1 TESALONICA

KAG MGA PAUNANG BISAYA TUNGOR SA PRIMERONG SUYAT NI APOSTOL PABLO PARA SA

MGA TAGA-TESALONICA

Kaling suyat ay imaw kag una sa ruha nak ingsuyat ni Apostol Pablo sa mga kahalihan sa pagtu-o sa syudad it Tesalonica pagkatapos it inra pagbantala it Maadong Balita ruto kaibahan sina Silas ag Timoteo. Kag syudad it Tesalonica ay imaw kag pinaka-kapitolyo sa probinsya it Macedonya nak sakop it Roma. Ingsuyat kali ni Pablo mga 21 tuig pagkatapos it kamatayon ni Hesus. (Kali ay ingbibilang nak 51 A.D.)

Pag-abot nina Pablo sa Tesalonica ay maado kag pagbaton sa inra mensahe it ibang mga tawo nak buko mga lahi it Hudyo. Pero nahili sa inra kag mga lahi it Hudyo ag sinra ay ingkukuntra. Pagkalipas it tatlong dominggo yang ay ingpalayas ninra sina Pablo sa Tesalonica. Pagkatapos ray it inra paglibot sa ibang mga banwa, ingpabalik ni Pablo si Timoteo sa Tesalonica pramas pamuyatan kag kahimtangan it mga nagtutu-o ruto.

Pagkabaton ni Pablo it masadyang balita tungor sa inra padayon nak pagtu-o ag pagpalanggaan, ida ingsuyat kali pramas pakusugon katong mga nagsusunor kang Kristo ruto. Ingparumrom nida sa inra kag ida parayan it pagpangabuhi it katong sida ay nagtitiner pa ruto. Masunor, ingtudluan nida kag mga nagtutu-o kung ni-o kag matatabo sa inra sa pagbalik ni Kristo, kaumir katong mga namatayey. Ida ra inglaygayan sinra kung pauno magpangabuhi habang inghuhuyat kag pagbalik ni Kristo. (Mababasa sa Bin. 17:1-9 kag tungor sa pagbisita nina Pablo sa Tesalonica.)

KAG SUYOR IT 1 TESALONICA

Kag Pagpangamutsa 1:1-2

Kag Pagpasalamat nina Pablo 1:3-10

Kag Nahanungor sa Pagtiner nina Apostol Pablo sa Tesalonica 2:1—3:13

Kag Pagtudlo nak Maging Malimpyo sa Parayan it Inra Pagpangabuhi 4:1-12

Kag Nahanungor sa Pagbalik ni Hesu-Kristo 4:13—5:11

Kag Katapusan it Suyat 5:12-28

Kag Primerong Suyat ni Apostol Pablo para sa

MGA TAGA-TESALONICA

1

KAG PAGPANGAMUSTA

1-2Mga pinalangga namong kahalihan sa pagtu-o nak nagtitipon sa pagdayaw sa Dios raha sa syudad it Tesalonica,1:1-2a Puyding basahon nato sa Bin. 17:1-15 kung pauno nakaabot kag Maadong Balita sa Tesalonica sa probinsya it Macedonya. It kato kaling mga lugar ay sakop pa it Roma.

Kami kag inro kahalihan sa pagtu-o nak sina Pablo, Silas1:1-2b o “Silvanus.” (Basaha ra sa Bin. 15:22—18:5 ag 2 Tes. 1:1-2b.) ag Timoteo nak nagsusuyat it kali.

Kabay pang mapasa-inrong tanan raha nak nagpapakig-usa sa Dios nak Tatay ag kang Ginoong Hesu-Kristo, kag kaaduhan ag kag katimunungan nak halin sa Dios.

KAG PAGPASALAMAT NINA PABLO

Kag Pagpangabuhi ag Pagtu-o it mga Taga-Tesalonica

Permi kaming nagpapasalamat sa Dios dahil sa inrong tanan, ag amo kamo perming gingsasambit sa amo pagpangamuyo. 3Waya ra namo gililimti nak magpasalamat sa ato Dios ag Tatay para sa inro mga ginghuhuman nak bunga it inro pagtu-o, inro maadong serbisyo dahil sa inro pagpalangga sa Gino-o, ag inro pagtiis it kahirapan nak bunga ra it inro pag-asa sa ato Ginoong Hesu-Kristo.

4Mga hali namo sa pagtu-o, ayam namo nak pinalangga kamo it Dios, ag pinili kamo Nida, 5dahil kag Maadong Balita tungor kang Kristo, nak amo ingwali sa inro ay gingbaton ninro buko yang dahil sa mga bisaya, kundi dahil ra sa gahom it Ispirito Santo. Ag ingsisiguro nak gador namo nak katong Ida ingpabisaya sa amo ay matuor. Naayamaney ninro kag amo pagkatawo it katong kami ay kaibahan ninro raha dahil gingpakitang gador namo kali sa inro, alang-alang sa inro kaanduan. 6Ag gingpatuyaran ninro kami ag kag Ginoong Hesus sa pagtiis ninro it mga pahirap nak di kasadya halin sa Ispirito Santo, it katong ingbaton ninro kag mga bisaya it Dios.

7Ngani, kamo ay naging ehemplo sa tanang nagtutu-o kang Kristo raha sa mga probinsya it Macedonya ag Acaya.1:7 It kato, kaling ruhang probinsya ay sakop it Gresya.8Ag ingpalapnag ninro kag mensahe tungor sa Gino-o buko yang raha sa Macedonya ag Acaya, kundi imaw ra sa ibang lugar kung hariin ay nakarungog ra kag maramong tawo tungor sa inro pagtu-o sa Dios. Kada bukoey kinahangyan nak magbisaya pa kami. 9Sinray mismo kag nag-uma sa amo tungor sa inro pagbaton sa amo, ag kung pauno ninro tinalikuran kag pagdayaw sa mga dios-diosan agor magsunor sa buhi ag matuor nak Dios. 10Ag ngasing kamo ay naghuhuyat sa pagbalik halin sa langit it Ida Anak nak Ida gingbanhaw. Sida ay si Hesus nak imaw kag maluwas sa ato sa paabuton nak parusa it Dios sa mga makasal-anan.

2

KAG NAHANUNGOR SA PAGTINER NINA APOSTOL PABLO SA TESALONICA

Kag Maadong Pagserbisyo nina Pablo sa mga Taga-Tesalonica

1Mga hali namo sa pagtu-o, kamo mismo kag nakakaayam nak kag amo pagbisita sa inro ay inggwa it rakong kapuslanan. 2Ag aber bag-o pa man kami nag-abot sa inro ay nahaprosey kami ag gingpahud-an sa syudad it Pilipos, ay gingtaw-an gihapon kami it ato Dios it kaisog nak magpahadag sa inro it Maadong Balita halin sa Ida, aber pa sa atubangan it maramong kalaban. 3Kag amo mga gingwawali sa inro ay buko binakak, ag waya’t rayang malaw-ay nak hanrom ag pagpangluko. 4Pero dahil ngani ingpamatuuran it Dios nak kami ay masasaligan ay Ida ingtugyan sa amo kag pagwali it Maadong Balita. Kada imaw kag amo ingwali. Ngani, kaling amo ingwawali ay matuor, buko dahil sa pagpahamuot sa tawo kundi dahil sa pagpahamuot sa Dios, nak imaw kag nakakausisa it ato tagipusuon.

5Ayam ra ninro nak wayang gador kami gigagamit it mga bisayang pangbuladas o aber mga parayan it bisaya para pangwartahan kamo. Dios kag makakapamatuor it kali.

6Ayam ra ninro nak waya kami gihahanrom nak purihon kami it tawo, aber pa halin sa inro o sa iba pa man, 7aber inggwa kami it karapatan nak mag-asa nak baluran ninro kami bilang mga apostoles ni Kristo. Imbis nak tuyar kag amo ahimuon ay amo kamo ingrarahanan, nak nupay kami ay usang nanay nak nagpapasuso sa ida mga anak. 8Dahil sa amo rakong pagpalangga sa inro, hanra kami buko yang nak magwali sa inro it Maadong Balita halin sa Dios, kundi maging sa pagta-o ra it amo kabuhi sa inro. Kali ay dahil nak nagnunotey kag amo buot sa inro.

9Mga hali namo sa pagtu-o, siguradong narurumruman pa ninro kag amo pagtrabaho ag pagpangabudlay adlaw ag gab-i para sa amo mga kinahangyan, agor indi kami makapabug-at sa sin-o man sa inro habang kami ay nagwawali sa inro it Maadong Balita halin sa Dios.

10Napamatuuran ninro, ag napamatuuran ra it Dios, nak kag amo pagpangabuhi raha sa inro ay maado ag matarong, ag waya kamo it masisiling nak mayain laban sa amo. 11Ag ayam ra ninro nak kag amo pagtratar sa inro ay pay tuyar sa usang tatay sa ida mga anak. 12Ginglaygayan namo kamo, ingpakusog kag inro buot, ag ingtudluan kamo nak tumanon kag amo sugong magpangabuhi it angay sa atubangan it Dios, nak nagtawag sa inro pramas magpasakop sa Ida paghari ag kahimayaan.

13Gingpapasalamatan ra namo permi kag Dios sa inro pagbaton it Ida mga bisaya nak inro narunggan sa amo. Gingbaton ninro kali bilang bisaya talaga it Dios ag buko mga bisaya yang it tawo, ag kag bunga it kali ay makikita sa mga kabuhi ninro nak nagtutu-o kang Kristo. 14Kag natabo sa inro, mga hali namo sa pagtu-o, ay tuyar sa natabo sa mga grupo it mga nagtutu-o ruto sa probinsya it Hudeya, nak nagpakig-usa kang Kristo. Dahil kag narayanan ninrong pagpahirap halin sa inro mga kasimanwa ay pareho ra sa narayanan ninra halin sa inra mga kalahing Hudyo.

15Kag mga lahi it Hudyo kag nagmatay sa Ginoong Hesus ag sa mga propeta it kato, ag ngasing sinra ra kag nagpalayas sa amo. Ag dahil dili inghangit ninra kag Dios. Gingkalaban ra ninra kag tanang mga tawo 16sa inra pagpiga sa amo sa pagwali it Maadong Balita sa mga buko Hudyo2:16 o “mga Hentil” nak halin sa bisayang Inglis nak “Gentile.” agor sinra ay maluwas. Ag tuyar gihapon sa inra perming ginghuhuman it kato pa, gingpapaka-rugangan pang gador ninra kag inra mga sala hastang nag-abotey sa sukdulan, kada ngasing kag kahangit it Dios ay asa inray!

Kag Hanrom nina Pablo nak Pagtuan Liwat kag mga Taga-Tesalonica

17Pero mga hali namo sa pagtu-o, tuna tong naghalin kami raha sa inro, miskan malip-ot pa yang kag panahon nak nagligar, ay permi kamong amo gingrurumrom. Ag dahil sa amo rakong kabuyong sa inro, makapilang beses kaming nagtinguha nak makita kamo liwat. 18Kada ngani sa amo paghanrom nak makapanha ray liwat sa inro, ako mismo nak si Pablo, ay buko yang makapilang beses nak nagpurba nak magpanha, ugaling ay ingpigahan kami ni Satanas. 19Dahil sin-o pang gador ra kag amo pag-asa o kasadya, ag ni-o pang kuruna it pagraog kag amo maipapahambog sa atubangan it ato Ginoong Hesus sa Ida pagbalik, buko baga kamong mga taga-Tesalonica? 20Kamo yang rang gador kag amo gingpapahambog ag kag nagtata-o sa amo it kasadya.

3

1Tong huli nak indiey kami makaagwanta it amo kabuyong sa inro, nagsugot yangey kaming ruha ni Silas nak magpabilin sa syudad it Atenas. 2Ag ingparaya namo raha sa inro si Timoteo, nak ato hali sa pagtu-o ag kaibahan namo sida bilang suguon it Dios sa pagwali it Maadong Balita tungor kang Kristo. Ingparaya namo sida pramas patibayon ag pakusugon kag inro pagtu-o, 3agor indi ninro igtalikran kag inro pagtu-o dahil diling mga pagpahirap nak inro nararayanan. Ayamey ninro nak kali ay kaibahan sa ato pagsunor kang Kristo, 4dahil it katong raha pa kami sa inro, gingpaunahaney kamo namo nak kita ay talagang marayan it mga pagpahirap. Ag nakita ra ninro nak imaw nak gador kag natabo. 5Dahil diling mga natabo, ag dahil wayaey ako it balita tungor sa inro ay ako yangey ingsugo si Timoteo agor ako masaduran kag inro kahimtangan sa pagtu-o sa Gino-o. Nahadlok ako nak sabaling natintarey kamo it Tintador nak si Satanas, ag kag amo pagpangabudlay ay nawar-an it puyos.

6Pero ngasing ay nakabalikey sa amo3:6 Basaha sa Bin. 18:1-18. Nagbalik si Timoteo kana Apostol Pablo sa syudad it Corinto ag ruto gingsuyat ni Pablo kaling suyat sa mga taga-Tesalonica. si Timoteo halin raha sa inro. Ag gingraya nida sa amo kag magandang balita tungor sa inro pagtu-o sa Gino-o ag sa inro pagpalanggaan. Ging-uma ra nida sa amo kag inro maadong pagrumrom sa amo tong raha kami sa inro, ag gusto ra kuno ninro nak kami ay makita, tuyar sa amo hanrom nak makita ra kamo.

7Ngani mga hali namo, dahil diling magandang balita nak amo narunggan tungor sa inro matibay nak pagtu-o ay napakusog kag amo buot, aber kami ay nahihirapan. 8Ag naghagan-hagan kag amo pagkalibog dahil ayamey namo nak kamo ay padayon nak nagtutu-o sa Gino-o. 9Pauno ara namo mapapasalamatan kag Dios sa kasadya nak amo nabatyagan dahil sa inro? 10Hugot kag amo pagpangamuyo sa adlaw ag gab-i, nak kabay pang kita ay magkita-kita ray liwat, pramas matudlo pa sa inro kag waya pa ninro naaayami agor mas lalo pang marugangan kag inro pagtu-o sa Gino-o.

11Kabay pang ngasing ay but-on it ato Dios nak Tatay ag ato Ginoong Hesus nak kami’y makapanha ray sa inro. 12Ag kabay pa ra nak rugangan pa gihapon it Gino-o kag inro pagpalangga sa usa’g-usa ag imaw ra sa tanang tawo, tuyar sa pagrugang it amo pagpalangga sa inro. 13Kali ay agor maging matibay kamo, waya’t masisiling laban sa inro, ag maging limpyo kag inro tagipusuon sa atubangan it ato Dios nak Tatay, sa pagbalik it ato Ginoong Hesus kaibahan kag Ida tanang sinakupan.

4

KAG PAGTUDLO NAK MAGING MALIMPYO SA PARAYAN IT INRA PAGPANGABUHI

Kag Pagpangabuhi nak Malimpyo sa Atubangan it Dios

1Ag ngasing, mga hali namo sa pagtu-o, ingpapangabay namo sa inro ag ingtutugon sa pangayan it ato Ginoong Hesus nak magpangabuhi kamo sa parayan nak mamumut-an it Dios. Imaw kag amo ingtudlo sa inro it kato, ag imawey kag inro ingtutuman. Ingpapangabay ra namo nak mas lalo pa kamong magpursige nak himuon kali. 2Ayamey ra ninro nak kag amo pagtudlo sa inro ay halin kang Ginoong Hesus.

3Ag kag kabubut-on it Dios para sa inro ay maging balaan kamo ag mapayado nak gador kamo sa pag-ubay sa buko inro sariling asawa. 4Kag bawat usa sa inro ay kinahangyan nak magtuon kung pauno ray-on kag ida sariling yawas. Dapat nak kali ay sa balaan ag matinahurong parayan, 5ag buko yang sa narayhan it mayaing hanrom it ida yawas, tuyar sa mga waya nakakakilaya sa Dios. 6Sunron ninro kali agor waya’t makasala ag waya’t madupitan nak pangayan it ida isigkatawo sa parayan it pag-ubay sa buko ida sariling asawa. It kato, gingpaandamaney nak gador namo kamo nak kag Gino-o it mabayos sa mga naghihimo it kali. 7Waya kita gitawaga it Dios nak maghimo it imoralidad kundi magpangabuhi sa balaan nak parayan. 8Kada ngani aber sin-o man nak magbaliwaya it kaling tudlo ay buko tawo kag ida gingbabaliwaya kundi kag Dios nak imaw kag nagtata-o sa ato it Ida Ispirito Santo.

9Pero tungor sa inro pagpalangga sa usa’g-usa bilang manggihali sa Gino-o, bukoey kinahangyan nak suyatan pa kamo nako, dahil Dios mismo kag nagtudlo sa inro kung pauno magpinalanggaan. 10Matuor ngani nak inro gingpapalangga kag tanang hali ninro raha sa bug-os nak probinsya it Macedonya. Pero mga hali namo, inglalaygayan pa gihapon kamo namo nak rugangan pa kag inro pagpalangga sa usa’g-usa.

11Magtinguha kamo nak magpangabuhi it timunong, aya gipasinglabote kag iba, ag maghugor kamo sa pagtrabaho pramas matustusan kag inro kinahangyan sa inro pagpangabuhi, kumporme sa amo tudlo sa inro. 12Tumana ninro kali, agor atahuron kamo it mga tawo nak waya pa nakakakilaya sa Dios ag indi yang kamo magpakasalig sa iba.

KAG NAHANUNGOR SA PAGBALIK NI HESU-KRISTO

Kag Pagsapoy it mga Nagtutu-o kang Kristo sa Ida Pagbalik

13Mga hali namo sa pagtu-o, gusto namo nak maayaman ninro kag tungor sa ato mga hali kang Kristo nak nagpahuwayey, agor indi kamo mapakalisor tuyar sa mga waya nagtutu-o nak waya’t pag-asa. 14Dahil nagpapati kita nak si Hesus ay namatay ag nabanhaw, ag nagpapati ra kita nak katong ato mga hali kang Kristo nak namatayey ay abanhawon ra it Dios, ag inunot sinra ni Hesus sa Ida pagbalik.

15Kada ngani gingsisiling namo sa inro, kag gingpasador sa amo it Gino-o tungor sa Ida pagbalik, nak kag mga nagtutu-o sa Ida nak buhi pa hastang sa Ida pagbalik ay indi mauna sa mga namatayey.

16Dahil kag Gino-o mismo ay mapilhig halin sa langit nak nagsusugo it makusog, rungan sa bandilyo it pinaka-mataas nak anghel, ag rungan ra sa budyong it trumpeta it Dios, ag kag mga namatayey kang Kristo ay imaw kag unang abanhawon. 17Bag-o kitang mga buhi pa ay abay-on rili ag karungan it katong mga ingbanhaw ay masapoy kitang tanan sa Gino-o ruto sa mga rampog. Ag kita ay magiging kaibahan it Gino-o hastang sa waya’t katapusan. 18Ngani, gamita ninro kaling mga bisaya agor mapakusog ninro kag buot it usa’g-usa.

5

Maging Hanra Sa Pagbalik It Gino-o

1Pero, mga hali namo sa pagtu-o, tungor sa oras ag sa panahon kung sauno matatabo kali, bukoey kinahangyan nak isuyat pa namo kina sa inro. 2Dahil ayamey ra nak gador ninro nak kag pagbalik it Gino-o ay sa oras ag sa adlaw nak waya nato giaasahi, tuyar sa pag-abot it usang mananakaw sa gab-i. 3Sa oras nak nagsisiling kag mga tawo, “Ay salamat, hilwayey kita ag timunong!” ag pagkatapos gulping maabot kag disgrasya sa inra, tuyar sa gulping pagpasyapo it usang manug-anak nak kabade. Ag inding gador sinra makalikaw rili.

4Pero kamong amo mga hali, ayamey ninro kali ag waya kamo igpapangabuhi sa karuymanan, kada indi kamo dapat makibot sa oras it pagbalik it Gino-o tuyar sa pagkakibot it tawo sa pagsuyor it usang mananakaw. 5Dahil ingpahadagey it Dios sa isip natong tanan nak nagtutu-o kag matatabo, kada puyde kitang magsiling nak wayaey kita nasasakupi it karuymanan o gab-i, kundi kahadagan o adlaw.

6Kada ngani kita’y mag-alisto ag indi kita magkinatuyog permi pareho it ginghihimo it iba nak waya gipapaabot sa pagbalik it Gino-o. Ag kinahangyan ra nak maayam kita magraya it ato sarili. 7Dahil kag mga tawo nak palakatuyog ay lalong nagpapaka-kinatuyog sa gab-i, ag kag mga palayango ay nagpapaka-payango sa gab-i dahil naruruyman kag inra isip. 8Pero, dahil kita ay nasasakupan it kahadagan ay dapat maayam kita magraya it ato sarili. Kinahangyan nak kita ay tuyar sa sundalo nak nagsusuksok it armas bilang pangprotekta sa pag-ataki it kalaban. Ahimuon natong panagang sa ato rughan kag ato pagtu-o ag pagpalangga sa Dios, ag kag pag-asa nak kita ay Ida aluwason sa palaabuton ay imaw kag ato magiging panagang sa uyo.

9Dahil waya gibut-a it Dios nak maaguman nato kag Ida parusa kundi aluwason Nida kita parayan sa ato Ginoong Hesu-Kristo. 10Namatay Sida para sa ato agor kita, aber minatay man o buhi pa sa Ida pagbalik, ay mabubuhi nak kaibahan Nida. 11Kada ngani padayon ninro nak pakusugon ag patibayon kag pagtu-o it usa’g-usa tuyar sa inro ginghuhuman ngasing.

KAG KATAPUSAN IT SUYAT

Kag Panghuling Paglaygay

12Mga hali namo sa pagtu-o, ingpapangabay namo sa inro nak tahuron ninro kag mga naghuhugor sa pagserbisyo sa Gino-o, kag mga nagpapamuno ag nagtutudlo sa inro. 13Taw-e nak gador sinra it maadong pagtahor nak inggwa’t rayang pagpalangga dahil dili sa inra ginghuhuman. Siguraduhon ninrong maging maado kag inro pagsinunranan.

14Ag mga hali namo, ginglalaygay namo sa inro nak inro bisar-an kinang mga tamaran, pakusuga kinang mga mahinay it tagipusuon, buligi kinang mga mayuda pa kag pagtu-o, ag habaan kag inro pasensya sa tanan. 15Bad-ey nak gador kamo gibayos sa mga naghihimo sa inro it mayain. Imbis nak tuyar ay magtinguha yangey kamo permi nak maghimo it maado sa usa’g-usa, ag sa tanang tawo.

16Magkinasadya kamo permi. 17Maging mapinangamuyuon. 18Ag maging mapinasalamaton sa aber niong kahimtangan, dahil imaw kali kag kabubut-on it Dios sa inro pagpangabuhi kang Kristo Hesus.

19Aya gipigahe kag Ispirito it Dios, 20ag aya gibaliwaya-a kag ni-o mang mensahe nak halin sa Dios, 21pero dapat nak usisaon anay kina tanan kung halin sa Dios o buko. Panghuyte ninro kag maado, 22ag isikway kag aber niong kayainan.

Kag Pagpakamaado ag Pagpangamusta

23Kabay pa nak kag Dios nak nagtata-o it katimunungan kag magbulig sa inro sa pagtuman it maado bilang mga ginahin para sa Ida. Ag kabay pa nak padayon Nidang tatapon kag inro ispirito, kalag, ag yawas, agor kali ay maging maado ag waya sa inro it masisiling nak mayain hastang sa pagbalik it ato Ginoong Hesu-Kristo. 24Sida nak nagtawag sa inro nak magiging Ida mga katawuhan ay talagang masasaligan ag Ida atumanon kali.

25Mga hali namo, umiran kami sa inro mga pangamuyo.

26Kamustaha kag tanang mga hali raha, sa mapinalanggaon ag sa balaan nak parayan.5:26 Kag “sa mapinalanggaon ag sa balaan nak parayan” ay “sa pagta-o it balaan nak haro sa usa’g-usa” sa bisayang Griyego.

27Gingtutugon nak gador nako sa inro sa pangayan it Gino-o nak ipabasa kaling suyat sa tanang mga hali sa pagtu-o raha.

28Kabay pang mapasa-inrong tanan kag kaaduhan it ato Ginoong Hesu-Kristo.