asɔli Kɔla a Kamɛ.

15Kĩ biwo Yerusalem a, Yesu naa Asɔli Kɔla a kamɛ ade edo bati a kĩ bɛkanɔ fɔtsa, mɔ bikĩ bɛkaya fɔtsa a kablɔmɛna kanɛmɛna awɛ a. Edu sika babɛ̃nɛ a tupunu ewula, ade edu bikĩ bidzi banɔ mblɔduma a lɛmɛ fukpo ewula a.

16Ade ɛtákpa osi malo kĩ odima abɔɛ lɛtsama ɛtsã kɔla kamɛ ɛtɛ̃mɛna a. 17Ke liti a, ɛtsa bati a fɔtsa ɛlɛ kĩ, “Bɛtsɛlɛ nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ kĩ Baguma lɛ kĩ,

‘Baavɛ yĩ Asɔli Kɔla kĩ

kamɛ katinya kamɛ bati flee mpaɛ kabɔakɔ̃.’

Lɛmɛ midani koe mikɛna bayekpanɛ kabɛlakɔ̃!”

18Basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ a nu fɔlɛtsa a kĩ Yesu lɛ a, foesũ bɛwɛ osi a kĩ baatsã bɛkɔ ye. Lɛmɛ bivila ye kitonɛkĩ ye fɔtsa katsa a nyɛnɛ bati kɔdabu a flee akũ.

19Kĩ kiwo olobe lɔkɔ a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ.

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Mpaɛbɔ Mɔ Katɛkado Akũ.

20Luwi lɛyade ɔnɔnɛ tutuutu kĩ bɛtsɛ̃ nɛ osi banaa a, bɛmɔ́ kĩ kutse a kĩ kɔawũ babi a ku kito lɔlɔ kɛnawo tunu akũ. 21Petro te anɛ nɛ lɛtsa kĩ lɛya a akũ, ade ebi Yesu kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, dã! Kutse a kĩ odumu a ku!”

22Yesu bi be kĩ, “Mitɛ Baguma mido. 23Mabi mi nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ odi nyɛ odi kĩ yaabi ɔtɔ kĩĩ kĩ ɛbɔlɛ ɛnaatɔ nɛ mpo kamɛ, mɔ ɛtátɛ atsindze nɛ ɔwɔlɛ kamɛ mbom ɛtɛ edo kĩ lɛtsa a kĩ ɛlɛ a aaya nɛ foe kamɛ ni, fɔ́aya lɔmɔ. 24Foesũ mabi mi kĩ lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ míavia Baguma nɛ mpaɛbɔ kamɛ ni, mitɛ mido kĩ mina foe, ade Baguma aakpa mi foe a. 25Ade ntɛ midzɛ̃ miabɔa mpaɛ mɔ mimɔ́ kĩ oti odi fum mi ni, mikɔa mite ye ayekĩ mi Ɔlɛga nɛ ode a lɛmɛ aakɔa mi tɔkpa ete mi. 26Lɛmɛ ntɛ mitákɔa bati tɔkpa mite be, mi Ɔlɛga nɛ ode a lɛmɛ lɛláakɔa mi tɔkpa a ete mi!”

Bati Via Yesu Ye Kɔbɛ̃ Katokɔ̃.

27Ade Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a buki bɛnaa Yerusalem a. Kĩ Yesu nɛ ɛtsɛ̃ yamini nɛ Asɔli Kɔla kamɛ a, basɔfɔnɔkɔɛ̃, mbla batsanɛ a mɔ ɔmatɔ banɔkɔɛ̃ badi ya nɛ Yesu sɛkɛ̃, 28ade bivia ye kĩ, “Kɔbɛ̃ ɔdabe ɔnɛɛ akɛna fɔtsa kĩĩ? Owei lɛkpa nɔ osi kĩ kɛna fɔtsa kĩĩ?”

29Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Maanya lɔtɔ nvia mi kalɛ mɔapɛ. Ntɛ mikpa ke mbuayɛ ni, maabi mi kɔbɛ̃ a odu kĩ nnɛɛ makɛna fɔtsa kĩĩ. 30Mibi yĩ Yohanes bati mui kawɔla a ni, Baguma sɛkɛ̃ futo mbɔɛɛ kĩ batidziwa sɛkɛ̃ futo? Mikpa yĩ mbuayɛ.”

31Biyi fukĩĩ kavɛlɛ nɛ be kamɛ awɛ ade bɛlɛ kĩ, “Litsa bɔ́alɛ? Ntɛ bɔlɛ kĩ kɔbɛ̃ a to Baguma sɛkɛ̃ ni, yaavia boe kĩ, ‘Kekɔ̃ litsa sũ mitátɛ Yohanes mido?’ 32Mbɔɛɛ bɔ́alɛ kĩ futo batidziwa sɛkɛ̃?” Lɛmɛ bavila bati kɔdabu a, kitonɛkĩ odi nyɛ odi abu Yohanes kĩ ɛnyɛ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ.

33Foesũ bɛkpa Yesu mbuayɛ kĩ, “Bunyína.”

Ade Yesu bi be kĩ, “Yĩ malo nláabi mi awã kĩ kɔbɛ̃ a to nnɛɛ makɛna fɔtsa kĩĩ!”

12

Yesu Bɔa Lɛgbã Nɛ Waĩ Kɔba Akũ Badãmɛnanɛ Akũ.

1Ke liti a, Yesu tsa be fɔtsa nɛ fɔgbã kamɛ ɛlɛ kĩ, “Onyole odi nɛ waĩ futse kɔba, edzi kɔbã esinya koe. Ɛnyɛ lɛkɛ nɛ kɔba a kayite, awã kĩ yaana kutse babi a ɛkpɔta, ɛkakã mui a kako. Ade eke kɔla geĩ kudi, ayekĩ koe akũ ɔdãmɛnanɛ a aadzi ɛkadã kɔba a akũ. Ɛkɔa kɔba a edo nɛ apaafɔ awɛ kĩ bɛkaadã koe akũ, ade ɛdzakũ ɛnaa osi akũ a. 2Kĩ lɔkɔ wo ɔtɔ kĩ baana babi a, onyole a do ye ɔsumunɛ nɛ be sɛkɛ̃ kĩ ɛnaatɛ ye kanyakɔ̃ ɛma ye. 3Lɛmɛ ye apaafɔ a pi fɔtɔ ɔnyanɛ a bibo ye ade bɛblɔmɔ ye mɔ awɛ pupulidza a. 4Onyole kĩĩ buki edo fɔtɔ ɔnyanɛ bɛbã. Kĩ ɛnaa a, apaafɔ a bo ye, bipila ye nɛ lɔlɔ, bido ye kɔnyɔã lɛmɛ. 5Kɔba ɔlate a buki edo fɔtɔ ɔnyanɛ bɛbã, adeke bɛkɔ ye a. Ade aye bɛkɛna babɛbã pii a. Bibo badi, bɛkɔ babɛbã lɛmɛ.

6“Oti kĩ ete kĩ yaado nyɛ ye mɔawɛ obi kĩ yaátunɔ kalɛ. Nɛ kawũna kamɛ a, edo ye obi a kĩ yawɛ kalɛ paa a, ɛlɛ kĩ, ‘Matɛ kado kĩ baakpa yĩ obi kĩĩ kɔ̃ obu.’

7“Lɛmɛ kɔba akũ badãmɛnanɛ kĩĩ bi be akũ kĩ, ‘Ade adzapadiɛ ɔnyanɛ a nɛ awĩ a. Miya bɔkɔ ye ayekĩ ye adzapadiɛ a aakɛna boe ade!’ 8Foesũ, bipi obi a bɛkɔ ye, bɛta bimuni nɛ waĩ kɔbã a liti.”

9Nɛ awã a, Yesu via bati a kĩ, “Litsa waĩ kɔba ɔlate a aakɛna? Yaaya ɛyaakɔ apaafɔ a ɛkɔa waĩ kɔba a edo nɛ bati bɛbã awɛ. 10Mbɔɛɛ mitákã nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ kĩ,

‘De a kĩ fɔla bakenɛ sĩ a,

ade de lɛyadani kɔla okonto akũ de a.

11Baguma lɛkɛna fɔtsa kĩĩ,

ade fɔnyɛ awãwã fɔtsa nɛ boe anɛ a!’ ”

12Yudafɔ banɔkɔɛ̃ a wɛ kĩ bapi Yesu, kitonɛkĩ bɛmɔ́ kĩ ɛbɔa lɛgbã a etia be, lɛmɛ bivila bati kɔdabu a, foesũ bɛfɔnɛ ye ade bɛdzakũ a.

Bivia Yesu Ɔgɔlɛ Kate Akũ Fɔlɛtsa.

13Ke liti a, bido Farisifɔ badi mɔ bikĩ bitomɛna Herodes a kĩ bɛnaa Yesu sɛkɛ̃, bɛnaanaĩ ye nɛ tɛdake kamɛ mɔ fɔlɛtsa kavia bɛkɔa bipi ye. 14Kĩ bɛya nɛ ye sɛkɛ̃ a, bibi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bunyina kĩ alɛ ɔnɔkɔali daa, ade ɔtsɛ́la lɛtsa a kĩ bati akɔna nɛ nɔ akũ a. Aádã oti anɛ, mbom atsa Baguma akũ ɔnɔkɔali osi a. Bi boe ntɛ boe Mbla kpa osi kĩ bute ɔgɔlɛ bɔkpa Roma Lɛgãnɔkɔɛ̃. Bute mbɔɛɛ kĩ bɔtate?”

15Lɛmɛ Yesu mɔ́ be tɛdake a, foesũ evia be kĩ, “Nde sũ miawɛ kĩ miasɔ yĩ midã? Mikɔa sika a miyamɛna ndã!” 16Bɛkɔa sɔmɔa bɛma ye, ade evia be kĩ, “Owei lɔlɔ mɔ dĩ teĩ nɛ se akũ?”

Awã naa bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Roma Lɛgãnɔkɔɛ̃ Kaisare.”

17Ade Yesu bi be kĩ, “Kekɔ̃ mikɔa lɛtsa kĩ lɛnyɛ Kaisare lide a mikpa ye, ade lɛtsa kĩ lɛnyɛ Baguma lide a lɛmɛ ni, mikɔa mikpa Baguma.”

Fukĩĩ fɔ̃ akũ nyɛnɛ be nɛ Yesu akũ.

Fɔlɛtsa Kavia Nɛ Kayidza Kato Kanɔkpa Akũ.

18Ade Zadukifɔ kĩ balɛ kĩ bati kayidza kato kanɔkpa lɛláa a kamɛ badi ya nɛ Yesu sɛkɛ̃, bɛyavia ye kĩ, 19“Fɔtsa Ɔtsanɛ, Mose tsɛlɛ mbla kĩĩ eyi ɛkpa boe kĩ ntɛ onyole odi ku ɛfɔnɛ ɔtsɔ̃ kĩ bɛmɔ ye bɛtáma ni, ɔwaɛ̃nyole ɛkɔã okunawa a, lɔkɔa bɛma babi bɛkpa ɔtɔnyade a. 20Fɔya kĩ bawaɛ̃ evũkɔnɔ badi dzi nkpã. Ɔnɔkɔɛ̃de a kɔã ɔtsɔ̃ ade eku a, kĩ bɛtáma obi odima. 21Ade ɔyade a kɔã otsole a, ade ye malo eku, kĩ bɛtáma obi odima. Ɔwaɛ̃ ɔlalɛde a lɛmɛ kɔã otsole a, ade ye malo ɛyaku kĩ bɛtáma obi odima. 22Ade aye a be evũkɔnɔ a kɔã otsole a, lɛmɛ be flee a biku kĩ bɛmɔ otsole a bɛtáma babi. Nɛ foe kawũna a otsole a lɛmɛ yaku. 23Nɛ kayidza kadzi nkpã kamɛ mɔ ntɛ biyidza a ni, be kamɛ ɔwɔdabe ɔtsɔ̃ otsole a aanya? Be evũkɔnɔ a flee bɛkɔã ye tɔ̃?”

24Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Mikɛna mfumsu, kitonɛkĩ minyína Katsɛlɛ Kpalɛwa a fɔlɛtsa ĩye Baguma kɔbɛ̃ a. 25Ntɛ banɔkpa yidza bidzi nkpã ni, baana ndɛ ode fɔtɔ banyanɛ ade bɛláakɔã batsɔ̃ a ĩye bidzi fɔnyɔ a. 26Lɛmɛ nɛ banɔkpa kayidza akũ ni, mitákã nɛ Mose ovoli a kamɛ fɔlɛtsa a kĩ Baguma lɛ nɛ kutse a kĩ kɔkatɛ̃ a akũ? Baguma bi Mose kĩ, ‘Yĩ nyɛ Abraham Baguma, Isak Baguma mɔ Yakob Baguma.’ 27Fukĩĩ atsa kĩ ɛnyɛ bati kĩ bidzi nkpã Baguma, nnɛ́ banɔkpa Baguma yanɛ. Mikɛna mfumsu paa!”

Mbla Wɔdabe Nyɛ Atɔnyade Flefle?

28Ade Yudani mbla ɔtsanɛ odi kĩ ɛna nɛ awã a, nu fɔlɛtsa kamɛ kasa a. Ɛmɔ́ kĩ Yesu kpa Zadukifɔ a mbuayɛ wĩ, foesũ efuã Yesu evia ye kĩ, “Mbla wɔdabe nyaa Baguma tɛbla a flee lɔtɔ?”

29Yesu kpa ye mbuayɛ kĩ, “Bɛtsɛlɛ mbla a kĩ ɛbɛ̃ a bɛtsa kĩ, ‘Israelfɔ, mitse! Ɔlate a nyɛ boe Baguma, ade ye odi lɛmɛ deĩ a. 30Foesũ awɛ Ɔlate, nɔ Baguma a, mɔ nɔ ɔwɔlɛ flee, mɔ nɔ ɔkla flee, mɔ nɔ adzuni flee mɔ nɔ kɔbɛ̃ flee.’ 31Ade mbla sĩwa ayade nyɛ kĩ, ‘Wɛ nɔ ɔkɔba kalɛ ndɛ ayekĩ awɛ nɔ akũ a.’ Mbla adima buki ɛbɛ́ tɛbla kĩĩ.”

32Adeke mbla ɔtsanɛ a kpa mbuayɛ kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, ɔlɛ foe kalɛ wĩ. Ɔnɔkɔali fɔanɛ ndɛ ayekĩ ɔlɛ kĩ Ɔlate a odi nyɛ Baguma, ade Baguma adima buki ɛláa kɛba ye odi a. 33Foesũ kɛnɛ kĩ oti ɛwɛ Baguma kalɛ mɔ ye ɔwɔlɛ flee, ye adzuni flee mɔ ye kɔbɛ̃ flee. Ade kɛnɛ kĩ ɛwɛ ye ɔkɔba kalɛ ndɛ ayekĩ yawɛ ye akũ kalɛ a. Fɔnɛnɛ kĩ oti ɛkɛna nɛ tɛbla nviã kĩĩ akũ kɛba kĩ yaabɔa bayaɛ mɔ afɔliɛ bɛbã ɛkpa Baguma.”

34Kĩ Yesu mɔ kĩ onyole a kpa ye mbuayɛ nɛ nyansã kamɛ a ni, ebi ye kĩ, “Mimɔ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a kayite lɛlá lugo.” Nɛ fukĩĩ liti a, odimanɔ tápuli edo ɔwɔlɛ evia Yesu kalɛ kadima.

Fɔlɛtsa Kavia Nɛ Oti a Kĩ Ɛnyɛ Kristo a Akũ.

35Kĩ Yesu katsa fɔtsa nɛ Asɔli Kɔla a kamɛ a, evia be kalɛ kĩ, “Nde fɔla sũ mbla batsanɛ a aapuli bɛlɛ kĩ Kristo a aanya Lɛgã Dawid kasinu obi? 36Hũhũ Kpalɛwa a lɛfɔ̃ Dawid lɛ eyi kĩ,

‘Baguma bi yĩ Ɔlate kĩ,

“Kɛna akũ kadzi nɛ yĩ sɔmɔna nɛ awĩ,

kɛnawo kĩ maakɔa

nɔ bakesĩnɛ ndo nɛ nɔ abɔa kayɔ.” ’

37Kĩ Lɛgã Dawid mɔawɛ vɛ ye kĩ Ɔlate a ni, nde fɔ́apuli fɔya kĩ Kristo a aanya Dawid kasinu obi?”

Bati kɔdabu baũ dza nɛ awã bɛkatse Yesu fɔlɛtsa a mɔ kawɔlɛ.

Yesu Dɛ Bati Nɛ Mbla Batsanɛ a Akũ.

38Kĩ Yesu katsa bati a fɔtsa a ebi be kĩ, “Midã kadã wĩ nɛ Yudafɔ mbla batsanɛ a akũ. Bado tɛtadiɛ wulaa katsã kawɛ kĩ bati bɛwɔ̃na be nɛ obu kamɛ nɛ kɔyaatɔ. 39Bawɛ banɔkɔɛ̃ fudzikɔ̃ kadzi nɛ be fɔtsɛnakɔ̃ mɔ obu fudzikɔ̃ kadzi nɛ kanyakɔ̃. 40Basisi bakunawa katɛ be tɔtɔ nɛ be awɛ. Babɔa mpaɛ gɛlɛɛlɛ kakɔa kapia be akũ. Be sɔtɔ kavɛlɛ aana ɔsĩ sɛba bati bɛbã fude.”

Okunawa Ohiãni Odi Te Ɔgɔlɛ.

41Ade Yesu nadzi nɛ Asɔli Kɔla a kamɛ efuã ɔgɔlɛ kate adakã a, ɛkadã ayekĩ bati lamɔ sika kata kado a. Asikafɔ pii ta sika baũ baũ bido nɛ ye kamɛ. 42Adeke okunawa ohiãni odi lɛmɛ ya ade ɛkɔa kaplɛ nviã edo nɛ adakã a kamɛ a.

43Nɛ awã a Yesu vɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ɛkpɔta ebi be kĩ, “Ɔnɔkɔali mabi mi kĩ okunawa ohiãni kĩĩ lɛtsa a kĩ edo nɛ ɔgɔlɛ adakã kamɛ a pɔnɛ fɔbɛ̃ bati a flee fude. 44Kitonɛkĩ bati bɛbã a kɔa akũ kana fɔtsa a kĩ fute a fudi bɛyate ɔgɔlɛ, lɛmɛ otsole ohiãni kosokoso kĩĩ kɔ̃, lɛtsa kĩ edeĩ a flee ɛkɔa ete. Ɛkɔa lɛtsa a kĩ de akũ yaadzi nkpã a ɛyate ɔgɔlɛ.”

13

Yesu Lɛ Yerusalem Asɔli Kɔla a Kabubuli Akũ Fɔlɛtsa.

1Kĩ Yesu nɛ eto Asɔli Kɔla kamɛ yanaa a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kamɛ ɔmɔa bi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, dã fɔla mɔ kalɛ mɔ boe kpale kĩĩ!”

2Yesu bi ye kĩ, “Amɔ fɔla kpale kpale kĩĩ. Bɛlátina de a kamɛ lidima nɛ lɔkɔba akũ kĩ bɛláadu biwula! Baatinya de lidi nyɛ lidi biwula.”

Lubokamɔ Mɔ Bati Liti Katomɛna.

3Kĩ Yesu nɛ edzi nɛ Kugua Futse Ɔtɔ a akũ, ɛtsɛlamɔ Asɔli Kɔla a, Petro, mɔ Yakobo, mɔ Yohanes mɔ Andrea ya nɛ ye sɛkɛ̃ bɛyavia ye pɛtɛɛ kĩ, 4“Boe Ɔlate, lɔkɔ wɔdabe fukĩĩ aaya nɛ foe kamɛ? Bi boe fɔtsa a kĩ fɔ́aya fɔkɔa fɔtsa kĩ lɔkɔ a wo ɔtɔ kĩ fɔtsa kĩĩ flee fɔya nɛ foe kamɛ.”

5Ade Yesu bi be kĩ, “Midã kadã wĩ, ade mitafɔ̃ odima lɛkɛ mi a. 6Bati pii aaya nɛ yĩ dĩ akũ bibi mi kĩ, ‘Yĩ nyɛ Kristo a!’ ade baakɛ bati pii a. 7Ɔwɔlɛ ɛtabɔlɛ mi ntɛ minu kawũkanɔ nkã nɛ mi ɔwɛ̃ ĩye kawũkanɔ akũ fɔlɛtsa mɔ lugo. Kɛnɛ kĩ fɔtsa kĩĩ bamɛ odu fɔya nɛ foe kamɛ, lɛmɛ fɔátsa kĩ katinya kamɛ kawũna a wo ɔtɔ. 8Ɔmaĩ mɔ ɔmaĩ aanɔ akũ. Lɛgãkanyakɔ̃ aayidza nɛ lɛgãkanyakɔ̃ akũ. Tite aakuna nɛ fɔkɔ kumɛkumɛ, ade kɔlɛ aaya a. Lɛmɛ fukĩĩ flee la ndɛ sɛmɛ kapi kayɔkayi lubo kamɔ a aye.

9“Kɛnɛ kĩ mi mɔawɛ a miana nɛ kɔnɛte kamɛ. Baapili mi lɔkɔa bɛkɔa mi bɛnamɛna fɔlɛtsa kadzɛkɔ̃. Baabo mi nɛ fɔtsɛnakɔ̃. Baafɔ̃ midza nɛ fɔgã mɔ ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ anɛ nɛ yĩ sũ, lɔkɔa mibi be Kalɛ Wĩ a. 10Lɛmɛ fɔmɔ katinya kawũna a aaya ni, kɛnɛ kĩ bɛnya lɔtɔ bide lɛtsã nɛ Kalɛ wĩ a akũ bɛkpa fude fude a flee. 11Ntɛ bipi mi bɛkɔa mi bɛnamɛna fɔlɛtsa kadzɛkɔ̃ ni, mitanya lɔtɔ mibo akũ nɛ lɛtsa a kĩ míalɛ a akũ. Ntɛ lɔkɔ a wo ɔtɔ ni, milɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ baakpa mi kĩ milɛ a. Kitonɛkĩ fɔlɛtsa a kĩ míalɛ a lɛláanya mi fude, mbom fɔ́ato Hũhũ Kpalɛwa a sɛkɛ̃.

12“Bati aakɔa be mɔawɛ bawaɛ̃ bɛkpa kĩ bɛkɔ, ade balɛga lɛmɛ aakɛna foe mɔapɛ a nɛ babi akũ. Babi aayidza bɛdza nɛ be bamanɛ akũ, bɛfɔ̃ bɛkɔ be. 13Odi nyɛ odi aakesĩ mi nɛ yĩ sũ. Lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ yaadza pintii kɛnaawo ye nkpã kawũna ni, Baguma aakpa ye nkpã.”

Yesu Tsa Ayekĩ Bikĩ Bitomɔ Ye a Aamɔ Lubo Mɔ Liti Katomɛna.

14Yesu buki ɛlɛ kĩ, “Ntɛ mimɔ́ fukesĩtsa mɔ libe kĩ fɔakɔ ɔmaĩ kĩ fɔdzɛ̃ nɛ awã kĩ kɛtánɛ kĩ fɔna a ni, ovoli ɔkãnɛ a enu foe kayɔ kanu wĩ, lɔkɔa bati a kĩ bideĩ nɛ Yudea a bilo bɛnaa tɔtɔ akũ. 15Oti kĩ edzi nɛ ye kɔla lɛtsã a, ɛtaduma ɛya nɛ tite kĩ yaabɔɛ litsedi etomɛna ye kɔla kamɛ ɛkpa ye akũ. 16Oti kĩ edeĩ nɛ ye kɔba kamɛ ɛtamuniki ɛnaa kɔla kĩ yanaabɔɛ ye lima. 17Bɔbɔɛ makpa batsole a kĩ bɛtsɛmɔ fɔma mɔ bikĩ bɛnɛɛ babi kĩ bamɛmɛ nɛ lɔkɔ a na kamɛ. 18Mibɔa mpaɛ mikpa Baguma kĩ fɔtsa kĩĩ fɔtaya nɛ osili lɔkɔ! 19Kitonɛkĩ lubo kamɔ a kĩ laaya nɛ lɔkɔ a na kamɛ aana ɔsĩ lɛba lidi nyɛ lidi kĩ lɛya tɔ nɛ katinya kamɛ, kito nɛ kayɔkayi kĩ Baguma bɔa katinya a kɛyawo finyaa. Adeke lubo kamɔ kĩĩ odu lɛláabuki lɛya dadaada a. 20Lɛmɛ Ɔlate a tinya lubo kamɔ fuwi a akũ. Ntɛ nɛ aye ni, kufɛ odima lɛláana nkpã. Lɛmɛ nɛ ye bati a kĩ ɛpau a sũ ni, etinya fuwi a akũ.

21“Foesũ ntɛ odi bi mi kĩ, ‘Dã! Kristo a deĩ nɛ awĩ,’ ĩye ‘Edeĩ nɛ akĩĩ,’ mitatɛ ye mido! 22Kitonɛkĩ fɔvã Kristo amɛ, mɔ fɔvã Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ aanɛ. Baakɛna awãwã fɔtsa mɔ nsɛntsɛlɛni pii kĩ ntɛ baapuli ni, baakɔa bɛkɛ bati a kĩ Baguma pau a malo. 23Mi kɔ̃ midã kadã wĩ! Mbi mi lɛtsa nyɛ lɛtsa ĩnyamɛna lɔtɔ fɔmɔ lɔkɔ a aawo ɔtɔ.”

Otidziwa Obi a Kaya.

24Yesu lɛ ɛnamɛna lɔtɔ kĩ, “Nɛ fuwi a kĩ fɔ́aya nɛ lubo kamɔ fuwi liti a,

‘suwa aadĩ sɛkɛna tũũ,

odetɔ lɛmɛ lɛláabuki ɛvɔlɛ.

25Fusibii aato ode fɔtɔ,

ade odetɔ́ kamɛ kɔbɛ̃ a kĩ kupini ode a aakuna akũ.’

26“Ke liti a, baamɔ Otidziwa Obi a, kĩ ɛnɛ yaya nɛ liflututu kamɛ mɔ kɔbɛ̃ mɔ kukũkpalɛ baũ. 27Adeke yaado ode fɔtɔ banyanɛ a kĩ bɛnaakpɔta bati a kĩ ɛpau eyi a, bitomɛna katinya kamɛ tukonto ɛna a kamɛ kito tite kakpulakɔ̃ kɛnaawo ode kakpulakɔ̃.

Fɔtsa Kakɔlɛ Nɛ Kutse Kĩ Kɔawũ Babi a Akũ.

28“Mikɔlɛ fɔtsa nɛ kutse kĩ kɔawũ babi a akũ. Ntɛ fɔya kĩ mimɔ́ kĩ kutse a na nɛ́ tɛnanɛ kɔnyɛ tɔɔta vɔɛ̃ ni, minyi kĩ ovio lɔkɔ fuã. 29Ade aye ntɛ mimɔ́ kĩ fɔtsa a kĩĩ do kaya awɛ pɛ, minyi kĩ lɔkɔ a fuã, ade liti liwo onyukpɛ̃ malo a. 30Ɔnɔkɔali a mabi mi kĩ mi lɛtsã babi a flee lɛláaku fɔmɔ fɔtsa kĩĩ flee aaya nɛ foe kamɛ. 31Tite mɔ ode flee aayatɛ̃, lɛmɛ yĩ kalɛ a kɔ̃ lɛláatɛ̃ da.

32“Lɛmɛ luwi a ĩye ɔdɔũ a, odima linyína de. Ode fɔtɔ banyanɛ a mɔ Baguma Obi mɔawɛ a malo linyína, mbɔɛntɛ Ɔlɛga a odi keĩ nyina. 33Midã kadã wĩ mina nɛ kukũmanɛ kamɛ, kitonɛkĩ minyína luwi a kĩ de akũ lɔkɔ a aawo ɔtɔ. 34Fɔ́ana ndɛ ayekĩ onyole odi naa osi akũ, ade ɛfɔnɛ ye tɔtɔ eyi ye basumunɛ a. Ɛkpa odi nyɛ odi ye kɔbɛ̃ mɔ adzuma kĩ ɛkɛna. Ke liti a, esi onyukpɛ̃ ɔdãmɛnanɛ a mbla kĩ ɛna nɛ kukũmanɛ kamɛ.

35“Nɛ foesũ mina nɛ kukũmanɛ kamɛ, kitonɛkĩ minyína lɔkɔ a kĩ tɔtɔ ɔlate a aaya. Fɔ́apuli fɔnya olobe lɔkɔ ĩye lɛnyɛ kayite ĩye odenyinawi ĩye ɔnɔnɛ. 36Ntɛ ɛyafuta mi ni, ɛtayaamɔ mi kĩ miwaa tida. 37Lɛtsa a kĩ mabi mi a, ade foe mɔapɛ a mabi bati flee kĩ mina nɛ kukũmanɛ kamɛ.”

14

Yudafɔ Basɔfɔnɔkɔɛ̃ Napi Adzuni Nɛ Yesu Kakɔ Akũ.

1Kite fuwi nviã kĩ Yudafɔ aanya Wuda Katɛ̃ Luwi, kĩ bate anɛ nɛ be kadzakũ nɛ Egipte akũ a, mɔ Abodoo Kĩ Ɛtáyila Luwi. Basɔfɔnɔkɔɛ̃ a mɔ mbla batsanɛ kawɛ osi a kĩ baatsã nɛ kabɛla kamɛ bipi Yesu bɛkɔ ye. 2Bɛlɛ kĩ, “Kɛtánɛ kĩ bɔkɛna foe nɛ fuwi kanya a kamɛ, kitonɛkĩ bati aado ɔtutũ nɛ ɔmaĩ a kamɛ.”

Otsole Odi Tsɛla Yesu Kugua Nɛ Betania.

3Yesu na nɛ Betania ɔmatɔ kamɛ nɛ Simon kĩ ɛsɔ tɔ̃ fɔsɔ ngbã a awã. Kĩ Yesu dzi ɛkanya a, otsole odi kĩ ɛnɛɛ tumpã kĩ eyi mɔ kugua mɔ ɔlɛ̃ kĩ kɔtɛ kɔya paa a wo nɛ kɔla a kamɛ. Otsole a binya tumpã a ade etsokui kugua a flee eko nɛ Yesu lɔlɔ kamɛ a.

4Ade bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã a badi na kalɔkpa bɛlɛ kĩ, “Litsa sũ yabula kugua mɔ kɔya kĩĩ kade? 5Baapuli bɛnɔ kugua mɔ ɔlɛ̃ kĩĩ fɔba sika ovoe fɔbɔ ɔha ɛlalɛ, lɔkɔa bɛkɔa se bɛkpa ahiãfɔ.” Nɛ foe sũ, bɛkã ye anɛ mɔ ɔsĩ.

6Lɛmɛ Yesu lɛ kĩ, “Mifɔnɛ ye awɛ. Litsa sũ miaha ye? Ɛkɛna lɛtsa wĩ ɛkpa yĩ. 7Ahiãfɔ aana nɛ mi kamɛ daa, ade míapuli mibumɛna be lɔkɔ kĩ miawɛ a. Yĩ kɔ̃ nláana nɛ mi sɛkɛ̃ daa. 8Otsole a kɛna lɛtsa kĩ yaapuli. Ɛnya lɔtɔ ɛtsɛla yĩ sukɛna kugua kĩ yamanɛ yĩ eyi ɛkpa yĩ kabila. 9Mabi mi nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ kakɔ nyɛ kakɔ kĩ baade Kalɛ Wĩ a lɛtsã nɛ katinya kamɛ flee ni, baalɛ kɔdzɛla nɛ lɛtsa kĩ otsole kĩĩ kɛna a akũ bɛkɔa bite ye anɛ.”

Yuda Tunɔ Kĩ Yaanyɛ Yesu Ɛkpa.

10Ke liti a, Yuda Iskariot kĩ ɛnyɛ fɔtɔ banyanɛ ewua-nviã a kamɛ ɔmɔa naa Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ a sɛkɛ̃ kĩ yaanyɛ Yesu ɛkpa be. 11Kawɔlɛ de be nɛ fɔlɛtsa a akũ, ade be malo bike otse kĩ baakpa ye sika a. Foesũ Yuda kawɛ osi a kĩ yaatsã ɛnyɛ ye ɛkpa be.

Yesu Nya Wuda Katɛ̃ Funitsã Mɔ Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ a.

12Nɛ Abodoo Kĩ Ɛtáyila Kanya Luwi lɛtɔnyade a kĩ bakɔ Wuda Katɛ̃ Kavelibi a akũ a, Yesu fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye kĩ, “Ndia awɛ kĩ bɔlɔla bɔkpa nɔ luwi a funitsã kanya?”

13Ade Yesu do be kamɛ bati nviã, mɔ ɔlɛdo kĩ, “Minaa ɔmatɔ a kamɛ, oti odi kĩ ɛnɔnɛ kugumi aatsɛlamɔ mi. Mitomɔ ye miwo nɛ tɔtɔ a kĩ te kamɛ yaawo a, 14lɔkɔa mibi tɔtɔ ɔlate a kĩ, ‘Fɔtsa Ɔtsanɛ a bo, “Ndia banɔvɔɛ̃ kɔla a kĩ bɔmɔ yĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ a aanya Wuda Katɛ̃ funitsã a deĩ?” ’ 15Ade yaatsa mi abansulu kɔla baũ awã kĩ bɛhɛhɛ biyi kɔkɔɛ. Milɔla awã mikpa boe funitsã a kanya.”

16Fɔtsa bakɔlɛnɛ a dzakũ bɛnaa ɔmatɔ a kamɛ, ade bɛnamɔ fɔtsa flee ndɛ ayekĩ Yesu bi be a. Ade bɛtɔ Wuda Katɛ̃ funitsã a nɛ awã a.

17Kĩ olobe wo ɔtɔ a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã ya nɛ awã. 18Ade kĩ bidzi banya a Yesu lɛ kĩ, “Mabi mi nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ mi kamɛ ɔmɔa, kĩ bɔmɔ ye budzi bɔanya aanyɛ yĩ ɛkpa.”

19Fɔlɛtsa kĩĩ ha be, ade bɛkavia ye ɔmɔa ɔmɔa kĩ, “Yĩ manɛ mbɔɛɛ?”

20Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Ɛnyɛ mi ewua-nviã a kamɛ ɔmɔa, oti a kĩ ye awɛ deĩ nɛ sɔɔdaɛ kamɛ mɔ yĩ a. 21Otidziwa Obi a anaaku ndɛ ayekĩ Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛ nɛ ye akũ a. Lɛmɛ bɔbɔɛ makpa oti a kĩ yaanyɛ Otidziwa Obi a ɛkpa a. Ntɛ bɛtama oti a na ni, kufɛ fɔnɛnɛ fɔkpa ye.”

Boe Ɔlate a Olobe Funitsã Kanya.

22Ade kĩ bɛkanya a, Yesu bɔɛ abodoo, ɛnyɛ Baguma kɔlɛ nɛ ye akũ, ade ebuli ye ɛkpa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a, ɛlɛ kĩ, “Mitɛ minya, ade yĩ sukɛna a.”

23Ke liti a, ɛbɔɛ kɔɔpu mɔ waĩ, ɛnyɛ Baguma kɔlɛ, ɛkɔa ɛkpa be flee bɛkate kamɔa.

24Ade Yesu bi be kĩ, “Ade fukĩĩ nyɛ yĩ apam babɔanɛ a kĩ biwula nɛ bati pii lɔlɔ a. 25Ɔnɔkɔali a mabi mi kĩ nláabuki mmɔa waĩ adima kɛnaawo luwi a kĩ maamɔa waĩ vɔɛ̃ nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a.”

26Ke liti a, bɛsã tɔnɔ bimu Baguma, ade bɛnɛ bɛnaa Kugua Futse Ɔtɔ a akũ a.

Yesu Lɛ Eyi Kĩ Petro Aasĩ Kĩ Enyína Ye.

27Yesu bi be kĩ, “Mi a flee míalo mifɔnɛ yĩ, kitonɛkĩ bɛlɛ nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ kĩ,

‘Maakɔ baveli akũ ɔdãmɛnanɛ a,

ade ye baveli a flee aapansam a.’

28Lɛmɛ ntɛ bɛdzɛla yĩ ndzi nkpã ni, maanya mi lɔtɔ nɛ Galilea.”

29Ade Petro bi ye kĩ, “Yĩ kɔ̃, nláalo nfɔnɛ nɔ da, ntɛ be nkaɛ a flee lo malo!”

30Yesu bi Petro kĩ, “Mabi nɔ nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ fɔmɔ ɔkɔkɔ aabe titi nviã lɛnyɛ kĩĩ ni, aalɛ titi ɛlalɛ kĩ onyína yĩ.”

31Lɛmɛ Petro buki ebi ye mɔ ɔsĩ kĩ, “Ntɛ kɛnɛ kĩ bɔmɔ nɔ buku malo ni, nláalɛ kĩ ĩnyína nɔ!” Fɔtsa bakɔlɛnɛ a flee lɛ kalɛ mɔapɛ a.

Yesu Bɔa Mpaɛ Nɛ Getsemane.

32Bɛyawo kakɔ kadi kĩ bavɛ Getsemane, ade Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Midzi nɛ awĩ lɔkɔa nnaabɔa mpaɛ.” 33Ade ɛkpã Petro, Yakobo mɔ Yohanes ebumɔ ye akũ a. Kalɔɛ mɔ libe wo nɛ ye kamɛ, ɛkatila bliblibli, 34ade ɛdani ebi be kĩ, “Ayɔlɔhɔ tɛ yĩ ɔwɔlɛ kamɛ paa ndɛ maku. Midzi nɛ awĩ, mikaadã fɔkɔ.”

35Kĩ ɛnaa lɔtɔ sukuloo a, ɛka ɛtsa nɛ tite ɛbɔa mpaɛ kĩ, “Ntɛ fɔ́adã bɔɛɛ ni, lubo kamɔ lɔkɔ kĩĩ lɛtɛ̃ nɛ yĩ akũ.” 36Ade ɛlɛ kĩ, “Nda, yĩ Ɔlɛga, apuli kakɛna lɛtsa nyɛ lɛtsa. Nyɛ lubo kamɔ kɔɔpu kĩĩ nɛ yĩ akũ. Lɛmɛ nnɛ́ lɛtsa a kĩ mawɛ, mbom lɛtsa a kĩ nɔ awɛ.”

37Ke liti a, emuniki ɛyamɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ɛlalɛ a kĩ bɛwa tida. Ebi Simon Petro kĩ, “Simon, tida ɔwaa? Ɔtápuli odzi ɔdã fɔkɔ dɔũhuilɛ mɔapɛ malo?” 38Ade ebi be kĩ, “Mina nɛ kukũmanɛ kamɛ lɔkɔa mikaabɔa mpaɛ ayekĩ miláawo nɛ sɔhuiɛ kamɛ. Hũhũ a awɛ lɛmɛ sukɛna a kɔ̃ lɛlá kɔbɛ̃.”

39Yesu buki emuniki ɛnabɔa mpaɛ ɛlɛ fɔlɛtsa mɔapɛ a. 40Ebuki emuniki ɛnaa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a sɛkɛ̃ ɛnamɔ kĩ bɛwa tida. Bɛtápuli bibinya anɛ, tida deĩ nɛ be anɛ ade bɛtányi lɛtsa kĩ balɛ bɛnyɛ be akũ onukpɛ̃ a.

41Kĩ ebuki emuniki ɛya lɛlalɛde a, evia be kĩ, “Tida mibuki miwaa miawɛya? Fɔlɛ! Ɔdɔũ a wo ɔtɔ! Midã, bɛkɔa Otidziwa Obi a, bado nɛ tɔkpa bakɛnanɛ awɛ. 42Miyidza mifɔ̃ bɔnaa. Midã oti a kĩ yaanyɛ yĩ ɛkpa a fuã.”

Bipi Yesu.

43Yesu buki ɛlamɔ kɔdzɛla fɔmɔ Yuda kĩ ɛnyɛ be ewua-nviã a kamɛ ɔmɔa yanɛ ɛta. Bati kɔdabu a kĩ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ mɔ ɔmatɔ banɔkɔɛ̃ nyɛ bibu a tomɔ ye, ade bɛnɛɛ fɔpamɛ glɛlɛ glɛlɛ mɔ titse fukũ a.

44Oti a kĩ ɛnyɛ ye ɛkpa a kpa be nsɛntsɛlɛni eyi kĩ, “Oti a kĩ míamɔ kĩ ndzɛmɛ ye onukpɛ̃ a ni, ade ye nɛ awã a. Mipi ye mikpã minamɛna, lɔkɔa mi anɛ ɛna nɛ ye akũ.” 45Kĩ Yuda sila ewo awã a, ɛnaa Yesu sɛkɛ̃ ɛvɛ ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ!” ade ɛdzɛmɛ ye onukpɛ̃ a. 46Foesũ bipi Yesu, ade bipini ye kɔɔba a. 47Lɛmɛ bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã kamɛ ɔmɔa vɛlɛ ye kɔpã ɛnyɛ ɛbaa Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a ɔsumunɛ sɔtɔ emuni.

48Ade Yesu bi be kĩ, “Fusĩ kĩ mialɛ apã mɔ titse fukũ miya kĩ miaayapi yĩ ndɛ tɔkpa ɔkɛnanɛ manɛ? 49Luwi daa mana nɛ mi sɛkɛ̃ nɛ Asɔli Kɔla a kamɛ, katsa fɔtsa, lɛmɛ mitápi yĩ. Lɛmɛ kɛnɛ kĩ Katsɛlɛ Kpalɛwa fɔlɛtsa a fɔya nɛ foe kamɛ.” 50Ade ke ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a flee lo bɛfɔnɛ ye a.

51Nɛ lɔkɔ a kamɛ a, opopobi odi kĩ esua aklala lima odi akũ tomɛna Yesu. Bati a wɛ kĩ bapi ye, 52lɛmɛ ɛwɔlɔ ye lima edo be nɛ awɛ, ade elo mɔ ɔdzɔ a.

Yesu Dza Nɛ Yudafɔ Ɔmaĩ Fɔlɛtsa Badzɛnɛ Anɛ.

53Ade bɛkpã Yesu bɛnamɛna Yudafɔ Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a tɔtɔ kamɛ, awã kĩ basɔfɔnɔkɔɛ̃, ɔmatɔ banɔkɔɛ̃ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ a kpɔta a. 54Petro tomɛna nɛ liti flee, ɛyawo nɛ Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a lɔwabe. Ɛkɛna akũ edzi nɛ basumunɛ a ɔwɛ̃ bɛkawa fi.

55Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ fɔlɛtsa badzɛnɛ a kĩ bidzi nɛ awã wɛ fɔlɛtsa kĩ batsua bite nɛ Yesu akũ bɛkɔa bɛkɔ ye wuda kɔtɔ, lɛmɛ bɛtána fudima nɛ ye akũ. 56Adansifɔ pii yama fɔvã bite nɛ ye akũ, lɛmɛ be adansiɛ kadi táketi mɔ akũ.

57Ade bati badi yidza bɛdza bɛma fɔvã kĩ, 58“Bunu kĩ ɛlɛ kĩ, ‘Maabubuli Asɔli Kɔla kĩĩ kĩ bike mɔ awɛ a, ade nɛ fuwi ɛlalɛ liti ni, maake kɔbɛbã kĩ nnɛ́ awɛ bɛkɔa bike.’ ” 59Lɛmɛ bati kĩĩ adansiɛ malo táketi mɔ akũ.

60Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a yidza ɛdza nɛ bati a flee anɛ, ade evia Yesu kĩ, “Ɔláanyɛ onukpɛ̃ nɛ fɔlɛtsa a kĩ bɛlamɔ kalɛ katia nɔ a?” 61Lɛmɛ Yesu sua onukpɛ̃ ɛtálɛ kadima.

Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ a buki evia ye kĩ, “Nɔ nyɛ Kristo, Nhila Ɔlate a Obi a?”

62Yesu bi ye kĩ, “Ye manɛ, ade míamɔ Otidziwa Obi a kĩ edzi nɛ Baguma Kpale a sɔmɔna, ade yaato ode ɛya nɛ luflututu kamɛ a!”

63Nɛ awã a, Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a bɛ̃ ye atadiɛ kamɛ nɛ kalɔkpa kamɛ ɛlɛ kĩ, “Bɔtábuki busĩ ɔdansini odima! 64Minu ye mbusuo fɔlɛtsa a. Litsa nyɛ mi adzuni?”

Adeke be flee bitunɔ yɔ kĩ eku kɔtɔ ade ɛfɛta ɛkpa wuda a. 65Be kamɛ badi yi kayɔ mɔ tanɛ katua kako nɛ Yesu akũ, badi sua ye anɛ, bɛkake ye fukpeni kavia ye kĩ, “Bi boe owula kĩ ɛbɔa nɔ!” Ade badãmɛnanɛ a kpã Yesu bɛbalɛbalɛ ye awɛ nɛ tɔlɔtɔ a.

Petro Sĩ Kĩ Enyína Yesu.

66Kĩ Petro buki edzi nɛ lɔwabe a, abawa adi nɛ Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a tɔtɔ kamɛ a ya nɛ awã. 67Kĩ ɛmɔ Petro kĩ edzi yawa fi a, ɛbɛ̃ anɛ ɛdã ye ade ebi ye kĩ, “Nɔ malo otomɛna Yesu Nazaretni a!”

68Ade Petro sĩ ɛlɛ kĩ, “Ĩnyína lɛtsama, ade maánu lɛtsa a kĩ alɛ a malo a!” Ade ɛnɛ ɛnaa onyukpɛ̃ a. Mɔ ye awã kawo pɛ mɔ ɔkɔkɔ nyɛ onukpɛ̃.

69Abawa a buki ɛmɔ́ ye nɛ awã, ade edo bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã kabi awɛ kĩ, “Ɛnyɛ be kamɛ ɔmɔa!” 70Lɛmɛ Petro buki esĩ.

Owi tábuna mɔ bikĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã bi ye kĩ, “Ɔláapuli osi kĩ ɔnyɛ́ be kamɛ ɔmɔa, kitonɛkĩ nɔ malo Galileani anɛ.”

71Ade Petro do kadum mɔ katani awɛ kĩ, “Ntani kĩ ɔnɔkɔali malɛ, Baguma ɛvɛlɛ yĩ sɔtɔ ntɛ fɔvã mama. Ĩnyína oti a kĩ ye fɔlɛtsa milamɛna kalɛ a.”

72Deedimɔapɛ ɔkɔkɔ be lɛyade, ade Petro te anɛ nɛ kalɛ a kĩ Yesu bi ye a akũ kĩ, “Fɔmɔ ɔkɔkɔ aabe titi nviã ni, aalɛ titi ɛlalɛ kĩ onyína yĩ.” Kĩ ɛmɔ ye akũ eyi ɔsũ a, ebe blobloblo.

15

Bɛkpã Yesu Bɛnamɛna Pilato Sɛkɛ̃ Bɛnadzɛmɔ Ye.

1Ɔnɔnɛ tutuutu a basɔfɔnɔkɔɛ̃ a, ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ a, mbla batsanɛ a mɔ fɔlɛtsa badzɛnɛ a tsɛna mɔatsɛ bɛnaa adzina nɛ Yesu akũ. Bisui Yesu nɛ tɔwɛ̃ kamɛ, bɛkpã ye bɛnado nɛ Pilato awɛ.

2Awã naa, Pilato via Yesu kĩ, “Nɔ nyɛ Yudafɔ Lɛgã a?”

Yesu bi ye kĩ, “Oo, fɔla ndɛ ayekĩ ɔlɛ a.”

3Basɔfɔnɔkɔɛ̃ a lɛ fɔlɛtsa pii bitsua Yesu onukpɛ̃. 4Foesũ Pilato buki evia ye kĩ, “Ɔláakpa kalɛ a mbuayɛ? Tse fɔlɛtsa a kĩ bɛlamɛna katsua kate nɛ nɔ akũ a.”

5Lɛmɛ Yesu tábuki ebinya onukpɛ̃ ade Pilato kɛna saa a.

Pilato Kɔ Yesu Wuda Kɔtɔ.

6Kateli nyɛ kateli, nɛ Wuda Katɛ̃ luwi kanya kamɛ a, Pilato afɔnɛ oti mɔa nɛ abãã kɔla bawanɛ a kamɛ, kĩ Yudafɔ via a awɛ kakpa be. 7Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, onyole odi kĩ bavɛ Baraba waa kɔla mɔ bati bɛbã badi. Bati a yidza bɛdza nɛ Roma Abãã akũ ade bɛkɔ bati nɛ foe kamɛ a. 8Kĩ bati kɔdabu a kpɔta a, bivia Pilato kĩ ɛkɛna sɛmɛ kalɛ kĩ yawɛ kakɛna kateli nyɛ kateli a ɛkpa be.

9Evia be kĩ, “Miáwɛ kĩ nfɔnɛ Yudafɔ Lɛgã a awɛ nkpa mi?” 10Pilato via fukĩĩ kitonɛkĩ enyina yededeede kĩ lineke sũ mɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ a kɔa Yesu bido nɛ ye awɛ. 11Lɛmɛ Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ kɔa bido nɛ bati kɔdabu a kamɛ kĩ bivia Pilato ɛfɔnɛ Baraba mbom awɛ ɛkpa be.

12Pilato buki evia bati kɔdabu a kĩ, “Kekɔ̃ litsa miawɛ kĩ nkɛna oti a kĩ miavɛ kĩ Yudafɔ Lɛgã a?”

13Ade bɛbɔa fɔwɔla bibi ye kĩ, “Bɔa ye nɛ asendua akũ!”

14Pilato via be kĩ, “Litsa tɔkpa ɛkɛna?”

Ade be flee bɛbɔa fɔwɔla kɔɔba kĩ, “Bɔa ye nɛ asendua akũ!”

15Pilato wɛ kĩ yakɛna nɛ bati kɔdabu a kawɛ akũ ɛkpa be, foesũ ɛfɔnɛ Baraba awɛ ɛkpa be, ade kĩ ɛfɔ̃ sodzafɔ bo Yesu paa mɔ mpile biyu a, ɛkɔa ye ɛkpa sodzafɔ a kĩ bɛnaabɔa ye nɛ asendua akũ.

Sodzafɔ a Di Yesu Nsekuo.

16Sodzafɔ a kpã Yesu biwomɛna nɛ abãã ɔnɔkɔɛ̃ a tɔtɔ a lɔwabe, ade bɛvɛ sodzafɔ nkaɛ a bɛyakpɔta a. 17Ade bɛkɔa lima ngbã atadiɛ wulaa bido ye, bɛnɔ fɔtsɔlɛwɛ lɔbɔɛ bɛtsa ye a. 18Adeke bɛkawɔ̃na ye kĩ, “Yiiduu! Yudafɔ Lɛgã, lidzi nkpã gɛlɛɛlɛ!” 19Bibo ye nɛ lɔlɔ mɔ otse, bitua tanɛ biko nɛ ye akũ, ade bike aduli bɛkɛna fɔlɔ bɛkpa ye a. 20Kĩ bidi ye nsekuo biyua a, bɛnyɛ atadiɛ ngbã a nɛ ye akũ, bimuniki mɔ ye mɔawɛ tide bido ye. Ke liti a, bɛkpã ye bɛnɛmɛna kĩ banaabɔa ye nɛ asendua akũ.

Bɛbɔa Yesu Nɛ Otse Akũ.

21Kĩ banaa a, bɛtsɛlamɛna onyole odi kĩ bavɛ Simon kĩ eto akula adi kamɛ yanaa ɔmatɔ kamɛ. Ade sodzafɔ a hɛ ye kĩ ɛtɛ Yesu asendua a ɛlɔ a. Simon kĩĩ to Kireneni ɔmatɔ a, ade ɛnyɛ Aleksandro mɔ Rufo ɔlɛga a. 22Bɛkpã Yesu bɛnamɛna kakɔ kadi kĩ bavɛ Golgata, kĩ foe kayɔ nyɛ oti lɔlɔ fɔtsɔ̃. 23Ade awã bɛkpa ye waĩ kĩ bɛtsɛkamɔ otsonu kĩ yadina akũ kawo kĩ ɛmɔa a, lɛmɛ Yesu támɔa be. 24Sodzafɔ a bɔa Yesu nɛ asendua akũ ade bɛta bavulibi nɛ ye tɛtadiɛ akũ bɛmɔ́ ekĩ yaanya odi nyɛ odi ade a.

25Bɛbɔa ye nɛ asendua akũ nɛ ɔnɔnɛ tɔdɔũ evedi kamɛ. 26Ade bɛtsɛlɛ ye onukpɛ̃ katsua fɔlɛtsa bɛbɔa nɛ ye lɔlɔ nyangɛ kĩ, “Yudafɔ Lɛgã a.”

27Bɛbɔa bayekpanɛ nviã lɛmɛ nɛ asendua akũ bibumɔ Yesu, ɔmɔa nɛ ye sɔmɔna, ɔyade nɛ ye sɛbã. 28Nɛ osi kĩĩ akũ, lɛtsa a kĩ bɛtsɛlɛ nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ a ya nɛ foe kamɛ kĩ, “Bibu ye bido nɛ tɔkpa bakɛnanɛ kamɛ.”

29Bati a kĩ bɛkatɛ̃ a kpɔkpa fɔlɔ ade bivũna Yesu kĩ, “Ao! Nɔ a kĩ ɔlɛ kĩ aaveli Asɔli Kɔla a obuki oke kɔbɛbã nɛ fuwi ɛlalɛ liti a nɛ awĩ a? 30Duma nɛ asendua akũ, kanyɛ nɔ akũ!”

31Ade ayea Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ a lɛmɛ di ye nsekuo bɛkabi akũ kĩ, “Ɛtɛ bati bɛbã nkpã, lɛmɛ yaápuli ɛtɛ ye mɔawɛ akũ. 32Mifɔ̃ Kristo, Israelfɔ Lɛgã a eduma nɛ asendua akũ finyaa bɔmɔ lɔkɔa bɔtɛ ye budo” Ade bati nviã a kĩ bɛbɔa nɛ asendua akũ bibumɔ Yesu a, lɛmɛ vũna ye a.

Yesu Ku.

33Kĩ suwa tɔdɔũ ewua-nviã bɔa a, katinya kamɛ flee ke ɔtũ, kɛnawo tɔdɔũ ɛlalɛ kamɛ. 34Nɛ tɔdɔũ ɛlalɛ kamɛ a, Yesu bɔa fɔwɔla kɔɔba ɛlɛ nɛ Hebri tide kamɛ kĩ, “Eloi, Eloi, lama sabaktani?” Foe kayɔ nyɛ, “Yĩ Baguma! Yĩ Baguma! Litsa sũ ɔfɔnɛ yĩ awɛ?”

35Bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã a badi nu lɛtsa kĩ ɛlɛ a, ade bɛlɛ kĩ, “Mitse! Yavɛ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Eliya.”

36Be kamɛ ɔmɔa wula atsɛ ɛnabɔɛ kanyinya butubu ɔsapɔ kĩ edo nɛ waĩ mɔ ɔnyɛ kamɛ ade ɛdɛla mɔ otse ɛkpa Yesu kĩ ɛmɔa a. Ade oti a kalɛ kĩ, “Midza, mifɔ̃ bɔdã ntɛ Eliya aaka ɛyaanyɛ ye nɛ asendua a akũ!”

37Yesu buki ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ade ɛmɛna onukpɛ̃ a.

38Nɛ lɔkɔ a na kamɛ pɛ, Asɔli Kɔla lima kpale a kĩ litsua koe kamɛ a bɛ̃ nɛ kayite, kito nyangɛ kɛyawo kayɔ.

39Ade kĩ sodzafɔ ɔnɔkɔɛ̃ a kĩ ɛdza ɛtsɛlamɛna asendua a nu Yesu fɔwɔla kabɔa mɔ ayekĩ eku a, ɛlɛ kĩ, “Nuwĩ fɔanɛ kĩ oti kĩĩ nyɛ Baguma Obi.”

40Batsole badi lɛmɛ dza mɔ lugo bɛkadã. Be kamɛ badi nyɛ Maria Magdalani, Salome mɔ Maria kĩ ye babi nyɛ Yakobo obisɛ̃de a mɔ Yose. 41Lɔkɔ a kĩ Yesu na nɛ Galilea, ade be lɛkatomɔ ye bɛkabumɔ ye a. Batsole bɛbã pii kĩ bitomɔ ye bɛya nɛ Yerusalem a lɛmɛ na nɛ awã.

Yesu Kabila.

42Fɔtsa kĩĩ flee ya nɛ luwi kĩ lɛnya Kawɛya Luwi a lɔtɔ. Nɛ olobe lɔkɔ a, 43Yosef kĩ eto Arimatia ɔmatɔ a ya. Ɛnyɛ oti kĩ edeĩ obu nɛ fɔlɛtsa badzɛnɛ a kamɛ, ade edzi yadã Baguma Lɛgãkanyakɔ̃ a kaya anɛ a. Yosef do ɔwɔlɛ ɛnaa Pilato sɛkɛ̃ eke ye aduli evia kĩ ɛfɔnɛ Yesu ɔnɔkpa a awɛ ɛkpa ye. 44Fɔkɛna Pilato wãwã kĩ enu kĩ Yesu ku kɔkɔɛ. Foesũ ɛvɛ sodzafɔ ɔnɔkɔɛ̃ evia ye kĩ nuwĩ Yesu ku kɔkɔɛ. 45Ade kĩ ɔnɔkɔɛ̃ a bi ye ɔnɔkɔali a, Pilato kpa Yosef osi kĩ ɛnaavɛnya ɔnɔkpa a.

46Ade Yosef naya aklala, ade kĩ ɛnavɛnya Yesu ɔnɔkpa a, esuli ye nɛ lima a kamɛ. Ɛkɔa ye ɛwɔla nɛ linikɛ kĩ bɛnyɛ nɛ de ɔkɛ kamɛ, ade emilinya de kpale ɛbalɛ linikɛ a onukpɛ̃ a. 47Maria Magdalani mɔ Maria kĩ ɛnyɛ Yose ɔma a dza bɛkadã, ade bɛmɔ́ awã kĩ bɛkɔa Yesu ɔnɔkpa a bibila a.

16

Yesu Yidza Eto Banɔkpa Kamɛ.

1Kĩ Kawɛya Luwi a wũna a, Maria Magdalani, Maria Yakobo ɔma mɔ Salome bɛnaya klubɔũ kĩ banaatsɛla Yesu ɔnɔkpa a. 2Nɛ Ɛkwansieda ɔnɔnɛ tutuutu a, kĩ suwa de a, biyidza bɛnaa linikɛ a akũ.

3-4Kĩ banaa a, bɛkavia akũ kĩ, “Owei aamilinya de kpale a nɛ linikɛ a onukpɛ̃ ɛkpa boe?” De a pɔnɛ lububu paa. Kĩ bɛdzɛla anɛ bɛdã a, bɛmɔ́ kĩ bimilinya de a biyi nɛ ɔɔwɛ̃ kɔkɔɛ.5Foesũ biwo nɛ linikɛ a kamɛ. Adeke bɛmɔ́ opopo odi kĩ edo atadiɛ wulaa fitaa edzi nɛ sɔmɔna sɛmakɛ, ade bɛbɔa oblia.

6Opopo a bi be kĩ, “Mitavila. Yesu Nazaretni a kĩ bɛbɔa nɛ asendua akũ a, miawɛ. Ɛláa awĩ kĩĩ. Eyidza edzi nkpã! Midã, ade awĩ bɛkɔa ye bɛwɔla a. 7Minaabi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a mɔ Petro lɛmɛ kĩ, ‘Yesu nyaa mi lɔtɔ yanaa Galilea, ade awã míamɔ ye ndɛ ayekĩ ebi mi eyi a.’ ”

8Foesũ batsole a nɛ bilo atsɛ bɛdzakũ nɛ linikɛ a ɔwɛ̃ nɛ libe mɔ kukũtila kamɛ. Bɛtábi odima kadima kitonɛkĩ bɛkavila.

Yesu Nyɛ Ye Akũ Ɛtsa Maria Magdalani.

9Kĩ Yesu yidza eto banɔkpa kamɛ nɛ Ɛkwansieda ɔnɔnɛ tutuutu a, ɛnya lɔtɔ ɛnyɛ ye akũ ɛtsa Maria Magdalani, kĩ ye kamɛ ɛblɔmɛna hũhũ kpa evũkɔnɔ etomɛna a. 10Ade ye lɛnabi bikĩ bitomɔ Yesu tɔ̃ a fɔlɛtsa a. Bati kĩĩ dzi bɛkabe ayɔlɔhɔ nɛ ye wuda a akũ. 11Lɛmɛ kĩ Maria bi be kĩ Yesu yidza edzi nkpã, ade kĩ ɛmɔ́ ye malo ni, bɛtátɛ ye bido.

Yesu Nyɛ Ye Akũ Ɛtsa Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Nviã.

12Fukĩĩ liti a, Yesu nyɛ ye akũ ɛtsa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ nviã kĩ Bito Yerusalem banaa akula, lɛmɛ bɛtámɔ ye biyi ɔsũ nɛ kayɔkayi a. 13Bimuniki bɛnabi be nkaɛ a, lɛmɛ be malo bɛtátɛ bido.

Yesu Nyɛ Ye Akũ Ɛtsa Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Ewua-odi a.

14Ke liti a, Yesu nyɛ ye akũ ɛtsa fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-odi a kĩ bidzi banya. Lɛmɛ ɛkã be anɛ kĩ bɛtána katɛkado, mɔ kĩ bɛna atɔ ɔsĩ, bɛtátɛ bati a kĩ bɛmɔ́ kĩ ye edzi nkpã a lɛmɛ bido a.

15Ebi be kĩ, “Minaa katinya kamɛ flee minaalɛ Kalɛ Wĩ a mikpa batidziwa flee. 16Odi nyɛ odi kĩ ɛtɛ edo, ɛtɛ mui kawɔla lɛmɛ ni, baatɛ ye nkpã, lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ ɛtátɛ edo ni, baakɔ ye kɔtɔ. 17Baguma aakpa batɛ badonɛ a kɔbɛ̃ bɛkɛna awãwã fɔtsa. Baablɔmɛna hũhũ kpa bɛnɛmɛna nɛ yĩ dĩ akũ, baalɛ tide vɔɛ̃. 18Ade ntɛ bipi kɔɛ ĩye bɛmɔa otsonu kpa ni, fɔláakɛna be lɛtsama. Ntɛ bite awɛ nɛ basɔnɛ akũ ni, baana akũ ɔsĩ.”

Baguma Bɔɛ Yesu Ɛnamɛna Ode.

19Ke liti a, kĩ boe Ɔlate Yesu lɛ kɔdzɛla mɔ be eyua a, bɛbɔɛ ye bɛnamɛna nɛ ode ade ɛnadzi nɛ Baguma sɔmɔna a. 20Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nalɛ Kalɛ Wĩ a nɛ kakɔ nyɛ kakɔ. Boe Ɔlate a kɛna adzuma mɔ be, ɛkɔa awãwã fɔtsa a kĩ bɛkakɛna a ete de kĩ be fɔlɛtsa a nyɛ ɔnɔkɔali.