Matiyò

1

1 Yet a sah yi nda bè Jisòs Klistù mò ni, a wan yi sah yi nda Defìt we bè wûn ndùku mô Ablàhâm. 2 Ablàhâm ndùku mô bè Isìk, Isìk mô bè Jakòb, Jakòb mô bè Judà nì wana ne wuna lɨmànà. 3 Judà mô bè Belès, a fê mô bè Sèla. Wù tì bwɨ ghɨna ghê Tamà. Belès mô bè Heselòn, Heselòn mô bè lâm, 4 Lâm mô bè Àminadàb, Àminadàb mô bè Nashòn, Nashòn mô bè Salmùn, 5 Salmùn mô bè Bowàs te wù tì bwə ghê Lahàb. Bowàs mô bè Obèt te wù tì bwə ghê ywê wûn, Lût, Obèt mô bè Jesì, 6 Jesì mô bè fə̀n Defìt. Defìt mô bè Sòlomùn ma wù tì bwɨ wun ghê wùt ywen we wù ndùku yità mô ywê Yùlayà, 7 Sòlomùn mô bè Lèhobàm, Lèhobàm mô bè Àbijà, Àbijà mô bè Asà, 8 Asà mô bè Jèhoshafàt, Jèhoshafàt mô bè Jolàn, Jolàn mô bè Ùsayà, 9 Ùsayà mô bè Jolàm, Jolàm mô bè Ahàs, Ahàs mô bè Hèsèkayà, 10 Hèsèkayà mô bè Mànasì, Mànasì mô bè Amòn, Amòn mô bè Jòsayà, 11 Jòsayà mô be Jèkònayà nì wana ne wuna lɨmànà. Jòsayà tì bwɨ mwəlà muna a mu tuk afa ghɨ tì tuma yə wana Isalì yi wòŋ lyi yen nì ghɨna a Babilòn. 12 À hì mô kəbi mu tuk afû Jèkònayà bwɨ Shetèl, Shetèl mô bè Sèlobabèl, 13 Sèlobabèl mô bè Àbiyùd, Àbiyùd mô bè Èliyakèm, Èliyakèm mô bè Asò, 14 Asò mô bè Sadòk, Sadòk mô bè Akìm, Akìm mô bè Èliyùd, 15 Èliyùd mô bè Èlesà, Èlesà mô bè Matàn, Matàn mô bè Jakòb, 16 Jakòb mô bè Josèf we wù tì lye Mèli ha ywi, Mèli bwɨ Klistù we ghɨ toŋte na wùt wù chwoka lemana. 17 Yi chwûtè na, hi yìmì a Ablàhâm hi kwok a tàn a Defìt wu tuk, be be Jisòs ndùku mô ìwûm njwòsù kìk, mô kəbi njwòsù kìk hi yìmì a mu tuk afû hi kwok a tàn a mu tuk afa ghɨ tì yèna nì ghɨna a Babilòn, fê mô kəbi njwòsù kìk wu tuk afa ghɨ tì bwə kə nâ Klistù. 18 Lum we ghɨ tì bwə Jisòs Klistù atɨ̂n mò ni. Nè wûn Mèli ndùku mô ma Josèf ti fo tabaŋa a wun a tû, biyani te wù ndùku baha mô teka ghɨna chinti, Yohnà Yulena ni wù boŋ wan. 19 Lɨm à wûn, Josèf mô wut wù jùŋ hì kôŋà wi hi wumhe wun a ndan, lem a wun wu là na gha tɨni nè mêlò wùt khə wi. 20 Ni te wù ndùku kwâktè ni afu yulà, anjèl à Fùyèn ben ha wun a jem jyâna, “Josèf, wâ fə̀n Defìt, kə fan hi lyè Mèli te ywi wâ njwo wan we wù mò a wun wù là mò ma à ni Yohnà Yulena.” 21 Wù nè bwəlò wan wù lɨmà ma ghɨ nê chwu yet yi wuni na Jisòs beka wù bè bônhè ghɨta a ghɨna sùbe. 22 Gha ghɨ̂n à jɨ̀m gànà ni, hi lunhe gha ghe Bâba tì jìsa ha fòktìsù wunsu chiksu na, 23 kike, wan wù ywên wùlè, khə wi wùt lɨmà nè boŋalò wan ma wù nê bwɨ wan wù lɨmà ma ghɨ bê chwu yet yi wuni na, ‘Ìmanwèl’ yi fôktè na, ‘Yènfù mò nì ghàhnà.’ 24 Ni te Josèf tì yèma a sù bwuni wù ni kə te anjèl ye tì jìsa, wù yen lyi Mèli ha ywi, 25 biyani ghê wûn tà tì chyə jə̂ hi bè tàn a wu tuk afa wù tì bwə wan wù lɨmà. Wù fo yet yi wani na Jisòs. Yet yîn na Jisòs mô yi jìs yi Gɨlìs kəbi yi ghəl te Joshwà yi jìs yi Hibùlùs, yet à jɨ̀m mô na Bònhì.

2

1 Ghɨ tì bwɨ Jisòs yi tèk yi Betùlùhêm atɨ̂n à lak yi Jùdiyà, Helòd mô fə̀n a yu mefû. Ghɨt a tofana ale lo a bàh a tu lak afâ yuchwî fwo, ben a Jèlusalèm, Ghɨt a tofana: Ghɨna ndùku taŋa gha a mu jèn. 2 hì bufa nâ, “Wan we ghɨ bwɨ na wù ləmà kwok te fə̀n à Jûs lâ? Ghàh ti yen njə̂nfù wun fu a bàh afa yuchwî fwo ben hi kokhe wûn.” 3 Ni te fə̀n Helòd ywo gha yin ni, gha tɨni fumhi wûn nâ haŋaŋ nì ghɨt à jɨ̀m a Jèlusalèm. 4 Wù toŋa yûŋtì ngàŋsu ndâ Fùyènsu nì chichàsu saksu buf ha ghɨna na, ghɨ ndùku mô hi bwɨ afa Klistù we agha. 5 Ghɨna fîsì ha wun na, “Ghɨ ndùku kəta hi bwə wûn a Betùlùhêm, yi lak yi Jùdiyà. Fòktìsù Fùyènsu chiksu tì nyak na: 6 ‘Ha ghàn ghɨt a Betùlùhêm, atɨ̂n à bàh à lak yi Jùdiyà, hi khə na tèk yani fi wijə luk wu tetanu hakoh, atɨ̂n à bàh tu lak afa tu saka Jùdiyà, beka wùt sakana nè fwolò a ghàn a fùtɨ̂n ma wù bê gan tòknà ha ghɨt a ma Isalì.’” 7 Helòd kə wu yu toŋa ghɨt a tofa ghê hì nyamte bufa ha ghɨna yu we njə̂n fîn ye fwo atɨ̂n. 8 Ghɨna fôktì, wù tum ghɨna a Betùlùhêm jis na, “Ghàn yen ma ghàn tòkà khɨŋ wan àtɨ̂n. Ghàn ki yên, ghàn kaha ben fôktì ha mu ma mu nê boŋà yê kokhi wûn.” 9 - 10 Te fə̀n tì jìsa ni, ghɨna lô yen tan a wu lum kaha yen njə̂n fê a bàh afa yuchwî fwo, fu lo hì yênà a ghɨna ashyə̂, yen timi a tô ndâ afa wan we ndùku mô atɨ̂n. Te ghɨna tì kaha yena njə̂n fîn ni, lun nì saŋlînì chiki. 11 Ghɨna lyi yen a ndâ yen wan àtɨ̂n nì nè wùn Mèli, tum sù ngwuk a wun ashyə̂, kokhi wûn, yêntì bàlìsu ghɨna su, fihi fo fotu a mô gûl, leŋi nì yuhì yìlè a toŋte na mêt. 12 Ghɨna lo hi yênà a ghɨna yi lak chyâ wu lum wu lô beka Yènfù tî chîhì ha ghɨna a jem na kə ghɨna nè kaha chyâ lumu a fə̀n Helòd. 13 À ndùku mô te ghɨt a tofana tɨna kaha lo, anjèl à Bâba ben ha Josèf a jem jis ha wun na, “Lòtî ma wò lyi wan wûn nì nè wûn ma wò tet à yen a Ijìb beka Helòd khɨŋa hi ywe wan àtɨ̂n. Ghàn yen ghàn faŋ kə afû hi bè tàn a wu tuk afa mu bè jîsà na ghàn kahà ben.” 14 Kə wu yu afu ntuksu Josèf lôtì lyi wan àtɨ̂n nì nè wûn, tet yen a Ijìb, 15 ghɨna yen faŋ kə afû hi tàn a wu tuk afa Helòd tì kpo. Yìna ni tì gan ni, hi lunhe gha ye Yènfù tì jìsa na, “Mu ti toŋa wâ mù a Ijìb na wù ben.” 16 Te Helòd tì yena na ghɨt a tofana ghe ti lehi wûn, gha tɨni yaf wun nâ haŋaŋ. Wù chyâhì yi sâk na ghɨ yê ywiti mwəlà mù lɨmà a Betùlùhêm nì a tu tèk afa tu bakhe bê afû nâ mù jɨ̀m, hi yìmì ha ghê ghɨ bwɨ kə wu yu nì hi kwok a chem nì ghê ghɨ mô lɨ̂m wù bà. Wù fəknà wu yu hi yè tàn mwəlà a lɨ̀m wù bà kum yu we ghɨt a tofana ghe tì be fokte ha wun yu we njə̂n fe tì fwo atɨ̂n. 17 Yi gan kə te fòktì wù chìk Jèlìmayà tì jìsa na: 18 “Ghɨ te yû te jyə̀ wùt jyèna fwo bênà yi tèk yi Lamà nâ haŋaŋ, kôŋà wi na wùt chinhi wûn, a mô ni a jyê Lachèl mwəlà mù wûn te ghɨ ywite.” 19 Ni te Helòd tì kpo, anjèl à Bâba ben ha Josèf a jem yi lak yi Ijìb jis na, 20 “Lòtî, ma wò lyi wan wûn nì nè wûn, ma ghàn à ghɨna kahà yen a yi lak yi Isalì beka ghɨt ghe ghɨ ndùku khɨŋa hi ywe wûn ti kputî.” 21 Kə wu yu, Josèf lôtì lyi wan, nì nè wûn, ghɨna kaha yen yi lak yi Isalì. 22 À hì mô te Josèf ywo na, à saka Àkelùs a Jùdiyà a bè wun wu kpòk, wù hi fânà hi yèn afû. Anjèl à Fùyèn ben tobhi wun a jem jis na, wù yen a bàh à lak ale ghɨ toŋte na Galìlî. 23 Wù yen hì chyə̂ yi tèk yile ghɨ toŋte na Nasalì. Yi tì gan ni hi lunhe gha ye fòktìsù chiksu tì jìsa na, “Ghɨ bè hì toŋte wun na Wâ Wùt à Nasalì.” Lachèl ndùku mô ywê Jakòb.

3

1 À ndùku mô a mu tuk afû, Jon Fo Mòlû ndùku mô yi lak yi sùsi yîmì hì lâkà gha Fùyènì ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô a lak yi sùsi a Jùdiyà jîsà na, 2 “Ghàn kahi təm ghana a sù be beka fə̂n wù Fùyènù ti bakhâ.” 3 Jon ndùku mô wùt we fòktì Ìsayà tì jìsa kum wûn na: “Wùt jîsà bê yi lak yi sùsi na, ‘Ghàn fati lum wu Bâba; ghàn fati lumlà mù wûn, ma mù hi nânà.’” 4 À ndùku mô ya, Jon mâkà sùnju ma ghɨ fati nì nyuŋsu gwò nyàm yìlè ghɨ toŋte na kàmêl, tama wu kwô ma fati nì gwò nyàm, mwə̀ mù yə̂mù wûn mô sùbên nì lû fùjòŋù. 5 Jon ben hi yikê, ghɨta bênà ha wûn ma lo kə bâh wù jɨ̀m yi lak yi Jèlusalèm nì bâh wù jɨ̀m a Jùdiyà, ghɨt ghe ghɨ ndùku mô a tu bìtu jwô tù Jodàn hì boŋa bênà. 6 Ghɨna bê ni jyê khɨmte wu wun kum besu ghɨna su, wù fo mòlû ha ghɨna a jwô à Jodàn. 7 Jon yen ni te ghɨt a Falàsî nì ghɨt a Sadùsî boŋa bênà nâ hidù na wù fo mòlû ha ghɨna ki jîs ha ghɨna na, “Ywosu be sîn, à ghàn tobhi nde na ghàn tet ngək ye Yènfù khɨŋa hi fo ha ghàn agha? 8 Ghàn hi mo tamu a ghàn a sù chyənà hi chwùtì na ghàn ti kahi təm ghana a ghàn a sùbe. 9 Kə ghàn hi kwâktè na ghàn làhi tet a ngək à Fùyèn beka ghàn jìsà na ghàn mò wana wana Ablàhâm. Mu fòktè ha ghàn na Yènfù làhi nì ma ti ghɨ̂n kahi ha mwəlà ma wù fo ha Ablàhâm. 10 Ghàn hi khə na njàm làwû a sah à mù kàk kə nâ chîn, ma faŋ nâbi fùni hi mo tamu jûŋù, ma ghɨ gbet ma maka wu wùs. 11 Mu fo mòlû ha ghàn kə nì mòlû mù jwò hi chwùtì na ghàn ti kahi təm ghana a sùbe, biyani wùt lè bè lò a mu yi bàm chyâ mu, mu kpene wi hi tè fèt ha wun te a kwôs ghe ghɨ gbê nì gwusu wunsu wùsu. Wù nè hì fo mòlû ha ghàn nì Yohnà Yulena nì wusu. 12 Wù kəta khət à khɨ̀ŋa a wun a wô gbûtè hi febte a saŋ. Febte saŋa wuna lêmà a wu tân biyani mô hi nyòk kpûlànù wu wùs we wu bame limne wi.” 13 À hì mô kəbi a mu tuk afû, Jisòs lo a Galìlî ben yen Jon na wù fo mòlû ha yi a jwô à Jodàn. 14 Biyani Jon hì khɨŋa hi tunhe gha tɨni ki jîs na, “À kəta wò hi fo mòlû ha mu, à ti ben lô wò na mu fo mòlû ha wò yàni agha?” 15 Jisòs jis ha wun na, “Ha chîn, fo kə yi fô beka a mò lum we ghàhnà kəta hi nì gha ye Yènfù khɨŋa atɨ̂n.” Jon bimi hi fô. 16 Jisòs fyi mòlû hì fwo kwoka bênà kə a jwô ni, jwo nyə jimì, wù yen a Yohnà Fùyènà ghɨ chwo bênà kə wun a tû ni te fùlàtà. 17 Kə ni, jyə̀ fwu ben a nyə̂ jis na, “Wùna mò Wâ mù wù kòŋ, mu saŋle kum wûn hanɨ̂ŋ.”

4

1 Afu metì Yohnà Yulena lyi yen nì Jisòs a yi lak yi sùsi shyəma deblì momhi wun afû. 2 Wù yen tan afû hì yusa kə ni bè chyə̂ a mu tuk mkìk, yə wi shyə. Yi bàm yi tɨ̂n jìŋ hì yafa wûn. 3 Deblì wùt mòmhena ki bên jis ha wun na, “Wò shìki mô kə nâ wâ Fùyèn, jis lê ma ti ghɨna kahi ha mwə̀ mù yə̂ mù, ma wò yə.” 4 Jisòs fîsì jis ha wûn na, “Ghɨ nyak a ŋwàklù Fùyèn na, wùt chyə wi kə kum nì shyə yəna, biyani chyə kum nì nâbi yìni gha te Yènfù jìsa.” 5 Deblì fî lyi Jisòs yen nì wûn a Jèlusalèm, a mô tèk yì Fùyènì, kwok tom wun a fù ndòŋ ndôŋfù ndâ Fùyèn yì chìk, 6 jis ha wun na, “Wò shìki mò kə nâ wâ Fùyèn ni, chyàkti chwo lê a chyə̂, beka ghɨ nyak kəbi a ŋwàklù Fùyèn na: ‘Wù nè jîsà lò ha anjèlsù wunsu kum wò, na su kina wò; ma su kwo njiŋhi wò a nyə̂, ma wò nê tè kùn à jə̀ wulu wa a yi ti.’” 7 Jisòs fîsì jis ha wun na, “Ghɨ nyak kəbi ŋwàklù Fùyèn na, ‘Kə bè chinte Bâba Yèn fa fu na fu ni gha.’” 8 Deblì fî lyi wûn afû kwok nì wun a tô kùn, yì dà chwûtì lak tu mbyi tu ha wûn kə tù jɨ̀m nì ghak ghe yi mô atɨ̂n, 9 wù ki jîs ha wun na, “Mu nè folò mwə̀ munâ mù jɨ̀m ha wò a wu yu afa wò tuma ngwuk sasu a mu ashyə̂ kokhi mu.” 10 Jisòs jis ha wûn na, “Kahi a mu yi bàm Satàn! Ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn na, ‘Wò kəta kə hi ngumli ha Bâba Yèn fafu, fêtà kə ha funfu!’” 11 Deblì lo chya a wuna ngwùŋ kə wu yu anjèlsù Fùyènsu ben hì kina wûn. 12 Jisòs yû na ghɨ ti fa Jon a chyâk, wù kahi lô yena Galìlî, 13 wù yen tê ndokò jə̀ hi tè chyə̂ a Nasalì biyani yen hì chyə yi tèk yi Kàbanùm, yi mô yi bi lwi Galìlî, a bàh à laka Sebulùn nì Naftalì. 14 Yi tì gan ni hi lunhe gha ye fòktì Ìsayà tì nyàka na: 15 Ghàn ghɨt a Sebulùn nì ghàn ghɨt a Naftalì nì ha ghàn ghe ghàn chyə yi bi wu lum wu jwô yì chìk, a mô yi njin yi Jodàn, Ha ghàn ghɨt a yi lak yi Galìlî, kəbi wu lùk afa tumu chyə̂ ghàn hi khə na, 16 ghɨt ghe ghɨ chyə a bɨn a finana ti yen ban yi chiki yi ghaka kə ni, bani ti ben a ghɨta tu ghe ghɨna chyə wu lùk, lɨ̂ŋhà kpo bakhe afû. 17 Hi yìmì mu tuk afû hi yèn ashyə̂ Jisòs hì fôktè tum à Fùyèn jîsà na, “Ghàn kahi təm ghana a ghàn a sùbe beka fə̂n wù Fùyènù ti bakhâ.” 18 Tuk lefu Jisòs hì gbê yi bi lwi Galìlî, yen wana ne ale à bà. A mô Samùn we ghɨ ndùku toŋte na Bità nì Andùlù, a mô ghɨta kwo yila. Ghɨna tuma wətu a jwô hi kwo a yila. 19 Wù jis ha ghɨna na, “Ghàn jumti mu, ma mu nè yiki ghàn, ma ghàn hi bɨlà kwo ghɨta.” 20 Kə wu yu, ghɨna de wətu ghɨna tu afû jûmtì yen Jisòs. 21 Ghɨt ghɨna shihi yèn, Jisòs fî yen wana ne ale à bà, a mô Jêms ghê Jon, a mwəlà mù Sebedì, ghɨna mô a ngwùk ghê bè ghɨna tumte wətu ghɨna tu. Wù toŋa ghɨna. 22 Kə wu yu, ghɨna fwo de bè ghɨna a ngwùk jûmtì yen nì Jisòs. 23 Jisòs hì gbê chyâ kə lak yi Galìlî yì jɨ̀m fê yike a ghɨna sù ndasu chintesu, fôktè tum yì jùŋ kum fə̂n wù Fùyènù fê chwuka nâbi yìni nki yafi a ghɨta ndùku kəta. 24 Gha ghɨ̂n kum fêt yi wuni yi gbî kə lak yi Siliyà yì jɨ̀m, ghɨta shìki lyê ghɨt ghe ghɨ ndùku yafa nâbi nì yìni yafi, ghɨ ben ha wûn. Ghɨ hì bê nì ghɨta ghɨ ywo yi lûm a ghɨna njyàsu wùnsu nâ haŋaŋ, bê nì ghɨta ghɨ kəta yohnù be, bê nì ghɨt a fenana nì ghɨta ma ghɨ ti kə̂blì, wù chwuk kə à jɨ̀m. 25 Ghɨta fwu dô kə ni ma ghɨ fwu a Galìlî, fwo a Tù tèk Ìwûm fwo a Jèlusalèm, fwu a Jùdiyà nì a bàh a lak afa wu ndùku mô a yi jin yi jwô à Jodàn hì yênà kə wun a yi bàm.

5

1 Te Jisòs tì yena nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ tì bênà yani, kwok a kun ndokò lò. Jùmtìbàmsu wunsu ben yûŋtì a wun a ngwùŋ. 2 Wù hì yike ghɨna jyâna: 3 “Jùŋ mò ha ghɨt ghe ghɨ khə na ghɨna fufalò a gha Fùyènì, beka jùŋ à fə̂n wù Fùyènù bè hì mô ha ghɨna.” 4 Jùŋ mô ha ghɨt ghɨ kwohe seni jyê, beka Yènfù bè chinhelò ghɨna. 5 Jùŋ mô ha ghɨt ghe ghɨ bone, beka ghɨna bè kwotelò mwə̀ me Yènfù mò ma wù ti chwûnà. 6 Jùŋ mô ha ghɨt ghe jiŋsu yafa, toŋu fê yuma hi nè gha ye Yènfù khɨŋa, beka Yènfù bè folò mwə̀ me ghɨna khɨŋa. 7 Jùŋ mô ha ghe ghɨ kwohe seni ha ghɨt ale, beka Yènfù bè kwohe lò seni ha ghɨna. 8 Jùŋ mô ha ghɨt ghe təm a ghɨna yule, beka ghɨna bè yenalò Yènfù. 9 Jùŋ mô ha ghɨt ghe ghɨna fètà hi lèm yi yutì, beka ghɨ bè toŋtelò ghɨna na wana Fùyènà. 10 Jùŋ mô ha ghɨt ghe ghɨ bânà ghɨna beka ghɨna nè te Yènfù khɨŋa, jùŋ à fə̂n wù Fùyènù bè hì mò ha ghɨna. 11 “Jùŋ mô ha ghàn a wu yu afa ghɨta sùlè ghàn, chwoka wulu wanu, fê wama tu nki tu fəm tu tù jɨ̀m kum ghàn beka ghàn mò ghɨt a ma.” 12 Ghɨ shihi nê gha mɨ ghɨ̂n, ghàn hi tâ saŋle kə yi saŋlî beka maktu chiku yute ghàn a nyə̂. À mò kəbi te ghɨ ndùku bânà fòktìsù chiksu shyəsu. 13 “Ghàn mò ni te fu mbâŋ ha ghɨt a mbye. Biyani, mbaŋfu shìki fê tofa wi, ma ghɨ nê ni yàni shyəma fu kahà tof agha? Yi gan ni, ma fu hi fê jwôfà wi a shyə̀ ale, a bu kə na ghɨ suh à maka, ma ghɨta hi gbê a tû.” 14 “Ghàn mô kəbi yi ban ha ghɨt a mbye. Tèk ye yi mô a tô kùn wi hi lèt.” 15 Wùt wi hi dàn a lâm hi kuhe kà a tû. Ghɨ dânà, ghɨ tom wu lùk wu ngaŋtenu na yì hi bana a ndâ yì jɨ̀m. 16 A mô kəbi te ghàn kəta hi tè bân ha ghɨta na ghɨna yen gha jûŋ ghe ghàn nè ma ghɨna nê hi kokhi Bâba wânù we wù mò a nyə̂. 17 “Kə ghàn hi kwâktè na mu ben hi chikhe wu lâŋ we Musìs tì fo nì gha ghe fòktìsù chiksu tì nyàka. Mu tà ben jə hi chikhe chyàkhè gha mu ghê, mu ben hi lunhî.” 18 Mu jìsà ha ghàn hamok na, nâ nyə nì chyə bè shihi mì teka shyə ale kum nâ kə shyətà fê fu tobte gokhe atɨn à wu làŋ afân. Yi bè gânà wi hi tàn a wu yu afa gha ghɨ̂n à jɨ̀m bè gânà. 19 À khɨm nâbi nde lâŋ ale atɨ̂n à wù làŋ afân, nâbi ghe ghɨ tobte gokhe, fê yike à ghɨ̂t na ghɨ hi khɨma laŋù kəbi yâ, ma wù bê hi kpene wi nâ a shyə̀ ale a fə̀n wù Fùyènù biyani a lem nâbi nde lâŋ wûn, fê yike na ghɨta hi lêmà kəbi yâ, ma wù bê hi mô wut wù chìk wu lùk wu fə̀n wù Fùyènù. 20 Mu jìsà ha ghàn na, chyəna ghana shìki bu te Yènfù khɨŋa chyâ ghɨ chichàsu saksu nì su Falàsî sù, ma ghàn bè tê lye jə̀ a yi lak yi fə̀n à nyə. 21 “Ghàn ti yu na à ndùku mô ashyə̂ ghɨ jîsà na, ‘Kə wùt ywi. Ghɨ bè sakalò nâbi nde we wù ywe.’ 22 Biyani, mu jìsà ha ghàn chin na, à bàŋhi nâbi nde lâ ha wâ nè wûn, ma ghɨ sak wûn, à toŋti nâbi nde wâ nè wûn na, ‘Nama shyə̀ ghɨ̂n!’ Ma ghɨ lyê yen nì wûn a ndâ yi sâk yì chìk.” À toŋti nâbi nde wùt lè na, ‘Ngwo shyə̀ ale!’ Ma yi hi mô na wù bê yênàlò wu wùs afa wu bè mê wi. 23 Yi chwûtè na wò ki yên hi fo yi fo ya, ki kwâktì wu lum na wâ nâ bàŋhèlò lâ ha wò, 24 wo de fo ya kə afû, wo kaha yen bakti ghàn a wûn shyəma wò kahà yê fo fo ya ye ha Yènfù. 25 “Wùt ki lyê wò hi yênà nì wò wu lùk wu saku, wò nyâŋhì bakti ghàn à wûn, ghàn baha yênà kə wu lum a bu ya, ma wù fo wò ha wùt à sù sak, ma wù boŋà fo wò ha wùt we wù fà ghɨta ma wù lem wò a ndâ chyâk.” 26 Mu jìsà ha wò hamok na, yi ki gân ni, ma wò faŋ a ndâ chyâk afû hi bè tàn a wu tuk afa wò bè lâkà mihè wûn. 27 “Ghàn ti yu te ghɨ tì jìsa na, ‘Kə wùt chyə nì ywê wùt kəbi nì lɨm à wùt a bu na a mò we wù mala.’ 28 Biyani, mu jìsà ha ghàn chin na, à ki nâbi nde wùt ywên səmtilò hi chyə̂ nì wûn, ma à hi mô na wù ti chyə̂ nì wûn a wun a yi kwàktì. 29 Se ya yi kpen wu wo ta ki nî na wò ni be, wo boklì fihi mâkàlò. Yi jwôfà hi gha bâh gha ghɨ wùna chyâ na ghɨ bê tum wun wa wù jɨ̀m wu wùs. 30 Kpen wa wu wo ta ki nî na wò ni be, wò kat mâkàlò. Yi jwôfà na wò gha bâh gha ghɨ wùna ale à mòk chyâ shyəma ghɨ bê tum wun wa wù jɨ̀m a wu wùs.” 31 “Ghɨ tì jis kəbi na, ‘À jum nâbi nde ywê wûn, ma wù hi kəta hi fo ŋwàklù ha wûn hi chwùtì na wù ti de wûn.’ 32 Biyani, mu jìsà ha ghàn chin na, à jum nâbi nde ywê wûn a bu kə na wùt ywên àtɨ̂n chyəlô nì wùt lè, wùt ywên àtɨ̂n fî yen lyi lɨm wùlè, ma a hi mô na lɨm à wûn wù shyə̂ ti ni na wùt ywên wuna khɨm sak yi malâ; ma à hi mô na wùt we wù lye wùt ywên àtɨ̂n ti khɨm sak yi malâ.” 33 “Ghàn tì yu na à ndùku mô ashyə̂ ghɨ jis ha ghɨta na, ‘Wò ki chwûnà yi gha ha Yènfù, kə wò faŋ hi nì.’ 34 Biyani, mu jìsà ha ghàn chin na, kə wùt nè kânà gha nâ hakoh. Kə wùt nè kânà nyə beka à mò kpok wu fə̀n wù Fùyènù.” 35 Kə wùt nè kânà nâbi chyə beka à mò luk we Yènfù tomte wulu wunu atɨ̂n. Kə wò kan nâbi Jèlusalèm beka à mò yi tèk yi Fùyènì, a mô fə̀n wù chìk. 36 Kə wò nè kânà nâbi tu gha beka wò wi hi nè nyuŋ yì mòk atɨ̂n na yi hi fufâ makə na yi fin. 37 Gha hi mò hi bimî, wo bimi kə yi bimî; mô hi tunhî, wo tunhi kə yi tunhî. À fi kpenhi nâbi ghə a tô atɨ̂n, ma à hi mô ma yi lo ben ha deblì. 38 “Ghàn tî yû kəbi na ghɨ tî jis na, ‘Wùt so se ya, wò boŋ so fîsì yi wuni, chwok soŋ ya, wò boŋ chwok yi wuni.’ 39 Biyani, mu jìsà ha ghàn chin na, ‘Kə wùt nè nê fisè gha. Wùt sam wò a jə̀k a wo ta wo bɨnhì chwûtì ale, ma wù sam à mihi.’ 40 Wùt hì khɨŋa hi soma wò hi fye nju sase a wò màkà a fùtɨ̂n, wo fo bakha nì waf gha.” 41 Wùt ki khɨte wò ha jyak na wò beka bàlì à wûn ma wò gbi mâl yi mòk, wò bêkà, wò gbi sù bà. 42 Wùt lon a shyə ha wò, wo folò, wùt hi sama nâbi sâm, wò fo kə yi fô. 43 “Ghàn tì yû kəbi te ghɨ tì jìsa na, ‘kòŋ wâ nâ ma wò ban bànà yâ.’ 44 Biyani, mu jìsà ha ghàn chin na, ghàn hi kôŋà bànà sanisu, jə̂mà ha ghɨt ghe ghɨ chwoka wulu wanu. 45 Ghàn hi nê kə ni ma ghàn tahi tè mò te wana Bâba we wù mò a nyə̂ beka chwè wûn bana ha ghɨt a be tû nì ha ghɨ jûŋà, nâhè iwu ha ghe ghɨ mô chilichili, nâhè ha ghe ghɨ bu chilichili.” 46 Ghàn shìki kôŋ kə ghɨt ghe ghɨ kôŋà ghàn, ma Yènfù bê fo maktunu ha ghàn njwo ghə? Ba ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà nè kəbi ni? 47 Ghàn shìki toŋte kə ha sun sanisu, ma hanɨ̂ŋ hi mô ghə agha? Ba nâbi ghɨt ghe ghɨ khə wi Yènfù nè kəbi yâ agha? 48 Chyəna ghana kəta hi tè yule kpenê kəbi te chyəna Bâba a nyə yule kpene.

6

1 “Ghàn hi tôknè, kə ghàn nê hi nê gha jûŋà ha Yènfù a ndan beka ghàn khɨŋa na ghɨta hi yenâ. Ghàn shìki nì yâ, ma Bì wânù a nyə̂ bê tè fè fo jə̀ maktu wanu.” 2 “Yi chwûtè na, wò ki fo a shyə ha wùt we wù gha, kə lyi gha tɨni hi tè gbè toŋa chyà ndoŋsu. Ghɨt ghe ghɨ kama nê kə ni ghɨna gbè fòktè chyâ a tu fwəh tu lumtu nì ndasu chintesu na ghɨta tahi tè kokhe ghɨna. Mu jìsà ha ghàn hamok na ghɨt mɨ ghɨ̂n hì mô ma ghɨ ti khɨti mihì maktu ghɨna.” 3 Wò lyi a shyə hi fo ha wùt te wù gha, wò fo wu lum afa sun wâ wù təm nè khɨle wijə. 4 Yi chwûtè na wò ki lyê fo ya, kə nè fo hi chwùtì na ghɨta yen. Wò ki ni yâ, ma Bì wâ we wù yena gha letena ma wù nê fo maktu wa. 5 Ghàn shihi jə̂m, kə ghàn hi kama nê te ghɨt ale. Ghɨna fànà wi hi lòtè timi a ndâ su chintesu hi tè jə̀m, fê gbê jə̂mà a bìtu lumtu, khɨŋa na ghɨta hi chyâ yena ghɨna. Mu jìsà ha ghàn hamok na ghɨt mɨ ghɨ̂n hì mô ma ghɨna ti khɨti mihì maktu ghɨna. 6 Wò hì mô hi jə̀m, wò kina luk wu letenu wo jəm ha Bì wânù we ghɨ yena wi. Wò ki jə̂m ni, ma Bì wâ we wù yena gha letena ma wù nê fo maktu wa. 7 Ghàn hì mô hi jə̀m, kə ghàn hi kwote nâbi ghə jîsà fè kuntê te ghɨt ghe ghɨ khə wi Yènfù. Ghɨna nè yâ kwâktè na Yènfù ywo lò jîs yi ghɨna beka ghɨna làtè. 8 Kə ghàn sina ha ghɨna beka ghàn shihi jə̀m ma Bì wânù hì khəlò shyə ghe ghàn khɨŋa. 9 Ghàn hì mô hi jə̀m, ghàn jəm wu lum afan ni: ‘Bì wâhù we wù mò a nyə̂, nê ma ghɨta hi kokhe yet ya,’ 10 nê ma ghɨ yen fə̂n wa, nê mbyi yinâ na yi gbi kə te wò khɨŋa kəbi yi ghəl te yi mô a nyə̂. 11 Yəhi ghàh lân, ma wò yəhi ghàh tuk mù jɨ̀m. 12 Lèhifo ghàh a ghàh a gha be, kəbi yi ghəl te ghàh lèhèfo nâbi nde wù ne be ha ghàh. 13 Kə wò de na mômhìnì ben ha ghàh, fihi ghàh a gha be afa wùt wù be khɨŋa hi nì ha ghàh. (Beka fə̂n wa saka kə wò, a kəta kə wò jyaka nì ban yi chiki kə yu mù jɨ̀m. Àmèn.) 14 “Ghàn hi lèhèfo be se ghɨta nè ha ghàn, ma Bì wânù we wù mò a nyə̂ nê boŋa lèhêfo ghàn. 15 Ghàn hì lèhèfo wijə besu ghɨ̂tsù, ma Bì wânù nê tê boŋa lèhèfo jə̀ sanisu.” 16 Ghàn shihi bam yi jwô, kə ghàn hi gûnà kə̂kà te ghɨt ghe ghɨ kama nê gha. Ghɨna shihi bam yi jwô, ghɨna hi châmnè kə̂kà shyəma ghɨta hi yenâ. Mu jìsà ha ghàn hamok na ghɨt mi ghɨ̂n shyə khɨti mihì maktu ghɨna. 17 Ghàn hì mô hi bam yi jwô, ghàn hi sô kə̂k tanitu, shyakè tu wanu, 18 ma ghɨta nê hi khə wi na ghàn mò ni bama yi jwô, a khə kə Bì wanù we ghɨ yena wi ma ghàn ni yâ, ma Bì wanù we ghɨ yena wi ma wù nê makti ghàn. 19 “Kə ghàn hi lêmà ghak yani yi ngɨŋi a chyə afân. A mô wu luk we sekuseku mô hi kut a mwə̀ mù tɨ̂n, ma mùlè bef, ma ghɨt a chwoŋana mô hi fè khɨm a ndâ yâ hi chwôŋ.” 20 Ghàn hi bɨlà lêmà ghak yani a nyə̂. A mô wu luk sekuseku bu hi kut a shyə afû, mwə̀ mù tɨ̂n bu hi bàŋ, ghɨt a chwoŋana nê hi bu hi khɨma ndâ hi lye chwoŋ. 21 Ghaki wûtì mô kəbi afa, təm yi wuni hi mô kə afû. 22 “Se wûtà mò kəbi te lâm a wun wu wùn. Se gha shìki mô a jûŋ, ma wun wa nê hi mô nì bani. 23 Biyani, ma se gha hì bu a jûŋ, ma wò nê hi gbê kə a fùtɨ̂n à yì fîn nì wun wa wù jɨ̀m. Yi chwûtè na se gha shìki fo wi bani nâ hakoh, ma wò nê hi mô nâ atɨ̂n à yì fin yi be!” 24 “Wùt wi hi tè mò wut wù fètana ha ghɨt à bà. Yi shìki mô ni, ma wù nê hi bânà wùlè kôŋà wùlè; faŋ ni, ma wù nê hi ngumle wùlè Kehe wùlè. Wò wi hi fèt ha Yènfù fê fêtà kəbi ha ka.” 25 “Mu wu hì jîsà ha ghàn chin na, kə ghàn hi kwâktè kum nì chyə yani. Kə wùt ha ghàn nê hi kwâktè na yi nè yə gha agha, yi nè nyo ghə agha makə yi nè mâkà ghə a yi wùn agha. A wò jis na yohnà wûtì chyà wi mwə̀ mù yə̂mù agha, wun wu wûtù chyâ wi njusu agha?” 26 Ghàn yen kə nâ nyɨ̀m muna mù fela chyâ a nyə ni. Mù yome wijə mwə̀ mù yə̂mù, kpê wi, lêmà wijə shyə a wu tân, biyani nâbi we wù mò a nyə̂ yəhe kə yi yəhî munù. Ba ghàn kokne chyâlò nyɨ̀mû agha? 27 Wùt wi hi dàbhì yu wunu wu kpu nâ hakoh beka wù kwàktè chyâhè mbyî 28 “À hì mô kum njusu, təm ghana hi fumhe ghàn ni njwo ghə? Ghàn yen lê te wəlânù ləma kwoka a ghə̀n, fê bwùsà. Wu tà timi hì fêtà shyə nâbi hi taha sùnju hi màk.” 29 Mu jìsà ha ghàn na, nâ fə̀n Sòlomùn nì ghak yê wù ndùku kəta nâ yì jɨ̀m tà timi hì lafa tânà te a bwùs atɨ̂n à wu bwùs afân. 30 Yènfù shìki mô hi labhe wu wəlâ ni a ghə̀n lan ni, tuku mô hi yu yi bîs na təm à nyok, ma fu nê labhi nâ ghàn yàni agha? Ghàn bìtè yole ghə a ghàn yi samhî ha Yènfù ni? 31 Te yi mô ni, kə təm ghana hi fo ngə̂k bufa nâ, ‘Ghàh nè yə ghə, ghàh nè nyo ghə, ghàh nè mâkà ghə agha?’ 32 À nyiŋa à ghɨt ghe ghɨna khə wi Yènfù yi bàm yi mwə̀ afân, biyani Bì wânù a nyə̂ khəlò na ghàn khɨŋa lò mwə̀ munâ. 33 Gha shyə mò na ghàn bɨlà lem təm ghana ha Yènfù ma ghàn hi chyə chilichili te ghɨt ghe ghɨ chyə a Yènfù yi dèt yi làŋ ma fu nê fo kpenhi mwə̀ muna mù jɨ̀m ha ghàn. 34 Ni, kə təm ghana hi fumhe ghàn kum tuk wu bisu beka yi bis bè kpene kə nì gha wuni. Nâbi wùni tuku kətalò ngə̂k yi kpene kə nì tuk wu tɨnu, a fə̂n wa saka kə wò a kəta kə wò jyaka, nì bân yi chiki kə yu mù jɨ̀m. (Àmèn).

7

1 “Kə ghàn hi ke njahtu ghɨ̂tù kə Yènfù bê ki tanitu.” 2 Ghàn shìki ke njahtu ghɨ̂tù kəbi wùni lumu, ma Yènfù bê ki ghàn kəbi yâ. Ghàn shihi ke njahtu wûtù hì fêkà wûn nâbi ghɨ̀ni fêkà, ma ghɨ bê boŋa fek kəbi ghàn a fèk àtɨna. 3 Njwô ghə te wò ke kə fu namtà fe fu mô a wâ nâ yi sê, yena wi fûŋ à fùkàk ghe ghɨ mô a wò yi se agha? 4 Yi mô ni wò mô hi jìs yàni ha wâ nâ na, ‘Tek ma mu fihi namtà fe a wò yi se,’ a mô yâ wo kəta fûŋ à fùkàk a wo yi sê agha? 5 Wò wùt wunâ wò kama nê gha ni! Yìti fihi fûŋ à fùkàk ghe ghɨ mô a wo yi sê, ma yi yuli ma wò ki khɨlî hi yen a namtà fe fu mô a wâ na yi sê. 6 “Kə wò bè lyê shyə yulana ma wò fo ha busu. Wò ki nî kəbi ni, ma su nê kahà lumli wò. Kə wò bè lyê mwə̀ mù jùŋ ma wò tumhi ha kùnduku. Wò ki nî kəbi ni, wu làhi baha jèlì nì wulu.” 7 Ghàn buf ma ghɨ nê fo ha ghàn, ghàn khɨŋ ma ghàn nê yen, kûmtì jwo ndâ ma ghɨ nê jumi ha ghàn. 8 Beka à buf nâbi nde, ma ghɨ fo, khɨŋ nâbi nde ma wù nê yen, a kûmtì nâbi nde jwo ndâ ma ghɨ nê jimi ha wûn. 9 À mò nde a ghàn a fùtɨ̂n a wâ wûn bufa shyə yəna ma wù fo ti ha wûn agha? 10 Ki buf yili ma wù fo ywò ha wûn agha? 11 Ghɨt a be te ghàn shìki khə hi fo mwə̀ mù jùŋ ha mwəlà mânù, ma nâ Bì wânù we wù mò a nyə̂ ma wù nê faŋ yàni hi fo mwə̀ mù jùŋ ha ghɨt ghe ghɨ bufa ha wûn agha? 12 Yi mô na ghàn hi nê ha ghɨta ni te ghàn kòŋà na ghɨna ni ha ghàn. Ghɨna mò to gha ghe sak yi Musìs yike nì fòktìsù chiksu chìntè jîsà. 13 Ghàn lyi yi lak yi fə̀n wù Fùyènù chyàlà wu lum wu jwo mbàn yi tetani, beka jwo mbàn yi chiki ye mò luk wu ngəku. Lum we wu yênà wu lùk wu bobhenu ghaka kə ni, ghɨt a dona yênà afû. 14 Biyani, jwo mbàn ye yi yênà wu lùk wu bònù mô tobte kə ni, lum we wu yênà afû tobte kə ni, ghɨt a dona yena wi. 15 Ghàn hi tôknà kum nì fòktìsu fəmsu. Su bu hi bèn ha ghàn, su hi kə̂kà te sù njyə̀, biyani a mô kə nâ nyam su basu. 16 Ghɨ yena khɨle fukâk a wu tam afa fu mo. Ghɨ tà ye timi hì konà tamu fikù a kwo tù tùŋà makə wumu a tàŋsù yùsù. 17 Yi mô kəbi yi ghəl te kâk fu jûŋ fù mo kə tamu jûŋù, fu be fu mo kə tam wu be. 18 Kâk fu jûŋ fù wi hi mo jə̀ tam wu be, fu be fu bu hi mo jə̀ tam wu jûŋù. 19 À faŋ nâbi fùni kâk fù hi mo tam wu jûŋù, ma ghɨ nê gbet à maka wu wùs. 20 Yi mô kəbi na ghɨ yena khɨle fòktìsu fəmsu kə gha afa ghɨna nè. 21 À wijə ghɨt à jɨ̀m a ghɨ toŋte mu na Bâba a ghɨ bè lye a yi lak yi fə̀n wù Fùyènù. À bè lye kə ghɨt ghe ghɨna toŋte ni fê nê kə te Bom a nyə̂ khɨŋa. 22 À bè hì mô wu tuk afa Yènfù bè saka mbyî, ma ghɨt a dona bê hi bufa ha mu na, ‘Bâba, Bâba, ghàh ndùku fôktè wijə gha Fùyènì a wo yi yet agha? Ghàh ndùku jûmà fihe wi yohnù be a ghɨta wùn, fê nê gha kanana ale ghɨ dô kə ni a wo yi yet agha?’ 23 Wu yu mefû ma mu bê jis à banhi ha ghɨna na, ‘Mu tà timi hì khə ghàn ghɨt ghɨ̂n ghàn jùmtè wijə lâŋ wù Fùyènù. Ghàn lo chya a mu ashyə̂!’ 24 “Yi mô na nâbi nde wù yute gha ghɨ̂n a mu jìsà hì nê kə te mu jìsa mò te wùt wù tofana we wù shihi ba ndâ wûn lem chyə tɨna nì te, 25 wuli nâ, jwosu tasu fwô, fufa ta chya fî shiklò, biyani ndâ àtɨ̂n te bwùhà beka chyə ndâ atɨna ndùku mô ma ghɨ lem nì te.” 26 “Biyani, ma à yute nâbi nde jis yi mi yîn hì nê wi kə te mu jìsà, ma wù nê hi mô te a ngwòna wùt we wù tì lye ndâ wûn yen ba a tô sùsi, 27 wuli nâ, jwosu tasu fwu chyâ, nâ fufa ta chyâ shik ndâ tɨ̂n, kə wu yu yì fən nâ fən yi bəmani.” 28 À ndùku mô te Jisòs tì yike mihe gha ghɨn ni, jwo yum nôn à ghɨ̂t ghê, wu lum afa wù ndùku yike atɨ̂n, 29 beka wù ndùku yike wi te chichàsu ghɨna su saksu. Wù ndùku yike kə nâ te wut we wù kəta jyaka wuna ghɨ ngɨŋa.

8

1 À hì mô te Jisòs kaha chwo a kun, ghɨta nâ hidù hì gbê a wun yi bàm. 2 Wùt lè kəta a kùh, bên tum sù ngwuk a wun ashyə̂ jis ha wun na, “Bâba, wò hi kôŋà wò chwuk mu.” 3 Jisòs nâhì a wô kum wun jis na, “Mu kòŋàlò, tâ.” Kə wu yu, kùh atɨna mî a wun wu wùn. 4 Jisòs ki jîs ha wun na, “Kə wò nè mômà hi fòktè gha ye yi gana ha wùt lè. Ndù chwuti kə ngɨŋ yâ ha ngàŋ à ndâ Fùyèn ma wò fo fo ye sak yi Musìs tì jìsa na wùt ki tâ te wò nì kùhà, wù folò shyəma ghɨta khɨli na wù ti tâ.” 5 À ndùku mô te Jisòs gbe lye yênà a yi tèk yi Kàbanùm to sù sojà ghɨt a Lûm ale ben chyati wun jis na wù gamti yi. 6 Wù jis ha wun na, “Bâba, wùt à mù wù fèt mò a ndâ ma wù ti kə̂blì yena ngə̂k nâ haŋaŋ.” 7 Jisòs jis ha wun na, “Mu nè bê chwukalò wûn.” 8 To sù sojà ghe fî fîsì na, Bâba, mu kpene wi shyəma wò lye a mu ndâ. Jîsà kə yi jîs ma wùt à mù wù fèt ta. 9 Mu jìsà ni beka mu boŋa fètà a ghɨta yi dèt kəta sojàsu a mu yi dèt. Mu jis ha wùna na, ‘Ndù,’ wù yen kə yi yên, mu jis ha wùlè na, ‘Bî,’ wù ben kə yi bên, mu jis ha wùt mù wù fèt na, “Nì ni wù ni kə yi nî.” 10 Te Jisòs ywo gha ye wù jìsa ni, jwo yum wûn, wù jis ha ghɨt ghe ghɨ ndùku gbê a wu yi bàm ya na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, mu tà timi yen jə wùt wu kəta nki bimi yîn nâbi a Isalì. 11 Mu jìsà ha ghàn na ghɨta bè fwolò dô kə ni ma ghɨ lo kə bûlà tu mbyi tu tù jɨ̀m ma ghɨ bê ndòko a wu luk wu yənu fə̀n wù Fùyènù ghê Ablàhâm nì Isìk nì Jakòb. 12 Ghɨ bè bɨlà jûmà fihe wana toka ghe ghɨ kəta hi tè mò afû ma ghɨna fwo yen atɨ̂n à bɨn a finana ma hi luŋle jyê kuta a soŋ.” 13 Jisòs jis ni ki jîs ha to sù sojà ghe na, “Wo kolo yênà. Mu ti nì gha ye wò bime na mu làhi nì ha wò.” Kə wu yu, wùt à wun wù fètana we tâ. 14 Jisòs gbi lye a Bità ndâ, yen nè ywê Bità, mô wu khɨ̀, kəta a gut. 15 Wù kum wûn, gut atɨna mi kə yi mî. Wù lôtì chyâhì mwə̀ mù yə̂ mù, Jisòs yə̂. 16 À hì mô wu yu kolô, ghɨ ben nì ghɨta ha Jisòs ghɨ dô kə ni, ghɨ kəta yohnù be, wù jis kə yi jîs, yohnù be tɨnu fwu, wù fî chwuk ghɨt a yafana nâ jɨ̀m. 17 Gha mɨ ghɨ̂n ndùku gânà ni hi lunhe gha ghe fòktì Ìsayà tì nyàka na, “Wù tì chwuk yaftu ghàhnà tù fî mihì yaftu a ghàhnà wu wùn.” 18 Jisòs yen nôn à ghɨt ghe ghɨ ndùku mô a wun a ngwùŋ ki jîs ha jùmtìbàmsu wunsu na ghɨna daŋ à yen a yi jin yi lwi Galìlî fokô. 19 Kə ni chichà sak wùlè fwu ben toŋti wun jis na, “Chichà, mu tê jûmtèlò wò nâbi afa wò yènà.” 20 Jisòs fîsì ha wun na, “Sòŋàtù kətalò bûkù ghɨna, nyɨ̀mû kəta sù ndâ, biyani Wâ Wùt kəta wi luku hi nìŋhe tô wuna atɨ̂n hi yùtì.” 21 Jùmtìbàm à wûn yìlè ben jis ha wun na, “Bâ, de ma mu kolò ye gùma bôm shyəma mu bê hi jûmtè wò.” 22 Biyani, Jisòs jis ha wun na, “Bi ma ghɨ lo, wò de ma ghɨt ghe ghɨ mô te ghɨt a kputena hi gûmà ghɨt a ghɨna ghɨ kputena.” 23 Ni te Jisòs jìsa ya, lye a ngwùk, jùmtìbàmsu wunsu boŋ lye a ngwùk hì daŋà. 24 Kə ni, fufa ta shɨŋ yìmì hì chyâlà bəmâ, hì shikà jwò mòlû kwoka lye a ngwùk, a mô ni Jisòs bwunê. 25 Jùmtìbàmsù wunsu yen shik yemhì wûn jyana, “Yèmâ a Bâba ma wò bonhi ghàh, ghàh ti kputelò!” 26 Wù buf ha ghɨna na, “Ghàn fànà ghə ni? Bimi yani tobte kə ni.” Te wù jìsa ni lôtì kântì fufa nì jwò, luktu china kə ni moŋ. 27 Ghɨt atɨna hì mô nì kani buf nâ, “À mò wùni wùt ni, nâbi fufa nì jwò ywo wun agha?” 28 À hì mô te ghɨna daŋa lwî we yen tan a bàh a lak afa ghɨ ndùku toŋte na Gàdàlà, ghɨna kwônà ghê ghɨt ale, ghɨ fwo bênà a gùma à bà, kəta yohnù be, ma wu ti nì ghɨna hì chyəfa nâ be, ghɨta teta kə yi têt ghɨna. 29 Ghɨna yen ben nì Jisòs ni bwat buf na, “Wò khɨŋa ghə ha ghàh a Wâ Fùyèn wunâ? Wò ben hi fo ngək ha ghàh shyəma tuk wahu wu ngəku bè kpen ma?” 30 À ndùku mô ni, kùnduku wule yə bakhe afû dô kə ni. 31 Yohnù be we chyati Jisòs jis na, “Wò jum fihi ghàh, wò tum ghàh a kùnduku woko fùtɨ̂n.” 32 Jisòs jis ha yohnù be tɨnu na, “Ghàn yen”. Kə wu yu, wu fwu yen lye atɨn à wù kùnduk afa, wu shɨŋ nì nyɨŋi yen tan a bàh yi bi lwi, chemle a jwô kputilò. 33 Ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà kùnduku tɨnu tet lò yen tan atɨ̂n à yì tèk fôktì gha ye yi gana nâ yì jɨ̀m nì gha ye yi gana ha ghɨt a yohnù be we. 34 Ghɨta fwu yi tèk afû kə à jɨ̀m yen yen Jisòs chyati wun na wu lo chya a ghɨna yi lak afû.

9

1 Jisòs tì lye a ngwùk kaha daŋ a yi jin yi lwi kaha yen yi tèk afa wù ndùku chyə atɨ̂n 2 Ghɨt ale ben nì wùt kə̀blena ha wûn, ma ghɨ ti nîŋhì a fughàm. Jisòs yen bimi ye ghɨna ndùku kəta jis ha wùt wù kə̀blena we na, “Wâ mù khɨti təm a ta. Mu ti lehìfo be sasu.” 3 Chichàsu saksu lesu yu ni, hì jîsà ha ngɨŋsu ghɨna su na, “Wùt wunâ sùlè Yènfù.” 4 Kə wu yu, Jisòs khɨli kwâktì ghɨna ki buf ha ghɨna na, “Ghàn kwàktè gha be ni njwô ghə? 5 Yi bone hi jìs na, ‘Ghɨ ti lehìfo be sasu’, ma hi jìs na, ‘lòti, ma wò gbi’ agha?” 6 Mu tê chwûtèlò ha ghàn chin n a Wâ Wùt kətalò jyaka a chyə afân hi lèhèfo besu ghɨ̂tsù. Wù jis ni, ki jîs ha wùt kə̀blena we na, “Lòti ma wò lyi shɨ̂ŋ fafu ma wò hi kolê.” 7 Wù lôtì kə yâ kaha kolo lò. 8 Ghɨt ghɨn yen ni hì fânà nâ haŋaŋ, hì kokhe Yènfù te fu fo nki jyak ghɨ̂n ha ghɨta. 9 Te Jisòs lo afû hì yênà yen wùt yet yi wuni mô Matiyò, wu mô a wì afa ghɨ kâtà ŋwàklànà atɨ̂n jis ha wun na, “Jùmti mu.” Kə wu yu, Matiyò lôtì yen a wun a yi bàm. 10 Jisòs yen ndokò wu lùk wu yənu a Matiyò a ndâ, ghɨt ghe ghɨ ndùku kâtà kəbi ŋwàklànà nì ghɨt a be ale ghɨ dô kə ni ben ndokò nì jùmtìbàmsù wunsu. 11 Ghɨt a Falàsî ghɨ le yen ni ki buf ha jùmtìbàmsù Jisòs su nâ, “Njwô ghə te chichà wânù yə ghe ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà nì ghɨt a be ale agha?” 12 Jisòs yu gha ye ghɨna jìsà kaha buf ha ghɨna na, “À jwof ndâ nde, ma wu nê hi khɨŋa wùt a fù agha? À yè khɨŋa kə ghɨt a yablena. 13 Ghàn yê hi yike gha yinâ a Yènfù jìsa a wuna ŋwàklù na, gha ye mu khɨŋa mò na ghàn hi kwohi seni ha ghɨta, kə ghàn hi tuhe kə nyamsu ha mu. Mu tà che ben jə hi toŋa ghɨt ghe ghɨ mô chilichili, mu che ben hi toŋa ghɨt a be.” 14 Jùmtìbàmsù Jon Fo Mòlû su lesu ben buf ha Jisòs na, “Njwô ghə te ghàh nì ghɨt a Falàsî bama jwo, jùmtìbàm sasu bama wi agha?” 15 Jisòs buf ha ghɨna na, “A lɨm à wùt ywên ki lâkà ghɨta wu lùk wu malanu, ghɨ bên, ma ghɨ nê hi jyê wu baha mô kəbi afû agha? Ghɨna nè ni, tuku bè bê lò ma ghɨ bê lye lô nì lɨm à wùt a ghɨna fùtɨ̂n, shyəma ghɨna hi bama jwo.” 16 Jisòs ki jîs na, “Wùt wi hi lyè bâh à sùnju a fe hi bàt à njusu mwusu atɨ̂n. Wù ki nî ni, ma bâh à sùnju fe ghê nê kah à chwoka, ma ghɨ nê shihi chwokâ ma ghakhi bûk ghe ghɨ bata yâ. 17 Yi mô kəbi yi ghəl te ghɨ tà timi hì lêmà sìŋ à mù lùk atɨ̂n à sàlsu gwusu nyâmsù mwusu. Ghɨ ki nì yâ, ma sàlsù tɨnsu bati, ma ghɨ gha lùkû ma ghɨ gha sàlsù. Ghɨ bɨlà lêmà lô sìŋ à mù lùk a sàlsu fesu. Ghɨ ki ni yani, ma shyə tê ləhà.” 18 Te Jisòs ndùku baha jîsà, wùt wu sakana a ghɨt a Jûs wùlè ben tum sù ngwuk a Jisòs ashyə̂ jis na, “Wâ mù ti kpû kə chin ni mu khɨŋa na wò bê kumà kə yi kûm wûn ma wù kahà lòti.” 19 Jisòs lôtì nì jùmtìbàmsu wunsu hì yênà a wùt àtɨ̂n yi bàm. 20 Kə ni, wùt ywên wùlè ben lumu a Jisòs yì bàm ma wù ndùku motè kə ni yena yu wunu, ma yafi tɨni ti fo ngə̂k ha wûn ha wu lɨ̀m njwòsù bà, kum soŋi sùnju Jisòs. 21 Wù tì kum ni ma wù ti bimi na yi ki ba kə njusu wunsu ma yi ta. 22 Jisòs kaha bɨ̂nhì wu wun yen wûn jis na, “Wâ mù khɨti təm a ta. Bimi ya ti nî na wò ta.” Kə wu yu, wùt ywên atɨ̂n tâ. 23 Te Jisòs tì ye tana a wùt wù sakana we ndâ yen ghɨta ghɨ dô kə ni, ghɨta buka a mwə, ghɨ le chînà wamle jyê kə ni. 24 Wù jis ha ghɨna na, “Ghàn fwu, wan wun tà kpu jə̂, wù bwune yi bwunî.” Ghɨna hì chyəka wûn. 25 À hì mô te ghɨta fwo a bɨn, wù lyi yen a ndâ yen khɨti wo wan àtɨ̂n a kə wu yu, wù lôtì. 26 Gha yin waŋ luk tù jɨ̀m a bàh a lak afû. 27 Ni te Jisòs tì lo hì fwo yênà, ghɨt a fefana ale à bà lo hì yênà a wun a yi bàm toŋte jîsà na, “Wâ fə̀n Defìt kwohi seni ha ghàh!” 28 Wù yen lye a ndâ, ghɨt a fefana atɨna bên kwoti wûn afû. Wù buf ha ghɨna na, “Ghàn bimelò hamok na mu làhi nì ma ghàn kaha yen luktu?” Ghɨna fîsì na, “Ghàh bimelò a Bâba.” 29 Jisòs kum a se ghɨna jis na, “Yènfù ni, ma ghàn kahè hi yena kə yi ghəl te ghàn bime.” 30 Ghɨna kahi hì yena tu luk. Jisòs chîhì ha ghɨna na, Kə wùt nè ywo. 31 Biyani, ghɨna lô afû hì fôktè yênà nì gha tɨni kum Jisòs a yi lak afû yì jɨ̀m. 32 Ghɨt ghe Jisòs tì chwuka yâ shihi lò ghɨ fî ben nì wùt ha Jisòs wu kəta yohnà be, fê jîsà wi. 33 Jisòs hì jûmà fihe bê kə ni yohnà be ghɨna ni, wùt àtɨ̂n jîs. Nôn à ghɨt ghe hì mo nì kani jis na, “Ghàhnà tà ye timi yen nki gha yina yi lak yi Isalì afân.” 34 Biyani ghɨt a Falàsî hì jîsà yênà na, “À fo fə̀n wù yohnù be jyaka na wù hi jûmà fihe yohnù be wûn.” 35 Jisòs hì gbê lye tèktu chiktu nì tu teta tu, yike a ghɨna ndasu yuŋtesu fôktè tum yì jùŋ kum fə̂n wù Fùyènù, fè chwuka tu yaf nâ tù jɨ̀m. 36 À hì mô te wù yena nôn à ghɨ̂tà ghɨ fwo bênà, seni kwo wûn ha ghɨna beka ghɨna ndùku kəta fumhìnù gàmtì bu, mô kə te sù njyə̀ chìn bu. 37 Wù ki jîs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Mwə̀ mù yə̂mù ti kpen hi kpì dô kə ni biyani ghɨt a kpena dô wi. 38 Ghàn jəm lê ha Yèn fe fu mô Bè fùk na wù chinhè kpenhi ghɨt a fetana ma ghɨ shik à kpê kolo nì ghɨna.”

10

1 - 2 Jisòs tî toŋtî jùmtìbàmsu wunsu njwòsù bà fo a jyak ha ghɨna na ghɨna hi jûmà fihe yohnù be fê chwuka tu nki tu yaftu, nâ tù jɨ̀m. Yet a jùmtìbàmsu tɨnsu mò ghɨn ni, wùt ashyə mô Samùn we ghɨ ndùku toŋte kəbi na Bità nì wâ nè wûn Andùlù nì Jêms nì wâ nè wûn Jon, a wana Sebedì; 3 a fê mô Filîb nì Bàtòlòmiyà nì Tomòs nì Matiyò a we wù ndùku kâtà ŋwàklànà; a mô Jêms wâ Àfeyòs nì Tàdiyòs; 4 a fê mô Samùn a wùt à nòn a wəhana a toŋte na Silòt nì Judàs Ìskaliyòt a we wù tì kaha bəkle Jisòs. 5 Jisòs shihi tuma ghɨt a wuna njwòsù bà jis ha ghɨna na, “Kə ghàn yen a yi lak yi tumi; kə ghàn yen a tèk yi Sàmaliyà yile. 6 Ghàn bɨlà yen kə ha ghɨt a Isalì a ghɨna mò te sù njyə̀su ləhesu. 7 Ghàn yên, ghàn hi fôktè na, fə̂n wù Fùyènù ti bakhâ. 8 Ghàn hi fôktè ni, chwuka ghɨt a yafana nâbi ghe ghɨ kəta kùhù, jûmà fihe yohnù wu be. Lôhè ghɨta a yi kpû. Ghàn hi khə na ghàn khɨti jyak ghɨ̂n kə halô, ghàn yên, ghàn hi nê gha ghɨ̂n kə halô. 9 Ghàn shihi yèn, kə ghàn nê lêmà ka a bàlì nâ hakoh. 10 Kə wùt nê lyê bàlì, kə wùt lyi nju sù bà kəbi nì gwusu wùsu. Kə wùt nè lyê mbàŋ yì gbèna. Ghɨ kəta hi tòknà ha wùt wù fètana. 11 “Ghàn ki lyi yi tèk yi chiki, nâbi yi tetani ghàn khɨŋ yen nì wùt we wù kəta chyənà yì jùŋ ghàn hi chyə kə wun a ndâ hi bè tàn wu tuk afa ghàn bè lô.” 12 Ghàn lye a wùt a ndâ, ghàn toŋti ha ghɨt ghe ghɨ mô atɨ̂n jis na, ‘Yutì Fùyènì mò ha ghàn.’ 13 Ghɨt a nda mu ghe ki fye ghàn a jûŋ, ma yutì ye faŋ a ghɨna tû; ghɨna tê fye ghàn a jûŋ ma yutì yê kahà ben ha ghàn. 14 Ghàn lye a wùt a ndâ makə yì tèk, ghɨt atɨna faŋ hi fye ghàn makə ghɨna tê ywo gha ye ghàn jìsà, ghàn shihi lò, ghàn yah wulu wanu ha ghɨna shyəma ghɨna nê khɨli na ngə̂k bê bênàlò ha ghɨna. 15 Mu jìsà ha ghàn hamok na à bè hì mô wu tuk wu sak wu Fùyènù, ma ngə̂k bê hi mô ha ghɨta a yi tèk afû chyâ te yì ndùku mô ha ghɨt a Sodòm nì ghɨt a Gòmoliyà. 16 Ghàn hi khə na mu tuma ghàn ni, ghàn mô hi yèn hi tè mò te sù njyə̀ atɨ̂n à nyamsu basu. Yi mô na ghàn kəta hi tof kə te sù ywô bobhe wi kə te wù làt. 17 “Ghàn tòkna. Ghɨta bè kwo fâlò ghàn ma ghɨ sak ghàn, ma ghɨ sam ghàn a ghɨna ndâ yì sakana. 18 Ghɨ bè kwo yênàlò nì ghàn a gobnàsu ashyə̂ nì fə̂ntù kum nì mu, ma ghàn fokti tum yì jùŋ ha ghɨna kəbi nì ha tumu. 19 Ghɨ ki khɨte ghàn yâ, kə ghàn hi kante na ghàn nè yê jîsà na ghə agha, beka ghàn nè yê tan à afû ma ghàn nê khɨli gha ye ghàn nè jîsà. 20 À nè. Jîsà wijə ghàn, a nè hì jîsà tohne yohnà Bì wânù ha ghàn.” 21 “Tuk wu tɨnu bè kpenâ, ma wùt bê hi lyê wâ nè wûn fo na ghɨ ywi, ma bì lyi wan ma wù fo na ghɨ ywi. Ma mwəlà bê hi ta nì tu ha be ghɨna fê mô hi ywi ghɨna. 22 Ghɨt à jɨ̀m bè hì bânàlò ghàn kum mu, biyani ma à wunhi nâbi nde hi bè tàn a gòkhi, ma wù bê bon. 23 Ghɨ khɨŋli wulu wanu a yi tèk, ghàn lo yen kə ha yile. Mu jìsà ha ghàn hamok na ghàn bê nê mihè wi fêt yin a tu tèk tu Isalì tu teka Wâ Wùt kahà ben.” 24 “Ba ghàn khəlò na wan wù yikena wi hi ta chyà chichà à wûn, khə kəbi na wùt wù fètana tà timi hi chyâ bì yi fèt.” 25 Yi kpenelò shyəma walà wù yikena yiki hi mô kəbi te chichà à wûn, fê kpene shyəma wùt wù fètana fet à kwok à kpene hi tè mò kəbi te bì yì fèt. Ghɨ hì mô hi tè toŋte bè ndâ yi yet yi be ni na Bèlsibùl, ghɨ toŋte nâ ghɨt a ndâ na ghə? 26 “Kə ghàn bè hì fânà ghɨta beka shyə ale wi ghɨ baŋa ghɨ bu hi bè bə̀h, makə ghɨ leti nâbi yi lêtì ghɨ bè faŋa hi khɨlî. 27 Mu nyamte jîsà yi jîs ha ghàn chîn, ghàn yê laka a wu wən ha ghɨta, gha ghe ghàn ywo a lèt, ghɨ chɨmtè yi chɨ̂mtì ghàn shik a laka a wu wən. 28 Kə ghàn hi fânà ghɨt ghe ghɨ mô hi ywe wùt a chyak a wùna, biyani bu hi ywe a yohnà. Ghàn hi bɨlà fânà kə Yèn fe Fu kəta jyaka hi bobhî a yohnà wûtà nì chyak a wùna a wu wùs. 29 Ba ghɨ bəkle a mù jìnkwa mù bà kə fukatà ni, biyani fù mòk bu hi chem a chyə̂, à bu na à koŋ Bì wânù Yènfù. 30 Nâbi nyuŋ sanisu tusu sù jɨ̀m mò Yènfù khə. 31 Yi mô na ghàn kəta wi hi tè fân a shyə ale beka ghàn kokne chyàlò njìŋkwalimù mu dô kə ni.” 32 “À bimi nâbi nde a ghɨta ashyə̂ na wù mò wut à mù, ma mu bê boŋà bimi a Bom a nyə̂ na wù mò wùt à mù.” 33 À mana nâbi nde mu a ghɨta ashyə̂, ma mu bê boŋà mana wûn a Bom ashyə̂ we wù mò a nyə̂. 34 “Kə ghàn hi kwâktè na mu a chyə afân tì ben na ghɨta hi chyə nì yutìnì. Mu tà ben nì yutìnì, mu bɨ̀li ben hi nì na ghɨta hi nô. 35 Mu ben hi nì na wan wù lɨmà lôtè ki bì yi kə̀k, wan wù ywên lôtè ki nì a yi kə̀k, ywê wan lôtè ki nè lɨm a yi kə̀k. 36 Bànàsu wûtsù shyəsu bè hì fwo kə wun a ndâ. 37 “À koŋ nâbi nde bè wûn nì nè wûn chyâ te wù kòŋà mu, ma wù hi kpene wi hi tè mò jùmtìbàm ha mu; à hì kôŋà nâbi nde wâ wûn chyâ te wù kòŋà mu, ma wu hi kpene wi hi tè mò jùmtìbàm à mì. 38 À faŋ nâbi nde hi bèkà kâkfùtàfù hi jùmtè mu, ma wù hi kpene wi hi tè mò jùmtìbàm à mì. 39 À momhi nâbi nde hi chìn à yohnà wuna ma wù kpu; à mâkà nâbi nde yohnà wuna ma wù kwoti ghɨna.” 40 “À fyi nâbi nde ghàn ma à hi mô na wù ti fyi mu, à fyi nâbi nde mu ma à hi mô na wù fyi we wù tuma mu. 41 À fyi nâbi nde fòktè à Fùyèn a yi yet yi fòktì, ma wù kwoti maktu fòktì. À fyi nâbi nde wùt beka wùt àtɨ̂n mò wùt à chilichili yi yet nì wùt à chilichili a Yènfù ashyə̂ ma wù bê khɨti maktu wùt à chilichili. 42 Mu jìsà ha ghàn hamok na, à fo nâbi nde bòm à mòlû mù sana mù ha wùt mòk atɨ̂n à mwəlà mu teta muna beka mwəlà mù teta mù tɨ̂n mò jùmtìbàm samsu, ma wù bê gbi nâbi yàni ma wù bê kwoti maktu wunu.”

11

1 À hì mô te Jisòs yike mihe jùmtìbàmsu wunsu njwòsù bà lo afû hì fôktè yênà gha Fùyènì fê yike yê nì ghɨta a tèk tu letu a Galìlî. 2 Te Jon Fo Mòlû ywo gha ghe Klistù ndùku nê, mô a ndâ chyâk tum jùmtìbàmsu wunsu lesu na ghɨ yê buf ha wun na, 3 “À mò wò we wò ndùku kəta hi bèn ma, ghàh kəta hi tè yute wùt lò agha?” 4 Ghɨna yen buf, Jisòs fîsì na, “Ghàn kaha yê fokti ha Jon gha ghe ghàn ywo ha ghɨta nì gha ghe ghàn yena nì se ghana: 5 Fèfù kaha yena tu luk, ghɨt a kəblena gbê, kùhù tâ, kwùkù ywo a ghâ, ghɨt a kputena lôtè a yi kpû, ghɨt a fufana fê ywo tum yì jùŋ. 6 Jùŋ mò ha wùt we wù kante wijə bimi ye wù kəta ha mu.” 7 Ni te jùmtìbàmsu Jon su tì kaha lo, Jisòs yîmì hi tè jìs ha nôn à ghɨ̂t ghe kum Jon buf na, “Ghàn tì yen yi lak yi sùsi hi yen a wùni wùt afû agha? Ghàn tì yen hi yena wut wu nêkà te yi jyâŋà a wu yu afa fufa chyàlà ma?” 8 Ghàn tì yen nâ kum ghə, hi yena wùt te wù lafa laf yi jûŋì ma? Ngaŋ! Ghàn hi khə na ghɨt ghe ghɨ lafa wu lum afân chyə kə a tôk. 9 Ghàn fokti lê ha mu na ghàn tì yen kum ghə agha. Hi yena fòktì yì chìk ma? Yi mô kə nâ ni. Mu jìsà ha ghàn na ghàn ti yen wùt wu chyâ fòktì wù chìk, 10 beka Jon ndùku mô ni a mô wut we ghɨ tì nyàka a ŋwàklù Fùyèn kum wun na: Yên, mu bè tuma wùt à mù wù tum, ma wù yen a wo ashyə̂ ma wù fati lum wa ha wò. 11 Mu jìsà ha ghàn hamok na wùt ywên tà timi bwɨ jə̂ wùt lè a chyə̂ afân wu chyâ Jon Fo Mòlû biyani nâbi we wù tobte gokhe wu lùk wu fə̀n wù Fùyènù chyàlò wûn. 12 Fə̂n wù Fùyènù ləma yênà ashyə̂ nì jyaka kə hi yìmì wu tuk afa Jon Fo Mòlû tì yìme fêt yì wuni, ghɨta hì nô nì jyaka hi lye wu lùk wu Fùyènù afân. 13 Nâ fòktìsu chiksu sù jɨ̀m nì sak yi Musìs hì fòktè kə kum ben yì fə̂n wù Fùyènù shyəma Jon bê boŋa ben. 14 Ghàn shìki kôŋ hi bimî ghàn hi khə na Jon mu wuna mò Ìlajà we ghɨ tì jìsa na wù bè kaha bènàlò. 15 À hì tofa nâbi nde wù hi tòkà yutê. 16 “Mu mò hi fèknà ghɨt a mbyi chin nì ghə? Ghɨna mò te mwəlà wu wən, ghɨ le toŋâ jîsà ha ghɨta na, 17 Ghàh ti yem njàŋsù fomasu na ghàn bin, ghàn ti faŋ hi bîn, yem njàŋ yì kpû na ghàn ji, ghàn ti faŋ hi jì. 18 Mu jìsà ni beka Jon Fo Mòlû tî ben yə wi hidù, nyo wi lùkû ghɨt à jɨ̀m jis na, Wù kəta yohnà be. 19 Wâ Wùt ti bên, hì yə̂, nyô, ghɨ ti jis na wùt wuna yə chyâhèlò, nyo chyâhè, fê mò sunu ha ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà nì ghɨt a be ale! Biyani, Yènfù chwùtè tof wu wunu tohna a gha afa ghɨt a wuna nè.” 20 Ghɨta a tù tèk te Jisòs ndùku nê gha kanana dona atɨ̂n tì tunhi hi kahe təm a ghɨna a ghɨna sùbe nî, Jisòs hì njaŋâ ha ghɨna na, 21 “Ngə̂k yì chìk bè hì mô ha ghàn ghɨt a Kolasîn kəbi nì ghàn ghɨt a Bèsadà! À ndùku mô na ghɨ ni gha kanana mɨ ghɨ̂n a ghe ghɨ ne ha ghàn, ha ghɨt a Tayà nì ghɨt a Sidòn, ma ghɨna tì fuk bwu mak shàklà mù sùnju hi chwùtì na ghɨna ti kahi təm a ghɨna a sùbe. 22 Mu jìsà ha ghàn na, à bè hì mò wu tuk wu sak wu Fùyènù, ma ngə̂k bê hi mô ha ghàn chyâ te yi ndùku mô ha ghɨt a Tayà nì Sidòn. 23 Ghàn ghɨt a Kàbanùm, ghàn kwàktè na Yènfù ne nê ma ghàn kwok à tan a nyə ma? Yi wijə yâ. Fu bè tuma chwohe ghàn yi be afa yi lye gokhè wi. À ndùku mô na ghɨ ni gha kanana ghɨ̂n ghɨ ne a ghàn a fùtɨ̂n à yì tèk ni na ghɨ ni yi tèk yi Sodòm, ma yi baha làwû lân.” 24 Mu jìsà ha ghàn na, “À bê hi mò wu tuk wu sak wu Fùyènù, ngə̂k bê hi mô ha ghàn chyâ te yì ndùku mô ha Sodòm.” 25 Jisòs tî jəm ha Bè wûn kəbi a yu mefû jis na, “Bâba we wù saka nyə nì chyə, mu fo àyòŋnà ha wò beka wò ti letì gha ghɨ̂n ha ghɨt ghe ghɨna kwàktè na ghɨna tofalò chwûtì ha ngwònu. 26 Hamok a Bâ à kòŋà kə wò hi nì ni.” 27 Jisòs fî kaha jis ha ghɨta na, “Bom ti fo mwə̀ mù jɨ̀m ha mu. Wùt fate khə wi Wan a bu kə Bì, wùt fate khə wi Bì a bu kə Wan nì ghɨt ghe Wan chwoka hi chwùtè Bì ha ghɨna.” 28 “Ha ghàn ghe ghàn bekà ngəksu fi fet botlò, ghàn ben ha mu, ma mu ni ma ghàn yuti. 29 Ghàn lyi fwàŋ à mì yì fèt, ma ghàn yiki chyənà mì beka mu bonalò, fê kəta yi ngumlî. Ghàn ki nî ni, ma ghàn khɨti yutìnì a ghàn a təm. 30 Fwàŋ à mì bonalò hi khɨtî, shyə ghe mu fo na ghàn beka ghɨ jîtà wi.” Ghɨt a Jûs ndùku ke na Ìlajà bê kaha bênàlò tuk lefu hi bakte à ghɨ̂t a yi bèn yì Klistù, Jisòs fî jis na Jon mò fòktì te Ìlajà we ghɨ ndùku ke.

12

1 Tuku tî yû wu tuk wu lak wule, Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu hì tohne chyâ yi bat yi saŋa bota yile, jɨ̀ŋ hì yafa jùmtìbàmsù wunsu, ghɨna shìki yole tû saŋu, kutâ. 2 Ghɨt a Falàsî ghɨ le yen shìki jîs ha Jisòs na “Yen gha ye jùmtìbàm sasu nè wu tuk wu laku saki bime wi!” 3 Jisòs fîsì ha ghɨna na, “Ghàn tà taŋ yu jə gha ye Defìt tì ne te jɨ̀ŋ ndùku yafa wun nì ghɨt a wuna agha? 4 Wù lyi yen a ndâ Fùyèn nì ghɨt a wuna, lyi yə mwə̀ mù yə̂mù Fùyèn, saki chwûtè na à yə kə ngàŋsù ndâ Fùyènsu. 5 Ghàn tà taŋ yu kəbi sak yi Musìs na à mò nâbi wùni tuk wu laku ngàŋsù ndâ Fùyènsu hì mò hi ne yi fêt, hi khɨma sak ye yi kumà tuk mu we, biyani ma yi hi chwûtè wi na ghɨna ti ni bobhi gha agha? 6 Mu jìsà ha ghàn na gha fè làwû afân, chyâ gha ndâ Fùyèn yì chìk. 7 Ghàn yê hì khə gha ye luk wu ŋwàklù Fùyèn wûn jìsà ma ghàn jìsà wi na ghɨta ti ni bobhi gha teka ghɨna ni. Luk wu tɨnu jìsà na “Gha ye mu khɨŋa mò na ghàn hi kwohe seni ha ghɨta, kə ghàn hi tuhe kə nyamsu ha mu.” 8 Wâ Wùt kətalò jyaka hi jìs na ghɨ ni nâbi ghə wu tuk wu laku.” 9 Te Jisòs tì jìsa mihe ni, lo yen lye a ghɨna ndâ yì chìntena. 10 Wùt lè mô afû ma kpen wu wunu wule ti kpû. Ghɨt ale shìki khɨŋa wu lum hi tè ngane Jisòs, ki buf ha wun na, “Saki bimelò na ghɨ làhi chwuk a wùt wu tuk wu laku ma yi bime wi agha?” 11 Jisòs fîsì ha ghɨna na, “Wùt ha ghàn shìki kəta njyə̀ à wûn, yì fən a yi be wu tuk wu laku, ma wù faŋ hi fihi? 12 A wùt kokne chyâ wi njyə̀ agha? Yi ni chwùtè na saki bimelò na ghɨ ni jùŋ wu tuk wu laku.” 13 Jisòs jis ni, ki jîs ha wùt mu we na, “Nàhi kpen wa.” Wùt atɨ̂n nâhì kə wu yu, kpen wu tɨnu tâ hì mô kəbi te wule. 14 Ghɨt a Falàsî fwu kə wu yu hi bakte hì ywe Jisòs. 15 Jisòs khɨli gha ye ghɨt a Falàsî ndùku bakte kum wûn lo afû. Ghɨta yen a wun yi bàm dô kə ni. Wù chwuk ghɨt ghe ghɨ ndùku yable a ghɨna fùtɨ̂n nâ à jɨ̀m, 16 chîhì ha ghɨna na kə wùt nè fôktè gha kum yi ha wùt. 17 Wù tì ni gha ye Yènfù tì jìsa tohne a fòktì Ìsayà na: 18 “Wuna mò wùt we mu chwoka na wù fet ha mu. Mu kòŋàlò wûn, wù nê mu saŋlê. Mu nè folò yohnà ma ha wûn ma wu hì fòktè sak yi mi ha tumu. 19 Wù bè hì gufnà wijə gha ghê wùt; wù bè hì bwate wi ha wùt, wùt bè hì ywo wi jyə̀ wûn wu fwəh. 20 Jaŋ bè khɨma wi wu lùk ma ni wûn, wù bè nê wi kəbi nâ gha yi be ha wùt wù yolena hi tàn wu yu afa wù bè nê ma chilichili tâ chya be. 21 Ghɨt a mbye bè hì chyə yikte kə wun wu wùn.” 22 Ghɨt ale tî ben nì wùt ha Jisòs wu yena wi luktu, jîsà wi ma à ni a yohnà be. Jisòs chwuk wùt àtɨ̂n, wù kaha yen tu luk hì fê jîsà. 23 Nâ ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨ ndùku mô afû hì mô nì kani buf na “Ghɨ ni jìsà na wùna mò kə nâ wâ fə̀n Defìt agha?” 24 Biyani ghɨt a Falàsî yu gha tɨni hì jîsà na, “Wù jùmà fihe yohnù mu wun ni beka Bèlsibùl fə̀n à yòhnù wu be fo jyaka ha wûn.” 25 Jisòs khɨli kwâktì ghɨna ki jîs na, “À hì mô kəbi ghɨta a yìni laki kəta a jyàhè wùna ma lak mi ye bef à mihi. À hì mô nâbi ghɨta yi tèk makə yi sah yi nda hì kəta yi bef a ghɨna fùtɨ̂n, ma tèk mi yê makə yi sah yi nda mi ye tê timî. 26 Kum ni Satàn shìki nô ngɨŋ à wûn ma fə̀n wù wunu nê timi yàni. Satàn shìki nî ni ma hi mô na wù fê kəta wi jyaka a tô mwə̀ me wù saka. 27 Mu shìki jûmà fihe yohnù be nì jyaka ma à fo Bèlsibùl, ma ghɨt ghana ghe ghɨ jûmà fihe ma hi fo nde jyaka tɨna ha ghɨna? À nè chwùtè kə ghɨt mɨ ghɨ̂n na ghàn wamalò ma, ghàn jìsà hamok agha. 28 À fo a yohnà Fùyènà jyaka na mu hi jûmà fihe yohnù be wûn. Te yi mò ni, yi chwùtè na fə̀n wù Fùyènù ti ben ha ghàn. 29 “Ghàn fê kwâktè na wùt ni mo yàni hi lye a wùt wu tâ a ndâ hi kumte fihe mwə̀ mù wûn, bu na wù yìti kwut khɨti wùt a jyak mu we agha? Wù ki nî yani, ma wù ki chwoŋa ndâ à wûn mi yê. 30 “Nâbi nde wù bu ghàh à wûn yi gha yì mòk wù ya nò mu. À hì gâmtè wi nâbi nde mu hi bakte ghɨt a Fùyènà ghàh à wûn, ma hi mô na wu sàhà yi sâh. 31 Mu jìsà ha ghàn na, Yènfù làhi lèhèfo nâbi yìni be te wùt ne, hi fè lèhèfo nâbi yìni ndi ghɨ te wûn atɨ̂n, biyani à sùli nâbi nde Yohnà Yulena, ma Yènfù bê tê lèhèfo jə̀ wûn. 32 À jis nâ nâbi nde gha be kum Wâ Wùt, Yènfù làhi lèhèfo wûn, biyani ma à jis nâbi nde gha be kum Yohnà Yulena, ma Yènfù bê tê lèhèfo wûn à mbye afân nì à mbye afa yì bè bênà. 33 Jisòs tî fi yiki na, “Wò ki jîs na kâk fù jwòfàlò wò hi kəta hi jìs na tam wu tɨnu jwòfàlò, wò ki jîs na kâk fù befalò wò hi kəta hi jìs na tam wu tɨnu befalò. Ghɨ yena khɨle kə fukâk wu tam afa fu mo. 34 Ywosu be sîn, gha jûŋì wi hi fwo a ghàn a yi jwô beka ghàn mò kə nâ ghɨt a be. Jyə̀ yì jwo mò ni jîsà kə gha ye yi mô yi təm ma yi ti lûn. 35 Wùt wù jùŋ nè jùŋ ma yì fwu kə atɨn a gha jûŋà fa wù bakte lema a wun yi təm, wùt wù be hi nê kə be ye a yì hì mô ma wù tî bakti lem a wun a yi təm. 36 “Mu jìsà ha ghàn na à bè hì mô wu tuk wu saku Fùyènù ma nâbi nde bê hi fîsè kum nâbi ghə wù ti time jisa, nâbi ghe wù ndùku kəta wi hi jìs. 37 Ghàn be yə sak kə gha afa ghàn jìsa, ma ghàn fən sak kə gha afa ghàn jìsa. 38 Chichàsu saksu lesu nì ghɨt a Falàsî ale jis ha Jisòs na, “Chichà, ni gha kanani yile hi chwùtì ha ghàh te chwe nì jyak gha ghe ghɨ lo kə nâ ha Yènfù.” 39 Jisòs fîsì jis na, “À mò kə ngwàk yì be te yìna yì fànà wi Yènfù a yì mò hi tè bufa chwe. Yì nè yena wi chwe yìlè bu kə yì fòktì Jonà. 40 Jonà tî chyə a yili chiki wu là a mu tuk mù tât, Wâ Wùt mò hi nè kpû hi chyə kəbi tuk mù tât a chyə̂ shyəma wù kahà loti. 41 À bè hì mô wu tuk wu saku ma ghɨta bê time a Yènfù ashyə̂, ma ghɨt a Ninifì bê hi ngane ngwàk yinâ beka ghɨna tì yu yiki Jonà kahi təm a ghɨna a ghɨna sùbe, ngwàk yina yi hì kəta wùt lè chîn wu chyâ Jonà, biyani kahe wi təm a ghɨna a sùbe. 42 À bè hì mô wu tuk wu sak wu Fùyènù, a mô wut we wù ndùku saka bâh à mbye a bàh à nchwô ma wù bê timi ma wù hi ngane ngwàk mi yîn beka wù tì lo a wun a yi lak gbi lum wu dâ, ben hi yute yikî tofani fə̀n Sòlomùn. Biyani, ngwàk yina kəta wùt chîn wu chyà Sòlomùn, yute wi yikî wuni. 43 “À yè mô a wu yu afa yohnà be fwo a wùt wù wùn, ghɨ yen gbi kat yi lak yi sùsi yì jɨ̀m khɨŋa wu luk hi yùtì, ghɨ ki faŋ hi yên, 44 ghɨ kaha jis kə ghɨna ngɨŋ na, ‘Mu nè kaha yênà lò kə ndâ afa mu tì fwo atɨ̂n.’ Jis yani, kaha yen yen ndâ àtɨ̂n yi yîm ma ghɨ ti fî fati yahû bakti mwə̀lû a fùtɨ̂n àtɨ̂n, 45 ghɨ kaha yen lyi ben nì yohnù be wule sàmba, wu bəma chyâ ghɨna, wu chîntì lyi wu hi chyə a wùt wuna wu wùn. Yi gan nì wùt àtɨ̂n hi bəma chyâ te wù ndùku mô ashyə̂. À mò ni te yi bè gânà ha ngwàk yina. 46 Te Jisòs ndùku baha jîsà ha ghɨt a dona ghe ghɨ ndùku gbê a wun yi bàm, nè wûn nì wana ne wuna ben time a bɨn hì khɨŋa hi jìs ha wûn. 47 Wùt lè atɨ̂n à ghɨta afû jis ha wun na, “Nìni wâ, nì wana na mò a bɨn khɨŋa hi jìs ha wò.” 48 Jisòs buf ha ghɨna na nom mò nde, “Wana noma mô nde?” 49 Wù buf ni kaha sok yen nì jùmtìbàmsu wunsu jis na, “Nom nì wana noma mò ghɨt ghɨ̂n. 50 Nâbi nde we wù nè gha ye Bom a nyə̂ khɨŋa ma wù nê hi mô wâ nôm fê mô jâmtè mì, mô nôm.”

13

1 À hì mô kəbi wu tuk afû, Jisòs fwo a ndâ yen ndokò yi bi lwi. 2 Ghɨta ben dô kə ni, wù yen ya, lyi ndokò a ngwùk hì yikê, ghɨta timi yi bi jwôlì. 3 Wù fôktì a gha ha ghɨna ghɨ dô kə ni kə sù ngàn. Wù jis na, “Wùt lè tì shik hi mù ngwìk à wûn, 4 shihi mù, yìlè chəmli a sù belâ sù fùksù, nyìmû ben chwubli kut nâ yì jɨ̀m. 5 Se ale chəmlî a fu chyə, woli mô yi dèt, chyəfu dô wi afû yì nyâŋhì fwu kə ni beka chyəfu ndùku lûmà kə ni. 6 Te chwì bana, nyok futu tɨntu tu yîm beka ghaŋtu ndùku mô teka tu fwu. 7 Ngwìk yìlè chəmli atɨ̂n à tù tùŋ tu mù kàktù, tûŋtù fwu tahì saŋ atɨna. 8 Se ale chəmli kə nâ a chyəfu jûŋ fù, saŋ atɨna kwok bwuslò bilò. Ghɨ sam, se saŋa fwu atɨ̂n à buk yile mtufa, fî fwu atɨ̂n à yile wu wə, fwu atɨn à yile mtât.” 9 Jisòs ma ngàn yina ni, ki jîs na, “À tofa nâbi nde, wu hi tòkà yutê.” 10 Jùmtìbàmsu Jisòs khɨŋti yen buf ha wun na, wò jìsà ha ghɨta a sù ngàn njwô ghə? 11 Jisòs fîsì ha ghɨna na, “Yènfù ti fo tofu ha ghàn na ghàn hi ywo khɨle gha letena ghe ghɨ mô kum fə̂n wù Fùyènù, biyani te fo jə̀ ha ghɨna. 12 Yi chwûtè na à kəta nâbi nde, ma ghɨ nê fo kpenhi ha wûn ma wù khɨti hidù, à hì gha nâbi nde, ma ghɨ nê fyi fu teta fe wù kəta. 13 Mu jìsà ha ghɨna a sù ngàn ni shyəma ghɨna nê hi ke luktu yena wi, ywo kə yi yû gha biyani khɨle wi na ghɨ jîsà na ghə agha. 14 Tum à Fùyèn ye fòktì Ìsayà tì fokte ti kpen ha ghɨna. Fu tì jis na: Ghàn bè hì yute kə nâ yi yutî gha, biyani khə wi na ghɨ jîsà na ghə agha, ke kəbi yi kî luktu biyani yena khɨle wi shyə ale. 15 Ghɨt ghɨ̂n chilelò, tûŋlu ghɨna ywo wi gha, se ghɨna mô ma ghɨ ti baŋâ ghɨna yena wi kôŋà wi hi tè yena tu luk, à bu ya, ma ghɨna yenalò luktu fe ywô khɨle a ghâ, a ghɨna təm kaha ben ha mu, ma mu chwuk ghɨna.” 16 Jisòs jis ni ki fê jìs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Jùŋ mò ha ghàn beka ghàn kəta se yena tu luk fê kəta wu tûŋlu ywo khɨle gha ghe ghɨ jîsà. 17 Mu jìsà ha ghàn hamok na fòktìsu chiksu dosu nì ghɨt a chilichili ghɨ dona ndùku mô kôŋà hi yen a gha ghe ghàn yena, fè kôŋà hi ywo gha ghe ghàn ywo, biyani yi tê gàn.” 18 Jisòs fî jis na, “Ghàn yuti gha ye ngàn à bè fùk yina yike. 19 Ghɨt ghe ghɨ ywo tum kum fə̂n wù Fùyènù khɨle wi, mò te ngwìk ye yì chəmle a sù belâ. Ghɨna ywo, deblì ben chwuf lô nì yini a ghɨna təm. 20 Wùt we wù ywo gha Fùyènì, wu nyâŋhì bimi kə yi bimî nì saŋlînì mô te ngwìk ye yì tì chəmle a tô fuchyə woli mô yi dèt yâ. 21 Wùt mu wunâ ywo gha Fùyènì, wù hi kəta wi ghaŋtu, wu bimi kə fu yulâ ni. À hì mô a wu yu afa ngə̂k bèna makə ghɨ bânà wûn kum gha Fùyènì, wu nyâŋhè fən kə ni. 22 Ngwìk yìlè ye yì chəmle atɨ̂n à tù tùŋ yâ mô te wùt we wù ywo gha Fùyènì, fumhènà mbye nì kôŋ ye wù kòŋà ghaki lehi wûn gha ghɨ̂n tè mo jə̀ tamu a wun a chyənà. 23 Biyani ngwìk ye yì chəmle a chyəfu jûŋ fù mô te wùt we wù ywo gha Fùyènì, khɨli ki khɨlî gha ye yi jisà. Yi hi mo wu tam a wun a chyənà wu dô kə ni kəbi te ngwìk yê ghɨ tì yome a chyəfu jûŋ fù, yì lemâ, se saŋa hì fwo a to saŋa le wu wə, fwu ha ghɨ le mtufa, fwu ha ghɨ le, mtât.” 24 Jisòs ma ngàn yìlè ha ghɨna na, “Fə̂n wu Fùyènù mò kəbi wu lum afan ni. Wùt tî yomi ngwìk a wûn a fùk, 25 tuku jyə̂ wu tuk wule, ghɨta bwunî kə à jɨ̀m, bànà wûn nyam yen yomi wəlâ wu be atɨ̂n à ngwìk afû, 26 Saŋa tɨna fwu bwuslò, wəlâ be we boŋ kwôk. 27 Ghɨt a fetana bè fùk mu we buf ha wûn na, Bèbɨn, ba tì yomi kə nâ wò ngwìk à saŋ yì jùŋ a wo fùk, nki wə̀lâ mu wûn mò ma wu lo afa? 28 Wùt atɨ̂n jis na, gha mi yin ni kə wùt we wù bànà mu. Ghɨt a fetana mu ghe buf ha wun na, ghàh yê soli wəlâ tɨnu agha? 29 Bè fùk we jis ha ghɨna na, ngaŋ, ghàn làhi yèn hi solî, ma ghàn nê hi chwokte bakha nì saŋa. 30 Ghàn de ma saŋa tɨna hi ləma kə tɨn à wù wəlâ hi bè tàn wu tuk afa ghàn bè shika hi kpì. À bè hì mô wu tuk mefû, ma mu bê jis ha ghɨt a kpena na ghɨ yità chwokti wəlâ tɨna ma kwut wu bum shyəma ghɨ nyok ma ki kpê saŋa ma kolo bè yana a wu tân.” 31 Jisòs tî ma ngàn yìlè ha ghɨna jis na, “Fə̂n wù Fùyènù mò kəbi te sèla fu ngwìk fùsakhì fu lefu ghɨ toŋte na mostà, wùt ye yomi sakhì mu fîn a wun a fùk, fu hì ləmâ. 32 À nê hì mô wu yu afû, sèla fù sakhì mu fîn hi tobte chyâ nâbi yìni ngwìk, biyani fu ləmâ fo tu kpôŋ, fu hi ghaka chyâ nâbi mùni mwə̀ me ghɨ yome a fùk hi fate mbàh atɨ̂n. Nyɨ̀mû hi bê bâ ndasu ghɨna su a tu kpoŋ tu tɨntu.” 33 Jisòs fî ma ngàn yìlè ha ghɨna jis na, “Fə̂n wù Fùyènù mò kəbi te fùshìk te wùt ywên lye fwəh a mkat mu dô kə ni, fu gbi mkat mù tɨ̂n mù jɨ̀m.” 34 Jisòs tì yike gha ghɨn ha ghɨta à jɨ̀m kə sù ngàn, bu hi fòktì nâ gha yì mòk ha ghɨna teka wù ma ha ngàn. 35 Wù ndùku nê ni hi lunhe gha ghe Yènfù tì jìsa tohne ha fòktì wù chìk. Fu tì jis na: “Mu bè hì jîsà ha ghɨna a sù ngàn. Mu bè hì fôktè a gha ha ghɨna teka wùt timè hi khə nâ hi yìmì te ghɨ tì fate mbyî.” 36 À hì mô te Jisòs ghê jùmtìbàmsu wunsu de ghɨt a dona ghe kaha lye a ndâ, ghɨna ki jîs ha wun na wù fokti gha ye ngàn à wəlâ be ye ndùku yike. 37 Jisòs jis ha ghɨna na, “Wùt we wù yome ni mò Wâ Wùt. 38 Fûk atɨna mô mbyî, ngwìk yì jùŋ mô ghɨt ghe ghɨ mô yi sah yi sak yi Fùyènì, ngwìk yì be mô ghɨt ghe ghɨ mô a deblì yi sah à yì sak. 39 Bànà ye yì yome wəlâ be we mô deblì, yu kpenu mô gokhi mbyi, ghɨt a kpena mô anjèlsu Fùyèn su. 40 A gokhe mbyi ghɨ bè yûŋtè ghɨt ghe ghɨ mô yi sah yi sak nì deblì ma nyok kəbi te ghɨ yè yûŋtè wəlâ wu be a fùk, ghɨ nyok lò. 41 Wâ Wùt bè tumlò anjèlsu wunsu, ma su ben ma chîntè fihi nâbi ghə ghe ghɨ nê ghɨta na ghɨ hi nê be a wun a luk wu fə̀nù. 42 Yi bàm yi tɨ̂n ma ghɨ bê mâk ghɨna wu lùk wu wùsu, ma ghɨna hi luŋle jyê. 43 Ghɨta chilichili bè hì bana wu tuk mefû kə te yu chwî wu lùk wu fə̀n wù Bè ghɨna. À hì tofa nâ nâbi nde, wù hi tokà yutê.” 44 Jisòs tì jis na, “Fə̂n wù Fùyènù mò kəbi te ghak yile ghɨ lete a fùk, wùt yen te ghɨ leta fî tôk letìlò, kaha kolo lò, gha tɨni hi foma a wun wu wùn nâ jûŋ, wù yen hi bəkli nâbi ghə wù ndùku kəta hi yè yun a fûk mu ghê.” 45 “Fə̂n wù Fùyènù mô kəbi te wùt bəklena wù gbè khɨŋa tu nki tu fwa tu letu, tu jwôfà nâ jûŋ, 46 wù ki yena yi sê le yi kokne nâ jûŋ, ma wù kaha kolo ma wù bəkli nâbi ghə wù kəta, ma wù ye yun.” 47 “Fə̂n wù Fùyènù mò te wu wə te ghɨ maka a jwô, kwo tu nki tu yì tu kə tù jɨ̀m, 48 tu lun, ghɨt ghe ghɨ kwo yila guf fihi yi bi jwôlì titi fihi yila jûŋà lema sù kà ghɨ be ghɨ mâkàlò. 49 A gòkhi à mbyî yi bè hì mô kəbi ni. Anjèlsù Fùyènsu bè hì tite fihe ghɨt a be atɨ̂n à ghɨt a jûŋà, 50 ma tum à lihi ghɨna atɨ̂n à wu wùs, ma ghɨna nê hi luŋle jyê afû.” 51 Jisòs jis ni ki buf ha jùmtìbàmsu wunsu na, ghàn ywo khɨlelò gha mi ghɨ̂n agha? Ghɨna bimi. 52 Wù ki jîs ha ghɨna na, “Yina chwùtè na nâbi wuni chichà wù sak ki gânà jùmtìbàm à Fə̂n wù Fùyènù hì yike gha ye fə̂n wù Fùyènù mò yini, ma wù hi mô kəbi te bè ndâ we wù fihi mwə̀ mù mwu nì mù fê a wun a ndâ wù lem wu lùk afa wù lèmà mwə̀ mù wûn atɨ̂n.” 53 Te Jisòs tì ma mihe ngàn sîn ni lo afû 54 kaha kolo yen yi tèk afa wù tì ləma kwoka atɨ̂n, wu yusa yike ghɨta a ghɨna ndasu chintesu. Ghɨna hì mô nì kani bufa nâ, “Wùt wuna lyì afa nki tof wuna nì jyak ghɨna agha? 55 Bâ wùna mò kə nâ wâ wùt wuna wù kwoma mwə̀lû ni? Ba nè wûn mò Mèli, wana nè wuna mô Jêms nì Josèf nì Samùn nì Judàs. 56 Bâ jâmtùsù wunsu chyə kə nâ yi tèk afân? Ni, wù lyi afa tof wun nì jyak ghɨ̂n.” 57 Ghɨna jis yâ, tunhi hi bimi ha wûn. Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Ghɨ kokhe lò fòktè Fùyèn nâbi afa, a bu kə wu lùk afa wù fwo atɨ̂n nì sah yi nda wuni.” 58 Jisòs tà ni jə gha kanana dona a Nasalì beka ghɨta afû tì tunhe hi bimî.

14

1 À ndùku mô wu tuk afû, Helòd we wù ndùku saka bâh a lak ale ghɨ toŋte na Galìlî yu a gha kum Jisòs, 2 jis ha ghɨt a wuna ghɨ fetana na, “À mò kə nâ Jon Fo Mòlû te wù kaha lote a yi kpû. A mò gha ye wù kəta jyaka hi tè nè gha mɨ ghɨ̂n ni.” 3 Yi ndùku mô ya ma à jis kə nâ wun a wun a ngɨŋ na ghɨ kwo Jon ma kwut wûn ma ghɨ lem a chyâk, yi mô ni ma wun Helòd tì kwo fyi Hèlodiyàs, ywê wâ nè wûn Filîb, Jon hì njaŋâ. 4 Jon fâŋ hì kumtè kə yi kûmtì ha wun na, “Wù ti ni gha saki bime wi, ni te wò mala wùt ywên wuna. 5 Helòd hì khɨŋa hi ywe Jon biyani fânà à ghɨ̂t beka ghɨta ndùku lyê Jon te fòktì Fùyèn wù chìk.” 6 À hì mô wu tuk afa ghɨ ndùku yə tuk wu bwənu Helòd, wâ Hèlodiyàs wù ywên hì bɨna a ghɨna ashyə̂, gha tɨni hì foma ha Helòd nâ haŋaŋ. 7 Wù ki chwûnà wan wù ywên atɨ̂n jis na, “Mu jìsà hamok na mu nè folò nâbi ghə ghe wò kòŋà na mu fo ha wò.” 8 Nè wûn nyamti jis ha wun na wù jîsà kə na yi khɨŋa na ghɨ fo to Jon ha yi a khət à khɨ̀ŋa, kə chîn. 9 Fə̀n Helòd jî wu wun nâ haŋaŋ, biyani jis na ghɨ kat à ben nì to Jon ma ghɨ fo ha wan wù ywên àtɨ̂n. Wù tì ni ni beka wù tì jìsa gha tɨni kanlò a ghɨt a benana ashyə̂. 10 Te ghɨ ye a ndâ chyâk kat a to Jon, 11 kaha ben nì ghɨna a khət à khɨ̀ŋa fo ha wan wù ywên we, wù yen fo ha nè wûn. 12 Jùmtìbàmsu Jon su lyi gun yi wuni yen gumà lò ki yê fòktè gha tɨni ha Jisòs. 13 Te Jisòs tì ywo gha ye ghɨ ne ha Jon wù lye a ngwùk ghê jùmtìbàmsu wunsu hì yênà wu lùk wùt bu afû. Ghɨta yû lo fwu a tu tèk nâ hidù hi gbê yênà a wun yi bàm kə nì wulu. 14 Te Jisòs ye tana kə ni fî yen ghɨta dona ghê, seni kwo wûn ha ghɨna. Wù chwuk ghê ghɨ ndùku yable a ghɨna fùtɨ̂n. 15 À hì mô a leŋ a yu kolô, jùmtìbàmsu wunsu ben jis ha wun na, “Yu ti chyâ, luk wuna fê mô a yi bàm. Yi jwôfà na wò jis ha ghɨt ghɨ̂n na ghɨ kahà lyê yen a tu tèk ma yun mwə̀ mù yə̂mù afû ma yə.” 16 Jisòs fîsì na, “Ghɨna kəta wi hi kolô, nâ ghàn fo shyə ma ghɨna yə.” 17 Jùmtìbàmsu wunsu jis na, “Ghàh kəta kə ban wu tân afân nì yila à bà.” 18 Jisòs jis na ghɨna fo ha yi, 19 wù ki jîs ha ghɨt ghe na ghɨna ndokte a chyə̂ a tô wù wə̀lâ. Yi bàm yi tɨ̂n, wù fyi ban we wù tân nì yila ghe à bà ki kokhe a nyə̂ fo àyòŋnà ha Yènfù bəkti ban wu tɨnu chîntì fo mwə̀ mù tɨ̂n ha jùmtìbàmsu wunsu na ghɨna jyati ha ghɨta. 20 Ghɨna yə kwut nâ à jɨ̀m, jùmtìbàmsu wunsu kumti chyàksu ban se su faŋa, su lun kà njwòsù bà. 21 Ghɨt ghe a ghɨ tì yə mwə̀ mù yə̂ munâ ndùku chəmlò kam sù tân, ghɨ taŋa wi ywena nì mwəlà. 22 Te ghɨt ghe tì yə mihe, Jisòs jis ha jùmtìbàmsu wunsu na su lye a ngwùk ma daŋ à yen a yi jin yi lwi yile ashyə̂, wù faŋ yi bàm jis na ghɨta hi kolê. 23 Te wù jìsa yâ, ghɨta lô hì kolê wù lo kwok a tô kùn kə wù nɨ̂ŋ hi jə̀m, tuku hì jyə bênà wu mô kə afû wù nɨ̂ŋ. 24 A mô ni, ma ngwùk ye jùmtìbàmsù wunsu ye lye atɨ̂n ma yì ti yen nâ ha ghaf atɨ̂n à wù lwi, jwò hì shikà yinì nâ haŋaŋ beka fufa ndùku chyâlà, bê lumu a ghɨna ashyə̂. 25 À ndùku mô te tuku yula bênà, Jisòs lô hì gbê yênà a tô mòlû hi yè yena jùmtìbàmsu wunsu. 26 Te ghɨna tì yena te wù gbè bênà a tû mòlû ni, ghɨna hì mô nì fânì bwata jyê, jyâna na, “À mò wùt à chyə̂!” 27 Kə wu yu, Jisòs jis ha ghɨna na, “Kə ghàn fan. À mò mu. Ghàn kwut təma.” 28 Bità ki jîs ha wun na, “Bâ, à hì mô kə nâ wò hamok, wò jis na mu gbi a tô mòlû ma mu bê yen wò.” 29 Jisòs jis na wù ben. Bità fwu hì gbê yênà a Jisòs à ngwùŋ kə nâ a tô mòlû. 30 À hì mô te wù yena fufa chyâlà, fânì kwo wûn, wù yîmì hi sàŋà a jwô, wù bwat jî ha Jisòs na, “bâ, gàmti mu kə mu saŋa!” 31 Kə wu yu, Jisòs nâhè a wô khɨti wûn ki buf ha wun na, “Samhî ya tobte ghə ni? Njwô ghə te wò ye hì kante yi kantî na mu làhi nì, na wò gbi a tô mòlû agha?” 32 Te ghɨna tì kaha lye a ngwùk fuf ghe tenâ. 33 Jùmtìbàmsu wun se su ndùku mô a ngwùk hì kokhe wûn jyâna, “Hamok wò mò kə nâ Wâ Fùyèn.” 34 Te ghɨna dàŋa mihe tan a yi tèk yi Gènesalèt, 35 ghɨta yen khɨli wûn afû tum fòktì ha ghɨt à jɨ̀m atɨ̂n a yi lak afû na ghɨta lyê ben nì ghɨt a yablena ha wûn nâ à jɨ̀m, 36 chyati wun na wù de ma ghɨt a yablena tɨna kum kə nâ yi kûm soŋ a wuna ghɨ sù nju. Ghɨt ghe ghɨ tì kùma ta kə à jɨ̀m. Ghɨt a Jûs ndùku ke na Ìlajà bè kaha bênàlò a chyə̂ tuk lefu hi bakte a ghɨta a Klistù yi bèn, (malachi 4.5-6) Jisòs fî jis na Jon mò fòktì te Ìlajà we ghɨ ndùku yute.

15

1 Ghɨt a Falàsî ghɨ le nì chichàsu saksu lesu tî lô a Jèlusalèm ben yen Jisòs buf ha wun na, 2 “À mò njwô ghə te jùmtìbàm sasu chyə wi chyəna be ghàhnà agha?” Ghɨna yə teka su wo. 3 Jisòs kaha buf ha ghɨna na, “Njwô ghə te ghàn khɨma sak yi Fùyènì kum sak yani yi laki agha? 4 Yènfù tì jis na, ‘Ngumli bâ nì nâ’, fî jis na, ‘À sùli nâbi nde bè wûn makə nè wûn, ma ghɨ nê hi kəta hi ywe wûn.’ 5 Biyani ghàn yike na, wùt làhi tunhî hi fo a shyə ha bè wûn nì ha nè wûn beka wù ti lem na yi chehì mô ma yi ti chwûnà hi fo a shyə atɨna ha Yènfù. 6 Yi chwûtè ha ghàn na, wùt mu wuna kəta wi hi ngumle bè wûn. À mò lum we ghàn kùnà gha Fùyènì atɨ̂n kum sak yani yi laki. 7 Ghɨt a kam kama nê ghɨ̂n! Fòktì Ìsayà tî fôktì kə nâ tum à Fùyèn kum ghàn hamok na: 8 Ghɨt ghɨ̂n kokhe mu nì jwo, ke wi mu ha shyə̀ le. 9 Ghɨna yena a ngə̂k halô, jyâna ghɨna kokhe mu, beka ghɨna yike gha ma à fati à ghɨ̂t, lemlò na à mò tu sak tamtu.” 10 Jisòs jis ni toŋti ghɨt a dona ghê ghɨ bên, wù jis ha ghɨna na, “Ghàn yuti ma ghàn hi khə. 11 À wijə shyə ghe wùt yə a ghɨ nê na wùt hi yule wi a Yènfù ashyə̂, à bɨlà mô gha ghe ghɨ fwo a wùt a yi jwô.” 12 Jùmtìbàmsu wun se bên ki buf ha wun na, wò khə na wò ye jis ni ghɨt a Falàsî ti bâŋhì lâ agha? 13 Jisòs fîsì ha ghɨna na, Ghɨ nè chwokalò nâbi ghə ghe ghɨ lema teka à yomi Bôm a nyə̂. 14 “Ghàn de ghɨna. Ghɨna mò ghɨt a fefana, yena wi luktu, biyani khɨŋa hi tè chwùtè wu lum ha ghɨt a fefana ale. Fèfà ki chwûtì wu lum ha ghɨ le, ma ghɨna à jɨ̀m nê fen a yi be.” 15 Bità jis ha wun na, “Fòkti gha ye ngàn mi yina yike ha ghàh.” 16 Jisòs buf ha ghɨna na, “Ghàn baha yè mò ta hi ywo khɨli te ghɨt ale? 17 Ba yi mô na ghàn yena wi na nâbi ghə ghe wùt yə ghɨ chwo a wun wù là, ghɨ kaha chyâ fwo kə yi fwô a wun wù wùn agha? 18 Biyani, gha ghe ghɨ fwo a wùt yi jwô mò ma ghɨ lo a wun a yi təm, a mô gha ghe ghɨ nê na wù hi bu nì yulînì. 19 Kwâktìnì be fwo a wùt yi təm nì gha be ghɨ le ni te, hi ywî nì hi chyə nì ywê wùt makə lɨm à wùt, nì jûmì yweni nì chwoŋi nì fəmi wamani nì hi fè jìs a ghâ be ale kum wùt. 20 À ni mò gha ghe ghɨ nê na wùt hi bu nì yulînì, a bu na wùt yə teka wù su wo te sak yani yi laki chwùtè.” 21 Jisòs jis ni lo afû yen a bàh à yi tèk yi Tayà nì Sidòn. 22 Wùt ywên yi lak yi Kanàn wùlè te wù ndùku chyə afû ben ha Jisòs hì bwata jyê jîsà na, “Kwohi seni ha mù a bâ, Wâ fə̀n Defìt! Wâ mù wù ywên yena ngə̂k nâ haŋaŋ beka wù kəta yohnà be.” 23 Jisòs tê fîsì yi ghâ. Jùmtìbàmsu wunsu ben hì chyate wûn jîsà na, “Jùm wùt ywên wunâ a ghàhnà yi bàm, wù gbè bwata jyê ni, tàhè tûŋlu ghɨ̂tù.” 24 Jisòs jis na, “Yènfù tum mu kə ha ghɨt a ma Isalì ghɨ̂n a ghɨ mô te njyə̀su ləhesu.” 25 Wùt ywên atɨ̂n khɨŋti ben tûm a lwî a wun ashyə̂ jis na, “Bâ gàmti mu.” 26 Jisòs jis ha wun na, “Yi jwôfà wi na ghɨ lyi mwə̀ mù yə̂mù mwəlà ma ghɨ maka ha busu.” 27 Wùt ywên àtɨ̂n bimi jis na, “Mu khəlò yâ a bâ biyani khə kəbi na bè ndâ shihi yə̂, chyàksù hi chemlê, nâbi busu boŋa yə̂.” 28 Jisòs ki jîs ha wun na, “Wò ti samhî hamok a nè wan! Yènfù nè nêlò gha ye wò khɨŋa.” Wâ wûn we tâ kə wu yu mefû. 29 Jisòs lô afû hi gbê yênà a yi bi lwi Galìlî, yen kwok a kun hì yùtè afû. 30 Ghɨta hì bê ha wûn dô kə ni, lyê bê nì ghɨt a ngəhana nì ghɨ fefana nì ghɨt a kəblena nì kwùkù nì ghɨta ghɨ dô kə ni ghɨ yafa nì yaftu a tu nkì a tu nkì. Ghɨ ben ni lêmà a Jisòs ashyə̂, wù chwuk ghɨna. 31 Ghɨt atɨna hì mô nì kani te kwùkù kaha jîsà, ghɨta ngəhana nì ghɨ kəblena gbê, fèfù kaha yena tu luk. Ghɨta yen, ni hi kokhe Yènfù ghɨt a Isalì. 32 Jisòs toŋa jùmtìbàmsu wunsu jis ha ghɨna na, “Seni kwo lò mu ha ghɨt ghɨ̂n. Ghɨna ti chyə̂ nì ghàhnà a mu tuk mù tât chîn hì fê kəta wi shyə hi yə̂. Mu kòŋà wi hi jìs na ghɨna kolo a jiŋ. Wùt làhi fwo bôt a wu lum ma wù fən.” 33 Jùmtìbàmsu wunsu buf ha wûn nâ, “Ghàh mò hi lyè afa mwə̀ mù yə̂mù a kun ni, mu kpene hi yəhe à ghɨ̂t atɨ̂n ghɨ dô ni?” 34 Jisòs buf ha ghɨna na, “Ghàn kəta banlà mù sek afa agha?” Ghɨna fîsì na, “Ghàh kəta ban sàmba nì yìlâ mù sek ni.” 35 Jisòs jis ha ghɨt ghe na ghɨ ndokte a chyə̂. 36 Ghɨna ndokò, wù lyi ban we sàmba nì yìlâ mù tɨ̂n. À nê hì mô te wù fo yòŋnà ha Yènfù, bəkti fo ha jùmtìbàmsu wunsu, ghɨna boŋ jyâtì yen ha ghɨta. 37 Nâbi nde yə kwût. Jùmtìbàmsu wunsu kumti chyàk se su tì behe su lun kàsù sàmba. 38 Ghɨt ghe ghɨ tì yə ndùku mô kam sù kìk, taŋa wi ywena nì mwəlà. 39 Jisòs jis ghɨt atɨna kahi kolô, wù lye a ngwùk yen lumu a bàh à yi lak afa ghɨ ndùku toŋte na Magàdan.

16

1 Ghɨt a Falàsî nì ghɨt a Sadùsî tî bên ha Jisòs hì khɨŋa wu lum hi kwo wun atɨ̂n ki jîs na wù ni gha kanani yile te a chwe hi chwùtì na jyak a wuna lo kə nâ ha Yènfù. 2 Jisòs jis ha ghɨna na, “Yuchwî shihi lye a nyə̂ yi hi bâŋà, ghɨ jis na luktu bè hì jwôfàlò yi bîs. 3 Tuku bis yû, luktu hì gunà kə̂kà, ghàn jis na wuli nè nâlò lân. Ghàn shìki ke a bɨn, fôktè gha ye yi mô hi gàn biyani ghàn wi hi yen a khɨle gha ghe chwènu wun chin fòktè. 4 À mô kə ghɨt ghe ghɨ lêmà wi təm a ghɨna ha Yènfù a ghɨ mô hi tè bufa a chwena. Ghàn bè yena wi chwena ale, a bu kə yì Jonà.” Wù jis ni, lo kolo lò. 5 Jisòs ghê jùmtìbàmsu wunsu shihi dàŋ yi jin yi lwi yile, ghɨna yità hi lyè ban a kwaŋa, 6 daŋ tân, Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Ghàn hi tôknè kum chɨmlana ghɨt a Falàsî ghê ghɨt a Sadùsî.” 7 Ghɨna hì bitè gha atɨna a ghɨna fùtɨ̂n jîsà na, “Wù jìsà ni beka ghàhnà tê yità hi lyè a bân.” 8 Jisòs khɨli gha ye ghɨna ndùku bîtè buf ha ghɨna na, “À mò te samhi yani tobte ni? Kum ghə te ghàn jìsà na a mò beka ghàn kəta wi ban a kwaŋa agha? 9 Bà yi mô na ghàn tà khɨli jə gha? Ghàn baha kwâktè wi te mu tì yəhe ghɨt ghe kam sù tân nì ban wù tân agha? Ghàn tì kumti chyàk se su tì faŋa su lun kàsù sek? 10 Ghàn ti yità ghɨt ghe kamsù kìk a mu tì yəhe nì ban sàmba ni agha? Ghàn ti kumti chyàk se su faŋa su lun kàsù sek? 11 Njwô ghə te ghàn ye faŋ hi khɨlî na mu yê hì jîsà wi ha ghàn kum a bân agha? Ghàn hi tôknè kum chɨmlana ghɨt a Falàsî ghê ghɨt a Sadùsî.” 12 Wù jis ni, jùmtìbàmsu wunsu ki khɨlî na wù yehì jîsà wijə kum chɨmlana ban a kwaŋa. Ghɨna ki khɨlî na wù yê jîsà kum yikî ghɨt a Falàsî ghê ghɨt a Sadùsî. 13 Jisòs yen a bàh à yi lak yi bakhe yi tèk yi Sìsaliyà Fìlibây ghê jùmtìbàmsu wunsu ki buf ha ghɨna na, “Ghɨta jìsà na Wâ Wùt mò nde?” 14 Ghɨna fîsì na, “Ghɨta jìsà na wò mò Jon Fo Mòlû, ghɨ le jîsà na wò mò fòktì Ìlajà, ghɨ le jîsà na wò mò fòktì Jèlìmayà, a bu ya ma wò hi mô kəbi fòktì wù chìk wùlè.” 15 Jisòs buf ha ghɨna na, “Nâ ghàn ni jìsà na mu mò nde?” 16 Samùn Bità jis na, “À mò wò we ghɨ chwoka lema Wâ Yèn fe fu mô yû mù jɨ̀m.” 17 Jisòs ki jîs na, “Jùŋ mò ha wò Samùn wâ Jonà, beka à tà fôktì jə wùt gha mi yin ha wò, na wò jis, à fòkti Bâ mù, Yèn fe fu mô a nyə̂. 18 Mu jìsà kəbi ha wò na yet ya mò Bità, mu nè balò ndâ yùŋtì ghɨt a ma ghɨ bimena a tô ti mi yîn, ma jyak a yi kpo bê tè ta chyà jə 19 Mu nè folò chwok a fə̂n wù Fùyènù ha wò. Nâbi ghə wò kwuta a chyə̂ ma ghɨ bê kwut a nyə̂, ma nâbi ghə ghe wò yènte a chyə̂ ma ghɨ bê yenti a nyə̂.” 20 Jisòs jis ni ki chîhì ha jùmtìbàmsu wunsu na kə wùt nè ywo na yi mò Klistù we ghɨ chwoka lema. 21 Jisòs yîmì wu yu afû hì fôktè ha jùmtìbàmsu wunsu na yi kəta hi yèn a Jèlusalèm hi yena ngə̂k yì chìk, na chəhsu ghê ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu na yi yen ngə̂k a ghɨna wô ma ghɨ ywi yi ma hi mô yi bàm yi mtuk mù tât, ma yi kahà loti a yi kpû. 22 Bità gûftì wun yi bàm hì njaŋâ ha wûn jîsà na, “Kə Yènfù de na nki gha yin gan ha wò a bâ! Yi wi hi bè gàn ha wò.” 23 Jisòs kahi ki Bità jis ha wun na, “Kahi a mu yi bàm a Satàn! Wò tàhèlò mu. Wò kəta wi kwâktì yi Fùyènì, wò kwàktè kə te wût.” 24 Jisòs jis ni ki jîs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “À hì kôŋà nâbi nde hì jûmtè mu, wù mâkà ngɨŋ à wûn wu bêkà kâkfùtàfù wun fu wù jûmtì mu.” 25 À mòmhi nâbi nde hi chìn à yohnà wuna ma wù kpu, ma màka nâbi nde yohnà wuna ma wù kwoti. 26 Wùt mò hi khɨti mbè ghə a wu yu afa wù khɨte nâ mbyi yì jɨ̀m lesì a yohnà wuna agha? Wùt ni mò hi yun nâ to wuna nì ghə? 27 Mu jìsà ni beka Wâ Wùt nè motè kə ni ma wù bè kahà ben atɨ̂n à ban yi chiki Bè wuni ghê anjèlsù wunsu a yu afû ma wù fo nâbi maktu nde kə yi ghəl te wù ndùku fêtà. 28 Mu jìsà ha ghàn hamok na, ghɨt ale làwû afân chîn, bu hi bè kpû nâ hakoh hi tàn te Wâ Wùt bè bê ma wù sak fə̂n wù wunu.

17

1 À hì mô yi bàm mu tuk tufa, Jisòs lyi Bità ghê Jêms nì wâ nè wûn Jon kwok ghê ghɨna a tô kùn yì chìk yìlè, yi dâfà kə ni wùt bu afû, 2 yen tan afû kə̂k yi wuni bûŋhì kwuna kə ghɨna shyə̂ ni, hì bana kə te yuchwî. Njusu wunsu kahi hì fufa kə ni, fê njə̂ntè. 3 Kə ni, Musìs ghê Ìlajà fwu a ghɨna yi kə̀k hì jîsà ha Jisòs. 4 Bità ki jîs ha Jisòs na, “bâ, yi jwôfàlò te ghàhnà mò afân. Wò hì kôŋà ma mu ba wìmù mù tât, ma wò hi kəta à mòk, Musìs kəta à mòk, Ìlajà kəta ghɨ le.” 5 Te wù tì baha jîsà mbàksù lesu fwu fufa kə ni chwo baŋ ghɨna. Jyə̀ fwu àtɨ̂n jis na, “Wùna mò Wâ mù wù kòŋ, mu saŋle kum wûn hanɨ̂ŋ. Ghàn hi ywo ha wûn.” 6 Jùmtìbàmsù Jisòs sù yu jyə̀ mi yinâ hì fânà nâ haŋaŋ fenti a chyə̂ nì lâ. 7 Jisòs ben kum ghɨna jis na, “Ghàn loti kə ghàn fi fan.” 8 Ghɨna lôhì yi kə̂k shihi ki Jisòs mô kə wù nɨ̂ŋ. 9 Ghɨna shihi kaha chwo a kun, Jisòs chîhì ha ghɨna na, “Kə ghàn nè fôktè ha wùt gha ye ghàn yena hi yaka te Wâ Wùt bè kpo ma ghɨ kaha lohi wûn a yi kpû.” 10 Jùmtìbàmsu wunsu buf ha wun na, “Ni, njwô ghə te chichàsu saksu jìsà na a kəta Ìlajà hi bèn ashyə̂ agha?” 11 Jisòs jis ha ghɨna na, “Yi mô kə nâ hamok na Ìlajà bènàlò, ma wù kaha fati nâ gha jɨ̀m. 12 Biyani mu jìsà ha ghàn na Ìlajà mò ma wù shyə bên, ghɨta yen wûn, biyani tê khɨlî, hì kwote kəbi ghə ghê nê ha wûn. Ghɨna bè nê kəbi ni ha Wâ Wùt. Wù bè yenalò ngə̂k a ghɨna wô.” 13 Wù jis ni, jùmtìbàmsu wunsu yu khɨli na wù yê jîsà kum Jon Fo Mòlû na ya wù ndùku mô Ìlajà. 14 Te Jisòs tì kaha chwo a kun ben kwoti ghɨta ghɨ dô kə ni. Wùt wùlè fwu a ghɨna fùtɨ̂n tum a lwî a wun ashyə̂, 15 jis na, “Bâba, kwohi seni ha wâ mù wù lɨmà wunâ. Wù fenalò, yena ngə̂k nâ haŋaŋ, faŋa wi hi fen a wu wùs nì kəbi a mòlû. 16 Mu ye ben nì wûn ha jùmtìbàm sasu, wù ti ghak ghɨna hi chwûk.” 17 Jisòs jis na, “Ema!” À mò yìni ngwàk yì be ni yì ta hi samhi ni? Ghàhnà ghɨn nè chyə tanà yàni shyəma ghàn khɨli gha agha? Mu nè kwuta təma ma mu tan yàni nì ghàn? Wù jis ni ki jîs ha wùt atɨ̂n na, “Bi nì wan àtɨ̂n afân ha mu.” 18 Wù ben nì wûn, Jisòs kântì yohnà a be atɨna, ghɨ fwu a wan àtɨ̂n wù wùn, wù tâ kə wu yu. 19 Jùmtìbàmsu Jisòs sù nyamti ben ha wun buf na, “Njwô ghə a yi ye ta ghaka ghàh hi jùm à fihe a yohnà be ghɨna agha?” 20 Jisòs fîsì na, “À mò beka bimi yani tobte. Mu jìsà ha ghàn hamok na ghàn hì kəta yi bimî yi tobte te se ngwìk à fùsakhì, ghàn làhi jìs ha kùn yina na, yì lo afân ma yì yen a fokô, ma yì yen kə yâ. Ghàn hì kəta yi bimî ni, ma gha yile hi ta ghaka wijə ghàn.” 21 [Ghàn làhi jùm à fihi nki yohnù be te ghɨna kə wu yu afa ghàn jə̂mà fê bama yi jwô.] 22 Jisòs nì jùmtìbàmsu wunsu yen tan a Galìlî, wù kaha jìs ha ghɨna na, “Ghɨ nè bəklelò Wâ Wùt ha ghɨta 23 ma ghɨ nê ywi wûn, ma à hi mô a mu tuk mù tât, ma ghɨ kaha lohi wûn a yi kpû.” Gha tɨni hì fo ngə̂k ha jùmtìbàmsù wunsu nâ haŋaŋ. 24 Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu tî gbê yen tan a yi tèk yi Kàbanùm, ghɨt ghe ghɨ ndùku fye ka ŋwàklànà a ndâ Fùyèn ben buf ha Bità na, “Ba chichà wanù mâkàlò ŋwàklù a ndâ Fùyèn agha?” 25 Wù bimî jis na wù mâkàlò. À hì mô te wù kaha lye a ndâ, Jisòs yitì jis ha shyə̂ ki buf ha wun na, “Wò kwàktè na ghə a Samùn, na fə̂ntù mbyi tu fye ka ŋwàklànà ha ghɨta ghɨna ma ha tumu?” 26 Bità fîsì na ghɨna fye ha tumu. Jisòs ki jîs na, “Yi hì mô ni, ghɨta fu chyə kəta wi hi tè làk à ŋwàklànà ha fə̂ntù ghɨna tu. 27 Yi mô kə nâ ni, biyani yi jwôfà wi na ghàh à wò ni ma ghɨna baŋhi lâ ha ghàhnà. Ndù wu lwi ma wò tumhi chyakfu, wò yitì kwo nâbi yìni yili ashyə̂, wo yâhì jwo yi tɨni ma wò yen ka kahu. Wò yen wo fihi yen lak ŋwàklànà ghàh à wò ha ghɨna.”

18

1 Jisòs jis mihì motì kə ni jùmtìbàmsu wunsu ben buf ha wun na, “À ngaŋte chyâ nde a lùk wu fə̀n wù Fùyènù agha?” 2 Kə wu yu Jisòs toŋti fù walà jis na fu bê timi a ghɨna ashyə̂, 3 lyi jis na “Mu jìsà ha ghàn hamok na, ghàn ki faŋ hi kwuna hi tè mò te mwəlà mù tetamù ma ghàn bê tè lye jə̀ a lùk wu fə̀n wù Fùyènù. 4 Yi chwûtè na wùt we wù ngaŋte chyâ wùlè a lùk wu fə̀n wù Fùyènù mò we wù ngumle ngɨŋ à wûn hì mô kə te wan wunâ. 5 Ma à fyi nâbi nde nì walà te wûn kum mu, ma à hi mô na wù ti fyi mu.” 6 “À ki nî nâbi nde na walà fù mòk atɨ̂n à mwəlà munâ a bime ha mu ni, ni be ma yi nê hi jwôfà na ghɨ chwuŋ ti a wun wu mɨ̀ ma yê maka wun a jwô yì chìk na wù kpu. 7 Biyani ngə̂k yì chìk mò ha wùt we wù ne na gha ghɨ̂n gan!” 8 “Wo gha ki nì na wò ni be makə wula gha, wo kat mâkàlò. Yi jwôfà na wò khɨti chyəna ghe ghɨ bê mê wi nì wo à mòk makə wula à mòk chyâ shyəma wò hi kəta bâh wù wùnu wù jɨ̀m, ma ghɨ mak wò a wu wùs we wù bame lɨmne wi.” 9 À ki nê yi se ya na wò ni be, wo boklì fihi mâkàlò. Yi jwôfà na wò khɨti chyəna ghe ghɨ bè mê wi ni se yì mòk, chyâ shyəma ghɨ bê mak wò wu wùs nì se à jɨ̀m. 10 “Ghàn hi tôknè kə wùt bê kehi walà fù mòk atɨ̂n à mwəlà mù teta munâ. Mu jìsà ha ghàn hamok na a mò a nyə̂, anjèl se su kina mwəlà munâ bɨŋle kə bôm a ngwùŋ.” 11 (Wâ Wùt ti ben hi bònhe ghɨt a ləhana.) 12 “Ghàn kwàktè na ghə, wùt shìki kəta njyə̀sù wu wə, yì mòk ləhà. Yi gan ni, ma wù nde sule se mbulamòk mòk njwò bulamòk a kun ma wù hi gbê khɨŋa yìlè yê yì ləha yâ. 13 Mu jìsà ha ghàn hamok na, wù ki khɨŋa yên, ma wù hi saŋlê nâ jûŋ kum njyə̀ mi yê yì mòk chyâ te wù saŋle nì su le sê mbulamòk jwò bulamòk a se su mô a kun yâ. 14 À mò kəbi yi ghəl te Bì wanù a nyə̂ kòŋà wi na walà fù mòk atɨ̂n à mwəlà mù tetana munâ ləha.” 15 Jisòs fî jis na, “Wâ nâ ki nê be ha wò, wo yen yen wûn fôktì gha ye wù bobhe. Wò shihi fòktì, ghàn à wun jis kə à bà. Wù ki yû, ma à hi mô na wò ti kaha ben nì wûn ha wò.” 16 Wò yen jis wù faŋ hi yû, wo kaha yen lyi wùt lè makə à bà, ghàn à ghɨna yen jis ha wûn ma ghɨna yê timi te sù bɨ̀n à sak agha atɨna te ŋwàklù Fùyèn jìsà na, ‘Ma ghɨna yê timi te bɨn à sak nâbi yìni gha ye wò jìsa makə à tât.’ 17 Ghàn chîntì jis ha wûn, wù fî faŋ hi yû, wò lyi yen nì gha tɨni a ghɨt a bimena yi yùŋtì, wù ki faŋ hi yû kəbi a yi yùŋtì ghɨt a bimena. Wò lem na wù mò ha wò te wùt à tum makə wùt we wù kâtà ŋwàklànà. 18 “Mu jìsà ha ghàn hamok na ghàn Kwut nâbi ghə a chyə̂ makə ghàn yèntilò, ma Yènfù nê lem kə yâ a nyə̂.” 19 “Mu fê jìsà kpenhe ha ghàn na, ghàn shìki mô à bà a chyə̂ afân chyati buf nâbi ghə a jyə̂ yì mòk, ma Bâ mù a nyə̂ nê ni ha ghàn. 20 Beka ghɨta ndòko nâbi afa hi chyati à bà makə à tât a mu yi yet, ma mu nê hi mô ghàh à ghɨna.” 21 Bità fwu ben buf ha Jisòs na, “Bâba, wâ nôm shìki tè nè kə yi nî be ha mu, ma mu nê lèhêfo wûn a ghan à sek? Mu làhi lèhèfo wûn a ghàn sàmba agha?” 22 Jisòs ki jîs ha wun na, “Ngaŋ, à wi kə a ghan sàmba. Wò kəta hi lèhèfo wun a ghan msàmba jwò sàmba. 23 Gha ye mu jìsà ni mò beka nâ Yènfù saka kə te fə̀n wùlè a wù ndùku khɨŋa hi fate yen na ghɨt a fetana wuna kəta yàni ka hi làk ha wûn agha. 24 À hì mô te wù yìme, ghɨ ben nì wùt fètana wùlè ha wun, wu kəta ka hi lak a sù malàm. 25 Fə̀n we jis na, ghɨ bəkli wûn nì ywê wûn nì mwəlà mù wûn a wu kwòs bakhe nâbi nì ghɨt ghe wù ndùku kəta ma lyi ka tɨnu ma làk yi atɨ̂n beka wù ndùku kəta wi ka hi làk.” 26 Wùt fètana atɨ̂n tum sù ngwuk a wun ashyə̂ hì chyate wûn jîsà na, ‘Kwut təmi kə afu yula ni, ma mu nê kahà lak nâbi ghə ha wò.’ 27 Fə̀n àtɨ̂n kwohi yi sen ha wûn jis ha wun na, wò nè fè lakà wi ka tɨnu, de wun wù lô. 28 “Te wù tì lo ya hì yênà boŋ yen wùt wùlè te ghê ghɨna ndùku fêtà, wu kəta kə fu kalà ni hi làk ha wûn. Wù khɨti wûn kwo wun a yi sèk jis na wù lak ka wi. 29 Wùt àtɨ̂n tum a lwî a chyə̂ hì chyate wûn jîsà na, ‘Kwut təmi ma mu nê lak wò.’ 30 Wù tunhî, ni ghɨ kwo khɨtî wun falò, jis na wù faŋ à kə afû hi bè tàn a tuk afa wù bè lâkà ka tɨnu. 31 Ghɨt ghe ghê ghɨna ndùku fêtà amok yen gha tɨni hì saŋle wi nâ hakoh kahi yen fôktì ha fə̀n we ghɨna ndùku fêtà ha wûn. 32 Wù toŋa wùt fètana àtɨ̂n a ndâ jis ha wun na, ‘Wò mò kə nâ wut fètana wù be! Wò ye chyati mu, mu ti de ka we wò kəta hi làk ha mu. 33 À ye gan ghə na kə wò boŋà kwohi seni ha wùt wuna a ghàn à wun ndùku fêtà amok kəbi te mu ye kwohe seni ha wò agha?’ 34 Lâ fə̀n we bâŋ, wù lyi fo wun ha ghɨt ghe a ghɨ ndùku fâ ghɨta na ghɨ fa wûn ma fê sam wûn hi bè tàn a wu tuk afa wù bè kaha lâkà nâbi ghə ghe wù kəta hi làk.” 35 Jisòs ma mihì ngàn mi yina ki jîs na, “À mò te Bom a nyə̂ bè nê nâbi ha nde we wù faŋa hi lèhèfo wâ nè wûn nì təm a wuna à jɨ̀m.”

19

1 À hì mô te Jisòs jìsa mihe gha mɨ ghɨ̂n, wù lô a Galìlî daŋ yen a bàh a Jùdiyà, a jin yi jwô à Jodàn. 2 Ghɨta hì jûmtè wûn, dô kə ni wù chwuk ghe ghɨ ndùku yafa a ghɨna fùtɨ̂n. 3 Ghɨt a Falàsî ale ben hi yute jwo wuni ki buf nâ, “Saki bimelò nâ wùt làhi jùm à ywê wûn nâbi a yìni gha wù kòŋà agha?” 4 Jisòs fîsì na, “Ba ghàn ti taŋ yen a ŋwàklù Fùyèn na, à ndùku mô te mbyî yìme, Yènfù fati wùt lɨmà nì wùt ywên agha? 5 Yènfù tì fati yâ ki jîs na ‘Kum ni, wùt lɨmà bè lô de lò bè wûn nì nè wûn, ma wù yê chinti ghê ywê wûn, ma ghɨna à bà chîntè hi mô kə shyə à mòk,’ 6 Yi mô ni ma ghɨna hì fê bu ghɨt à bà, mô kə wùt wù mòk. Yi chwûtè na Yènfù kwut nâbi ghə kə wùt yènti.” 7 Ghɨna buf ha wun nâ, “Yi mô te wò jìsa, Musìs ki fê jîs na wùt lɨmà mò hi jùm a ywê wûn, wu nyak a ŋwàklù wu fo ha wûn njwô ghə?” 8 Jisòs jis ha ghɨna na, “Musìs tì bimi na ghàn hi jûmà ywen ghana beka təm ghana ta. À bu na a mò ya te Yènfù tì lèma a yìmi. 9 Mu jìsà ha ghàn na, a ki jûmà nâbi nde ywê wûn, a bu kə na wùt ywên àtɨ̂n chyə lò nì wùt lɨmà wùlè, ma à hi mô na wù ti khəm sak yi malâ.” 10 Jùmtìsùbàmsu wunsu jis ha wun na, “Yìna hì mô chyənà ye wùt lɨmà ghê wùt ywen mò hi tè chyə, ma yi nê hi jwòfà kə na wùt faŋ ha kwè.” 11 Jisòs jis ha ghɨna na, “À wijə ghɨt à jɨ̀m a ghɨ mô hi chyə̂ te jis yin jìsà, a mò kə hi chyə ghɨt ghe Yènfù mò ma fu ti fô jyaka na ghɨna chyə wu lum afân. 12 Beka gha dò kə ni a mô hi nì na wùt faŋ ha kwè. Ghɨ ale faŋa ha kwè ma ghɨ bwɨ kə ni, ghɨ le faŋa ha kwè beka à ni à ghɨ̂t, ghɨ le tunhe malâ kum fə̀n wù Fùyènù. À mò nâbi nde hi chyə te gha mi yîn jìsà wu hi tòkà yutê.” 13 Ghɨt ale lyi ben nì mwəlà mù tetamù na Jisòs lem wo a ghɨna tû ma wù chyati ha ghɨna, biyani jùmtìbàmsu wunsu hì njaŋâ ha ghɨt atɨna na kə ghɨna ben nì mwəlà hi fo ngə̂k ha Jisòs. 14 Jisòs ki jîs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Ghàn de mwəlà ma ghɨna ben ha mu. Kə ghàn fi tamti ghɨna beka fə̀n wù Fùyènù kəta ghɨt ghe ghɨ mô te ghɨna.” 15 Wù jis ni lem a wo a ghɨna tû bonhi ghɨna lo afû hì gbê yênà. 16 Wùt wùlè tî bèn buf ha Jisòs na, “Chichà, mu mò hi nì nâ yìni gha jûŋì hi khɨte chyəna ghe ghɨ bè mê wi agha?” 17 Jisòs buf ha wun nâ, “Njwô ghə te wò bufa gha jûŋì ha mu agha? À jwòfà kpene kə Fùyèn. Wò hì kôŋà hi khɨti chyəna ghe ghɨ bè mê wi, wò hi ywo gha yè saktu Fùyèn tu jìsà, lêmà.” 18 Wùt àtɨ̂n buf ha Jisòs na, “Wò jìsà tɨni saktu agha?” Mu jìsà na, “Te tu jîsà na, kə wùt ywi, kə wùt chyə nì ywê wùt makə lɨm à wùt, kə wùt chwoŋ, kə wùt timi bɨ̀n à sak yi fêm, 19 ngumli bâ nì nâ, kòŋ wâ nâ kə yi ghəl te wò kòŋà ngɨŋ yâ.” 20 Wan wù kpuŋ mu we jis ha Jisòs na, “Mu ti lem sak tɨ̂n nâ tù jɨ̀m. À faŋ ghə shyəma mu ni?” 21 Jisòs jis ha wûn na, “Wò shìki kôŋ hi tè jwòfà kpenâ a Yènfù ashyə̂ wo yen bəklî mwə̀ mâ nâ mù jɨ̀m wo fo ka tɨnu ha ghɨt a fufana, ma wò khɨti ghaki a nyə̂. Wò ni yâ, wò ben jûmtì mu.” 22 Te wan wù kpuŋ we ywo gha mi yîn ni, lo gûnà kə̂kà beka wù ndùku kəta mwə̀lû mu dô kə ni. 23 Jisòs ki jîs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, yi talò shyəma wùt wù chìk bê lye lùk wu fə̀n Fùyènù. 24 Mu fè fòktè ha ghàn. Na yi bonelò shyəma nyàm à kwaŋ lye tohna a bùk a saka chyâ shyəma wùt wù chìk lyi a lùk wu fə̀n Fùyènù.” 25 Jùmtìbàmsu wunsu yu gha mi yin ni, jwo yîm ghɨna. Ghɨna buf na, “Yi shìki mô ni ma à bê bon nâ nde?” 26 Jisòs ki ghɨna ni jis na, “Gha mi yîn mò kə hi ta ghak a wùt, biyani gha jɨ̀m bone kə ni ha Yènfù.” 27 Bità buf ha Jisòs na, ba wò ti yen te ghàh de mwə̀ mù jɨ̀m hì jûmtì wò, ghàh bè khɨte ghə? 28 Jisòs fîsì ha ghɨna na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, a bè hì mô a mbyî yì fê a lùk afa Wâ Wùt ndòko kpoko tu fə̀n wu wunu atɨ̂n à dɨ̀ŋ afa wù kəta, ma ghàn ghe ghàn chehì jûmtè wûn ma ghàn boŋà ndòko a mu kpòk mù tù fə̀n njwòsù bà saka te Isalì ghɨ̂n njwòsù bà. 29 Nâbi nde we wù de bɨn a wuna makə wana ne nì jâmtùsù wunsu makə bè wûn makə nè wûn makə wâ wûn makə mu fùk mù wûn kum mu, bè fê khɨti mwə̀ muna hidù nì chyəna ghe ghɨ bè mê wi. 30 Ghɨt a dona ghe ghɨ mô chîn ashyə̂, bè hì mô yi bàm, ma dùdû ye yi mò yi bàm ma yì bê hi mô ashyə̂.”

20

1 Jisòs tî fî kpenhi yiki wuni jis na, “Fə̂n wù Fùyènù mò kəbi te fù màngân fù bè fùk wùlè wù tì bis a fwo hì khɨŋa yê nì ghɨta na ghɨ shik fêtì a wun a fùk à mtama, 2 khɨŋ ni, yen lò, tihi nì ghɨna na yi nè lâkà ghɨna kə ni ka we ghɨ lâkà ghɨta atɨ̂n wu tuk, ki chinhi na ghɨna shik à fet. 3 Chwì banti ben kə ni, wù shihi fwo yèn a jwo fàf yen ghɨt ale ma ghɨ ti time afû, nê wi shyə ale.” 4 Wù jis ha ghɨna na, ‘Ghàn boŋà shik à yen ma ghàn fet a mu fùk ma ghàn shik ma ghàn nê shihi kolô, ma mu nê lak ghàn nâbi nì ghə ghe ghɨ kpene.’ 5 Wù jis yâ, ghɨna shik, chwì bân tâ, wù fî fwu yen yen ghɨt ale fî jis kə yâ, à hì mô a bɨŋlu sù tât, wù fî yen ghɨt ale jis kəbi yâ. 6 À hì mô te bɨna bone, wù fî fwu yen a fàf yen ghɨt ale, ma ghɨ ti timî afû kə halô, wù buf ha ghɨna na, ‘Njwô ghə ghàn yusa time afân wu tuk fublù nê wi shyə ale agha?’ 7 Ghɨna jis na, ‘À mò beka wùt tà ye ben hi lyè ghàh a yi fèt.’ Wù jis ha ghɨna na ghɨna boŋà shik ma ghɨ hi fêtà a wun a fùk à mu tama afa. 8 “À hì mô a leŋ a yu kolô, bè fùk àtɨ̂n jis ha to ghɨt a fetana ghe na, ‘Toŋa ghɨt a fetana ma wò lak ghɨna. Wò shihi làk, wò yimì nì ghe mu ye lye gokhe yi fèt, wò lak ma wò yê mihi nì ghê mu ye lye ashyə̂.’ 9 Nâbi nde we ghɨ lye a yi fèt a yi bàm nè lyê ka yi fèt yi tuki. 10 Ghe ghɨ ye lye ghɨna a yi fèt ashyə̂ ki bên hi khə kə na ghɨna nè lyê ka chyâ ka fêt yì tuki. 11 Ghɨ fo kə ka fèt yì tuki, ghɨna hì dûmlè ngane bè fùk àtɨ̂n, 12 jîsà na, ‘Ghɨt ghe ghɨ ye be gokhe ye fet kə fu yulâ ni, wò ti lak ghɨna kəbi te wò làka ghàh, ma ghàh ti yus a chwî ni tuku ti ben jyə̂.’ 13 Bè fùk àtɨ̂n jis ha wùt lè a ghɨna fùtɨ̂n na, ‘Yuti a bə, mu tà wò chwôŋ. Ba ghàh wò ye sîhì na mu nè lâkà wò kə nì ka wu tuku agha? 14 Lyì ka wa ma wò kolo. À koŋ mu hi làk a wùt we mu ye lye gokhe kəbi te mu làka wò. 15 Ba yi mô na mu kəta wi jyaka hi nì gha ye mu kòŋà hi nì nì ka mu agha? Mu khə na wò bè nì ngə̂k yina beka wò ghə̀kà te mu fo ka ha ghɨta bisà wi.’” 16 Jisòs fôktì ni ki jîs na, “À mò ni te ghɨt ghe ghɨ mô chin yi bàm bè hì mô ashyə̂, ghɨt ghe ghɨ mô ashyə̂ chin bè hì mô yi bàm bu hi bè kpenâ a yi gha yile a Yènfù ashyə̂. Ghê ghɨta yena na ghɨna kpene wi a yi gha chin mò hi bè tè kokna kpene a Yènfù ashyə̂.” 17 Te Jisòs tì shihi kwok a Jèlusalèm lyi jùmtìbàmsù wunsu njwòsù bà hì nyamte jîsà ha ghɨna jyana, 18 “Ghàn hi khə na ghàhnà kwoka yênà a Jèlusalèm chin ni, ghɨ kəta hi yè fo Wâ Wùt ha ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu na ghɨna chyahi saki na wù kəta hi kpû. 19 Ma ghɨ jis ni ma ghɨ lyê fo wûn ha tumu na nyikhi wûn ma sam wûn nì wànsù, ma fê banti wûn a kàkfùtàfù. Ma hi mô a tuk mù tât, ma lohi wûn a yi kpû.” 20 Ywê Sebedì tî ben ha Jisòs nì wana wuna à bà, tum a lwî a wun ashyə̂ jis ha wun na, wu ni gha ha yi. 21 Jisòs buf ha wûn na wù khɨŋa na yi ni ghə ha wun agha? Wù jis na, “Bimi na à bè hì mô a mu tuk me wò saka fə̂n wa, ma wana ma ghɨ̂n, à bà bê hi mô a wo ngwùŋ, wù mòk mô a wo kpen wu wo ta, wùlè mô a wò kpen wu wo kôwì.” 22 Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Ghàn khə wi gha ye ghàn jìsà,” ki fê buf ha ghɨna na, “Ghàn làhi yena ngə̂k ye mu mò hi yena?” Ghɨna bimî. 23 Jisòs jis ha ghɨna na, “Hamok ghàn nè yenalò ngə̂k ye mu mò hi yen, biyani à wijə luk wu mu hi jìs na wùt ndòko a mu kpen wu wo ta makə a mu kpen wu wo kôwì. Luktu tɨntu mò a kəta ghɨt ghê Bom fate lema ha ghɨna.” 24 Jùmtìbàmsu wunsu lesu ìwûm yu gha tɨni hì bâŋhè wu lâ ha wana nè ghɨna ghɨ̂n à bà. 25 Jisòs yûŋtì ghɨna jis ha ghɨna na, “Ghàn hi khə na fə̂ntu mbyi tu kəta a jyak, saka yikte yi yiktî ghɨt a ghɨna. 26 Biyani, yi kəta wi hi tè mò yâ ha ghàn. Nâbi we wù khɨŋa hi tè mò a wùt wù ngaŋtena a ghàn a fùtɨ̂n kəta hi tè mò wùt fètana ha ghɨt ale. 27 Nâbi nde we wù mò hi tè mò a tû a ghàn a fùtɨ̂n kəta hi tè bɨlà mò a kwôs ha ghàn. 28 Yi mô kəbi yi ghəl te Wâ Wùt tà tì ben jə̂ na ghɨ hi fêtà ha wûn. Wù tì ben hi tè fèt ha ghɨta, hi fè fo ngɨŋ à wûn hi kpû hi yun a tu ghɨt a dona.” 29 Jisòs nì jùmtìbàmsù wunsu tì shihi lò yi tèk yi Jèlikù, ghɨta yen a wun yi bàm, dô kə ni, 30 shihi yèn ghɨt a fefana ale mô yi bi lumi. Ghɨna yu na a chyà Jisòs bwat jis na, “Kwohi seni ha ghàh Bâba Wâ Fə̂n Defìt!” 31 Ghɨt ghe hì chitè ghɨna jîsà na ghɨna china moŋ, biyani ghɨna hì bwate yênà kə ashyə̂ jîsà kə na, “Bâba Wâ Fə̀n Defìt, kwohi seni ha ghàh!” 32 Jisòs timî toŋti ghɨna buf na, “Ghàn khɨŋa na mu nì ghə ha ghàn?” 33 Ghɨna jis na, “Bâba, nì ma ghàh hi yena luktu.” 34 Jisòs kwohi yi sen ha ghɨna kum se ghɨna. Kə wu yu, ghɨna hì yena tu luk, lô hì jûmtè yênà nì wûn.

21

1 Jisòs gbî ghê jùmtìbàmsù wunsu hì bakhe yênà a Jèlusalèm, yen tan a yi tèk yi Betfàs a kùn à sù Olìf tum jùmtìbàmsu wunsu sùbà, 2 Jis ha ghɨna na, “Ghan lyê yen atɨ̂n à yì tèk afân a ghàn ashyə̂. Ghàn nè hì lye yênà kə ni ma ghàn yen njàkâs te ghɨ chwuŋa nì wan a ngwùŋ àtɨ̂n. Ghàn yên, ghàn yêntì ben nì yinì ha mu, bakhe kə nì wan. 3 Ghàn bu hi yèntì, à buf nâbi nde gha ha ghàn, ghàn jis na, ‘Bâba kətalò gha hi nì nì sinsu,’ mô hi kaha chinhe bèn nì sinsu kə chîn.” 4 Gha mɨ ghɨ̂n tì gan ni, hi lunhe gha ye Yènfù tì jìsa tohne a fòktì wù chìk na: 5 “Jìs ha ghɨt a yi tèk yi Sayòn na, Ghàn yen, fə̀n wânù wu bènà ha ghàn, bonê a tô njàkâs a mô wâ njàkâs.” 6 Jùmtìbàmsu wunsu yen yen kə te wù jìsa, 7 kaha ben nì njàkâs àtɨ̂n nì wan labhi nì njumù ghɨna mù wafamù, Jisòs kwok ndokò a tû. 8 Ghɨta dô kə ni hì chwokte njumù ghɨna lêmà wu lum, Jisòs gbê bê a tô àtɨ̂n. Ghɨta hì fatè kpoŋtu mkàk tù, lêmà wu lum. 9 Ghɨt ghe ghɨ ndùku yênà a wun ashyə̂ nì ghê ghɨ tì bê a wun yi bàm yimì hì bwate jîsà na, “Hòsanà mò ha Wâ Fə̀n Defìt! Yutìnì mò ha we wù bènà a Bâba yi yet, Hòsanà ha Yènfù a lùk wu ngaŋtenu!” 10 Te Jisòs lye a Jèlusalèm, yì nek kə yì jɨ̀m. Ghɨta hì bufa nâ, wùna mò nde agha. 11 Ghɨt ghe fîsì na, “À mò Jisòs fòktì wù chìk we wù lo yi tèk yi Nasalì yi lak yi Galìlî.” 12 Jisòs yen lye ndâ Fùyèn yì chìk hì jûmà fihe ghɨt ghe a ghɨ ndùku bəkle, yuna afû nâ à jɨ̀m. Wù bâklì baŋ we ghɨta ndùku kwune ka a tô atɨ̂n, bâklì màkà kpòk me ghɨta ndùku ndokò atɨ̂n hì bəkle wù làt, 13 Jisòs jis ha ghɨt ghe na, “Ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn na, ‘Ghɨ bè toŋte ndâ mì na ndâ jə̀mana’; biyani ghàn ti kahi chin na à mò luk wu ghɨt a chwoŋanu.” 14 Ghɨt a fefana nì ghɨt a ngəhana hì bè yena wun afû, wu chwuka ghɨna. 15 Biyani, ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu hì bâŋhè lâ kum gha kanana ghe wù ndùku nê, fê ywo te mwəlà bwate jîsà afû na, “Hòsanà mò ha Wâ Fə̀n Defìt!” 16 Ghɨna buf ha Jisòs na “Wò ywolò gha ghe mwəlà muna jìsà agha?” Jisòs bimî kaha jis ha ghɨna na, ghàn tà taŋ jə luk wu ŋwàklù Fùyèn we ghɨ nyaka atɨ̂n na, “Wù tî ni mwəlà mu baha nyoŋâ na mù kokhe wûn.” 17 Jisòs jis ni, fwo a Jèlusalèm yen chyə yi tèk yi Betanì. 18 Tuku yû, wù kaha yen a Jèlusalèm, jìŋ hì yafa wùn. 19 Wù yen kâk fu fikfù wu lum, lyi yen yi sah àtɨ̂n biyani te yena jə̀ tamu a tô àtɨ̂n a mô kə tu fu ki jis na, “Wò bè fê mo wi tamu!” Kə wu yu fu yum kə yi yîm. 20 Jùmtìbàmsu wunsu yen gha mi yîn hì mô nì kani ki buf ha Jisòs na, “Kâk fun gbi yàni hi yim kə wu yu agha?” 21 Jisòs kaha fîsì ha ghɨna na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, ghàn hì mô ma ghàn ti samhi, kante wi yi kantî, ghàn làhi nè gha ye mu ne ha kak fûn, mô hi fè jìs nâ ha kùn yì chìk yina na, ‘Lo ndù chem a jwô yì chìk,’ ma yì nê kə te ghàn jìsa. 22 Ghàn shìki tê jə̀m bufa nâbi ghə ha Yènfù, ma fu fo ha ghàn a wu yu afa ghàn kəta bimînì.” 23 Jisòs kaha yen lye ndâ Fùyèn hì yike ghɨta afû, ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu lak su ben buf ha wûn na, “Wò nè gha kanana mɨ ghɨ̂n ma jyaka tɨna lo afa? À jyak mɨ ghɨ̂n ha wò fo nde?” 24 Jisòs jis ha ghɨna na, “Mu ti boŋa bufalò gha ha ghàn, ghàn ki fîsì, ma mu fokti wùt we wù fo jyak ghɨ̂n na mu hi nê gha mɨ ghɨ̂n. 25 Jon ndùku fo mòlû ma wù lyi afa jyaka agha? À tì fo Yènfù jyaka ha wûn ma, à ghɨ̂t agha?” Ghɨna yîmì hi gufnà a ghɨna sù ngɨŋ na, “Ghàhnà ki jîs na ‘À tì fo Yènfù nì jyaka ha wûn,’ ma wù buf nâ, ‘Ghàn tê bimi gha ye wù tî jìsa njwo ghə?’ 26 Ma ghàhnà ki jîs na, ‘À tì fo ghɨta jyaka ha wûn,’ ghɨta làhi bèn nì ngə̂k ha ghàhnà beka ghɨna à jɨ̀m ti bimî na Jon mò fòktì wù chìk.” 27 Ghɨna kwâktì ni, jis ha Jisòs na, “Ghàh khə wi.” Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Mu ti boŋa fôktè wi luk afa mu lye jyak ghɨ̂n hi tè nè gha ghɨ̂n atɨ̂n.” 28 Jisòs fî jis ha ghɨt ghe na, ghɨna kwàktè na ghə kum nì ngàn ye yi khɨŋa hi mà ki jîs na, “Wùt lè ndùku kəta mwəlà mù lɨmà mù bà, yen ha wù shyə̂ tum wûn jis na, ‘Shik ndù fèt a fùk à mu tama lân a wâ mù.’ 29 Wan àtɨ̂n jis kə yi tum na, ‘Yi shika wi.’ Biyani fî kaha kwâktì a wun a ngɨŋ na yi shik, shiklò. 30 Bì yen ha wan wù kùmte fî tum nâbi wun yâ te wù ye tuma wù shyə̂, tum jis kə ni, wù bimî biyani tê shik.” 31 Jisòs jis ni ki buf ha ghɨna na, “À tì ni wùni wan gha ye bè wûn ndùku khɨŋa agha?” Ghɨna fîsì na “à tì ni wù shyə̂.” Jisòs jis ki jîs ha ghɨna na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà nì kpàlànù mò a luk wu fə̀n wù Fùyènù a shyə̂ ha ghàn. 32 Mu jìsà ni beka Jon Fo Mòlû ti ben hi chwùtì lum wu chilichili a we ghàn nè hì gbê atɨ̂n a Yènfù ashyə̂, ghàn tê bimî. Biyani ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwaklànà nì kpàlànù bimî. Ghàn yen yâ tunhi na ghàn kahe wi təm ghàn hi bime gha ye wù ndùku jîsà.” 33 Jisòs fî jis na ghàn yutè kpenhi ngàn yina na, “Bè fùk wùlè tî jîmì fuk à wuna mu tama mù gɨlèb lu baŋ nì mbàn, chɨm yi be ye ghɨ nè hì nûkà tam me atɨ̂n fate mlûk, fi chɨm a baŋ a chìnà a fùk afû fî lem à ghɨ̂t na ghɨ hi fêtà atɨ̂n, jyâtè fo wun nì mwə̀ me mù fwo a fùk atɨna. Lo yen yi gbî yi lak yile. 34 Yu kpenu kpên, wù tum ghɨt a wuna fetana ale na ghɨna yê jis ha ghɨt ghe wù tì fo fuk ghê ha ghɨna na ghɨ fo wu wunu tamu. 35 Ghɨt a fetana ghe yen khɨti ghɨt ghe wù tì tuma yâ sam wù mòk, ywi kùmti, tumlî wùlè we nì te. 36 Bè fùk àtɨ̂n fî tum kpenhi ghɨt ale ghɨ dô chyâ ghe wù tì tuma, ghɨt ghe a fùk afa fî nì kə te ghɨna ye ne ha ghɨ le ghê. 37 Wù tum gokhì wâ wûn wù lɨmà ha ghɨna, kwâktè na, ‘Ghɨna nè fânàlò wâ wûn.’ 38 Biyani, ghɨt a feta mu ghe yen wâ wûn mu we, kwâktì a ghɨna sù ngɨŋ na, ‘Wùna mô kə nâ yə̂ ndâ bè fùk mu wuna ni. Ghàhnà khɨtè ywi wûn ma kwoti mwə̀ me wù yê mô hi khɨtî.’ 39 Ghɨna jis ni khɨti wûn guf fwu nì wun a fùk afû ywi wûn.” 40 Jisòs ki buf ha ghɨna na, “Yi ki gân ni, bè fùk mu wùna nê kahà ben, ma wù ni nâ ghə ha ghɨt a fetana mɨ ghɨ̂n?” 41 Ghɨna fîsì ha wun na, yi ki gân ni ma bè fùk àtɨ̂n ywiti ghɨt a be mɨ ghɨ̂n a lum wu bəmanu ma wù fo fuk àtɨn a ha ghɨt a lô, ma ghɨna hi fêtà fo mu wûn mwə̀lû kə yu mù jɨ̀m. 42 Jisòs ki buf ha ghɨna na, luk wule làwû a ŋwàklù Fùyèn a wu jîsà na: “Ti ye ghɨt a bana tì tuma maka yi ti kahi a yi ti bûlà ndâ. À mò fêt yì Bâba ni; Gha jwo yumani lo afa ni! Ghàn tà taŋ yen jə?” 43 Jisòs buf ni ki jîs na, “Mu jìsà ha ghàn na ghɨ bè fyelò fə̀n wù Fùyènù ha ghàn ma ghɨ fo ha ghɨt ghe ghɨna nè hì mo tamu we wu kpene ha fə̂n wù tɨnu.” 44 À damta nâbi nde a ti bûlà nda afân, ma wù fə̀n à təntî wu kòm wu kòm, ma yi fə̀n nâbi nde a tû ma yi gwôhè kə wun yi gwôhì. 45 Ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì ghɨt a Falàsî tì yu ngànsu Jisòs sîn, khɨli na wù jìsà kum ghɨna, 46 hì khɨŋa wu lum hi khɨte wun biyani fan kə ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû, beka ghɨna ndùku lyê wûn te fòktì wù chìk.

22

1 Jisòs tî fî ma ngàn yìlè ha ghɨna jis na, 2 “Ghɨ làwû hi fəknà fə̂n wù Fùyènù nì màngân fù fə̀n wùlè wù tì fate yə malâ wâ wun wù lɨmà 3 tum ghɨt a wuna fetana na yê toŋa ghɨt ghe wù tì làka, biyani ghɨt atɨna tunhi na ghɨ bê wi.” 4 Wù fî tum kpenhi ghɨt a wuna ghɨ fètà ale na yê jis ha ghɨt atɨna na, ghɨ ti fati mihì mwə̀ mù yə̂mù, kâtì mbòŋsù nì nàksù, nâbi ghə hì mô kə hi yə̂ na ghɨna ben wu lùk wu yənu. 5 Ghɨna yen lâkà wùt tê kà jyə̂ yi gha tɨni, nâbi nde hì fwo yê kə wun wù lùk. Wùt lè shik a fùk, wùlè lô hì fate yê nì gha wuna. 6 Ghɨt a fə̀n ghɨ tum ghe yen ha ghɨt ale, ghɨ kwo ghɨna nyâblì nì ghɨna, ywitilò. 7 Fə̀n yu gha tɨni, yi yaf wun nâ haŋaŋ, wù tum sojàsu wunsu na su yê ywiti ghɨt atɨna ma fê nyok tèk yi tɨni. 8 Wù ki jîs ha ghɨt a wuna fetana na, ‘Ghɨ ti fati mihì mwə̀ mù yə̂mù malâ, biyani ghɨt ghe mu che laka ghɨ kpene wi hi bèn. 9 Ghàn fwo yen a tu fàf tu lumtu nâbi nde ghàn yena ghàn toŋalò na ghɨ ben a malâ.’ 10 Ghɨt a fetana ghê fwu yen toŋa nâbi nde we ghɨna tì yena, ghɨt a be nì ghɨt a jûŋà ben lun a ndâ à malâ. 11 “Te fə̀n bèna hi toŋti ha ghɨta, yen wùt lè wu mô afû teka wù mak njusu malâsù 12 wù buf ha wun nâ, ‘Bə wò gbi yàni hi tè mò afân kə ni agha?’ Wùt àtɨ̂n yumi china kə moŋ. 13 Fə̀n jis ha ghɨt a wuna fetana na, ‘Ghàn kwut khəni wuni nì fwəni ma ghàn tum à fihi a bɨn a finana, wu lùk afa ghɨ luŋle jyê kuta a soŋ afû.’” 14 “Jisòs ki jîs na, à mò ni te Yènfù toŋa ghɨta hidù, biyani chwokti kə se ghɨta ni.” 15 Ghɨt a Falàsî ghɨ le fwu yen hì khɨŋa wu lum na Jisòs jis à njah, 16 ki tuma ghɨt a ghɨna nì ghɨt ale a Helòd a bàh ghɨ le jis na ghɨna yê jis ha Jisòs na, “Chichà, ghàh khə na wò jìsà kə hamok, yike kə gha hamok kum Yènfù, bisà wi na ghɨta kwàktè na ghə agha, beka a mò ha wò, ghɨt à jɨ̀m mò yi ghəl. 17 Fokti ha ghàh na à wò yi kwàktì na saki bimelò na ghàh lak ŋwàklànà ha fə̀n à Lûm ma yi bime wi agha?” 18 Jisòs khɨli mùnàŋ mù ghɨna ki jîs ha ghɨna na, “Ghàn ghɨ̂n ghàn kama nê gha ni! Ghàn fùklè jwo mi kum ghə? 19 Ghàn chwutê ben nì ka kahu we ghàn làk à ŋwàklànà atɨ̂n yâ ha mu,” kə wu yu, ghɨna ben nì ka tɨnu ha wûn. 20 Wù buf ha ghɨna na, “À mò lîŋhà nde ghɨ kə̀kà atɨ̂n nì yeti ni agha?” 21 Ghɨna fîsì na, “À mò kə̂k yi fə̀n wù chìk a Lûm nì yet yi wuni.” Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Yi hì mô ni, ghàn hi fo mwə̀ mù fə̀n ha fə̀n, fo mwə̀ mù Fùyèn ha Yènfù.” 22 Ghɨna yu te wù fìse ni, jwo yum ghɨna, ghɨna lo de wûn. 23 À hì mò kəbi wu tuk afû, ghɨt a Sadùsî ale ben ha Jisòs, à mô ghɨt ghe ghɨ bime wi na wùt làhi lòtì a yi kpû, buf ha wun na, 24 “Chichà, ba Musìs tì jis ha ghàhnà na, ‘Wâ nè wùt ki kpû kəta ywi biyani kəta wi wan, ma wâ nè wùt wù kpona hi kəta hi lyè ywê nkwû àtɨ̂n, na ghê wûn bwɨ wan ha wâ nè wûn wù kpona we agha? 25 Wana ne ale ndùku mô afan sàmba, wù shyə̂ lyi wùt ywên kpulò kəta wi mwəlà, de wùt ywên àtɨ̂n ha wâ nè wûn. 26 Wâ nè wûn fî kpû de wùt ywên àtɨ̂n kə yâ teka wù bwɨ mwəlà, kùmti lyi kpu de kə yâ. À hì lyê nâbi nde kpo kə yâ. Ghɨna be kputi kə ni yen milò. 27 Yi bàm atɨ̂n wùt ywên àtɨ̂n boŋ kpû. 28 À bè hì mô wu tuk afa ghɨ kaha lòtè a yi kpû, ma wùt ywên àtɨ̂n bê hi mô ywê nde, beka wana nì ghɨna à jɨ̀m tî lyi wûn ha ywi?’” 29 Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Ghàn chyàblè jîsà ni beka ghàn khə wi gha ye ŋwàklù Fùyèn jìsà, fè khə wi gha ye Yènfù mò hi nì. 30 À bè hì mô te ghɨta lôtè a yi kpû, ma wùt ywên hi lyê wijə wùt lɨmà, wùt lɨmà lyê wijə wùt ywên. Ghɨta bè hì mô kə te anjèlsu Fùyènsu mò a nyə̂. 31 Ni kum lôtì kpu, ba yi mô na ghàn tà taŋ yu jə gha ye Yènfù jìsà kum nì lôtì yi kpu ma? Yènfù tì jis na, 32 ‘Mu mò Yènfù Ablàhâm fù, mô Yènfù Isìk fu, mô Yènfù Jakòb fù. Wù tì jis ni ma ghɨna shyə kputi.’ Yènfù mô Yènfù fu ghɨt a ta bu Yènfù ghɨt a kputena. Yina chwùtè na ghɨt ghɨ̂n baha chyə lò beka Yènfù mò fu ghɨt a tafu.” 33 Ghɨt a dona ghê à jɨ̀m tì yu yiki yîn hì mô nì jwo yumani. 34 À ndùku mô te ghɨt a Falàsî ywo na Jisòs ti baŋ jwo ghɨt a Sadùsî, ghɨna yûŋtì bên. 35 Wùt wù mòk a ghɨna fùtɨ̂n, a mô chichà yi sâk, mom wûn buf na, 36 “Chichà, à mò ghɨ̀ni lâŋà atɨ̂n à làŋ wu Musìs a ghɨ ta chyâ nâ laŋù gha jɨ̀m agha?” 37 Jisòs jis na, “À mò ghe ghɨ jîsà na, ‘Wò kəta hi tè kòŋà Bâba Yènfù nì təm gha à jɨ̀m nì yohnà gha à jɨ̀m nì kwâktì ya yì jɨ̀m.’ 38 À mò sak yi shyə a fê mô yê yi ta chyâ sak tù jɨ̀m. 39 Yi kumteni mô nâbi yâ na, ‘Kòŋ wâ nâ kə yi ghəl te wò kòŋà ngɨŋ yâ.’ 40 Sak tu Musìs tù nâ tù jɨ̀m nì gha ghe fòktìsu chiksu tì nyàka mò kə tô tu sak afân tù bà.” 41 Te ghɨt a Falàsî tî baha mô kə ghɨna nòn, Jisòs ki buf ha ghɨna na, 42 “Ghàn kwàktè na ghə kum Klistù we ghɨ chwoka lema? Ghɨ khə na à mô wâ nde?” Ghɨna jis na à mò wâ Defìt. 43 Jisòs buf ha ghɨna na, “Yi ni mò ni, à tì ni ghə na Defìt nì ngɨŋ à wûn tohna a Yohnà Yulena toŋti wûn na Bâba?” Mu bufa ni beka Defìt tì jìsa na: 44 Bâba Yènfù ti jis ha Bâba mù na, ‘Ndòko a mu bàh à kpen wu wo ta hi tàn shyəma mu bê lem bànà sasu a wo dèt yi wù.’ 45 À hì mô na Defìt ti toŋti wûn na Bâba, wù nê hi fê mô wâ Defìt yàni? 46 Wùt lè tà fî gan hi fîsì yi ghâ. Hi yìmì wu tuk wu tɨnu, wùt lè tà fî mom hi buf yi ghâ ha Jisòs.

23

1 Jisòs fî kahi hì jîsà ha ghɨt a dona ale nì jùmtìbàmsu wunsu, 2 jis na, “Chichàsu saksu nì ghɨt a Falàsî mò à ghɨ̂t kəta a jyak hi yike lâŋ wù Musìs. 3 Yi chwûtè na ghàn kətalò hi tè nì nâbi ghə ghɨna jìsà na ghàn hi nê. Biyani, kə ghàn bè sine chyəna ghɨna beka ghɨna nè wi gha ghe ghɨna yike.” 4 Ghɨna chinte na ghɨta hi nê gha ghɨ ta ghaka ghɨna, jità kə ni hi bèkà, biyani kôŋà wi hi gàmtì nâ kəbi nì wanfu wofu. 5 Ghɨna nê nâbi ghə hi chwùtè ngɨŋsu ghɨna su na ghɨta yen ghɨna. Ghɨna lyè bâŋà me ghɨ lêmà ŋwàklù me ghɨ nyaka saktu Fùyèn tu atɨ̂n ghɨ kwut a wu yulu shyə mu ghaka kə ni, ghɨ lyi njiŋ se ghɨ kwuta soŋa sùnju atɨ̂n ghɨ ni mu hi dablè kə ni. 6 “Ghɨna yênà wu lùk wu yənu ghɨna hi kôŋà kə hi kwok a ndòkò wu lùk wu ngaŋtenu, fê yênà a ndasu chintesu ghɨ kwok ndokò kə ashyə̂. 7 Wùt ha ghɨna hi kôŋà na ghɨ hi toŋte yi na, ‘Chichà,’ fê fwo yê a fàf, wu hi kôŋà na ghɨta hi nyiŋa bê toŋte ha yi. 8 Ghàn mò kə wana ne à jɨ̀m, kəta kə chichà wù mòk. Kə ghàn de na ghɨta hi toŋte ghàn na chichà. 9 Kə ghàn bè toŋte wùt a chyə̂ afân na, ‘Bâ njwo ghàn kəta kə Bì wù mòk wu mô a nyə̂ 10 Ghàn kəta wi hi dè na ghɨta hi toŋte wùt ha ghàn na wùt wù tihena, beka wùt wù tihena mò kə wù mòk, a mô mu Klistù. 11 Wùt we wù ngaŋte chyâ nâbi nde a ghàn a fùtɨ̂n kəta hi tê mò wùt wù fètana ha ghàn. 12 À kokhi nâbi nde ngɨŋ à wûn, ma Yènfù chwohi wûn a chyə̂; à chwohi nâbi nde ngɨŋ à wûn a chyə̂, ma Yènfù kokhi wùn a nyə̂.’” 13 - 14 Jisòs kahi hì jîsà ha chichàsu saksu nì ghɨt a Falàsî na! Ghàn kòŋà wi hi lye lùk wu fə̀n wù Fùyènù, “Ghàn ghɨ̂n ghàn kama nê ni, ngə̂k yì chìk mò ha ghàn. Ghàn fê tâmtè ghɨt ghe ghɨ kôŋà hi lyî.” 15 “Ngə̂k yì chìk mò ha ghàn chichàsu làŋsù ghɨt a Falàsî, ghàn ghɨ̂n ghàn kama nê gha ni! Ghàn nè ghɨ gbi lumtu dâtù ghɨ daŋ sù jwô khɨŋa kə hi nì na wùt yu ma wù bimi gha ye ghàn yike. Wù shihi bime mihì, ghàn fî ni wù hì fê chyâ ghàn hi lye wu lùk wu wùsu.” 16 “Ngə̂k yì chìk mò ha ghàn ghe ghàn tihe ghɨta ma ghàn ti fêf! Ghàn jìsà na wùt ki chwûnà yi ghâ, kan ndâ Fùyèn yì chìk, faŋ hi nè gha tɨni ma ngə̂k hi bu. Biyani, a fê yiki kəbi ghàn na wùt ki chwûnà yi ghâ kan mwə̀ me mù mò a ndâ Fùyèn ma ghɨ fati nì gûl ma wù hi kəta hi nì gha tɨni.” 17 Ngwò wûn wu mô ma wu ti fêf ni! À kokne chyâ mwə̀ muna ghɨ chwe lema atɨ̂n ma, a kokne chyâ ndâ Fùyèn ye yì nè na wu hi mô nì yulînì agha? 18 Ghàn yike kəbi na a wu yu afa wùt chwùna hi nè yi ghâ, kan baŋ a fona ma ngə̂k hi bu wu yu afa wù faŋa hi nè yi gha tɨni, biyani ma wù ki chwûnà yi ghâ ki kân nì fo ye yi mô a tô bâŋ, ma wù hi kəta hi nè gha tɨni. 19 Ghàn ghɨ̂n ghàn fèfa ni! À chyà yi fo ma à chyà a bâŋ ghe ghɨ nê na fo tɨni hi mô nì yulînì agha? 20 Yi chwûtè na à kan nâbi nde a baŋ a fona, ma hi mô na wù kan bakhi nì mwə̀ me mù mò a tô àtɨ̂n. 21 Wù ki kân ndâ Fùyèn, ma à hi mô na wù kan bakhi kə nì Yèn fe fu mô atɨ̂n. 22 A wu yu afa wù ki kân a nyə̂, ya mò na wù ti kân kpok wu fə̀n wù Fùyènù bakhi kə ni funfu te fu ndokne a tû. 23 “Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn chichàsu làŋsù nì ghɨt a Falàsî! Ghàn ghɨ̂n ghàn kam kama nê gha ni. Ghàn lyè mwə̀ mù lɨ̀mtemù ghɨ lema atɨn à mwə̀ mù yə̂mù, ghàn jyâtì tu luk ìwûm ghàn fo luk wù mòk ha Yènfù, kə te sak yi Musìs yike, biyani chaha gha ghe ghɨ mô yi sak, à ta chyâ yina meti ni te ghe ghɨ jîsà na, wùt kəta hi tè nè a gha ghɨ mô chilichili ha ghɨta, kwohe yi sen ha ghɨta, fê ywo kə ha Yènfù. Ghàn yê hì mô hi tè nè gha mɨ ghɨ̂n, chaha wi ghɨ le. 24 Ghàn ghɨ̂n ghàn tihe ghɨta ma ghàn ti fêf ni! Ghàn yile fihe yukayuka me a ghàn a mlûk, ghàn fî nyu mi nyàm à kwaŋ!” 25 “Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn chichàsu saksu nì ghɨt a Falàsî. Ghàn ghɨt a kamanena! Ghàn lyè kaŋ wanu nì bomsu, ghɨ su kə jɨmsu tɨnsu, mwə̀ me ghàn lèma atɨ̂n mu mô ma ghàn khɨti fyi ha ghɨta ha jyak nì se fwona, nê kə gha ye yi kpene ha ghàn. 26 Ghàn ghɨt a Falàsî ghɨ̂n a ghàn fèfa ni! Ghàn sò ten wanu wu kaŋu nì ten wanu sù bomu ma jɨmsu tɨnsu nê hi boŋa mô nì yulînì.” 27 “Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn chichàsu saksu nì ghɨt a Falàsî. Ghàn ghɨt a kamanena! Ghàn mò te tu sî te ghɨ fate bwəma, chiklò tu hi fufa jwôfà kə ni, biyani a mô kə wuf wu ghɨta kputena a fùtɨ̂n nì mwə̀ mu tu liŋ. 28 Yi mô kəbi yi ghəl te ghàn jwòfà kə njàsu wùnsu, biyani a fùtɨ̂n ma ghàn ti lun kə nì gha kamanena nì gha be ale.” 29 “Ngə̂k yì chìk mò ha ghàn chichàsu làŋsù nì ghɨt a Falàsî. Ghàn ghɨt a kamanena! Ghàn ba tusî ha fòktìsu chiksu labhe fê ba tusî ha ghɨt ghe ghɨ ndùku chyə̂ chilichili, 30 jîsà na, ‘À ndùku mô na ghàh hi mô a mu tuk nì be bì ghaha ma ghàh tà tì ywi jə̂ fòktìsu chiksu te ghɨna tì ne.’ 31 Yi ni chwùtè na ghàn bimelò be ye hamok te ghàn bime na ghàn mò mwəlà mu ghɨt atɨna ghe ghɨ tì ywite fòktìsu chik sê. 32 Ghàn yen lê ashyə̂ nì fêt yì mbyi ye bì ghana tì yìme. 33 Ywosu be sîn! Ghàn bè nê nâ yàni na kə Yènfù bê sak ghàn ma fu tum ghàn wu lùk wu wùsu? 34 Mu jìsà bê ha ghàn na, mu nè tumalò fòktìsu chiksu nì ghɨt a tofana nì chichàsu saksu, mu khəlò na ghàn nè ywitelò ghɨ le ma ghàn banti ghɨ le, ma sam ghɨ le a ghàn a ndasu chintesu, ma ghàn fê jum ghɨna a tu tèk a tu tèk. 35 Mu nè tumalò ghɨna, ma ghàn ni ya shyəma luŋ mu ghɨt a chilichili à jɨ̀m ghe ghɨ ywite yâ a chyə̂ ma mù faŋ a ghàn a tû, kə hi yìmì ha Abèl we ghɨ tì ywe teka wù bobhi gha, hi kwok a tàn a Sàkàliyà a wâ Bàlàkayà we ghàn ti ywe a faklusu baŋ a fona nì luk wu yulenu. 36 Mu jìsà ha ghàn hamok na, ngə̂k kum gha be mɨ ghɨ̂n à jɨ̀m yi bènà kə ngwàk yina tû.” 37 Jisòs fî jis jyana, “Wonê, ghàn ghɨt a Jèlusalèm ghɨ̂n ghe ghàn ywite fòktìsù chiksu ni, tumli ywiti sulesu se ghɨ tuma ha ghàn! Mu ti mômhì kə yu mu yu hi toŋa yùŋtè ghàn ni te nè ngwû nè wu toŋa yùŋtì mwəlà mù wûn a wun a sah à tù ghà biyani ghàn teta kə yi têt! 38 Chin ni, Yènfù nè kinelò tèk yani ma yi bef ma yi faŋ yi yîm. 39 Mu jìsà ha ghàn na, ghàn bè fê yena wijə mu hi tàn kə na à bè bênà wu tuk we ghàn bè jîsà atɨ̂n na, ‘Yutìnì mò ha we wù bênà a Bâba yet.’”

24

1 Te Jisòs tì fwo a bɨn a ndâ Fùyènà, jùmtìbàmsu wunsu gbi bakhi yen ha wûn ki jîs ha wun na, wù yen te ghɨ ba bɨn a ndâ Fùyènà atɨ̂n. 2 Wù jis ha ghɨna na, “Te ghàn yena bɨn ghɨna ni, mu jìsà ha ghàn hamok na yu bakhe bê lò a ghɨ bè bwûtè ma ti bê hi bu a tô yile.” 3 Jisòs yen kwok ndokò a kùn à sù Olìfs, jùmtìbàmsu wunsu yen ndokò a wun a ngwùŋ ki nyamte jìs ha wun na, “Fòkti ha ghàh tuk we gha ghɨ̂n bè gânà. Wò bè shihi kaha bèn ma chwena bê hi mô ghə? Ghɨ bè khɨle nâ ha ghə na gokhi mbyi ti bên?” 4 Jisòs jis ha ghɨna na, “Ghàn hi tôknè kə wùt bê jɨŋhi ghàn. 5 Ghɨta bè bê lò, dô kə ni, a mu yi yet a bê nâbi nde jîsà na, ‘À mò kə nâ mu Klistù wê!’ Ma ghɨ bê jɨŋhi ghɨt a dona.” 6 Ghàn bè ywolò kum nì woŋtu a tu lùk, ma fê yu na woŋtu letu bènàlò. Ghàn yu yâ, kə ghàn fan beka gha ghɨ̂n kətalò hi gàn, biyani a bu gokhini mbyi. 7 Lak tu bê hi nô, fə̂ntù nô fə̂n tu letu, kunsu senâ, ma jìŋ kwo lak tu a tu lùk a tu lùk. 8 Gha ghɨ̂n bè gânà à jɨ̀m ni, a baha mò kə yìme ngə̂k yì chìk. 9 “Ghɨta bè kwo falò ghàn ma fo ngə̂k ha ghàn, ma fê ywiti ghàn. Nâ ghɨt à jɨ̀m bè bânàlò ghàn kə kum mu. 10 Ghɨt a dona bè fenalò a ghɨna yi bimî wu tuk mefû ma ghɨna kahà hi bânà wana nè ma bəkli ghɨna, 11 ma fòktìsu fəmsu fwu dô kə ni ma su jɨŋhi ghɨt a dona. 12 Ma gha be bê dô tan wu lum wule, ma ghɨt a dona bê hi fê kôŋà wi ghɨta. 13 Biyani, à wunhi nâbi nde hi bè tàn a gòkhi, ma wù bê bon. 14 Ghɨta bè fòktèlò tum yì jùŋ yinâ kum fə̂n wù Fùyènù ha mbyi yì jɨ̀m shyəma ghɨta lak tu khɨli hamok, ma hi mô yi bàm yi tɨ̂n ma gokhi mbyi ben.” 15 (Wò taŋ wo tôk yuti yinâ.) Ghàn bê ki yen a shyə bəmana ale ghɨ liŋa tu luk, ma ghɨ ti timi a lùk wu yulenu a ndâ Fùyèn yì chìk, (a mô kə gha ye fòktì Danyèl tì jìsa.) 16 Nâbi nde a Jùdiyà tet à kwok a sù kùn. 17 Yi gân, wùt mô nâbi a tô ndâ kə wù fi chwo hi lyè a shyə a ndâ shyəma wù tet. 18 Wùt hì mô kəbi a fùk, kə wù fi kolo a ndâ hi lyè waf a wuna. 19 Tuk mù tɨ̂n bè hì bəma kə ni hanɨ̂ŋ ha ywen ghe ghɨ mô mu lâ nì ghe ghɨ nyoŋhe mwəlà! 20 Ghàn hi jə̂mà na kə ghàn bê hi mô hi tet ma bɨ̀ŋ ti chwû təmnà makə à bê hi mô wu tuk wu laku, 21 beka yu mu we bè kpena, ma ngə̂k yì chìk bê hi mô chyâ, teka wùt timè yen nâ te mbyî tì yìme, bu hi bè fè yên. 22 Yi mô na Bâba ti fabtì tuk mù ngə̂k munâ, à hì bu yâ, nâ wùt wù mòk bê tê bòn. Wù fabtì tuk munâ kum ghɨt a wuna ghe wù chwoka lema. 23 À bè hì mô a mu tuk afû, wùt jis ha ghàn na, ‘Ghàn yen, Klistù wuna afân!’ Makə wù jis na, ‘Wù mò a fokô!’ Kə ghàn nè bime gha ye wù jìsa, 24 beka Klistù su fəmsu nì fòktìsu fəmsu bè fwo mu tuk afû ma ghɨna chwuti chwènu bəmanu, ma fê mom gha kanana kə hi mômhì hi yen na ghɨna làhi jɨ̀ŋhì nâbi ghɨt ghe Yènfù chwoka lema. 25 Ghàn tokâ yuti! Mu ti nyâŋhì fôktì gha ghɨ̂n ha ghàn ghɨ baha mô hi gàn. 26 À ki bê jìs kəbi nde ha ghàn na, ‘Wù mò yi lak yi sùsi,’ kə wùt nè fwo yênà afû. Wùt ki jîs na, ‘Wù wunâ atɨ̂n à ndâ afân,’ kə ghàn bimi, 27 beka bên yì Wâ Wùtì bè hì mô kə a ndan ni te wuli mwanani, yi shihi mwàn yi ban kə luk tù jɨ̀m. 28 Wâ Wùt bè shihi bèn, ma nâbi nde hi khə, yi bè hi mô kəbi yi ghəl te shyə kpona yè mô wu lùk ngùluŋu khɨlî, wu yen yûŋtì afû kə wù jɨ̀m. 29 Ngə̂k yì chìk yinâ bè gânà mihè kə ni ma yuchwî bê kaha fin, ma njoŋ hi fê bana wi, ma njènû chəmli a nyə̂, ma mwə̀ me mù mô a nyə̂, nâ mù jɨ̀m ma mù nek. 30 Yi bàm yi tɨ̂n, ma chwena ben na Wâ Wùt ti fwu a nyə̂, ma ghɨta a lak tu mbyi tu nâ tù jɨ̀m bê hi luŋle jyê te ghɨna yena Wâ Wùt wu chwo bê atɨ̂n à sù bàk, kəta a jyak nì ban yi chiki. 31 Ghɨ bè toŋ soŋi nâ haŋaŋ, ma wù tum anjèlsu wunsu a bûlà tu mbyi tu tù jɨ̀m na su gbê yuŋti ghɨt ghe Yènfù mò ma fu ti chwok lêm. 32 Ghàn yiki ha kâk fu fikfù. Ghàn yen nâbi wùni yu fu to bê, ghàn hi khə na bɨ̀ŋ hì chwô bê lò. 33 Yi mô kəbi yi ghəl te ghàn bè yena gha ghɨ̂n à jɨ̀m te gânà. Ghàn hi khə na yu Wâ Wùt wu benanu ti bakhâ. 34 Mu jìsà ha ghàn hamok na, ghɨt a mbyi ghɨ̂n chîn bè kpute mihè wi teka gha ghɨ̂n gan nâ à jɨ̀m. 35 Nyə nì chyə bè chyà mêlò, biyani ma gha ale bê tê kwunâ atɨ̂n à gha afân a mu jìsa ni. 36 “Nâ wùt wù mòk khə wi tuku nì yu we gha ghɨ̂n bè gânà atɨ̂n. Nâbi anjèlsu Fùyènsu a nyə̂ nì Wan khə wi, a bu kə Bì. 37 Wâ Wùt bè shihi bèn, ma gha bê hi mô kə te ghɨ ndùku mô a Nuwà mu tuk. 38 À ndùku mô a mu tuk afû shyəma kwuŋa ben, ghɨta yə̂, nyô, gbê a ywên, bime a lɨmà, fo mwəlà ha lɨma, hi kwok a tàn wu tuk afa Nuwà tì lye a bâŋ. 39 Ghɨna ndùku nê ni, khə wi gha ye yi ndùku mô hi gàn, kwuŋa ben ywiti ghɨna kə à jɨ̀m. Gha bè hì mô kə ya wu tuk afa Wâ Wùt bè bênà. 40 À bê hi mô wu tuk wu tɨnu ma lɨmànà bê hi fêtà a fùk à bà, ma ghɨ bê lyi wù mòk ma de wù mòk. 41 Ywena bè hì gwô a bân yi ti à bà, ma ghɨ bê lyi wù mòk ma de wù mòk. 42 Ghàn hi chyə nì fati wùni beka ghàn khə wi tuk we Bâba wânù bè bênà atɨ̂n. 43 Ghàn khə na bè ndâ hì khə yu we wùt wù chwoŋa nè bê atɨ̂n ntuksu, ma wù tè bwunî, ma wù hi mô kə nyə̂ chînà na kə wùt chwoŋana nê bè chwoŋ mwə̀lû a wun a ndâ. 44 Yi chwûtè na ghàn kəta hi tè mò yu mù jɨ̀m nì fati wùni, beka Wâ Wùt bè kaha bê wu yu afa, ghàn khə wi na wù làhi bèn atɨ̂n.” 45 Jisòs fî buf na, “Wùt wù fètana we wù ywo ha bè à wûn wu fèt fê tofâ mò wùni? À mò we bì yi fèt shihi yèn yi gbî, wù lem wûn te a tû, wù fo a jyak ha wûn shyəma wù nê hi tôknè nì ndâ wûn, fo mwə̀ mù yə̂mù ha ghɨta a yu afa ghɨna khɨŋa. 46 Ma wùt wù fètana àtɨ̂n nê hi saŋlê a yu afa bì yi fèt kaha bena, yen wûn wu nê gha ghe wù tì jìsa. 47 Mu jìsà ha ghàn hamok na yi ki gân ni, ma bì yi fèt àtɨ̂n lem wûn na wù hi tôknè nì mwə̀ mù wûn nâ mù jɨ̀m. 48 Biyani wùt mu wunâ shìki tê mò wùt wù be, kwâktè kə wun a ngɨŋ na bè yi fèt nè chyətelò shyəma wù kahà ben, 49 yîmì hì sama ghɨt a fetana ale, yə̂, nyô ghê kwôsù mu lùkù, 50 ma bì yi fèt à wûn bê kaha ben tuk lefu wu kwâktè wi na wù làhi kaha bèn atɨ̂n, 51 ma wù fo ngə̂k ha wûn nâ haŋaŋ, ma wù lem wûn a nòn a ghɨt a kam kamanena, ma ghɨna hi luŋle jyê kuta a soŋ.”

25

1 Jisòs tî fî ma ngàn yìlè jis na, “Bên yì Wâ Wùtì bè hì mô, kəbi te fù màgân kum ngònsu lesu ìwûm. A su tì yênà hi yute wùt te wù ndùku bê hi malâ te wù bênà a yi gbì ghɨna shihi yèn, ghɨna lyi lâmsù ghɨna su kə ghɨna à jɨ̀m. 2 A mô ni, ghɨ le à tân tofâ, ghɨ le à tân jɨ̂ŋtè. 3 Ghɨ jɨŋte ghê lyi lâmsù ghɨna su tê lyè jə̀ mòlû mù lâm hidù. 4 Biyani, ghɨ tofa ghê lyi sòksù lem kpenhi mòlû mù lâm atɨ̂n.” 5 Wùt àtɨ̂n lala chyâhì, hì bênà ma ghɨna à jɨ̀m ti njɨ̂ŋnà bwunilò. 6 Wù shihi bèn yâ ma à hì mô nâ ntênàsê, ghɨ hi toŋa jîsà na, ‘Wùt lɨmà we wù bê hi malâ yâ, wu bènà, ghàn bê yen wûn!’ 7 Ngòn sê lôtì kə sù jɨ̀m, kokhî lâmsù ghɨna su. 8 Ghɨ jɨŋte ghê jis ha ghɨ tofa ghe na, ‘Ghàn fo ghàh nì mòlû mù lâm, lâm sahisu hì lɨma yênà lò.’ 9 Ghɨna tunhî jis na, ‘Mòlû mù lâm mù tɨ̂n wi hi kpen ha ghàhnà à jɨ̀m, ghàn làhi yèn a wu lùk wu bəklenu ma ghàn yun mânù afû.’ 10 Te ghɨna tì yê, wùt lɨmà we bên, ghe ghɨ ndùku mô ma ghɨ tì fati wunu jûmtì yen lye ndâ malâ afâ, ghɨ sen fa jwo nda. 11 “Ngònsu le se su tì yèna hi yun a mòlû mù lâm yâ, kaha ben hì toŋa jîsà na, ‘Bâba, Bâba, jimi jwo nda ha ghàh.’ 12 Lɨm à wùt ywên we fîsì kə na, ‘Mu jîsà ha ghàn hamok na, mu khə wi ghàn.’” 13 Jisòs ki jîs na, “Kum ni ghàn hi chyə yutê, beka ghàn khə wi tuku makə yu we Wâ Wùt bè kaha bênà atɨ̂n.” 14 Jisòs tî fî jis ha ghɨna jyâna, “Fə̂n wù Fùyènù bè hì mô kəbi te fù màgân fu wùt lè fu wù tì yê yi gbî toŋti ghɨt a wuna ghɨ fetana fo mwə̀lû ha ghɨna na ghɨna faŋ à hi kinê. 15 Wù fo bàlìsù kasu sù tân ha wùlè, fo bàlìsù kasu sù bà ha wùlè, fo yì mòk ha wùlè, fo kə yi ghəl nâbi ha nde a wù yena na wù làhi tòknà nì wunu, fo ni yen yi gbî wuni. 16 Kə wu yu, wùt fètana we ghɨ tì fo bàlìsu tân yen wu lùk wu bəklenu, kwoti mbì kəbi bàlìsù kasu sù tân. 17 We ghɨ ti fo bàlìsù kasu sù bà ha wûn yâ, boŋ fêt kwoti kəbi mbì bàlìsù kasu sù bà. 18 Biyani, we ghɨ tì fo bàlì wù kâ yì mòk ha wûn yâ chɨm yi be let bàlì wù kâ ye bì yi fèt tì fo ha wûn.” 19 Bì yi fèt chyə nâ wu yu dâ kaha benlò, toŋa ghɨna hi yû na ghɨna tì faŋ fet yàni nì ka we agha. 20 Wùt à bàlìsù kasu sù tân we shihi bèn lyi bakhi nì bàlìsù kasu sù tân se wù tì kwote ha mbì a tô wù kâ afa ghɨ tì fo ha wûn bèn jis na, ‘Bâba, yen ke! Wò tì fo bàlìsù kasu sù tân ha mu. Mu ti fî kwoti mbì bàlìsù kasu sù tân a tô àtɨ̂n.’ 21 Bì yi fèt à wûn we jis ha wun na, ‘Wò ti ni kə nâ a jûŋ. Wò mò kə nâ wùt wù fèt wù jùŋ, fê tôknè. Wò che tôknà nì mwə̀ mù tetamù. Mu nè lêmàlò wò chin ma wò hi tôknè nì mwə̀ mù do mù. Bî, ma ghàn à bì fèt wâ hi dɨ̂ŋhè.’ 22 Wùt fètana we ghɨ ti fo bàlìsù kasu sù bà ha wûn yâ, boŋ bên jis na, ‘Bâba, wò tì fo bàlìsù kasu ha mu sù bà. Yen ke, mu ti kwoti kəbi mbì bàlì sù bà.’ 23 Bè wûn wù fèt we jis ha wun na, ‘Wò ti nî kə nâ a jûŋ. Wò mò kə nâ wùt wù fètana wù jùŋ, fê tôknè. Wò che tòknà nì mwə̀ mù tetamù. Mu te lêmàlò wò chin a tô mwə̀ mù domù. Bî ma ghàn à bì yì fèt wâ hi dɨ̂ŋhè.’ 24 Wùt we wù tì fye bàlì wu kâ yì mòk yâ ben jis na, ‘Bâ, mu khə na wò mò ni bəmâ, ghana teka wò fet, kpê teka wò yomi.’ 25 À ni mò gha ye mu chehì fànà wò, lyi bàlì wu kâ yâ yê yen chɨm wu luk let atɨ̂n, à mò ka wa we ni. 26 Bè wûn wù fèt we jis ha wun na, ‘Wò mò kə nâ wùt fètana wù be, fê yolê! Wò chehì khə kə nâ na mu ghana teka mu fet, kpê teka mu yomi, 27 à che ni ghə na kə wò lem ka mu a ndâ wù kâ, ma mu nê ben hi lyì ma mu lyê bakha nì mbì agha?’ 28 Wù jis ni, kaha jis kə ha ghɨt a wuna ghɨ fetana ale ghe na, ‘Ghàn fyi bàlì wu kâ yê ma ghàn fô kpenhi ha wùt we wù kəta bàlìsu ka sê ìwûm yâ. 29 Beka à hì kəta nâbi nde ma ghɨ nê fo kpenhi ma wù tokà khɨti, à hì gha nâbi nde ma ghɨ fyi kə nâ fu teta fê wù kəta. 30 Ghàn lyi nam a kwôs ghɨ̂n, ma ghàn tum à fihi wûn a bɨn a finana, a wu lùk afa ghɨ luŋle jyê kuta a soŋ.’ 31 À bè hì mô wu tuk afa Wâ Wùt bènà te fə̀n nì anjèlsu Fùyènsu nâ sù jɨ̀m, ma wù ndokò wu kpòk wu tù fə̀n atɨ̂n à ban yi chiki a nyə̂. 32 - 33 Ma ghɨt a lak tu mbyi tu tù jɨ̀m ma ghɨ bê yuŋti a wun ashyə̂ ma wù bê jyahi ghɨna wu nòn wu bwà kəbi te chìn à sù bwû yè jyàhè njyə̀sù nì bwusu doŋsu, ma wù bê lem njyə̀sù a bàh a kpen wu wo ta ma wù lem bwusu doŋsu a bàh a kpen wu wo kôwì. 34 Ma fə̀n ki jîs ha ghɨt ghe ghɨ mô a wun a bàh à kpen wu wo ta na, ‘Ghàn ghɨ̂n a Bôm bònhe ghàn ni, ghàn lyê ben a wun a sah yì sâk ma ghàn hi yə jùŋ ye wù tì fate lema ha ghàn shyəma mbyi yimi. 35 Beka à ndùku mô te jìŋ yafa mu, ghàn fo a shyə mu yə̂, kuŋ à mòlû hì yima mu, ghàn fo mòlû mu nyû. Mu ndùku mô wùt wù bènana, ghàn lyi mu a ghàn a sù ndâ. 36 Mu ndùku mô nì sah yi yumi, ghàn fo njusu na mu tam, mu hì yafâ, ghàn tôknà nì mu, ghɨ fa mu a chyâk, ghàn hì kina mu.’ 37 Ma ghɨt mu ghe ki buf na, ‘Bâ, ghàh tì yen afa wò, jìŋ yafa wò ghàh fo shyə na wò yə, yen afa wò kuŋ à mòlû yima wò fo mòlû wò nyû? 38 Wò ndùku mô afa wùt wù benana ghàh lyi wò a ghàh a sù ndâ, wò ndùku mò afa nì sah yi yimi, ghàh fo njusu wò tâm? 39 Wò ndùku yafa afa makə a ndâ chyâk ghàh ben hì tôknè nì wò?’ 40 Ma fə̀n ki jîs na, ‘Mu jìsà ha ghàn hamok na, nâbi ghə a ghàn tì ne ha wù mòk we wù tobte gokhe a mu fùfɨ̂n à mwəlà afân ghàn tì ni ha mu.’ 41 “Ma fə̀n ki kaha jìs ha ghê ghɨ mô a wun wu kpen wu wo kôwì na, ‘Ghàn lo a mu shyə̂ ghàn ghɨna Yènfù sùle ni. Ghàn ye lye wu wùs we wu bame bu hi bè lɨmâ ma fati ha deblì nì anjèlsu wunsu. 42 Mu jìsà ni beka à ndùku mô te jìŋ yafa mu, ghàn tê fo jə̀ shyə na mu yə, kuŋ à mòlû hì yima mu, ghàn tê fo jə̀ mu nì mòlû. 43 Mu hì mô wùt wù bènana, ghàn tunhî hi lyè mu a ghàn a sù ndâ. Mu hì mô nì sah yi yimi, ghàn tunhî hi fo njusu na mu tam, hì yafâ, ghàn tunhî hi tòknà ha mu, ghɨ fa mu a chyâk, ghàn tunhî hi bè kina mu.’ 44 Ma ghɨt mu ghe boŋà buf na, ‘bâ, ghàh tì yen afa wò, jìŋ yafa wò, kuŋ à mòlû yima wò, wo mô wùt wù bènana, mô nì sah yi yimi, mô a ndâ chyâk, ghàh faŋ hi gàmtè wò?’ 45 Ma wù jis na, ‘Mu jìsà ha ghàn hamok na, nâbi ghə ghe ghàn tì tunhi hi nì ha wùt wù mòk we wù tobte gokhe atɨ̂n à wan afân mò ma ghàn ti tunhi hi nì ha mu.’ 46 Ma fə̀n jis ni, ma ghɨna lo ye lye atɨ̂n à ngə̂k ye yì bè mê wi, ghɨt a chilichili ghe kəta chyəna ghe ghɨ bè mê wi.”

26

1 À ndùku mô te Jisòs yike mihe gha ghɨ̂n, wù jis ha jùmtìbàmsu wunsu na, 2 “Ghàn khə na à faŋ kə tuk mù bà chin shyəma ghɨ yimi hi tè yə yi yə Daŋa chyalani. Ghɨ kəta hi kwo fo Wâ Wùt na ghɨ banti a kàkfùtàfù.” 3 À ndùku mô ni, ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu lak su yûŋtì a ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena ndâ, ghɨ toŋte na Kàyafàs, 4 hi khɨŋa lum we ghɨ mô hi nyama kwo Jisòs atɨ̂n hi ywî. 5 Ghɨna bakti mihì, kaha jis ha ngɨŋsu ghɨna su na, “Kə ghàhnà nè kwo wûn a mu tuk mù Dàŋa chyala muna, beka ghɨta làhi yen hi bèn nì ngə̂k.” 6 Te Jisòs yèna a Betanì, hì mô a wùt a ndâ, ghɨ toŋte na Samùn ma wù tì yaf nì kùhà, 7 wùt ywên wùlè ben nì shàŋfù lefu, ma ghɨ tì fati nì ti yile ghɨ toŋte na àlàbastà, yuhì yì lɨ̀mtena mô atɨ̂n ta wu kâ nâ jùŋ suhlì a Jisòs a tû wu mô wu lùk wu yənu. 8 Te jùmtìbàmsu Jisòs su yena ni, gha tɨni hì yafa ghɨna, ghɨna buf nâ, “Wù bobhe yàni yûhì yina ni agha? 9 Ghɨ làhi bəkle yûhì yinâ wu kâ donu hi fo ka tɨnu ha ghɨt a fufana.” 10 Jisòs khɨli gha ye ghɨna kwàktè ki jîs ha ghɨna na, “Ghàn fo ngə̂k à ghə ha wùt ywên wunâ? Wù ti ni gha ha mu yi jwôfà kə ni. 11 Ghɨt a fufana mò ghàn à ghɨna kə yu mù jɨ̀m, biyani mu nè faŋa wi nì ghàn. 12 Wù ye suh yûhì yinâ a mu wùn ni hi fate wunu mu na wu kpen shyəma ghɨ guma. 13 Mu jìsà ha ghàn hamok na ghɨ bè hì fôktè nâbi afa tum yì jùŋ a mbyî, ghɨ boŋ fôktì gha yina wùt ywên wuna ne ni shyəma ghɨta hi kwàktè wûn.” 14 Wùt lè wù mòk atɨ̂n à jùmtìbàmsù Jisòs su njwòsù bà, ghɨ toŋte na Judàs Ìskaliyòt lo yen yen ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu 15 buf ha ghɨna nâ, “Ghàn mò hi fo ghə ha mu a wu yu afa mu gàmte na ghàn kwo Jisòs?” Ghɨna taŋ fo ka silfà ha wûn mtât. 16 Kə wu yu Judàs yîmì hi tè khɨŋa wu lum hi bəkle Jisòs. 17 À ndùku baha mô wu tuk wu shyə a mu tuk afa ghɨ yə̂ bana chɨmlana bu atɨ̂n jùmtìbàmsu wunsu ben buf ha wun nâ, “Wò khɨŋa na ghàh yê fati afa mwə̀ yə̂mù Dàŋa chyalamù ha wò?” 18 Wù fîsì ha ghɨna na, “Ghàn lye yen atɨ̂n à yi tèk afân ma ghàn yen wùt lè afû, ma ghàn jis ha wun na, ‘Chichà jis na yu wunu kponu ti kpên ghê jùmtìbàmsu wunsu kəta hi yə yi yə Daŋa chyalani a wo ndâ.’” 19 Ghɨna yen ni kə te wù jìsa, lyi yên atɨ̂n à yi tèk fati mwə̀ yə̂mù Dàŋa chyalamù afû. 20 À hì mô yu kolô, Jisòs ghê jùmtìbàmsù njwòsù bà ndokò hì yə̂. 21 Wù jis ha ghɨna na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na wùt wù mòk làwû a ghàn a fùtɨ̂n, mô hi bəkle mu.” 22 Gha tɨni fo ngə̂k ha jùmtìbàmsù wunsu nâ haŋaŋ ghɨna hì bufa ha wûn wù mòk wù mòk na, “bâ, à mò mu ma?” 23 Wù jis na, “À mò kə nâ wùt ghàh à wûn ti yə a kaŋ à mòk wu mô hi bəkle mu. 24 Wâ Wùt nê lô kə te ghɨ mô ma ghɨ ti nyak lem a ŋwàklù Fùyèn. Biyani, ngə̂k yì chìk mò ha wùt we wù bəkle wûn! Ghàn hi khə na yi ndùku bɨlà jwôfàlò na kə ghɨ bwɨ wûn hakoh.” 25 Nâbi Judàs we wù ndùku mô hi bəkle wûn boŋ buf ha wun na, “Chichà, a mò mu ma?” Wù jis na, “Yi mò kə yâ te wò jìsa.” 26 Te ghɨna ndùku yə, Jisòs lyi a bân fo àyòŋnà ha Yènfù bəktilò fo ha jùmtìbàmsù wunsu jis na, “Ghàn ko yə. Wùna mò wun wu mu.” 27 Wù fî lyi bòm à mu lùk fo àyòŋnà ha Yènfù fo ha ghɨna jis na, “Ghàn nyu nâ ghàn à jɨ̀m. 28 À mò mu luŋ mâmù me mu baŋa kàn mù Fùyèn te mu sùha hi lèhèfo besu ghɨta dona su atɨ̂n. 29 Mu jìsà ha ghàn na mu bè fè nyo wi lùk munâ hi bè tàn wu tuk afa mu bè kaha nyo wu fê a Bom a fə̀n wù Fùyènù.” 30 Te ghɨna yə mihe, yem njàŋ fwu kwok a tô kùn à sù Olìf. 31 Jisòs ki jîs na, “À nê hì mô ntuksu kə nâ lân ma ghàn nâ à jɨ̀m nê tet à de mu kəbi yi ghəl te ghɨ mô ma ghɨ ti nyak a Ŋwàklù Fùyèn na, ‘Mu nè ywe lò chìn à sù bwû ma su jyahi.’ 32 Biyani ma à nê hi mô te lohe mu a yi kpû ma mu yen a ghàn ashyə̂ a Galìlî.” 33 Bità jis na, “Ghɨ mô nâbi hi tet à dè wò à jɨ̀m, ma mu nê tê mòm.” 34 Jisòs jis ha Bità na, “Mu jìsà ha wò hamok na lɨm à ngwû nè shihi toŋ ntuksu lân ma wò ti mana mu a ghan à tât.” 35 Bità fî jis na, “Mu mò kəbi hi kpû ghàh à wò, mu wi hi nè mana wò.” Jùmtìbàmsù jɨ̀m boŋ jis yen kə yâ. 36 Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu yen tan wu lùk wule ghɨ toŋte na Gètsemanì, jis ha ghɨna na, “Ghàn ndòko afân, ma mu yen a fokô hi jə̀m.” 37 Te wù jìsa ni, shihi lò, lyi Bità nì wana Sebedì à bà hì yênà, gha yimì hì fo ngə̂k a wun yi təm nâ haŋaŋ. 38 Wù ki jîs ha ghɨna na, “Gha ale fumhe mu a mu yi təm nâ haŋaŋ, ma yi làhi ywe mu. Ghàn ndòko kə afân, ma ghàn hi boŋa yutê ma mu ben.” 39 Wù jis ni, khɨŋti yen ashyə̂ kə fù jiti ni, tum kuhi kə̂k yi wuni a chyə̂ hì jə̂mà, jîsà na, “bâ mù, lumu hì mô wo fyi bòm à ngə̂k yinâ a mu wô. Biyani nì gha ye yi kpene ha wò kə wò ni yami.” 40 Te wù jə̀ma mihe kaha yen yen jùmtìbàmsù wun se sù tât su bwunê. Wù buf ha Bità na, “Ba yi mô na ghàn wi hi motè a nyə̂ hi tè gbûtè afû yulâ ni ma? 41 Ghàn hi gbûtè, jə̂mà kə mômhìnì nê ben ha ghàn. Mu khə na a mò ha ghàn yi təm gha tɨni làwû, jyaka bu.” 42 Wù fî kaha yen hì jə̂mà jîsà na, “Bôm, wò hi bu hi fye bòm à ngə̂k yina ha mu ma ya jyana mu kəta kə hi nyû, wò nì yi gan kə te wò khɨŋa.” 43 Wù jəm ni, shihi fè kaha bèn fî yen ghɨna bwune kə yi bwunî beka bwunisu ndùku laha mô a ghɨna sê. 44 Wù fî kaha lô yen hì jə̂mà na hi mô a ghan à tât jîsà kə gha ghe wù ndùku jîsà ashyə̂. 45 Wù jə̀m mihì kaha yen buf ha ghɨna na, “Ba yi mô na ghàn baha yê bwune kə yi bwunî, yùtè? Ghàn hi khə na yu ti kpên shyəma bəkli Wâ Wùt ha ghɨt a be wô. 46 Ghàn lòti ma lo. Ghàn yen. Wùna bè wùt we wù bəkle mu.” 47 Te Jisòs ndùku baha jîsà, Judàs we wù ndùku mô kəbi wùt wù mòk atɨ̂n à jùmtìbàmsù wunsu njwòsù bà yâ, kwok ben nì nôn à ghɨta ghɨ dô kə ni, ghɨna kəta fâtù nì mbàŋsù. A mò yâ, ma à tum ngàŋsu ndâ Fùyènsu nì chəhsu lak su, 48 Ghɨna bê nì wùt we wù tì bəkle wûn mò ma wù ti fo chwena ha nôn àtɨna jis na, “Nâbi nde we mu nè baŋle, ghàn kwo kə yi kwô.” 49 Judàs ben ni, nan yen kə ha Jisòs jis na, “Chichà mu wu toŋte baŋli wûn!” Kə wu yu ghɨ kwo wûn. 50 Jisòs ki jîs ha wun na, “Nì kə gha ye a wò bè hi nì a bə.” Kə wu yu, ghɨta ben kwo wûn. 51 Jùmtìbàm à Jisòs wùlè chwok yi fâ yi wuni baŋ fihi tûŋla wùt fètana ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena. 52 Jisòs jis ha wun na, “Kaha lihi fâ ya a mba. À kakli nâbi nde ghɨta ma wù bê kpu ma ghɨ kaklilô wûn. 53 Ba ghàn khə na, à yê hì mô yi nô, mu làhi chyate Bôm ma wù chinhi anjèlsù wunsu a su kam a su kam na su no ha mu. 54 Biyani mu ni kə ni, ma gha ye ghɨ nyàka a ŋwàklù Fùyèn te yi kəta hi gàn ma yi tê kpên.” 55 Jisòs kaha buf ha nôn à ghɨt ghe na, “Ghàn fwu ben nì fâtù nì bàŋsù ni te ghàn nyiŋa a wùt wu chwoŋana yi bàm kə nâ hi kwo a mu? Ba ghàhnà chehì yusa kə ndâ Fùyèn yì chìk, yike a ghɨt afû, ghàn kwo wi mu? 56 Biyani, gha ghɨ̂n kətalò hi gàn hi lunhe tum à Fùyèn ye fòktìsu chiksu tì nyàka.” À hì mô wu yu mefû, jùmtìbàmsù wunsu tet de wun nâ sù jɨ̀m. 57 Ghɨt ghe ghɨ tì kwo Jisòs lyi yen nì wûn a Kàyafàs a bɨn, ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena ashyə̂ nì chichàsu saksu nì chəhsu lak su yûŋtè afû. 58 Ghɨna shihi yèn, Bità hì jùmtè yênà nâ ha ghaf, yen lye ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena a bɨn hì mô nì ghɨt a chinana ghe ghɨ ndùku fêtà a bɨn afû, hi yena gha ye yi nè gânà nì Jisòs a gòkhi. 59 Ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì nôn wu ghɨt a sakana à jɨ̀m hì khɨŋa à ghɨ̂t na ghɨna bê wam fəmi a Jisòs a tû ma ta hi ywe wûn, 60 biyani tê yena jə̀ nâ yi gha yi mòk. Ghɨta fwu nâ hidù hi wama tu fə̂m, tu kwônà wi. Ghɨt ale ghaŋ a ghâ, fwu ben à bà 61 ki jîs na, “Wùt wunâ tì jis na, yi làhi shyàktè ndâ Fùyèn yì chìk hi kaha bâ kə mu tuk mù tât.” 62 Ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena lôtì jis ha Jisòs na, “Wò jìsà wi agha? Wò kəta wi gha yile hi jìs kum gha ghɨ̂n ghɨ ngane wò atɨ̂n agha?” 63 Biyani, Jisòs china kə moŋ. Ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena mi yê ki jîs ha wun na, “Mu jìsà ha wò, jìs kə hamok a Yènfù yi yet fe fu chyə. Fokti ha ghàh na wò mò kə nâ we ghɨ chwoka lema Wâ Fùyèn agha?” 64 Jisòs bimî jis na, “Yi mò kə ya te wò jìsa,” ki fê jìs na, “Mu jìsà ha ghàn à jɨ̀m na, hi yìmì chîn ghàn bè yenalò Wâ Wùt te wu ndòko a Bè wun a kpen wu wò ta Bè jyak wù jɨ̀m ma wù bê hi chwo bênà a nyə̂ atɨ̂n à sù mbàk.” 65 Ngàŋ yì ngaŋtena yê kaha kwo bàh njusu wunsu kə wuna ngɨŋ jis na, “Wù sùlè Fùyèn! Ghàhnà fè khɨŋa bɨn à sak ha ghə? Ba ghàn ti yû te wù jìsa gha be kum Yènfù? 66 Ghàn kòŋà na ghɨ gbi yàni ni wûn agha?” Ghɨna fîsì kə à jɨ̀m na, “Wù kəta hi kpû.” 67 Te ghɨna jìsa ni, hì chwule chwâmù a Jisòs yi kə̀k, sama wûn, ghɨt ale kûnlè wûn, 68 jîsà na, “Fokti lê ha ghàh a Klistù na wò sam nde agha?” 69 Bità hì baha mô kə wu wən te wù ye be ndokne, wan wù ywên wùlè a we wù ndùku fêtà a bɨn afû ben jis ha wun na, “Wò chehì boŋa gbêlò a Jisòs yi bàm, wùt Galìlî wunâ.” 70 Biyani, wù tunhi kə ghɨna ashyə̂ à jɨ̀m jis na, “Mu ywo khɨle wi gha ye wò jìsà.” 71 Bità jis ni, lo fwu yen wu lum a jwô bɨn afû. Wan wù ywên we fî yen wûn jis kə ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû na, “Wùt wuna ndùku gbêlò ghê Jisòs wùt à Nasalì wunâ.” 72 Bità fî kân, tunhilò jis na, “Mu jìsà hamok na mu khə wi wùt àtɨ̂n!” 73 Ghɨ fî motì kə ni, ghɨt ale ghe ghɨ ndùku mô afû yen jis ha Bità na, “Yi mô kə nâ hamok na wò mò wùt wù mòk a Jisòs a nòn beka wò lofa jîsà kəta wut à Galìlî.” 74 Bità jis na, “Fùshâŋ mu hì wama yi wâm, ma Yènfù chəbhi mu. Mu khə wi wùt àtɨ̂n!” Te wù jìsa kə ni lɨm à ngwû toŋ. 75 Wù kaha kwâktì te Jisòs tì jìsa ha wun na, “Lɨm à ngwû nè shihi toŋ lân ma wò ti tunhi mu a ghan à tât.” Kə wu yu Bità fwu yen a bɨn jî nâ haŋaŋ.

27

1 Te tuku tì yula, ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu lak su sù jɨ̀m lem hi ywe Jisòs, 2 kwut wûn lyi yen fo wun ha Balèt we ghɨ tì tuma a Lûm na wù hi saka bâh à lak atɨna. 3 Judàs we wù tì bəkle Jisòs yu na ghɨ kəta hi ywe Jisòs hì jyê wu wun nâ haŋaŋ, lyi katà fê ghɨ tì fo ha wûn kahi yen hi fo ha ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu lak su. 4 Te wù yèna hi fô ki jîs ha ghɨna na, “Mu ti ni be beka mu bəkle wùt teka wù bobhi gha yile.” Ghɨna fîsì ha wûn na, “Ghàh kəta ghə atɨ̂n? À khə wò.” 5 Kə wu yu, Judàs tum lihi ka tɨnu a ndâ Fùyèn lô yen shɨ̂ŋàlò. 6 Ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu boŋti ka tɨnu jis na, “Wùna mò ka mu luŋu sak yi ghàhnà bime wijə na ghɨ lem a bàlì ndâ a Fùyèn,” 7 ghɨna lem na ghɨ lyi ka tɨnu ma yê yun luku ha wùt we wù bwəma khɨŋa ma hi gûmà tumu atɨ̂n. 8 À mò gha ye ghɨ baha toŋte kə luk wu tɨnu na fûk à mu luŋa hi tàn lân. 9 Yi tì gan ni hi lunhe tum à Fùyèn ye fòktì Jèlìmayà tì nyàka na, “Ghɨ ti lyi ka kahu shilì we mtât a ghɨt a Isalì tì bime na ghɨ yun wûn atɨ̂n, 10 yun luku atɨ̂n ha wùt we wù bwəma khɨŋa a mô kə gha ye Bâba tì jìsa ha mu na mu ni.” 11 À ndùku mô te ghɨ lye ye nì Jisòs ha Gòbnà Balèt, wù buf ha wun nâ, “Wò mò fə̀n ha ghɨt a Jûs?” Jisòs fîsì na, “Yi mô kə te wò jìsa.” 12 Biyani, wù tunhi na yi nè jîsà wi gha yile kum gha ghe ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu ndùku ngane wun atɨ̂n. 13 Balèt ki buf ha wun na, “Wò ywo kəbi lò gha ghe ghɨ ngane wò atɨ̂n ni?” 14 Biyani, Jisòs tunhî hi fîsì kə nâ gha yi mòk. Gha tɨni hì bəma kə ni ha Balèt. 15 À ndùku bê tânà a wu yu afa ghɨ yə yi Yə Daŋa chyalani, Gòbnà jis na ghɨ chwok wùt we ghɨna kòŋà na wù fwu a ndâ chyâk, wù fihilò. 16 À ndùku mô ni wùt lè mô a ndâ chyâk ghɨ toŋte wun na Jisòs Bàlabàs, ghɨt a dona khə wun khə gha ghe wù ne. 17 Te ghɨta be yuŋte a Balèt ashyə̂, wù ki buf ha ghɨna na, “Ghàn kòŋà na mu fihi nde ha ghàn, a Jisòs Bàlabàs ma Jisòs wuna ghɨ toŋte na Klistù ni agha?” 18 Wù ti buf ni beka wù ndùku khə na a mò kə ghə̀k yê yì ne na ghɨta kwo ben nì Jisòs ha yi. 19 Balèt hì baha saka kə yi sâk sak à Jisòs mi yê, ywê wûn chinhi tum ha wûn jis na, (Fihi wo gha a wùt wuna yi ghâ a wù kpo teka wù bobhi gha yile beka jèm te chyə fo ngə̂k ha mu lân nâ haŋaŋ kum wûn.) 20 Te Balèt bufa gha ye ni, ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu lak su chinti à ghɨ̂t na ghɨ jîsà kə na, Balèt fihi Jisòs Bàlabàs ma bɨlà fo Jisòs ma ghɨna ywi. 21 Balèt buf ha ghɨna na, “Ghàn jis na mu fihi nde atɨ̂n à ghɨta afân à bà?” Ghɨna jis kə na, “Fihi Jisòs Bàlabàs.” 22 Balèt buf ha ghɨna na, “Ghàn khɨŋa na mu fihi wun ma mu ni ghə nì Jisòs wuna a ghɨ toŋte na Klistù ni agha?” Ghɨna à jɨ̀m jis kə na, “Ghɨ banti wun a kàkfùtàfù!” 23 Balèt fî buf na, “Njwô ghə, wù bobhi ghə.” Ghɨna fî bwat yen kə ashyə̂ na, “Ghɨ banti wûn a kàkfùtàfù!” 24 Balèt yen na yi yena kə ngə̂k halô ma ngə̂k làhi lòtì, lyi mòlû su wo wunu a ghɨt atɨna ashyə̂ jis ha ghɨna na, “Wo mu mò wu yîm kum kpu wùt wuna. À mò gha yani.” 25 Ghɨna fîsì kə à jɨ̀m na, “De ma ngə̂k à wûn yì kpû faŋ a ghàh a tû nì mwəlà mâhù!” 26 Balèt ki fihi Jisòs Bàlabàs a chyâk fo Jisòs na ghɨ sam nì wànsù, shyəma lyê yê banti a kàkfùtàfù. 27 Sojàsu Balèt sù lyi lyi nì Jisòs atɨ̂n à tôk, nâ sojàsu jɨ̀m ben yûŋtì a wun a ngwùŋ. 28 Ghɨna chwok nju se wù tì màka a wun wu wùn, mak nju mù tùfə̀n su baŋasu. 29 Ghɨna fati fota tù tùŋà so a wuna a tû, fo mbàŋ yì gbèna ha wûn, hì ngumte a wun ashyə̂ jîsà na Mbè ghɨt a Jûs! 30 À ben tàn a leŋ ale, ghɨna hì chwule chwâmù a wun wu wùn, kaha fyi mbàŋ yê a wun a wô hì sama wun atɨ̂n kə a tû. 31 Ghɨ nyikhì mihì wûn, chwok njusu baŋa se ghɨ tì màka a wun wu wùn yâ, kaha mak njusu wunsu shyəma lyê fwu nì wûn hi yê banti a kàkfùtàfù. 32 Te ghɨ ndùku yê hi bante wûn yâ, yen wùt à Sìlên wùlè wu lûm, a toŋte na Samùn, kan na wù beka kâkfùtàfù Jisòs. 33 À hì mô te ghɨna yê tana wu lùk afa ghɨ ndùku toŋte na Golgotà a mô na Luk wu Wok yi Tu, 34 ghɨ fo mu lûk ha wûn afû, ma ghɨ ti lem shyə lwena atɨ̂n. Wù mom kə yi môm tunhi na yi nyo wi. 35 Te bante mihe wûn lem njusu wunsu hì tuma byè atɨ̂n jyâtè, 36 ghɨna ni mihì ndokò afû hì chìn à wûn. 37 Ghɨ tî nyak kəbi gha ye ghɨ tì jìsa na wù ti bobhî a bàŋ a fùkàk banti a wun a tô kàkfùtàfù. Ghɨ ti nyak na, “WÙNA NI, MÒ JISÒS FƏ̀N À GHƗT A JÛS.” 38 Ghɨ tî banti kəbi ghɨt a chwoŋana ale à bà a Jisòs a ngwùŋ, banti wù mòk a kàkfùtàfù a bàh a kpen wu wo ta, banti wùlè a tô ghɨ le a kpen wu wo kôwì. 39 Ghɨta hì chyàlâ a wu lum, shiktè wu tû sûlè wûn 40 jîsà na, “Ba wò chehì jîsà na wò làhi shàktè ndâ Fùyèn yì chìk hi kaha bâ a tuk mù tât? Bònhi lê ngɨŋ yâ Chîn! Wò hi mô kə nâ Wâ Fùyèn, wo chwo a tô kàkfùtàfù afa ma ghàh yen.” 41 À ndùku mô ni, ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu nì chəhsu lak su boŋa nyikhè nâbi wûn, 42 jîsà na, “Wù chehì bônhè kə à ghɨ̂t, chin wu mô bu hi bònhè ngɨŋ à wûn. Wù ni mò jyâna wù mò fə̀n à Isalì. Wù chwo lê a tô kàkfùtàfù afân ma ghàh bimi ha wûn. 43 Wù mò ni yiktê kə Yènfù wùn, ghàhnà yen nâ Yènfù nè gàmtèlò wun chin agha, beka wù ndùku jîsà na yi mò kə nâ Wâ Fùyèn.” 44 Nâbi nì ghɨt a chwoŋa ghe a ghɨ tì bante ghê wûn hì boŋa sûlè wûn. 45 Te chwì bana ta kə ni luktu kaha fîn kə tù jɨ̀m, ne fî kaha ban kə ma bɨna hì bota yê lò. 46 À hì mô te bɨŋlu sù tât, Jisòs bwat jis a jyə̂ yì tâ wu yu mefû na, “Èli, Èli, lama sàbatani?” Ma wù jis na, “Yèn famfu, Yèn famfu, njwô ghə te wò màka mu ni agha?” 47 Ghɨt ale ghe a ghɨ ndùku mô a fù yu ni jis na, “Wùt wuna toŋa Ìlajà.” 48 Kə wu yu wùt lè a ghɨna fùtɨ̂n nyiŋ yen lyi kùncha chwu a mu lùk, ma mu ti tâ fat a jwô fùkàk fo na wù nyu. 49 Biyani, ghɨt ale jis ha wun na, “ghàhnà tet ni ma yen na, Ìlajà tê bê bônhè lò wun agha.” 50 Jisòs fî jî nâ a jyə̂ yì tâ ki dê yohnà wuna. 51 Kə yu mefû, bâh à sùnju ghe ghɨ tì khə̀ta na ghɨ kana ndâ Fùyèn yì chìk atɨ̂n ghɨ bâhà kə fùtɨ̂n fùtɨ̂n, hi yìme a tû hi chwo fwu yi sah, luktu hì nêkà te kputê, 52 sî tê ghɨ tì gumà ghɨta atɨ̂n sen. Ghɨt a Fùyènà kaha lôtì a yi kpû dô kə ni, 53 Yu we Jisòs tì kaha lôtì a yi kpû, ghɨna lye yi lak yi yuleni a Jèlusalèm yen chwûtì ngɨŋsu ghɨna su ha ghɨta ghɨ dô kə ni. 54 To sù sojà ghe ghɨ ndùku chînà Jisòs yen nì sojàsu lesu boŋ yen te luktu nèkà gha kanana ale gânà hì fânà nâ haŋaŋ jis na, “Hamok, wùt wuna chehì mô kə nâ Wâ Fùyèn!” 55 Gha mɨ ghɨ̂n ndùku gânà ni, ywen ale ke dô kə ni mô kə a ghaf, mô ya ma ghɨna lo a Galìlî ghê Jisòs hì gbê gâmtè bê nì wûn. 56 À ndùku mô atɨ̂n à ywen afû, a mô Mèli wù Màtalà nì Mèli nè Jêms nì Josèf nì wùt ywên we wù tì bwə wana Sebedì. 57 Te yu kolô tì kpene wùt wù kâ wùlè yi tèk Àlìmàtiyà fwu bên, yet yi wuni mô Josèf a mô kəbi jùmtìbàm à Jisòs, 58 yen jis ha Balèt na yi khɨŋa hi lyè gun yi Jisòs hi gùmà. Balèt jis na ghɨ fo ha wûn. 59 Ghɨ fo gun yi Jisòs wù fyi lim nì mbalaŋa, 60 yen gumà a yi sì afa wù tì chwùfa yi wo lem na ghɨ bê guma yi atɨ̂n. Te wù gùma ni, bɨŋhi yi ti chiki baŋ yi jwô tɨni atɨ̂n ki lô. 61 A mô ni ma Mèli wù Màtalà nì Mèli wùlè ti ndokò hì ke dâŋhè yê ni sî tɨni. 62 Ghɨ gûmà Jisòs wu tuk afa ghɨ ndùku yusa bakte hi yə wu tuk wu laku atɨ̂n. Tuku yû wu tuk wu laku, ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì ghɨt a Falàsî yen ha Balèt 63 jis ha wun na, “Ghàh ti yɨ̂ŋtì a bâ, na à ndùku mô te wùt yi fəm wunâ baha mô wu tâ, jis na, ‘Mu bè kpô ma mu kaha lòti yi bàm yi tuk mù tât.’ 64 Chin ni, tum ghɨta ma yê hì chînà sî wuni a tuk mù tât à hì bu yâ ma jùmtìbàmsù wunsu nê yê chwoŋ gun yi wuni ma ghɨna hi gbê wama fəmi ha ghɨta na Yènfù ti lôhì wûn a yi kpû. Ghɨna ki fê wama nki fəm yîn ghɨta bimî ma gha tɨni nê hi bəma chyâ yi shyə.” 65 Balèt jis ha ghɨna na, “Ghàn lyi sojàsu ma ghàn yê lem afû, ma ghɨna hi fate chînà sî tɨni.” 66 Ghɨna yen lem a lâŋ yi ti yi jwô yi sì afâ, lem sojàsu na su hi chînà sî tɨni.

28

1 Te ghɨ tì yusa hi yə tuk wu laku, tuku yû wu tuk wu shyə a ngâm, Mèli wù Màtalà nì Mèli wùlè kaha yen a Jisòs a tô yì sì. 2 A mô ya ma anjèl à Bâba ti chwo ben a nyə̂, luktu nêk nâ haŋaŋ, yi yen a Jisòs yi jwô yì sì bɨŋhi chyâkhì ti ye a jwô yì sì kwok ndokò a tô atɨ̂n. 3 Kə̂k yì anjèl à Bâba yê hì bana kə te yuchwî, njusu wunsu fufa kəta yi bwû. 4 Te luktu ndùku nêkà ni, sojà sê su ndùku chînà sî yê hì fânà, chɨŋtê mô kə te ghɨt a kputena. 5 Ywen ghe bên, anjèl àtɨ̂n ki jîs ha ghɨna na, “Kə ghàn fan. Mu khəlò na ghàn khɨŋa Jisòs we ghɨ che bante a kàkfùtàfù. 6 Wù wijə afân, wù ti lôtì a yi kpû kə yi ghəl te wù tì jìsa. Ghàn ben lê ma ghàn yen luk we ghɨ che niŋhe wun atɨ̂n. 7 Ghàn yen, ghàn nyâŋhì yê fokti ha jùmtìbàmsu wunsu na, wù ti lôtì a yi kpû hì chwo yênà a ghàn ashyə̂ a Galìlî na ghàn ye yen wûn afû. Ba ghàn ti yû te mu jìsa.” 8 Ywen atɨna nyâŋhì lo a jwô yi sì hì nyiŋa yênà hi fòktì ha jùmtìbàmsu Jisòs su. Ghɨna ndùku mô yâ baha fânà kə yi fân, biyani saŋlê nâ haŋaŋ. 9 Wu lum kə ni, Jisòs kwônà ghê ghɨna toŋti ha ghɨna, ghɨna yen wûn, yen khɨti wulu wunu hì kokhe wûn. 10 Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Kə ghàn fan. Ghàn yê jis ha wana noma na ghɨna yen a Galìlî ma ghɨna yen mu afû.” 11 Te ywen ghe tì lo hì baha gbê yênà wu lûm, sojàsu lesu atɨ̂n à se su ndùku chînà sî Jisòs yâ, lyi yên atɨ̂n à yi lak fôktì gha ghe ghɨ gana nâ à jɨ̀m ha ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu. 12 Ngàŋsu chiksu nì chəhsu lak su khɨti yi yûŋtì fati na ghɨ fo ka ha sojàsu tɨnsu wu dô, 13 Ma ghɨ jis ha ghɨna na, “Ghàn hi jîsà kə ha ghɨta na, ‘À ndùku mô ntuksu, jùmtìbàmsu wunsu bên, ghàh bwunê chwoŋ lô nì gun yi wuni.’ 14 Gòbnà ki yu yi gha tɨni, ma ghàh nê khɨli nâbi gha ye ghàh nè fôktè ha wûn hi chìlè wûn na kə ghàn lye a ngə̂k.” 15 Sojà se fyi ka we, ni kə te ghɨna jìsa. Fəm ye ghɨna tì bakte gbî lak mi ye yì jɨ̀m, hi bè tàn lân ghɨt a Jûs chyə khə kə na ghɨ tì chwoŋ lô gun yi Jisòs. 16 Jùmtìbàmsu Jisòs sù njwò yì mòk yu tum à wûn yen tan a Galìlî lo kwok a tô kùn yìlè, wu lùk afa wù tì fòkte ha ghɨna. 17 Te ghɨna ye tana afû yen wûn hì boŋa kokhe wûn ghɨ le hì baha kante na a mò kə nâ wun ni agha. 18 Jisòs yen kûmhì ha ghɨna ki jîs na, “Yènfù ti fo jyaka ha mu a nyə̂ fî fo a chyə̂ na mu nê hi saka nâ gha à jɨ̀m. 19 Ghàn yen lê, ha ghɨta lak tu mbyi tu nâ tù jɨ̀m ma ghàn fokti tum à mì yi jùŋ ha ghɨna, shyəma ghɨna bimi ma boŋà jumti mu, ma ghàn fo mòlû ha ghɨna, a Bì yi yet, nì Wan nì Yohnà Yulena. 20 Ghɨna ki bimî, ghàn yiki ghɨna na ghɨna lem gha à jɨ̀m ghe a mu hì mô ma mu ti fôktì ha ghàn na ghàn hi nê. Ghàn hi khə hamok na mu nè hì mô kə yi mô nì ghàn bu hi bè de ghàn nâ shyəma mbyi bê mi.”