LUKA

Kalɛ Wĩ a Ndɛ Ayekĩ Luka Tsɛlɛ Ke a

1

1Ɔnɔkɔɛ̃ Tiofilo, bati pii bɔa mbɔdi ayekĩ baapuli, bɛtsɛlɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ lɛya nɛ boe kamɛ a biyi. 2Bɛtsɛlɛ lɛtsa a kĩ bibi boe a, ndɛ ayekĩ binu bitomɛna bikĩ bɛmɔ́ fɔlɛtsa kĩĩ bamɛ kito anɛ kayɔkayi a, ade bide lɛtsã nɛ foe akũ a. 3Foesũ, Ɔnɔkɔɛ̃ Tiofilo, nɛ ayekĩ yĩ mɔawɛ a ntsã fɔlɛtsa kĩĩ flee kamɛ kito kayɔkayi a sũ ni, nkɔna kĩ fɔnɛnɛ kĩ matsɛlɛ fɔlɛtsa a pɛpɛɛpɛ mma nɔ. 4Nkɛna fukĩĩ ayekĩ aanyi ɔnɔkɔali kalɛ a nɛ fɔlɛtsa a kĩ bɛtsa nɔ a flee kamɛ.

Bɛkpa Kanyi Nɛ Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ Kama Akũ.

5Nɛ lɔkɔ a kĩ Herodes kanya lɛgã nɛ Yudea tite akũ a, Yudafɔ ɔsɔfɔ odi na kĩ bavɛ Zakaria. Eto ɔsɔfɔ katsu a kĩ bavɛ Abiya a kamɛ. Ɔtsɔ̃ dĩ nyɛ Elizabet kĩ ye malo eto ɔsɔfɔ Aaron kasinu a kamɛ. 6Ɔtsɔ̃ mɔ ɔnyɔ kĩĩ dzi nkpã wĩ nɛ Baguma anɛ, ade bɛkadi ye tɛbla mɔ nhihiɛ akũ pɛpɛɛpɛ a. 7Bati kĩĩ táma obi odima kitonɛkĩ Elizabet nya oduko, ade bati nviã a lɛmɛ dɛ a.

8Luwi a Zakaria kakɛna ye tɔsɔfɔ adzuma nɛ Yudafɔ afɔliɛ kabɔakɔ̃, kitonɛkĩ be katsu a akũ fuke. 9Nɛ be basɔfɔ adzuma kakɛna onukpɛ̃ a, biwole ade fɔyake nɛ Zakaria akũ, kĩ ɛnaate ɔnyɔ mɔ ɔlɛ̃ ɛkpa Baguma nɛ ye afɔlibɔ atɛnyɛ a akũ. Foesũ ewo ɛnaa Yudafɔ afɔliɛ kabɔakɔ̃ a. 10Lɔkɔ a kĩ ɛkate ɔnyɔ a, bati nkaɛ a ko nɛ kanya bɛkabɔa mpaɛ.

11Boe Ɔlate ode fɔtɔ ɔnyanɛ odi nyɛ ye akũ ɛtsa ye nɛ ɔnyɔ katekɔ̃ a sɔmɔna sɛmakɛ. 12Kĩ Zakaria mɔ́ ye a, ɛbɔa obili ade libe wo ye paa a. 13Lɛmɛ Baguma ode fɔtɔ ɔnyanɛ a bi ye kĩ, “Zakaria, tavila! Baguma nu nɔ mpaɛbɔ, nɔ ɔtsɔ̃ Elizabet aama obinyole ɛkpa nɔ. Aate ye dĩ kĩ Yohanes. 14Kawɔlɛ aade nɔ paa, ade ayea kawɔlɛ aade bati pii lɛmɛ ntɛ bɛma ye a. 15Yaanya oti kpale nɛ Baguma anɛ. Kɛtánɛ kĩ yamɔa waĩ ĩye bavɛ mɔ ɔsĩ. Ade kito ye kama kamɛ ni, Hũhũ Kpalɛwa aatɛ ye kamɛ. 16Ade ye aanya oti kĩ yaamunikimɔ Israelfɔ bati pii ɛyamɛna nɛ be Ɔlate Baguma a sɛkɛ̃ a. 17Yaanya boe Ɔlate kaya a lɔtɔ ɛna hũhũ mɔ kɔbɛ̃ ndɛ ayekĩ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Eliya na a. Yaalɔla babi mɔ balɛga kayite. Yaadani bikĩ bideĩ atɔ ɔsĩ bɛna adzuni ndɛ bikĩ bakɛna tuwĩ. Fukĩĩ aafɔ̃ boe Ɔlate bati lɛna nɛ kukũmanɛ kamɛ bɛkpa ye.”

18Ade Zakaria via ode fɔtɔ ɔnyanɛ a kĩ, “Nde maakɛna ĩnyi kĩ fukĩĩ aaya nɛ foe kamɛ? Kitonɛkĩ ndɛ, ade yĩ ɔtsɔ̃ lɛmɛ dɛ a.”

19Baguma fɔtɔ ɔnyanɛ a kpa mbuayɛ kĩ, “Yĩ nyɛ Gabriel kĩ madza nɛ Baguma anɛ. Ade ye lido yĩ kĩ ĩyaabi nɔ ɔlɛdo wĩ kĩĩ a. 20Lɛmɛ ɔtátɛ yĩ ɔlɛdo odo, kĩ yaaya nɛ foe kamɛ nɛ lɔkɔ a kĩ Baguma hihiɛ eyi a. Nɛ foesũ aatɔ lumumu, ɔláapuli ɔlɛ kɔdzɛla kɛnaawo luwi a kĩ fɔlɛtsa a kĩ nlɛ ĩyi kĩĩ a aaya nɛ foe kamɛ.”

21Nɛ lɔkɔ a kamɛ a, bati a kĩ bɛna nɛ kanya bɛkadzɔlɛ Zakaria kɛna saa, ade bɛkabu lɔlɔ kamɛ nɛ lɛtsa a sũ kĩ ebuna owi beblebee nɛ afɔliɛ kabɔakɔ̃ a. 22Kĩ Zakaria nɛ ɛya a, ɛtábuki epuli ɛlɛ kɔdzɛla mɔ be. Foesũ bɛmɔ́ biyi ɔsũ kĩ ɛmɔ kanyɛkatsa kadi nɛ afɔliɛ kabɔakɔ̃ a. Kĩ ɛtɔ lumumu sũ ni awɛ ɛkɔa ɛkakɛna nsɛntsɛlɛni katsa be.

23Kĩ Zakaria yua ye adzuma nɛ Yudafɔ afɔliɛ kabɔakɔ̃ a, ɛdzakũ ɛnaa ɔtɔ. 24Ke liti a, Elizabet yatsãmɔ kɔma ade ɛtábuki ɛnɛ kanya a. Ɛkɔla ye akũ tidetɔ elo flee. 25Adeke Elizabet lɛ kĩ, “Finyaakĩĩ ni, Baguma bumɔ yĩ ade ɛnyɛ yĩ kɔnyɔã nɛ bati anɛ a.”

Bɛlɛ Yesu Kama Biyi.

26Nɛ tidetɔ evũ liti a, Baguma do ye ode fɔtɔ ɔnyanɛ Gabriel ɛnaa Galilea ɔmatɔ odi kĩ bavɛ Nazaret kamɛ. 27Ode fɔtɔ ɔnyanɛ kĩĩ kɔa ɔlɛdo ɛma oyitsɔ̃ kĩ bitinya bɛkpa onyole kĩ bavɛ Yosef, kĩ ɛnyɛ Lɛgã Dawid kasinu a kamɛ obi. Oyitsɔ̃ a dĩ nyɛ Maria. 28Ode fɔtɔ ɔnyanɛ a ya nɛ Maria sɛkɛ̃ ade ebi ye kĩ, “Oyitsɔ̃, mawɔ̃na nɔ nɛ lukudɔ kamɛ! Nɔ oti kĩ bɛmɔ́ kɔnya, boe Ɔlate tomɔ nɔ!”

29Ode fɔtɔ ɔnyanɛ ɔlɛdo a fɔ̃ Maria kɛna basaa, ade evia ye akũ kĩ, “Litsa kawɔ̃na nɛ awĩ a?” 30Ade ode fɔtɔ ɔnyanɛ a bi ye kĩ, “Maria, tavila. Baguma mɔ́ nɔ kɔnya. 31Aatsãmɔ kɔma ɔma obinyole, lɔkɔa aate ye dĩ kĩ Yesu. 32Yaatɛ dĩ paa kĩ bati aavɛ ye kĩ Baguma Nɛ Ode Flee Obi. Boe Ɔlate aadzina ye lɛgã ndɛ ɔwanyɔ Dawid aye. 33Ade yaanya lɛgã nɛ Yakob babi mɔ bawa akũ daa a. Ye lɛgãkanyakɔ̃ a lɛláawũna dadaada.”

34Awã naa Maria bi Baguma ode fɔtɔ ɔnyanɛ a kĩ, “Nde fukĩĩ aapuli fɔya nɛ foe kamɛ nɛ lɔkɔ kĩ ĩnyína onyole a?”

35Ade ke ode fɔtɔ ɔnyanɛ a bi ye kĩ, “Hũhũ Kpalɛwa ayako nɛ nɔ akũ ade Baguma kɔbɛ̃ aatɛ nɔ kamɛ a. Foesũ obi kpalɛwa a kĩ aama a ni, baavɛ ye kĩ Baguma Obinyole. 36Mawɛ kĩ kai nɔ akũ oti kĩ bavɛ Elizabet. Bati alɛ kĩ ɛláama, lɛmɛ finyaakĩĩ ɛtsɛ̃mɔ kɔma. Edeĩ nɛ odetɔ ovũde kamɛ, titɔ kĩ ɛdɛ posoposo malo. 37Kitonɛkĩ lɛtsama lɛláa kĩ Baguma lɛláapuli ɛkɛna.”

38Ade Maria bi ye kĩ, “Dã, boe Ɔlate ɔsumunɛ manɛ. Fɔya nɛ foe kamɛ fɔkpa yĩ ndɛ ayekĩ ɔlɛ a.” Ade ode fɔtɔ ɔnyanɛ a dzakũ ɛfɔnɛ ye a.

Maria Nasɛla Elizabet.

39-40Nɛ fuwi a na kamɛ a, Maria manɛ akũ, ɛwɛ sɔwa ɛnaa Zakaria awã nɛ Yudea ɔmatɔ odi kĩ edeĩ nɛ tɔtɔ kamɛ, ade ɛnawɔ̃na Elizabet a. 41Kĩ Elizabet nu Maria kawɔ̃na a, ye obi nɛ sɛmɛ kamɛ a kuna akũ, ade Hũhũ Kpalɛwa a tɛ Elizabet kamɛ a. 42Ade awã na ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ɛlɛ kĩ, “Bihila nɔ nɛ batsole flee kamɛ, ade bihila nɔ sɛmɛ kamɛ obi a lɛmɛ a! 43Yĩ nyɛ owei kĩ boe Ɔlate ɔma ya kĩ yayaawɔ̃na yĩ? 44Lɔkɔ a kĩ nsila nnu nɔ kawɔ̃na pɛ, obi nɛ yĩ sɛmɛ kamɛ a kuna akũ mɔ kawɔlɛ. 45Bihila nɔ paa kitonɛkĩ ɔtɛ odo kĩ Baguma ɔlɛdo a kĩ ɛlɛ nɛ nɔ akũ a aaya nɛ foe kamɛ.”

Maria Sã Kamu Ɔnɔ.

46Awã naa Maria lɛ kĩ,

“Yĩ ɔwɔlɛ amu Baguma.

47Ade kawɔlɛ ade yĩ hũhũ a, nɛ Baguma yĩ Ɔtɛnɛ a sũ,

48kitonɛkĩ ete anɛ nɛ,

yĩ ye ɔsumunɛ kĩ ɛnyɛ́ lɛtsama akũ.

Kito finyaa kanaa ni, babi mɔ bawa flee aavɛ yĩ oti kĩ bihila ye,

49kitonɛkĩ Baguma Otumifɔ kɛna fɔtsa kpale ɛkpa yĩ.

Ye dĩ akũ kpalɛ.

50Ye kɔnyakamɔ waa,

kɛkpa babi mɔ bawa kĩ bavila ye a.

51Ɛkɛna fɔtsa kpale,

ade ɛyalɛ bati a kĩ bɛdɛla be akũ nɛ ode mɔ be kakɔna flee a.

52Ɛdzɛla fɔgã kĩ fudeĩ kɔbɛ̃ nɛ be fɔgãkpo akũ,

ade ɛdɛla bikĩ bɛdɔla be akũ a nɛ ode a.

53Ɛkpa bikĩ kɔlɛ akɔ be a fɔtsa wĩ pii,

ade ɛfɔ̃ bikĩ bideĩ akũ a dzakũ mɔ awɛ pupulidza a.

54-55Ete anɛ nɛ lɛtsa a

kĩ ɛlɛ eyi ɛkpa boe bawanyɔ a akũ,

ade ɛyaabumɔ ye ɔsumunɛ Israel a.

Ete anɛ, ɛmɔ Abraham kɔnya,

mɔ ye babi mɔ bawa kito finyaa flee kanaa!”

56Maria dzi nɛ Elizabet sɛkɛ̃ ndɛ tidetɔ ɛlalɛ fɔmɔ emuniki ɛnaa ɔtɔ.

Bɛma Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a.

57Kĩ Elizabet aama a, ɛma obinyole. 58Ye akũ bati mɔ banunɛ flee nu ayekĩ Baguma kɛna sɛmɛ kalɛ ɛkpa ye, foesũ be flee bɛmɔ́ kawɔlɛ paa mɔ ye.

59Kĩ akɔkɔa a tɛ fuwi ɛlɛ̃ a, ye akũ bati ya kĩ batsua ye lɛkpati, ade bɛwɛ kĩ bakɔa ye ɔlɛga dĩ Zakaria bite ye a. 60Lɛmɛ ɔma tátunɔ mɔ be, ade ebi be kĩ, “Ye dĩ aanya Yohanes.”

61Ade awã mɔ bibi ye kĩ, “Odima táto nɔ kɔla kamɛ kĩ yanya dĩ a na.”

62Nɛ foesũ bɛkɔa awɛ bɛkɛna nsɛntsɛlɛni bivia ɔlɛga kĩ ɛtsa dĩ a kĩ ɛwɛ kĩ yate obi. 63Awã naa Zakaria via sileti ade ɛtsɛlɛ ete kĩ, “Ye dĩ nyɛ Yohanes.” Fɔkɛna be a flee saa. 64Deedimɔapɛ Zakaria buki edo kɔdzɛla kalɛ awɛ ade emu Baguma a. 65Libe wo ye banunɛ a flee ade fɔlɛtsa kĩĩ gba nɛ tɛmatɔ a kĩ tideĩ nɛ Yudea tɔtɔ kamɛ a flee a. 66Fɔlɛtsa kĩĩ kpa bati a kĩ binu foe a lɔlɔ kamɛ kabu, ade bivia be akũ kĩ, “Litsa odu obisɛ̃ kĩĩ aadani ɛkɛna?” Bivia foe kitonɛkĩ fɔwaa yedede kĩ Baguma kɔbɛ̃ tomɔ ye.

Zakaria Lɛ Baguma Fɔlɛtsa Eyi.

67Hũhũ Kpalɛwa tɛ obisɛ̃ a ɔlɛga Zakaria kamɛ ade ɛlɛ Baguma fɔlɛtsa eyi kĩ,

68“Mifɔ̃ bumu boe Ɔlate, Israel Baguma,

kitonɛkĩ ɛyabumɔ ye kade bati, ade ɛnyɛ be nɛ tɔkpa kamɛ a.

69Ɛkpa boe Ɔtɛnɛ kĩ edeĩ kɔbɛ̃,

oti kĩ ɛnyɛ ye osumunɛ Lɛgã Dawid kasinu a kamɛ obi.

70Nɛ ayekĩ ɛlɛ eyi anɛ kɔkɔɛ ɛtsãmɛna ye onukpɛ̃ banyɛnɛ kpalɛwa a akũ,

71kĩ yaanyɛ boe etomɛna bikĩ bapi boe osumbɔ

mɔ boe bakesĩnɛ flee awɛ kamɛ.

72Ɛlɛ kĩ yaamɔ boe bawanyɔ kɔnya,

ade ete anɛ nɛ ye nhihiɛ kpalɛwa a kĩ ɛkɛna eyi a akũ a.

73-74Yaakɛna nɛ fubo a kĩ ɛlɔ ɛkpa boe ɔwanyɔ Abraham,

kĩ yaanyɛ boe etomɛna boe bakesĩnɛ awɛ kamɛ a akũ,

ayekĩ bɔ́apuli busum Baguma nɛ katavila kamɛ,

75boe akũ lɛkpalɛ, budzi kadzi wĩ nɛ ye anɛ, nɛ boe nkpã fuwi flee kamɛ.

76Nɔ, yĩ obi, bati aavɛ nɔ Baguma Nɛ Ode Flee Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ.

Ade nɔ aanya boe Ɔlate lɔtɔ lɔkɔa ɔlɔla osi ɔkpa ye kaya a.

77Aabi ye bati kĩ baana katɛ

nɛ be titikpa kakɔakate kamɛ.

78Boe Baguma deĩ sɛmɛ kalɛ mɔ ɔwɔlɛ bɔɛɛ,

foesũ yaafɔ̃ katɛ ɔhaĩ a lide ɛkpa boe.

79Yaafɔ̃ ɔhaĩ kĩĩ lɛyaako nɛ bati a kĩ bideĩ nɛ ɔtũ kamɛ,

mɔ bikĩ bideĩ nɛ wuda kuyo kamɛ a akũ,

lɔkɔa ɛkpã boe ɛtsãmɛna lukudɔ osi akũ.”

80Obisɛ̃ a bo anɛ nɛ sukɛna mɔ hũhũ kamɛ. Edzi nɛ kɔsa kamɛ, kɛnawo luwi a kĩ ɛnyɛ ye akũ ɛtsa Israel kanade a.

2

Yesu Kama.

1Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, Lɛgãnɔkɔɛ̃ Kaisare Augusto si mbla kĩ bɛkã, bɛtsɛlɛ bati flee a kĩ bideĩ nɛ Roma lɛgãkanyakɔ̃ tite akũ a buĩ. 2Nɛ bati buĩ katsɛlɛ katɔnyade kĩĩ kamɛ a, abãã ɔnɔkɔɛ̃ kĩ bavɛ Kirenio lɛnya Siria tite akũ. 3Nɛ mbla a sũ odi nyɛ odi naa ye ɔtɔ kĩ yanaatsɛlɛ dĩ.

4Ade ke Yosef to Nazaret ɔmatɔ nɛ Galilea ɛnaa Betlehem ɔmatɔ nɛ Yudea tite akũ, awã kĩ bɛma Lɛgã Dawid lɛmɛ a. Yosef naa awã kitonɛkĩ ɛnya Lɛgã Dawid kasinu a kamɛ obi. 5Bɛmɔ Maria kĩ bitinya bɛkpa ye a kĩ ɛtsɛ̃mɔ kɔma lɛmɛ a lɛnaa kĩ banaatsɛlɛ buĩ. 6Kĩ bɛna nɛ Betlehem a, lɔkɔ wo ɔtɔ kĩ Maria ama. 7Ɛma ye obinyole ɔtɔnyade, ade esuli obi a edo nɛ fumakũ kamɛ, ɛkɔa ɛwɔla nɛ lɛtsa a kĩ de kamɛ bayaɛ anya a kamɛ, kitonɛkĩ bɛtána kawakɔ̃ kadima nɛ banɔvɔɛ̃ kasekɔ̃ a.

Ode Fɔtɔ Banyanɛ Yabi Baveli Bakpãnɛ Fɔlɛtsa Wĩ.

8Baveli bakpãnɛ badi na nɛ tite a kakɔ kadi lɛnyɛ a flee bɛkadã be bayaɛ akũ. 9Deedimɔapɛ ode fɔtɔ ɔnyanɛ odi nɛ ɛta nɛ be kayite ade Baguma kukũkpalɛ ko nɛ be akũ a. Nɛ foesũ bivila paa, 10lɛmɛ ode fɔtɔ ɔnyanɛ a bi be kĩ, “Mitavila! Mma mi fɔlɛtsa wĩ kĩ fɔ́ayamɛna kawɔlɛ mɔ lukudɔ pii fɔkpa bati flee. 11Nɛ nviã luwi kĩĩ akũ, bɛma Ɔtɛnɛ kĩ ɛnyɛ boe Ɔlate Kristo bɛkpa mi nɛ Lɛgã Dawid ɔmatɔ a kamɛ. 12Lɛtsa a kĩ míakɔa mimɔ́ miyi ɔsũ nyɛ kĩ míamɔ waawa a kĩ busuli ye bido nɛ fumakũ kamɛ ɛwaa nɛ bayaɛ kanyakɔ̃.”

13Deedimɔapɛ ode fɔtɔ banyanɛ kɔdza baũ kudi to ode kɔka kɔyabumɔ ɔtɔnyade a, ade be a flee bɛkamu Baguma mɔ kawɔlɛ kĩ,

14“Obu mɔ kamu kɛkpa Baguma nɛ ode flefle,

lɔkɔa lukudɔ litomɛna katinya kamɛ bati flee a kĩ Baguma awɛ a!”

15Kĩ ode fɔtɔ banyanɛ a dzakũ nɛ be sɛkɛ̃ bɛdani bɛnaa ode a, baveli bakpãnɛ a bi be akũ kĩ, “Mifɔ̃ bɔnaa Betlehem bɔnaadã lɛtsa a kĩ lɛya a kĩ boe Ɔlate bi boe a.”

16Ade bɛwɛ sɔwa bɛnaa bɛnamɔ Maria, Yosef mɔ waawa a kĩ ɛwaa nɛ bayaɛ kanyakɔ̃ a. 17Kĩ bɛmɔ́ ye a, bɛlɛ fɔlɛtsa a flee kĩ Baguma ode fɔtɔ ɔnyanɛ a bi be nɛ obisɛ̃ a akũ. 18Bati flee a kĩ binu baveli bakpãnɛ fɔlɛtsa a kɛna saa. 19Lɛmɛ Maria pi fɔlɛtsa kĩĩ flee edo nɛ lɔlɔ kamɛ, ɛkakɔna foe akũ dzununuunu. 20Baveli bakpãnɛ a muniki bɛnaa mɔ Baguma kamu nɛ fɔlɛtsa flee a kĩ binu, bɛmɔ́ lɛmɛ a akũ, kitonɛkĩ foe flee fɔya pɛpɛɛpɛ ndɛ ayekĩ ode fɔtɔ ɔnyanɛ a bi be a.

Bite Waawa a Di.

21Nɛ luwi lɛlɛ̃de akũ kĩ batsua obisɛ̃ a lɛkpati a, bite ye dĩ kĩ Yesu ndɛ ayekĩ ode fɔtɔ ɔnyanɛ a lɛ eyi fɔmɔ bɛyatsãmɔ ye kɔma a.

Bɛkɔa Yesu Bɛnamɛna Yudafɔ Afɔliɛ Kabɔakɔ̃.

22Lɔkɔ wo ɔtɔ kĩ Yosef mɔ Maria bɛkɛna akũ kakpalɛ yedede amaniɛ ndɛ ayekĩ Mose mbla tsa a. Foesũ bɛkɔa waawa a bɛnamɛna Yerusalem kĩ banaakɔa ye bido nɛ boe Ɔlate awɛ, 23ndɛ ayekĩ bɛtsɛlɛ bido nɛ boe Ɔlate mbla ovoli a kamɛ kĩ, “Obinyole ɔtɔnyade odi nyɛ odi ni kɛnɛ kĩ bɛnyɛ ye biyi bɛkpa boe Ɔlate.” 24Ade bɛnaa bɛnakɛna afɔlibɔ fɔtsa a nɛ boe Ɔlate mbla a onukpɛ̃ kĩ bɛkɔa mblɔduma nviã ĩye fɔblɔblɔm nviã bɛbɔa afɔliɛ bɛkpa ye.

25Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, onyole odi kĩ bavɛ Simeon dzi nɛ Yerusalem. Ɛnyɛ oti wĩ kĩ yavila Baguma ade edzi ɛkadã osi kakpa Israel katɛ a. Hũhũ Kpalɛwa deĩ nɛ ye kamɛ, 26ade ɛnyɛ ɛtsa ye lɛmɛ kĩ ɛláaku kɛnaawo lɔkɔ a kĩ ɛmɔ boe Ɔlate, Kristo a kĩ bɛlɛ biyi a. 27Ade ke Hũhũ a kpã Simeon ɛnamɛna Yudafɔ Asɔli Kɔla kamɛ a. Kĩ bamanɛ a kɔa waawa Yesu a bɛyamɛna kĩ bayaakɛna amaniɛ nɛ mbla a onukpɛ̃ a, 28Simeon tɛ waawa a ɛlɛ nɛ awɛ, ade ɛnyɛ Baguma kɔlɛ kĩ,

29“Boe Ɔlate, finyaa, ɔkɛna nɛ nɔ kalɛ onukpɛ̃ akũ,

aapuli ɔnyɛ yĩ, nɔ ɔsumunɛ, osi nnaa nɛ lukudɔ kamɛ.

30Yĩ mɔawɛ banebi mɔ́ Ɔtɛnɛ a,

31kĩ ɔkɔa ɔma bati flee a.

32Ɛnyɛ ɔhaĩ a kĩ yaanyɛ nɔ fɔwɛtsa ɛtsa bikĩ bɛnyɛ́ Yudafɔ,

ade yaanya obu fɔtsa ɛkpa nɔ bati Israelfɔ a.”

33Fɔlɛtsa a kĩ Simeon lɛ nɛ obisɛ̃ a akũ kɛna Yosef mɔ Maria saa. 34Simeon hila be ade ebi Maria kĩ, “Baguma nyɛ obisɛ̃ kĩĩ kĩ fɔtsã ye akũ Israelfɔ pii bɛna katɛ ĩye kawɔ. Yaanya nsɛntsɛlɛni kĩ eto Baguma sɛkɛ̃ ade bati pii aayidza bɛdza nɛ ye akũ a. 35Ade yaanyɛ bati kakɔna a kĩ bɛkɔa bɛkɔla a kanya a. Fɔtsɛ̃ fukĩĩ akũ sũ ni, aatɛ kalɔɛ ndɛ ayekĩ lɛpamɛ atsɔɛ nɔ du.”

36-37Otsolenɔkɔɛ̃ odi kĩ ɛnya Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ na nɛ awã, ɛnyɛ okunawa kĩ bavɛ Hana. Ɔlɛga nyɛ Fanuel kĩ eto Aser kasinu kamɛ. Futeli evũkɔnɔ pɛ edzi kɔnyɔ fɔmɔ ɔnyɔ ku, ade finyaakĩĩ ɛtɛ futeli aduewɔtsi-ɛna. Yudafɔ afɔliɛ kabɔakɔ̃ a ɛkana lɔkɔ nyɛ lɔkɔ, ɛkasum Baguma lɛnyɛ mɔ suwa, ade ɛkasui onukpɛ̃, kabɔa mpaɛ lɛmɛ a. 38Nɛ lɔkɔ a na kamɛ pɛpɛɛpɛ ye malo ɛyawo awã ade ɛnyɛ Baguma kɔlɛ, ɛlɛ fɔlɛtsa nɛ obisɛ̃ a akũ ɛkpa bati flee a kĩ bidzi badã Baguma anɛ kĩ yaanyɛ Yerusalem a.

Bimuniki Bɛnaa Nazaret.

39Kĩ Yosef mɔ Maria yua be amaniɛ kakɛna ndɛ ayekĩ boe Ɔlate mbla tsa a, bimuniki bɛnaa be ɔtɔ Nazaret nɛ Galilea tite akũ. 40Obisɛ̃ a bo anɛ, ɛna akũ ɔsĩ, ade enyi kadi paa a. Baguma nhila lɛmɛ tomɔ ye.

Yesu Naa Yudafɔ Asɔli Kɔla Kamɛ.

41Kateli nyɛ kateli, Yesu bamanɛ kanaa Yerusalem kanaanya luwi kĩ bavɛ Wuda Katɛ̃ Luwi. 42Kĩ Yesu tɛ futeli ewua-nviã a, bibuki bɛnaa luwi a kanyakɔ̃ ndɛ ayekĩ bɛkakɛna kɔkɔɛ a. 43Kĩ luwi a kanya wũna a, bimuniki banaa ɔtɔ, lɛmɛ Yesu kɔ̃ kahɔ nɛ liti nɛ Yerusalem nɛ ye bamanɛ katanyi kamɛ. 44Bibu kĩ ɛna nɛ bati kamɛ, foesũ bɛtsã luwi mɔa flee fɔmɔ bido ye kawɛ awɛ nɛ ye akũ bati mɔ bakɔba kamɛ. 45Kĩ bɛtámɔ ye sũ ni, bimuniki bɛnaa Yerusalem bɛnɛ bɛtsɛ̃ bawɛ ye. 46Nɛ luwi lɛlade a bɛnamɔ ye nɛ Yudafɔ Asɔli Kɔla kamɛ a kĩ ye mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ badi bidzi, ɛkatse be fɔlɛtsa a kĩ bɛkalɛ, ade ɛkavia be fɔlɛtsa nɛ foe akũ a. 47Be flee a kĩ binu ye fɔlɛtsa kamɛ kakpalɛ a, kɛna saa nɛ kadi kanyi baũ odu a kĩ ɛkɔa ɛkpa mbuayɛ a. 48Kĩ ye bamanɛ mɔ ye a, akũ yɛla be, ade ɔma via ye kĩ, “Obi, litsa sũ ɔkɛna boe fukĩĩ odu? Bɔmɔ aga flee bɔkɔa kɔnɛyɔɔlɛ bɔtsã bɔwɛ nɔ.”

49Ade Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Nde sũ mitsã miwɛ yĩ? Minyína kĩ yĩ Ɔlɛga awa kɛnɛ kĩ nna mbɔɛɛ?” 50Lɛmɛ bɛtánu lɛtsa a kĩ de ebi be a kayɔ.

51Yesu tomɔ be bɛdzakũ bɛnaa Nazaret, ade ɛdɔla ye akũ ɛkpa be a. Ɔma kɔa fɔlɛtsa kĩĩ flee edo nɛ ɔwɔlɛ kamɛ dzununuunu. 52Ade Yesu bo anɛ nɛ sukɛna mɔ kadikanyi kamɛ, ade Baguma mɔ bati flee mɔ kawɔlɛ nɛ ye akũ a.

3

Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a De Lɛtsã Nɛ Kalɛ Wĩ a Akũ.

1Nɛ Lɛgãnɔkɔɛ̃ Kaisare Tiberio lɛgãkanya kateli kawualode kamɛ a, Pontio Pilato nya abãã ɔnɔkɔɛ̃ nɛ Yudea tite akũ. Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, Herodes lɛnya Galilea tite akũ, ade ɔwaɛ̃ Filipo nyá Iturea mɔ Trakoniti tite akũ a. Lisania nya Abilene tite akũ. 2Hana mɔ Kayafa lɛmɛ nya Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ flefle a. Ade lɔkɔ a na kamɛ lɛmɛ mɔ Baguma ɔlɛdo ya ɛkpa Yohanes kĩ ɛnyɛ Zakaria obi a kĩ ɛna nɛ kɔsa kamɛ a. 3Foesũ Yohanes tsã emini nɛ Yordan ɔwɔ abuĩ mɔ ye fuyite a ɛkade lɛtsã kĩ, “Midani mi tɔwɔlɛ kamɛ lɔkɔa mitɛ mui kawɔla amaniɛ ayekĩ Baguma aakɔa mi tɔkpa ete mi.” 4Ade aye bɛtsɛlɛ nɛ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Yesaya ovoli a kamɛ kĩ,

“Oti odi tsɛ̃ yabɔa fɔwɔla nɛ kɔsa kamɛ kalɛ kĩ,

‘Milɔla osi mikpa boe Ɔlate kaya.

Mikɛna osi kpĩĩ miyi ye.

5Miyula fɔkɔ a kĩ fɔpɛlɛ pɛlɛ fuwo a,

ade mibubuli tɔtɔ mɔ kɔtɔbii a flee fɔtɛɛ a.

Miyo tisi balibaliwa a,

ade mitɛɛtɛɛ fɔkɔ a kĩ fude fute a.

6Katinya kamɛ bati flee aamɔ Ɔtɔnɛ a kĩ Baguma do a!’ ”

7Bati kɔdabu kɔdabu pii ya nɛ Yohanes sɛkɛ̃ kĩ ɛkɛna be mui kawɔla amaniɛ, ade ebi be kĩ, “Mi bati kĩ mila ndɛ bɔɛ kpa! Owei lɛkpa mi kɔdɛ kĩ míapuli milo nɛ sɔtɔ kavɛlɛ a kĩ Baguma aayamɛna a kamɛ? 8Minyɛ mitsa nɛ mi fɔtsakɛlawa kamɛ bɛmɔ kĩ midani tɔwɔlɛ kamɛ. Ade mitakalɛ kĩ minyɛ Abraham babi mɔ bawa sũ ni, Baguma lɛláavɛlɛ mi sɔtɔ. Kitonɛkĩ mabi mi kĩ Baguma aapuli ɛkɔa boe kĩĩ ɛkɛna babi mɔ bawa ɛkpa Abraham. 9Bike kasɔã kɔkɔɛ nɛ futse tɔbɔlɛ akũ kĩ baatsua. Kutse nyɛ kutse kĩ kɔáwũ babi wĩ ni, baakpeli koe bɛta bido nɛ fi luwotu kamɛ.”

10Awã naa bati a via Yohanes kĩ, “Foesũ litsa kɛnɛ kĩ bɔkɛna?”

11Ade ke ɛkpa be mbuayɛ kĩ, “Nɔ a kĩ odeĩ tɛtadiɛ tiwo te nviã ni, kɔa amɔa kakpa odi kĩ ɛlá adima. Ade ke nɔ a kĩ odeĩ funitsã ni sɛ̃ foe mɔ bikĩ bidzi kɔlɛ a.”

12Tɔgɔlɛ batɛnɛ badi malo ya kĩ ɛwɔla be mui, ade bivia ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, litsa kɛnɛ kĩ bɔkɛna?”

13Yohanes bi be kĩ, “Mitatɛ ɔgɔlɛ fɔba fukĩ abãã tsua eyi kĩ mitɛ a.”

14Sodzafɔ badi lɛmɛ yavia ye kĩ, “Boe malo litsa kɛnɛ kĩ bɔkɛna?”

Yohanes bi be kĩ “Mitakɔa kɔbɛ̃ mitɛ sika nɛ bati awɛ, ade mitatsua odima onukpɛ̃ nɛ lɛtsa a kĩ minyina kĩ ɛtákɛna a akũ. Mifɔ̃ mi kɔtɔkase kuwo mi anɛ.”

15Ayekĩ bati anɛ teĩ nɛ boe Ɔtɛnɛ a kaya mɔatsɛ akũ sũ ni, bɛkakɔna kĩ ɔsa Yohanes nyɛ oti a kĩ badzɔlɛ a. 16Foesũ Yohanes bi be kĩ, “Yĩ kɔ̃ nkɔa mui mawɔla mi mui, lɛmɛ oti odi kĩ ɛbɛ̃ yĩ aya nɛ liti. Ntáfɛta kĩ manyɛ ye mpabua nɛ ye abɔa malo. Oti kĩĩ aakɔa Hũhũ Kpalɛwa mɔ fi ɛwɔla mi mui. 17Ɛnɛɛ ye kɔvɛla kĩ yaakɔa ɛwɛ ɛnyɛ ye babi wĩ a lɔkɔa efila be eko nɛ oli kamɛ. Lɛmɛ yaapila afafa a nɛ fi kĩ fɔlá kadi a kamɛ!” 18Ade Yohanes tsã kɔdɛ tisi futefute pii akũ ede lɛtsã nɛ Kalɛ Wĩ a akũ kĩ bati bɛdani be kadzi kamɛ a.

19Yohanes kã abãã ɔnɔkɔɛ̃ Herodes anɛ, kitonɛkĩ ɛtɛ ɔwaɛ̃ ɔtsɔ̃ kĩ bavɛ Herodia ɛkɔã, ade Herodes kɛna fɔtsa kpa bɛbã pii lɛmɛ a. 20Ade ebuki ɛkɛna tɔkpa kĩ tɛbɛ̃ kɔlaa kĩ epi Yohanes edo nɛ abãã kɔla kamɛ a.

Yohanes Wɔla Yesu Mui.

21Kĩ Yohanes wɔla bati a flee mui eyua a, ɛwɔla Yesu lɛmɛ mui. Ade lɔkɔ a kĩ Yesu kabɔa mpaɛ a, odetɔ́ kamɛ binya, 22ade Hũhũ Kpalɛwa ka ndɛ mblɔduma aye ɛyadzi nɛ ye akũ a. Awã naa odo odi to ode ɛlɛ kĩ, “Nɔ nyɛ yĩ obi kĩ maátunɔ kalɛ. Kawɔlɛ ade yĩ nɛ nɔ akũ.”

Yesu Bawanyɔ Kasinu a Kamɛ Bati.

23Yesu tɛ ndɛ futeli taalɛ fɔmɔ eyi ye kanade adzuma kayɔ. Bati kɔna kĩ ɔlɛga nyɛ Yosef.

Kĩ ye ɔlɛga nyɛ Eli, 24Eli ɔlɛga nyɛ Mata.

Mata ɔlɛga nyɛ Levi, Levi ɔlɛga nyɛ Melki.

Melki ɔlɛga nyɛ Yanai, Yanai ɔlɛga nyɛ Yosef.

25Yosef ɔlɛga nyɛ Matatia, Matatia ɔlɛga nyɛ Amos.

Amos ɔlɛga nyɛ Nahum, Nahum ɔlɛga nyɛ Esli.

Esli ɔlɛga nyɛ Nagae, 26Nagae ɔlɛga nyɛ Mahat.

Mahat ɔlɛga nyɛ Matatia, Matatia ɔlɛga nyɛ Semei.

Semei ɔlɛga nyɛ Yosek, Yosek ɔlɛga nyɛ Yuda.

27Yuda ɔlɛga nyɛ Yohanan, Yohanan ɔlɛga nyɛ Resa.

Resa ɔlɛga nyɛ Zerubabel, Zerubabel ɔlɛga nyɛ Sealtiel.

Sealtiel ɔlɛga nyɛ Neri, 28Neri ɔlɛga nyɛ Melki.

Melki ɔlɛga nyɛ Adi, Adi ɔlɛga nyɛ Kosam.

Kosam ɔlɛga nyɛ Elmadam, Elmadam ɔlɛga nyɛ Er.

29Er ɔlɛga nyɛ Yosua, Yosua ɔlɛga nyɛ Eliezer.

Eliezer ɔlɛga nyɛ Yorim, Yorim ɔlɛga nyɛ Matat.

Matat ɔlɛga nyɛ Levi, 30Levi ɔlɛga nyɛ Simeon.

Simeon ɔlɛga nyɛ Yuda, Yuda ɔlɛga nyɛ Yosef.

Yosef ɔlɛga nyɛ Yonam, Yonam ɔlɛga nyɛ Eliakim.

31Eliakim ɔlɛga nyɛ Melea, Melea ɔlɛga nyɛ Mena.

Mena ɔlɛga nyɛ Matata, Matata ɔlɛga nyɛ Natan.

Natan ɔlɛga nyɛ Dawid, 32Dawid ɔlɛga nyɛ Isai.

Isai ɔlɛga nyɛ Obed, Obed ɔlɛga nyɛ Boaz.

Boaz ɔlɛga nyɛ Salmon, Salmon ɔlɛga nyɛ Nahason.

33Nahason ɔlɛga nyɛ Aminadab, Aminadab ɔlɛga nyɛ Admin.

Admin ɔlɛga nyɛ Arni, Arni ɔlɛga nyɛ Ezron.

Ezron ɔlɛga nyɛ Perez, Perez ɔlɛga nyɛ Yuda.

34Yuda ɔlɛga nyɛ Yakob, Yakob ɔlɛga nyɛ Isak.

Isak ɔlɛga nyɛ Abraham, Abraham ɔlɛga nyɛ Tara.

Tara ɔlɛga nyɛ Nahor, 35Nahor ɔlɛga nyɛ Seruk.

Seruk ɔlɛga nyɛ Regu, Regu ɔlɛga nyɛ Pelek.

Pelek ɔlɛga nyɛ Eber, Eber ɔlɛga nyɛ Sala.

36Sala ɔlɛga nyɛ Kainan, Kainan ɔlɛga nyɛ Arfaksad.

Arfaksad ɔlɛga nyɛ Sem, Sem ɔlɛga nyɛ Noa.

Noa ɔlɛga nyɛ Lamek, 37Lamek ɔlɛga nyɛ Metusala.

Metusala ɔlɛga nyɛ Henok, Henok ɔlɛga nyɛ Yared.

Yared ɔlɛga nyɛ Mahaleel, Mahaleel ɔlɛga nyɛ Kainan.

38Kainan ɔlɛga nyɛ Enok, Enok ɔlɛga nyɛ Set.

Set ɔlɛga nyɛ Adam, ade Adam ɔlɛga nyɛ Baguma a.

4

Abonsam Sɔ́ Yesu Ɛdã.

1Hũhũ Kpalɛwa a tɛ Yesu kamɛ flee ade ɛdzakũ nɛ Yordan ɔwɔ a abuĩ a. Hũhũ a kpã ye ɛnamɛna kɔsa kamɛ, awã kĩ bati lɛláa. 2Ade awã mɔ Abonsam sɔ ye ɛdã fuwi tɛna flee a. Nɛ fuwi a na kamɛ flee a, Yesu tánya lɛtsama foesũ kɔlɛ kakɔ ye mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ.

3Ade ke Abonsam bi ye kĩ, “Ntɛ Baguma obi anɛ ni, kekɔ̃ bi de kĩĩ lɛdani lɛkɛna abodoo.”

4Lɛmɛ Yesu bi ye kĩ, “Oowo! Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛ kĩ nnɛ́ funitsã odi sũ oti adzi nkpã.”

5Ke liti a, Abonsam kpã ye ɛnamɛna kakɔ kadi nɛ ode, ade nɛ sinepo mɔa kabɔa kamɛ ni, ɛnyɛ katinya kamɛ mɔ ke fɔgãtsa a flee ɛtsa Yesu. 6Ebi Yesu kĩ, “Maakɔa katinya kamɛ kɔbɛ̃ kĩĩ mɔ ke kɔbɛ̃ mɔ anunyam flee nkpã nɔ, kitonɛkĩ bɛkɔa foe flee bido nɛ yĩ awɛ, ade ke maapuli nkɔa foe nte owula a kĩ mawɛ a. 7Foesũ fɔtsa kĩĩ flee aanya nɔ fude ntɛ ɔkɛna akũ ɔkpa yĩ.”

8Yesu bi ye kĩ, “Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛ kĩ, ‘Nɔ Ɔlate Baguma odi kɛnɛ kĩ akɛna nɔ akũ ɔkpa lɔkɔa osum ye lɛmɛ.’ ”

9Ke liti a, Abonsam kpã Yesu ɛnamɛna Yerusalem nɛ Yudafɔ Asɔli Kɔla a ode flee, ade ebi ye kĩ, “Ntɛ Baguma obi anɛ ni, kekɔ̃ vɛnya kaka kanaadza nɛ tite. 10Kitonɛkĩ Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛ kĩ,

‘Baguma aakpa ye ode fɔtɔ banyanɛ

ɔlɛdo nɛ nɔ akũ,

11kĩ baakaɛ nɔ nɛ be awɛ kamɛ,

ayekĩ nɔ abɔa lɛláasãmɔ de.’ ”

12Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛmɛ lɛ kĩ, ‘Tasɔ boe Ɔlate nɔ Baguma a ɔdã.’ ” 13Kĩ Abonsam yua Yesu kasɔkadã nɛ osi nyɛ osi akũ a, ɛfɔnɛ ye awɛ ɛdzakũ tɔ̃ kɛnaawo lɔkɔ bɛbã kĩ yaana osi.

Yesu Yi Ye Adzuma Kayɔ Nɛ Galilea Tite Akũ.

14Hũhũ Kpalɛwa a tɛ Yesu kamɛ ade emuniki ɛnaa Galilea tite akũ a. Ye dĩ gba nɛ kamɛ kamɛ nɛ awã flee. 15Ɛtsa fɔtsa nɛ Yudafɔ fɔtsɛnakɔ̃ a, ade odi nyɛ odi mu ye fɔtsa katsa a.

Bisĩ Yesu Nɛ Nazaret.

16Ke liti a, Yesu naa Nazaret awã kĩ bɛdɔla ye a. Nɛ Kawɛya Luwi akũ a, ɛnaa Yudafɔ katsɛnakɔ̃ ndɛ ayekĩ yawɛ kakɛna a. Eyidza ɛdza kĩ yakã Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ fɔlɛtsa, 17ade bɛkɔa Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Yesaya ovoli a bɛkpa ye a. Ebinya ovoli a nɛ awã kĩ bɛtsɛlɛ kĩ,

18“Boe Ɔlate Hũhũ a tɛ yĩ kamɛ flee,

kitonɛkĩ ɛpau yĩ,

kĩ nlɛ Kalɛ Wĩ a ntsa ahiãfɔ.

Ade edo yĩ kĩ nde lɛtsã kĩ bikĩ bideĩ nɛ awɔba kamɛ

aana be akũ akũ kadzi,

kĩ banɛkunɛ aamɔ fɔkɔ,

bikĩ bideĩ nɛ ɔhau mɔ lubo kamɔ kamɛ a, aana kawɛya.

19Ade nkpa kanyi kĩ lɔkɔ a kĩ Baguma aamɔ ye bati kɔnya a wo ɔtɔ.”

20Yesu sua ovoli a emunikimɔ ye ɛkpa fɔtsa akũ ɔdãmɛnanɛ a, ade ɛkɛna akũ edzi a. Bati a flee ke anɛ nɛ ye akũ, bɛkadã ye kɛnanaana. 21Ade ebi be kĩ, “Katsɛlɛ Kpalɛwa fɔlɛtsa a kĩ minu kĩ nkã kĩĩ a, ya nɛ foe kamɛ nviã kĩĩ nɛ mi mɔawɛ anɛ kamɛ.”

22Bati a flee kĩ bɛna nɛ awã a mu ye paa mɔ ye kɔdzɛla kalɛ, ade ye kɔnyakamɔ fɔlɛtsa a kɛna be saa lɛmɛ a. Ade bivia be akũ kĩ, “Mbɔɛɛ nnɛ́ Yosef obi a nɛ awĩ a?”

23Ade Yesu bi be kĩ, “Nti ĩnyina kĩ míabɔa yĩ lɛgbã kĩĩ kĩ, ‘Ɔwanɛ tsa nɔ akũ,’ ade míabi yĩ lɛmɛ kĩ, ‘Fɔtsa a kĩ bunu kĩ ɔkɛna nɛ Kapernaum a ni, kɛna foe odu nɛ nɔ mɔawɛ ɔmatɔ lɛmɛ.’ ”

24Yesu buki ɛlɛ kĩ, “Lɛmɛ mabi mi kĩ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ odima látɛ dĩ wĩ nɛ ye mɔawɛ ɔmatɔ. 25Fɔnyɛ ɔnɔkɔali kĩ bakunawa pii na nɛ Israel tite akũ nɛ lɔkɔ a kĩ Eliya dzi nkpã a, kĩ oni fɔ̃ kako futeli ɛlalɛ mɔ sɛkɛ, ade kɔlɛ mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ ya nɛ tite a na akũ a. 26Lɛmɛ Baguma tádo Eliya nɛ Israelfɔ bakunawa a kamɛ odima sɛkɛ̃. Mbom okunawa odi kĩ ɛna nɛ Zarepta ɔmatɔ kĩ edeĩ nɛ Sidon tite akũ a sɛkɛ̃ edo ye. 27Bati pii lɛmɛ kasɔ fɔsɔ ngbã nɛ Israel, nɛ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Elisa lɔkɔ, lɛmɛ bɛtátsa be kamɛ odima, kɛba Naeman kĩ eto Siria tite akũ.”

28Kĩ bati a kĩ bɛna nɛ katsɛnakɔ̃ a nu fukĩĩ a bɛna kalɔkpa paa. 29Ade ke bɛta biyidza bipi Yesu bɛvɛlɛ, bidu ye bɛnɛmɛna nɛ ɔmatɔ a kamɛ a. Bɛkpã ye bɛnamɛna ɔtɔ a kĩ ye akũ bitsua ɔmatɔ a kalete nɛ kakɔ pɛlɛpɛlɛ a, mɔ kakɔna kĩ badu ye ɛnaatɔ nɛ kayɔ, 30lɛmɛ Yesu tsã bati a kayite ɛdzakũ.

Yesu Blɔmɛna Hũhũ Kpa Nɛ Odi Kamɛ.

31Ke liti a, Yesu dzakũ ɛnaa Kapernaum ɔmatɔ kamɛ nɛ Galilea tite akũ, ade ɛkatsa bati fɔtsa nɛ Kawɛya Fuwi akũ a. 32Ye fɔtsa katsa kɛna bati a saa, kitonɛkĩ kɔbɛ̃ na nɛ ye kɔdzɛla kalɛ kamɛ. 33Luwi a, odi kĩ hũhũ kpa na nɛ ye kamɛ na nɛ Yudafɔ katsɛnakɔ̃ a, ade ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ɛlɛ kĩ, 34“Ao! Yesu Nazaretni, litsa akamɔ boe? Ɔya kĩ ayaawɔla boe mbɔɛɛ? Ĩnyina owula a kĩ ye anɛ. Nɔ nyɛ Baguma Oti Kpalɛwa Kĩ Bido a!”

35Awã naa, Yesu do hũhũ a onukpɛ̃ kĩ, “Tse kɔdzɛla kanɛ nɛ oti a kamɛ!” Hũhũ a bɔɛ oti a emuni nɛ tite nɛ bati a anɛ kamɛ na, ɛnɛ nɛ ye kamɛ, ade lɛtsama tákɛna ye a.

36Fɔtsa a kɛna bati a flee wãwã ade bivia be akũ kĩ, “Litsa fɔlɛtsa odu nɛ awĩ a? Oti kĩĩ deĩ otumi mɔ kɔbɛ̃ yawũni nɛ hũhũ kpa akũ ade batse a.” 37Yesu akũ fɔlɛtsa kĩĩ gba nɛ kayite a na flee.

Yesu Tsa Bati Pii.

38Yesu to Yudafɔ katsɛnakɔ̃ a ɛnaa Simon awã. Lɔkɔ a na Simon nyina waa yasɔ atilili mɔ ɔsĩ, foesũ bɛkpa Yesu kanyi kĩ ɛyaadã ye. 39Ade ke Yesu nadza nɛ ye mpa ɔwɛ̃, ewũni nɛ fɔsɔ a akũ, ade fɔnɛ nɛ ye kamɛ eyidza mɔatsɛ ɛkɛna fɔdɛtsa ɛkpa be a. 40Kĩ fɔkɔ ka a, bati kpã be bakɔba a kĩ basɔ fɔsɔ kumɛkumɛ a bɛma Yesu. Ete awɛ nɛ be kamɛ odi nyɛ odi akũ ɛtsa be flee. 41Hũhũ kpa nɛ́ nɛ bati pii kamɛ mɔ fɔwɔla kabɔa kĩ, “Nɔ nyɛ Baguma obi a!” Lɛmɛ Yesu bɔa hũhũ kpa a onukpɛ̃ ade ɛtákpa be osi kĩ bɛlɛ kɔdzɛla kitonɛkĩ binyina kĩ ye nyɛ Kristo a.

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Yudafɔ Fɔtsɛnakɔ̃.

42Odenyinawi a, Yesu dzakũ nɛ ɔmatɔ a kamɛ ɛnaa kakɔ dĩĩ kadi, ade bati a do ye kawɛ awɛ a. Kĩ bɛmɔ́ ye a bike ye aduli kĩ ɛtadzakũ nɛ be sɛkɛ̃. 43Lɛmɛ ebi be kĩ, “Kɛnɛ kĩ nnaalɛ Kalɛ Wĩ a nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ akũ a nɛ tɛmatɔ bɛbã lɛmɛ kamɛ, kitonɛkĩ ade foe Baguma do yĩ kĩ ĩyaakɛna a.”

44Foesũ ɛkalɛ Baguma kalɛ a nɛ Yudafɔ fɔtsɛnakɔ̃ a nɛ tite a na akũ flee.

5

Yesu Vɛ Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Batɔnyade a.

1Luwi a, kĩ Yesu dza nɛ Genezaret ɔwɔ lutubu baũ a abuĩ a, bati kapili kĩ bafuã ye bitse Baguma fɔlɛtsa a. 2Yesu mɔ́ tɔkɔlɔ nviã nɛ lutubu a abuĩ ade kɔfɔabi banyɛnɛ a nɛ́ bɛlamɛna be tɛsau kavɔlɛ a. 3Yesu wo nɛ ɔkɔlɔ a kĩ ɛnya Simon ode a kamɛ ebi ye kĩ edu ɔkɔlɔ a ɛnamɛna mui anɛ sukuloo. Ɛkɛna akũ edzi nɛ ye kamɛ ɛtsa bati a fɔtsa.

4Kĩ Yesu tsa fɔtsa eyua a, ebi Simon kĩ, “Ta ɔkɔlɔ a kanamɛna awã kĩ kidzũ, lɔkɔa mimɔ nɔ babumɛnanɛ mita mi tɛsau minyɛ kɔfɔabi.”

5Ade Simon kpa mbuayɛ kĩ, “Ɔnɔkɔɛ̃, bɔkɛna adzuma mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kadzɔ lɛnyɛ flee lɛmɛ bɔtána lɛtsama. Lɛmɛ ntɛ ɔlɛ lɔmɔ ni maafɔ̃ bɔta tɛsau a.” 6Kĩ bɛta tɛsau a bɛnyɛ kɔfɔabi beblebee kĩ fɔfɔ̃ be tɛsau a do kakpeli awɛ. 7Foesũ bɛbɔa awɛ bɛvɛ be bakɔba nɛ ɔkɔlɔ ɔyade a kamɛ kĩ bɛyaabumɔ be. Bɛya bɛyanyɛ kɔfɔabi biyula tɔkɔlɔ nviã a tiyi limii kĩ tido kayɛla awɛ.

8Kĩ Simon Petro mɔ́ lɛtsa a kĩ lɛya a, eke aduli nɛ Yesu anɛ kamɛ ebi ye kĩ, “Boe Ɔlate, nɛ liti nɛ yĩ ɔwɛ̃, kitonɛkĩ tɔkpa ɔkɛnanɛ manɛ.” 9Simon mɔ ye bade a kɛna saa nɛ kɔfɔabi beblebee a kĩ bɛnyɛ a sũ. 10Ade ayea fɔkɛna ye adzuma bakɔba Yakobo mɔ Yohanes kĩ bɛnyɛ Zebedeo babi a lɛmɛ wãwã a.

Ade Yesu bi Simon kĩ, “Tavila. Kito finyaakĩĩ kanaa ni, bati aakanyɛ.” 11Ke liti a, bɛta be tɔkɔlɔ bɛnadzɛla nɛ ɔwɔ abuĩ, bɛfɔnɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa awɛ biyi ade bitomɔ Yesu nɛ liti a.

Yesu Tsa Ɔkɔatani Odi.

12Lɔkɔ lidi, Yesu na nɛ ɔmatɔ odi kamɛ awã kĩ onyole odi kĩ ɛkasɔ fɔsɔ ngbã na. Kĩ onyole kĩĩ mɔ́ Yesu a, ɛnatɔ nɛ ye abɔa kamɛ eke ye aduli kĩ, “Boe Ɔlate, ntɛ fɔnyɛ nɔ kawɛ ni, aapuli ɔfɔ̃ fɔsɔ kĩĩ lɛwɔ nɛ yĩ akũ.”

13Yesu yo awɛ ɛta ye ade ebi ye kĩ, “Mawɛ lɔmɔ. Nɔ akũ ɛkpalɛ.” Deedimɔapɛ fɔsɔ a wɔ nɛ ye akũ.

14Ade Yesu si ye mbla ɛlɛ kĩ, “Tabi odima kadima mbom naa tĩĩ kanaakɔa nɔ akũ katsa ɔsɔfɔ, kafɔ̃ ɛsɛla nɔ akũ ɛdã, lɔkɔa edi adansiɛ ɛkpa odi nyɛ odi kĩ nuwĩnuwĩ fɔsɔ a wɔ nɛ nɔ akũ. Kpa afɔlibɔ fɔtsa a kĩ Mose mbla tsa a lɛmɛ.”

15Lɛmɛ Yesu akũ fɔlɛtsa gba fɔnaa mɔ lugo, ade bati pii kaya kĩ bayaatse ye fɔtsa katsa, bɛna fɔsɔ katsa lɛmɛ a. 16Lɛmɛ fɔkɔ fudi Yesu adzakũ kanaa kakɔ kĩ kɛkɛna dĩĩ kanaabɔa mpaɛ.

Yesu Tsa Onyole Odi Kĩ Eveliveli.

17Luwi a, kĩ Yesu katsa fɔtsa a, Farisifɔ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ a kĩ bito tɛmatɔ kumɛkumɛ nɛ Galilea mɔ Yudea tite akũ, mɔ Yerusalem na nɛ awã. Baguma kɔbɛ̃ a na nɛ Yesu kamɛ kĩ ɛkɔa ɛtsa fɔsɔ. 18Ade bati badi lɔ oti odi kĩ eveliveli nɛ ɔkɛna akũ bɛyamɛna a. Bɛbɔa mbɔdi bɛwɛ osi kĩ batsã biwo nɛ kɔla a kamɛ bɛkɔa oti a biyi nɛ Yesu anɛ kamɛ. 19Lɛmɛ nɛ bati lidede sũ ni, bɛtána osi biwomɔ ye. Foesũ bɛbɔɛ oti a bide nɛ lɛtsã. Ade bitinya fɔkpã bɛnyɛ ɔkɛ bɛkamɛna ɔsɔnɛ a mɔ ye ɔkɛna biyi nɛ Yesu mɔ bati a flee anɛ kamɛ a.

20Kĩ Yesu mɔ be katɛkado a, ebi onyole a kĩ, “Nwaɛ̃, bɛkɔa nɔ titikpa bite nɔ!”

21Ade Farisifɔ mɔ mbla batsanɛ a do akũ kavia awɛ kĩ, “Owei nyɛ oti kĩĩ kĩ yalɛ fubusuotsa nɛ Baguma akũ? Baguma odi keĩ aapuli ɛkɔa titikpa ete!”

22Yesu nyi be kakɔna, foesũ evia be kĩ, “Nde sũ miakɔna fɔtsa kĩĩ bamɛ odu? 23Fɔɔdabe kalɛ deĩ ɔsĩ fɔbɛ̃, ‘Bɛkɔa nɔ titikpa bite nɔ’ mbɔɛɛ kĩ, ‘Yidza kadza, katsã’? 24Lɛmɛ kĩ míamɔ miyi ɔsũ kĩ yĩ a kĩ ĩnyɛ Otidziwa Obi a ndeĩ kɔbɛ̃ kĩ makɔa bati titikpa kate nɛ katinya kĩĩ kamɛ sũ ni, midã o-o!” Kĩ ɛlɛ fukĩĩ eyua a, ɛdani ebi oti a kĩ eveliveli a kĩ, “Mabi nɔ kĩ yidza kabɔɛ nɔ ɔkɛna kanaa kɔla!”

25Lɛtalɛta onyole kĩĩ ta eyidza nɛ bati a flee anɛ kamɛ, ɛbɔɛ ye ɔkɛna a kĩ ye akũ ɛwa a, ɛnaa kɔla mɔ Baguma kamu. 26Fukĩĩ kɛna bati a flee wãwã. Akũ nyɛnɛ be flee, ade bimu Baguma, bɛkalɛ kĩ, “Litsa awãwã fɔtsa bɔmɔ́ nviã kĩĩ a!”

Yesu Vɛ Levi.

27Ke liti a, kĩ Yesu anɛ nɛ tɔtɔ a kamɛ a, ɛmɔ́ ɔgɔlɛ ɔtɛnɛ odi kĩ bavɛ Levi edzi nɛ ye adzumamu. Yesu bi ye kĩ, “Tomɔ yĩ.” 28Levi yidza ɛfɔnɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa eyi ade etomɔ ye a.

29Owi tábuna mɔ Levi te opunu kpale ɛkpa Yesu nɛ ye tɔtɔ kamɛ. Tɔgɔlɛ batɛnɛ pii mɔ bati bɛbã lɛmɛ na nɛ awã. 30Farisifɔ mɔ be bakɔba Yudafɔ mbla batsanɛ a badi kɛna hũhũhũhũ bivia Yesu fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Nde sũ mianya kamɔa mɔ tɔgɔlɛ batɛnɛ mɔ tɔkpa bakɛnanɛ?”

31Ade ke Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Basɔnɛ lisĩ bɛkpa tutsonu ɔkɛnanɛ, nnɛ́ bikĩ bideĩ akũ ɔsĩ. 32Ntáya kĩ mayaavɛ bati kĩ bidzi kpĩĩ, mbom ĩya kĩ tɔkpa bakɛnanɛ bɛdani be tɔwɔlɛ kamɛ.”

Yesu Lɛ Kalɛ Nɛ Baguma Osi Vɔɛ̃ Mɔ Ɔkɔɛ Akũ.

33Bati badi bi Yesu kĩ, “Yohanes fɔtsa bakɔlɛnɛ a awɛ onukpɛ̃ kasui mɔatsɛ mɔatsɛ kabɔa mpaɛ ade ayea Farisifɔ bade a lɛmɛ akɛna a. Nde sũ nɔ fɔtsa bakɔlɛnɛ anya, kamɔa?”

34Ade Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Miakɔna kĩ bati a kĩ bɛvɛ nɛ obolitsɔ̃ kapikɔ̃ a adzi kɔlɛ nɛ lɔkɔ a kĩ obolitsɔ̃ ɔnyɔ a deĩ nɛ be sɛkɛ̃? Oowo! Fɔlá lɔmɔ! 35Lɛmɛ luwi aaya kĩ baakpã obolitsɔ̃ ɔnyɔ a nɛ be sɛkɛ̃. Nɛ lɔkɔ a na kamɛ ni, baasui onukpɛ̃.”

36Yesu buki ɛbɔa be lɛgbã kĩ, “Odima lábɛ̃ lima vɔɛ̃ kakɔa katalɛ lima kɔɛ ɔkɛ. Ntɛ ɛkɛna foe lɔmɔ ni, yaabɛ̃ lima vɔɛ̃ a, lɛmɛ lɔvɔɛ̃ mɔ lɔkɔɛ a lɛláaketimɔ akũ. 37Ade ayea baáko waĩ vɔɛ̃ nɛ ɔyaɛ ovoli kuvũ kɔɛ kamɛ a, kitonɛkĩ waĩ vɔɛ̃ a aafɔ̃ kuvũ a lɛbɛ̃ lɔkɔa waĩ a lɛmɛ aawula. 38Nɛ foesũ kɛnɛ kĩ biko waĩ vɔɛ̃ nɛ ɔyaɛ ovoli kuvũ vɔɛ̃ kamɛ. 39Finyaa, ntɛ odi mɔa waĩ kɔɛ ni, ɛláawɛ kĩ yamɔa bavɔɛ̃. Lɛtsa a kĩ yaalɛ nyɛ kĩ, ‘Waĩ kɔɛ a nɛnɛ ɛbɛ̃.’ ”

6

Yesu Mɔ Farisifɔ Vɛlɛ Fɔlɛtsa Nɛ Kawɛya Luwi a Akũ.

1Nɛ Kawɛya Luwi mɔa lidi akũ ni, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ tsã fugbanɔ kɔba kudi kayite batɛ̃. Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ve fudi bɛtsɛ̃ foe bɛkaba. 2Ade ke Farisifɔ a badi via be kĩ, “Nde sũ miakɛna lɛtsa a kĩ boe mbla tákpa osi kĩ bɛkɛna nɛ Kawɛya Luwi akũ?”

3Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Mitákã nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ, mimɔ́ lɛtsa a kĩ Lɛgã Dawid kɛna nɛ lɔkɔ a kĩ kɔlɛ kakɔ bɛmɔ ye bade a? 4Lɛgã Dawid nawo nɛ Baguma kɔla kamɛ ɛbɔɛ abodoo a kĩ bɛkɔa bɛbɔa afɔliɛ bɛkpa Baguma a ɛnya, ade ɛkɔa adi ɛkpa ye bakɔba a lɛmɛ bɛnya a. Fɔnyɛ boe mbla kĩ odima lɛlá osi kĩ yanya foe, mbɔɛntɛ basɔfɔ odi keĩ.”

5Yesu wũna kĩ, “Otidziwa Obi a nyɛ Kawɛya Luwi a Ɔlate.”

Yesu Tsa Onyole Odi Kĩ Ye Kɔkpɔ Ku.

6Nɛ Kawɛya Luwi bɛbã akũ ni, Yesu naa Yudafɔ katsɛnakɔ̃ a ɛnaatsa fɔtsa. Onyole odi kĩ ye kɔkpɔ ku na nɛ awã. 7Yudafɔ mbla batsanɛ mɔ Farisifɔ badi kawɛ osi a kĩ ye akũ baatsã bɛwɛ fɔlɛtsa bite nɛ Yesu akũ. Foesũ biko anɛ bɛdã flee ntɛ yaatsa fɔsɔ nɛ Kawɛya Luwi akũ. 8Lɛmɛ Yesu nyi be kakɔna ade ebi onyole a kĩ, “Yidza kayaadza nɛ bati anɛ kamɛ nɛ awĩ.” Onyole a nɛ ɛyadza nɛ awã.

9Ade Yesu bi be kĩ, “Mavia mi ntse ni, litsa boe mbla kpa osi kĩ bɛkɛna nɛ Kawɛya Luwi akũ? Fɔnɛnɛ kĩ bɛkɛna tuwĩ nɛ Kawɛya Luwi akũ, mbɔɛɛ kĩ bɛkɛna tɔkpa? Fɔnyɛ luwi kĩ de akũ bɛtɛ oti nkpã, mbɔɛɛ kĩ bɛfɔnɛ ye awɛ eku?”

10Yesu dã be flee ɛtɛ̃mɛna ade ebi onyole a kĩ, “Yo awɛ.” Eyo awɛ ade ye awɛ a lɛ pɛpɛɛpɛ a. 11Yudafɔ mɔ mbla batsanɛ a na kalɔkpa mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ ade bɛkapi adzuni nɛ lɛtsa a kĩ baakɛna ye akũ a.

Yesu Nyɛ Fɔtɔ Banyanɛ Ewua-nviã.

12Luwi a Yesu de ɛnaa ɔtɔ akũ kĩ yanaabɔa mpaɛ, ade ɛbɔa mpaɛ lɛnyɛ flee ɛkpa Baguma a. 13Kĩ kade nyina a, ɛvɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a flee ɛkpɔta ade ɛnyɛ be kamɛ bati ewua-nviã ɛvɛ be kĩ fɔtɔ banyanɛ a. 14Ade be nyɛ Simon kĩ ete dĩ kĩ Petro mɔ ɔwaɛ̃ Andrea, Yakobo mɔ Yohanes, Filipo mɔ Bartolomeo. 15Babɛbã nyɛ Mateo mɔ Toma, Yakobo kĩ ɛnyɛ Alfeo obi mɔ Simon a kĩ epili ye kade lɔlɔ. 16Be nkaɛ nyɛ Yuda kĩ ɛnyɛ Yakobo obi mɔ Yuda Iskariot kĩ ye lɛyatsa Yesu liti osi.

Yesu Tsa Fɔtsa Ɛtsa Bati Lɛmɛ.

17Kĩ Yesu mɔ ye fɔtɔ banyanɛ a ka bito ɔtɔ akũ a, bɛyadza nɛ kakɔ tɛɛwa kĩ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ pii mɔ bati kɔdabu baũ kudi na. Bati pii to Yudea tite akũ, Yerusalem ɔmatɔ mɔ tɛmatɔ a kĩ tɛwaa nɛ Tiro mɔ Sidon mpo abuĩ a kamɛ bɛya. 18Bɛya kĩ bayaatse Yesu fɔtsa katsa bɛna fɔsɔ ahɔlɔ ahɔlɔ katsa. Bikĩ hũhũ kpa kaha be a lɛmɛ ya ade ɛtsa be a. 19Bati a flee kabɔa mbɔdi kĩ bata Yesu kitonɛkĩ kɔbɛ̃ kudi kanɛ kato ye kamɛ katsa be flee.

Bati Badi Aamɔ Kawɔlɛ Ade Badi Lɛmɛ Aamɔ Lubo a.

20Yesu dzɛla anɛ ɛdã ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ade ebi be kĩ,

“Baguma aahila mi a kĩ minyɛ ahiãfɔ a,

kitonɛkĩ mi kade nyɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a

21Baguma aahila mi a kĩ kɔlɛ akɔ mi finyaakĩĩ a,

kitonɛkĩ míawĩ!

Baguma aahila mi a kĩ miabe finyaa a,

kitonɛkĩ miaya kamɛmɛ kɔ̃!

22Baguma aahila mi ntɛ bati akesĩ mi,

bisĩ mi, bavũna mi,

ĩye balɛ kĩ minyɛ bati kpa nɛ Otidziwa Obi a sũ!

23“Mimɔ kawɔlɛ, ntɛ fɔya lɔmɔ a, mito, mimɔ kawɔlɛ kitonɛkĩ mideĩ kɔtɔkase kpale nɛ ode. Mite anɛ lɛmɛ kĩ ade fukĩĩ odu be bawanyɔ kɛna Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ kɔɛ a.

24Lɛmɛ bɔbɔɛ makpa mi a kĩ mideĩ akũ a,

kitonɛkĩ mimɔ́ mi kawɔlɛ kɔkɔɛ nɛ awĩ!

25Bɔbɔɛ makpa mi a kĩ miwĩ finyaakĩĩ a,

kitonɛkĩ kɔlɛ aakɔ mi!

Bɔbɔɛ makpa mi a kĩ miamɛmɛ finyaakĩĩ a,

kitonɛkĩ míawo ɔblɔ, mibe.

26Bɔbɔɛ makpa mi ntɛ bati flee abɔa mi buĩ wĩ,

kitonɛkĩ ade aye be bawanyɔ mu fɔvã onukpɛ̃ banyɛnɛ a.

Miwɛ Mi Bakesĩnɛ Kalɛ.

27“Lɛmɛ mabi mi a kĩ miatse yĩ kalɛ a kĩ miwɛ mi bakesĩnɛ kalɛ, mikɛna tuwĩ mikpa be. 28Mikpa bikĩ badumu mi a nhila. Mibɔa mpaɛ mikpa bikĩ bakɛna mi tɛnya a. 29Ntɛ odi balɛ nɔ awɛ nɛ ɔlɔtɔ mɔa ni, fɔ̃ ɛbalɛ nɔ nɛ ɔyade a lɛmɛ. Ntɛ odi tɛ nɔ atadiɛ wulaa ni kɔa nɔ atadiɛ anyanglede a lɛmɛ kakpa ye. 30Odi nyɛ odi kĩ yaawã nɔ fɔtsa ni, kpa ye, ade ntɛ odi bɔɛ nɔ litsedi ni, tabuki ɔlɛ kĩ atɛ foe. 31Lɛtsa a kĩ miawɛ kĩ bati bɛbã bɛkɛna bɛkpa mi ni, mikɛna foe lɔmɔ mikpa be.

32“Ntɛ miawɛ bati a kĩ bawɛ mi kalɛ odi ni, nde sũ kɛnɛ kĩ bihila mi? Tɔkpa bakɛnanɛ malo awɛ bikĩ bawɛ be kalɛ a. 33Ade ntɛ bati a kĩ bakɛna mi sɛmɛ kalɛ odi mɔ miakɛna sɛmɛ kalɛ kakpa a ni, nde sũ kɛnɛ kĩ bihila mi? Tɔkpa bakɛnanɛ malo akɛna lɔmɔ. 34Ade ntɛ bikĩ baapuli bise mi kɔtɔ odi mɔ miakpa tɛvɛ ni, nde sũ kɛnɛ kĩ bihila mi? Tɔkpa bakɛnanɛ malo akpa be akũ tɛvɛ, nɛ ayekĩ baase foe flee bɛkpa be sũ! 35Oowo! Miwɛ mi bakesĩnɛ kalɛ mikɛna be tuwĩ. Mikpa be tɛvɛ lɛmɛ mitate anɛ kĩ baase bɛkpa mi. Ntɛ mikɛna foe lɔmɔ ni, míana kɔtɔkase kpale lɔkɔa míanya Baguma Kpale Nɛ Ode a babi. Kitonɛkĩ Baguma deĩ sɛmɛ kalɛ ɛkpa bikĩ baáyi bati ayɛ mɔ bati kpa malo. 36Mimɔ bati kɔnya ndɛ ayekĩ Baguma amɔ kɔnya.

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Bati Bɛbã Kadzɛmɛna Akũ.

37“Mitadzɛmɔ bati bɛbã ayekĩ Baguma lɛmɛ lɛláadzɛmɔ mi. Mitakɔ bati bɛbã kɔtɔ lɔkɔa Baguma lɛmɛ lɛláakɔ mi kɔtɔ. Mikɔa bati tɔkpa mite be, lɔkɔa Baguma lɛmɛ aakɔa ete mi. 38Mikpa bati fɔtsa lɔkɔa Baguma lɛmɛ aakpa mi. Nuwĩnuwĩ Baguma aakɔna, edo ɛmɛnana fuyi tsɔnɔnɔɔnɔ fuwula nɛ ye sɛmɛ kalɛ onukpɛ̃. Fɔtsa kakɔna odu a kĩ mikɔa mikɔna mikpa bati bɛbã a, ade foe odu Baguma lɛmɛ aakɔa ɛkɔna ɛkpa mi a.”

39Ade Yesu bɔa be lɛgbã kĩ, “Ɔnɛkunɛ lɛláapuli ɛkpã ɔkɔba ɔnɛkunɛ. Ntɛ ɛkɛna foe ni be nviã a flee baatɔ lɛkɛ. 40Fɔtsa ɔkɔlɛnɛ lɛbɛ́ ye fɔtsa ɔtsanɛ, lɛmɛ ntɛ ɛkɔlɛ fɔtsa eyua ni, yaana ndɛ ye fɔtsa ɔtsanɛ aye.

41“Nde sũ adã sukuluku kĩ sideĩ nɛ awaɛ̃ linebi kamɛ lɛmɛ ɔtsɛ́la luvokũ a kĩ lideĩ nɛ nɔ mɔawɛ linebi kamɛ a? 42Nde aapuli obi awaɛ̃ kĩ, ‘Make nɔ aduli, fɔ̃ ĩnyɛ sukuluku nɛ nɔ linebi kamɛ’ nɛ lɔkɔ a kĩ luvokũ deĩ nɛ nɔ mɔawɛ linebi kamɛ a? Anɛ kamɛ kɛkɛ fɔtsa ɔkɛnanɛ anɛ! Nya lɔtɔ kanyɛ luvokũ a nɛ nɔ linebi kamɛ lɔkɔa aapuli ɔmɔ́ yededeede ɔnyɛ sukuluku nɛ awaɛ̃ linebi kamɛ.

Kutse Kudi Nyɛ Kudi Mɔ Koe Libi Kĩ Kɔawũ.

43“Kutse wĩ láwũ babi kpa, ade kutse kĩ kɔnɛ́nɛ lɛmɛ láwũ babi wĩ a. 44Babi a kĩ kutse nyɛ kutse awũ a bakɔa kamɔ koe kayi ɔsũ. Baána figi babi nɛ fu kutse kamɛ ade baána akutu nɛ ɔgɔabi akũ a. 45Oti wĩ anyɛ fɔtsa wĩ a kĩ fudeĩ nɛ ye ɔwɔlɛ kamɛ a kanya, ade aye oti kpa lɛmɛ anyɛ fɔtsa kpa a kĩ fudeĩ nɛ ye ɔwɔlɛ kamɛ a kanya a. Kitonɛkĩ lɛtsa a kĩ lideĩ nɛ oti ɔwɔlɛ kamɛ a, ade de anɛ nɛ ye onukpɛ̃ a.

Fɔla Kake Nɛ Litekũ Lɛyɔde Mɔ Ɔsĩ Akũ.

46“Nde sũ miavɛ yĩ kĩ, ‘Boe Ɔlate, boe Ɔlate’ lɛmɛ miákɛna nɛ fɔtsa a kĩ matsa mi a akũ? 47Odi nyɛ odi kĩ yaya nɛ yĩ sɛkɛ̃ katse yĩ fɔlɛtsa, kakɛna nɛ foe akũ ni, maatsa mi oti a odu kĩ yanɛ. 48Ɛla ndɛ oti kĩ ntɛ eyi kɔla kake kayɔ etu ɔkã dzununuunu eke litekũ lɛyɔde nɛ boe akũ. Ntɛ ɔwɔ yili mɔ mui yalɔmɔ kɔla a ni, lɛtsama lɛláakɛna kɔla a, kitonɛkĩ bike koe kake wĩ. 49Lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ yaátse yĩ fɔlɛtsa, ade yaákɛna nɛ foe akũ lɛmɛ ni, ɛla ndɛ oti kĩ eke kɔla kĩ koe kayɔ litekũ a lɛla ɔsĩ. Ntɛ ɔwɔ yili ɛyalɔmɔ kɔla a na ni, kɔ́aveli kɔtɔ gbloo!”

7

Yesu Tsa Romafɔ Sodzafɔ Ɔnɔkɔɛ̃ Odi Ɔsumunɛ.

1Kĩ Yesu bi bati fɔlɛtsa kĩĩ flee eyua a, ɛdzakũ ɛnaa Kapernaum. 2Awã naa, Romafɔ sodzafɔ ɔnɔkɔɛ̃ odi nɛ awã na ɔsumunɛ kĩ yaátunɔ kalɛ. Ɔsumunɛ kĩĩ kasɔ mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kĩ ewo wuda onukpɛ̃. 3Kĩ ɔnɔkɔɛ̃ kĩĩ nu Yesu nkã a, edo Yudafɔ banɔkɔɛ̃ badi kĩ bɛnaabi ye ɛyaatsa ye ɔsumunɛ a. 4Bɛya nɛ Yesu sɛkɛ̃ ade bike ye aduli mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kĩ, “Oti kĩĩ fɛta ɛkpa nɔ kabumɛna paa, 5kitonɛkĩ yawɛ boe kade bati kalɛ, ade ye like boe katsɛnakɔ̃ a ɛkpa boe a.” 6Nɛ foe sũ Yesu tomɔ be ɛnaa.

Ki kite sukuloo kĩ Yesu awo nɛ ɔnɔkɔɛ̃ a tɔtɔ kamɛ a, ɔnɔkɔɛ̃ a do ye bakɔba kĩ bibi Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, tabuki ɔha nɔ akũ. Ntákpɔla nkpa kĩ awo nɛ yĩ tɔtɔ kamɛ, 7ade ke ntákpɔla lɛmɛ kĩ maya nɛ nɔ sɛkɛ̃ a. Foesũ lɛ kalɛ mɔapɛ lɔkɔa yĩ ɔsumunɛ a aasaɛ. 8Yĩ malo ĩnyɛ oti kĩ ndeĩ nɛ banɔkɔɛ̃ kĩ bɛbɛ̃ yĩ lɔnɔkɔɛ̃ kayɔ, ade ndeĩ sodzafɔ nɛ yĩ kayɔ a. Ntɛ mbi odi kĩ, ‘Naa ni’ yanaa, ntɛ mbi ɔbɛbã kĩ, ‘Ya ni’ yaya, ade ntɛ mbi yĩ ɔsate lɛmɛ kĩ ‘Kɛna fukĩĩ ni’ yakɛna foe.”

9Kĩ Yesu nu fukĩĩ a fɔkɛna ye saa. Ɛdani ebi bati kɔdabu a kĩ bitomɔ ye a kĩ, “Mabi mi kĩ ntámɔ tɔ̃ katɛkado kĩĩ odu nɛ Israelfɔ malo kamɛ da!” 10Batɔ a kĩ ɔnɔkɔɛ̃ a do a muniki bɛnaa tɔtɔ a kamɛ, ade bɛnamɔ kĩ ɔsumunɛ a saɛ a.

Yesu Nyina Okunawa Odi Obinyole.

11Ke liti a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a mɔ bati pii naa Nain ɔmatɔ kamɛ. 12Kĩ ewo nɛ ɔmatɔ a koletia a, ɛtsɛlamɔ bati kɔdza kĩ bɛnɔnɛ ɔnɔkpa banaabila. Ɔnɔkpa a nyɛ otsole odi kĩ ɛnyɛ okunawa obinyole mɔapɛ, ade ke ɔmatɔ a kamɛ bati pii lɛmɛ tomɔ okunawa a. 13Kĩ boe Ɔlate mɔ́ otsole a, ye fɔlɛtsa kɔ ye kɔnya ade ke ebi ye kĩ, “Fɔ̃ kabe.”

14Awã naa Yesu fuã ɛnata ɔnɔkpa apaka a ade bikĩ bɛnɔnɛ ye a fɔ̃ bɛdza a. Ade Yesu lɛ kĩ, “Opopo! Mabi nɔ kĩ yidza!” 15Ɔnɔkpa a yidza edzi edo kɔdzɛla kalɛ awɛ, ade Yesu kɔa ye edo nɛ ɔma awɛ a.

16Libe wo bati a flee ade bimu Baguma bɛlɛ kĩ, “Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ kpale odi nɛ́ ɛta nɛ boe kamɛ! Baguma ka ɛya kĩ yayaanyɛ ye bati!” 17Yesu akũ fɔlɛtsa kĩĩ gba nɛ Yudea tite mɔ fɔkɔ a kĩ fufuã a flee kamɛ.

Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ Do Batɔ Nɛ Yesu Sɛkɛ̃.

18Kĩ Yohanes fɔtsa bakɔlɛnɛ a bi ye fɔtsa kĩ Yesu lamɛna kakɛna flee a, ɛvɛ be kamɛ bati nviã, 19ade edo be nɛ boe Ɔlate sɛkɛ̃ kĩ bɛnaavia ye kĩ, “Nɔ nyɛ oti a kĩ bɛlɛ kĩ yaaya a, mbɔɛɛ kĩ bɔdã oti bɛbã anɛ?” 20Kĩ biwo Yesu sɛkɛ̃ a bibi ye kĩ, “Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a do boe kĩ bɔyaavia nɔ kĩ, ‘Nɔ nyɛ oti a kĩ bɛlɛ kĩ yaaya mbɔɛɛ kĩ bɔdã oti bɛbã anɛ?’ ”

21Nɛ lɔkɔ a na kamɛ pɛpɛɛpɛ a, Yesu tsa bati beblebee fɔsɔ, ɛblɔmɛna hũhũ kpa etomɛna bati kamɛ ade ɛfɔ̃ banɛkunɛ pii lɛmɛ mɔ́ fɔkɔ a. 22Ade ɛkpa Yohanes batɔ a mbuayɛ kĩ, “Mimuniki minaabi Yohanes lɛtsa a kĩ mimɔ́ mɔ lɛtsa a kĩ minu a, banɛkunɛ mɔ́ fɔkɔ, bikĩ biveliveli yidza bɛtsɛ̃, bikĩ basɔ fɔsɔ ngbã akũ kpalɛ, batɔsĩnɛ anu fɔkɔ, bɛdzɛla banɔkpa bidzi nkpã, ade bɛlamɛna ahiãfɔ Kalɛ Wĩ a kabi a. 23Baguma hila oti a kĩ ɛtamɔ́ nfumusu adima nɛ yĩ akũ.”

24Kĩ Yohanes batɔ a dzakũ a, Yesu yi kayɔ mɔ kɔdzɛla kalɛ nɛ Yohanes akũ kabi bati kɔdabu a kĩ, “Kĩ minaa Yohanes sɛkɛ̃ nɛ kɔsa kamɛ a, litsa mikɔna kĩ míamɔ? Mimɔ́ ye ndɛ kɔkaɛ sɔɔta kĩ ɔwɛ abɔa katomɛna katɛ̃mɛna? 25Litsa koũ minɛ minaadã? Oti kĩ ɛkɛɛlɛ ye akũ mɔ fɔtsa mɔ kalɛ yanɛ? Bikĩ bɛkɛɛlɛ be akũ mɔ fɔtsa mɔkalɛ bidzi nɛ ɔmɛnɛ kamɛ ni, fɔgã tɔtɔ kamɛ bamɔ be. 26Mibi yĩ lɛtsa a koũ sũ miti mina a? Kĩ míamɔ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ mbɔɛɛ? Mifɔ̃ nti mbi mi kĩ mimɔ́ oti kĩ ɛbɛ̃ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ kɔlaa. 27Ade Yohanes akũ Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛ kĩ,

‘Maado yĩ fɔtɔ ɔnyanɛ ɛnya nɔ lɔtɔ,

ɛyaalɔla osi eyi ɛkpa nɔ.’ ”

28Yesu buki ebi be kĩ, “Yohanes bɛ̃ odi nyɛ odi kĩ edzi tɔ̃ nɛ katinya kĩĩ kamɛ. Lɛmɛ odi kĩ ɛnyɛ obisɛ̃ kɔlaa nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ bɛ̃ Yohanes.”

29Fɔmɔ fukĩĩ aayanɛ a, bati a flee nu Yohanes fɔlɛtsa a, bɛmɔ tɔgɔlɛ batɛnɛ a titiliwu nyɛ bikĩ bɛkɛna nɛ Baguma kawɛ akũ, ade bɛfɔ̃ Yohanes kɛna be mui kawɔla amaniɛ a. 30Lɛmɛ Farisifɔ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ a sĩ Baguma nhihiɛ a kĩ ɛkɛna eyi ɛkpa be a, ade bɛtátunɔ kĩ Yohanes ɛwɔla be mui a.

31Yesu lɛ ɛnamɛna lɔtɔ kĩ, “Finyaakĩĩ litsa maakɔa nviã babi nkɔna mɔ? 32Bɛla ndɛ babisɛ̃ kĩ bikoni nɛ kɔya bagulo. Babɔa fɔwɔla kabi bakɔba kĩ,

‘Bɔsã obolitsɔ̃ kapi tɔnɔ bɔkpa mi,

lɛmɛ mitáto!

Bɔsã tukutɔnɔ bɔkpa mi,

lɛmɛ mitábe.’

33Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a ya, ɛkasui onukpɛ̃, ɛtámɔa waĩ, lɛmɛ milɛ kĩ, ‘Hũhũ kpa deĩ nɛ ye kamɛ!’ 34Otidziwa Obi a lɛmɛ ya, ɛnya, ɛmɔa lɛmɛ, ade mialɛ kĩ, ‘Midã ɔnyakpanɛ mɔ bavɛ ɔmɔanɛ kĩĩ! Ɛnyɛ tɔgɔlɛ batɛnɛ mɔ tɔkpa bakɛnanɛ ɔkɔba!’ 35Lɛmɛ bati flee a kĩ bɛtɛ Baguma kadikanyi ni, be fɔkɛlatsa atsa kĩ fɔnyɛ ɔnɔkɔali fɔlɛtsa.”

Yesu Naa Simon Farisini a Awã.

36Farisini odi vɛ Yesu kĩ ɛyaanya nɛ ye awã. Yesu tunɔ ɛnaa ɛnadzi bɛkanya. 37Otsole odi kĩ ɛtábɔa ɔbla wĩ na nɛ ɔmatɔ a kamɛ. Kĩ enu kĩ Yesu na nɛ Farisini a tɔtɔ kamɛ ɛkanya a, ɛbɔɛ tumpã mɔkalɛ mɔ kugua mɔ ɔlɛ̃ mɔlɛ̃ ɛyamɛna nɛ awã. 38Ɛdza nɛ Yesu liti nɛ ye abɔa ɔwɛ̃ ade ɛkabe kako nɛ ye fɔnɛta akũ a. Otsole kĩĩ kɔa ye lɔlɔ tɔlɔ ɛyɔ babe a nɛ Yesu fɔnɛta, ade efifi foe akũ, ɛkɔa kugua a lɛmɛ eko nɛ foe akũ a.

39Kĩ Farisini a mɔ fukĩĩ a, ɛlɛ nɛ ye lɔlɔ kamɛ kĩ, “Ntɛ obi kĩĩ mɔ nuwĩ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ yanɛ ni, kufɛ yaanyi kĩ otsole a odu kĩ ɛlamɛna ye katalɛ a nyɛ titikpa ɔkɛnanɛ!”

40Ade Yesu bi Farisini a kĩ, “Simon, ndeĩ kalɛ kĩ mabi nɔ.”

Simon kpa mbuayɛ kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bi yĩ lɛtsa a.”

41Ade Yesu bi ye kĩ, “Banyole nviã badi dzimɔ sika ɔvɛ ɔkpanɛ odi kɔtɔ. Ɔmɔa dzimɔ ye sika kĩ siwo tidetɔ ewua kɔtɔkase, ade ɔyade a lɛmɛ dzimɔ ye odetɔ mɔa kɔtɔkase a. 42Bati kĩĩ tápuli bise ye fɔtɔ kĩĩ, foesũ ɛkɔa ete be. Bati nviã kĩĩ kamɛ ɔwɔdabe aawɛ sika ɔvɛ ɔkpanɛ a kalɛ ɛba?”

43Ade Simon kpa mbuayɛ kĩ, “Matɛ kado kĩ oti a kĩ bɛkɔa kɔtɔ kpale bite ye a.”

Yesu bi ye kĩ, “Ɔlɛ ɔnɔkɔali.”

44Ade Yesu dani ɛdã otsole a ebi Simon kĩ, “Amɔ otsole kĩĩ? Kĩ nwo nɛ nɔ tɔtɔ kamɛ a, ɔtákpa yĩ mui kĩ nvɔlɛ fɔnɛta, lɛmɛ otsole kĩĩ kɔa ye babe ɛvɔlɛ yĩ fɔnɛta, ɛkɔa ye tɔlɔ lɛmɛ ɛyɔ be. 45Ɔtákɛna yĩ atuu, lɛmɛ kito lɔkɔ a kĩ ĩya nɛ awĩ a, otsole kĩĩ táfɔ̃ yĩ fɔnɛta kafifi. 46Ɔtákpa yĩ kugua ntsɛla nɛ lɔlɔ kamɛ, lɛmɛ ɛkɔa kugua mɔ ɔlɛ̃ mɔ ɔlɛ̃ ɛtsɛla yĩ fɔnɛta. 47Foesũ mabi nɔ kĩ nɛ ɔdɔ a kĩ ɛnyɛ ɛtsa kĩĩ a sũ ni, bɛkɔa ye titikpa beblebee a bite ye. Lɛmɛ oti kĩ bɛkɔa fɔtsa kabii bite ni, ɔdɔ kabii yanyɛ katsa.” 48Yesu bi otsole a kĩ, “Bɛkɔa nɔ titikpa bite nɔ.”

49Bati a kĩ bɛna nɛ kanyakɔ̃ a kavia be akũ kĩ, “Owei nɛ awĩ a kĩ yakɔa bati tɔkpa malo kate?”

50Ade Yesu bi otsole a kĩ, “Nɔ katɛkado tɛ nɔ. Naa nɛ lukudɔ kamɛ.”

8

Batsole Badi Kĩ Bitomɔ Yesu.

1Nɛ fukĩĩ liti a, Yesu tsã emini nɛ tɛmatɔ mɔ tukula a kĩ tifuã a kamɛ ɛkalɛ Kalɛ Wĩ a nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a akũ. Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a lɛmɛ tomɔ ye. 2Batsole badi kĩ Yesu blɔmɛna hũhũ kpa nɛ be kamɛ, mɔ bikĩ ɛtsa be fɔsɔ lɛmɛ tomɔ ye. Be kamɛ ɔmɔa nyɛ Maria Magdalani kĩ ye kamɛ ɛblɔmɛna hũhũ kpa evũkɔnɔ etomɛna a. 3Otsole a odi lɛmɛ nyɛ Yohana, kĩ bavɛ ɔnyɔ kĩ Kusa kĩ ɛnya ɔnɔkɔɛ̃ nɛ Lɛgã Herodes fɔlɛtsa kadzɛkɔ̃, Susana mɔ batsole bɛbã pii kĩ bɛkɔa be mɔawɛ akũ fɔtsa bɛkadãmɛna Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ akũ a.

Lɛgbã Nɛ Okuani Odi Akũ.

4Bati kato tɛmatɔ pii kamɛ kaya nɛ Yesu sɛkɛ̃, ade kĩ bati beblebee yakpɔta a, ɛbɔa be lɛgbã kĩĩ kĩ, 5“Luwi a okuani odi naasã funitsã babi. Kĩ ɛkasã be a badi wula nɛ osi ɔɔwɛ̃ ade ke bati sumini be, kɔvɔlabi lɛmɛ tsuli be a. 6Badi wula nɛ apibɔ akũ, ade kĩ bɛmɛ a bɛvɛ biku, kitonɛkĩ apibɔ a kamɛ lɛla mui. 7Badi wula nɛ tuwĩ mɔ fu kamɛ. Tuwĩ mɔ fu a mɛ tipi be. 8Badi lɛmɛ wula nɛ tite wĩ akũ, bɛmɛ bibo anɛ, kutse nyɛ kutse wũ babi kpasaa.”

Ade Yesu wũna kĩ, “Oti kĩ edeĩ atɔ ni, etse katse wĩ!”

Lɛtsa Sũ a Kĩ Yesu Bɔa Fɔgbã.

9Yesu fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye lɛgbã a kayɔ. 10Ade ebi be kĩ, “Bɛnyɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ fɔtsa kɔlawa a bɛtsa mi, lɛmɛ bati bɛbã a kɔ̃ ni, fɔgbã kamɛ fɔaya kakpa be ayekĩ,

‘Baadã lɛmɛ bɛláamɔ biyi ɔsũ,

baanu lɛmɛ bɛláa nu foe kayɔ.’

Yesu Nyɛ Lɛgbã Nɛ Okuani Akũ a Kayɔ.

11“Lɛgbã a kayɔ nyɛ fukĩĩ. Funitsã babi a nyɛ Baguma kalɛ a. 12Babi a kĩ biwula nɛ osi ɔɔwɛ̃ nyɛ bati a kĩ binu kalɛ a, lɛmɛ Abonsam yanyɛ kalɛ a nɛ be tɔwɔlɛ kamɛ, ayekĩ bɛláatɛ bido bɛna katɛ 13Bikĩ biwula nɛ apibɔ akũ a nyɛ bati a kĩ binu kalɛ a, bɛtɛ ke mɔ kawɔlɛ, lɛmɛ kɛtáwo nɛ be kamɛ dzununuunu. Bɛtɛ bido nɛ lɔkɔ lukũ odi kamɛ, ade ntɛ sɔhuiɛ adi ya ni, bamuniki liti. 14Babi a kĩ biwula nɛ tuwĩ mɔ fu kamɛ a nyɛ bati a kĩ binu kalɛ a bɛtɛ ke lɛmɛ katinya kamɛ ɔhau, akũ fɔtsa kawɛ mɔ katinya kamɛ kawɔlɛkamɔ anya be akũ, kafɔ̃ baábo anɛ kawũ babi kayɔɔlɛ. 15Lɛmɛ babi a kĩ biwula nɛ tite wĩ akũ a nyɛ bati a kĩ binu kalɛ a, bɛtɛ ke nɛ tɔwɔlɛ wĩ mɔ obu kamɛ ade bipini ke mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kɛnawo kĩ biwũ babi a.

Fɔ̃ Ɔsɛdza Ɛkpalɛ Fɔkɔ Ɛkpa Bati.

16“Odima látɛna ɔsɛdza kakɔa lɔɔda kasua ye, ĩye kakɔa ye kado nɛ mpa kayɔ. Mbom yadɛla ye kate nɛ ɔsɛdza otse akũ ayekĩ bati aamɔ fɔkɔ ntɛ bawo nɛ tɔtɔ kamɛ.

17“Lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ bɛkɔa bɛkɔla ni, baanyɛ de kanya. Ade lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ bisua de ni, baamɔ de bɛnyɛ bɛyamɛna nɛ ɔhaĩ kamɛ. 18Mitse lɛtsa a kĩ mianu a katse wĩ, kitonɛkĩ okĩ edeĩ fɔlɛtsa kayɔkanu ni, baakpa ye kayɔkanu bibu, lɛmɛ okĩ ɛla kayɔkanu kadima ni, baatɛ sukuloo a kĩ ɛkɔna kĩ edeĩ a malo nɛ ye awɛ.”

Bawei Koũ Nyɛ Yesu Ɔma Mɔ Bawaɛ̃?

19Luwi a, Yesu ɔma mɔ bawaɛ̃ ya nɛ ye sɛkɛ̃ lɛmɛ bɛtápuli bifuã ye nɛ bati lidede sũ. 20Ade ke odi bi Yesu kĩ, “Ama mɔ awaɛ̃ amɛ dzɛ̃ nɛ kanya kĩ bawɛ bɛmɔ́ nɔ.”

21Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Mma mɔ nwaɛ̃ amɛ nyɛ bikĩ batse Baguma kalɛ, bakɛna nɛ ke akũ.”

Yesu Dina Ɔwɛ Onukpɛ̃.

22Luwi a Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a wo nɛ ɔkɔlɔ kamɛ ade ebi be kĩ, “Mifɔ̃ bunyina ɔwɔ lutubu baũ a bɔnaa abuĩ atide a.” Ade biyi ɔwɔ a kanyina kayɔ a. 23Kĩ biteĩ nɛ mui anɛ banaa a, Yesu wa tida. Deedimɔapɛ ɔwɛ mɔ ɔsĩ odi vũ nɛ lutubu baũ a akũ, ade ɛkabɔa mui kako nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ, fɔfɔ̃ bɛna nɛ wuda mɔ nkpã kayite a.

24Ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nadzɛla Yesu bibi ye kĩ, “Boe Ɔlate! Boe Ɔlate! Buku buyua!”

Awã naa Yesu yidza ɛdza ewũni nɛ ɔwɛ mɔ mui a akũ. Ɔwɛ mɔ mui a onukpɛ̃ dɔ, ade awã flee kɛna dĩĩ a. 25Ade evia ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Nde mi katɛkado?”

Bɛkɛna saa, libe wo be lɛmɛ, ade bivia be akũ kĩ, “Owei nyɛ oti kĩĩ? Yado ɔwɛ mɔ mui onukpɛ̃ ade batse ye a!”

Yesu Blɔmɛna Hũhũ Kpa Nɛ Onyole Odi Kamɛ.

26Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a nyina ɔwɔ lutubu baũ a bito Galilea tite akũ bɛyawo Gadara nɛ tite a sɛkɛ sitide a. 27Kĩ Yesu nɛ́ nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ a, onyole odi kĩ hũhũ kpa na nɛ ye kamɛ nɛ eto ɔmatɔ a kamɛ ɛyatsɛlamɔ ye. Owi buna kĩ onyole kĩĩ tsã ɔdzɔ, ade yaádzi nɛ tɔtɔ kamɛ, mbom asie mɔ funikɛ kamɛ yadzi. 28Kĩ ɛmɔ Yesu a, ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba ade ɛbɔɛ ye akũ emuni nɛ Yesu abɔa kamɛ mɔ fɔwɔla kĩ, “Yesu Baguma Kpale Nɛ Ode Obi! Litsa akamɔ yĩ? Make nɔ aduli, takɛna yĩ awɔda!” 29Onyole a lɛ fukĩĩ kitonɛkĩ Yesu wũni nɛ hũhũ kpa a akũ kĩ ɛnɛ nɛ oti a kamɛ. Lɔkɔ pii hũhũ kpa a adzi nɛ ye akũ ade ntɛ bido ye nkɔsɔnkɔsɔ nɛ akpɔ mɔ abɔa malo a, yaveliveli ye lɔkɔa hũhũ kpa a akpã ye kanamɛna kɔsa kamɛ.

30Yesu via ye kĩ, “Nde bavɛ nɔ?”

Ade ɛkpa mbuayɛ kĩ, “Bavɛ yĩ Lidede,” kitonɛkĩ hũhũ kpa beblebee wo nɛ ye kamɛ. 31Hũhũ kpa a ke Yesu aduli kĩ ɛtablɔmɛna be bɛnaawo nɛ lɛkɛ dzununuunu a kĩ lɛlá kakpulakɔ̃ a kamɛ.

32Baplakuo beblebee na nɛ ɔtɔ odi akũ bɛkadɛ. Foesũ hũhũ kpa a ke Yesu aduli kĩ ɛfɔ̃ bɛnɛ bɛnawo nɛ be kamɛ, ade Yesu lɛmɛ kpa osi a. 33Ade bɛnɛ nɛ onyole a kamɛ bɛnawo nɛ baplakuo a kamɛ a. Be kɔdabu a flee wula atsɛ bɛka ɔtɔ sɛkɛ geĩ a biwo nɛ mui kamɛ, bɛmɔa mui biku.

34Kĩ bikĩ badãmɛna baplakuo akũ a mɔ́ lɛtsa kĩ lɛya a, bilo bɛnaa ɔmatɔ mɔ tukula kamɛ bɛkabi bati lɛtsa kĩ lɛya a. 35Bati nɛ bɛyaadã lɛtsa kĩ lɛya. Ade kĩ biwo Yesu sɛkɛ̃ a bɛmɔ́ onyole a kĩ ye kamɛ hũhũ kpa a nɛ a kĩ edzi nɛ ye abɔa kayɔ. Edo atadiɛ ade ye anɛ kamɛ lɛmɛ kpalɛ. Libe wo bati a flee. 36Bikĩ bɛmɔ́ lɛtsa a kĩ lɛya a bi bati ayekĩ bɛblɔmɛna hũhũ kpa nɛ oti a kamɛ. 37Nɛ fukĩĩ sũ bati a flee nɛ Gadara kayite a na ke Yesu aduli kĩ ɛdzakũ nɛ be tite akũ, kitonɛkĩ libe wo be paa. Nɛ foesũ ewo nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ ɛdzakũ.

38Onyole a kĩ ye kamɛ hũhũ kpa a nɛ a ke Yesu aduli kĩ, “Fɔ̃ ntomɔ nɔ bɔnaa.” Lɛmɛ Yesu nyɛ ye osi, ebi ye kĩ, 39“Muniki kanaa ɔtɔ kanaalɛ lɛtsa a kĩ Baguma kɛna ɛkpa nɔ a.”

Onyole a tsã nɛ ɔmatɔ a kamɛ ɛkalɛ lɛtsa a kĩ Yesu kɛna ɛkpa ye a.

Yesu Tsa Yairo Obitsole Mɔ Otsole Odi.

40Kĩ Yesu muniki ɛnaa ɔwɔ lutubu baũ sɛkɛ sitide a, bati a tɛ ye mɔ kawɔlɛ kitonɛkĩ be flee bidzi bɛkadzɔlɛ ye. 41Ade ke onyole odi kĩ bavɛ Yairo kĩ ɛnyɛ ɔnɔkɔɛ̃ ɔmɔa nɛ Yudafɔ katsɛnakɔ̃ ya nɛ awã a. Ɛyake aduli nɛ Yesu abɔa kamɛ ɛwã ye kĩ ɛfɔ̃ bɛnaa ye tɔtɔ kamɛ, 42kitonɛkĩ ye obitsole mɔapɛ kĩ ɛtɛ futeli ewua-nviã waa nɛ wuda mɔ nkpã kayite.

Kĩ Yesu kanaa a, bati pii yi ye akũ. 43Otsole odi kĩ akũ awula ye futeli ewua-nviã flee lɛmɛ na nɛ bati a kamɛ. Otsole kĩĩ bula ye sika flee kade nɛ fɔsɔ batsanɛ sɛkɛ̃ lɛmɛ odima tápuli ɛtsa ye. 44Ɛkɛna bɔɛɛ ɛtsã bati a kamɛ nɛ Yesu liti ɛta ye atadiɛ sɔtɔ. Deedimɔapɛ babɔanɛ a fɔ̃ kawula.

45Ade ke Yesu via kĩ, “Owei lɛta yĩ?”

Lɛmɛ odima tákpeti. Foesũ Petro bi ye kĩ, “Boe Ɔlate, dã ayekĩ bati beblebee yi nɔ akũ!”

46Lɛmɛ Yesu lɛ kĩ, “Mmɔ́ nɛ yĩ kamɛ kĩ odi ta yĩ ni, kitonɛkĩ kɔbɛ̃ kudi nɛ kuto yĩ kamɛ.”

47Kĩ otsole a mɔ eyi ɔsũ kĩ bɛmɔ́ ye sũ ni, ɛna nɛ kukũtila kamɛ ɛnɛ ɛyake aduli nɛ Yesu abɔa kamɛ. Nɛ bati a flee anɛ kamɛ na, ebi ye lɛtsa nyɛ lɛtsa. Ebi ye lɛtsa a kĩ de sũ ɛta ye, mɔ ayekĩ ɛsaɛ lɛtalɛta a. 48Yesu bi ye kĩ, “Yĩ obitsole, nɔ katɛkado kpa nɔ akũ ɔsĩ. Naa nɛ lukudɔ kamɛ.”

49Lɔkɔ a kĩ Yesu kalɛ fukĩĩ a, ɔtɔ to Yudafɔ katsɛnakɔ̃ ɔnɔkɔɛ̃ a awã ɛyabi Yairo kĩ, “Nɔ obitsole a ku, fɔtábuki fusĩ kĩ aha fɔtsa ɔtsanɛ a.”

50Lɛmɛ kĩ Yesu nu fɔlɛtsa a ebi Yairo kĩ, “Tavila. Nɔ kɔ̃ tɛ kado, obisɛ̃ a aasaɛ.”

51Kĩ Yesu wo Yairo tɔtɔ kamɛ a, ɛtákpa odima osi ewo nɛ kɔla a kamɛ, mbɔɛntɛ Petro mɔ Yohanes mɔ Yakobo mɔ obisɛ̃ a ɔlɛga mɔ ɔma odi. 52Bati pii dza nɛ awã bɛkabe mɔ kɔnya nɛ obisɛ̃ a wuda sũ. Ade Yesu bi be kĩ, “Mifɔ̃ kabe. Obisɛ̃ a táku. Tida kɛkɛ ɛwaa.”

53Lɛmɛ bati a flee mɛmɛ ye kitonɛkĩ binyina kĩ obisɛ̃ a ku. 54Ade Yesu pi obisɛ̃ a nɛ kɔkpɔ ɛvɛ ye kɔɔba kĩ, “Yĩ obi, yidza kadza!” 55Ade ke katsolebi a nyinya kiyidza kɛdza deedimɔapɛ a. Yesu bi be kĩ bɛkpa ke funitsã kɛnya. 56Fɔlɛtsa kĩĩ nyɛnɛ bamanɛ a akũ, lɛmɛ Yesu si be mbla kĩ bɛtabi odima lɛtsa a kĩ lɛya a.

9

Yesu Do Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Ewua-nviã a Fɔtɔ.

1Luwi a, Yesu vɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a ɛkpɔta, ade ɛkpa be kɔbɛ̃ mɔ otumi kĩ bɛblɔmɛna hũhũ kpa flee, bɛtsa fɔsɔ kumɛkumɛ lɛmɛ. 2Edo be kĩ bɛnaalɛ kalɛ nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a akũ, lɔkɔa bɛtsa basɔnɛ. 3Fɔmɔ baanaa ni, Yesu bi be kĩ, “Mitabɔɛ lɛtsama ndɛ otse kĩ bake katsã, fɔtsa bawãnɛ kuvũ, funitsã ĩye sika milɛ. Mitabɔɛ atadiɛ ayade malo mibu. 4Kakɔ nyɛ kakɔ kĩ mise ni, mina nɛ tɔtɔ a kamɛ kɛnaawo lɔkɔ a kĩ míadzakũ nɛ ɔmatɔ a kamɛ. 5Awã kĩ bati tátɛ mi ni, minɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ lɔkɔa mikpa mi abɔa kudu miko nɛ be akũ, fɔnya nsɛntsɛlɛni fɔkpa be kĩ Baguma aavɛlɛ be sɔtɔ.” 6Ade fɔtsa bakɔlɛnɛ a namini nɛ tukula a flee kamɛ bɛkalɛ Kalɛ Wĩ a, bɛkatsa basɔnɛ a nɛ kakɔ nyɛ kakɔ a.

Lɛgã Herodes Kɛna Basaa.

7Kĩ Lɛgã Herodes, Galilea tite akũ ɔnyanɛ a nu fɔtsa kĩ fɔlamɛna kaya a, ɛkɛna basaa, kitonɛkĩ bati badi kalɛ kĩ Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a libuki eyidza edzi nkpã. 8Bati bɛbã lɛmɛ lɛ kĩ Eliya libuki ɛya, ade babɛbã lɛmɛ lɛ kĩ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ kɔɛ a kamɛ odi liyidza edzi nkpã. 9Lɛgã Herodes lɛ kĩ, “Nfɔ̃ bitsua Yohanes lɔlɔ, mɔ owei nyɛ oti a kĩ ye akũ fɔlɛtsa manu a?” Foesũ Lɛgã Herodes kabɔa mbɔdi kĩ yamɔ Yesu.

Yesu Kpa Bati Mpim Elo Funitsã Bɛnya.

10Kĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ a muniki bɛya a, bibi Yesu lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ bɛkɛna. Ade ɛkpã be odi bɛnɛ bɔɛɛ bɛnaa Betsaida ɔmatɔ a kamɛ a. 11Lɛmɛ kĩ bati kɔdabu a nu foe a, bitomɔ ye bɛnaa awã. Yesu tɛ be ade ebi be fɔlɛtsa nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ akũ, ɛtsa bikĩ bisĩ fɔsɔ katsa lɛmɛ a.

12Kĩ suwa anaa katomukɔ̃ a, Yesu fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã yabi ye kĩ, “Fɔ̃ bati a bɛdzakũ bɛnaa tukula mɔ fɔpɛ a kĩ fufuã a kamɛ bɛnaawɛ funitsã mɔ fɔwakɔ̃ kitonɛkĩ awĩ lɛnyɛ́ bati kadzikɔ̃.”

13Lɛmɛ Yesu bi be kĩ, “Mi mɔawɛ a miwɛ litsedi mikpa be bɛnya.”

Ade bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Funitsã flee kĩ bɔnɛɛ nyɛ abodoo elo mɔ kɔfɔabi tɔlɛwa nviã. Awɛ kĩ bɔnaaya funitsã bɔma bati beblebee kĩĩ?” 14Banyole ndɛ be mpim elo na nɛ awã.

Ade Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Mifɔ̃ bati a bidzi nɛ kutsukutsu kamɛ. Katsu nyɛ katsu kiwo ndɛ bati aduenum.” 15Kĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ a kɛna foe lɔmɔ biyua a, 16Yesu bɔɛ abodoo elo mɔ kɔfɔabi nviã a, ɛdɛla anɛ ɛdã odetɔ́ kamɛ, ɛnyɛ Baguma kɔlɛ, ade ebulibuli ye ɛkɔa ɛkpa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛsɛ̃ bɛkpa bati a. 17Bati a flee nya biwĩ, ade ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a fila fukĩ fute a biyula tɛtsɛtsɛ ewua-nviã a.

Petro Nyɛ Ɛtsa Kĩ Yesu Nyɛ Kristo a.

18Luwi a, kĩ Yesu odi na ɛkabɔa mpaɛ a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a ya nɛ ye sɛkɛ̃ ade evia be kĩ, “Owei bati alɛ kĩ ye manɛ?”

19Bɛlɛ kĩ, “Badi alɛ kĩ nɔ nyɛ Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a. Badi alɛ kĩ nɔ nyɛ Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Eliya, ade babɛbã lɛmɛ alɛ kĩ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ kɔɛ a kamɛ odi liyidza edzi nkpã.”

20Ade evia be kĩ, “Nde nyɛ mi lɛmɛ? Owei mialɛ kĩ ye manɛ?”

Awã naa, Petro kpa mbuayɛ kĩ, “Nɔ nyɛ Baguma Kristo a.” 21Ade Yesu si be mbla mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ kĩ bɛtabi odima fɔlɛtsa kĩĩ.

Yesu Lɛ Kalɛ Nɛ Ye Lubokamɔ Mɔ Wuda Akũ.

22Yesu buki ebi be kĩ, “Kɛnɛ kĩ Otidziwa Obi a ɛmɔ lubo paa nɛ ɔmaĩ banɔkɔɛ̃, Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ a awɛ. Baasĩ ye lɔkɔa bɛkɔ ye, lɛmɛ nɛ luwi lɛlalɛde akũ ni, Baguma aadzɛla ye etomɛna banɔkpa kamɛ edzi nkpã.”

23Ade ebi bati a flee kĩ, “Ntɛ odi awɛ kĩ yatomɔ yĩ ni, kɛnɛ kĩ yafɔnɛ ye apɛdiɛ awɛ, ɛbɔɛ ye lubo kamɔ fɔlɔtsa luwi nyɛ luwi lɔkɔa etomɔ yĩ nɛ liti. 24Kitonɛkĩ odi nyɛ odi kĩ yawɛ kĩ yapili ye nkpã ni, yaayɛla ye, lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ ɛfɔnɛ ye nkpã awɛ ɛkpa nɛ yĩ katomɛna sũ ni, yaana nkpã wĩ a kĩ ɛlá kawũna a. 25Litsa nfasɔ oti aana ntɛ ɛna katinya kamɛ fɔtsa flee lɛmɛ ɛyɛla ye mɔawɛ nkpã? 26Ntɛ yĩ mɔ yĩ fɔtsa a kĩ matsa a nyɛ fɔnyɔãtsa fɔkpa odi ni, ye malo yaanya fɔnyɔãtsa ɛkpa Yĩ Otidziwa Obi a, ntɛ ĩya nɛ yĩ kukũkpalɛ mɔ Nda mɔ ode fɔtɔ banyanɛ kpalɛwa kukũkpalɛ a kamɛ. 27Mabi mi pipiipi kĩ badi deĩ nɛ mi kamɛ nɛ awĩ kĩ bɛláaku kɛnaawo kĩ Baguma aanyɛ ye lɛgãkanya a ɛtsa be.”

Yesu Vɛmɛna Ye Akũ Nɛ Ɔtɔ Akũ.

28Ndɛ ɛkwansieda mɔa liti kĩ Yesu lɛ fɔlɛtsa kĩĩ a, ɛkpã Petro, Yohanes mɔ Yakobo bide bɛnaa ɔtɔ odi akũ kĩ banaabɔa mpaɛ. 29Kĩ ɛkabɔa mpaɛ a ye anɛ kamɛ dani, ade ye tɛtadiɛ kɛna fita fita, tɛkata muamua a. 30Ade banyole nviã kĩ bɛnyɛ Mose mɔ Eliya nɛ bɛdza bɛmɔ Yesu bɛkalɛ kɔdzɛla a. 31Bɛna nɛ ode kukũkpalɛ kamɛ ade bɛkalɔmɛna mɔ Yesu nɛ osi a kĩ ye akũ yaatsã ɛkɛna nɛ Baguma nhihiɛ a kĩ ɛkɛna eyi kĩ yaaku nɛ Yerusalem akũ a. 32Titɔ kĩ Petro mɔ ye bade a wa tida kɔlaa malo ni, binyinya bɛmɔ́ Yesu kukũkpalɛ mɔ bati nviã a kĩ bɛdza nɛ ye ɔwɛ̃ a. 33Kĩ bati a adzakũ a, Petro bi Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, fɔnɛnɛ paa kĩ bɔya nɛ awĩ. Bɔ́abɔa fɔpɛ ɛlalɛ, nɔ lide lɔmɔa, Mose lide lɔmɔa, Eliya lɛmɛ lide lɔmɔa.” Lɛmɛ ɛtáti enyi lɛtsa a kĩ de ɛkalɛ a malo.

34Kĩ ɛkalɛ kɔdzɛla a, luflututu ka ade de kuyo ko nɛ be akũ a. Fɔtsa bakɔlɛnɛ a vila nɛ lɔkɔ a kĩ luflututu a ka lisua be akũ a. 35Ade odo odi nɛ eto luflututu a kamɛ ɛlɛ kĩ, “Ade yĩ obi a kĩ mpau a. Mitse ye kalɛ.” 36Kĩ odo a tsua a, Yesu odi lite nɛ awã. Fɔtsa bakɔlɛnɛ a sua onukpɛ̃ nɛ fukĩĩ flee akũ ade bɛtábi odima kadima nɛ lɛtsa a kĩ bɛmɔ́ a akũ nɛ lɔkɔ a na kamɛ a.

Yesu Tsa Kanyolebi Kĩ Hũhũ Kpa Deĩ Nɛ Ke Kamɛ.

37Kĩ kade nyina a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ɛlalɛ a ka ɔtɔ a, ade bati kɔdabu baũ kudi yatsɛlamɔ ye a. 38Onyole odi nɛ bati a kamɛ bɔa fɔwɔla ɛlɛ kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ! Make nɔ aduli dã yĩ obi kakpa yĩ, yĩ obi mɔapɛ! 39Hũhũ kpa adi adzi nɛ ye akũ lɔkɔa yabɔa fɔwɔla. Odetɔ́ fɔsɔ ade kadzi nɛ ye akũ, kabɔɛ ye kamuni, lɔkɔa kuvũ anɛ nɛ ye onukpɛ̃. Fɔafɔ̃ yapila ade hũhũ a lɛvá ye awɛ kafɔnɛ lɛmɛ a. 40Nke nɔ fɔtsa bakɔlɛnɛ a aduli kĩ bɛblɔmɛna hũhũ kpa a, lɛmɛ bɛtápuli.”

41Ade Yesu bi be kĩ, “O nviã babi mɔ atɔ ɔsĩ kĩ milá katɛkado! Lɔkɔ lɔwɔdabe maana nɛ mi sɛkɛ̃, nna ɔwɔlɛ bɔɛɛ lɛmɛ nkpa mi?” Ade ebi onyole a kĩ, “Kpã nɔ obi a kayamɛna nɛ awĩ.”

42Kĩ kanyolebi a yɛlɛ kaya a, hũhũ kpa a bɔɛ ye emuni nɛ tite ade ke odetɔ́ fɔsɔ de fudzi nɛ ke akũ a. Awã naa Yesu do hũhũ kpa a onukpɛ̃, ade ɛtsa kanyolebi a ɛkɔa ke ɛkpa ɔlɛga a. 43Baguma kɔbɛ̃ baũ lɛkɛnana kĩĩ kɛna bati a flee saa.

Yesu Buki Ɛlɛ Kalɛ Nɛ Ye Wuda Akũ.

Kĩ bati a kakɔna lɔlɔ kamɛ nɛ awãwã fɔtsa a kĩ Yesu kɛna akũ a, ebi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, 44“Mitalɛla lɛtsa a kĩ maabi mi a! Baakɔa Otidziwa Obi a bido nɛ bati awɛ.” 45Lɛmɛ fɔtsa bakɔlɛnɛ a tánu foe kayɔ. Bɛkɔa foe bɛkɔla be kĩ bɛtanu foe kayɔ ade bivila kĩ bavia ye foe kayɔ a.

Yesu Tsa Oti a Odu Kĩ Ɛbɛ̃ Flee a.

46Fɔlɛtsa kavɛlɛ ya nɛ fɔtsa bakɔlɛnɛ a kamɛ nɛ owula a kĩ ye bɛ̃ flee nɛ be kamɛ. 47Kĩ Yesu nyi lɛtsa kĩ bɛkakɔna a, ɛvɛ obisɛ̃ odi ɛyadzɛla nɛ ye ɔwɛ̃. 48Ade ebi be kĩ, “Odi nyɛ odi kĩ ɛtɛ obisɛ̃ kĩĩ nɛ yĩ dĩ akũ ni, ade yĩ ɛtɛ a, ade odi nyɛ odi kĩ ɛtɛ yĩ ni, ɛtɛ owula a kĩ edo yĩ fɔtɔ a. Kitonɛkĩ owula kĩ ɛnyɛ obisɛ̃ kɔlaa nɛ mi kamɛ a, ade ye lɛtɛ kɔya ɛbɛ̃ a.”

Oti Kĩ Ɛdzɛ́ Nɛ Mi Akũ Ni, Etomɔ Mi.

49Yohanes bi Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, bɔmɔ́ onyole odi kĩ ɛkablɔmɛna hũhũ kpa nɛ nɔ dĩ akũ, lɛmɛ busua ye osi, kitonɛkĩ ɛláa boe kamɛ.”

50Yesu bi ye mɔ fɔtsa bakɔlɛnɛ bɛbã a kĩ, “Mitasua ye osi, kitonɛkĩ odi nyɛ odi kĩ ɛdzɛ́ nɛ mi akũ ni, mi etomɛna.”

Samariafɔ Badi Sĩ Yesu.

51Kĩ lɔkɔ kawo ɔtɔ kĩ Baguma aabɔɛ Yesu ɛnamɛna ode a, esipi kĩ yanaa Yerusalem. 52Edo fɔtɔ banyanɛ badi bɛnya ye lɔtɔ bɛnaa Samaria akula adi kamɛ kĩ bɛnaamanɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa bɛkpa ye kaya. 53Lɛmɛ akula a kamɛ bati sĩ kĩ baátɛ Yesu, kitonɛkĩ binyina kĩ ɛtɛ̃ yanaa Yerusalem. 54Kĩ Yohanes mɔ Yakobo nu fɔlɛtsa a, bivia Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, awɛ kĩ bɔvɛ fi butomɛna ode fɔyaawɔla be?” 55Lɛmɛ Yesu dani ɛkã be anɛ ɛlɛ kĩ, “Minyína Hũhũ a kĩ ye bade mianɛ! Yĩ Otidziwa Obi a ntáya kĩ mayaawɔla bati, mbom ĩya kĩ maatɛ be nkpã.” 56Foesũ Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a tɛ̃ bɛnaa akula bɛbã kamɛ.

Bati Badi Wɛ Kĩ Batomɔ Yesu.

57Kĩ bɛtsɛ̃ banaa a, onyole odi bi Yesu kĩ, “Maatomɔ nɔ nnaa kakɔ nyɛ kakɔ kĩ aanaa.”

58Ade Yesu bi ye kĩ, “Kulikii deĩ fudzikɔ̃, kɔvɔlabi lɛmɛ deĩ fɔtsɔɛ, lɛmɛ Otidziwa Obi a lɛlá awã kĩ yate lɔlɔ malo.”

59Ebi oti bɛbã kĩ, “Tomɔ yĩ.”

Lɛmɛ oti a lɛ kĩ, “Boe Ɔlate, maatomɔ nɔ, lɛmɛ fɔ̃ nnaabila nda tɔ̃.”

60Ade Yesu bi ye kĩ, “Fɔnɛ bikĩ bɛlá Baguma nkpã mɔawɛ a bibila be banɔkpa. Nɔ kɔ̃ naa kanaade lɛtsã nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a akũ.”

61Oti bɛbã kɔ̃ lɛ kĩ, “Boe Ɔlate, maatomɔ nɔ, lɛmɛ fɔ̃ nnaakla yĩ kɔla bati tɔ̃.”

62Ade ke Yesu bi ye kĩ, “Oti kĩ ɛdzɛ̃ yapupu, mɔ yadani kadã liti ni, ɛtáfɛta ɛkpa Baguma lɛgãkanyakɔ̃ adzuma a.”

10

Yesu Do Fɔtsa Bakɔlɛnɛ Adueson-nviã Fɔtɔ.

1Fukĩĩ liti a, boe Ɔlate pau bati aduesɔũ-nviã bɛbã, ade edo be nviã nviã kĩ bɛnya lɔtɔ bɛnaa tɛmatɔ mɔ tukula a kĩ ye mɔawɛ yaatsã te kamɛ a kamɛ. 2Ade ebi be kĩ, “Fudutsa a kĩ míave a pɔnɛ lɛmɛ adzuma bakɛnanɛ a lɛpɔ́nɛ. Mibɔa mpaɛ mikpa kɔba ɔlate a kĩ edo adzuma bakɛnanɛ pii bɛyaave fudutsa a. 3Minaa! Mado mi fɔtɔ ndɛ bavelibi nɛ kulikii kamɛ. 4Mitabɔɛ sika kuvũ, ĩye osi katsã fuvũ, ĩye mpabua milɛ, ade mitafɔ̃ midza nɛ osi kĩ miawɔ̃na odima a.

5“Ntɛ miwo tɔtɔ tidi kamɛ ni, minya lɔtɔ milɛ kĩ, ‘Lukudɔ lɛya nɛ tɔtɔ kĩĩ kamɛ.’ 6Ntɛ oti kĩ yawɛ lukudɔ deĩ nɛ awã ni, mifɔ̃ mi lukudɔ a litomɔ ye. Lɛmɛ ntɛ odima lɛláa ni, mi nhila a aamuniki ɛya nɛ mi sɛkɛ̃. 7Mina nɛ tɔtɔ mɔapɛ a kamɛ, minya mimɔa lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ bɛkpa mi. Kitonɛkĩ adzuma ɔkɛnanɛ odi nyɛ odi sĩ kɔtɔkase. Mitatu nɛ tɔtɔ mɔa kamɛ minaa tɔtɔ bɛbã kamɛ.

8“Ntɛ miwo ɔmatɔ odi kamɛ mɔ bɛtɛ mi ni, minya lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ bɛkpa mi. 9Mitsa basɔnɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ lɔkɔa mibi bati a kĩ, ‘Baguma lɛgãkanya lɔkɔ a fuã mi.’ 10Lɛmɛ ntɛ miwo ɔmatɔ odi kamɛ mɔ bɛtátɛ mi ni, midzakũ minaa ye tɔblɔnu akũ lɔkɔa milɛ kĩ, 11‘Bɔkpa mi ɔmatɔ kudu a nɛ boe abɔa buko nɛ mi akũ. Lɛmɛ mite anɛ kĩ Baguma lɛgãkanya lɔkɔ a fuã mi!’ 12Ade mabi mi pipiipi kĩ nɛ bati kadzɛmɛna luwi a akũ ni, Baguma aamɔ Sodom ɔmatɔ a kɔnya ɛba ɔmatɔ a na!

Tɛmatɔ Tidi Kĩ Tisĩ Kalɛ a.

13“Bɔbɔɛ makpa nɔ Korasin ɔmatɔ, bɔbɔɛ makpa nɔ Betsaida ɔmatɔ a lɛmɛ! Ntɛ Tiro mɔ Sidon tɛmatɔ a kamɛ nkɛna awãwã fɔtsa ni, kufɛ bidzi nɛ tite, bisua fumakũ akũ, bɛtsɛla batɔ kɔkɔɛ, bɛkɔa bɛtsa kĩ bɛdani tɔwɔlɛ kamɛ. 14Baguma aamɔ Tiro mɔ Sidon kɔnya nɛ kadzɛmɛna luwi a akũ ɛba mi. 15Ade nɔ Kapernaum ɔmatɔ! Kawɛ ɔwɛ kĩ adɛla nɔ akũ nɛ ode? Baakɛna nɔ nɛ kayɔ ɔnaa kanɔkpade!”

16Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Odi nyɛ odi kĩ yatse mi kalɛ ni, ade yĩ yatse a. Odi nyɛ odi kĩ esĩ mi ni, ade yĩ esĩ a. Ade ke odi nyɛ odi kĩ esĩ yĩ ni, esĩ Baguma a kĩ edo yĩ fɔtɔ a lɛmɛ.”

Bati Adueson-nviã a Muniki Bɛya Nɛ Yesu Sɛkɛ̃.

17Bati aduesɔũ-nviã a muniki bɛya mɔ kawɔlɛ bɛyalɛ kĩ, “Boe Ɔlate, hũhũ kpa malo tse boe ntɛ buwũni nɛ be akũ nɛ nɔ dĩ akũ.”

18Yesu bi be kĩ, “Mmɔ́ Abonsam ndɛ odetɔ́ kamɛ kamɔanɛ aye kĩ eto ode ɛyatɔ. 19Mitse! Nkpa mi kɔbɛ̃ ayekĩ míapuli misuma bɔɛ mɔ kɔkpɔ̃na, ade míanya Okesĩnɛ a kɔbɛ̃ akũ kĩ lɛtsama lɛláakɛna mi a. 20Lɛmɛ kawɔlɛ kɛtade mi kĩ hũhũ kpa tse mi kalɛ, mbom mimɔ kawɔlɛ kĩ bɛtsɛlɛ mi buĩ biyi nɛ ode.”

Yesu Mu Baguma.

21Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, Hũhũ Kpalɛwa a kawɔlɛ wo nɛ Yesu kamɛ ade ɛlɛ kĩ, “Yĩ Ɔlɛga, tite mɔ ode Ɔlate, manyɛ nɔ kɔlɛ kitonɛkĩ fɔtsa a kĩ bɛkɔa bɛkɔla kadi banyinɛ mɔ tuvoli banyinɛ a, ɔnyɛ foe ɔtsa bikĩ binyína tuvoli ndɛ babisɛ̃ aye. Oo, Nda, ade aye koũ ɔwɛ kĩ fɔna a.”

22Yesu buki ɛlɛ kĩ, “Nda kɔa lɛtsa nyɛ lɛtsa edo nɛ yĩ awɛ. Odima linyína oti a kĩ Baguma Obi a anɛ mbɔɛntɛ Ɔlɛga a odi keĩ. Ade aye odima lɛmɛ linyína oti a kĩ Ɔlɛga a anɛ, mbɔɛntɛ Obi odi mɔ bikĩ Obi aawɛ kĩ yanyɛ Ɔlɛga ɛtsa a.”

23Ade Yesu dani ebi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a odi bɔɛɛ kĩ, “Lɛmɛ mi kɔ̃ Baguma hila mi! Mi anɛ amɔ ade mi atɔ lɛmɛ anu fɔkɔ a. 24Mabi mi kĩ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ pii mɔ fɔgã wɛ kĩ bamɔ lɛtsa a kĩ mimɔ́ finyaa, lɛmɛ bɛtápuli bɛmɔ́, ade bɛwɛ kĩ banu lɛtsa a kĩ mianu a, lɛmɛ bɛtánu foe.”

Yesu Bi Be Kalɛ Nɛ Samariani Sɛmɛ Kalɛ Ɔkɛnanɛ Odi Akũ.

25Luwi a, Yudani mbla ɔtsanɛ a odi ya kĩ yasɔ Yesu ɛdã. Evia ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, litsa kɛnɛ kĩ nkɛna nna nkpã a kĩ ɛlá kawũna a?”

26Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Litsa Katsɛlɛ Kpalɛwa a lɛ? Nde onu foe kayɔ?”

27Onyole a kpa mbuayɛ kĩ, “Wɛ nɔ Ɔlate, nɔ Baguma kalɛ mɔ nɔ ɔwɔlɛ flee, nɔ ɔkla flee nɔ kɔbɛ̃ flee mɔ nɔ kakɔna flee, kawɛ nɔ ɔkɔba kalɛ ndɛ ayekĩ awɛ nɔ mɔawɛ akũ a.”

28Yesu bi ye kĩ, “Ɔlɛ ɔnɔkɔali. Kɛna fukĩĩ lɔkɔa aana nkpã.”

29Lɛmɛ mbla ɔtsanɛ kĩĩ wɛ kĩ yakpa ye akũ ɔtɔbɛ, foesũ evia Yesu kĩ, “Owei nyɛ yĩ ɔkɔba?”

30Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Luwi a, onyole odi to Yerusalem yanaa Yeriko ɔmatɔ kamɛ, ade bayekpanɛ napi ye nɛ osi a. Bibo ye bɛyɛlɛ ye akũ tɛtadiɛ, ade bɛfɔnɛ ye awɛ biyi nɛ wuda mɔ nkpã kayite a.31Fɔyaya kĩ ɔsɔfɔ odi yatsã nɛ osi a na akũ yatɛ̃, lɛmɛ kĩ ɛmɔ oti kĩĩ a ɛtsã ɔɔwɛ̃ ɛtɛ̃. 32Ade ayea Levini lɛmɛ yatɛ̃ a. Efuã ɛnadã onyole a, ade ye malo ɛtsã ɔɔwɛ̃ ɛtɛ̃ a. 33Lɛmɛ Samariani odi kĩ ɛtsɛ̃ osi a akũ yamɔ oti a. Kĩ ɛmɔ oti a, ye akũ kɔ ye kɔnya. 34Efuã ye ade ɛkɔa kugua mɔ bavɛ eko nɛ ye fɔɔkpa kamɛ esui foe a. Ade ɛbɔɛ onyole a ete nɛ ye mɔawɛ ɔyaɛ akũ, ɛkɔa ye ɛnamɛna banɔvɔɛ̃ kasɛkɔ̃ ade ɛdã ye akũ a.35Kĩ kade nyina a, ɛnyɛ sika ɛkpa kasɛkɔ̃ a akũ ɔdãmɛnanɛ a ebi ye kĩ, ‘Dã ye akũ. Ntɛ mmuniki matɛ̃ ni maase nɔ lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ aabuki obula kade nɛ ye akũ a kɔtɔ.’ ”

36Ade Yesu wũna evia ye kĩ, “Nɛ nɔ kakɔna onukpɛ̃ ni, bati ɛlalɛ kĩĩ kamɛ a, ɔwɔdabe lɛnyɛ ye tɔkɔba kakɛna ɛtsa oti a kĩ ewo nɛ bayekpanɛ awɛ kamɛ a?”

37Ade mbla ɔtsanɛ a kpa mbuayɛ kĩ, “Oti a kĩ ɛmɔ ye kɔnya a.” Yesu bi ye kĩ, “Kekɔ̃ nɔ malo naa kanaakɛna foe lɔmɔ.”

Yesu Nasɛla Marta Mɔ Maria.

38Luwi a, Yesu mɔ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a tsɛ̃ nɛ osi ade bɛnawo akula adi kamɛ a. Otsole odi kĩ bavɛ Marta tɛ ye nɛ ye tɔtɔ kamɛ. 39Marta deĩ ɔwaɛ̃tsole kĩ bavɛ Maria. Edzi nɛ boe Ɔlate ɔwɛ̃ ɛkatse ye fɔtsa katsa. 40Fɔha Marta kĩ tɔtɔ kamɛ adzuma ko nɛ ye odi akũ, foesũ ɛnabi Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, fɔtsɛ́la nɔ akũ kĩ nwaɛ̃ kɔa tɔtɔ kamɛ tudzuma a flee eko nɛ yĩ odi akũ? Bi ye ɛyaabumɛna yĩ!”

41Ade boe Ɔlate kpa mbuayɛ kĩ, “O Marta! Dã, aha nɔ akũ nɛ fɔtsa pii akũ, 42lɛmɛ lɛtsa mɔapɛ lisĩ. Maria nyɛ lɛtsa wĩ a kĩ bɛláatɛ nɛ ye awɛ.”

11

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Mpaɛ Kabɔa Akũ.

1Luwi a, Yesu kabɔa mpaɛ nɛ kakɔ kadi. Kĩ eyua a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kamɛ ɔmɔa bi ye kĩ, “Boe Ɔlate, tsa boe mpaɛ kabɔa ndɛ ayekĩ Yohanes tsa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a.”

2Yesu bi be kĩ, “Ntɛ miabɔa mpaɛ ni, milɛ kĩ,

‘Boe Ɔlɛga,

fɔ̃ bɛkpalɛ nɔ dĩ akũ.

Nɔ lɛgãkanya a kɛya.

Bɛkɛna nɛ nɔ kawɛ akũ,

nɛ tite akũ ndɛ ayekĩ bakɛna nɛ ode a.

3Kpa boe luwi nyɛ luwi funitsã a kĩ fusĩ boe a

4Kɔa boe tɔkpa kate boe

kitonɛkĩ boe malo bɔakɔa odi nyɛ odi tɔkpa kĩ ɛkɛna nɛ boe akũ a kate.

Tafɔ̃ buwo nɛ sɔhuiɛ kamɛ,

mbom nyɛ boe katomɛna tɔkpa kamɛ.’ ”

5Ade Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Mibɔɛ foe kĩ mi kamɛ odi naa ɔkɔba sɛkɛ̃ mɔ lɛnyɛ kayite ɛnabi ye kĩ, ‘Ɔkɔba, vɛ abodoo fɔbɔ ɛlalɛ kakpa yĩ, 6kitonɛkĩ yĩ ɔkɔba odi to osi mɔ lugo akũ ɛyase yĩ finyaakĩĩ, ade nlá funitsã fudima kĩ makpa ye a!’

7“Bɔɛ foe kĩ nɔ ɔkɔba a nɛ́ nɛ kɔla kamɛ ɛkpa mbuayɛ kĩ, ‘Taha yĩ kɔlaa! Ndo kɔla safi ade bɔmɔ yĩ babi bɔwa kɔkɔɛ. Nláapuli mbuki ĩyidza mbɔɛ lɛtsama nkpa nɔ finyaa.’ 8Mabi mi kĩ ntɛ nɛ be tɔkɔba kakɛna sũ ni, ɛláayidza. Lɛmɛ nɛ ayekĩ ɛdzɛ̃mɛna opunu kabɔa sũ ni, yaayidza ɛkpa ye lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ lisĩ ye a.

9“Foesũ mabi mi kĩ mivia fɔtsa lɔkɔa baakpa mi, miwɛ lɔkɔa míamɔ foe, mibɔa opunu lɔkɔa baabinya bɛkpa mi. 10Kitonɛkĩ odi nyɛ odi kĩ ɛwã fɔtsa ni, yaana foe. Odi nyɛ odi kĩ ɛwɛ litsedi ni, yaamɔ de, ade odi nyɛ odi kĩ yabɔa opunu ni, baabinya bɛkpa ye.

11“Mi kamɛ ɔwɔdabe kĩ ɛnyɛ obilɛga, aakɔa kɔɛ ɛkpa obi ntɛ evia ye kafɔabi? 12Ĩye ɛkɔa kakpɔ̃na ɛkpa ye ntɛ evia ye ɔkɔkɔ lige? 13Titɔ kĩ minyɛ tɔkpa bakɛnanɛ malo ni, minyina ayekĩ miate mi babi fɔtsa wĩ. Nde fɔ́aya mɔ boe Ɔlɛga nɛ ode lɛláakɔa ye Hũhũ Kpalɛwa a ɛkpa bikĩ baavia ye a!”

Bati Badi Tɛ Atsindze Nɛ Yesu Kɔbɛ̃ Akũ.

14Luwi a, Yesu kablɔmɛna hũhũ kpa kĩ yaálɛ kɔdzɛla etomɛna odi kamɛ. Kĩ hũhũ kpa a nɛ a, oti a yi kɔdzɛla kalɛ kayɔ. Fukĩĩ kɛna bati a kĩ bɛdza nɛ awã a wãwã. 15Lɛmɛ bati a badi lɛ kĩ, “Hũhũ kpa lɛgã a kĩ bavɛ Beelzebul a lɛkpa ye kɔbɛ̃ ɛkɔa ɛblɔmɛna hũhũ kpa a.” 16Ade badi lɛmɛ wɛ kĩ basɔ Yesu bɛdã, foesũ bibi ye kĩ ɛkɛna awãwã fɔtsa ɛkɔa ɛtsa kĩ Baguma sɛkɛ̃ eto.

17Lɛmɛ Yesu nyi lɛtsa a kĩ bɛkakɔna a, foesũ ebi be kĩ, “Ɔmaĩ kĩ ɛsɛ̃ nɛ kutsu kutsu kamɛ, mɔ lɛma nɛ́ nɛ ye kamɛ ni, ɔmaĩ a na aawɔ. Ade aye tɔtɔ nyɛ tɔtɔ kĩ te kamɛ bati sɛ̃ be akũ ni, tayalɛ. 18Foesũ ntɛ Abonsam lɛgãkanyakɔ̃ a sɛ̃ nɛ kutsu kutsu kamɛ mɔ banɔ akũ lɛma ni, nde kanyakɔ̃ a na aapuli kɛdza? Mialɛ kĩ mablɔmɛna hũhũ kpa kitonɛkĩ Beelzebul lɛkpa yĩ kɔbɛ̃ sũ. 19Ntɛ aye mablɔmɛna hũhũ kpa a ni, nde bikĩ bitomɔ mi a ablɔmɛna hũhũ kpa? Mi mɔawɛ bati a nyɛ mi kayɔ bɛtsa kĩ fɔvã miama. 20Oowo! Mbom Baguma kɔbɛ̃ akũ fɔtsɛ̃ mɔ mablɔmɛna hũhũ kpa, foesũ fukĩĩ atsa yededeede kĩ Baguma lɛgãkanya a wo mi sɛkɛ̃ kɔkɔɛ.

21“Ntɛ odi kĩ edeĩ kɔbɛ̃ dzi akpadza, edzi yadzɔlɛ ye tɔtɔ ni, enyina kĩ ye akũ fɔtsa waa pɛpɛɛpɛ. 22Lɛmɛ ntɛ odi kĩ edeĩ kɔbɛ̃ ɛbɛ̃ ye yanɔ mɔ ye ɛnya ye akũ ni, yafila ye kawũkanɔ fɔtsa a kĩ ete anɛ nɛ foe akũ a ɛsɛ̃ fɔtsa a kĩ ɛtɛ a.

23“Odi nyɛ odi kĩ ɛnyɛ́ yĩ ode ni, ɛdzɛ̃ nɛ yĩ akũ paa, ade odi nyɛ odi kĩ yaábumɔ yĩ bɔkpɔta ni, fɔtsa ɛlamɛna kayalɛ paa.”

Hũhũ Kpa Kamuniki Kaya.

24“Ntɛ hũhũ kpa nɛ́ nɛ oti kamɛ ni yanaatsã kamini nɛ fɔkɔ wɔlɛwa kawɛ kasekɔ̃. Ntɛ ɛtána kasekɔ̃ ni, yabi ye akũ kĩ, ‘Maamuniki nnaa yĩ tɔtɔ a kĩ te kamɛ nnɛ́ nto a kamɛ.’ 25Foesũ yamuniki kanaamɔ kĩ bɛyɔ tɔtɔ a kamɛ bɛmanɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa pɛpɛɛpɛ. 26Lɔkɔa yamuniki kanaawɛ hũhũ kpa evũkɔnɔ kĩ bideĩ ablɔ bɛbɛ̃ ye kabumɔ ye akũ bayaadzi nɛ awã. Ntɛ fɔya lɔmɔ a, oti a kadzi kamɛ abu kade kaba ayekĩ fɔna nɛ kayɔkayi a.”

Yesu Tsa Fɔtsa Nɛ Kawɔlɛ Wĩ a Akũ.

27Kĩ Yesu kalɛ fɔlɛtsa kĩĩ a, otsole odi bɔa fɔwɔla nɛ bati kɔdabu a kamɛ ɛlɛ kĩ, “Baguma hila otsole a kĩ ɛma nɔ, mɔ lɛmɛ a kĩ de ɔmɛmɛ a!”

28Lɛmɛ Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Mbom bihila bikĩ batse Baguma kalɛ, kĩ bakɛna nɛ ke akũ lɛmɛ a!”

Yesu Sĩ Kĩ Yaákɛna Awãwã Fɔtsa Ɛtsa.

29Kĩ bati kɔdabu a bɔa opim nɛ Yesu akũ a, ɛlɛ ɛnaa lɔtɔ kĩ, “Nviã babi nyɛ bati kpa paa! Bawɛ nsɛntsɛlɛni fɔtsa bɛmɔ́ lɛmɛ bɛláamɔ fudima kɛba Baguma Onukpɛ̃ Ɔnyɛnɛ Yona fude a. 30Ndɛ ayekĩ Yona nya nsɛntsɛlɛni ɛkpa Ninivefɔ a, ade aye Otidziwa Obi a lɛmɛ aanya nsɛntsɛlɛni nkpa nviã babi a. 31Nɛ Kadzɛ Luwi a akũ ni, Seba Lɛgãtsole a aayidza ɛdza ɛkɔ nviã babi kɔtɔ kitonɛkĩ eto ye tite akũ nɛ kakɔ mɔ lugo ɛnatse Lɛgã Salomo kadikanyi fɔtsa katsa a, lɛmɛ mabi mi kĩ odi kĩ ɛbɛ̃ Salomo deĩ nɛ awĩ. 32Ninivefɔ lɛmɛ aayidza bɛkɔ mi kɔtɔ nɛ Kadzɛ Luwi a akũ, kitonɛkĩ bɛdani tɔwɔlɛ kamɛ lɔkɔ a kĩ Yona bi be Baguma kalɛ a. Lɛmɛ mabi mi kĩ odi kĩ ɛbɛ̃ Yona deĩ nɛ mi kamɛ nɛ awĩ.

Yesu Tsa Lɛtsa a Kĩ Lakpalɛ Oti Akũ.

33“Odima látɛna ɔsɛdza kakɔla ye ĩye kakɔa lɔɔda kasua ye. Mbom bakɔa ye kate nɛ ɔsɛdza otse akũ ayekĩ ntɛ bati awo nɛ tɔtɔ kamɛ ni, baamɔ fɔkɔ yededeede. 34Oti banebi kɛna ndɛ ɔsɛdza ɛkpa ye kutitse. Ntɛ nɔ anɛ amɔ kamɔ wĩ ni, nɔ kutitse a flee deĩ nɛ ɔhaĩ kamɛ. Lɛmɛ ntɛ nɔ anɛ lɛnɛ́nɛ ni, nɔ kutitse a flee aana nɛ ɔtũ kamɛ. 35Foesũ dã kadã wĩ lɔkɔa ɔhaĩ a kĩ edeĩ nɛ nɔ kamɛ a ɛtadani ɛkɛna ɔtũ. 36Ntɛ nɔ akũ flee kɛna haĩ mɔ nɔ kakɔma lɛláa ɔtũ kamɛ ni, nɔ akũ flee aakpalɛ ndɛ ayekĩ ɔsɛdza ako nɛ fɔtsa akũ kakpalɛ foe a.”

Yesu Kã Farisifɔ Mɔ Mbla Batsanɛ Anɛ.

37Kĩ Yesu yua kɔdzɛla a, Farisini odi tsɛlamɔ ye kĩ ɛyaanya nɛ ye sɛkɛ̃. Foesũ ɛnaa awã ɛnɛ edzi kĩ yanya. 38Fɔkɛna Farisini a wãwã kĩ ɛmɔ kĩ Yesu távɔlɛ awɛ ndɛ ayekĩ mbla tsa a fɔmɔ eyi kanya kayɔ.

39Foesũ boe Ɔlate bi ye kĩ, “Finyaa ni, mi Farisifɔ miavɔlɛ mi tɔkɔɔpu mɔ fɔɔdaɛ liti, lɛmɛ anɛngbã mɔ ablɔ yi mi kamɛ tɛtɛɛtɛ. 40Bakɔasia! Nnɛ́ Baguma a kĩ ɛkɛna fɔtsa fɔmɛde a lɛkɛna kanya fude a lɛmɛ mbɔɛɛ? 41Mikɔa fɔtsa a kĩ fudeĩ nɛ tɔkɔɔpu mɔ fɔɔdaɛ kamɛ a mikpa ahiãfɔ lɔkɔa mi lɛtsa nyɛ lɛtsa akũ aakpalɛ nɛ Baguma anɛ.

42“Bɔbɔɛ makpa mi Farisifɔ! Miakɔa tɛnyɛ kumɛkumɛ kĩ tabɔa mɔ ɔlɛ̃ mɔ ɔlɛ̃ a te katsu kawuade kakpa Baguma, lɛmɛ misĩ ɔtɔbɛ kakpa bati ade miáwɛ Baguma kalɛ lɛmɛ a. Ade fukĩĩ bamɛ kɛnɛ kĩ miakɛna mibumɔ foe nkaɛ a.

43“Bɔbɔɛ makpa mi Farisifɔ! Miawɛ banɔkɔɛ̃ fudzikɔ̃ nɛ mi katsɛnakɔ̃ ade miawɛ kĩ bati bɛwɔ̃na mi mɔ obu nɛ kɔya a.

44“Bɔbɔɛ makpa mi! Mila ndɛ funi kĩ bɛtáyi foe ɔsũ, kĩ bati tsɛ̃ nɛ foe akũ nɛ katanyi kamɛ.”

45Nɛ awã naa Yudafɔ mbla batsanɛ a kamɛ ɔmɔa bi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, ntɛ ɔlɛ fukĩĩ ni, ovũna boe malo.”

46Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Bɔbɔɛ makpa mi mbla batsanɛ a lɛmɛ. Milɔ́la bati fɔlɔtsa kĩ foe kalɔ deĩ ɔlɔmɛ, lɛmɛ mi mɔawɛ miáyo awɛ kĩ míabumɔ be fɔtsa a kalɔ.

47“Bɔbɔɛ makpa mi paa kitonɛkĩ mike funi mɔkalɛ mikpa Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a. Ade Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a kĩ mi bawanyɔ kɔ a. 48Mi mɔawɛ a mitunɔ kĩ lɛtsa a kĩ mi bawanyɔ kɛna a nɛnɛ. Bɛkɔ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a ade mi mike be funi a. 49Nɛ fukĩĩ sũ Baguma nɛ ye kadikanyi kamɛ lɛ kĩ, ‘Maado Yĩ onukpɛ̃ banyɛnɛ mɔ fɔtɔ banyanɛ nɛ be sɛkɛ̃. Baakɔ badi, bitomɔ babɛbã lɛmɛ liti.’ 50Foesũ baavɛlɛ nviã bati sɔtɔ nɛ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ flee a kĩ bɛkɔ, kito anɛ katinya kayɔkayi a. 51Kito Abel kakɔ kɛnawo Zakaria kĩ bɛkɔ nɛ afɔlibɔ atɛnyɛ mɔ kakɔ kpalɛwa kayite a. Nuwĩ paa kĩ, baavɛlɛ nviã babi sɔtɔ nɛ fukĩĩ flee sũ!

52“Bɔbɔɛ makpa mi mbla batsanɛ a. Kitonɛkĩ mikɔla safi a kĩ sabinya kadikanyi kɔla a. Mi mɔawɛ misĩ kĩ miáwo nɛ koe kamɛ ade miasua bikĩ babɔa mbɔdi kĩ bawo a lɛmɛ osi a!”

53Kĩ Yesu dzakũ nɛ awã a, Farisifɔ mɔ Yudafɔ mbla batsanɛ yi fɔlɛtsa kavɛlɛ kayɔ mɔ Yesu mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ, ade bɛkavia ye fɔlɛtsa nɛ fɔtsa pii akũ, 54bɛkabɔa mbɔdi kanaĩ kĩ bapi ye nɛ ye kɔdzɛla kalɛ kamɛ a.

12

Kɔdɛ Nɛ Anɛ Kamɛ Kɛkɛ Odi Fɔkɛlatsa Akũ.

1Bati mpim mpim yakpɔta limii kĩ bɛkasumini akũ malo. Yesu nya lɔtɔ ebi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Midã kadã wĩ paa nɛ Farisifɔ oyila fɔtsa a kĩ fɔnyɛ anɛ kamɛ kɛkɛ fɔtsa katsa a akũ. 2Lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ bisua bido ni, baanyɛ de kanya, ade fɔlɛtsa kɔlawa fudi nyɛ fudi ni, bati aanu foe. 3Foesũ kalɛ nyɛ kalɛ kĩ bɛlɛ nɛ ɔtũ kamɛ ni, baanu ke mɔ suwa ketee ade kalɛ kĩ biwusa mido nɛ odi sɔtɔ kamɛ ni, baade lɛtsã nɛ ke akũ.

Mivila Baguma, Nnɛ́ Otidziwa.

4“Nwaɛ̃ amɛ, mabi mi kĩ mitavila bikĩ baakɔ sukɛna lɛmɛ ke liti bɛláapuli bɛkɛna lɛtsama fɔba foe. 5Maatsa mi oti a kĩ kɛnɛ kĩ miavila. Mivila Baguma a kĩ ntɛ ɛkɔ bati eyua edeĩ kɔbɛ̃ kĩ yaata be edo nɛ fi kĩ fɔádĩ kamɛ. Mitɛ yĩ mido, ade ye nyɛ oti kĩ kɛnɛ kĩ miavila a. 6Nnɛ́ kaplɛ nviã banɔ funitataɛ elo? Lɛmɛ Baguma lálɛla kamɔapɛ malo. 7Mi lɔlɔ tɔlɔ malo bɛkã te flee, foesũ mitavila, kitonɛkĩ mitɛ kɔya mibɛ̃ funitataɛ beblebee.

Midza Nɛ Kristo Liti Pintii.

8“Mabi mi yededeede kĩ odi nyɛ odi kĩ ɛlɛ nɛ bati anɛ kĩ ɛnyɛ yĩ ode ni, Otidziwa Obi lɛmɛ aakɛna lɔmɔ ɛkpa ye nɛ ode fɔtɔ banyanɛ a anɛ. 9Lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ esĩ yĩ nɛ bati anɛ ni, Otidziwa Obi lɛmɛ aasĩ ye nɛ ode fɔtɔ banyanɛ a anɛ. 10Odi nyɛ odi kĩ yaalɛ kalɛ kadi etia Otidziwa Obi ni, baakɔa bite ye, lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ yaalɛ fubusuotsa nɛ Hũhũ Kpalɛwa akũ ni, bɛláakɔa bite ye da.

11“Foesũ ntɛ bɛkpã mi banaadzɛmɔ mi nɛ Yudafɔ katsɛnakɔ̃, ĩye abãã banɔkɔɛ̃ anɛ ĩye fɔgã anɛ ni, mitaha akũ nɛ ayekĩ míapili mi lɔlɔ ĩye lɛtsa a kĩ míalɛ a akũ. 12Kitonɛkĩ Hũhũ Kpalɛwa aatsa mi lɛtsa a kĩ míalɛ nɛ lɔkɔ a kamɛ.”

Lɛgbã Nɛ Osikani Ɔkɔasia Odi Akũ.

13Onyole odi nɛ bati kɔdabu a kamɛ bi Yesu kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bi nwaɛ̃nyole ɛfɔ̃ bɔsɛ̃ boe ɔlɛga adzapadiɛ a kĩ ɛkɔa eyi boe a.”

14Ade ke Yesu kpa ye mbuayɛ kĩ, “Nwaɛ̃, owei lɛkpa yĩ osi kĩ ndzɛ mi fɔlɛtsa ĩye nsɛ̃ adzapadiɛ nkpa mi bati nviã kĩĩ?” 15Ade ebi be flee kĩ, “Midã kadã wĩ, lɔkɔa mipi mi akũ nɛ anɛngbã akũ, kitonɛkĩ oti nkpã lɛláa akũ fɔtsa kamɛ.”

16Ade Yesu bɔa be lɛgbã ɛlɛ kĩ, “Luwi a, osikani odi kĩ edzi tɔ̃ na tite kĩ yanyɛ funitsã wĩ nɛ te kamɛ. 17Ɛlɛ nɛ ye kamɛ kĩ, ‘Nlá awã kĩ mako yĩ funitsã kĩĩ flee. Litsa maapuli nkɛna?’

18“Ebi ye akũ kĩ, ‘Ade fukĩĩ maakɛna a. Maapansam yĩ tɛpata lɔkɔa nke tɛbaũbaũ awã kĩ maatɛɛ yĩ fugbanɔ mɔ yĩ fɔtsa bɛbã flee. 19Lɔkɔa maabi yĩ ɔkla kĩ, “Ɔna lɔlɔ wĩ paa. Odeĩ fɔtsa wĩ kĩĩ flee kĩ fɔ́akpã nɔ nɛ futeli pii kamɛ. Dzi kawɛya, kanya, kamɔa, kamɔ kawɔlɛ.” ’

20“Lɛmɛ Baguma bi ye kĩ, ‘Ɔkɔasia! Lɛnyɛ mɔapɛ kĩĩ baatɛ nɔ nkpã nɛ nɔ awɛ, lɔkɔa owei aanya fɔtsa a kĩ ɔmanɛ oyi ɔkpa nɔ akũ a?’ ”

21Ade Yesu wũna ɛlɛ kĩ, “Ade aye fɔla fɔkpa bikĩ a kĩ bɛmanɛ fɔtsa pii bɛkpa be akũ lɛmɛ bɛtátɛ kɔya nɛ Baguma anɛ a.”

Mite Anɛ Nɛ Baguma Akũ.

22Ke liti a, Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Foesũ mabi mi kĩ mitaha akũ nɛ lɛtsa a kĩ míanya midzi nkpã, ĩye lɛtsa a kĩ míasua akũ a akũ. 23Minyi kĩ nkpã tɛ kɔya ɛba funitsã, ade kutitse lɛmɛ tɛ kɔya kɔba tilima a. 24Midã anande, yaádu funitsã ade yaákpɔta funitsã lɛmɛ a. Ɛlá oli ĩye funitsã kakokɔ̃ lɛmɛ Baguma adɔɔla ye. Mi kɔ̃ mitɛ kɔya kɔlaa miba kɔvɔlabi. 25Mi kamɛ owei aapuli ɛkɔa luwi mɔa ete nɛ ye nkpã fuwi akũ ntɛ eti ɛha ye akũ bo aye malo? 26Ntɛ ɔláapuli ɔkɛna lɛtsama nɛ fɔtsa kabii kĩĩ akũ ni, nde sũ aha nɔ akũ nɛ fɔtsa bɛbã akũ?

27“Midã ayekĩ flawasi abo anɛ. Fɔákɛna adzuma ade fɔánɔ tilima kakpa foe akũ a. Lɛmɛ mabi mi kĩ Lɛgã Salomo mɔ ye akũ kana fɔtsa a flee malo táhɛhɛ fɔlɛ kadã ndɛ nhuilɛ kĩĩ kamɛ fɔmɔa. 28Baguma akɛɛlɛ lupo kamɛ tuwĩ. Tuwĩ adza nviã, kunya tiku, lɔkɔa bipila te. Nde sũ Baguma lɛláadã kĩ ɛkpa mi lɛtsa a kĩ míasua akũ ɛba tuwĩ a? Mi katɛkado adã kabii koũ! 29Foesũ mitakaha akũ kɔlaa, mitakabu lɔlɔ kamɛ luwi daa nɛ lɛtsa a kĩ míanya mɔ likĩ míamɔa akũ. 30Kitonɛkĩ bikĩ bɛtátɛ Baguma bido a, ade be adzi kabu lɔlɔ kamɛ nɛ fukĩĩ bamɛ odu akũ a. Mi Ɔlɛga nyina kĩ misĩ fɔtsa kĩĩ flee. 31Mbom miwɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a akũ osi lɔkɔa yaakpa mi fɔtsa kĩĩ flee lɛmɛ.

Mite Anɛ Nɛ Ode Lɛgãkanya Fɔtsa Akũ.

32“Mi sukuloo a kĩ mitomɔ yĩ a, mitavila, kitonɛkĩ fɔnyɛ Baguma kawɛ kĩ yaakpa mi fudzikɔ̃ nɛ ye lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ. 33Minɔ mi akũ kana fɔtsa mikɔa foe sika a mite ahiãfɔ. Minɔ sika fuvulumi a kĩ fɔláakpeli a mikpa mi akũ, lɔkɔa mikɔla mi akũ kana fɔtsa nɛ ode lɛgãkanyakɔ̃ a. Awã naa, foe akũ lɛláatinya kitonɛkĩ oyekpanɛ lɛláapuli ɛta foe ade lupuka lidima lɛmɛ lɛláapuli libula foe kade a. 34Kitonɛkĩ awã kĩ nɔ akũ kana fɔtsa sĩwa deĩ ni, ade awã nɔ ɔwɔlɛ lɛmɛ aana a.

Mina Nɛ Kukũmanɛ Kamɛ.

35“Mina nɛ kukũmanɛ kamɛ mikpa lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ laaya, mido tɛtadiɛ mikpa adzuma kakɛna lɔkɔa mifɔ̃ mi tɛsɛdza tɛkaatɛ̃, 36ndɛ basumunɛ kĩ bidzi badzɔlɛ be Ɔlate kamuniki kato obolitsɔ̃ kapikɔ̃ kaya. Ntɛ ɛyabɔa opunu ni baabinya bɛkpa ye mɔatsɛ. 37Kawɔlɛ aade basumunɛ ntɛ be Ɔlate a yamɔ kĩ bɛmanɛ akũ bidzi badzɔlɛ ye kaya. Mabi mi kĩ yaakɔa ye lima efili nɛ kate, ɛfɔ̃ bidzi lɔkɔa ɛsɛ̃ funitsã ɛkpa be bɛnya. 38Kawɔlɛ aade bikĩ baana nɛ kukũmanɛ kamɛ titiliwu ntɛ ɛya nɛ lɛnyɛ kayite ĩye odenyinawi. 39Ade minyina kĩ ntɛ tɔtɔ ɔlate a enyi lɔkɔ a kĩ oyekpanɛ aya ni, kufɛ ɛláakpa ye osi ebubuli ye kɔla ewo. 40Ade ayea kɛnɛ kĩ mi malo mina nɛ kukũmanɛ kamɛ a, kitonɛkĩ Otidziwa Obi aaya nɛ lɔkɔ a kĩ miláate anɛ a kamɛ.”

Osumunɛ Kĩ Yadi Ɔnɔkɔali Mɔ Ekĩ Yaádi Ɔnɔkɔali.

41Ade Petro via Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, boe odi ɔbɔa lɛgbã kĩĩ ɔkpa mbɔɛɛ kĩ latamɔ odi nyɛ odi?”

42Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Owei nyɛ osumunɛ ɔnɔkɔalini mɔ kadi onyinɛ? Ade ye nyɛ ekĩ ye ɔlate kɔa ɛdzɛla kĩ ɛkaadã tɔtɔ akũ, ɛkpa basumunɛ bɛbã a funitsã nɛ lɔkɔ wĩ akũ. 43Kawɔlɛ aade osumunɛ a kĩ ye ɔlate ayamɔ ye kĩ ɛlamɛna fukĩĩ kakɛna! 44Ɔnɔkɔali, mabi mi kĩ Ɔlate a aakɔa osumunɛ kĩĩ ɛdzɛla nɛ ye fɔtsa a kĩ edeĩ flee a onukpɛ̃. 45Lɛmɛ ntɛ osumunɛ a bi ye akũ kĩ, ‘Yĩ ɔlate buna owi nɛ osi akũ.’ mɔ eyi ye bakɔba basumunɛ batsole mɔ banyole kabo kayɔ, kanya pɔtɔɔ, kamɔa bavɛ kawuga lɛmɛ ni, 46ye ɔlate ayafuta ye luwi mɔa nɛ lɔkɔ a kĩ ɛtáte anɛ ĩye ɛláanyi kamɛ. Ɔlate a aavɛlɛ ye sɔtɔ mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ ndɛ bikĩ bideĩ atɔ ɔsĩ aye.

47“Osumunɛ a kĩ enyina ye adzuma kĩ ye ɔlate kpa ye lɛmɛ ɛtámanɛ akũ ɛkpa foe kakɛna ni, yaatɛ sɔtɔ kavɛlɛ mɔ ɔsĩ paa. 48Lɛmɛ osumunɛ kĩ enyína lɛtsa kĩ ye ɔlate awɛ, lɛmɛ ɛkɛna lɛtsa kĩ a lɛfɛta sɔtɔ kavɛlɛ ni, baavɛlɛ ye sɔtɔ sukuloo. Oti kĩ bɛkɔa fɔtsa pii bido nɛ ye awɛ ni, baavia foe pii bitomɛna ye awɛ. Ade oti kĩ bɛkɔa fɔtsa pii kĩ fublusu bido nɛ ye awɛ ni, baavia foe pii kĩ fublusu bitomɛna ye awɛ.

Bati Aasɛ̃ Be Akũ Nɛ Yesu Sũ.

49“Nkɔa kadani vɔɛ̃ kĩ fɔnyɛ fi ĩyaatɛna nɛ katinya kamɛ ade nwɛ kĩ kufɛ fi a fuyi katɛ̃ kayɔ kɔkɔɛ a. 50Ndeĩ mui kawɔla lubo kamɔ adi kĩ maatɛ ade ke fɔ́akaha yĩ ɔwɔlɛ flee kɛnaawo luwi a kĩ lubo kamɔ a atɛ̃ nɛ yĩ akũ a. 51Miakɔna kĩ lukudɔ nkɔa ĩyamɛna nɛ katinya kamɛ mbɔɛɛ? Oowo! Nnɛ́ lukudɔ mbom ɔdzɛ mɔ kasɛ̃ ĩyamɛna. 52Kito finyaa kanaa a, tɔtɔ kĩ bati elo deĩ nɛ te kamɛ ni, kasɛ̃ aaya nɛ be kamɛ. Be ɛlalɛ ayidza bɛdza nɛ be nviã akũ ade be nviã aayidza bɛdza nɛ be ɛlalɛ akũ a. 53Babilɛga aayidza bɛdza nɛ be babinyole akũ, ade babinyole aayidza bɛdza nɛ be balɛga akũ a. Babima aayidza bɛdza nɛ be babitsole akũ ade babitsole aayidza bɛdza nɛ be bama akũ a. Nyina amɛ aayidza bɛdza nɛ be babi batsɔ̃ akũ ade babi batsɔ̃ aayidza bɛdza nɛ be nyina amɛ akũ a.”

Miyi Lɔkɔ a Ɔsũ.

54Yesu buki ebi bati a kĩ, “Ntɛ mimɔ́ kĩ oni dza nɛ suwa katomukɔ̃ ni mialɛ kĩ oni aako, ade yako lɛmɛ a. 55Ade ke ntɛ mimɔ́ kĩ ɔwɛ bɔa eto kayɔ sɛmakɛ ni, mialɛ kĩ ovio ya, ade fɔaya lɔmɔ a. 56Mi anɛ kamɛ kɛkɛ fɔtsa bakɛnanɛ, miapuli kadã tite mɔ odetɔ́ kamɛ kamɔ kalɛ lɛtsa a kĩ laaya. Nde sũ miápuli minyɛ nviã lɔkɔ kĩĩ kayɔ?

Kɛna Ɔmɔa Mɔ Nɔ Okesĩnɛ.

57“Nde sũ miápuli mike otse mikpa mi akũ nɛ lɛtsa wĩ a kĩ kɛnɛ kĩ mikɛna akũ? 58Ntɛ odi bɔɛ kalɛ nɛ nɔ akũ ni, tsã osi nyɛ osi akũ mimɔ ye milɛ foe fɔmɔ yanaadza nɛ fɔlɛtsa kadzɛkɔ̃. Ntɛ nnɛ́ aye ni yaavɛlɛ nɔ ɛma fɔlɛtsa ɔdzɛnɛ ade ye malo yaakɔa nɔ ɛkpa polisifɔ bɛnaado nɔ nɛ kɔla a. 59Mabi nɔ kĩ ade awã aana flee kɛnaawo lɔkɔ a kĩ ose kɔtɔ a flee oyua a.”

13

Ntɛ Mitádani Tɔwɔlɛ Kamɛ Ni, Míaku.

11 Lɔkɔ a na kamɛ a, bati badi yakpa Yesu kanyi kĩ Pilato kɔ Galileafɔ badi nɛ lɔkɔ a kĩ bɛkabɔa afɔliɛ nɛ Asɔli Kɔla kamɛ nɛ Yerusalem. 2Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Mikɔna kĩ Galileafɔ a kĩ bɛkɔ a tɛnɛ titikpa kakɛna kaba Galileafɔ bɛbã flee a sũ? 3Oowo, nnɛ́ aye kɔlaa! Mabi mi kĩ ntɛ mitádani tɔwɔlɛ kamɛ ni, mi a flee míaku ndɛ be aye. 4Nde nyɛ bati ewua-alɛ̃ a kĩ Siloam kɔla gɛlɛɛlɛ veli kɔkɔ be a? Mikɔna kĩ be nyɛ titikpa bakɛnanɛ bɛba bikĩ nɛ Yerusalem flee a? 5Oowo! Nnɛ́ aye fɔla kɔlaa! Mabi mi kĩ ntɛ mitádani tɔwɔlɛ kamɛ ni, míaku ndɛ be aye.”

Lɛgbã Nɛ Atɔ Kutse Kĩ Kɔáwũ Akũ.

6Ade Yesu bɔa be lɛgbã ɛlɛ kĩ, “Lɔkɔ lidi onyole odi du atɔ kutse nɛ ye kɔba kamɛ. Ɛkasɛla kadã ntɛ yaana atɔ babi nɛ koe akũ lɛmɛ ɛtána badima. 7Ade ke ebi ekĩ yadãmɛna kɔba akũ kĩ, ‘Dã! Ade futeli ɛlalɛ mɔa flee kĩ maya nɛ awĩ kayaawɛ kutse kĩĩ babi lɛmɛ maámɔ badima. Tsua koe kamuni. Nde sũ kɔadza kɔkabula tite a kade?’

8“Lɛmɛ kɔba akũ ɔdãmɛnanɛ a kpa mbuayɛ kĩ, ‘Ɔnɔkɔɛ̃, fɔ̃ kɔdza, kpa yĩ kateli mɔa kabu. Maatu nsinya koe lɔkɔa nko fɔtsa a kĩ fɔ́akpa koe tite kanɔ. 9Ntɛ kuwũ atɔ babi kateliva ni, kekɔ̃ fɔnɛnɛ. Lɛmɛ ntɛ kɔtáwũ babi ni, aapuli ɔfɔ̃ bitsua koe bimuni.’ ”

Yesu Tsa Otsole Odi Kĩ Eveliveli Nɛ Kawɛya Luwi Akũ.

10Nɛ Kawɛya Luwi lidi akũ ni, Yesu katsa fɔtsa nɛ Yudafɔ katsɛnakɔ̃ kadi. 11Otsole odi kĩ hũhũ kpa do ye fɔsɔ mɔ akũ futeli ewua-alɛ̃ flee na nɛ awã. Fɔsɔ a fɔ̃ ekũũkũ ebuki yaápuli eyo akũ kpĩĩ. 12Kĩ Yesu mɔ ye a ɛvɛ ye ebi ye kĩ, “Boe ɔma, bɛnyɛ nɔ nɛ fɔsɔ kamɛ!” 13Yesu kɔa awɛ ete nɛ ye akũ. Lɛtalɛta otsole a puli eyo akũ kpĩĩ ade ke emu Baguma a.

14Ɔnɔkɔɛ̃ a kĩ yadãmɛna Yudafɔ katsɛnakɔ̃ a na kalɔkpa paa kĩ Yesu tsa ɔsɔnɛ nɛ Kawɛya Luwi akũ, foesũ ebi bati a kĩ, “Fuwi evũ deĩ kĩ foe kamɛ kɛnɛ kĩ bɔkɛna adzuma. Foesũ miya nɛ fuwi kĩĩ kamɛ bɛtsa mi fɔsɔ, lɛmɛ nnɛ́ nɛ Kawɛya Luwi a akũ!”

15Boe Ɔlate kpa ye mbuayɛ kĩ, “Mi anɛ kamɛ kɛkɛ fɔtsa bakɛnanɛ, mianyɛ mi bayaɛ tɔwɛ̃ banaamɔa mui nɛ Kawɛya Luwi akũ. 16Finyaakĩĩ amɔ Abraham kasinu kamɛ obi kĩ Abonsam do ye fɔsɔ mɔ akũ futeli ewua-alɛ̃ flee. Fɔnɛ́nɛ kĩ banyɛ ye nɛ tɔwɛ̃ kamɛ nɛ Kawɛya Luwi a akũ?”

17Mbuayɛ a kĩ Yesu kpa a fɔ̃ kɔnyɔã wo ye bakesĩnɛ a, lɛmɛ kawɔlɛ de bati a nɛ awãwã fɔtsa flee a kĩ ɛkɛna a sũ.

Yesu Kɔa Ode Lɛgãkanyakɔ̃ a Ɛkɔnamɔ Kutse Libi Kabii Lidi.

18Ade Yesu via kĩ, “Nde Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a la? Litsa maakɔa nkɔnamɔ de? 19Fɔla ndɛ fudutsa libi kabii ki onyole odi bɔɛ ɛnadu nɛ ye kɔba. Libi a mɛ libo anɛ lɛkɛna kutse, ade kɔvɔlabi yakɛna fɔtsɔɛ nɛ koe tɛnanɛ kamɛ a.”

Yesu Kɔa Ode Lɛgãkanyakɔ̃ a Ɛkɔnamɔ Oyila Fɔtsa.

20Yesu buki evia kĩ, “Litsa maakɔa Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a nkɔnamɔ? 21Fɔla ndɛ ayekĩ otsole kɔa oyila fɔtsa ɛtsɛka nɛ bodobodo onuvoe baũ kamɛ, fɔna flee kɛnawo kĩ evuya puu.”

Onyukpɛ̃ Kĩ Ɛtása.

22Lɔkɔ a kĩ Yesu anaa Yerusalem a, ɛnatsã tɛmatɔ mɔ tukula kamɛ ɛkatsa bati fɔtsa. 23Ade odi via ye kĩ, “Boe Ɔlate, mbɔɛɛ bati sukuloo aana katɛ?”

Yesu kpa ye mbuayɛ kĩ, 24“Bɔa mbɔdi katsã onyukpɛ̃ a kĩ ɛtása a kamɛ kawo, kitonɛkĩ bati pii abɔa mbɔdi kĩ bawo lɛmɛ bɛláapuli. 25Kɔla ɔlate a aayidza ɛyaabalɛ kɔla a, ade ntɛ midza nɛ kanya mikabɔa opunu kalɛ kĩ, ‘Boe Ɔlate, binya kakpa boe ni.’

“Ɔlate a aakpa mbuayɛ kĩ, ‘Ĩnyína mi mɔ awã kĩ mito!’

26“Ade ke míalɛ kĩ, ‘Bɔmɔ nɔ lɛnya bɔmɔa ade ɔtsa fɔtsa nɛ boe ɔmatɔ kamɛ lɛmɛ a!’

27“Lɛmɛ yaakpa mbuayɛ kĩ, ‘Ĩnyína awã kĩ mito! Midzakũ nɛ yĩ ɔwɛ̃, mi tɔkpa bakɛnanɛ.’

28“Awã naa, kabe kadi kĩ míabe, miba adɔ̃ ntɛ mimɔ́ Abraham, Isak mɔ Yakob mɔ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a flee nɛ ode lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ, lɛmɛ mi kɔ̃ bɛblɔmɛna mi kĩ mitawo. 29Bati aato suwa kadekɔ̃ mɔ suwa katomukɔ̃, kayɔ mɔ nyangɛ bɛyaanya bɛmɔa nɛ ode lɛgãkanyakɔ̃ a. 30Ade bati a kĩ bɛkpa liti finyaa a, badi aadani batɔnyade, ade bikĩ bɛnyaa lɔtɔ finyaa a, badi aadani liti bakpanɛ.”

Yesu Deĩ Ɔdɔ Ɛkpa Yerusalem.

31Nɛ lɔkɔ a na kamɛ a, Farisifɔ badi yabi Yesu kĩ, “Wɛ sɔwa kadzakũ nɛ awĩ kĩĩ kanaa kakɔ bɛbã, kitonɛkĩ lɛgã Herodes wɛ kĩ yaakɔ nɔ.”

32Ade ke Yesu bi be kĩ, “Minaabi kalikii a kĩ, ‘Nviã mɔ kunya flee maakablɔmɛna hũhũ kpa, maatsa fɔsɔ lɛmɛ, ade nɛ luwi lɛlalɛde a akũ ni, maayua yĩ adzuma.’ 33Lɛmɛ kɛnɛ kĩ mpi osi, nviã, kunya mɔ kukunya, kitonɛkĩ fɔtáfɛta kĩ bakɔ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ nɛ kakɔma kɛba Yerusalem.

34“Yerusalem, Yerusalem! Nɔ bati kɔ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a ade bɛtalɛ bikĩ Baguma do nɛ nɔ sɛkɛ̃ a boe bɛkɔ be a. Titi eni ntáwɛ kĩ makpɔta nɔ babi ndɛ ayekĩ ɔkɔkɔbima api ye babi kado nɛ ye fupoki kayɔ, lɛmɛ ɔtákpa yĩ osi. 35Nɛ foesũ finyaa nɔ Asɔli Kɔla aawaa luto. Ade mabi mi kĩ miláabuki mimɔ́ yĩ kɛnaawo lɔkɔ a kĩ míalɛ kĩ, ‘Baguma hila ekĩ yaya nɛ boe Ɔlate dĩ akũ a!’ ”

14

Yesu Tsa Ɔsɔnɛ Odi Nɛ Nɛ Kawɛya Luwi Akũ.

1Nɛ Kawɛya Luwi lidi akũ ni, kĩ Yesu naanya nɛ Farisifɔ ɔnɔkɔɛ̃ odi awã a, bati a ko anɛ bɛkadã ye. 2Onyole odi kĩ ye akpɔ mɔ abɔa wumi dzi nɛ ye anɛ kamɛ. 3Ade ke Yesu via Farisifɔ mɔ mbla batsanɛ a kĩ, “Boe mbla kpa osi kĩ bɛtsa oti nɛ Kawɛya Luwi akũ mbɔɛɛ kĩ ɛtákpa osi?” 4Lɛmɛ bisĩ bɛtákpa ye mbuayɛ. Ade Yesu ta oti a ɛtsa ye, ɛnyɛ ye osi ɛdzakũ a.

5Ade ɛdani ebi be kĩ, “Ntɛ mi kamɛ odi obi ĩye ɔnantsue tɔ mui lɛkɛ nɛ Kawɛya Luwi akũ ni, miáwɛ sɔwa kanaanyɛ ye nɛ lɛkɛ a kamɛ?” 6Lɛmɛ bɛtápuli bɛkpa ye foe mbuayɛ.

Yesu Fɔtsa Katsa Nɛ Akũ Kadɔla Mɔ Sɛmɛ Kalɛ Kakɛna Akũ.

7Kĩ Yesu mɔ́ ayekĩ bati a kĩ bɛvɛ nɛ kanyakɔ̃ kawãnɛ banɔkɔɛ̃ fudzikɔ̃ a, ɛbɔa be lɛgbã kĩĩ kĩ, 8“Ntɛ odi vɛ nɔ nɛ obolitsɔ̃ kapikɔ̃ ni, tanaadzi nɛ banɔkɔɛ̃ kadzikɔ̃, kitonɛkĩ fɔ́apuli fɔya kĩ ɛvɛ odi kĩ edeĩ obu ɛbɛ̃ nɔ, 9lɔkɔa oti a kĩ ɛvɛ mi bati nviã ayabi nɔ kĩ, ‘Kɔa nɔ lukpo kakpa oti kĩĩ’ ade ke aakɔa kɔnyɔã oyidza ɔnaadzi nɛ kakɔ nkaɛ a. 10Mbom ntɛ bɛvɛ nɔ nɛ kakɔ kadi ni, naadzi nɛ kakɔ a kĩ kɛtátɛ kɔya, ayekĩ ntɛ ekĩ ɛvɛ nɔ a yamɔ nɔ ni, yaabi nɔ kĩ, ‘Ɔkɔba, yidza kanaadzi nɛ awã kĩ kɛtɛ kɔya a.’ Awã naa bati bɛbã flee a kĩ bɛvɛ a aakɔa obu bɛkpa nɔ, 11kitonɛkĩ odi nyɛ odi kĩ ɛdɛla ye akũ nɛ ode ni, baakɛna ye nɛ kayɔ, ade odi nyɛ odi kĩ ɛdɔla ye akũ ni, baadɛla ye nɛ ode!”

12Ade Yesu bi oti a kĩ ɛtsɛlamɔ ye nɛ kanyakɔ̃ a kĩ, “Ntɛ ote opunu ɔkpa bati ni, tavɛ nɔ bakɔba, awaɛ̃ amɛ, nɔ kɔla babi ĩye nɔ badzi kɔba a kĩ bideĩ akũ a, ayekĩ baavɛ nɔ malo ɔnaanya nɛ be sɛkɛ̃ bise kɔtɔ. 13Mbom ntɛ ate opunu ni, vɛ ahiãfɔ, bikĩ bɛnɛ lɛkpɛ̃, bikĩ biveliveli mɔ banɛkunɛ. 14Fukĩĩ aafɔ̃ Baguma lihila nɔ kusɛkusɛ, kitonɛkĩ bɛláapuli bise nɔ foe kɔtɔ. Lɛmɛ Baguma aase nɔ kɔtɔ nɛ luwi a kĩ bati wĩ aayidza bito kanɔkpa a.”

Lɛgbã Nɛ Ode Opunu Kpale Kate Akũ.

15Kĩ bati a kĩ bidzi nɛ opunu akũ bɛkanya kamɛ ɔmɔa nu fɔlɛtsa a kĩ Yesu lɛ a, ebi ye kĩ, “Kawɔlɛ aade bati a kĩ baadzi nɛ opunu akũ nɛ ode lɛgãkanyakɔ̃ a.”

16Yesu bi ye kĩ, “Luwi a onyole odi te opunu ɛvɛ bati beblebee. 17Kĩ kanya lɔkɔ wo ɔtɔ a edo ye osumunɛ kĩ ɛnaavɛ bikĩ ɛtsɛlamɛna a kĩ, ‘Miya. Buyua Lɛtsa nyɛ lɛtsa!’ ”

18“Lɛmɛ bati a kĩ ɛtsɛlamɛna a flee kamɛ odi nyɛ odi nyɛ onukpɛ̃. Oti ɔtɔnyade bi osumunɛ a kĩ, ‘Nnaya tite finyaa, foesũ kɛnɛ kĩ nnaadã te, make nɔ aduli nláapuli ĩya.’

19“Oti bɛbã lɛmɛ lɛ kĩ, ‘Ĩya banantsue ewua, kĩ kɛnɛ kĩ nkpã be nnaasɔ be ndã ntɛ baapuli bɛkɛna adzuma kakɛna wĩ. Makɛ nɔ aduli, nláapuli ĩya.’

20“Oti bɛbã lɛmɛ lɛ kĩ, ‘Wɔadzɔ nkɔã ɔtsɔ̃, foesũ nláapuli ĩya.’

21“Osumunɛ a muniki ɛnabi ye ɔlate lɛtsa a kĩ lɛya a flee. Awã naa ɔlate a na kalɔkpa paa ade ebi ye osumunɛ a kĩ, ‘Wɛ sɔwa kanaa tɔblɔnu mɔ fɔla fuyite nɛ ɔmatɔ a kamɛ, kakpã ahiãfɔ, lɛkpɛ̃ banɛnɛ, banɛkunɛ mɔ bikĩ biveliveli a kayamɛna.’

22“Owi tábuna mɔ osumunɛ a yabi ye kĩ, ‘Yĩ ɔlate nkɛna nɛ nɔ ɔlɛdo akũ, lɛmɛ fudzikɔ̃ buki fute.’

23“Ade ke ɔlate a bi ye kĩ, ‘Naa tɔblɔnu mɔ fusikũ akũ nɛ tukula kamɛ, kabi be kĩ bɛya ayekĩ kɔla a kamɛ aayi. 24Mabi mi a flee kĩ, bikĩ be ĩnya lɔtɔ nvɛ a kamɛ odima lɛláata yĩ funitsã a onukpɛ̃!’ ”

Kɔdɛ Nɛ Fɔtsa Ɔkɔlɛnɛ Lubokamɔ Akũ.

25Luwi a, kĩ bati kɔdabu tomɔ Yesu a, ɛdani ebi be kĩ, 26“Ntɛ odi ya nɛ yĩ sɛkɛ̃, mɔ yawɛ ye ɔlɛga, ɔma, ɔtsɔ̃, babi, bawaɛ̃nyole mɔ bawaɛ̃tsole, mɔ ye mɔawɛ akũ kalɛ kaba yĩ ni, ɛláapuli ɛnya yĩ fɔtsa ɔkɔlɛnɛ. 27Odi nyɛ odi kĩ ɛtábɔɛ ye asendua ɛlɔ etomɔ yĩ ni, ɛláapuli ɛnya yĩ fɔtsa ɔkɔlɛnɛ.

28“Ntɛ mi kamɛ odi awɛ kĩ yake kɔla baũ kudi ni, yaánya lɔtɔ kadzi kabu kɔla a kake akũ akunta kadã, kamɔ ntɛ yaana sika epuli eke kɔla a ewũna? 29Ntɛ ɛtákɛna foe lɔmɔ ni, ɛláapuli eyua kɔla a titɔ kĩ eke kayɔkayi futekũ malo. Ade ke bati flee a kĩ bamɔ foe a aadi ye nsekuo bɛlɛ kĩ, 30‘Oti kĩĩ yi kɔla kake kayɔ lɛmɛ ɛtápuli eke koe ewũna.’

31“Ntɛ lɛgã lidi aabɔɛ kawũ nɛ lɛgã bɛbã akũ ni, yaanya lɔtɔ edzi ɛkɔna foe akũ ɛdã ntɛ yaapuli ɛkɔa sodzafɔ mpim ewua ɛnya lɛgã bɛbã a kĩ lideĩ sodzafɔ mpim tɛya a akũ. 32Ntɛ ɛláapuli ni, yaanya lɔtɔ edo batɔ nɛ lɛgã kĩ a sɛkɛ̃ nɛ lɔkɔ a kĩ bɛtáfuã akũ lɔkɔa ɛkpa lɔlɔ.” 33Yesu lɛ ewũna kĩ, “Ade aye mi kamɛ odima lɛláapuli ɛnya yĩ fɔtsa ɔkɔlɛnɛ ntɛ ɛtáfɔnɛ ye lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ edeĩ awɛ a.

Fɔtsa Kĩ Fɔlá Nfasɔ Ni, Baata Foe Biwula.

34“Lɛdɛmɛ nɛnɛ, lɛmɛ ntɛ lɛyɛla de ɔmɛnɛ ni, osi odima lɛláa kĩ aatsã ye akũ obuki odo de ɔmɛnɛ. 35Lɛnɛ́nɛ lɛkpa ndɛ tite kanɔ, ĩye lɛkpa fukluku kawulakɔ̃ malo. Kata bata de kawula.

“Okĩ edeĩ atɔ ni, etse katse wĩ!”

15

Bɛmɔ́ Kuveli a Kĩ Kɔyɛla a.

1Luwi a, tɔgɔlɛ batɛnɛ mɔ tɔkpa bakɛnanɛ bɛbã ya nɛ Yesu sɛkɛ̃ bɛyaatse ye fɔlɛtsa. 2Nɛ awã naa, Farisifɔ mɔ mbla batsanɛ a kakɛna hũhũhũhũ kalɛ kĩ, “Oti kĩĩ atɛ tɔkpa bakɛnanɛ ade yado awɛ kanya mɔ be malo a!”

3Foesũ Yesu bɔa be lɛgbã kĩĩ kĩ, 4“Ntɛ mi kamɛ odi ɔmɔa deĩ baveli ɔha mɔ kɔmɔa yɛla nɛ be kamɛ a, litsa yaakɛna? Yaafɔnɛ baveli aduekrɔũ-evedi a nɛ kanyakɔ̃ a ɛnaatsã ɛwɛ kukĩ kɔyɛla a kɛnaawo kĩ ɛmɔ koe. 5Ntɛ ɛmɔ koe a, yaamɔ kawɔlɛ paa lɔkɔa ɛbɔɛ koe ete nɛ lɔbɔtɛɛ ɛyamɛna nɛ kɔla. 6Ade yaavɛ ye bakɔba mɔ banunɛ ebi be kĩ, ‘Kawɔlɛ de yĩ kĩ mmɔ́ yĩ kuveli a kĩ kɔyɛla a, foesũ mifɔ̃ bɔmɔ́ kawɔlɛ!’ 7Mabi mi kĩ ade aye baamɔ kawɔlɛ nɛ ode lɛgãkanyakɔ̃ a nɛ oti mɔa kĩ ɛdani ɔwɔlɛ kamɛ akũ, kɛba bati aduekrɔũ-evedi kĩ be akũ kpalɛ kĩ bɛtásĩ ɔwɔlɛ kamɛ kadani.

Bɛmɔ́ Sika Ovoe a Kĩ Sɛyɛla a.

8“Ntɛ otsole odi deĩ sika ovoe babi ewua mɔ ɛyɛla libi mɔa ni, litsa yaakɛna? Yaatɛna ɔsɛdza ɛyɔ kɔla kamɛ ɛdã kakɔ nyɛ kakɔ yededeede kɛnawo kĩ ɛmɔ sika libi a. 9Ntɛ ɛmɔ de a, yaavɛ ye bakɔba mɔ banunɛ ɛkpɔta ebi be kĩ, ‘Kawɔlɛ de yĩ paa kitonɛkĩ mmɔ́ yĩ sika libi a kĩ lɛyɛla a. Mifɔ̃ bɔmɔ́ kawɔlɛ!’ 10Mabi mi kĩ ade aye Baguma ode fɔtɔ banyanɛ aamɔ kawɔlɛ nɛ tɔkpa ɔkɛnanɛ mɔa kĩ ɛdani ɔwɔlɛ kamɛ akũ a.”

Obinyole a Kĩ Ɛyɛla a Muniki Ɛya.

11Yesu lɛ ɛnaa lɔtɔ kĩ, “Onyole odi na babinyole nviã. 12Ade obisɛ̃de a bi ɔlɛga kĩ, ‘Papa, kɔa adzapadiɛ a kĩ yaanya yĩ kanyakɔ̃ a kakpa yĩ finyaa.’ Foesũ onyole a sɛ̃ ye adzapadiɛ kamɛ ɛkpa ye babinyole nviã a.

13“Nɛ fuwi fudi liti ni, obisɛ̃de a nɔ ye kanyakɔ̃ fɔtsa a flee ade ɛdzakũ mɔ foe sika a. Ɛnaa katide mɔ lugo ɛnabula sika a kade nɛ nkpã basabasa kadzi kamɛ. 14Ebula lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ edeĩ a kade. Ke liti a kɔlɛ kudi nɛ nɛ tite a na flee akũ ade ohiã pi ye a. 15Nɛ foesũ ɛnaa onyole odi nɛ tite a akũ sɛkɛ̃ kĩ yanaakɛna adzuma ɛkpa ye. Onyole a kpa ye baplakuo akũ kadãmɛna nɛ ye kɔba. 16Nɛ kɔlɛ sũ ɛwɛ kĩ yanya funitsã a kĩ bɛkako baplakuo a fudi lɛmɛ odima tákpa ye lɛtsama.

17“Nɛ ke kawũna a, ɛyamɔ ye akũ eyi ɔsũ, ade ɛlɛ kĩ, ‘Bati a kĩ nda bɔɛ bakɛna tudzuma a ana kanya kawĩ pɔtɔɔ fɔate malo. Amɔ yĩ dzi nɛ awĩ kɔlɛ ayua yĩ kakɔ. 18Maayidza nnaa nda sɛkɛ̃ nnaabi ye kĩ, “Papa, nkɛna tɔkpa nɛ Baguma mɔ nɔ akũ. 19Ntáfɛta kĩ abuki ɔvɛ yĩ kĩ nɔ obi, mbom kɔa yĩ kakɛna ndɛ nɔ tudzuma bakɛnanɛ a kamɛ ɔmɔa.” ’ 20Foesũ eyidza epi osi yanaa ɔlɛga sɛkɛ̃.

“Ɔlɛga mɔ́ ye mɔ lugo kĩ yaya. Obi akũ kɔ ye kɔnya ade ewula atsɛ ɛnatu eboomu ye a.

21“Ade ke obi a bi ye kĩ, ‘Papa, nkɛna tɔkpa nɛ Baguma mɔ nɔ akũ. Ntáfɛta kĩ abuki ɔvɛ yĩ kĩ nɔ obi.’

22“Lɛmɛ ɔlɛga a vɛ ye basumunɛ a ebi be kĩ, ‘Miwɛ sɔwa mibɔɛ tɛtadiɛ kĩ tɛnɛnɛ paa mido ye. Mido ye lipetia nɛ lawobi mɔ mpabua nɛ abɔa. 23Ke liti ni, minaanyɛ ɔnantsue kĩ ɛdɔli paa mikɔ, lɔkɔa bɔnya bɔmɔ́ kawɔlɛ. 24Kitonɛkĩ bɔbɔɛ foe kĩ yĩ obi kĩĩ ku lɛmɛ finyaakĩĩ edzi nkpã. Ɛyɛla lɛmɛ bɛmɔ́ ye.’ Foesũ biyi luwi a kanya kayɔ.

25“Nɛ lɔkɔ kĩĩ kamɛ a, obinyolenɔkɔɛ̃ a na nɛ kɔba. Kĩ eto yade, efuã tɔtɔ kamɛ a, enu tɔnɔ mɔ kuto nkã. 26Foesũ ɛvɛ basumunɛ a kamɛ ɔmɔa evia ye kĩ, ‘Litsa lámɔ kaya nɛ tɔtɔ kamɛ?’

27“Osumunɛ a kpa ye mbuayɛ kĩ, ‘Awaɛ̃ muniki ɛya nɛ ɔtɔ ade ke aga fɔ̃ bɛkɔ ɔnantsue dɔliwa a, kitonɛkĩ emuniki ɛya mɔ akũ ɔsĩ.’

28“Tuwũna ba ɔnɔkɔɛ̃de a, ade esĩ kĩ yaáwo nɛ tɔtɔ kamɛ, foesũ ɔlɛga naa ye sɛkɛ̃ ɛnake ye aduli kĩ ewo ɛya nɛ tɔtɔ kamɛ. 29Lɛmɛ obi bi ɔlɛga kĩ, ‘Dã, nkɛna adzuma ndɛ ɔsate nɛ futeli pii kĩĩ kamɛ nkpa nɔ, kĩ ntáyidza ndza nɛ nɔ akũ da. Ade ɔtákpa tɔ̃ yĩ midi katukpabi malo kĩ nkɔ bɔmɔ yĩ bakɔba bɔmɔ́ kawɔlɛ a. 30Lɛmɛ nɔ obi kĩĩ nabula nɔ akũ kana fɔtsa flee kade nɛ adɔpaafɔ akũ ade kĩ emuniki ɛya ni, ɔkɔ ɔnantsue dɔliwa akpa ye!’

31“Awã naa, ɔlɛga bi ye kĩ, ‘Yĩ obi, odeĩ nɛ yĩ sɛkɛ̃ luwi daa, ade lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ ndeĩ a, nɔ lide lanɛ. 32Lɛmɛ kɛnɛ kĩ bɔanya luwi bɔmɔ́ kawɔlɛ, kitonɛkĩ bɔbɔɛ foe kĩ awaɛ̃ kĩĩ ku lɛmɛ finyaa edzi nkpã, ɛyɛla lɛmɛ bɔmɔ́ ye.’ ”

16

Fɔtsa Katsa Nɛ Akũ Ɔdãmɛnanɛ Ɔnyansãni Odi Akũ.

1Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Osikani odi na adzuma ɔkɛnanɛ kĩ edzi nɛ ye tudzuma onukpɛ̃. Bati yabi osikani a kĩ ye tudzuma onukpɛ̃ ɔdzanɛ a abula ye sika kade. 2Foesũ osikani a vɛ tudzuma onukpɛ̃ ɔdzanɛ a evia ye kĩ, ‘Litsa fɔlɛtsa manu kĩ balɛ nɛ nɔ akũ a? Kɛna akunta yededeede nɛ ayekĩ ɔnɛɛ yĩ tudzuma akũ, kitonɛkĩ ɔláapuli obuki ɔnya yĩ fɔtsa akũ ɔdãmɛnanɛ.’

3“Ade ke tudzuma akũ ɔdãmɛnanɛ a bi ye akũ kĩ, ‘Yĩ ɔlate aablɔmɛna yĩ nɛ adzuma kamɛ. Litsa maakɛna? Nlá kɔbɛ̃ kĩ maatu tɔbɔnkam ade ke kɔnyɔã akɔ yĩ mɔ fɔtsa kawã lɛmɛ a. 4Ahãã! Ĩnyina lɛtsa a kĩ maakɛna. Ntɛ adzuma nɛ́ nɛ yĩ awɛ ni, maana bakɔba kĩ baatɛ yĩ mɔ kawɔlɛ nɛ be awã!’

5“Foesũ ɛvɛ bati a kĩ bidzimɔ ye ɔlate fɔtɔ a. Evia ɔtɔnyade a kĩ, ‘Ani odzimɔ yĩ ɔlate?’

6“Ekĩ edzimɔ kɔtɔ a kpa mbuayɛ kĩ, ‘Bɔ̃ tɛkantsi ɔha.’

“Ade tudzuma akũ ɔdãmɛnanɛ a bi ye kĩ, ‘Amɔ nɔ akunta nɛ awĩ. Kɛna akũ kadzi katsɛlɛ aduenum.’

7“Ade evia ɔbɛbã lɛmɛ kĩ, ‘Nɔ malo ani odzimɛna?’

“Kɔtɔ odzimɛnanɛ a lɛ kĩ, ‘Fugbanɔ fuvũ baũbaũ ɔha mɔa.’

“Oti a kĩ ɛdzɛ̃ nɛ tudzuma onukpɛ̃ a bi ye kĩ, ‘Amɔ nɔ akunta nɛ awĩ. Tsɛlɛ aduesɔũ kayi.’

8“Nɛ fukĩĩ sũ ɔlate a mu ye tudzuma ɔdãmɛnanɛ a nɛ nyansã tɛdake tisi a kĩ ɛbɔɛ a sũ. Ɔnɔkɔali ni, katinya kamɛ bati deĩ nyansã tisi nɛ be fɔtsakɛlawa kamɛ bɛbɛ̃ bikĩ batse Baguma kalɛ a.”

9Ade Yesu lɛ ɛnaa lɔtɔ kĩ, “Mikɔa katinya kamɛ akũ kana fɔtsa mikɛna tɔkɔba, ayekĩ ntɛ fuwoli ni, baatɛ mi nɛ daa nkpã ɔtɔ a kamɛ.

10“Odi nyɛ odi kĩ edi oni nɛ fɔtsa kabii akũ ni, yaadi fɔtsa baũ akũ oni. Ade ayea odi nyɛ odi kĩ ɛtádi oni nɛ fɔtsa kabii akũ ni, ɛláadi fɔtsa baũ akũ oni lɛmɛ. 11Ade ntɛ mitádi katinya kamɛ fɔtsa akũ oni a, nde baapuli bɛkɔa fɔtsa kĩ fɔtɛ kɔya fɔba katinya kamɛ fɔtsa bido nɛ mi awɛ? 12Ntɛ mitádi lɛtsa a kĩ lɛnyɛ oti bɛbã fude kĩ fɔtɛ kɔya akũ oni ni, owei aakɔa litsedi kĩ laanya mi fude ɛkpa mi?

13“Osumunɛ odima lɛláapuli esum balate nviã. Yaakesĩ ɔmɔa lɔkɔa ɛwɛ ɔyade a kalɛ. Ĩye yaakɔa ye akũ ɛkpa ɔmɔa lɔkɔa ɛvɛlɛ akũ nɛ ɔyade a akũ. Ɔnɔkɔali nyɛ kĩ, ɔláapuli osum Baguma mɔ katinya kamɛ fɔtsa.”

Yesu Tsa Fɔtsa Bɛbã.

14Kĩ Farisifɔ a nu fɔlɛtsa a kĩ Yesu lɛ a, bɛnyɛ ye ahĩsɛm kitonɛkĩ sika bawɛnɛ banɛ. 15Yesu bi be kĩ, “Minyɛ bati kĩ bakɛna be akũ ndɛ badã yedede nɛ bati bɛbã anɛ, lɛmɛ Baguma nyina mi tɔwɔlɛ kamɛ. Kitonɛkĩ fɔtsa a kĩ fɔtɛ kɔya nɛ otidziwa anɛ a, fɔnyɛ kɔwɛ̃ fɔtsa nɛ Baguma anɛ.

16“Mose mbla mɔ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ fɔtsa a kĩ bɛtsɛlɛ biyi a kɛna adzuma kɛyawo Yohanes Mui Ɔwɔlanɛ a lɔkɔ. Kito ke a, balɛ Kalɛ Wĩ a nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a akũ, ade odi nyɛ odi lamɛna kapili kĩ yawo nɛ de kamɛ. 17Lɛmɛ fɔadã bɔɛɛ kĩ tite mɔ ode aawɔ kɛba kĩ baafɔnɛ fɔlɛtsa kabiiwɛ awɛ nɛ mbla a kamɛ.

18“Onyole nyɛ onyole kĩ esĩ ɔtsɔ̃, mɔ ɛnakɔã ɔbɛbã ni, ɛbɔa adɔpaa. Ade onyole kĩ ɛkɔã otsole kĩ bisĩ ni, ye malo ɛbɔa adɔpaa.

Yesu Lɛ Kalɛ Nɛ Osikani Odi Mɔ Lazaro Akũ.

19“Osikani odi dzi nkpã. Ɛkahihiɛ ye akũ nɛ tilima kĩ tɛtɛ kɔya kamɛ, ade ɛkanya nkpã mɛnɛmɛnɛ luwi daa a. 20Ohiãni odi lɛmɛ kĩ bavɛ Lazaro lɛmɛ dzi nkpã tɔ̃. Fɔɔkpa nɛ́ nɛ ye akũ flee ade bɛkabɔɛ ye kanaadzina nɛ osikani a kɔla onyukpɛ̃ a. 21Ɛkakɔna kĩ yaana funitsã wuliwa a kĩ fɔato osikani opunu akũ katɔ nɛ tite a ɛnya. Bakpete malo kayadzɛmɛ ye fɔɔkpa a kamɛ.

22“Ohiãni a ku, ade ode fɔtɔ banyanɛ yabɔɛ ye bɛnamɛna ode bɛnadzina nɛ Abraham ɔwɛ̃ a. Osikani a lɛmɛ yaku, ade ke bibila ye a. 23Nɛ kanɔkpade awã kĩ ɛkamɔ lubo paa a, ɛdzɛla anɛ ɛmɔ Abraham mɔ lugo nɛ ode, mɔ Lazaro lɛmɛ kĩ edzi nɛ ye ɔwɛ̃. 24Ade osikani a bɔa fɔwɔla ɛvɛ ye kĩ, ‘Boe Ɔlɛga Abraham! Mɔ yĩ kɔnya kafɔ̃ Lazaro edo lawobi nɛ mui kamɛ ɛta nɛ yĩ sɛmɛ akũ, ayekĩ fɔ́adɔla yĩ ɔmɔado, kitonɛkĩ nlamɛna lubo kamɔ nɛ fi kĩĩ kamɛ!’

25“Lɛmɛ Abraham bi ye kĩ, ‘Yĩ obi, te anɛ kĩ bɛkpa nɔ fɔtsa wĩ flee nɛ nɔ nkpã kamɛ, lɛmɛ Lazaro kɔ̃ ni, fɔtsa kpa nɛnɛ ɛna. Lɛmɛ finyaakĩĩ a, ɛlamɛna kawɔlɛ kamɔ, ade nɔ malo ɔlamɛna lubo kamɔ a. 26Ade lɛtsa kĩ lɛbɛ̃ kɔlaa nyɛ kĩ, lɛkɛ dzununuunu waa nɛ boe kayite, kĩ ntɛ odi wɛ kĩ yato awĩ ɛnyina ɛya nɛ mi sɛkɛ̃ ni, ɛláapuli. Ade ayea ntɛ odi lɛmɛ wɛ kĩ yato awã ɛnyina ɛya nɛ boe sɛkɛ̃, ɛláapuli a.’

27“Awã naa, osikani a bi ye kĩ, ‘Boe Ɔlɛga Abraham, make nɔ aduli kĩ do Lazaro ɛnaa nda tɔtɔ kamɛ, 28awã kĩ ndeĩ bawaɛ̃nyole elo. Fɔ̃ ɛnaabɔa be kɔkɔ ayekĩ be malo bɛláayawo nɛ lubo kamɔ kĩĩ kamɛ.’

29“Ade Abraham bi ye kĩ, ‘Awaɛ̃ amɛ deĩ fɔlɛtsa a kĩ Mose mɔ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a tsɛlɛ biyi a. Kɛnɛ kĩ bitse fɔlɛtsa a kĩ bɛlɛ a lɔkɔa bɛkɛna nɛ foe akũ.’

30“Osikani a kpa mbuayɛ kĩ, ‘Boe Ɔlɛga Abraham, fɔláawĩ be! Lɛmɛ ntɛ odi aayidza eto kanɔkpa ɛnaa be sɛkɛ̃ ni, baadani be tɔwɔlɛ kamɛ.’

31“Lɛmɛ Abraham bi ye kĩ, ‘Ntɛ bɛláatse Mose mɔ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a fɔlɛtsa ni, ntɛ odi to kanɔkpa ɛnaa be sɛkɛ̃ malo a, bɛláatɛ ye fɔlɛtsa a bido.’ ”

17

Tafɔ̃ Odima Lɛkɛna Tɔkpa.

1Yesu bi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Fɔtsa a kĩ foe aafɔ̃ bati liwo nɛ tɔkpa kamɛ a aaya kokooko, lɛmɛ bɔbɔɛ makpa oti a kĩ ye akũ fɔ́atsã fɔya a! 2Fɔnɛnɛ fɔkpa ye ntɛ bɛkɔa kɔwɔlɛ kpale bɛvɛla ye nɛ sɔmɔ bɛta bido nɛ mpo kamɛ, kɛba kĩ yaafɔ̃ babisɛ̃ kamɛ ɔmɔa liwo nɛ tɔkpa kamɛ. 3Foesũ midã kadã wĩ nɛ lɛtsa a kĩ miakɛna a akũ.

“Ntɛ awaɛ̃ kɛna nɔ tɔkpa ni, kã ye anɛ. Ntɛ etunɔ kĩ eku kɔtɔ ni, kɔa kate ye. 4Ntɛ ɛkɛna tɔkpa nɛ nɔ akũ titi evũkɔnɔ nɛ luwi mɔa kamɛ mɔ lɔkɔ nyɛ lɔkɔ ɛyabi nɔ kĩ eku kɔtɔ ni, kɛnɛ kĩ akɔa ote ye.”

Bivia Yesu Katɛkado Kɔbɛ̃.

5Fɔtɔ banyanɛ a bi Yesu kĩ, “Boe Ɔlate, fɔ̃ boe katɛkado kide nɛ ode kibu.”

6Ade Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Ntɛ odeĩ katɛkado kĩ kɛpɔnɛ lububu ndɛ kutse libi kabiiwɛ flee ni, aapuli obi kutse kĩĩ kĩ, ‘Bɔlɛ mɔ tunu kanaadza nɛ mpo kamɛ’ ade kɔ́atse nɔ a.

Yesu Lɛ Ayekĩ Osumunɛ Wĩ Akɛna Adzuma.

7“Mibɔɛ foe kĩ mi kamɛ odi deĩ ɔpaani kĩ yadã nɔ kɔba akũ, ĩye ekĩ yadãmɛna nɔ baveli akũ, ntɛ eto ede a, aabi ye kĩ ɛwɛ sɔwa ɛyadzi ɛnya? 8Oowo! Mbom aabi ye kĩ, ‘Manɛ akũ katɔ funitsã, kadza kasum yĩ, ĩnya, mmɔa ĩyua tɔ̃ fɔmɔ nɔ malo aanya.’ 9Osumunɛ tásĩ ɛkpa kɔlɛkanyɛ ntɛ ɛkɛna nɛ lɛtsa a kĩ kɛnɛ kĩ ɛkɛna akũ. Mbɔɛɛ esĩ? 10Ade ayea fɔla fɔkpa mi a. Ntɛ mikɛna lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ mbi mi kĩ mikɛna ni, milɛ kĩ, ‘Basumunɛ odi bɔanɛ, lɛtsa a kĩ kɛnɛ kĩ de bɔakɛna a, ade de bɔkɛna a.’ ”

Yesu Tsa Banyole Ewua Badi Fɔsɔ Ngbã.

11Kĩ Yesu anaa Yerusalem a, ɛnatsã Samaria mɔ Galilea ɔbɛ̃ akũ. 12Kĩ ɛkɔa yawo akula adi kamɛ a, banyole ewua kĩ basɔ fɔsɔ ngbã yatsɛlamɔ ye. 13Bɛdza mɔ lugo ade bɛbɔa fɔwɔla kĩ, “Boe Ɔlɛga Yesu, mɔ boe kɔnya!”

14Yesu dã be ade ebi be kĩ, “Minaa, minaakɔa mi akũ mitsa basɔfɔ bɛsɛla mi akũ bɛdã.” Kĩ bɛyɛlɛ banaa nɛ osi a, fɔsɔ a wɔ nɛ be akũ.

15Kĩ be kamɛ ɔmɔa mɔ kĩ fɔsɔ a wɔ nɛ ye akũ a, emuniki ɛya mɔ Baguma kamu mɔ fɔwɔla kɔɔba. 16Ɛyatɔ nɛ Yesu abɔa kamɛ ɛnyɛ ye kɔlɛ. Onyole kĩĩ nyɛ Samariani.

17Yesu via ye kĩ, “Nnɛ́ banyole ewua ntsa fɔsɔ a? Nde be evedi nkaɛ a? 18Nde sũ ɔnɔvɔɛ̃ kĩĩ odi limuniki ɛyaanyɛ Baguma kɔlɛ?” 19Yesu bi ye kĩ, “Yidza kanaa. Nɔ katɛkado fɔ̃ ɔsaɛ.”

Yesu Lɛ Ayekĩ Baguma Lɛgãkanyakɔ̃ a Aana.

20Farisifɔ badi via Yesu lɔkɔ a kĩ de kamɛ Baguma lɛgãkanya a aaya. Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Baguma lɛgãkanya a lɛlaaya nɛ osi a kĩ bati amɔ mɔ anɛ a. 21Odima lɛláalɛ kĩ, ‘Dã, amɔ foe nɛ awĩ’ ĩye ‘amɔ foe nɛ akĩĩ,’ kitonɛkĩ Baguma lɛgãkanya a deĩ nɛ mi kamɛ.”

22Ke liti a ebi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Lɔkɔ lidi aaya kĩ míawɛ kĩ miamɔ Yĩ Otidziwa Obi fuwi a kamɛ lɔmɔa lɛmɛ miláamɔ de. 23Bati badi aana, ade baabi mi kĩ, ‘Midã ye nɛ akĩĩ!’ ĩye ‘Midã ye nɛ awĩ!’ Lɛmɛ mitatomɔ foe liti. 24Kitonɛkĩ ayekĩ odetɔ́ kamɛ amɔanɛ kato sɛkɛ kĩĩ kanaa sikĩĩ a, ade aye Otidziwa Obi a kaya aana a. 25Lɛmɛ kɛnɛ kĩ ɛnya lɔtɔ ɛmɔ lubo pii, ade nviã bati lɛmɛ aasĩ ye a.

26“Ayekĩ fɔna nɛ Noa lɔkɔ a, ade aye fɔ́ana nɛ Otidziwa Obi a kabuki kaya fuwi a kamɛ a. 27Bati flee kanya bɛkamɔa, banyole mɔ batsole kakɔã akũ, kɛnawo luwi a kĩ Noa de ewo nɛ ɔkɔlɔ a kamɛ, ade oni ko eyili fɔkɔ ɛwɔla bati flee a.

28“Ade ayea fɔ́ana ndɛ ayekĩ fɔna nɛ Lot lɔkɔ lɛmɛ a. Bati kanya, bɛkamɔa, bɛkanya kɔyaatɔ, kadu fɔtsa ade badi lɛmɛ kake fɔla a. 29Ade luwi a kĩ Lot nɛ́ nɛ Sodom ɔmatɔ kamɛ a, fi mɔ fukpokpo kĩ fudeĩ nfiã kpitii wula futo ode fɔyawɔla be a flee.

30“Ade aye fɔ́ana nɛ luwi a kĩ Otidziwa Obi a aanɛ ɛta a. 31Nɛ luwi a na, oti kĩ edeĩ nɛ kɔla ode ɛtabuki eduma kĩ yanaafila ye akũ fɔtsa nɛ kɔla kamɛ. Ade ayea odi kĩ edeĩ nɛ kɔba kamɛ ni, ɛtabuki emuniki ɛnaa tɔtɔ kamɛ kĩ yanaabɔɛ litsedi. 32Mite anɛ nɛ lɛtsa a kĩ lɛya nɛ Lot ɔtsɔ̃ akũ a! 33Odi nyɛ odi kĩ ɛbɔa mbɔdi kĩ yapili ye nkpã ni, yaayɛla ye, ade odi nyɛ odi kĩ ɛyɛla ye nkpã ni yaana nkpã a bio. 34Luwi a lɛnyɛ ni, mabi mi kĩ bati nviã aawa nɛ ɔkɛna mɔa akũ, baabɔɛ ɔmɔa bɛdzakũmɛna lɔkɔa bɛfɔnɛ ɔyade a biyi. 35Batsole nviã aakawɔlɛ onuvoe nɛ kɔwɔlɛ akũ, baabɔɛ ɔmɔa lɔkɔa bɛfɔnɛ ɔyade a awɛ biyi. 36Banyole nviã aakakɛna adzuma nɛ kɔba. Baabɔɛ ɔmɔa bɛnamɛna, bɛfɔnɛ ɔmɔa biyi.”

37Ade fɔtsa bakɔlɛnɛ a via ye kĩ, “Boe Ɔlate, nɛ ndia?”

Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Awã kĩ fɔtsa kuwa waa ni, ade awã fɔpɛtɛ akpɔta a.”

18

Lɛgbã Nɛ Okunawa Mɔ Fɔlɛtsa Ɔdzɛnɛ Odi Akũ.

1Yesu bɔa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a lɛgbã lidi, ɛkɔa yatsa be kĩ kɛnɛ kĩ bɛkaabɔa mpaɛ lɔkɔ nyɛ lɔkɔ, kĩ akpɔ ɛtaveli be da. 2Ebi be kĩ, “Fɔlɛtsa ɔdzɛnɛ odi na nɛ ɔmatɔ odi kamɛ kĩ ɛtávila Baguma ĩye ɛkɔa obu ɛkpa odima lɛmɛ. 3Okunawa odi lɛmɛ na nɛ ɔmatɔ mɔapɛ a kamɛ, ade ɛkayake ye aduli kĩ, ‘Bumɔ yĩ kanyɛ yĩ nɛ yĩ okesĩnɛ awɛ kamɛ.’

4“Fɔtɛ lɔkɔ pii kĩ fɔlɛtsa ɔdzɛnɛ a sĩ ɛtákɛna lɛtsama nɛ foe akũ. Lɛmɛ nɛ ke kawũna kamɛ a, ebi ye akũ kĩ, ‘Titɔ kĩ maávila Baguma ade maákɔa obu kakpa otidziwa malo ni, 5nɛ ɔhau beblebee kĩ okunawa kĩĩ akpa yĩ sũ ni, maadã kĩ ɛna ye ɔtɔbɛ. Ntɛ ntákɛna lɔmɔ ni, yaakaya nɛ yĩ sɛkɛ̃ lɔkɔa ɛláafɔ̃ nna kawɛya.’ ” 6Ade boe Ɔlate lɛ ɛnaa lɔtɔ kĩ, “Mitse lɛtsa a kĩ fɔlɛtsa ɔdzɛnɛ kĩ yaádi ɔnɔkɔali kĩĩ lɛ. 7Finyaakĩĩ a, miatɛ kado kĩ Baguma lɛláadzɛ ɛkpa ye bati a kĩ babe kavɛ ye lɛnyɛ mɔ suwa, kavia kabumɛna a ɔtɔbɛ? Mbɔɛɛ miatɛ kado kĩ ɛláabumɛna be mɔatsɛ? 8Mabi mi kĩ yaadzɛ ɛkpa be ɔtɔbɛ mɔatsɛ. Lɛmɛ ntɛ Otidziwa Obi a ya nɛ katinya kamɛ ni, yaamɔ kĩ bati deĩ katɛkado?”

Yesu Bɔa Lɛgbã Nɛ Farisini Mɔ Tɔgɔlɛ Ɔtɛnɛ Odi Akũ.

9Yesu bɔa lɛgbã kĩĩ ɛkpa bati a kĩ bɛtɛ bido kĩ bɛkpalɛ yedede ade basupa bati nkaɛ a. 10Ebi be kĩ, “Luwi a, bati nviã badi naa Asɔli Kɔla kamɛ kĩ banaabɔa mpaɛ. Ɔmɔa nyɛ Farisini, ɔyade a nyɛ tɔgɔlɛ ɔtɛnɛ. 11Farisini a kpɛ̃ ye akũ ɛnadza ɛbɔa mpaɛ kĩ, ‘Baguma, manyɛ nɔ kɔlɛ, kitonɛkĩ nlá anɛngbã. Maádi bati ablɔ ade maákɛna adɔpaa ndɛ ayekĩ bati bɛbã akɛna a. Manyɛ nɔ kɔlɛ lɛmɛ kĩ nlá ndɛ tɔgɔlɛ ɔtɛnɛ a kĩ ɛdzɛ nɛ akĩĩ a aye. 12Masui onukpɛ̃ fuwi nviã nɛ ɛkwansieda mɔa kamɛ, ade makɔa lɛtsa a kĩ mana a foe katsu kawuade a kakpa nɔ a.’

13“Lɛmɛ tɔgɔlɛ ɔtɛnɛ a dza mɔ lugo, ade ɛtáwɛ kĩ yadzɛla anɛ ɛdã ode malo a. Lɛmɛ ɛkɔa awɛ ɛbɔamɔ ɔwɔlɛ ɛlɛ kĩ, ‘Baguma, titikpa ɔkɛnanɛ manɛ, mɔ yĩ kɔnya!’ ”

14Yesu bi be kĩ, “Mabi mi kĩ tɔgɔlɛ ɔtɛnɛ a akũ lɛkpalɛ yedede nɛ Baguma anɛ kĩ emuniki ɛnaa kɔla a, nnɛ́ Farisini a. Kitonɛkĩ odi nyɛ odi kĩ ɛdɛla ye akũ nɛ ode ni, baakɛna ye nɛ kayɔ, ade odi nyɛ odi kĩ ɛdɔla ye akũ ni, baadɛla ye nɛ ode.”

Yesu Hila Babisɛ̃.

15Bati badi kɔa be babi bɛyamɛna kĩ Yesu ete awɛ nɛ be akũ. Kĩ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a mɔ́ fukĩĩ a, bɛkã be anɛ. 16Lɛmɛ Yesu vɛ babisɛ̃ a ɛyamɛna nɛ ye sɛkɛ̃, ɛlɛ kĩ, “Mifɔ̃ babisɛ̃ bɛya nɛ yĩ sɛkɛ̃, mitasua be osi. Kitonɛkĩ bikĩĩ bamɛ odu lá Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a. 17Mite fukĩĩ anɛ! Odi nyɛ odi kĩ ɛtátɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a ndɛ obisɛ̃ aye ni ɛláapuli ewo nɛ de kamɛ dadaada.”

Yesu Lɛ Fɔlɛtsa Nɛ Asikafɔ Mɔ Baguma Lɛgãkanyakɔ̃ a Akũ.

18Yudafɔ ɔnɔkɔɛ̃ odi via Yesu kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ wĩ, litsa kɛnɛ kĩ nkɛna fɔmɔ maana nkpã kĩ ɛla kawũna dadaada a?”

19Ade Yesu via ye kĩ, “Nde sũ avɛ yĩ oti wĩ? Odima lɛnyɛ́ oti wĩ, mbɔɛntɛ Baguma mɔapɛ. 20Onyina mbla a kĩ ɛtsa kĩ, ‘Tabɔa adɔpaa, takɔ oti, taye, tama fɔvã ote nɛ odima akũ, bu aga mɔ ama.’ ”

21Oti a kpa mbuayɛ kĩ, “Kito anɛ yĩ tibisɛ̃ kamɛ a, nkɛna nɛ tɛbla kĩĩ flee akũ.”

22Kĩ Yesu nu foe a, ebi ye kĩ, “Lɛtsa mɔa te nɔ kakɛna. Naanɔ nɔ fɔtsa flee a kĩ odeĩ a kakɔa foe sika a kakpa ahiãfɔ, lɔkɔa aana akũ kana fɔtsa nɛ ode. Ke liti muniki kayaatomɔ yĩ.”

23Lɛmɛ kĩ onyole a nu fɔlɛtsa a ewo ɔblɔ paa, kitonɛkĩ ɛna akũ kana fɔtsa beblebee. 24Yesu mɔ ayekĩ ewo ɔblɔ a, ade ɛlɛ kĩ, “Fɔ́ana ɔsĩ fɔkpa asikafɔ kĩ baapuli biwo nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ! 25Fɔadã bɔɛɛ kĩ ɔpɔnkɔ mɔ kapu aatsã ɔnɔbɔ̃ ɔkɛ kamɛ ɛnɛ, kɛba kĩ osikani aawo nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ.”

26Ade bati a kĩ binu kalɛ kĩĩ a via Yesu kĩ, “Kekɔ̃ owei koũ aana katɛ?”

27Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Lɛtsa a kĩ otidziwa lɛláapuli ɛkɛna dadaada ni, Baguma kɔ̃ aapuli ɛkɛna.”

28Awã naa Petro bi Yesu kĩ, “Dã, bɔfɔnɛ boe tɔtɔ awɛ buyi bɔya butomɔ nɔ.”

29Yesu bi be kĩ, “Mafɔ̃ minyi yededeede kĩ odi nyɛ odi kĩ ɛfɔnɛ ye tɔtɔ, ɔtsɔ̃ ĩye bawaɛ̃, ĩye bamanɛ ĩye babi eyi nɛ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a sũ ni, 30baase ye fɔtsa kĩĩ fublusu nɛ nviã katinya kĩĩ kamɛ mɔ nkpã kĩ ɛla kawũna a nɛ kikĩ kaaya a kamɛ.”

Yesu Buki Ɛlɛ Kalɛ Nɛ Ye Wuda Akũ.

31Yesu kpã ye fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a ɛnamɛna ɔɔwɛ̃ ade ebi be kĩ, “Mitse! Bɔanaa Yerusalem, awã kĩ fɔtsa flee a kĩ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ tsɛlɛ nɛ Otidziwa Obi akũ biyi a, aaya nɛ foe kamɛ. 32Baakɔa ye bido nɛ bikĩ bɛnyɛ́ Yudafɔ awɛ, bidi ye nsekuo, bivũna ye, bitua tanɛ biko nɛ ye akũ. 33Baabo ye lɔkɔa bɛkɔ ye, lɛmɛ nɛ luwi lɛlalɛde akũ ni, yaabuki eyidza edzi nkpã.”

34Lɛmɛ ye fɔtsa bakɔlɛnɛ tánu fɔlɛtsa kĩĩ fudima kayɔ. Bɛkɔa foe kayɔkanu bɛkɔla be, ade ke bɛtányi lɛtsa a kĩ de akũ Yesu kalɛ kɔdzɛla a.

Yesu Tsa Ɔnɛkunɛ Odi Kĩ Ɛkawã Fɔtsa.

35Kĩ Yesu fuã Yeriko ɔmatɔ a, ɔnɛkunɛ odi dzi nɛ osi ɔɔwɛ̃ ɛkawã fɔtsa. 36Kĩ enu bati kɔdabu nkã kĩ batɛ̃ a, evia kĩ, “Litsa lamɔ kaya?”

37Ade bibi ye kĩ, “Yesu Nazaretni a lɛyaatɛ̃.”

38Awã naa, ɛbɔa fɔwɔla kɔɔba kĩ, “Yesu, Lɛgã Dawid Obi! Mɔ yĩ kɔnya!”

39Bati a kĩ bɛnyaa lɔtɔ a wũni nɛ ye akũ kĩ esua onukpɛ̃. Lɛmɛ ɛdanɛ fɔwɔla kabɔa kɔɔba kalɛ kĩ, “Lɛgã Dawid Obi! Mɔ yĩ kɔnya!”

40Foesũ Yesu fɔ̃ ɛdza ade ɛlɛ kĩ bɛkpã ɔnɛkunɛ a bɛma ye a. Kĩ ewo Yesu sɛkɛ̃ a, evia ye kĩ, 41“Litsa awɛ kĩ nkɛna nkpa nɔ?”

Ɔnɛkunɛ a akpa mbuayɛ kĩ, “Boe Ɔlate, mawɛ kĩ mbuki mmɔ́ fɔkɔ.”

42Ade Yesu bi ye kĩ, “Kekɔ̃ mɔ fɔkɔ. Nɔ katɛkado fɔ̃ ɔsaɛ.” 43Deedimɔapɛ epuli ɛmɔ fɔkɔ ade ke etomɔ Yesu mɔ Baguma kɔlɛ kanyɛ a. Kĩ bati kɔdabu a mɔ fukĩĩ a, be flee bimu Baguma.

19

Yesu Nase Nɛ Zakeo Sɛkɛ̃.

1Yesu nawo nɛ Yeriko ɔmatɔ a kamɛ, ɛtsã ye kamɛ ɛtɛ̃. 2Tɔgɔlɛ ɔtɛnɛnɔkɔɛ̃ osikani paa odi kĩ bavɛ Zakeo dzi nɛ awã. 3Ɛkabɔa mbɔdi kĩ yamɔ Yesu enyi ye, lɛmɛ kĩ ɛnyɛ oti lukũ sũ, bati lidede fɔ̃ ɛtápuli ɛmɔ ye. 4Foesũ ewula atsɛ ɛnya bati kɔdabu a lɔtɔ ɛnade nɛ kutse gɛlɛɛlɛ kudi kamɛ ayekĩ yaamɔ Yesu kitonɛkĩ enyina kĩ yaatsã awã ɛtɛ̃.

5Kĩ Yesu wo kutse a kayɔ a, ɛdzɛla anɛ ɛmɔ Zakeo ade ɛvɛ ye kĩ, “Zakeo, duma mɔatsɛ, kɛnɛ kĩ mase nɛ nɔ awã nviã.” 6Zakeo wɛ sɔwa eduma ade ɛyatɛ Yesu mɔ kawɔlɛ a.

7Bati a flee kĩ bɛmɔ́ fukĩĩ a kɛna hũhũhũhũ nɛ Yesu akũ bɛlɛ kĩ, “Oti kĩĩ nase nɛ titikpa ɔkɛnanɛ tɔtɔ kamɛ.”

8Zakeo yidza ɛdza ebi boe Ɔlate a kĩ, “Boe Ɔlɛga, dã! Maakɔa yĩ akũ fɔtsa sɛkɛ mɔa nte ahiãfɔ, ade ntɛ nsisi odi ni, maase ye foe titi ɛna kɔtɔ.”

9Ade Yesu bi ye kĩ, “Nkpã katɛ ya nɛ tɔtɔ kĩĩ kamɛ nviã, kitonɛkĩ oti kĩĩ lɛmɛ nyɛ Abraham kasinu a kamɛ obi. 10Otidziwa Obi a ya kĩ yawɛ bikĩ bɛyɛla ɛnyɛ be lɛmɛ.”

Yesu Bɔa Lɛgbã Nɛ Sika Akũ.

11Ade kĩ bati katse fɔlɛtsa a kĩ Yesu kabi be a, ɛlɛ ɛnamɛna lɔtɔ, ɛbɔa be lɛgbã lidi. Lɔkɔ kĩĩ a, efuã Yerusalem ade bati a kɔna kĩ Baguma lɛgãkanya a do kanɛ kata awɛ a. 12Foesũ ebi be kĩ “Nɛ lɔkɔ lidi kamɛ ni, ɔnɔkɔɛ̃ odi yidza kĩ yanaa tite tidi akũ mɔlugo mɔlugo bɛnaadzina ye lɛgã. Ehihiɛ eyi kĩ yaamuniki ɛya nɛ ɔtɔ nɛ foe liti. 13Fɔmɔ yaapi osi a, ɛvɛ ye basumunɛ ewua ɛkpɔta ade ɛkpa be kamɛ odi nyɛ odi sika ngbã sɔmɔa sɔmɔa ebi be kĩ, ‘Mikɔa sika a minya kɔyaatɔ mina kute nɛ yĩ liti.’

14“Lɛmɛ ye ɔtɔ bati akesĩ ye foesũ bido batɔ bitomɔ ye liti kĩ bɛnaalɛ kĩ, ‘Bɔáwɛ onyole kĩĩ kĩ ɛnya boe lɛgã.’

15“Bidzina onyole a lɛgã ade emuniki ɛya nɛ ɔtɔ a. Kĩ ɛya a, ɛfɔ̃ bɛvɛ ye basumunɛ a bɛyadzɛla nɛ ye anɛ kamɛ kĩ yawɛ enyi kute a kĩ bɛna.

16“Osumunɛ ɔtɔnyade a bi ye kĩ, ‘Ɔnɔkɔɛ̃, nna sika a sɔmɔa sɔmɔa foe ewua nte nɛ sikĩ ɔkpa yĩ a akũ.’

17“Ɔnɔkɔɛ̃ a kpa ye mbo ɛlɛ kĩ, ‘Ɔkɛna foe kakɛna wĩ! Ɔnyɛ osumunɛ kĩ yadi ɔnɔkɔali! Nɛ ayekĩ odi ɔnɔkɔali nɛ fɔtsa kabii akũ sũ ni, maakɛna nɔ ɔnɔkɔɛ̃ nɛ tɛmatɔ ewua akũ.’

18“Osumunɛ ɔyade a lɛmɛ yalɛ kĩ, ‘Ɔnɔkɔɛ̃, nna sika sɔmɔa sɔmɔa foe elo nte nɛ sikĩ ɔkpa yĩ a akũ!’

19“Ɔnɔkɔɛ̃ a bi ye kĩ, ‘Mbo, ɔkɛna foe kakɛna wĩ! Aanya ɔnɔkɔɛ̃ nɛ tɛmatɔ elo akũ!’

20“Osumunɛ ɔlalɛde a yalɛ kĩ, ‘Ɔnɔkɔɛ̃, amɔ nɔ sika sɔmɔa kĩ ɔkɔa ɔkpa yĩ a. Nsui se nɛ limakũ kamɛ nkɔa nkɔla. 21Nvila nɔ kitonɛkĩ oti mɔ ɔsĩ odi anɛ. Abɔɛ fɔtsa a kĩ fɔnyɛ́ nɔ fude, ade ana fɔtsa a kĩ ɔtádu lɛmɛ a.’

22“Ade Ɔnɔkɔɛ̃ a bi ye kĩ, ‘Nɔ osumunɛ kpa, maakɔa nɔ mɔawɛ onukpɛ̃ kamɛ kɔdzɛla kalɛ nkɔ nɔ kɔtɔ. Onyina kĩ oti mɔ ɔsĩ manɛ kĩ mabɔɛ fɔtsa a kĩ fɔnyɛ́ yĩ fude, ade mana fɔtsa kĩ ntádu a. 23Kĩ onyina lɔmɔ a, nde sũ ɔtákɔa yĩ sika ɔnaado nɛ sika kakɔlakɔ̃ kĩ ntɛ mmuniki ĩya ni, maatɛ se mɔ se akũ kute?’

24“Ade ebi bati a kĩ bɛdzɛ̃ nɛ awã kĩ, ‘Mitɛ sika sɔmɔa nɛ ye awɛ mikɔa mikpa osumunɛ a kĩ ɛna sika sɔmɔa sɔmɔa ewua a.’

25“Lɛmɛ bati a bi ye kĩ, ‘Ɔnɔkɔɛ̃, oti a na deĩ sika sɔmɔa sɔmɔa se ewua kɔkɔɛ!’

26“Ade Ɔnɔkɔɛ̃ a kpa mbuayɛ kĩ, ‘Mabi mi kĩ odi nyɛ odi kĩ edeĩ litsedi ni, ade ye baakɔa foe pii bibu a, lɛmɛ odi nyɛ odi kĩ ɛlá lɛtsama a ni, foe kabii a kĩ edeĩ a malo baatɛ foe nɛ ye awɛ. 27Finyaa ni, mivɛlɛ yĩ bakesĩnɛ a kĩ bɛtáwɛ kĩ ĩnya be lɛgã a miyamɛna nɛ awĩ, lɔkɔa mikɔ be nɛ yĩ anɛ kamɛ.’ ”

Yesu Wo Nɛ Yerusalem Ɔmatɔ Kamɛ.

28Kĩ Yesu bi be fɔlɛtsa kĩĩ eyua a, ɛnya ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a lɔtɔ epi osi yanaa Yerusalem. 29Kĩ efuã Betfage mɔ Betania tɛmatɔ a nɛ Kugua Futse Ɔtɔ ɔwɛ̃ a, edo ye fɔtsa bakɔlɛnɛ nviã ɛnyamɛna lɔtɔ, ebi be kĩ, 30“Minaa ɔmatɔ kabii a kĩ ɛwa nɛ mi lɔtɔ a kamɛ. Ntɛ miawo nɛ ye kamɛ ni, míamɔ aflim obi kĩ odima tádzi nɛ ye akũ tɔ̃ kĩ edeĩ nɛ ɔwɛ̃ kamɛ. Miwũnya ye lɔkɔa mikɔa miyamɛna nɛ awĩ. 31Ntɛ odi via mi kĩ litsa sũ miawũnya ye ni, mibi ye kĩ, ‘Boe Ɔlate sĩ ye.’ ”

32Fɔtsa bakɔlɛnɛ a naa ade bɛmɔ́ lɛtsa nyɛ lɛtsa ndɛ ayekĩ Yesu bi be a. 33Kĩ bɛkawũnya aflim obi a, ye balate via be kĩ, “Nde sũ miawũnya ye?”

34Fɔtsa bakɔlɛnɛ nviã a kpa mbuayɛ kĩ, “Boe Ɔlate sĩ ye.”

35Bɛkɔa aflim obi a bɛma Yesu ade bɛdzɛlɛ be tɛtadiɛ wulaa biko nɛ ye akũ bibumɛna Yesu ede edzi nɛ ye akũ a. 36Kĩ edzi nɛ ye akũ banaa a, bati dzɛlɛ be tɛtadiɛ biko nɛ tite.

37Kĩ Yesu fuã Yerusalem nɛ awã kĩ osi a ka eto Kugua Futse Ɔtɔ akũ a, ye fɔtsa bakɔlɛnɛ kɔdabu flee a yi kayɔ mɔ Baguma kɔlɛ kanyɛ, mɔ ye kahulu mɔ fɔwɔla kɔɔba nɛ awãwã fɔtsa flee a kĩ bɛmɔ́ a sũ. 38Ade ke bɛlɛ kĩ,

“Baguma ehila Lɛgã a kĩ laya nɛ Boe Ɔlate dĩ akũ!

Lukudɔ lɛna nɛ ode, obu ɛnya Baguma nɛ ode flefle fude!”

39Farisifɔ badi kĩ bideĩ nɛ bati kɔdabu a kamɛ bi Yesu kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bi nɔ fɔtsa bakɔlɛnɛ a bisua onukpɛ̃!”

40Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Mabi mi kĩ ntɛ bisua onukpɛ̃ ni, boe nɛ osi ɔɔwɛ̃ a mɔawɛ aayi fɔwɔla kabɔa kayɔ.”

Yesu Be Nɛ Yerusalem Lɔlɔ.

41Kĩ Yesu fuã Yerusalem ɛkɔa anɛ ɛmɔ ɔmatɔ kĩĩ a, ewula babe nɛ ye lɔlɔ. 42Ade ɛlɛ kĩ, “Mawɛ kĩ nviã kĩĩ malo ni, aanyi lɛtsa a kĩ laakpa nɔ lukudɔ. Lɛmɛ finyaa kĩĩ a, ɔláapuli ɔmɔ́ de! 43Lɔkɔ lidi aya kĩ nɔ bakesĩnɛ aatsua bisinya nɔ nɛ sɛkɛ nyɛ sɛkɛ. 44Baawɔla nɔ mɔ bati a kĩ bideĩ nɛ nɔ kamɛ a, ade bɛláafɔnɛ de lidima lɛwa nɛ de kawakɔ̃ malo a, kitonɛkĩ ɔtámɔ lɔkɔ a kĩ Baguma yatɛ nɔ a oyi ɔsũ!”

Yesu Blɔmɛna Kɔyaatɔ Banyanɛ Nɛ Asɔli Kɔla Kamɛ.

45Kĩ Yesu nawo nɛ Asɔli Kɔla kamɛ a, eyi kayɔ mɔ fɔtsa banɔnɛ kablɔmɛna awɛ nɛ awã. 46Ebi be kĩ, “Bɛtsɛlɛ nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ kĩ Baguma lɛ kĩ, ‘Baavɛ yĩ asɔli kɔla kĩ mpaɛ kabɔakɔ̃.’ Lɛmɛ mikɔa koe mikɛna bayekpanɛ kabɛlakɔ̃!”

47Luwi nyɛ luwi ni, Yesu katsa fɔtsa nɛ Asɔli Kɔla a kamɛ. Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃, mbla batsanɛ mɔ ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ wɛ kĩ bakɔ ye. 48Lɛmɛ bɛtámɔ osi a kĩ ye akũ baatsã, kitonɛkĩ bati a flee dzɛmɛna ye fɔlɛtsa kayaatse, ade bɛtáwɛ kĩ ye kalɛ kadima kɛtɛ̃ nɛ be akũ a.

20

Bati Vɛlɛ Fɔlɛtsa Mɔ Yesu Nɛ Ye Otumi Akũ.

1Luwi a, kĩ Yesu na nɛ Asɔli Kɔla kamɛ ɛkatsa fɔtsa, ɛkalɛ Kalɛ Wĩ a, Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃, mbla batsanɛ mɔ ɔmatɔ a banɔkɔɛ̃ ya nɛ awã. 2Ade bibi ye kĩ, “Bi boe osi a kĩ odeĩ fɔmɔ akɛna fɔtsa kĩĩ bamɛ a. Owei lɛkpa nɔ osi?”

3Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Mifɔ̃ ĩnya lɔtɔ nvia mi kalɛ mɔa. Mibi yĩ, 4Yohanes bati mui kawɔla amaniɛ a ni, Baguma sɛkɛ̃ futo mbɔɛɛ kĩ bati sɛkɛ̃ futo?”

5Nɛ awã a, biyi fɔlɛtsa kavɛlɛ mɔ be akũ kĩ, “Litsa bɔ́alɛ? Ntɛ bɔlɛ kĩ futo Baguma sɛkɛ̃ ni, yaavia kĩ, ‘Nde sũ mitátɛ Yohanes mido?’ 6Ade ntɛ bɔlɛ kĩ bati sɛkɛ̃ futo ni, bati kɔdabu a flee aanɔ boe boe, kitonɛkĩ be flee bɛtɛ bido kĩ Yohanes nyɛ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ.”

7Nɛ foesũ bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Bunyína awã kĩ futo.”

8Ade Yesu lɛmɛ bi be kĩ, “Kekɔ̃ yĩ malo nláabi mi awã kĩ ntomɛna kɔbɛ̃ nnɛɛ makɛna fɔtsa kĩĩ bamɛ.”

Yesu Bɔa Lɛgbã Nɛ Apaafɔ Akũ.

9Ade Yesu bɔa bati a lɛgbã kĩ, “Lɔkɔ lidi kamɛ ni, onyole odi nɛ waĩ kɔba. Ɛkɔa koe edo nɛ apaafɔ awɛ ɛnaa osi akũ, ɛnadzi nɛ awã ebuna owi. 10Kĩ lɔkɔ wo ɔtɔ kĩ bana waĩ babi a, edo ye osumunɛ odi kĩ ɛnaatɛ ye kanyakɔ̃ nɛ apaafɔ a sɛkɛ̃ ɛma ye. Lɛmɛ apaafɔ a bo osumunɛ a, bɛlɔla ye mɔ awɛ pupulidza. 11Nɛ foesũ edo osumunɛ bɛbã, lɛmɛ apaafɔ a bo ye malo, bido ye kɔnyɔã, ade bɛnyɛ ye osi mɔ awɛ pupulidza a. 12Ade edo osumunɛ ɔlalɛde a. Apaafɔ a bo ye malo bipila ye ade bɛblɔmɛna ye a.

13“Kɔba ɔlate a via ye akũ kĩ, ‘Litsa maakɛna? Maado yĩ obi kĩ maátunɔ kalɛ ade matɛ kado kĩ baabu ye.’

14“Lɛmɛ kĩ apaafɔ a mɔ́ obi a, bibi akũ kĩ, ‘Ade kɔba ɔlate a obi nɛ awĩ a. Mifɔ̃ bɔkɔ ye lɔkɔa ye adzapadiɛ ɛkɛna boe ade.’ 15Foesũ bɛvɛlɛ ye bɛnɛmɛna nɛ kɔbã a kamɛ ade bɛkɔ ye a.”

Ade Yesu via be kĩ “Litsa mikɔna kĩ kɔba ɔlate a aakɛna apaafɔ a? 16Mabi mi kĩ yaayakɔ apaafɔ a na flee lɔkɔa ɛkɔa kɔba a edo nɛ apaafɔ bɛbã awɛ.”

Kĩ bati a nu fukĩĩ a, bɛlɛ kĩ, “Kusɛ! Baguma lɛláakpa osi fɔya nɛ foe kamɛ lɔmɔ da!”

17Yesu ko anɛ ɛdã be ade evia be kĩ, “Litsa Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ fɔlɛtsa atsa?

‘De a kĩ fɔla bakenɛ sĩ a,

ade de lɛdani kɔla akũ de titiliwu a!’

18Odi nyɛ odi kĩ yaatula ɛtɔ nɛ de a na akũ ni, yaaveliveli gblɛgblɛgblɛ, ade ke odi nyɛ odi kĩ de a na aatɔ nɛ ye akũ ni, laanuna ye kpɛtɛkpɛtɛkpɛtɛ.”

Yesu Lɛ Kɔdzɛla Nɛ Ɔgɔlɛ Katɛ Akũ.

19Yudafɔ mbla batsanɛ a mɔ Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ a bɔa mbɔdi kĩ bapi Yesu nɛ awã, kitonɛkĩ bɛmɔ́ biyi ɔsũ kĩ be sũ mɔ ɛbɔa lɛgbã a, lɛmɛ bivila bati a. 20Nɛ foesũ bɛwɛ osi bɛbã kĩ ye akũ baatsã bipi ye. Bɛkpa banyole badi sika kĩ bɛkɛna be akũ ndɛ bati kĩ badi ɔnɔkɔali. Bido be kĩ bɛnaanaĩ Yesu nɛ fɔlɛtsa kavia katse kamɛ, lɔkɔa bɛna osi bɛkɔa ye bido nɛ banɔkɔɛ̃, mɔ Roma abãã ɔnɔkɔɛ̃ awɛ. 21Bikĩ banaĩ Yesu a ya nɛ ye sɛkɛ̃, bibi ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, bunyina kĩ fɔlɛtsa a kĩ alɛ mɔ fukĩ atsa a nyɛ ɔnɔkɔali. Bunyina lɛmɛ kĩ aádã oti anɛ, mbom atsa Baguma tisi a nɛ ɔnɔkɔali kamɛ. 22Finyaakĩĩ ni, bi boe ntɛ boe mbla kpa osi kĩ buse ɔgɔlɛ bɔkpa Romafɔ Lɛgãnɔkɔɛ̃, mbɔɛɛ kĩ ɛtákpa osi?”

23Lɛmɛ Yesu mɔ́ be tɛdake a eyi ɔsũ ade ebi be kĩ, 24“Miyamɛna sika ovoe a sidi ndã. Owei lɔlɔ mɔ dĩ teĩ nɛ se akũ?”

25Bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Lɛgãnɔkɔɛ̃ Kaisare fude fɔanɛ.”

Yesu bi be kĩ, “Kekɔ̃ mikɔa fukĩ fɔnyɛ Lɛgãnɔkɔɛ̃ fude a mikpa Lɛgãnɔkɔɛ̃, ade mikɔa fukĩ fɔnyɛ Baguma fude lɛmɛ mikpa Baguma a.”

26Nɛ bati kɔdabu a anɛ kamɛ na a, bɛtápuli bipi ye nɛ osi odima akũ, foesũ bisua be tunukpɛ̃ nɛ Yesu mbuayɛ a kĩ ɛkɛna be wãwã sũ.

Yesu Lɛ Kɔdzɛla Nɛ Banɔkpa Kabuki Kayidza Akũ.

27Ade Zadukifɔ kĩ balɛ kĩ kayidza kato kanɔkpa lɛláa a, ya nɛ Yesu sɛkɛ̃, bibi ye kĩ, 28“Fɔtsa Ɔtsanɛ, Mose tsɛlɛ mbla ɛkpa boe kĩ, ‘Ntɛ onyole odi ku ɛfɔnɛ ɔtsɔ̃ kĩ bɛmɔ ye bɛtáma ni, onyole a ɔwaɛ̃ ɛkɔã otsole a lɔkɔa bɛmɔ ye bɛma babi bɛnya ekĩ eku a bade.’ 29Lɔkɔ lidi ni, bawaɛ̃nyole evũkɔnɔ badi dzi nkpã. Ɔnɔkɔɛ̃de a kɔã ɔtsɔ̃ lɛmɛ eku, kĩ bɛtáma obi odima. 30Ɔwaɛ̃ ɔyade a mɔ ɔlalɛde a lɛmɛ kɔã okunawa, ade be malo biku kĩ bɛtáma babi badima a. 31Ade lɛtsa mɔapɛ a lɛkɛna bawaɛ̃nyole evũkɔnɔ a flee a. Be flee biku nɛ kĩ otsole a táma obi ɛkpa be kamɛ odima. 32Nɛ foe kawũna kamɛ a, otsole a mɔawɛ yaku. 33Lɔkɔa nɛ luwi a kĩ banɔkpa aabuki biyidza bidzi nkpã a ni, be kamɛ owei ɔtsɔ̃ yaanya, nɛ kĩ be evũkɔnɔ a flee bɛkɔã tɔ̃ ye a?”

34Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Katinya kĩĩ kamɛ mɔ́ otsole mɔ onyole akɔã akũ, 35lɛmɛ banyole mɔ batsole a kĩ bɛkpɔla kĩ baayidza bito kanɔkpa bidzi nkpã nɛ katinya kĩ kaaya a kamɛ a ni, bɛláakɔã batsɔ̃ ĩye bidzi fɔnyɔ. 36Baana ndɛ ode fɔtɔ banyanɛ, ade bɛláabuki biku da a. Bɛnyɛ Baguma babi kitonɛkĩ biyidza bito kanɔkpa. 37Mose nyɛ ɛtsa yededeede nɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ kĩ badzɛla banɔkpa babuki kadzi nkpã, kitonɛkĩ lɔkɔ a kĩ ɛdza nɛ kutse a kĩ kɔkatɛ̃ anɛ kamɛ a, ɛvɛ Baguma kĩ Abraham Baguma Isak Baguma mɔ Yakob lɛmɛ Baguma. 38Fukĩĩ atsa kĩ ɛnyɛ bikĩ bidzi nkpã a Baguma, nnɛ́ banɔkpa Baguma yanɛ. Kitonɛkĩ nɛ Baguma sɛkɛ̃ ni, be flee bidzi nkpã.”

39Nɛ awã a Yudafɔ mbla batsanɛ badi lɛ kĩ. “Fɔtsa Ɔtsanɛ, ɔkpa mbuayɛ kakpa wĩ paa!” 40Ke liti odima tábuki edo ɔwɔlɛ evia ye kadima.

Owei Obi Nyɛ Kristo a?

41Yesu via be kĩ, “Nde sũ bati alɛ kĩ Kristo a aanya Lɛgã Dawid kasinu kamɛ obi? 42Ade Dawid mɔawɛ a lɛ nɛ Tɔnɔ Ovoli a kamɛ kĩ,

‘Boe Ɔlate bi yĩ Ɔlate kĩ,

“Dzi nɛ yĩ sɔmɔna

43kɛnaawo lɔkɔ a kĩ nkɔa nɔ bakesĩnɛ

nkɛna nɔ abɔa katekɔ̃.” ’

44Ade ntɛ Dawid vɛ ye kĩ boe Ɔlate a, nde fɔya mɔ Kristo a aanya Dawid kasinu kamɛ obi?”

Yesu Bɔa Bati Kɔkɔ Nɛ Yudafɔ Mbla Batsanɛ Akũ.

45Kĩ bati a flee dza bɛkatse Yesu fɔlɛtsa a, ɛdani ebi ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, 46“Midã kadã wĩ nɛ Yudafɔ mbla batsanɛ a akũ. Bati kĩĩ ado tɛtadiɛ wulaa katsã kamini, ade bawɛ kĩ bati bɛwɔ̃na be nɛ obu kamɛ nɛ kɔya a. Bawɛ banɔkɔɛ̃ fudzikɔ̃ nɛ Yudafɔ fɔtsɛnakɔ̃, mɔ fudzikɔ̃ wĩ nɛ fuwi kanyakɔ̃. 47Bakɔa tɛdake kasisi bakunawa katɛ be tɔtɔ ade babɔa mpaɛ gɛlɛɛlɛ kakɔa kamu akũ a. Nɛ fukĩĩ sũ be sɔtɔ kavɛlɛ aaba bati flee fude!”

21

Okunawa Odi Fɔtsa Kate.

1Nɛ Yudafɔ Asɔli Kɔla kamɛ a, Yesu ko anɛ ɛmɔ asikafɔ kĩ bɛkɔa be futetsa bɛkado nɛ ɔgɔlɛ adakã kamɛ. 2Ade ɛmɔ okunawa ohiãni odi kĩ ɛyakɔa kaplɛ nviã edo nɛ adakã a kamɛ a. 3Ade ebi be kĩ, “Mabi mi kĩ okunawa ohiãni kĩĩ te fɔtsa ɛba bati bɛbã a flee. 4Kitonɛkĩ bati bɛbã a kɔ̃ ni, be akũ kana fɔtsa a kĩ fublusu a kamɛ fudi sukuloo bite, lɛmɛ otsole ohiãni kĩĩ kɔa lɛtsa a kĩ de akũ yaadzi nkpã a flee ɛyate nɛ awĩ.”

Yesu Lɛ Lɔkɔ a Kĩ Baabubuli Asɔli Kɔla a.

5Fɔtsa bakɔlɛnɛ a kamɛ badi kalɛ kɔdzɛla nɛ Asɔli Kɔla a akũ, mɔ boe mɔ kalɛ a kĩ bɛkɔa bike koe, mɔ ayekĩ bɛkɛɛlɛ kɔla foebi a, mɔ fɔtsatewa a kĩ bakpa Baguma a. Lɛmɛ Yesu bi be kĩ, 6“Lɛtsa nyɛ lɛtsa kĩ miamɔ nɛ awĩ a, lɔkɔ aaya kĩ de lidima lɛláabuki lite nɛ lɔkɔba akũ. Baadzuli be flee biwula.”

Lubokamɔ Mɔ Bati Liti Katomɛna Aaya.

7Ade ke bivia ye kĩ, “Fɔtsa Ɔtsanɛ, lɔkɔ lɔwɔdabe fukĩĩ aaya? Ade litsa bɔ́akɔa buyi ɔsũ kĩ lɔkɔ a wo ɔtɔ?”

8Yesu bi be kĩ, “Midã kadã wĩ, mitafɔ̃ bɛkɛ mi. Bati pii aaya nɛ yĩ dĩ akũ bɛlɛ kĩ, ‘Yĩ nyɛ Ɔtɛnɛ a,’ mɔ ‘Lɔkɔ a wo ɔtɔ.’ Lɛmɛ mitatomɔ be. 9Mitafɔ̃ libe liwo mi ntɛ minu kawũkanɔ mɔ bati kayidza kadza nɛ bati akũ nkã. Kɛnɛ kĩ fɔtsa kĩĩ bamɛ flee fɔnya lɔtɔ fɔya nɛ foe kamɛ, lɛmɛ fɔátsa kĩ katinya kawũna a fuã kiyua.”

10Yesu lɛ ɛnamɛna lɔtɔ kĩ, “Ɔmaĩ mɔ ɔmaĩ aanɔ akũ, fɔgã mɔ fɔgã lɛmɛ aanɔ akũ. 11Tite kakuna mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ, kɔlɛ mɔ fɔsɔ kpa kumɛkumɛ lɛmɛ aaya nɛ kakɔ nyɛ kakɔ, ade libe mɔ awãwã fɔtsa aanɛ nɛ odetɔ́ kamɛ a.

12“Fɔmɔ fɔtsa kĩĩ bamɛ flee aaya ni, baatomɔ mi liti, bipili mi bɛnamɛna Yudafɔ fɔtsɛnakɔ̃ bɛdzɛ̃mɔ mi, bibo mi lɔkɔa bido mi nɛ kɔla. Ade baakpã mi bɛnaadzɛla nɛ fɔgã mɔ abãã banɔkɔɛ̃ anɛ nɛ yĩ sũ. 13Fukĩĩ aakpa mi osi kĩ milɛ Kalɛ Wĩ a. 14Mipi miyi kĩ miláaha akũ nɛ lɛtsa a kĩ míalɛ minyɛ mi akũ a akũ. 15Kitonɛkĩ maakpa mi fɔlɛtsa mɔ kadikanyi ayekĩ mi bakesĩnɛ kamɛ odima lɛláapuli esĩ ĩye ɛlɛ kalɛ etia lɛtsa a kĩ míalɛ a. 16Mi bamanɛ, bawaɛ̃, akũ bati mɔ bakɔba aanyɛ mi bɛkpa ade baakɔ mi kamɛ badi a. 17Odi nyɛ odi aakesĩ mi nɛ yĩ sũ. 18Lɛmɛ mi lɔlɔ sɔlɔ mɔapɛ malo lɛláayɛla. 19Midza pintii lɔkɔa míana katɛ.

Yesu Lɛ Lɔkɔ a Kĩ Baabubuli Yerusalem Ɔmatɔ a.

20“Ntɛ mimɔ́ kĩ sodzafɔ dza bisinya Yerusalem ni, minyi kĩ ɔmatɔ a kawɔla wo ɔtɔ. 21Nɛ lɔkɔ a na kamɛ ni, bati a kĩ bideĩ nɛ Yudea bilo bɛnaa tɔtɔ akũ. Bikĩ bideĩ nɛ Yerusalem ɔmatɔ a kamɛ bilo bɛnɛ, ade bikĩ bɛláa ɔmatɔ a kamɛ bɛtabuki bimuniki bɛya nɛ ye kamɛ. 22Kitonɛkĩ lɔkɔ a na aanya Sɔtɔ Kavɛlɛ fuwi fɔkpa bati, ayekĩ Katsɛlɛ Kpalɛwa fɔlɛtsa a aaya nɛ foe kamɛ. 23Fɔ́ana ɔsĩ paa fɔkpa bamatsɔ̃ mɔ babima a kĩ babi amɛmɛ be a. Lubokamɔ baũ aaya nɛ tite kĩĩ akũ, ade Baguma sɔtɔ kavɛlɛ aaya nɛ bati kĩĩ akũ a. 24Bati badi aatɔ nɛ lɛpamɛ onukpɛ̃, ade baapili badi ndom bɛnamɛna tite bɛbã akũ a. Ade bikĩ bɛnyɛ́ Yudafɔ aade bidzi nɛ Yerusalem bati akũ kɛnaawo lɔkɔ a kĩ Baguma yi ɛkpa be a wũna.

Otidziwa Obi a Aabuki Ɛya.

25“Awãwã fɔtsa aanɛ nɛ odetɔ́ kamɛ fɔkatsa nsɛntsɛlɛni nɛ suwa, odetɔ mɔ fusibii anɛ. Katinya kamɛ tɛmaĩ akũ aayɛla be, libe liwo be nɛ mpo kayili mɔ kavũ basabasa sũ. 26Libe aafɔ̃ anɛ lisinya bati nɛ lɔkɔ a kĩ baakadã anɛ kakpa lɛtsa a kĩ de aaya nɛ katinya kamɛ flee akũ a, kitonɛkĩ odetɔ́ kamɛ kɔbɛ̃ fɔtsa lɛláabuki fɔdza nɛ foe kadzakɔ̃. 27Ke liti a Otidziwa Obi a aanɛ ɛta, ɛya nɛ luflututu kamɛ mɔ kɔbɛ̃ kpale mɔ ɔhaĩ. 28Ntɛ fukĩĩ bamɛ flee do kaya awɛ ni, midzɛla fɔlɔ midã ode kitonɛkĩ mi katɛ lɔkɔ wo ɔtɔ.”

Mikɔlɛ Fɔtsa Nɛ Atɔ Kutse Akũ.

29Ade Yesu bɔa be lɛgbã kĩ, “Midã atɔ kutse mɔ futse bɛbã a. 30Ntɛ mimɔ́ kĩ kɔnyɛ tɔɔta vɔɛ̃ ni, minyina kĩ kanɔde lɔkɔ wo ɔtɔ. 31Ade ayea ntɛ mimɔ́ fɔtsa kĩĩ bamɛ kĩ fɔlamɛna kaya ni, míanyi kĩ Baguma lɛgãkanya a fuã.

32“Mabi mi pipiipi kĩ bati a kĩ bidzi finyaa lɛláaku biwoli fɔmɔ fɔtsa kĩĩ flee aaya nɛ foe kamɛ. 33Tite mɔ ode flee onukpɛ̃ aatɛ̃ lɛmɛ yĩ fɔlɛtsa a kɔ̃ aana daa.

Kɛnɛ Kĩ Miana Nɛ Kukũmanɛ Kamɛ.

34“Midã akũ kadã wĩ. Mitakɔa mi akũ mikpa kanya mɔ kamɔa pɔtɔɔ, mɔ katinya kamɛ ɔhau. Ntɛ nnɛ́ aye ni, Luwi a aayafuta mi, 35ndɛ ayekĩ ɔyaɛ atɔ kpeĩ, kitonɛkĩ Luwi a aaketimɔ odi nyɛ odi kĩ edzi nkpã. 36Foesũ mina nɛ kukũmanɛ kamɛ, mikaabɔa mpaɛ luwi nyɛ luwi ayekĩ míana kɔbɛ̃ mitsã yedede nɛ fɔtsa a kĩ fɔ́aya a flee kamɛ, lɔkɔa miyaadza nɛ Otidziwa Obi a anɛ kamɛ.”

37Yesu kanaatsa bati fɔtsa luwi nyɛ luwi nɛ Yudafɔ Asɔli Kɔla a kamɛ, ade ntɛ olobe wo ɔtɔ lɔkɔa yadzakũ kanaa Kugua Futse Ɔtɔ a akũ kawa nɛ awã. 38Ɔnɔnɛ nyɛ ɔnɔnɛ ni, bati kɔdabu atsɛna nɛ Asɔli Kɔla a kamɛ katse ye fɔtsa katsa.

22

Basɔfɔnɔkɔɛ̃ Tsa Fɔlɔ Kĩ Bakɔ Yesu.

1Yudafɔ Abodoo Kĩ Ɛtáyila Luwi a kĩ bavɛ Wuda Katɛ̃ Luwi a kanya wo ɔtɔ. 2Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ a kavila bati a, foesũ bɛkabɔa mbɔdi kawɛ osi kĩ baatsã bɛna Yesu bɛkɔ nɛ kabɛla kamɛ.

Yuda Tunɔ Kĩ Yaanyɛ Yesu Ɛkpa.

3Ade Abonsam wo nɛ Yuda kĩ bavɛ Iskariot, kĩ ɛnyɛ fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-nviã a kamɛ ɔmɔa kamɛ a. 4Foesũ Yuda naa Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ Yudafɔ mɔ banɔkɔɛ̃ a kĩ badãmɛna Asɔli Kɔla akũ a sɛkɛ̃, ade bipi adzuni nɛ osi wĩ a kĩ ye akũ yaatsã ɛnyɛ Yesu ɛkpa a. 5Kawɔlɛ de be ade bike otse kĩ baakpa ye sika. 6Yuda tunɔ nɛ foe akũ, foesũ ɛkawɛ lɔkɔ wĩ kĩ yaanyɛ Yesu ɛkpa nɛ bati kɔdabu a katanyi kamɛ.

Yesu Manɛ Akũ Ɛkpa Wuda Katɛ̃ Luwi Funitsã a Kanya.

7Luwi a kĩ bakɔ Wuda Katɛ̃ kavelibi nɛ Abodoo Kĩ Ɛtáyila Luwi Kanya kamɛ a wo ɔtɔ. 8Ade ke Yesu do Petro mɔ Yohanes kĩ, “Minaa lɔkɔa minaamanɛ Wuda Katɛ̃ funitsã a miyi mikpa boe kanya.”

9Nɛ awã a bivia ye kĩ, “Nɛ ndia awɛ kĩ bɔnaamanɛ foe buyi?”

10Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Ntɛ miawo nɛ Yerusalem ɔmatɔ a kamɛ ni, onyole odi kĩ ɛnɔnɛ kugumi mɔ mui aatsɛlamɔ mi. Mitomɔ ye miwo nɛ tɔtɔ a kĩ te kamɛ yaawo a. 11Mibi tɔtɔ ɔlate a kĩ, ‘Fɔtsa Ɔtsanɛ bo buvia nɔ kĩ, “Nde kɔla kĩ koe kamɛ bɔmɔ yĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ a bɔ́anya Wuda Katɛ̃ funitsã a?” ’ 12Yaatsa mi kɔla kpale kudi nɛ abansulu ode kĩ bike opunu mɔ fukpo nɛ koe kamɛ. Mifɔ̃ bɛmanɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa biyi nɛ awã.”

13Bipi osi ade bɛnamɔ lɛtsa nyɛ lɛtsa pɛpɛɛpɛ ndɛ ayekĩ Yesu bi be a, ade bɛtɔ Wuda Katɛ̃ funitsã a nɛ awã a.

Bɛnya Boe Ɔlate Funitsã a.

14Yesu mɔ ye fɔtɔ banyanɛ a nadzi nɛ opunu akũ kĩ banya. 15Ade ebi be kĩ, “Fɔnyɛ yĩ kawɛ kɔkɔɛ kĩ bɔmɔ mi bɔnya Wuda Katɛ̃ Funitsã kĩĩ fɔmɔ maamɔ lubo. 16Mabi mi kĩ nláabuki ĩnya funitsã kĩĩ kɛnaawo lɔkɔ a kĩ foe kayɔkanu flee a ya nɛ Baguma lɛgãkanya a kamɛ.”

17Ke liti a, Yesu bɔɛ kɔɔpu, ɛnyɛ Baguma kɔlɛ ade ɛlɛ kĩ, “Mitɛ fukĩĩ misɛ̃ mikpa akũ. 18Mabi mi kĩ kito finyaa kanaa ni, nláabuki mmɔa waĩ kɛnaawo kĩ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a ya.”

19Ade ɛbɔɛ abodoo, ɛnyɛ Baguma kɔlɛ, ebulibuli ye ɛkpa be ɛlɛ kĩ, “Ade yĩ sukɛna kĩ bɛkɔa bakpa nɛ mi lɔlɔ a. Mikɛna fukĩĩ mikɔa mikai yĩ.”

20Ade ayea kĩ bɛnya biyua a, ɛbɔɛ kɔɔpu mɔ waĩ ɛlɛ kĩ, “Kɔɔpu kĩĩ nyɛ Baguma nhihiɛ vɔɛ̃ kĩ esipi nɛ foe akũ mɔ yĩ babɔanɛ a kĩ maako nɛ tite nɛ mi lɔlɔ. 21Lɛmɛ midã, oti a kĩ yaanyɛ yĩ ɛkpa a, bɔmɔ ye budzi nɛ kanyakɔ̃ nɛ awĩ. 22Otidziwa Obi a kɔ̃, aaku ndɛ ayekĩ Baguma hihiɛ eyi a. Lɛmɛ bɔbɔɛ bakpa owula a kĩ yaanyɛ ye ɛkpa a.” 23Nɛ awã a biyi akũ kavia kayɔ kĩ be kamɛ owei aakɛna fukĩĩ odu.

Owei Bɛ̃ Flee Nɛ Fɔtɔ Banyanɛ a Kamɛ?

24Fɔlɛtsa kavɛlɛ fudi yawo nɛ fɔtsa bakɔlɛnɛ a kamɛ kĩ be kamɛ owei baabu kĩ ɛbɛ̃ flee. 25Ade ke Yesu bi be kĩ, “Bati a kĩ bɛnyɛ́ Yudafɔ a, be fɔgã deĩ otumi mɔ ɔsĩ nɛ be akũ, ade fɔgã kĩĩ te be akũ buĩ kĩ, Bati Bakɔba. 26Lɛmɛ fɔtana lɔmɔ nɛ mi kamɛ. Mbom oti a kĩ ɛbɛ̃ flee nɛ mi kamɛ ni, ɛkɛna ye akũ ndɛ obisɛ̃ kɔlaa. Ade kɛnɛ kĩ lɔtɔ ɔnyanɛ nɛ mi kamɛ ɛna ndɛ osumunɛ ayea. 27Owei bɛ̃ ɔkɔba, ekĩ edzi yanya mbɔɛɛ ekĩ yasum ye a? Fɔwaa yededeede kĩ ekĩ edzi yanya a bɛ̃. Lɛmɛ ndeĩ nɛ mi kamɛ ndɛ osumunɛ aye. 28Mina nɛ yĩ akũ nɛ yĩ sɔhuiɛ flee kamɛ. 29Ndɛ ayekĩ Nda kpa yĩ kɔbɛ̃ kĩ ĩnya bati akũ a, ade ayea maakpa mi kɔbɛ̃ a na odu a. 30Míanya mimɔa mɔ yĩ nɛ opunu akũ nɛ yĩ lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ, ade míadzi nɛ fɔgãkpo akũ minya Israel futete ewua-nviã a akũ a.”

Yesu Lɛ Eyi Kĩ Petro Aasĩ Ye.

31Yesu vɛ Simon Petro ɛlɛ kĩ, “Simon, Simon! Tse katse wĩ! Bɛkpa Abonsam osi kĩ ɛsɔ mi ɛdã lɔkɔa ɛsa bati wĩ a nɛ bakpa kamɛ, ndɛ ayekĩ okuani awɛ afafa kanyɛ nɛ kamɔnɛ kamɛ a. 32Lɛmɛ Simon, mbɔa mpaɛ nkpa nɔ kĩ nɔ katɛkado kɛtadĩ. Ade ntɛ ɔyamuniki ɔya nɛ yĩ sɛkɛ̃ ni, do awaɛ̃ amɛ kɔbɛ̃.”

33Awã naa Petro kpa mbuayɛ kĩ, “Boe ɔlate, mmanɛ akũ nkpa kĩ bɔmɔ nɔ aawa kɔla ĩye kĩ bɔmɔ nɔ aaku!”

34Ade Yesu bi ye kĩ, “Petro, mabi nɔ kĩ fɔmɔ ɔkɔkɔ aanyɛ onukpɛ̃ nviã lɛnyɛ kĩĩ ni, aalɛ titi ɛlalɛ kĩ onyína yĩ.”

Sika Kuvũ Mɔ Kuvũ Kĩ Babɛla Mɔ Lɛpamɛ Gɛlɛɛlɛ.

35Yesu via ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ, “Lɔkɔ a kĩ ndo mi fɔtɔ kĩ ntáfɔ̃ mibɔɛ sika kuvũ, ĩye kuvũ kĩ babɛla ĩye mpabua a ni, litsedi nasĩ mi?”

Bɛkpa mbuayɛ kĩ, “Lɛtsama tásĩ boe.”

36Ade Yesu bi be kĩ, “Finyaakĩĩ kɔ̃ ni, odi nyɛ odi kĩ edeĩ sika kuvũ ĩye osi akũ kanaa kuvũ ni, ɛbɔɛ ɛlɛ, ade oti kĩ ɛlá lɛpamɛ gɛlɛɛlɛ ni, kɛnɛ kĩ ɛnɔ ye atadiɛ wulaa lɔkɔa ɛya lɔmɔa. 37Mabi mi kĩ Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ fɔlɛtsa a kĩ fɔlɛ kĩ, ‘Bibu ye bido nɛ tɔkpa bakɛnanɛ kamɛ,’ a kɛnɛ kĩ fɔya nɛ yĩ akũ. Kitonɛkĩ fɔtsa a kĩ bɛtsɛlɛ nɛ yĩ akũ a lamɛna kaya nɛ foe kamɛ pɛpɛɛpɛ.”

38Fɔtsa bakɔlɛnɛ a bi ye kĩ, “Boe Ɔlate, amɔ, fɔpamɛ gɛlɛɛlɛ nviã nɛ awĩ!”

Ade Yesu bi be kĩ, “Fɔlɛ!”

Yesu Bɔa Mpaɛ Nɛ Kugua Futse Ɔtɔ Akũ.

39Yesu dzakũ ɛnɛ nɛ ɔmatɔ a kamɛ ɛnaa Kugua Futse Ɔtɔ akũ ndɛ ayekĩ yawɛ kakɛna a, ade ye fɔtsa bakɔlɛnɛ lɛmɛ to mɔ ye a. 40Kĩ ewo awã a, ebi be kĩ, “Mibɔa mpaɛ ayekĩ sɔhuiɛ lɛláanya nɛ mi akũ.” 41Ɛvɛlɛ akũ nɛ be sɛkɛ̃ ɛnaa lɔtɔ sukuloo, ade ɛnake aduli ɛbɔa mpaɛ a. 42Ɛlɛ kĩ, “Nda, ntɛ fɔnyɛ nɔ kawɛ ni, tinya lubo kamɔ kɔɔpu kĩĩ nɛ yĩ akũ. Lɛmɛ takɛna nɛ yĩ kawɛ akũ, mbom kɛna nɛ nɔ kawɛ akũ.” 43Nɛ awã naa, ode fɔtɔ ɔnyanɛ odi to ode ɛnyɛ ye akũ ɛtsa ye, edo ye kɔbɛ̃. 44Ɛna nɛ ayɔlɔhɔ mɔ kɔnɛyɔɔlɛ kamɛ, ɛbɔa mpaɛ mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ ebu ade ye olulu na ndɛ babɔanɛ fɔbɔ, kako nɛ tite a.

45Kĩ Yesu yidza nɛ mpaɛbɔ kamɛ a, emuniki ɛnaa ye fɔtsa bakɔlɛnɛ a sɛkɛ̃, ɛnamɔ be kĩ bɛwaa tida nɛ ayɔlɔhɔ a kĩ epi be a sũ. 46Ebi be kĩ, “Nde sũ miawa tida? Miyidza mibɔa mpaɛ ayekĩ miláawo nɛ sɔhuiɛ kamɛ.”

Yesu Kapi.

47Lɔkɔ a kĩ Yesu lamɛna kɔdzɛla kalɛ a, bati kɔdabu kudi de kɔnɛ. Yuda kĩ ɛnyɛ fɔtɔ banyanɛ ewua-nviã a kamɛ ɔmɔa nyaa be lɔtɔ. Efuã Yesu, etu eboomu ye. 48Lɛmɛ Yesu bi ye kĩ, “Yuda, ɔkɔa onukpɛ̃ kadzɛmɛ anyɛ Otidziwa Obi a ɔkpa bati?”

49Kĩ fɔtsa bakɔlɛnɛ a kĩ bɛna nɛ ye akũ a mɔ́ lɛtsa a kĩ laya nɛ Yesu akũ a, bivia ye kĩ, “Boe Ɔlate, bɔkɛna boe fɔpamɛ gɛlɛɛlɛ a akũ adzuma?” 50Lɛtalɛta be kamɛ ɔmɔa tsua Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a osumunɛ sɔmɔna sɔtɔ emuni.

51Lɛmɛ Yesu lɛ kĩ, “Oowo! Fukpula nɛ awã!” Ade ke ɛta awã kĩ bitsua sɔtɔ a ɛtsa ye a.

52Ke liti a, Yesu bi basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ banɔkɔɛ̃ a kĩ badãmɛna Asɔli Kɔla akũ a mɔ ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ a kĩ bɛyaapi ye a kĩ, “Nde sũ minɛɛ futsekpa mɔ fɔpamɛ miyaapi yĩ ndɛ tɔkpa ɔkɛnanɛ aye? 53Nna nɛ mi kamɛ nɛ Yudafɔ Asɔli Kɔla a kamɛ luwi nyɛ luwi, ade ke mitádo ɔwɔlɛ mipi yĩ a. Lɛmɛ mi lɔkɔ liwo ɔtɔ kĩ mikɛna mi adzuma a, nɛ lɔkɔ kĩ Abonsam ɔtũ kɔbɛ̃ a anya akũ finyaa.”

Petro Sĩ Yesu.

54Foesũ bipi Yesu ade bɛkpã ye bɛnamɛna Yudafɔ Ɔsɔfɔnɔkɔɛ̃ Flee a awã a. Petro lɛmɛ tomɔ be ɛna nɛ liti flee. 55Bɛkpɔta fi nɛ tɔtɔ a lɔwabe ade Petro lɛmɛ nadzi nɛ bati a kamɛ a. 56Kĩ bikĩ banya abawa kamɛ adi yamɔ Petro kĩ edzi yawa fi a, eke anɛ nɛ ye akũ ade ɛlɛ kĩ, “Obi kĩĩ malo tomɔ Yesu.”

57Lɛmɛ Petro sĩ ade ɛlɛ kĩ, “Otsole dã, ĩnyina ye kɔlaa!”

58Owi tábuna mɔ onyole odi mɔ́ Petro eyi ɔsũ a ade ɛlɛ kĩ, “Nɔ malo ɔnyɛ be kamɛ ɔmɔa!”

Lɛmɛ Petro kpa mbuayɛ kĩ, “Onyole dã, nnɛ́ yĩ manɛ!”

59Ndɛ ndɔũhuilɛ mɔa liti a, onyole bɛbã yalɛ pipiipi kĩ, “Atsindze katɛ lɛláa nɛ foe kamɛ kĩ oti kĩĩ tomɔ Yesu, kitonɛkĩ ɛnyɛ Galileani!”

60Lɛmɛ Petro kpa mbuayɛ kĩ “Onyole dã, ĩnyína lɛtsa a kĩ de ɔlamɛna kalɛ!” Mɔ Petro onukpɛ̃ katɔ pɛ, ɔkɔkɔ nyɛ onukpɛ̃. 61Boe Ɔlate dani ɛdã Petro, ade Petro te anɛ kĩ boe Ɔlate bi ye kĩ, “Fɔmɔ ɔkɔkɔ aanyɛ onukpɛ̃ lɛnyɛ kĩĩ ni, aalɛ titi ɛlalɛ kĩ onyína yĩ.” 62Ade ke Petro nɛ ɛnaa kanya ɛnabe blobloblo a.

Bidi Yesu Nsekuo.

63Bati a kĩ bɛdãmɛna Yesu akũ a di ye nsekuo bibo ye lɛmɛ. 64Bisui ye anɛ ade bivia ye kĩ, “Bi boe owula a kĩ ɛbɔa nɔ.” 65Ade bibi ye fuvũnatsa pii lɛmɛ a.

Yesu Dza Nɛ Ɔmaĩ Banɔkɔɛ̃ Fɔlɛtsa Badzɛnɛ Anɛ.

66Kĩ kade nyina a, ɔmaĩ banɔkɔɛ̃, basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ a yakpɔta ade bɛkpã Yesu bɛyadzɛla nɛ be anɛ kamɛ a. 67Nɛ awã a, bivia Yesu kĩ, “Bi boe ntɛ nɔ nyɛ Kristo a.”

Ade Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Ntɛ nlɛ kadi malo miláatɛ yĩ mido. 68Ade ntɛ nvia mi kadi malo ni, miláakpa mbuayɛ. 69Lɛmɛ kito nviã kĩĩ kanaa ni, baadzina Otidziwa Obi a nɛ Baguma Kpale Nɛ Ode a sɔmɔna.”

70Ade ke be a flee bivia ye kĩ, “Foesũ Baguma obi anɛ?”

Yesu kpa be mbuayɛ kĩ, “Mi lamɛna kalɛ kĩ ye manɛ.”

71Ade bɛlɛ kĩ, “Bɔtásĩ adansifɔ badima. Boe mɔawɛ a bunu lɛtsa a kĩ ɛlɛ a.”

23

Pilato Dzɛmɔ Yesu.

1Ade bati kɔdabu a flee yidza bɛkpã Yesu bɛnamɛna Pilato sɛkɛ̃ a. 2Ade bido ye onukpɛ̃ katsua awɛ kalɛ kĩ, “Bupi obi kĩĩ kĩ ɛlamɔ boe kade bati adzuni kadani. Yabi be kĩ bɛtate ɔgɔlɛ bɛkpa Romafɔ Lɛgãnɔkɔɛ̃. Ɛbɔɛ ye akũ kĩ ye nyɛ Kristo, lɛgã a.”

3Pilato via ye kĩ, “Nɔ nyɛ Yudafɔ Lɛgã a?”

Yesu kpa mbuayɛ kĩ, “Oo, fɔla ndɛ aye kĩ ɔlɛ a.”

4Ade Pilato bi Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ bati kɔdabu a kĩ, “Ntámɔ lɛtsama nɛ ye akũ kĩ madza nɛ foe akũ nkɔ oti kĩĩ kɔtɔ.”

5Lɛmɛ bɛdzɛmɛna kalɛ kabuli kĩ, “Ɛnɛɛ ye fɔtsa katsa yado ɔtutũ nɛ bati kamɛ nɛ Yudea tite flee akũ. Eyi fukĩĩ kayɔ nɛ Galilea ade finyaa ɛkɔa foe ɛyamɛna nɛ awĩ lɛmɛ a.”

Herodes Dzɛmɔ Yesu.

6Kĩ Pilato nu fukĩĩ a, evia be kĩ, “Galileani yanɛ?” 7Foesũ kĩ enyi kĩ Yesu to Galilea nɛ awã kĩ Lɛgã Herodes anya akũ a, ɛkɔa ye ɛma Herodes, kĩ ɛna nɛ Yerusalem nɛ lɔkɔ a na kamɛ.

8Kawɔlɛ de Herodes paa kĩ ɛmɔ Yesu, kitonɛkĩ enu ye nkã ade ɛkawɛ kĩ yamɔ ye anɛ kɔkɔkɔɛ a. Ɛkadã anɛ kĩ Yesu aakɛna awãwã fɔtsa fudi ɛtsa ye. 9Foesũ Herodes via Yesu fɔlɛtsa pii lɛmɛ Yesu tábinya onukpɛ̃. 10Awã naa Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ mbla batsanɛ a nɛ bɛyadza nɛ lɔtɔ bitsua fɔlɛtsa mɔ ɔsĩ mɔ ɔsĩ bite nɛ Yesu akũ. 11Lɛgã Herodes mɔ ye sodzafɔ a di Yesu nsekuo bisupa ye. Bido ye atadiɛ wulaa mɔ kalɛ ndɛ lɛgã aye, bimuniki mɔ ye bɛma Pilato. 12Luwi a na, Herodes mɔ Pilato dani bɛkɛna bakɔba, kufɛ kɔkɔɛ a bakesĩ akũ.

Pilato Kɔ́ Yesu Kɔtɔ Ɛkpa Wuda.

13Pilato vɛ Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃, ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ mɔ bati a ɛkpɔta. 14Ade ebi be kĩ, “Mikpã oti kĩĩ mima yĩ ade milɛ kĩ ɛlamɔ bati adzuni kadani a. Finyaa nɛ mi anɛ kamɛ nɛ awĩ a, nvia ye onukpɛ̃ kamɛ tuwuli, ade fɔlɛtsa a kĩ mibɔɛ nɛ ye akũ a, ntámɔ tɔkpa tidima nɛ foe kamɛ kĩ makɔ ye kɔtɔ. 15Lɛgã Herodes lɛmɛ támɔ tɔkpa tidima nɛ ye akũ foesũ emunikimɔ ye ɛma boe. Oti kĩĩ tákɛna tɔkpa tidima kĩ ɛfɛta ɛkpa wuda. 16Foesũ maafɔ̃ bibo ye nfɔnɛ ye awɛ ɛdzakũ ɛnaa.” 17Nɛ Wuda Katɛ̃ Luwi kanya kamɛ ni, kɛnɛ kĩ Pilato ɛfɔnɛ bati a kĩ bɛwaa kɔla a kamɛ ɔmɔa awɛ ɛkpa be.

18Bati kɔdabu a flee bɔa fɔwɔla kɔɔba kĩ, “Kɔ ye! Fɔnɛ Baraba awɛ kakpa boe!” 19Bido Baraba nɛ kɔla kĩ edo ɔtutũ nɛ ɔmatɔ kpale kamɛ, ɛkɔ bati lɛmɛ.

20Pilato wɛ kĩ yafɔnɛ Yesu awɛ foesũ ebuki ɛnyɛ fɔlɛtsa kamɛ ɛtsa bati kɔdabu a. 21Lɛmɛ bɛbɔa fɔwɔla biko nɛ ye akũ kĩ, “Bɔa ye nɛ asendua akũ! Bɔa ye nɛ asendua akũ!”

22Pilato buki ebi be lɛlalɛde kĩ, “Mɔ litsa tɔkpa oti kĩĩ kɛna? Ntámɔ lɛtsa kĩ ɛkɛna kĩ yana foe akũ wuda! Maafɔ̃ bibo ye lɔkɔa nfɔnɛ ye awɛ.”

23Lɛmɛ bati a dzɛmɛna fɔwɔla kabɔa kɔɔba kĩ bɛbɔa Yesu nɛ asendua akũ. Nɛ foe kawũna kamɛ a, bati a fɔwɔla kabɔa nya Pilato akũ. 24Foesũ Pilato kɔ Yesu kɔtɔ ndɛ ayekĩ bati a wɛ a. 25Ade ɛfɔnɛ oti a kĩ bawɛ a awɛ ɛkpa be a, oti kĩ bido nɛ kɔla nɛ ɔtutũ mɔ bati kakɔ sũ, ade ɛkɔa Yesu edo nɛ be awɛ kĩ bɛkɛna ye ndɛ ayekĩ bɛwɛ a.

Sodzafɔ Bɔa Yesu Nɛ Otse Akũ.

26Sodzafɔ a kpã Yesu bɛnamɛna. Ade kĩ banaa nɛ osi a, bɛtsɛlamɛna Kireneni onyole odi kĩ bavɛ Simon, kĩ eto akula adi kamɛ yanna Yerusalem. Bipi ye bɛhɛ ye kĩ ɛlɔ asendua a etomɔ Yesu nɛ liti. 27Bati kɔdabu baũ a tomɔ Yesu nɛ liti, ade batsole nɛ be kamɛ kabe kakpa ye a. 28Yesu dani ɛtsɛlamɔ be ebi be kĩ, “Yerusalem batsole, mitabe mikpa yĩ mbom mibe mikpa mi babi mɔ mi akũ. 29Kitonɛkĩ lɔkɔ aaya kĩ bati aalɛ kĩ, ‘Be a kĩ bɛnyɛ baduko, be a kĩ bɛtátsãmɔ kɔma bɛma tɔ̃, mɔ be a kĩ bɛtámɛmɛ be tɛmɛ tɔ̃ a na lɔlɔ wĩ!’ 30Ade lɔkɔ a na mɔ bati aabi tɔtɔ kĩ, ‘Midzuli miko nɛ boe akũ!’ Ade baabi kɔtɔbii kĩ, ‘Mikɔla boe!’ 31Kitonɛkĩ ntɛ bɛkɛna fukĩĩ nɛ kutse gɔ̃ akũ ni, nde fɔána fɔkpa kutse wɔlɛwa?”

32Bɛkpã banyole bɛbã nviã kĩ bɛnyɛ tɔkpa bakɛnanɛ bibumɔ Yesu kĩ bɛnaakɔ be. 33Kĩ biwo awã kĩ bavɛ kĩ Oti Lɔlɔ Fɔtsɔ̃ a, bɛbɔa Yesu nɛ asendua akũ. Bɛbɔa banyole nviã a lɛmɛ nɛ asendua akũ, ɔmɔa nɛ ye sɔmɔna, ɔyade a nɛ ye sɛbã. 34Ade Yesu lɛ kĩ, “Nda, kɔa kate be, kitonɛkĩ binyína lɛtsa a kĩ bɛlamɛna kakɛna.” Ke liti a sodzafɔ a wole ade bɛsɛ̃ Yesu tɛtadiɛ bɛkpa be akũ a.

35Bati a flee dza nɛ awã bɛkadã foe. Ade Yudafɔ banɔkɔɛ̃ a di Yesu nsekuo bɛlɛ kĩ, “Ɛtɛ bati bɛbã nkpã foesũ ntɛ ye nyɛ Kristo a kĩ Baguma pau a ni, ɛnyɛ ye akũ!”

36Ade ayea sodzafɔ a lɛmɛ di Yesu nsekuo a. Bifuã ye bɛkɔa waĩ mɔ ɔnyɛ mɔ ɔnyɛ bɛkpa ye kĩ ɛmɔa. 37Ade bibi ye kĩ, “Ntɛ nɔ nyɛ Yudafɔ lɛgã a ni, tɛ nɔ akũ!”

38Bɛtsɛlɛ fɔlɛtsa kĩĩ nɛ ye lɔlɔ nyangɛ kĩ, “Ade Yudafɔ Lɛgã nɛ awĩ a.” 39Tɔkpa bakɛnanɛ a kĩ bɛbɔa nɛ asendua akũ a kamɛ ɔmɔa vũna Yesu kĩ, “Nnɛ́ nɔ nyɛ Kristo a? Tɛ nɔ akũ katɛ boe malo!”

40Lɛmɛ ɔyade a wũni nɛ ye akũ kĩ, “Aávila Baguma mbɔɛɛ? Ɔtɛ sɔtɔ kavɛlɛ mɔapɛ a kĩ ɛtɛ a. 41Lɛmɛ boe sɔtɔ kavɛlɛ a fɛta boe, kitonɛkĩ lɛtsa a kĩ bɔkɛna a, ade de sɔtɔ kavɛlɛ bɔtɛ a. Lɛmɛ ɛtákɛna tɔkpa tidima.”

42Ade ebi Yesu kĩ, “Yesu, te anɛ nɛ yĩ akũ ntɛ owo nɔ lɛgãkanyakɔ̃ a kamɛ.”

43Awã naa Yesu bi ye kĩ, “Mabi nɔ nɛ ɔnɔkɔali kamɛ kĩ nviã kĩĩ aana nɛ yĩ sɛkɛ̃ nɛ Paradiso kamɛ.”

Bɛkɔ Yesu.

44Kĩ kite sukuloo suwa tɔdɔũ ewua-nviã abɔa a, suwa fɔ̃ kata, ade ɔtũ ke nɛ katinya flee kamɛ kɛnawo tɔdɔũ ɛlalɛ kamɛ a. 45Ade lima a kĩ lɛvanɛ nɛ Asɔli Kɔla kamɛ a bɛ̃ nɛ kayite a. 46Yesu bɔa fɔwɔla kɔɔba kĩ, “Nda, nkɔa yĩ kawɛya ndo nɛ nɔ awɛ.” Kĩ ɛlɛ fukĩĩ a, eku.

47Sodzafɔ ɔnɔkɔɛ̃ a mɔ́ lɛtsa a kĩ lɛya, ade emu Baguma ɛlɛ kĩ, “Fɔnyɛ ɔnɔkɔali kĩ oti wĩ yanɛ.” 48Kĩ bati a kĩ bɛkpɔta nɛ awã bɛkadã foe flee a mɔ́ lɛtsa a kĩ lɛya a, bɛdzakũ bɛnaa kɔla mɔ ayɔlɔhɔ mɔ akpɔ kako nɛ lɔlɔ mɔ ɔwɔlɛ. 49Bati a kĩ binyina Yesu kanyina wĩ a, mɔ batsole a kĩ bitomɔ ye bito Galilea a, dza mɔ lugo bɛkadã fɔtsa kĩĩ.

Yosef Kĩ Eto Arimatia a Bila Yesu.

50Onyole odi kĩ bavɛ Yosef kĩ edzi nɛ Arimatia ɔmatɔ a kamɛ nɛ Yudea tite akũ na nɛ awã. Ɛnya oti wĩ kĩ ye akũ deĩ obu, ade ɛkadã anɛ kakpa lɔkɔ a kĩ Baguma lɛgãkanyakɔ̃ a aaya. 51Titɔ kĩ ɛna nɛ Yudafɔ ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ fɔlɛtsa badzɛnɛ katsɛna a kamɛ malo ni, ɛtátunɔ nɛ lɛtsa a kĩ de akũ bike otse, mɔ lɛtsa a kĩ bɛkɛna a akũ. 52Ɛnaa Pilato anɛ kamɛ ade ɛnawã Yesu ɔnɔkpa a. 53Ade ke ɛvɛnya ɔnɔkpa a ɛkɔa lima ovoe esuli ye a. Ɛkɔa ye ɛwɔla nɛ linikɛ kĩ bɛnyɛ nɛ de kamɛ, kĩ bɛtábila odima nɛ de kamɛ tɔ̃ a kamɛ. 54Luwi a nya Efieda ade Kawɛya Luwi a lamɔ ɔtɔ kawo a.

55Batsole a kĩ bitómɔ Yesu bito Galilea tomɔ Yosef bɛnadã linikɛ a, mɔ ayekĩ bɛkɔa Yesu ɔnɔkpa bɛwɔla nɛ de kamɛ. 56Ke liti a, bimuniki bɛnaa kɔla bɛnamanɛ tutsonu mɔ fugua mɔ ɔlɛ̃ mɔ ɔlɛ̃ kĩ baakɔa bɛtsɛla ɔnɔkpa a biyi. Nɛ Kawɛya Luwi akũ a, bidzi bɛwɛya nɛ be mbla a onukpɛ̃.

24

Yesu Yidza Eto Kanɔkpa

1Ɛkwansieda ɔnɔnɛ tutuutu a, batsole a naa linikɛ a ɔwɛ̃, bɛnɛɛ lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ bɛmanɛ biyi a. 2Awã naa bɛmɔ́ kĩ bimininya de kpale a kĩ bɛkɔa bisua linikɛ onukpɛ̃ a biyi nɛ ɔɔwɛ̃. 3Foesũ biwo nɛ de kamɛ lɛmɛ bɛtámɔ boe Ɔlate Yesu ɔnɔkpa a. 4Bɛkɛna saa bɛdzɛ̃ bakɔna foe akũ, ade lɛtalɛta bati nviã kĩ bɛna nɛ tɛtadiɛ kĩ tata muamua kamɛ nɛ bɛta nɛ be akũ a. 5Libe wo be paa foesũ bɛkɛna akũ nɛ kayɔ bɛkpa be, ade banyole a bi be kĩ, “Nde sũ miawɛ oti kĩ edzi nkpã nɛ banɔkpa kamɛ? 6Ɛláa awĩ. Eyidza eto kanɔkpa! Mite anɛ nɛ lɛtsa a kĩ ebi mi nɛ lɔkɔ a kĩ ɛna nɛ Galilea kĩ, 7kɛnɛ kĩ bɛkɔa Otidziwa Obi a bido nɛ bati kpa awɛ, baabɔa ye nɛ asendua akũ, lɔkɔa nɛ fuwi ɛlalɛ liti a, eyidza edzi nkpã.” 8Ade batsole a te anɛ nɛ ye fɔlɛtsa a akũ a.

9Bimuniki bito linikɛ a ɔwɛ̃ bɛnabi fɔtsa bakɔlɛnɛ ewua-odi a mɔ bati bɛbã fɔlɛtsa a flee. 10Batsole a nyɛ Maria Magdalani, Yohana mɔ Maria kĩ ɛnyɛ Yakobo ɔma. Bɛmɔ batsole bɛbã a bɛnabi fɔtɔ banyanɛ a fɔlɛtsa a flee. 11Lɛmɛ fɔtɔ banyanɛ a kɔna kĩ lɛtsa a kĩ bibi be a nyɛ fɔkɔasiatsa, foesũ bɛtátɛ be bido. 12Lɛmɛ Petro ta eyidza ewula atsɛ ɛnaa linikɛ a ɔwɛ̃. Ɛkɛna akũ ɛdã de kamɛ ade ɛmɔ ɔnɔkpa tilima odi a. Ɛkɛna saa emuniki ɛnaa kɔla nɛ lɛtsa a kĩ lɛya a sũ.

Yesu Nyɛ Akũ Ɛtsa Bati Badi Nɛ Emaus Osi.

13Nɛ luwi mɔapɛ a akũ a, bikĩ bitómɔ Yesu a be kamɛ bati nviã tsɛ̃ osi banaa akula adi kĩ bavɛ Emaus kamɛ. Osi a lugo aana ndɛ fusikũ evũkɔnɔ kito awã kɛnaa Yerusalem. 14Bati a kalɔmɛna nɛ fɔlɛtsa a kĩ fɔya a flee akũ. 15Kĩ bɛkalɔmɛna kanyɛ fɔlɛtsa kamɛ a, Yesu yapi be ade bɛtsã bɛnaa a.16Bɛmɔ́ ye lɛmɛ bɛtáyi ɔsũ kĩ ye yanɛ.

17Yesu via be kĩ, “Litsa akũ milamɛna kalɔmɛna nɛ osi a?”

Bɛfɔ̃ bɛdza dĩĩ mɔ anɛ kamɛ mɔ kɔnya. 18Ade be kamɛ ɔmɔa kĩ bavɛ Kleopa via ye kĩ, “Nɔ odi nyɛ ɔnɔvɔɛ̃ nɛ Yerusalem kĩ ɔtánu lɛtsa a kĩ de lɛya nɛ fuwi lukũ kĩĩ kamɛ a mbɔɛɛ?”

19Yesu via be kĩ, “Litsa fɔlɛtsa lɛya?”

Bɛkpa ye mbuayɛ kĩ, “Fɔlɛtsa a kĩ fɔya nɛ Yesu Nazaretni akũ a. Oti kĩĩ nyɛ Baguma onukpɛ̃ ɔnyɛnɛ kĩ edeĩ kɔbɛ̃ yakɛna awãwã fɔtsa pii, ɛnyɛ fɔtsa ɔtsanɛ kpale kĩ Baguma mɔ bati flee akpa ye obu. 20Lɛmɛ Yudafɔ basɔfɔnɔkɔɛ̃ mɔ ɔmaĩ banɔkɔɛ̃ pi ye bɛkɔa ye bido nɛ Roma abãã awɛ, kĩ bɛkɔ ye kɔtɔ bɛkpa wuda, bɛbɔa ye nɛ asendua akũ. 21Bɔna kɔnɛte nɛ ye akũ kĩ ye aanya oti a kĩ yaanyɛ Israel. Ade nviã nyɛ fuwi ɛlalɛ kĩ fukĩĩ flee ya nɛ foe kamɛ a. 22Boe katsu a kĩ kitomɔ ye a kamɛ batsole badi fɔ̃ akũ nyɛnɛ boe, kitonɛkĩ ɔnɔnɛ tutuutu kĩĩ bɛnaa ye linikɛ ɔwɛ̃, 23lɛmɛ bɛtámɔ ɔnɔkpa a. Bimuniki bɛyabi boe kĩ Baguma ode fɔtɔ banyanɛ nyɛ be akũ bɛtsa be, bibi be kĩ Yesu dzi nkpã. 24Boe katsu a kamɛ banyole badi naa linikɛ a ɔwɛ̃ bɛnamɔ foe pɛpɛɛpɛ ndɛ ayekĩ batsole a lɛ a, lɛmɛ bɛtámɔ Yesu.”

25Ade Yesu bi be kĩ, “Mitɛnɛ kadzimbi! Mi adzuni lɛlá sɔwa kĩ miatɛ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ a fɔlɛtsa a flee mido! 26Mitányi tɔ̃ kĩ kɛnɛ kĩ Kristo a ɛmɔ lubo kĩĩ bamɛ flee fɔmɔ yaaawo nɛ ye lɛgãkanya kukũkpalɛ a kamɛ?” 27Ade ke Yesu kpalɛ fɔlɛtsa kamɛ ɛtsa be nɛ lɛtsa a kĩ Katsɛlɛ Kpalɛwa a tsɛlɛ nɛ ye akũ, kito Mose tuvoli akũ kɛyake nɛ Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ flee katsɛlɛ a akũ a.

28Kĩ bifuã akula a kĩ ye kamɛ banaa biyua a, Yesu kɛna ndɛ yatɛ̃ ɛnaa lɔtɔ. 29Lɛmɛ biwũnya ye ade bibi ye kĩ, “Dzi nɛ boe sɛkɛ̃. Kade dɔ kiyua ade ɔtũ do kake awɛ a.” Foesũ ɛnase nɛ be sɛkɛ̃.

30Kĩ bɛmɔ be bidzi kĩ banya a, ɛbɔɛ abodoo ɛnyɛ Baguma kɔlɛ, ɛsɛ̃ ɛkpa be. 31Nɛ awã naa, be anɛ binya ade bɛmɔ́ ye biyi ɔsũ a, lɛmɛ ɛyɛla nɛ be anɛ kamɛ. 32Ade ke bibi be akũ kĩ, “Fɔtákɛna ndɛ fi fudi lɛkatɛ̃ nɛ boe tɔwɔlɛ kamɛ, kĩ ɛkanyɛ Katsɛlɛ Kpalɛwa fɔlɛtsa a kamɛ katsa boe nɛ osi a?”

33Ade biyidza bimuniki mɔatsɛ bɛnaa Yerusalem, bɛnamɔ fɔtɔ banyanɛ ewua-odi a mɔ bati bɛbã a kĩ bɛkpɔta a. 34Bɛnabi be kĩ, “Nuwĩ boe Ɔlate yidza eto kanɔkpa ade ɛnyɛ ye akũ ɛtsa Simon a.” 35Bati nviã a bi be lɛtsa a kĩ lɛya nɛ osi akũ a, mɔ ayekĩ bɛmɔ́ boe Ɔlate a biyi ɔsũ nɛ lɔkɔ a kĩ ɛyɛlɛ abodoo ɛkpa be a.

Yesu Nyɛ Ye Akũ Ɛtsa Ye Fɔtsa Bakɔlɛnɛ a.

36Kĩ bati nviã kĩĩ kabi be fɔlɛtsa kĩĩ a, deedimɔapɛ Yesu mɔawɛ nɛ ɛdza nɛ be kayite, ade ebi be kĩ, “Lukudɔ litomɔ mi.”

37Libe wo be paa ade bɛkakɔna kĩ ɔnɔkpa bɛmɔ. 38Lɛmɛ Yesu bi be kĩ, “Nde sũ mibɔa obili lɔmɔ? Nde sũ miatɛ atsindze nɛ mi kamɛ? 39Midã yĩ awɛ mɔ yĩ fɔnɛta. Mita yĩ midã mimɔ kĩ nnɛ́ ɔnɔkpa manɛ, kitonɛkĩ hũhũ lɛlá sukɛna mɔ fɔtsɔ̃ ndɛ ayekĩ miamɔ kĩ ndeĩ a.”

40Kĩ ɛlɛ foe a, ɛkɔa ye awɛ mɔ fɔnɛta ɛtsa be. 41Kawɔlɛ de be paa, lɛmɛ fɔkɛna be wãwã, foesũ biti bɛtátɛ bido. Ade ke Yesu via be kĩ, “Mideĩ funitsã fudi nɛ awĩ?” 42Bɛkpa ye kafɔabi tɔlɛwa kadi, 43ɛtɛ ke ɛba nɛ be anɛ kamɛ.

44Ke liti a ebi be kĩ, “Ade fɔlɛtsa kĩĩ bamɛ mbi mi nɛ lɔkɔ a kĩ nna nɛ mi kamɛ a. Kɛnɛ kĩ lɛtsa nyɛ lɛtsa a kĩ bɛtsɛlɛ biyi nɛ Mose mbla, Baguma onukpɛ̃ banyɛnɛ tuvoli mɔ Tɔnɔ Ovoli a kamɛ fɔya nɛ foe kamɛ lɔmɔ.”

45Ebinya be adzuni ayekĩ baanu Katsɛlɛ Kpalɛwa a kamɛ fɔlɛtsa a kayɔ. 46Ebi be kĩ, “Bɛtsɛlɛ biyi kĩ Kristo a aamɔ lubo, lɔkɔa eyidza eto kanɔkpa nɛ luwi lɛlalɛde a akũ. 47Nɛ ye dĩ akũ ni, bikĩ bitomɔ ye a aade lɛtsã nɛ ɔwɔlɛ kamɛ kadani mɔ tɔkpa kakɔakate akũ bɛkpa katinya kamɛ bati flee. Baayi lɛtsã kĩĩ kade kayɔ bitomɛna Yerusalem. 48Mi nyɛ fukĩĩ bamɛ flee adansifɔ. 49Yĩ mɔawɛ a maakɔa Hũhũ Kpalɛwa mma mi ndɛ ayekĩ Nda lɛ eyi a. Lɛmɛ midzi nɛ Yerusalem nɛ awĩ kɛnaawo lɔkɔ a kĩ kɔbɛ̃ a aato ode kɔyaatɛ mi kamɛ.”

Baguma Bɔɛ Yesu Ɛnamɛna Ode.

50Ade ɛkpã be bɛnɛ nɛ Yerusalem ɔmatɔ a kamɛ bɛnaa Betania, awã kĩ ɛdzɛla awɛ nɛ ode ehila be a. 51Kĩ ɛkahila be a, ɛdzakũ ɛfɔnɛ be ade bɛbɔɛ ye bɛnamɛna ode a. 52Ade ke bisum ye bimuniki bɛnaa Yerusalem nɛ kawɔlɛ kpale kamɛ a. 53Bidzi nɛ Asɔli Kɔla a kamɛ daa, bɛkamu Baguma.