Lûk

1

1 Bèbɨn Tìyofilòs: Ghɨt a dona tî mômhì hi nyàk gha ghe ghɨ ndùku gàna a ghàhnà fùtɨ̂n. 2 Ghɨna nyak gha ma ghàn à jɨ̀m tì ywô ha ghɨt ghe ghɨ tì yena gha tɨna kə yìmi faŋ hì fôktè. 3 Mu ti yen na yi jwôfàlò, bèbɨn na mù boŋà nyak à fokti gha atɨna ha wò a mbaŋi a mbaŋi te mu tòka kine kwoka nì ghɨna kə te ghɨ tì yìme hì gânà kwokâ. 4 Mu fòktè ni shyəma wù nê hi khə hamok atɨn à gha afân a ghe a ghɨ fokte ha wò. 5 Yi mô na, a ndùku mô te Fə̀n Helòd saka lak yi Jùdiyà. Wùt lè mô tuhe mwə̀lû a ndâ Fùyèn ghɨ toŋte na Sàkàliyà a mô wùt a Àbijà yi sah yi nda, ywê wûn mô Èlisabèn ma wù fwu kəbi a Alòn yi sah yi nda. 6 Ghɨna à jɨ̀m ndùku chyə chilichili a Yènfù ashyə̂, nê gha ghe Bâba jìsa nâ à jɨ̀m, lêmà saktu Fùyèn tù nâ tù jɨ̀m, kəta wi njahi nâ hakoh. 7 Ghɨna ndùku mô ma ghɨna ti ləma nâ jûŋ kəta wi mwəlà beka Èlisabèn ndùku bwɨ wi. 8 Tuku yû tuk wule a kəta ghɨt a Sàkàliyà a ndâ hi nè yi fêt a ndâ Fùyèn, Sàkàliyà yen hi yè nè fêt yi wuni te wùt we wù tuhe mwə̀lû a ndâ Fùyèn. 9 Ghɨ tum byè kə te ngàŋsù ndâ Fùyènsu ndùku tuma hi kine a yi ghâ, yi fwu na à kəta Sàkàliyà hi lye nyòk yi leŋ a ndâ Fùyèn. 10 Yu kpen wù lyi hi nyòk, ghɨt à jɨ̀m ndokò a bɨn hì jə̂mà. 11 Kə ni, anjèl à Bâba bûŋhì fwu timi a ngwùŋ à baŋ afa a ghɨ ndùku nyôkà leŋi atɨ̂n, a bàh à kpen wu wo ta. 12 Ni te wù yena anjèl ye ni, lɨmalɨma bâh wûn, fânì fî kwo wûn. 13 Biyani anjèl à Fùyèn yê jis ha wun na, “Kə wò fan a Sàkàliyà, beka Yènfù ti yu jə̂m yâ. Ywî wâ Èlisabèn nè bwəlò wan wù lɨ̂mà ma wò nê chwu yet yi wuni na Jon. 14 Wò nè hì saŋlê nâ jûŋ kum nì bên yì wan àtɨni ma ghɨt a dona nê hi boŋa saŋlê kum nì bên yì wuni. 15 Beka wù bè hì koknelò a Bâba ashyə̂, ma wù bê hi nyo wi lùkû nâ hakoh ma wù bê hi mô ma wù ti lun nì Yohnà Yulena a wun yi təm kə nè wun a wù là. 16 Wù bè nê ma wana Isalì kahà ben ha Bâba Yènfù ghɨna fu. 17 Wù bè hì bênà a Bâba ashyə̂ nì chyəna nì jyaka Fùyènà kəbi yi ghəl te Ìlajà, hi nì na be mwəlà bakti chyəna nì wana ghɨna, hi fè nì na ghɨt ghe a ghɨ ta nì tu kahà bona nì tofu te ghɨt ghe a ghɨ kpene, wù bê nê gha ghɨ̂n hi gàmtì na ghɨta bakti hi fye Bâba.” 18 Sàkàliyà ki buf ha anjèl à Fùyèn yê nâ, “Mu mò hi khɨlî yàni na gha yina mù hamok agha? Ma ghàh à ywê mù ti jûn nâ haŋaŋ.” 19 Anjèl àtɨ̂n jis na, “À mô mù, Gabliyà a mu we mu mò a Yènfù a ngwùŋ. À tum Yènfù mu na mu bê fokti tum yì jùŋ yìna ha wò. 20 Wò hi khə na wò nè kwûkàlò hi bè tàn a wu tuk afa gha yîn bè gânà beka wò tà bimi jə gha ye mu jìsa. Biyani yi bè kpenalò kə wu yu afa ghɨ tì lèma.” 21 À ndùku mô ni, ghɨta yute Sàkàliyà a bɨn, kana nâ wù bìti lala ghə a ndâ Fùyèn ni agha? 22 Sàkàliyà fwu ben hì fè jîsà wi ha ghɨt ghê, hì jîsà kə nì wo ha ghɨta. Ghɨt atɨna khɨli chin na anjèl ti chwûtì gha a wun a yi kə̀k a ndâ. 23 Te tuk mù fèt mù tɨ̂n tì me, wù kaha kolo a wun a bɨn. 24 Te tuk mù tɨ̂n tì chyàla, ywê wûn Èlisabèn timi wu lâ let a ndâ a sù njoŋ sù tân jîsà na, 25 “A ni kə̀kà nâ mu ni. Bâba ti ni gha kanani ha mu; wù ti ghaŋ gha fihi wumînì a mu a tû. Wùt lè bè fê chyəka wi mù.” 26 À ndùku mô te Èlisabèn ndùku mô wu lâ njoŋ tufa, Yènfù fî tum anjèl à wûn Gabliyà na wù yen a yi tèk yi yile a yi lak yi Galìlî, ghɨ toŋte na Nasalì, 27 na wù yê yen wan wù ngòn wùlè wu baha mô teka wù khɨli wùt lɨmà, ghɨ toŋte na Mèli, ma wùt ti fo tabaŋa a wun a tû yet yi wuni mô Josèf, a mô wùt a Defìt a yi sah yi nda. 28 Wù yen yen wûn jis na, “Mu wu toŋte bênà a nàk tum, Bâba mò ghàn à wûn!” 29 Gha tɨni fumhi Mèli nâ haŋaŋ, wù hì kana nâ a mò yìni nki toŋtî ni agha? 30 Biyani anjèl mu yê jis ha wun na, “Kə wò fan a Mèli, Yènfù ti fo wò. 31 Wò hi khə na wò nè timelò wu lâ ma wò nê bwɨ wan wù lɨmà ma ghɨ nê chwu yet yi wuni na Jisòs. 32 Wù bè hì bəma kə ni, ma ghɨ bê hi toŋte wun na Wâ Fùyèn fu ngaŋte fu, ma ghɨ bê toŋti wûn ma fo kpok wu tu fə̀n wù bè wûn ha wûn a mô kpok wu Defìt. 33 Yi chwûtè na, wù ti kwok fə̂n wu Jakòb wu nda hi faŋa kə yi fâŋ. Fə̂n wu wunu bè hì kəta wi gokhini.” 34 Mèli ki buf ha anjèl à Fùyèn yê na, “Yìna mò hi gàn nâ yàni mu khə wi wùt lɨmà agha?” 35 Anjèl à Fùyèn yê fîsì ha wun na, “Yohnà Yulena nè bê lò ha wò ma jyak a Yèn fe a fu ngaŋte kpene ma ghɨ nê ben ha wò, yi chwûtè na wan wunâ bè lô kə nâ ha Yènfù ma wù ben. Ghɨ bè hì toŋte wûn na Wâ Fùyèn. 36 Yên lê nâbi wùt wâ wù ndâ Èlisabèn, ti boŋ wan yi jùn nâbi te ghɨ ndùku jîsà na wù mò a kân, chin hì mô njoŋ tufa. 37 Yi chwûtè na gha yile wi hi bè ghak a Yènfù.” 38 Mèli ki jîs na, “À hi mô na yi kəta hi tè mò te wò jìsa beka mu khə na mu mò kə a Bâba yi dèt yi làŋ.” Anjèl à Fùyèn yê lô. 39 Mèli lô kə mu tuk afû nyâŋhì yen a yi tèk yile a Jùdiyà a yi lak yi sù kuni. 40 Wù yen lye a Sàkàliyà a ndâ toŋti Èlisabèn. 41 Yu we Èlisabèn tì ywo toŋti wuni, wan shɨŋ a wun wù là. 42 Èlisabèn lun nì Yohnà Yulena ki jîs a jyə̂ yì tâ na, “Yènfù ti bonhi wò chyâ ywen à jɨ̀m, fî bonhi wan we wù mò a wo wu là! 43 Mu mò nâ nde shyəma nè Bâba mù ben hi jikte mu? 44 Yu we mu ye ywo toŋti ya, wan ti shɨŋ a mu wù là nì saŋlînì mu ti yû. 45 À mò yi saŋlî ha wò te wò bime na gha ghe Bâba Yènfù jìsa na ghɨ kpen nâ à jɨ̀m.” 46 Mèli yîmì hi tè tuma tukum ha Yènfù jyâna: “Təm a ma fo yi kokhî ha Bâba, 47 fê saŋlê ha Yènfù, Bònhì à mì. 48 Beka wù ti chwok mu a wùt a wûn wù fèt nâbi te mu kwok a kpene wi ha shyə̀ ale. À bè hì kwoka bênà nâbi yìni ngwàk, toŋte mu na yi saŋlî, 49 beka Bè jyak à jɨ̀m ti nî gha kanana ha mu. Nâ wùt lè wijə te wûn. 50 Seni kwo lò wûn nâbi ha nde we wù fânà wûn hi yê tàn nâbi yini. 51 Wù ti chwûtì jyak a wuna, banhi sah a ghɨt ghe a ghɨ kəta ghaŋhi wùni a ghɨna təm. 52 Wù ti chwohi fə̂ntù a ghɨna mu kpòk, tuk a ghɨt a yuma. 53 Wù ti yəhi ghɨta jiŋa nì mwə̀ mù jùŋ, ghɨna yə̂ kwut, biyani jum kə yi jûm ghɨt ghe a gha wi shyə ale. 54 Wù ti yɨ̂ŋtì chwunu wunu ha wùt à wûn wù fèt a mô ghɨt a Isalì, kwohi seni ha ghɨna 55 kə yi ghəl te wù tì jìsa ha be ghàhnà ghɨ shyə Ablàhâm, nì ngwìk à wun yi sah yi nda, na yi nè chwûtèlò seni kwolani ha ghɨna yu mù jɨ̀m.” 56 Mèli jis ni, chyə ghê Èlisabèn njoŋsù tât ki kaha kolô. 57 Yu bwɨnu Èlisabèn tì kpên, wù bwɨ wan wù lɨmà. 58 Ghɨt ghe ghɨ ndùku chyə kûmhè ha wûn nì sah yi nda wuni yu jùŋ a yi gha yi chik ye Bâba ne ha wûn hì boŋa saŋlê. 59 Tuk mù chyâ sàmba, à hì mô a mu tuk fama ghɨna ben na ghɨ fati nam a wana hì khɨŋa hi chwù wan a bè wûn yi yet na Sàkàliyà. 60 Biyani nè wûn tunhî jis na, “Yet yi wuni mò Jon.” 61 Ghɨna jis ha wun na, “Jon wijə yet yani yi sah yi nda.” 62 Ghɨ jis ni, ki buf a yet yi wani ha Sàkàliyà kə nì wo beka wù ndùku baha mô ma wu ti kwûkà. 63 Wù buf a bâŋà nama nyak atɨ̂n na, “Yet yi wuni mò Jon.” Jwo yum ghɨna. 64 Kə wu yu, chwûlù wunu yâhì, wù yîmì hi tè jìs kokhe Yènfù. 65 Gha tɨni hì bəmâ ha ghɨta yi tèk afû nâ haŋaŋ, gha tɨni gbî yi lak yi sù kuni Jùdiyà yì jɨ̀m. 66 À ndùku ywo nâbi nde gha yìna wu hi mô nì kani, bufa nâ, “Wan wunâ bè kwoka nâ ha ghə?” Ghɨna ndùku mô ma ghɨ ti yên hamok na Yènfù làwû a wan wunâ a tû. 67 Yohnà Yulena lun a bè wûn yi təm Sàkàliyà, wù jis a jyə̂ Fùyèn jyan na: 68 “Kokhînì mò ha Bâba Yènfù ghɨt a Isalì beka fu ti bên hi kina ghɨt a wuna, fî ben hi yun a ghɨna. 69 Fu ti fî fo mbàŋ yì nòna ha ghàhnà ma yì fwo a Defìt yi sah yi nda a wùt à wûn wù fètana, 70 kəta fu tì jìsa ashyə̂ tohne ha fòktìsu chiksu. 71 Fu tì jis na, fu bè bônhèlò ghàhnà a bànàsù ghàhnà su a wô sù jɨ̀m, ma ghɨna bê hi fê kəta wi lumu hi mìhè ghàhnà. 72 Fu nê gha ghɨ̂n hi chwùtè seni kwolani wuni ha be ghàhnà ghɨ shyə nì hi fè chwùtì na, fu baha kwâktè kə yi kwâktì chwunu wunu we wù tì chwùne ha ghɨna. 73 A mô mu kân me wù tì yə ghê bè ghàhnà wù shyə̂, Ablàhâm, 74 shyəma ghàhnà fwo mihi a bànàsù ghàhnà sù wô nâbi wùni yu nê fêt yì wuni fê fânà wi, 75 yulê mô kə chilichili a wun ashyə̂ nâ shyəma tuk mù ghàhnà bê kwok à yê mi. 76 Ha wò wâ mù, ghɨ bè hì toŋte wò na fòktì wù chìk a wù Fùyèn fe fu ngaŋte kpene beka wò bè hì yênà ashyə̂, fate lumu, Bâba bênà a wò yi bàm, 77 fo wu tof ha ghɨt a wuna shyəma ghɨna bê bon, a wu yu afa ghɨ lèhìfo besu ghɨna su. 78 À bè nê seni kwolani ghakani Yènfù ghàhnà fù na yuchwî yinâ sat a ghàhnà tû. 79 Hi fo yi bân ha ghɨt ghe ghɨ mô a fùtɨ̂n à bɨn a finana, lîŋhè a yi kpo bakhe ha ghɨna, hì fè chwùtì lumu yutenu ha ghɨna.” 80 Wâ Sàkàliyà wùna tî ləmâ hì ta a tu lum tù jɨ̀m. Wù hì chyə yi lak yi sùsi hi bè tàn a wu tuk afa wù tì chwùte ngɨŋ à wûn ha ghɨt a Isalì.

2

1 À ndùku mô mu tuk afû fə̀n à Lûm Àgustùs fihi yi sak yile na ghɨ nyak nâbi yet yi nde. 2 Yìna ndùku mô yu shyə hi nyàk a yet te Kwilinùs kwoka ha bì yì tèk a Siliyà. 3 Nâbi nde kahi yen a wun a yi lak hi nyàk yi yet yi wuni. 4 - 5 Josèf fwu a yi tèk yi Nasalì a Galìlî kwok a Betùlùhêm a Jùdiyà a mô yi tèk yi fə̀n Defìt beka wù ndùku mô a wut a Defìt yi sah yi nda. Wù tì yen hi nyàk yi yet yi wuni ghê Mèli we wù ndùku gbê ha ywi. À ndùku mô yani Mèli mô wu lâ. 6 À hì mô te ghɨna baha mô afû, yu kpên shyəma wù bwɨ 7 Wù bwɨ wâ wûn wù ngòn, a mô wan wù lɨmà, lim wûn nì kôm wù sùnju, nîŋhì a ngwùk afa nyamsu ndùku yə atɨ̂n, beka luku ndùku wi a nda afa ghɨt a benana ndùku bênà chyə atɨ̂n. 8 À hì mô kəbi wu tuk afû, ghɨt ale mô a bàh à yi lak afû chînà bwusu ghɨna su a ghə̀n ntuksu. 9 Kə ni, anjèl à Bâba yìlè fwu a ghɨna yi kə̀k, ban yi chiki Fùyènì jiŋ kat ghɨna, ghɨna hì mô nì fânì nâ haŋaŋ. 10 Anjèl à Bâba yê jis ha ghɨna na, “Kə ghàn fan, mu ti ben nì tum yì jùŋ ha ghàn, a ye yi nè fo saŋlînì ha ghɨt à jɨ̀m. 11 Ghɨ ti bwɨ̂ Bònhì ha ghàn wu tuk wu lân a Defìt yi tèk, a mô Bâba we ghɨ chwoka lema. 12 Chwena ghe ghàn nè yena mò ni. Wan àtɨ̂n mò ma ghɨ ti lîm wun nì kôm wù sùnju, nîŋhì a ngwùk ye nyamsu yə atɨ̂n.” 13 Kə wu yu nôn à anjèlsù Fùyènsu lesu fwu ben bakha hì kokhe Yènfù jîsà na: 14 “Kokhi Fùyènì tan nâ wu lùk wu ngaŋtenu a nyə̂, bonanì mô a chyə̂ ha ghɨt ghe wù saŋle nì ghɨna!” 15 Te anjèlsu Fùyènsu tì lo de ghɨna kaha kwok a nyə̂, ghɨna ndokò hì jîsà ha ngɨŋsu ghɨna su na, “Ghàhnà daŋ à yen a Betùlùhêm ma yê yen gha ye yi gana te Bâba ne na ghàhnà khɨli.” 16 Ghɨna jis ni, lo kə yi lô yen yen Mèli nì Josèf nì wan àtɨ̂n ma ghɨ ti nîŋhì a ngwùk. 17 Ghɨna yen ni, hì fòktè gha ye anjèl à Fùyèn ye tì fòkte ha ghɨna kum nì wan àtɨ̂n. 18 À hì ywo nâbi nde gha ye ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà bwusu ndùku jîsà hì kante kə yi kantî. 19 Biyani Mèli fati lem gha ghɨ̂n a wun a tû ghɨ faŋ kə yi fâŋ. 20 Chìnsù bwu sê kahi lô yen hì kokhe Yènfù tuma tukum ha wûn a yi gha afa ghɨna ywo fî yenlò kə te ghɨ tì jìsa ha ghɨna. 21 À ndùku mô te ghɨ fate wan yi bàm mu tuk fama, ghɨ chwu yet yi wani na Jisòs, kə yi ghəl te anjèl à Fùyèn tì be jisa ghɨ baha mô teka ghɨ boŋ wûn. 22 Tuku tì kpên shyəma ghɨna yê su ngɨŋsu ghɨna su kə te sak yi Musìs tì chwûtè, ghɨna lyi kwok nì wan a Jèlusalèm hi chwùtì ha Bâba, 23 beka sak yi Bâba ndùku chwûtè na, “À fwu nâbi wùni wan wù lɨmà wù shyə̂, ghɨ lem na a mò wù Bâba.” 24 Ghɨ kwok nì wûn kəbi hi ye lunhe yi sak yi Bâba ye yi ndùku jîsà na, ghɨ kəta hi fo mbwu mù bà makə làtùta mù bà. 25 À ndùku mô ni, wùt lè mô a Jèlusalèm ghɨ toŋte na Simùn, wu mô ma wù ti lun nì Yohnà Yulena, chyə chilichili, a wun a chyənà, lyê wu yu hi nì fêt yì Fùyènì. Wù ndùku chyə yute kə tuk we Bâba bè yâhà mihè semù ghɨt a Isalì atɨ̂n. 26 Wù ndùku mô ma Yohnà Yulena ti chwûtì ha wûn na wù bè kpo wi bu na wù yen wùt we Bâba chwoka tuma. 27 À hì mô te bè Jisòs ghê nè wûn lye Jisòs ben nì wûn a ndâ Fùyèn na ghɨ ni ha wûn te saki ndùku jîsà, Yohnà Yulena chinhi Simùn, wù lô yen afû kəbi wu yu tɨnu. 28 Wù fyi wan, khɨti wûn a wô hì kokhe Yènfù jyâna: 29 “Nì chîn a Bâba wùt wâ wù fèt làhi lò nì bonanì kə te wò tì chwùne, 30 beka se ma ti yen te wò bè bonhe ghɨt gha 31 Te wò fate lema ghɨt à jɨ̀m ti yên. 32 Bôn yinâ bè hì mô yi ban ye yi chwûtè lumu ha tumu, fo yi kokhî ha ghɨt a Isalì, a ghɨt gha.” 33 Bè Jisòs ghê nè wûn hi mô nì kani a gha afa Simùn ndùku jîsà kum wâ ghɨna. 34 Simùn bonhi ghɨna, ki jîs ha Mèli na, “Wò hi khə na, Yènfù ti lem wan wunâ na wù bê lohi ghɨt a Isalì nâ hidù, kəbi ni ma wù bê fenhi ghɨ dona. Wù bè faŋa te a chwena ghe ghɨta bè hì nyîkhè, 35 ma gha ghe ghɨta lètè a ghɨna a təm, ma fwo mihi a ndan. Ma nywifu bê so təm ya kum nì wan wûn.” 36 À ndùku mô ni, fòktì wù ywên wù chìk wùlè mô afû ghɨ toŋte na Anà, a mô wâ Fàmùwêl a wut a Ashà yi sah yi ndâ, ma wù ti ləma nâ a jûŋ, a mò ma wù tî malâ chyə kə ghê lɨm à wûn wu lɨ̂m sàmba, 37 wù kpû, à hì mô chîn ma wù ti ləmâ hì mò lɨ̂m mfama njwòsù kìk, nâbi yani, mô kə a ndâ Fùyèn kokhe Yènfù, bama yi jwô, chyate nchwì nì ntuksu. 38 À ndùku mô wu yu afa ghɨ tì be nì Jisòs a ndâ Fùyèn, wù lyi ben hi fo yòŋnà wana ha Yènfù, nì hi fê fòktì gha wan àtɨ̂n ha nâbi nde we wù ndùku yute na Yènfù bê fihi ghɨt a Jèlusalèm a ngə̂k. 39 Josèf ghê Mèli mihì nâbi yìni gha te sak yi Bâba ndùku chwûtè, kaha kolo a ghɨna yi tèk, a Nasalì yi lak yi Galìlî. 40 Jisòs hì ləmâ kə nâ jûŋ tofu wunu ləma yênà ashyə̂, Yènfù fê bonhi wûn. 41 Bè Jisòs ghê nè wûn hì kwoka a Jèlusalèm kə lɨ̂m wù jɨ̀m, hi yè yə tuk wu Daŋa Chyalanu. 42 Jisòs ləma tan lɨ̂m njwòsù bà, ghɨna kwok a Jèlusalèm kəbi te ghɨna yè kwoka. 43 Te ghɨ tì yə mihe yə Daŋa Chyalani, ghɨna lô hì kolê, Jisòs faŋ yi bàm a Jèlusalèm, biyani bè wûn ghê nè wûn ndùku khə wi, 44 kwâktè na wù mò a ghɨna fùtɨ̂n. Ghɨna gbî tuk wu fublùnù kaha hì bufa wûn ha ghɨt a ghɨna ghɨ sah yi nda, nì ha ghɨt ghe ghɨ ndùku khə wûn, 45 tê yên, kaha kwok a Jèlusalèm hi khɨŋa wûn afû. 46 Ghɨ khɨŋ wûn a mu tuk mù tât yen yen wûn a ndâ Fùyèn, wu mô ghê chichàsù, yute gha ghe ghɨna ndùku jîsà fê bufte ale. 47 À ndùku ywo nâbi nde te wù jìsà, wu hi kana kə yi kân nâ, wù lyi afa tofu hi tè fìsì a gha ni agha? 48 À hì mô te bè wûn ghê nè wûn yena wun ni, gha tɨni hì bəma ha ghɨna! Nè wûn buf ha wun na, “Wâ mù, njwô ghə te wò ne nki gha yin ha ghàh? Ghàh à ba wâ ti khɨŋ wò hì fânà.” 49 Wù buf ha ghɨna na, “Ghàn yê hì khɨŋa yi khɨ̂ŋ mu njwô ghə? Ghàn yê malò na mu kəta hi tè mò a Bom a ndâ agha?” 50 Biyani ghɨna tê ywo khɨlî gha ye wù jìsa. 51 Wù lô kə wu yu kaha chwo a Nasalì ghê ghɨna, hì ywo ha ghɨna. Nè wûn lem gha ghɨn a wun yi təm nâ à jɨ̀m ghɨ faŋ kə yi fâŋ. 52 Jisòs hì ləma kwoka kə nâ a jûŋ, tofu wunu tâ ləma yen kə ashyə̂, Yènfù hì kôŋà wûn, nâ ghɨta boŋa kôŋà wûn.

3

1 - 2 À ndùku mô te Tàbeliyùs saka te fə̀n wù chìk a Lûm, à hì kwoka yênà lɨ̂m njwòsù tân, tum à Fùyèn ben ha Jon wâ Sàkàliyà, a lak yi Sùsi. À ndùku mô ni, ma ghɨ ti lem Bontiyùs Balèt na wù hi saka bâh à lak ale ghɨ ndùku toŋte na Jùdiyà, Helòd hì saka Galìlî, wâ nè wûn Filîp hì saka bâh à lak ale ghɨ toŋte na Ìtulìyà nì Tìkanotìs, Làsinàs hì saka Àbilèn. À hì mô a mu tuk afû, ngàŋsù ndâ Fùyènsu su ngaŋte su ghɨt a Jûs mô Anàs ghê Kàyafàs. 3 “Jon fwu yen a bi jwô à Jodàn, hì gbê kata kə lak tu tɨntu tù jɨ̀m, fôktè tum à Fùyèn yinâ, jîsà na ghɨna kahi təm a ghɨna, ma ghɨ fyi mòlû ma Yènfù nê lehêfo besu ghɨna su. 4 Yi mô kə yi ghəl te fòktì Ìsayà tì nyàka na: Wùt lè toŋa jîsà yi lak yi Sùsi na, Ghàn fati lumu Bâba; ghàn fati lumlà mù wûn, ma mù hi nânà. 5 Nâbi ghɨ̀ni foŋlana kəta hi lûn, kunsu chiksu nì su tetasu chwo. Lumtu ngonletu kəta hì nàntì, na ghɨ lunhi bùklàmù a tu lum nâ tù jɨ̀m ma luk tù jɨ̀m hì mô yi bat. 6 Ma nâbi nde bê yen bôn yê Yènfù bè bê nì yini.” 7 À hì mô te nôn à ghɨta fwo bena hi fye mòlû, Jon njaŋ ha ghɨna jyâna, “Ywosu be sîn, a ghàn tobhi nde na ghàn momhi hi teta ngə̂k ye Yènfù khɨŋa hi tum ha ghàn? 8 Ghàn mu tamu a ghàn a sù chyənà hi chwùtì na ghàn ti kahi təm ghana a ghàn a sùbe. Kə ghàn hi kwâktè na ghàn làhi tet a ngə̂k à Fùyèn yina beka ghàn jìsà na, ghàn mò wana wana Ablàhâm. Mu fòktè ha ghàn na, Yènfù làhi nì ti ghɨ̂n kahi ha mwəlà, ma wù fo ha Ablàhâm. 9 Ghàn hi khə na njàm làwû a sah à mù kàk kə nâ chîn ma à faŋ nâbi fùni kâk fù hi mo tamu jûŋù, ma ghɨ bê gbet à mak wu wùs.” 10 Nôn à ghɨt ghe buf ha wun nâ, “Ghàh ti nê nâ ghə chîn?” 11 Wù jis ha ghɨna na, “À hì kəta nâ nâbi nde nju sùbà, wu fo sù mòk ha wùt we wù kəta wijə hakoh, à hì kəta nâbi nde mwə̀ mù yə̂mù, wu jyatì fo ghɨt ale.” 12 Ghɨt ghe ghɨ ndùku fenà ŋwàklànà boŋ ben hi fye mòlû buf ha wun nâ, “Ghàh ti nê nâ ghə a Chichà?” 13 Wù boŋ jis ha ghɨna na, “Kə ghàn fi ni na wùt lak ka ŋwàklànù wu chyâ te wu kəta hi tè mò.” 14 Sojàsù boŋ ben hì bufa na, “Nâbi ghàh ni ghə?” Wù jis na, “Kə ghàn fî fyi shyə ha wùt ha jyak, kə ghàn fi jis na wùt ti ni gha teka wù ni njwô ghàn khɨŋa shyə ale. Ghàn hi yə kə ka we ghɨ lâkà ghàn atɨ̂n.” 15 À nê hì mô te ghɨta hì ke Jon hì nyama kana kə ghɨna ngɨŋ nâ a mò wun we a ghɨ chwoka lema ma. 16 Jon kahi jis ha ghɨna à jɨ̀m na, “Mu fo mòlû ha ghàn kə nì mòlû mu jwò, biyani wùt bènàlò a mu yi bàm chyâ mu, mu kpene wi hi tè fèt te kwôs ghe ghɨ mô hi yèntè kùlsù gwusu wùsu wunsu, wù mô hi bè fo mòlû ha ghàn nì Yohnà Yulena, nì wusu. 17 Nâ chîn, wù kəta khət à khɨ̀ŋa à wûn, a wun a wô hi febti a saŋ hi lèm a wun wu tân, biyani ma wù nyok kpûlànù wu wùs wu bame limne wi.” 18 Wù jis ni, hì fôktè tum yì jùŋ ha ghɨta kaha tobhe ghɨta a tu lum tu dô kə ni. 19 À ndùku mô ni, ma Jon ti njâŋ ha Helòd we wù ndùku saka bâh à laka ale, a mô te wù khɨte fye Hèlodiyà, ywê wâ nè wûn, fî ni gha be ale. 20 À hì mô te Jon njaŋa ha wun ni, wù fî ni kə yile kwo fa Jon a ndâ chyâk. 21 Gha mɨ ghɨ̂n ndùku shihi gàn ni, ma Jon ti fo mihì mòlû ha ghɨta, wu tuk wule Jisòs bên, wù boŋ fo mòlû ha wûn, wù hì jə̂mà. Kə ni, nyə jîmì. 22 Yohnà Yulena chwo ben a wun a tû kə te fùlàtà, jyə̀ fwo a nyə̂ jyana, “Wò mò kə nâ Wâ mù wù kòŋ, mu saŋle kum wò hanɨ̂ŋ.” 23 Jisòs ti shihi yìmì fêt yi wuni a chyə afân, mô wu lɨ̂m mtât, mô wâ Josèf nâ te ghɨta ndùku kwâktè, ma bè Josèf ndùku mô Helì, 24 Helì mô wâ Matàt, Matàt mô wâ Lefì, Lefì mô wâ Melkì, Melkì mô wâ Janay, Janay mô wâ Josèf, 25 Josèf mô wâ Màtàtiyàs, Màtàtiyàs mô wâ Emòs, Emòs mô wâ Nawùm, Nawùm mô wâ Èsilì, Èsilì mô wâ Nagày, 26 Nagày mô wâ Mât, Mât mô wâ Màtàtiyàs, Màtàtiyàs mô wâ Simùn, Simùn mô wâ Josèk, Josèk mô wâ Jodà, 27 Jodà mô wâ Jùwanàn, Jùwanàn mô wâ Lesà, Lesà mô wâ Sèlobabèl, Sèlobabèl mô wâ Shetlèl, Shetlèl mô wâ Nelì, 28 Nelì mô wâ Melkì, Melkì mô wâ Adì, Adì mô wâ Kosàm, Kosàm mô wâ Èmadàm, Èmadàm mô wâ Êl, 29 Êl mô wâ Joshwà, Joshwà mô wâ Èliyesà, Èliyesà mô wâ Yolìm, Yolìm mô wâ Matàt, Matàt mô wâ Lefì, 30 Lefì mô wâ Simùn, Simùn mô wâ Judà, Judà mô wâ Josèf, Josèf mô wâ Jonàm, Jonàm mô wâ Èliyakìm, 31 Èliyakìm mô wâ Mìliyà, Mìliyà mô wâ Menà, Menà mô wâ Màtatà, Màtatà mô wâ Natàn, Natàn mô wâ Defìt, 32 Defìt mô wâ Jesì, Jesì mô wâ Obèt, Obèt mô wâ Bowàs, Bowàs mô wâ Salmùn, Salmùn mô wâ Nashòn, 33 Nashòn mô wâ Àminadàb, Àminadàb mô wâ Adɨ̀mîn, Adɨ̀mîn mô wâ Anì, Anì mô wâ Hesilòn, Hesilòn mô wâ Belìs, Belìs mô wâ Judà, 34 Judà mô wâ Jakòb, Jakòb mô wâ Isìk, Isìk mô wâ Ablàhâm, Ablàhâm mô wâ Telà, Telà mô wâ Nawò, 35 Nawò mô wâ Selùk, Selùk mô wâ Lû, Lû mô wâ Belèk, Belèk mô wâ Ebà, Ebà mô wâ Shelà, 36 Shelà mô wâ Kenàn, Kenàn mô wâ Afasàt, Afasàt mô wâ Shêm, Shêm mô wâ Nuwà, Nuwà mô wâ Lamèk, 37 Lamèk mô wâ Mètuselà, Mètuselà mô wâ Enòk, Enòk mô wâ Jalèt, Jalèt mô wâ Malalè, Malalè mô wâ Kenàn, 38 Kenàn mô wâ Enòs, Enòs mô wâ Sêt, Sêt mô wâ Adàm, Adàm mô wâ Fùyèn.

4

1 Jisòs kahi fwu lo a jwô à Jodàn, ma wù ti lûn nì Yohnà Yulena, ghɨ lyi wûn yen nì wûn a yi lak yi Sùsi. 2 Afû deblì mômhì wûn a mu tuk mù kìk. Wù chyə tuk muna ni, teka wù yə shyə ale nâ hakoh, jìŋ hì yafa wûn. 3 Deblì ki jîs ha wun na, “Wò hì mò kə nâ wâ Fùyèn, jìs lê ha ti ghɨ̂n ma ghɨ kahi ha mwə̀ mù yə̂mù ma wò yə.” 4 Jisòs ki fîsì ha wun na, “Ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn na, ‘Wùt wi hi tè chyə kə kum nì shyə yəna.’” 5 Deblì lyi wun afû kwok nì wun a lùk wu ngaŋtenu wule, kə afu yulâ ni, wù chwûtì lak tu mbyi tu ha wun kə tù jɨ̀m, 6 ki jîs ha wun na, “Mu nè folò jyaka ha wò na wò sak luk tù jɨ̀m nì dɨ̀ŋ ghe ghɨ mô atɨ̂n, beka ghɨ ti fo ha mu nâ tù jɨ̀m, ma mu ki kôŋ ma mu fo nâbi ha nde. 7 Wò ki ngumle mu, ma à nê hi kəta kə wò nâ tù jɨ̀m.” 8 Jisòs ki fîsì na, “Ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn na, ‘Wò kəta kə hi ngumle Bâba Yènfù fêtà kə ha wûn.’” 9 Wù lyi Jisòs afû yen nì wûn a Jèlusalèm kwok tom wun a fùdòŋndôŋfu ndâ Fùyèn yì chìk, jis ha wun na, “Wò hì mô kə nâ Wâ Fùyèn, chyàkti chwo wu lùk afân ma mu yen, 10 beka ghɨ ti nyak kəbi a ŋwàklù Fùyèn na: ‘Wù nè tumalò anjèlsù wunsu a wò yi bàm, na su nê kina wò; 11 su nè kwo njiŋhelò wò a nyə̂ teka wò kun nâbi wulu wa a yi ti.’” 12 Biyani, Jisòs jis ha wun na, “Ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn na, ‘Kə wò nè mômhè Bâba Yèn fafu.’” 13 À hì mô te deblì mòmhe wun kə lum tù jɨ̀m, wù kahi a Jisòs yi bàm wu tuk afû. 14 Jisòs kaha kolo yen a Galìlî, baha gbê kə Yohnà Yulena jyak. Gha kum wûn gbî kə yi lak afû yì jɨ̀m. 15 Wù hì gbê yike a ghɨna ndasu yuŋtesu, nâbi nde kokhe wûn. 16 Jisòs lo yen a Nasalì, a mô yi tèk ye wù tì ləma kwoka atɨ̂n, yen lye a ghɨna ndâ yùŋtì a ghɨna tuk wu laku, kə te wù ndùku nê, wù lôtì chya yen hi taŋa ŋwàklù Fùyèn. 17 Ghɨ fo ŋwàklù fòktì Ìsayà ha wûn, wù bəh khɨŋ yen luk we ghɨ tì nyàka atɨ̂n na: 18 “Yohnà Bâba mò a mu tû beka wù ti chwok mu na mu fokti tum yì jùŋ ha ghɨt a fufana. Wù ti tum mu na mu toŋà laka ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô ma ghɨ ti khɨti ghɨna, na tuku ti kpên shyəma ghɨ yat ghɨna, fî tum mu na mu laka ha ghɨt a fefana na tuku ti kpên shyəma ghɨna yen luktu, hi fè fihe a ghe ghɨ nyâblè nì ghɨna a ngə̂k. 19 Hi lâkà ha ghɨt mɨ ghɨ̂n na ghɨ̂n mò a lɨ̂m ghe Bâba nè bônhè ghɨt a wuna atɨ̂n.” 20 Te wù taŋa mihe luk mu we, wù kaha baŋ ŋwàklù atɨ̂n, fo ha wùt we wù ndùku lêmà, ki chwo ndòkò. Nâbi nde a ndâ yùŋte afân hì duŋà ke kə wun ni. 21 Wù ki jîs ha ghɨna na, “Gha mɨ ghɨ̂n te ghàn ywo te mu taŋa ni, ghɨ ti kpên lân.” 22 Nâbi nde yen na wù ti jis a jûŋ hì kana na jîs yi fomani yîn fwo kə nâ a wun yi jwo ni agha? Kə afu metì ghɨna kahi hì bufa na, “Ba wùna ni mò kə nâ wâ Josèf agha?” 23 Wù jis ha ghɨna na, “Mu khə na ghàn nè jîsà lò ngàn yinâ ha mu na, ‘Wùt à ngàŋ, chwok lê ngɨŋ yâ.’ Nì lê gha ghe a ghàh ywo na wò chehì nêlò a yi lak yi Kàbanùm chin a wo yi lak.” 24 Wù jis na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na ghɨ fye wi fòktì yi Fùyèn a luk afa ghɨ bwə wun atɨ̂n. 25 Ghàn hi khə hamok na ghàn mò kəbi yi ghəl te ghɨt a Isalì ghe ghɨ ndùku mô a Ìlajà wu tuk, ywena nkwô ndùku dô kə ni a Isalì, Yènfù nî na kə wuli na a wu lɨ̀m wù tât nì beka, jìŋ yì tâ kwo kə lak yì jɨ̀m. 26 Biyani, Yènfù tum Ìlajà kə ha ywê nkwû wù mòk yi tèk yi Selafàt a yi lak yi Sidòn. Nâbi te ywena nkwû ndùku dô yi lak yi Isalì. 27 Yi mô kəbi yi ghəl te yi ndùku mô a fòktì Èlashà mu tuk, ghɨta ndùku yafa nì kùhù dô kə ni, nâ biyani Yènfù tê chwuk nâ wùt wù mòk, a bu kə Namàn, a mô wùt à tûm ma wù lô ben a Siliyà.” 28 À ndùku mô te ghɨta ywo gha ghe wù jìsa a ghɨna ndâ yùŋtena ni, lâ baŋ ghɨna nâ haŋaŋ. 29 A afû ghɨna lôtì guf fwo nì wûn yi tèk afû, lyi kwok nì wûn a tô kùn afa yi ndùku mô yi tèk afû hì khɨŋa hi bɨŋhe wun a ba. 30 Biyani wù fî kaha tohna kəbi a ghɨna fùtɨ̂n chya yen a wun wu lùk. 31 Wù chwo yen a yi tèk yile a Galìlî. Ghɨ toŋte na Kàbanùm, hì yike a ghɨna wu tuk wu laku. 32 Jwo yim à ghɨ̂t beka yikî wuni ndùku kəta jyaka. 33 À ndùku mô a ghɨna ndâ yùŋtì wùt lè mô a ghɨna fùtɨ̂n kəta a yohnà a be. Wù bwat a jyə̂ yì tâ jyâna, 34 “Fùshâŋ! Wò khɨŋa ghə a ghàh a fùtɨ̂n a Jisòs, wâ wùt à Nasalì wunâ, wò ben hi bobhe ghàh ma? Mu khəlò shyə ghe wò mò ghɨna. À mò kə nâ wò wùt yulena à Fùyèn.” 35 Jisòs kântì Yohnà be ghe jis na, “China moŋ, chyà fwu a wùt wunâ wù wùn!” Yohnà be ghê tum wùt atɨ̂n a chyə̂ a ghɨta ashyə̂, fwu a wun wu wùn teka ghɨ lemhi wûn. 36 Ghɨna hì mô nì kani bufa nâ, “Wù jìsà na ghə ni agha? Wù kântè a ghâ yohnù be fwo a ghɨta wu wùn beka jyak ghe wù kəta.” 37 Gha ghɨ̂n kum wûn gbî kə luk tù jɨ̀m a bàh à yi lak afû. 38 Te Jisòs fwo a ndâ yùŋte afa yen a Samùn a ndâ. À ndùku mô ni, nè ywê Samùn kəta gut a ta. Ghɨna jis ha Jisòs na wù gamti wûn. 39 Wù timi a wun ashyə̂ wu khɨ̀ kântì a ghâ ha gut atɨna, ghɨ mî. Kə wu yu, wù lôtì chyâhì mwə̀ mù yə̂mù ghɨna yə̂. 40 Yuchwî shihì lyî, nâbi nde we wù ndùku kəta wùt yafana, wu yafa nâbi nì ghə, ghɨ lyi bên nì wûn ha Jisòs. Wù lem a wo a ghɨna tû, ghɨna à jɨ̀m tâ. 41 Yohnù be fwo a ghɨna fùtɨ̂n, dô kə ni, bwata jîsà na, “Jisòs wò mò Wâ Fùyèn!” Biyani wù kântì na kə ghɨna fî jis beka ghɨna ndùku khəlò na wù mò wùt we Yènfù chwoka lema. 42 Tuku yû, Jisòs lo yen wu lùk wu letenu kə wù nɨ̂ŋ. Nôn à ghɨ̂tà fwu yi tèk afû, hì gbê khɨŋa wûn, ghɨna yen yen wun hì mômhè hi tàmtè wûn, na kə wù lo de ghɨna. 43 Biyani wù jis ha ghɨna na, “Mu kəta kəbi lò hi fòktè tum yì jùŋ kum fə̂n wù Fùyènù a tèk tu letu, beka a mò gha ye a ghɨ tuma mu, na mu bê ni.” 44 Ni, wù lô yen hì gbê fôktè tum àtɨ̂n a tu tèk tu Jûs tù ndasu yuŋtesu a Jùdiyà.

5

1 À ndùku mô wu tuk wule, Jisòs yen time yi bi wu lwi afa ghɨ ndùku toŋte na Gènesalèt, nôn à ghɨ̂tà hì fahe bênà a wun yi kə̀k hi ywo gha Fùyènì. 2 Wù yen ngwùksù a bi jwô afû sùbà ma ghɨt ghe ghɨ ndùku kwola yila atɨ̂n ti fwu ndokò yi bàm, hì sô wətu ghɨna tu. 3 Wù lyi atɨ̂n à yìlè a kəta Samùn, jis ha wun na, wù chinte liti yinì a jwô. Te Samùn chinte yena nì yinì, wù chwo ndokò atɨ̂n hì yike à ghɨ̂t. 4 Te wù yike mihe, kahi jis ha Samùn na, “Liti kpenhi ndù nì ngwùk àtɨ̂n a jwô, ma ghàn tum à chwohi wətu a jwô ma ghàn kwo yila.” 5 Samùn jis ha Jisòs na, “Ghàh te chyə hì tumâ a Bâba, tê kwo jə̀ shyə ale, biyani beka à jis wò, mu tê jîsà lò na ghɨ tum à chwohi.” 6 Ghɨna tum wətu kwo yila ghɨ dô kə ni, wətu ghɨna tu hì khɨŋa hi tentî. 7 Ghɨna lâptì a wô ha ghɨt ghe, ghê ghɨna ndùku fêtà na ghɨna bê gamti ghɨna, ghɨna bên nì ngwùk yìlè, lunhi sunsu sùbà nì yila su hì khɨŋa hi mitâ a jwô. 8 À hì mô te Samùn Bità yena gha ye yi gana ni, wù chwo tum ngwuksu a Jisòs ashyə̂ jis ha wun na, “Lô chyà a mo ngwùŋ a Bâba. Mu mò wùt wù be!” 9 Wù tì jis ni beka wù ndùku mô nì kani nì ghɨt ghê ghɨna ndùku mô, ha yila dona ghe ghɨna tì kwola. 10 Wana Sebedì ghe ghê Samùn ndùku fêtà amok ndùku mô Jêms ghê Jon ghɨna hì mô kəbi nì kani. Jisòs ki jîs ha Samùn na, “Kə wò fî fan, hi yìmì chîn hi yèn ashyə̂, wò nè hì kwo à ghɨ̂t.” 11 Ghɨna kaha ben nì ngwùksù yi bi jwolì lo de nâbi ghə ghɨ ghɨna, jûmtì Jisòs. 12 Jisòs yen yi tèk yile, wùt lè ben ha wûn ma kùhà ti kût wun wu wunu nâ wù jɨ̀m. Te wù yena Jisòs, fen a wun ashyə̂ chyati wûn na wù chwuk yi jyâna, “Wò hì kôŋà ma wò chwuk mu a Bâba.” 13 Jisòs nâhì a wo kum wûn jis na, “Mu kòŋàlò, ta lê.” Kə wu yu kùh àtɨna mî a wun wu wùn. 14 Jisòs chîhì ha wun na, “Kə wù mom hi fòktì ha wùt, ndù, chwùti ngɨŋ yâ ha tu ndâ Fùyènù, ma wò fo fo ye sak yi Musìs tì jìsa na, wùt ki tâ nì kùhà wu fo yi fô shyəma ghɨta khɨli na wò ti tâ.” 15 Gha mi yîn kum Jisòs waŋ kə luk tù jɨ̀m, nâbi te wù ndùku khɨŋa na wùt yafa we let gha tɨni. Nôn à ghɨ̂tà hì bênà hi ywo yikî wuni fê bênà na wù chwuk yaftu ghɨna tu. 16 Biyani, wù ndùku faŋa wi hi lò dè ghɨta hi yèn wu lùk wule kə wù nɨ̂ŋ hi jə̀m. 17 À hì mô wu tuk wule kəbi afû, Jisòs hi yike wu lùk wule ghɨt a Falàsî nì chichàsù saksu mô afû ma ghɨna fwu ben a tu tèk tù jɨ̀m a Galìlî nì Jùdiyà nâbi nì Jèlusalèm. À ndùku mô ni, jyaka Bâba mô ha Jisòs wu chwuka tu yâf. 18 Kə ni, ghɨta ben nì wùt ma wù ti kə̂blì, ma ghɨ ti nîŋhì wûn a fughàm, hì khɨŋa lumu hi lyi nì wûn a ndâ afa Jisòs ndùku mô atɨ̂n hi nìŋhè a wun a Jisòs ashyə̂. 19 Biyani lumu ndùku wi shyəma ghɨna lyi nì wûn beka ghɨta ndùku dô. Ghɨna kwok nì wûn lumu a tô ndâ, chwok a bûk, chwohi wûn atɨ̂n à nôn afû nìŋhì wûn a Jisòs ashyə̂. 20 À hì mô te Jisòs yena bimî ye ghɨna ndùku kəta, jis ha wùt kə̀blena we na, “Bə mu ti lehìfo be sasu!” 21 Chichàsù saksu nì ghɨt a Falàsî hì bufa ha ngɨŋsu ghɨna su nâ, “Wùna mô nde a wù sùlè Yènfù ni? À mò hi lèhèfo nde besu wûtsù, a bu kə Fùyèn?” 22 Jisòs khɨli gha ye ghɨna kwàktè ki buf ha ghɨna nâ, “Ghàn kante gha ghɨna ni kum ghə? 23 À bona yìni, hi jìs na, ghɨ ti lehìfo be sasu ma hi jìs na, ‘Lòti gbê’ agha? 24 Mu chwùtè ha ghàn chîn na Wâ Wùt kətalò jyaka a chyə afân hi lehèfo besu ghɨ̂tsù.” Wù ki jîs ha wùt kə̀blena we na, “Mu jis ha wò na, wò loti ma wò lyi shɨ̂ŋ fafu ma kolo.” 25 Wù lôtì kə yu mòk a ghɨna ashyə̂ lyi ghâm fe a ghɨ tì nìŋhe wûn atɨ̂n hì kolê, kokhe yê nì Yènfù. 26 Ghɨt à jɨ̀m afû hì mô ni kani, fânì kwo ghɨna, ghɨna hi bəmhe Yènfù jîsà na, “Ghàhnà ti yen gha kanana lân!” 27 Yi bàm yi gha mɨ ghɨ̂n, Jisòs fwu hì yênà, yen wùt lè wu kâtà ŋwàklànà, yet yi wuni mô Lefì, wu mô a wì afa ghɨ kâtà ŋwàklànà atɨ̂n, Jisòs jis ha wun na, “Jùmti mu.” 28 Kə wu yu, wù lôtì lo de nâbi ghə yen a wun yi bàm. 29 Lefì fî fati tat yi chìk a wun a ndâ ha Jisòs. Ghɨta bên bakhi nì ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà, ben afû dô kə ni ghê ghɨna hì yə̂. 30 Ghɨt a Falàsî ale nì chichàsù làŋsù hì njaŋâ, bufa ha jùmtìbàmsu Jisòs su na, “Kum ghə te ghàn yə fê nyô nì ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà nì ghɨt a be ghɨ le agha?” 31 Jisòs buf ha ghɨna na, “A yule ndâ nde ma wù fê shik hi khɨŋa a fu agha? A shika kə ghɨt a yablena. 32 Mu tà ben hi tihe ghɨt ghe a ghɨ mô chilichili, mu ben kum ghɨt a be hi fòktì na ghɨna kahi təm a ghɨna.” 33 Ghɨna jis ha Jisòs na, “Jùmtìbàmsù Jon su bama yi jwô jə̂mà, su Falàsî sù bama yi jwô, jə̂mà biyani sasu yə̂ fê nyô kə te ghɨna kòŋà.” 34 Jisòs buf ha ghɨna na, “A ghɨ làhi bimi na ghɨta bam jwo wu lùk wu malanu lɨm à wùt ywên baha mò kə afû agha? 35 Tuku bènàlò a ghɨ bè lyê lô nì lɨm à wùt ywên a ghɨna fùtɨ̂n, ma ghɨna bê hi bama jwo.” 36 Wù jis ni kaha ma kəbi ngàn yìlè ha ghɨna kum chyənu mwu nì wu fe jyâna, “Wùt wi hi lyè bâh à sù nju a fe hi bàt njùsu mwusu atɨ̂n. Wùt ki nî ni, ma wù bobhi njùsu fe sê halô, bâh à fe ghê nè kwônà wijə nì njusu mwu sê. 37 Yi mô kəbi yi ghəl te wùt wi hi lyè sìŋ à mù lùk hi lèm a sàlsù gwusu nyâmsù mwusu, beka wù ki nî ni, ma lùk mù tɨ̂n nê shihi tâ ma mù bâtì sàlsù, ma wù gha lùkû nì sàlsù. 38 A kəta kə hi lèm à sìŋ à mu lùk a sàlsù fesu. 39 Yi mô kəbi hamok na wùt shìki nyo lùk mu tâ, wù nê hi fê kòŋà wi hi nyo lùk mù tofamù, wù faŋ kə na, ‘Lùk mù tâ jwòfàlò.’

6

1 Tuku tî yû wu tuk wu lak wule, Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu hì tohna chyâ yi bat yi saŋa bota ale, hì yole tû saŋu le, fikhe kutâ. 2 Ghɨt a Falàsî ale buf ha ghɨna na, “kum ghə te ghàn nè gha wu tuk wu laku, saki bime wi agha?” 3 Jisòs buf ha ghɨna na, “Ghàn tà taŋ yu gha ye Defìt tì ne te jìŋ yafa wun ghê ghɨt a wuna agha? 4 Wù lyi yen a ndâ Fùyèn, lyi yə mwə̀ mù yə̂mù Fùyèn, saki chwûtè na a yə kə ngàŋsù ndâ Fùyènsu.” 5 Wù jis ni ki jîs ha ghɨna na, “Wâ Wùt kətalò jyaka hi jìs na ghɨ ni nâbi ghə wu tuk wu laku.” 6 À hì mô kəbi wu tuk wu lak wule, Jisòs yen lye a ndâ yùŋtì hì yikê, wùt lè mô afû ma kpen wu wunu wu wo ta ti kpû. 7 Chichàsu làŋsù, ghê ghɨt a Falàsî lem yi se a wun wù wùn hi yen nâ wù nè chwukalò wùt wu tuk wu laku shyəma ghɨna khɨli gha ye ghɨna nè ngane wûn atɨ̂n. 8 Biyani wù khɨli kwâktì ghɨna jis ha kpû kpên we na, “lòti chyà bî timi a ghɨta ashyə̂.” Wù lôtì yen timilò. 9 Jisòs buf ha ghɨna nâ, “Saki bimilò na ghɨ nî jùŋ wu tuk wu laku ma be, yi bime na ghɨ bonhi wùt ma ghɨ ywi agha?” 10 Wù jis ni, kaha ki tala ghɨna à jɨ̀m, kaha jis ha wùt we na, “Nànti kpen wâ,” Kə wu yu te wù nànte, kpen wu tɨnu tâ. 11 Biyani gha tɨni yaf ghɨt atɨna nâ haŋaŋ, ghɨna hì kwàktè gha ye ghɨna mò hi nì ha Jisòs. 12 Tuk wule a wu yu kolô, Jisòs kwok a kun chyə jə̂m kə ha Yènfù ni, tuku yû. 13 Tuku kpên, wù toŋa jùmtìbàmsù wunsu chwokti ghɨta ìwûm njwòsù bà lem kəbi ghɨna ha ghɨt a wuna ghɨ tuma. 14 À hì mô Samùn we wù fo kpenhe yeti ha wun na Bità, a mô wâ nè Bità ghɨ toŋte na Andùlù, nì Jêms, nì Jon, nì Filîp nì Bàtòlòmiyà. 15 Màches nì Tomòs, nì Jêms wâ wùt à Àfeyòs nì Samùn wùt lùmana à ghɨt a Jûs. 16 Nì Judàs a wâ Jêms ghê Judàs Ìskaliyòt we wù tì kaha bəkle Jisòs. 17 Jisòs kaha chwo a kun afû, ghê ghɨna timi wu lùk wule yi bat bakha nì jùmtìbàmsù wunsu su dô kə ni. Nôn à ghɨ̂tà fwu ben kəbi afû dô kə ni ma ghɨ fwu ben kə bûlà tu Jùdiyà tù jɨ̀m nâ nì Jèlusalèm. Ghɨt ale mô kəbi afû ma ghɨ fwu a Tayà nì Sidòn wu luk wu bakhe a bì jwolì chìk. 18 Ghɨt atɨna ndùku mô à jɨ̀m ma ghɨ fwu ben kə hi yu yi yikî Jisòs, na wù fê chwuk yaftu ghɨna tu. Nâbi ghɨt ghe ghɨ ndùku yafa kum nì yohnà be ghɨ tâ. 19 À ndùku mô nâbi nde a nòn afû nô kə hi kùm à wûn, beka jyaka ndùku fwo a wun wu wùn chwuka kə ghɨt à jɨ̀m. 20 Wù lôhì a se ki yen nì jùmtìbàmsù wunsu, jis ha ghɨna na: “Jùŋ mò a ghàn ghɨt a fufana beka jùŋ à Fə̂n wù Fùyènù kəta ghàn. 21 Jùŋ mô ha ghàn ghe jiŋsu yafa ghàn chîn, beka ghàn bè yə kpenalò kə te ghàn kòŋà. Jùŋ mô ha ghàn ghe ghàn jyè chîn, beka ghàn bè chəkalò.” 22 “Jùŋ mô ha ghàn chîn, te ghɨta bànà ghàn, jùmà ghàn a ghɨna ndasu chintesu, sùlè ghàn fê bobhe a yet ghana kə kum Wâ Wùt. 23 Ghɨta shìki nî ha ghàn ni, ghàn hi saŋlê binâ beka maktu chiku yute ghàn a nyə̂. À mò kəbi yi ghəl te be ghɨna ndùku nê ha fòktìsù chiksu. 24 Biyani ngə̂k yì chìk mô ha ghàn ghɨt a mu ka beka jùŋ yanì mò a ghàn a wô. 25 Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn ghe ghàn yə kwuta chîn beka jiŋsu bè fê yafalò ghàn. Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn ghe ghàn chəka chîn beka ghàn bè hì kùnà wunu fè jyê.” 26 “Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn ghe nâbi nde jìsà jùŋ kum ghàn beka à mô kəbi gha ye be ghɨna ndùku nê ha fòktìsù fəmsu.” 27 “Biyani ha ghàn ghe ghàn yute ha mu chîn, mu jìsà na, ghàn hi kôŋà bànà sanisu nê jùŋ ha ghe a ghɨ bànà ghàn. 28 Ghàn hi bonhê ghe a ghɨ sùlè ghàn, jə̂mà ha ghe ghɨ nyâblè nì ghàn. 29 Wùt sam a wô a wo jyə̀k, wo bɨnhì ale, ma wù sam à mihi. Wùt ki fye à waf gha, kə wò ta nâbi nì nju sasu a wò màka a fùtɨ̂n. 30 À lon nâbi nde shyə ha wò, wo fo kə yi fô ha wûn. Wùt ki khɨte fye mwə̀ mâ ha jyak kə fi buf. 31 Ghàn hi nê gha ha ghɨta te ghàn kòŋà na ghɨ ni ha ghàn”. 32 “Ghàn shìki kôŋà kə ghɨt ghe ghɨ kôŋà ghàn, nâ jùŋ àtɨ̂n nê hì mô ghə a Yènfù ashyə̂ agha? Beka nâbi ghɨt a be kòŋà ghɨt ghe ghɨ kôŋà ghɨna. 33 Ghàn shìki nê jùŋ kə ha ghɨt ghe ghɨ nê jùŋ ha ghàn, Yènfù nê yen yàni jùŋ àtɨ̂n agha? Beka nâbi ghɨt a be nè kəbi ni. 34 Ghàn shìki mô hi samhe a shyə ha wùt kə beka ghàn kwàktè na wù nè kaha folò, nâ jùŋ àtɨ̂n a Yènfù ashyə̂ nê hi mô ghə? Beka nâbi ghɨt a be samhelò mwə̀lû ha ghɨt a ghɨna beka ghɨna khə na ghɨna bè kaha kwotelò shyə ghê ghɨna tì fo.” 35 Biyani mu jìsà ha ghàn na, ghàn hi kôŋà bànà sanisu, nê jùŋ ha ghɨna, samhe ghɨna nì mwə̀lû, nâbi ghe ghàn khə wi na ghɨna bè kaha folò. Ghàn ki nî ni, maktu wanu bê hi ghaka kə ni, ma ghàn nê fè chwuti na ghàn mò wana Yèn fe fu ngaŋte kpene, beka fu tôknè ha ghɨt a be nì ghɨt ghe a ghɨ laha yena wi jùŋ. 36 Ghàn hi kwohe seni ha ghɨta kəbi te Bì wânù. 37 “Kə ghàn sak ghɨta kə Yènfù bê sak ghàn. Kə ghàn nè bobhe ghɨta kə Yènfù bê bobhi ghàn. Ghàn hi lehèfo ghɨta, ma Yènfù bê lehêfo ghàn. 38 Ghàn hi fo ghɨta nì mwə̀lû ma Yènfù bê fo ghàn, ghɨ shihi fô tòkà lêmà bàlì sanisu, shikhè, yiktê, fê lunhe nâ ni, na su hi sûlè fwo a chyə̂. Beka ghàn shìki fo mwə̀lû ha ghɨta nâbi a ghɨ̀ni fêkà, ma Yènfù bê fo ha ghàn kəbi a fèk àtɨna.” 39 Te wù jìsa ni kaha ma ngàn yìlè ha ghɨna na, “Fèfà wi hi chwùte wu lum ha ghɨ le, beka ghɨ ki môm ma ghɨna fen a yi be kə à jɨ̀m.” 40 Wù fî ma kəbi ngàn yìlè na, “Wan wù yikena wi hi bè chyà chichà à wûn, biyani, à fati yiki nâbi nde ma wù nê hi mô kəbi te chichà à wûn.” 41 Wù fî ki buf nâ, “Kum ghə te wò ke kə namtà fe fu mô a wâ nâ yi sê, biyani yena wi a fûŋ à fùkàk ghe ghɨ mô a wo yi se? 42 Wò ki faŋa kə ni, ma wò nê jis yàni ha wâ nâ na, ‘Tek ma mu fihi namtà fù a wò yi sê wâ nôm,’ mô ni, yena wi a fûŋ à fùkàk ghe a ghɨ mô a wò yi sê agha? Wò, wùt wunâ, wò kama nê gha ni! Fihi fûŋ à fùkàk ghê a mô a wò yi sê, ma yi yuli laŋ, shyəma wò khɨli hi yena namtà fê a fu mô a wâ nâ yi sê.” 43 “Ghàn hi khə na kâk fù jûŋ fù tà timi hì mo tamu be, fu be fu mo wi tamu jûŋù. 44 Ghɨ yena khɨle fukâk wu tam afa fu mo. Ghɨ bè time kônà wi fiksù a ghə̀n a sù sòndoŋa, nâbi lùkàmù a tàŋsù kwòsù. 45 Wùt jùŋ nê jùŋ, yi mô ma yì fwo kə a fùtɨ̂n à gha jûŋà afa wù bakte lema a wun a yi təm, wùt be nê kə be ye wù bakte lema a wun a yi təm. Beka jwo wùtì jìsà kə gha ye yi mô a wun a yi təm ma yi ti lûn.” 46 “Njwô ghə te ghàn toŋte kə mu na ‘Bâ, Bâba,’ yu mù jɨ̀m, nê wi gha ye mu jìsà ha ghàn? 47 Mu nè chwûtè lò mô ye wùt bènà ha mu wu hi mô hi ywo jyə̂ mì, nê kə te mu jìsa, wu nê hi mô. 48 Wù mò te wut we wù tì shihi ba ndâ wûn fati chum a chyə atɨna nâ jûŋ lem a ti, kwuŋa bên chin ndâ àtɨ̂n, yì tê nèklì beka yì ndùku mô ma ghɨ ti fati bâ. 49 Biyani wùt we wù ywo jyə̀ mì faŋ hi nì te mu jìsà, mò te wut we wù shihi ba ndâ, faŋ hi lèm a chyə nda, kwuŋa chwo bak ndâ atɨ̂n yì fen bwutì nâ yì jɨ̀m shyə ale tê fâŋ.”

7

1 À ndùku mô te Jisòs jìsa mihe gha ghe wù ndùku khɨŋa na ghɨta yu, wù kahi chwo yi tèk yi Kàbanùm. 2 To sù Sojà ghɨt a Lûm ale mô afû, kəta wùt à wun wù fètana kôŋà wûn nâ jûŋ. Wùt fètana àtɨ̂n ndùku yafa nâ haŋaŋ kpo yênà. 3 To sù Sojà ghɨ̂n yu kum Jisòs, tum chəhsu Jûs su lesu na su yê chyati wûn ma wù bê chwuk wùt à wûn wù fèt. 4 Ghɨna yen yen Jisòs chyati wûn nâ haŋaŋ jis na, “Gàmti wùt wunâ, a mò kə nâ wut shyəma wò gamti. 5 Wù kòŋàlò ghɨt a ghàhnà, ma wù tî gâmtì ba ndâ ghàhnà yì chìntì.” 6 Ni, Jisòs lo ghê ghɨna. À hì mô te wù gbe hì bakhe yênà a to sù sojà ghe ndâ, to sù sojà ghê tum sunsu wunsu na, su yê jis ha Jisòs na, “Bâba, kə fi yen ngə̂k yâ hi bèn a mo ndâ beka mu kpene wi shyəma wò lye a mu ndâ, 7 à mò gha ye yi yê hì bona wi na mu bê yen wò nì ngɨŋ à mì, biyani jis kə yi jîs na wùt à mù wù fètana ta ma wù ta, 8 mu jìsà ni beka mu boŋa fètà a ghɨta yi dèt, kəta nâbi sojàsù a mu yi dèt. Mu jîsà ha wun na, ‘Wu yen!’ Wu yen kə yi yên, mu jis ha wùlè na, ‘Bì!’ Wu ben kə yi bên. Mu jis ha wùt mù wù fetana na, ‘Wu nì ni!’ Wu ni kə yi nî.” 9 Jisòs yu gha yê wù jìsa ni, jwo yim wûn, wù jis a nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ ndùku jûmtè wûn na, “Mu fòktè ha ghàn na, mu tà timi yen jə wùt wù kəta yi nki bimi yîn nâbi a Isalì.” 10 Sunsu to sù sojà se kaha kolo a ndâ yen yen kə ma wùt fètana we ti tâ. 11 Yi bàm yi tɨ̂n Jisòs lo yen a yi tèk yile ghɨ toŋte na Nân, jùmtìbàmsù wunsu nì nôn à ghɨ̂tà ghɨ dô kə ni, yen ghê wûn. 12 À hì mô te wù bakhe bênà yi jwô yi tèk afû, wù yen ghɨta te ghɨ beka wùt kpona hì fwo bênà nì wûn. Wùt kpona wunâ ndùku mô kə wan wù lɨmà wù mòk we nè wûn ndùku kəta, nè wûn àtɨ̂n mô ywê nkwû. Ywê nkwû atɨ̂n ndùku mô ghê nôn à ghɨ̂tà ghɨ dô kə ni te ghɨ lo a yi tèk afû. 13 Te Bâba yena wùt ywên wunâ, kwohi yi sen ha wûn nâ haŋaŋ, jis ha wun na, “Chinâ, kə fî ji.” 14 Jisòs jis ni fwuti yenlò, yen kum khɨ̀na wùt kpona ghê, ghɨt ghe ghɨ tì bèka timî, wù jis na, “Wan wù kpuŋ, lòtî.” 15 Wùt kpona we lôtì ndokò yîmì hi tè jìs. Jisòs khɨti wûn kaha fo wun ha nè wûn. 16 Fânì kwo ghɨt à jɨ̀m afû. Ghɨna hì kokhe Yènfù jîsà na, “Fòktì wù chìk ti ben a ghàhnà fùtɨ̂n. Yènfù ti ben hi kina ghɨt a wuna!” 17 Gha ghɨ̂n kum Jisòs waŋ Jùdiyà yì jɨ̀m, nâ nì lak tù jɨ̀m a bàh afû. 18 Jùmtìbàmsu Jon Fo Mòlû fôktì kwok gha ghe Jisòs ndùku nê. Jon toŋa a ghɨt à bà 19 tum na ghɨ yê buf ha Bâba Jisòs na, “À mò wò we wò ndùku kəta hi bèn ma, ma ghàh kəta hi tè yute wùt lè agha?” 20 Ghɨt ghɨ̂n yên yen Jisòs, jis ha wun na, “Jon Fo Mòlû tum na ghàh bê buf ha wò na ‘À mò wò we wò ndùku kəta hi bèn ma, ma ghàh kəta hi te yute wùt wùlè agha?’” 21 À ndùku mô a yu afû yâ, Jisòs chwuka ghɨta a tu yaf tu dô kə ni, jûmà fihe yohnù be fê nê na ghɨt a fefana kaha yen luktu. 22 Jisòs kaha jis ha ghɨt a tum ghe na, “Ghàn boŋà kaha yê fokti ha Jon gha ghe ghàn yena nì ngɨŋ sanisu fî yu lò: Fèfù kaha yena tu luk, ghɨt a kəblena gbê, ghɨt a kuhana tâ, kwùkù ywo a ghâ, ghɨt a kputena lôtè a yi kpû, ghɨ fòktè tum yì jûŋ ha ghɨt a fufana. 23 Jûŋ mò ha wùt we wù kante wijə mu.” 24 Te ghɨt a tuma Jon ghe tì kaha lo, Jisòs yîmì hi jìs ha nôn à ghɨ̂t ghe kum Jon, buf nâ, “Ghàn tì yèn a yi lak yi sùsi hi yen a ghə? Ghàn tì yen hi yen a wùt wù nêkà te yi jyâŋà a yu afa fufa chyàlà ma? 25 Bu yâ, ghàn tì yen hi yen a ghə? A wùt te wù lafa laf yi jûŋì ma? Ghàn hi khə na ghɨt ghe ghɨ lafa wu lum afû fî yə̂ mwə̀ mù jùŋ chyə kə tôk. 26 Ghàn tì yen yi lak yi sùsi hi yen a wùt hì khɨŋa hi yen a ghə, a fòktì yì chìk ma? Yi mô kə nâ ni. Mu jìsà ha ghàn na wù chyàlò fòktì yì chìk. 27 À mò Jon we ghɨ tì nyàka a ŋwàklù Fùyèn kum wun na, ‘Kike, mu bè tumalò wùt à mù wù tum ma wù yen a wo ashyə̂ ma wù fati lumu ha wò.’ 28 Mu jìsà ha ghàn na, wùt tà timi hì mô a chyə afân, we wù chyàlà Jon Fo Mòlû, biyani nâbi we wù tobte chyâhè a luk wu fə̀n wù Fùyèn chyàlò wûn.” 29 Ghɨt à jɨ̀m tì yu jis yi Jisòs bakhi nì ghɨt ghe ghɨ ndùku kâtà ŋwaklànà bimi gha ye Jisòs ndùku jîsà hì kokhe Yènfù beka ghɨna tì fye mòlû ha Jon. 30 Biyani ghɨt a Falàsî nì chichàsu saksu tunhî hi khɨlî kwàktì ye Yènfù ndùku kəta kum ghɨna kəbi yi ghəl te ghɨna tì tunhe hi fye mòlû ha Jon. 31 Jisòs fi kahi jis ha ghɨna na, “Mu lyi ma mu fəknà ghɨt a mbyî lân nâ nì ghə, ghɨna mò nâ te ghə agha?” 32 Ghɨna mò te mwəlà me ghɨna mò a wu wən, ghɨna toŋa jîsà bênà ha ghɨ le na, ‘Ghàh ti yem njàŋsù fomasu na ghàn bɨn, ghàn tê bɨ̂n, fî yem njàŋsù kpusu na ghàn ji, ghàn tà jì.’ 33 Mu jìsà ni beka Jon fô Mòlû tî bên yə wi hidù, nyo wi lùkû, ghàn jis na ‘Wu kəta yohnà be.’ 34 Wâ Wùt ti bên hì yə̂ fê nyô, ghàn ti jis na, yen wùt wunâ ‘Wù yə chyàhèlò fê nyo chyâhè fê mô nì sunu ghê ghɨt ghe ghɨ kâtà ŋwàklànà nì ghɨt a be ale!’ 35 “Biyani Yènfù chwùtè tof wu wunu wu mô tohna a gha afa ghɨt a wuna à jɨ̀m nè a ghɨna chyənà.” 36 Wùt à Falàsî wùlè toŋa Jisòs na wù ben a wun a ndâ, ma ghê wûn yə. Wù yên chwo ndokò a lùk wu yənu. 37 Wùt ywên wù gha be wùlè we wù ndùku chyə yi tèk afû yu na Jisòs yə a wùt à Falàsî a ndâ lyi sòk yìlè ma ghɨ fati nì ti yile ghɨ toŋte na àlàbastà, yûhì lìmtena mô atɨ̂n, yen nì yinì afû. 38 Te wù yèna yâ, timi a Jisòs a ngwùŋ hì jyê, semù chemle a Jisòs wu wù, wù ngumti yah nì nyuŋsu wunsu tusu, wù baŋli wulu wunu fî yuhi nì yûhì lìmtena yê. 39 Wùt à Falàsî we wù tì toŋa Jisòs yen gha ye hì jîsà ha ngɨŋ à wûn na, “Wùt wunâ ye hì mô kə nâ fòktì wù chìk, ma wù khəlò na wùt ywên we wu kùmà wun ni, na wù mò ni mô kə nâ wùt à gha be.” 40 Jisòs toŋti Samùn jis na, “Samùn mu kəta lò gha hi jìs ha wò.” Wù fîsì jis na, “Chichà, jìs à bî, mu yutelò.” 41 Jisòs jis na, “Ghɨt à bà ndùku kətalò ka ha wùt we wù ndùku samhe ghɨta nì ka, wùt wù mòk ndùku kəta ka wu kwoka yake yi ghə yì tân, wùt lè kəta mtân. 42 Nâ wùt mòk a ghɨna ndùku kəta wi ka hi kaha làk. Bì wu kâ atɨ̂n de yen nì ka tɨnu wù jɨ̀m ha ghɨna. Wò ni kwàktè na à mò nde atɨ̂n à ghɨ̂t afân à bà a wù ndùku kôŋà bè wu ka wùna chyâ wùlè agha?” 43 Samùn fîsì na, “Mu kwàktè na a mò we a ghɨ tì de ka donu ha wûn.” Jisòs jis ha wun na, “Wò jìsà kə nâ hamok.” 44 Wù fî kahi wu wun fî ki wùt ywên àtɨ̂n jis ha Samùn na, “Wò ti yen wùt ywên wùna? Mu ye ben a wò ndâ, wò ti faŋ hi fo mòlû na mu su wulu mu atɨ̂n, biyani wù ti sû wulu mu nì semù yah nì nyuŋsu wunsu tusu. 45 Wò tà ye baŋli jə mu a yu afa mu ye bena, nâ kə wu yu afa mu ye bena, wù ti faŋ hi yahlè mu. 46 Wò tà ye tânhì jə to ma nâ kəbi nì chìnà mgut, biyani wù ti yuhi wulu mu nì yûhì yì lìmtena. 47 Kum ni mu wu jîsà ha wò na, Koŋ yi chik ye wù chwùte ha mu chwùtè na Yènfù ti lehìfo gha wuna be nâ à jɨ̀m, biyani ghɨ lehèfo fùjiti boŋa chwûtè yi kôŋ fùjiti.” 48 Jisòs ki jîs ha wùt ywen wùna na, “Mu ti lehìfo gha ghɨ be gha.” 49 Ghɨt ale ghe a ndùku mô nì wûn wu lùk wu yənu hì kante a ghɨna sù ngɨŋ na, “À mò nâ nde mu wuna a wù lèhèfo besu ghɨ̂tsù?” 50 Jisòs ki jîs ha wùt ywên àtɨ̂n na, “Bimî ya ti bônhì wò. Kolô kə nì yutìnì.” A chyəna ghɨt a Jûs, wùt ki bên a wò ndâ, wò ki fo mòlû na wù su wulu wunu atɨ̂n, ki tânhè mgut a wun a tû chwùtè na wu saŋlelò hi fye wûn a wò ndâ.

8

1 Yi bàm atɨ̂n Jisòs hì gbê fôktè tum yì jùŋ kum nì fə̂n wù Fùyènù a tu tèk tu chiktu nì tu tetatu. A mô ni wu mô ghê jùmtìsùbàmsù wunsu ìwûm njwòsù bà, 2 Bakhe nì ywen ale ghe Jisòs ndùku mô ma wù ti chwuk yaftu ghɨna tu nì ghɨt ghe wù tì jùma fihe yohnù wu be a ghɨna fùtɨ̂n. A mô Mèli wù Màgdalà a we Jisòs tì jùma fihe yohnù be we wu ndùku fo ngə̂k ha wûn, sàmba, 3 a mô Jùwanà a ywê wùt we wù ndùku fêtà ha Helòd ghɨ toŋte na Chusà, nì Sùsanà bakhe nì ywen a dona ale. Ghɨna hì gâmtè tôknè kwoka nì Jisòs nì jùmtìbàmsù wunsu nì mwə̀ mù ghɨna. 4 À ndùku mô te ghɨta fwo bena a tu tèk, a tu tèk, yûŋtì dô kə ni. Jisòs ki mâ ngàn yîn ha ghɨna na: 5 “Wùt tì shik hi mò ngwìk à wûn, yîmì hi mù yìlè chemli a sùbelâ, ghɨta jelì, nyɨ̀mû ben chupli kut kə yì jɨ̀m. 6 Yìlè chemlî a to mù chyə̂, woli mô a yi dèt yîmì hi ləmâ biyani kaha yimlò beka chyəfu yute fu ndùku wi. 7 Yìlè chemlî a lùk wu tù tùŋù, yîmì hì ləmâ nì sònjoŋsu, sònjoŋsu tɨnsu ləma solì. 8 Yìlè chemlî kə nâ chyəfu jûŋ fù, saŋ atɨna kwôk bwuslò, bilò ghɨ hi sama nâbi ghɨ̀ni to saŋa, se saŋa fwo atɨ̂n dô chema wu wə.” Jisòs jis ni kahi fî jis a jyə̂ yì tâ na, “Nâbi nde wù kəta tofu ma wù yu.” 9 Jùmtìbàmsu Jisòs sù hì bufa ha wûn nâ, “Ngàn yina fòktè na ghə agha?” 10 Jisòs fîsì na, “Yènfù ti fô tofu ha ghàn na ghàn hi ywo khɨle gha letena ghe ghɨ mô kum fə̂n wù Fùyènù, biyani ha ghɨt ale mu nè hì jîsà a sù ngàn shyəma ghɨna nê hi ke luktu yena wi shyə ale, ywo ghâ khɨle wi na ghɨ jis na ghə agha.” 11 “Ngàn yina yike gha ghɨ̂n ni, ngwìk atɨ̂n mò yi gha Fùyènì.” 12 Ngwìk yê yì tì chemle wu lûm yi mò te ghɨt ghe ghɨ ywo gha Fùyènì, deblì ben fihi a ghɨna təm na kə ghɨna bimi ma ghɨ bon. 13 Ye yì tì chemle yi wo yì mò te ghɨt ghe ghɨ ywo gha Fùyènì nyâŋhì bimî nì saŋlînì, biyani yi faŋ hi tòkà lye a ghɨna təm. Ghɨna bimi kə afu yulâ mômhìnì ben, ghɨna fen kə yi fên. 14 Ngwìk yìlè ye yì tì chemle a tutùŋ yâ, mò te ghɨt ghe ghɨ ywo gha Fùyènì, chyəti yen kə ni, fuma mbye, ghɨna khɨŋa yi ghak, nyɨŋa kə yi bàm yi mwə̀ mù mbyî, gha ghɨ̂n tàhì na kə ghɨna ləma a ghɨna àtɨ̂n yi bimî. 15 Ye yì tì chemle a chyəfu jûŋ fù mò te ghɨt ghe ghɨ ywo gha Fùyènì ghɨ khɨti kə hamok nì təm a ghɨna a jûŋà hì wunhê yi mo wu tam a ghɨna chyənà. 16 “Wùt wi hi dàn a lâm hi baŋ nì shyə ale, bu hi lèt yi dèt wu khɨ̀, biyani wù kəta hi dàn à tom a lùk wu ngaŋtenu, a lùk afa à lyi nâbi nde ma wù yen ban yi tɨni.” 17 Ghàn hi khə na ghɨ let kat chya nâbi nì ghə, ghɨ bè yenalò, ghɨ leti nâbi yìni gha, yi bè faŋa wi hi fwo a ndan. 18 “Ghàn hi tôknè wu lum afa ghàn yute atɨ̂n. À hì kəta nâbi nde ma ghɨ fo kpenhi ha wûn, à hì gha nâbi nde ma ghɨ fyi nâbi fu teta fe wù khə na yi kətalò.” 19 Kə yu mefû nè Jisòs nì wana ne wuna ben hi yena wûn, lumu hì bu kum nôn à ghɨt ghe a ghɨ ndùku mô afû. 20 Wùt lè fôktì ha wun na, “Nìni wâ, nì wana na mò a bɨn khɨŋa hi yen a wò.” 21 Jisòs jis ha ghɨna na, “Nìni mù nì wana noma mò ghɨt ghe ghɨ ywo gha Fùyènì nê te yi jîsà.” 22 À ndùku mô tuk lefu, Jisòs lyi a ngwùk ghê jùmtìbàmsù wunsu jis ha ghɨna na, “Ghàhnà daŋ à yen yi jin yi lwi fokô.” Ghɨna lô hì yênà. 23 Te ghɨna ndùku daŋà yênà, Jisòs hì bwunê. Fufa ta yîmì hi chyà shikà mòlû mu lye a ngwùk. Ngwùk atɨ̂n hi khɨŋa hi sàŋà. 24 Ghɨna yen shik yemhì wûn jis na, “Bèbɨn, Bèbɨn, yemâ, ghàh te kputelò!” Wù yemà kântì fuf atɨna nì jwò ghɨ tenâ luktu china kə ni moŋ. 25 Jisòs buf ha ghɨna na, “Kum ghə te ghàn kəta wi bimînì agha?” Ghɨna hì mô nì kani fê fânà, buf ha ngɨŋsu ghɨna su nâ, “Wùna mò nâ nde wù kàntè fufa nì jwò ghɨ ywo wûn.” 26 Yi bàm yi tɨ̂n, Jisòs nì jùmtìbàmsù wunsu daŋ yen yi lak yi Gelàsèn yi jin yi lwi yi ke dâŋhè Galìlî. 27 À hì mô kə te Jisòs fwo toma bê nì wula yi bi jwolì tɨni ni, kwônà nì wùt ma wù lo yi tèk yile afû. Wùt àtɨ̂n kəta yohnù be a wun a fùtɨ̂n, ma wu ti chyə̂ nâ hadà, wu mâkà wi shyə ale a wun wu wùn, chyə wi a ndâ, chyə kə sù gùma. 28 Te wù yena bena nì Jisòs ni, khək yi jî fen a wun ashyə̂ bwat nâ a jyə̂ yì tâ jis na, “Wò khɨŋa ghə ha mu a Jisòs, Wâ Yènfù ngaŋte fu? Mu chyate wò kə fo ngək ha mu.” 29 Wù ndùku jîsà ni, beka Jisòs tì kànte na yohnù be we fwu a wun wu wùn. Yohnù tɨnu ndùku fo ngə̂k ha wûn a mu yu, a mu yu. Ghɨ hì mô hi fo ngə̂k ha wûn nâbi wùni yu, ghɨ kwut khəni wuni nì fwəni wuni nì chyaksu ghɨ lem wûn wu lùk. Ghɨ lem ni, wu tenti kə yi tentî chyaksu tɨnsu, yohnù be tɨnu lyi yen nì wun a yi lak yi sùsi. 30 Jisòs ki buf ha wùt àtɨ̂n nâ, “Yet ya mò nde?” Wù fîsì na, “Yet yi mi mò ‘A nôn’” beka yohnù be tì lye a wun wu wùn dô kə nì. 31 Yohnù be tɨnu chyati Jisòs na kə wù jum à fihi wunu hi tum a lihi yi be afa yi lye gokhe wi yâ. 32 À ndùku mô ni, nôn à kùnduku a chika ale bakhe afû, yə a wùn wu kunu, yohnù be we chyati Jisòs na wù de ghɨna ma ghɨna yê lyi a kùnduku we fùtɨ̂n, Jisòs dê. 33 Yohnù tɨnu fwu a wùt we wùn yen lye a kùnduku we fùtɨ̂n, wu shɨ̂ŋ nì nyiŋi yen fen a ba yìlè a yi bi lwi, chemli a jwô kputilò. 34 Ghɨt ghe ghɨ ndùku kine kùnduku we yen gha ye yi gana nyiŋ kolo yen fôktì gha ye yi gana a yi tèk afû, hì gbê fôktè ha ghɨta a mu fùk. 35 Ghɨ yû ni, yen hi yè yên gha ye yi gana. Ghɨna ben yen Jisòs fî yen wùt we yohnù be we tì fwo a wun wu wùn, ma wù ti ndokò a Jisòs ashyə̂, ma wù ti mak njusu, mô kə nâ a wun wu tof. Ghɨt atɨna yen ni, hì fânà. 36 Ghɨt ghe ghɨ ti yena te gha tɨni gana, fôktì te wùt àtɨ̂n tì gbê shyəma wù ta. 37 Ni, nâ ghɨt à jɨ̀m a bètu lak tu Galìlî jis ha Jisòs na wù lo a ghɨna fùtɨ̂n, beka ghɨna ndùku fânà nâ haŋaŋ. Jisòs lye a ngwùk hì khɨŋa hi lò. 38 Wùt we yohnù wu be we tì fwo a wun wu wùn yen chyati na wù lo ghê wûn. Biyani Jisòs tunhî jis ha wun na, 39 “Kahi kolô, ma ye fokti gha ye Yènfù ne ha wò.” Wùt àtɨ̂n lô kolo hì gbê kata yi tèk yi tɨni yì jɨ̀m, fôktè kə gha ye Jisòs ne ha wûn. 40 À hì mô te Jisòs kaha daŋa bena a bàh a lwi afa a wù tì lo atɨ̂n, nôn à ghɨ̂tà ben fyi wûn beka ghɨna à jɨ̀m ndùku mô yute wûn. 41 Kə ni, wùt lɨmà wùlè a mô wùt wù tihena a ndâ chìnti, yet yi wuni mô Jalòs, ben fen a Jisòs ashyə̂ chyati wûn na wù ben a wun a ndâ, 42 beka wù ndùku kəta kə wan wù ywên wù mòk, wu mô lɨ̂m njwòsù bà wu kpo yênà. Te Jisòs lo hì yênà ghê wûn, nôn à ghɨ̂tà hì fahe yênà kə wun a yi bàm. 43 À ndùku mô atɨ̂n à nòn afû wùt ywên wùlè mô afû, motè kə ni yena yu wunu, ma yaf yi tɨni ti chyə̂ na wun wu wùn a wu lɨ̀m njwòsù bà, teka wùt a ngàŋ wùlè chwuk wûn na wu ta. 44 Wùt ywên wunâ fahi yen lyi a wun a yi bàm kum soŋ yi wuni yi sùnju, kə wu yu, yu wun we mi kə yi mî. 45 Jisòs shɨ̂ŋ buf nâ, “À kum nde mu agha?” Nâbi nde tunhî na yi tà kum jə wûn. Bità ki jîs ha wûn na, “Bâ, ghɨta ti jɨŋ kat wò a mô nâbi nde kumlè kə wò?” 46 Biyani Jisòs jis na, “Wùt ti kum mu beka mu ti yu te jyaka fwo a mu wùn.” 47 Wùt ywen wuna yen na ghɨ ti khɨli na à kum yi wûn, fwu ben, chiŋtê, fen a Jisòs ashyə̂ fôktì gha ye yi ne na wù kum Jisòs. Ghɨt à jɨ̀m yû. Wù fî jis na yi ye kum Jisòs nâbi wùni yu ta kə yi tâ. 48 Jisòs ki jîs ha wun na, “Wâ mù, bimî ya ti ni na wò ta. Kolo kə nì yutìnì.” 49 Te Jisòs ndùku baha jîsà, wùt bên ma wù lô tô ndâ chintena ghê, jis ha wûn na, “Wan wâ we ti kpû. Kə wò fi fô ngə̂k ha chichà.” 50 Jisòs yu ni, jis ha Jalòs na, “Kə wò fan, khɨti kə bimî ya ma wù ta.” 51 Jisòs yen tan a ndâ afû, shihi lye a ndâ, kan na kə wùt lye ndâ ghê wûn, a bu kə Bità nì Jon nì Jêms kə nì bè wan nì nè wan. 52 Ghɨt à jɨ̀m afû hì jyê, fê sama wu wun kum wan àtɨ̂n. Jisòs jis ha ghɨna na, “Ghàn china, kə ghàn fi ji. Wù tà kpu jə̂, wù bwune kə yi bwunî.” 53 Ghɨna yu ni, hì chyəka kə yi chyə̂k wûn, beka ghɨna ndùku khə na wù ti kpû. 54 Biyani, Jisòs lyi khɨti a wo wuna jis a jyə̂ yi tâ na, “Wan lòtî!” 55 Yohnà wuna kaha ben kə wu yu afû, wù lôtì kə yi lôtì, Jisòs jis na ghɨ khɨŋ à fô shyə ale ma wan àtɨ̂n yə. 56 Jwo yim bè wan àtɨ̂n nì nè wûn, biyani Jisòs chîhì na kə ghɨna nè fôktè ha wùt gha ye yi gana.

9

1 Jisòs toŋa yûŋtì ghɨt a tuma wuna njwòsù bà fo a jyak à jɨ̀m ha ghɨna shyəma ghɨna nê hi jûmà fihe yohnù wu be nâ wù jɨ̀m, fê chwuka yaftu, 2 chinhi ghɨna na ghɨna fwo yen ma ghɨ hi fôktè gha kum Fə̂n wù Fùyènù fê chwuka ghɨt a yablena. 3 Wù fî kaha jis ha ghɨna na, “Kə ghàn nè lyê shyə ale, kə wùt nè lyê mbàŋ yì gbèna nâbi nì bàlì, kə wùt nè lyê shyə yəna nâbi nì ka, kə wùt nè lyê nju sùbà. 4 Ghàn yen nâbi yìni tèki, lye a ndâ, ghàn hi chyə kə atɨ̂n hi bè tàn a wu tuk afa ghàn bè lô a yi tèk afû. 5 Ghàn yen nâbi afa, ghɨt atɨna faŋ hi fye ghàn, ghàn yah wulu wanu shyəma ghɨna nê khɨli na ngə̂k bè bênàlò ha ghɨna.” 6 Ghɨt a tuma ghê fwu hì gbê yênà a tu tèk, a tu tèk, fôktè yênà nì tum yi jùŋ, fê chwuka ghɨta nâbi afa te ghɨna yènà. 7 Helòd we wù ndùku saka bâh à Galìlî ale yu nâ gha à jɨ̀m ghe ghɨ ndùku gânà, gha atɨna hì fumhe wûn, beka ghɨt ale ndùku jîsà ha wun na, Jon Fo Mòlû ti kaha lôtì a yi kpû, 8 ale jîsà na fòktì Ìlajà ti kaha bên, ale jîsà na à mò fòktì wù chìk wùlè kə te se su ndùku mô ashyə̂ te yì kaha lote a yi kpû. 9 Helòd yu gha tɨni, hì kante kə wun a ngɨŋ jîsà na, “Mu tì nî ghɨ kat tô Jon Fo Mòlû. À fè mô nde wuna ghɨ jîsà gha ghɨ̂n kum wûn agha?” A yu mefû wù yîmì hì khɨŋa hi yena Jisòs. 10 À ndùku mô te ghɨt a tuma Jisòs kaha kolo bena, ghɨna fôktì nâ gha à jɨ̀m ghe ghɨna tì ne, wù nyamti lyi ghɨna, ghɨna yen lumu yi tèk yile, ghɨ toŋte na Bèsadà. 11 Ghɨta tì khɨli nâbi wùni yu na a mò luk we wù mò atɨ̂n ni, jûmtì yen nì wun afû. Jisòs fyi ghɨna nâ jûŋ jis ha ghɨna kum fə̂n wù Fùyènù, fî chwuk ghe ghɨ ndùku yafa. 12 À hì mô wu yu kolô, jùmtìbàmsù wunsu njwòsù bà yen jis ha wun na, “Jìs ha ghɨt ghɨna na ghɨna jyahi ma lyê yen a tu tèk, ne a tu lùk afa fùkmù mò bakhe, ma ghɨna khɨŋ shyə ma ghɨ yə nì luku hi chyə̂ beka luk wûn mô a yi bàm.” 13 Biyani Jisòs fîsì ha ghɨna na, “Nâ ghàn fo shyə ma ghɨna yə.” Ghɨna jis ha wun na, “Ghàh kəta kə ban wu kwaŋu wù tân nì yila à bà. Wò khɨŋa na ghàh yê yun mwə̀ yə̂mù ha nôn à ghɨ̂t ghɨna à jɨ̀m ma?” 14 Ghɨt a lɨmànà ndùku mô a nôn à afân kwoka tânà yê kamsù tân. Jisòs jis ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Nê ma ghɨna ndoko wu tuk, wu tuk mtân, mtân.” 15 Ghɨna jis ghɨt atɨna chwo ndokò a chyə̂. 16 Jisòs fyi ban wu kwaŋ we wù tân nì yila à bà ki kokhe yen a nyə̂, fo àyòŋnà ha Yènfù bəkti fo ha jùmtìbàmsù wunsu na ghɨna jyati ha ghɨt ghê. 17 Ghɨna à jɨ̀m yə̂ kwut, jùmtìbàmsù wunsu kumti chyàksù bansu su lun kà sù ìwûm njwòsù bà. 18 À ndùku mô tuk lefu, Jisòs hì chyate wu lùk kə ghê jùmtìbàmsù wunsu, ki buf ha ghɨna nâ, “Ghɨta jìsà na mu mò nde?” 19 Ghɨna jis na, ghɨta jìsà na, “Wò mò Jon Fo Mòlû, ale jîsà na, wò mò fòktì Ìlajà, ghɨ le jîsà na wò mò fòktì wù chìk wùlè te wù kaha lote a yi kpû.” 20 Jisòs buf ha ghɨna na, “Nâ ghàn jìsà na mu mò nde?” Bità jis na, “À mò wò Klistù, a we Yènfù chwoka lema.” 21 Jisòs kântì na kə ghɨna nè fôktè gha mi yîn ha wùt, 22 Fî jis na, “Wâ Wùt kəta hi yena ngə̂k yì chìk, na chəhsu nì ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu mana wûn, ma ywi wûn, ma à nê hi mô yi bàm yi mu tuk mtât ma wù kahà loti a yi kpû.” 23 Jisòs jis ni, ki jîs ha nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ ndùku bênà na, “À kòŋà nâbi nde hi jùmtè mu, wu mâkà ngɨŋ à wûn, wu hi bêkà kâkfùtàfù tuk mù jɨ̀m jûmtè mu. 24 À mòmhi nâbi nde hi bònhè ngɨŋ à wûn, ma wù ləha, ma à lesi nâbi nde ngɨŋ à wûn kum mu, ma wù bê bon. 25 Mbè wùt mò ghə a yu afa wù khɨte mbyî jɨ̀m lesì ngɨŋ à wûn agha? 26 Nâbi nde shìki wumî kum mu nì yiki mi, wu hi khə na Wâ Wùt bè boŋa wumelò kum wûn a yu afa Wâ Wùt bè kaha bênà atɨ̂n à ban yi chiki bè wûn nì anjèlsù wunsu yulesu. 27 Mu jìsà ha ghàn hamok na, ghɨt ale mò afân lân, bu hi bè kpû nâ hakoh, bu na ghɨna yen fə̂n wù Fùyènù.” 28 À hì mô kwoka yênà mu tuk fama te Jisòs jìsa gha ghɨ̂n ni, wù lyi Bità nì Jon nì Jêms ghê ghɨna kwok a kun hi jə̀m. 29 Te Jisòs ndùku jə̂mà, kə̂k yi wuni kwuna, njusu wunsu hì fufa kə ni, njêntè. 30 Kə ni, ghɨt a bà timi hì bitè a gha nì wûn. À ndùku mô Musìs nì Ìlajà. 31 Ghɨna hì mô nâ fùtɨ̂n à ban yi chiki. Ghɨna hì jîsà kum nì kpu yê Jisòs kəta hi kpû a Jèlusalèm hi lunhe gha yê Yènfù ndùku mô ma wù ti lem ha wûn. 32 À ndùku mô yâ, Bità ghê ghɨt ale bwunê nâ haŋaŋ ghɨna yemà, yen yi ban yi chiki Jisòs, fî yen kəbi ghɨt à bà ghe, ghê Jisòs mô amok. 33 Ghɨt atɨna shihi lò, Bità ki jîs ha Jisòs na, “Yi jwôfàlò a bèbɨn na ghàhnà hi mô afân. Ghàh nè balò wìmù mù tât, ma wò nê hi kəta à mòk, Musìs kəta à mòk, Ìlajà kəta ale.” Wù ndùku jîsà ni, khə wi gha ye wù jìsà. 34 Kə te Bità ndùku baha jîsà kə yi jîs, bàksù chwo baŋ ghɨna, fânì kwo ghɨna. 35 Jyə̀ fwu fùtɨ̂n à sìmbàk afû jis na, “Wùna mò wâ mù we mu chwoka. Ghàn hi ywo ha wûn!” 36 Te jyə̀ àtɨ̂n tì jìsa mihe, ghɨna yen Jisòs mô afû kə wù nɨ̂ŋ. Ghɨna china kə yi chinâ, tê fòktì ha wùt mòk gha ye ghɨna yena mu tuk afû. 37 Tuku yû, Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu sù tât kaha chwo kun, nôn à ghɨ̂tà bên, dô kə ni hi bè yen a wûn. 38 Wùt lè atɨ̂n à nòn afu metì bwat a jyə̂ yì tâ jis ha Jisòs na, “Chichà, chichà gàmti wâ mù lɨmà wunâ, beka mu kəta kə wûn. 39 Yohnà be faŋa wi hi khɨte wun na wù shɨŋ à bwat à ji, ma wù fen a chyə̂, fufutu fwo a wun a yi jwô. Ghɨ ni ya, ghɨ fo ngə̂k ha wun ghɨ de wûn ma wù ti bôt nâ haŋaŋ. 40 Mu ye chyati jùmtìbàm sasu na su jum à fihi, biyani ghɨ ti ta ghak ghɨna.” 41 Jisòs fîsì jis na, “À mò nâ yìni mbyi yì be ni a yì ta hi bimî ni, mu nè chyə tânà yàni nì ghàn shyəma ghàn bimi?” Wù jis ni, ki jîs ha wùt àtɨ̂n na, “Bi nì wan wâ we afân.” 42 Wù shihi fwo yèn nì wûn, yohnà be atɨna mak wan àtɨ̂n a chyə̂, wù hì tâkà. Biyani Jisòs kântì yohnà be ghê, ghɨ fwû, wan àtɨ̂n tâ. Wù kaha lyi fô wun ha bè wûn. 43 Nâ ghɨt à jɨ̀m afû hì mô nì kani kum a jyak a Fùyènà. Ghɨta ndùku baha kante kə gha à jɨ̀m ghe Jisòs ndùku nê, Jisòs jis ha jùmtìbàmsù wunsu na, 44 “Ghàn fatè yu gha ye mu khɨŋa hi jìs ha ghàn. Ghɨ nè bəklelò Wâ Wùt ha ghɨta.” 45 Biyani ghɨna te ywo khɨlî gha tɨni beka à ndùku mô ni, ma gha yile ti ni na kə ghɨna ywo khɨli. Ghɨna hì fânà ghaka hi buf ha wûn nâ gha tɨni mò na ghə agha? 46 Gùfna tì lôtì a jùmtìsùbàmsu Jisòs sù a fùtɨ̂n, nâ a mò nde we a wù ngaŋte chyâ a ghɨna fùtɨ̂n agha? 47 Jisòs khɨli gha ye ghɨna ndùku kwâktè, lyi walà tom bakhi a wun a ngwùŋ 48 jis ha ghɨna na “À tòkna nâbi nde nì wan wù teta wuna kum mu, ma à nê hi mô na wù ti tôknà nì mu. We wù tòkne nì mu, ma wù hi khə na wù tòknà ha we wù tuma mu. Ghàn hi khə na we wù tobte gokhè a ghàn a fùtɨ̂n mò we wù ngaŋte chya.” 49 Jon jis yi wuni na, “Bèbɨn, ghàh tê yen wùt, wu jûmà fihe yohnù wu be a wo yi yet, ghàh ti jis na kə wù fi mom beka wù wijə wùt mòk a ghàhnà fùtɨ̂n.” 50 Jisòs jis ha ghɨna na, “Kə ghàn fi tamti lô wûn, beka we wù nò wijə ghàn mò a ghàn a bàh.” 51 Jisòs tî lem na yi nè kwoka lò a Jèlusalèm beka yu ndùku bakhe bênà shyəma ghɨ lyê kwok nì wûn a nyə̂. 52 Wù tum ghɨta na ghɨ yen ashyə̂ yi tèk yile a Sàmaliyà ma yê fati nâbi ghə ha wûn afû. 53 Biyani ghɨta afû tê fye jə̀ Jisòs beka yi ndùku mô na wù ndùku chyâ yê kə a Jèlusalèm. 54 Jùmtìbàmsù wunsu mô Jêms nì Jon yen gha yîn ni, jis na, “Bâba, wò khɨŋa na ghàh toŋa wusu a nyə̂ ma wu chwo ywiti ghɨna agha?” 55 Biyani Jisòs bɨ̂nhì wu wun ki ghɨna kan na kə ghɨna nè mômà. 56 Ni, Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu lô yen a yi tèk yile. 57 Ghɨna hì gbê yênà wu lum, wùt wù lɨmà wùlè ben jis ha Jisòs na, “Mu nè jûmtèlò wò hi yèn nâbi afa wò yènà.” 58 Jisòs fîsì jis ha wûn na, “Sòŋàtù kətalò bûkù ghɨna, nyɨ̀mû kəta ndasu, biyani Wâ Wùt kəta wi luku hi nìŋhè a tô wuna àtɨ̂n hi yùtì.” 59 Jisòs fî jis ha wùt lè na, “Jumti mu.” Biyani wùt atɨ̂n jis ha wun na, “bâ. de ma mu kolò yê guma bôm shyəma mu bê jumti wò.” 60 Biyani Jisòs jis ha wun na, “De ma ghɨt ghe ghɨ mô te ghɨt a kputena guma ghɨt a ghɨna ghɨ kputena. Biyani ha wò, wò kəta hi tè fòktè yèn gha kum fə̂n wù Fùyènù.” 61 Wùt le fî jis na, “Mu nè jûmtè lò wò Bâba, biyani de ma mu yê toŋte ha ghɨt a ma laŋ.” 62 Jisòs jis ha wun na, “Nâbi nde we wù yìmi fêtì hì kaha ke yi bàm kpene wi a fə̀n wù Fùyènù.”

10

1 À hì mô yi bàm yi gha afân, Bâba chwokti ghɨt ale msàmba njwòsù bà tum ghɨna, à bà, à bà na ghɨna yen ashyə̂ a tèk tù jɨ̀m nì luk te wù ndùku kəta hi yèn atɨ̂n, 2 fî jis ha ghɨna na, “Mwə̀ mù yə̂mù hi kpì dô kə ni, biyani ghɨt a kpene tobte kə ni. Ghàn jəm lê ha Yèn fe fu mô bè fùk, ma wù tum à kpenhi ghɨt a fetana ma ghɨ shik à kpê kolo nì ghɨna. 3 Ghàn yen. Ghàn shihi yèn, ghàn hi khə na mu tuma ghàn te wana sù njyə̀ atɨ̂n à nyamsu basu. 4 Kə ghàn lyi ka nâbi nì bàlì wafana. Kə ghàn lyi kpenhi gwusu wùsu lesu. Kə ghàn lyi yu hi toŋte ha wùt wu lûm. 5 Ghàn yen lyi nâbi ghɨ̀ni bɨna, ghàn yitì toŋti ghɨt atɨna jis na, ‘Yènfù fo yutìnì ha ghàn a bɨn a afân.’ 6 Wùt shìki tê mò a bɨn afû kpenâ hi tè kəta yutìnì, ma yutìnì yen ha wûn. Wùt shìki bu ma yutìnì tɨni kahà ben ha ghàn. 7 Ghàn lyi, ghàn faŋ kə bɨn a afû, yə, nyo nâbi ghə ghe ghɨ fo ha ghàn, beka ghɨ kəta hi tè làk a wùt fètana. Kə ghàn hi dâŋtè bɨnû. 8 Ghàn lyi nâbi yini tèki, ghɨ fyi ghàn lem nâbi afa ghàn, ghàn yə nâbi ghə ghe ghɨ fo ha ghàn. 9 Ghàn lyi yi tèk afû, ghàn chwuk ghɨt a yablena ghe ghɨ mô afû, fòktè ha ghɨna na fə̂n wù Fùyènù ti bakha ha ghɨna. 10 Biyani ghàn ki lyi yi tèk, ghɨ tê fye ghàn, ghàn fwu yen a lumtu tatu jis ha ghɨt atɨna na, 11 ‘Ghàh bukte châkhè but wanu tèku a ghàh wu wù ni, hi chwùtè chwena na ngə̂k ti fâŋ ha ghàn.’ 12 Mu jìsà ha ghàn hamok na, à bè hì mô a wu tuk wu saku Fùyènù, ma ngə̂k bê hi mô ha ghɨta a yi tèk afû chyâ te yì ndùku mô ha ghɨt a Sodòm.” 13 “Ngə̂k yì chìk bè hì mô ha ghàn ghɨt a Kolasîn kəbi nì ha ghàn ghɨt a Bèsadà! À ndùku mô na ghɨ ni gha kanana ghɨ̂n ha ghɨt a Tayà nì ghɨt a Sidòn, ma ghɨna tî ndokò a wu bùt fuk wu bwû a ghɨna wùn mâk njusu finasu kahi təm a ghɨna a sùbe. 14 À bè hì mô wu tuk wu saku Fùyènù, ma ngə̂k bê hi mô ha ghàn chyâ te yì ndùku mô ha ghɨt a Tayà nì Sidòn. 15 Ghàn ghɨt a Kàbanùm, ghàn kwàktè na Yènfù bè kokhe ghàn na ghàn kwok à tan a nyə̂ ma?” Yi wijə yâ. Ghɨ bè bɨlà tumhe ghàn a yi be afa yi lye kokhè wi yâ. 16 Wù jis ni, kaha jis ha ghɨt a tuma ghe na, “Nâbi nde we wù ywo ha ghàn, wù ti yû ha mu. Nâbi nde we wù tunhe hi yu ha ghàn, wù ti tunhi hi yu ha mu, we wù tunhe mu, wù ti tunhi we wù tuma mu.” 17 Ghɨt ghɨ̂n msàmba njwòsù bà tî gbi kaha kolo nì saŋlînì jîs ha Jisòs na, “Bâba nâbi yohnù wu be tì yu ha ghàh a wu yu afa ghàh kàntè gha a wo yi yet!” 18 Jisòs jis ha ghɨna na, “Mu tê yên te Satàn lô a nyə̂ fen te wuli mwanani. 19 Ghàn hi khə na mu ti fô jyaka ha ghàn na ghàn jeli yosu besu nì nyak mù chyə̂, fî fô a jyak na ghàn ta chya bànà sanisu, kə tu lum tù jɨ̀m. Nâ shyə ale bè fo wi ngə̂k ha ghàn. 20 Biyani kə ghàn hi saŋle na yohnù wu be ywo ha ghàn, ghàn hi bɨlà saŋle na ghɨ ti nyak yet ghana a ŋwàklù a nyə̂.” 21 À hì mô kə yu afû, yohnà yulena ni Jisòs hì saŋle nâ haŋaŋ ki jə̂m na, “Bâ mù, Bâba we wù saka nyə nì chyə, mu fô àyòŋnà ha wò beka wò ti let gha ghɨ̂n ha ghɨt ghe ghɨna kwàktè na ghɨna tofalò. Chwûtì ha ngwònu hamok a Bâ, à kòŋà kə wò hi nì ni.” 22 Te wù tì jìsa ni, kaha jis ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Bom ti fô mwə̀ mù jɨ̀m ha mu. Wùt fate khə wi wùt we Wan wùna mò wunù, a bu kə Bì. Wùt fate khə wi wùt we Bì mò wunù a bu kə Wan nì ghɨt ghe Wan chwoka hi chwùtè Bì ha ghɨna.” 23 Wù jis ni, kahi wu wun nyamti jis ha jùmtìbàmsu wunsu lesu na, “Jùŋ mò ha ghɨt ghe ghɨna yena gha ghe ghàn yena! 24 Mu jìsà ha ghàn na, fòktìsù chiksu dosu nì fə̂ntù ndùku kôŋàlò hi yen a gha ghe ghàn yena, fê kôŋà hi ywo gha ghe ghàn ywo, biyani yi faŋ hi gàn.” 25 Chichà yì sak wùlè timi a nyə̂ hi mòmhè Jisòs buf na, “Chichà, mu mò hi nè nâ ghə hi bè khɨti chyəna ghe ghɨ bè mê wi agha?” 26 Jisòs kaha buf ha wun na, “Ghɨ nyak na ghə a Musìs ŋwàklù làŋ agha? Wò taŋa ywo na ghə atɨ̂n?” 27 Wùt àtɨ̂n fîsì na, “Wò kəta hi tè kòŋà Bâba Yènfù nì təm gha à jɨ̀m nì yohnà gha à jɨ̀m nì jyak gha à jɨ̀m nì kwâktì ya yì jɨ̀m fê kôŋà wâ nâ te wò kòŋà ngɨŋ yâ.” 28 Jisòs jis ha wun na, “Wò ti fîsì kə nâ jûŋ. Ndù ma hi nê yâ ma wò bê khɨti chyəna ghe ghɨ bè mê wi.” 29 Chichà yi sak wuna mômhì hi chwùtì na gha ye yi ye hì bufa yi yê mò yi ghəl, fî kaha buf ha Jisòs na, “Wâ nôm mò nde agha?” 30 Jisòs fîsì ki jîs na, “Wùt tì lo a Jèlusalèm hì chwo yênà a Jèlikù. Ghɨt a chwoŋana khɨti wûn chwokti njusu wunsu, sam wûn, wù faŋ kə fùjiti hi kpû. 31 Yi gan na ngàŋ à ndâ Fùyèn yìlè ndùku chwo yênà kəbi wu lum afû, wù yen te wùt àtɨ̂n nìŋe, wù mbâmtì chyâ. 32 Wùlè hi fê chyâ kəbi wu lum afû, a mô wut yì fèt a ndâ Fùyèn, ma wù fwo a Lefì sah yi nda yen te wù nìŋe a chyə̂ boŋ chyâ kə yâ. 33 Biyani wùt yi lak yi Sàmaliyà wùlè hì yênà yi gbî chya kəbi wu lum afû, boŋ yen wûn, seni kwo wûn 34 Wù su lemtu wun tê, yok nì fo, kwut nì bâh à sùnju, lyi wûn kokhi a wun a tô nyàm, yen nì wûn a ndâ ghɨt a benana, chyə tôknà nì wûn afû. 35 Tuku yû, wù fihi ka a wun a bàlì fo ha bè à ndâ àtɨ̂n jis na, ‘Wò tokna nì wùt wunâ. Wò faŋ kpenhi nâbi ghə a tô wu ka afân, ma mu nê bu hi kaha bèn, ma mu lak ha wò.’” 36 Jisòs jis mihì ki buf ha chichà yì sak wuna na, “A wo yi kwàktì à mò wùni atɨ̂n à ghɨt ghɨ̂n à tât a wù tì chwute na yi mò wâ nè wùt mu we ghɨt a chwoŋana tì khɨte?” 37 Wù fîsì na, “À mò we wù tì chwùte seni kwolani ha wûn.” Jisòs ki jîs ha wun na, “Wù yen, ma wù hi nê kə yâ.” 38 Jisòs ghê jùmtìbàmsù wunsu hì gbê yênà, lyi a yi tèk yile, wùt ywên wùlè mô atɨ̂n ghɨ toŋte na Matà. Jisòs lye a wun a ndâ, wù fyi wûn nâ jûŋ. 39 À ndùku mô Matà kəta wâ nè wun wùlè yet yi wuni mô Mèli. Mèli ben ndokò a Bâba ashyə̂ hì yute yikî wuni. 40 Matà hi fuma nì fêt yì doni, ben ha Jisòs jis na, “Bâba, wò yena wi na wâ nôm ti de mu na mu hi fuma nì fêtì kə mu nɨ̂ŋ agha? Jìs ha wun na wù bê gamti mu.” 41 Bâba toŋti Matà jis ha wun na, “Matà, Matà, wò nè gha fo ngə̂k ha wò dô kə ni. 42 Biyani à mò kə yi gha yì mòk ye wùt kəta hi kwàktì. Mèli ti lyi gha jûŋì tɨni, ghɨ bu hi fê fyi ha wûn.”

11

1 À ndùku mô tuk lefu Jisòs hì jə̂mà wu lùk. À hì mô te wù jə̀ma mihe, jùmtìbàmsù wunsu lesu jis ha wun na, “Bâba, yiki ghàh nì gha ghe ghàh kəta hi tè jìs a wu yu afa ghàh jə̂mà, kəbi yi ghəl te Jon tì yike jùmtìbàmsù wunsu.” 2 Jisòs jis ha ghɨna na, “Ghàn mò hi jə̀m, ghàn hi jîsà na: ‘Bâ, nì ma ghɨta hi kokhe yet ya, nì ma fə̂n wa ben. 3 Yəhi ghàh lân, ma wò yəhi ghàh tuk mù jɨ̀m. 4 Lèhifo ghàh a ghàh a gha a be beka ghàh lèhèfo lò nâbi nde we wù ne be ha ghàh. Kə wò de na mômhìnì ben ha ghàh.’” 5 Wù fî jis ha ghɨna na, “Wùt a ghàn a fùtɨ̂n làhi yèn a sô wùn a ndâ ntên ntuksu hi jìs ha wûn na, ‘Sô mù, fo mu nì ban wù tât, 6 beka sô mù wùlè ti lyi ben a mô ndâ chyâ yênà gbî, mu kəta wi shyə yəna hi fo ha wûn.’ 7 Sun wâ we làhi kaha fîsì kə fùtɨ̂n à ndâ na, ‘Kə wò fi fo ngə̂k ha mu. Mu ti nîŋì nì mwəlà mâmù, mu wijə hi kaha lòtì hi fo a shyə ha wò,’ 8 ma wò ni ghə? Mu fòktè ha ghàn na, wù shìki bu hi lòte fô a shyə ha wò kum wu sun, ma wù nê lòtê fo nâbi ghə te wò khɨŋa beka wò mò kə afû chyate kə wûn. 9 Kum ni, mu jìsà ha ghàn na, ghàn hi bufa kə yi bûf, ma ghɨ nê fo ha ghàn, khɨŋa kə yi khɨ̂ŋ, ma ghàn nê yen, kûmtè kə yi kûmtì ndâ ma ghɨ nê jimi ha ghàn. 10 Beka à buf nâbi nde, ma ghɨ fo, à khɨŋa nâbi nde wù yen lò, à kùmti nâbi nde jwo ndâ, ma ghɨ jimi ha wûn. 11 À mò wùni bè wan a ghàn a fùtɨ̂n a we wù mò hi fô ywò ha wan, a wu yu afa wan bufa yili agha, 12 à mò wùni wù mò hi fô nyakfu chyəfu ha wan, a wu yu afa wan bufa wumi agha? 13 Ghɨt a be te ghàn hì khə hi fô mwə̀ mù jùŋ ha mwəlà, nâ Bì wânù we wù mò a nyə̂ nê faŋ hi fo Yohnà Yulena ha ghɨt ghe ghɨ bufa ha wûn agha?” 14 À ndùku mô tuk lefu Jisòs hì jûmà fihe yohnù wu be a wùt wu wùn, a mô yani, wù nê na wùt àtɨ̂n hi mô jîsà wi. Te wù jùma ya, wùt àtɨ̂n yîmì hi tè jìs. Nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ ndùku mô afû, hì mô nì kani. 15 Biyani ghɨt ale jis na, “Wù jùmà fihe yohnù wu be a Bèlsibùl a jyak, fə̀n wù yohnù wu be.” 16 Ghɨta kəbi a nòn afû, hì khɨŋa lumu hi kwo Jisòs atɨ̂n, ki jîs na wù ni gha kanani yile hi chwûtì na jyak a wuna lo kə nâ ha Yènfù. 17 Jisòs khɨli kwâktì tu ghɨna tu jis ha ghɨna na, “À mò nâbi yìni laki a yi kəta jyàhè wùna, ma yi nê fen. Sah yi nda shìki bu jwo yì mòk, ma yi bê jyahi.” 18 Kum ni, Satàn shìki nô ngɨŋ à wûn, ma fə̂n wù wunu nê timi yàni? Mu jìsà ni, beka ghàn jìsà na mu jùmà fihe yohnù wu be a jyak a fo Bèlsibùl. 19 Mu shìki jûmà fihe yohnù wu be nì jyaka a fo Bèlsibùl, ghɨt ghana ghê jûmà fihe ya, a fo nde jyaka ha ghɨna agha? À nè chwûtè kə ghɨt ghɨ̂n na ghàn wàmalò, ma ghàn jìsà hamok kum mu. 20 À fo Yènfù jyaka na mu hi jûmà fihe yohnù wu be wûn. Yi chwûtè na fə̂n wù Fùyènù ti ben ha ghàn. 21 “À hì mô wu yu afa wùt à jyak bakte mwə̀ mù wûn mù wòŋ hì chînà bɨn a wuna, mwə̀ mù wûn mù jɨ̀m bonlò.” 22 Wùt à jyak wùlè ki bên, tâ chyâ wûn, nô yə wûn, ma wù kumti mwə̀ mù wòŋ mù wun me wù ndùku samhe atɨ̂n bakhe nì mwə̀ mù wûn mù jɨ̀m, ma wù jyàtê yen ha ngwàk à wûn. 23 “À shìki bu nâbi nde a wô mòk ghàh à wûn, ma yi nê hi chwûtè na wù nòlò mu. À shìki gâmtè wi nâbi nde mu hi tè chìntè ghɨt a Fùyènà, ma wù hi sahà yi sâh.” 24 “À yè mô a wu yu afa yohnà be fwo a wùt wù wùn, ghɨ yen hi gbê kata kə luktu yim tù jɨ̀m, khɨŋa wu luk hi yutì, ghɨ faŋ hi yên, ghɨ jis a wun a ngɨŋ na, ‘Mu nè kaha yênàlò a ndâ afa mu ye fwo atɨ̂n.’ 25 Ghɨ kaha yen a ndâ afû, ma ghɨ ti fî fati yah bakti mwə̀lû atɨ̂n, 26 wù kaha yen lyi ben nì yohnù wu be wùlè sàmba, wù bəma chya ghê ma wu lyê hi chyə a wùt atɨ̂n wu wùn. Yi gan ni, wùt atɨ̂n hi bəma chyâ te wù ndùku mô ashyə̂.” 27 A ndùku mô te Jisòs jìsa mihe gha ghɨ̂n, wùt ywên wùlè atɨ̂n à nòn afû bwat jis na, “Jùŋ mò ha we wù tì bwə wò nyoŋhi kwok nì wò!” 28 Jisòs fîsì na, “Jùŋ bɨlà mô ha ghɨt ghe ghɨ ywo gha Fùyènì, nê te yi jîsà!” 29 Nôn à ghɨ̂tà hì dûtè bênà a Jisòs a ngwùŋ, wù jis na, “Ghɨt a mbyî chîn yinâ mò kə nâ ngwàk yì be. Ghɨ khɨŋa hi yena chwena ha mu. Ghɨna nè yena wi chwena ale, a bu kə yì Jonà. 30 Wâ Wùt boŋa mô chwena ha ngwàk kəbi yi ghəl te Jonà ndùku mô chwena ha ghɨt a Ninifì. 31 À bè hì mô a Yènfù tuk wu saku, ma nè fə̀n, a mô wùt we wù saka lak yi bûlà mbyi, bàh à nchwô, timi hi ngane ngwàk yina beka, wù tî lô a wun yi lak a lum wu dâ hi yute yikî tofini fə̀n Sòlomùn. Biyani ngwàk yinâ kəta wùt lè wù chyâ Sòlomùn ywo wi yikî wuni. 32 À bè hì mô a Yènfù tuk wu saku, ghɨt a Ninifì bê timi ma ghɨ hi ngane ngwàk yinâ beka ghɨna tì yu yikî Jonà kahi a təm a ghɨna sùbe. Ngwàk yinâ kəta wùt lè wù chyâ Jonà, kahe wi təm a ghɨna a sùbe.” 33 Jisòs fî kaha jis ha ghɨna na, “Wùt tà timi dan lâm hi baŋ a kà. Wù dan, wù tum a lùk wu ngaŋtenu, shyəma à hi lye nâbi nde a ndâ wu yen ban yi tɨni. 34 Se ya mò te lâm a wò wùn. Se ya shìki mô a jûŋ, ma wun wa wù jɨ̀m hi mô nì bani. Biyani se gha ki fêf, ma wun wa nê hi mô finâ. 35 Ghàn hi tôknè kə ban ye ghàn kəta nê kahi a yi fîn. 36 Wun wa wù jɨ̀m hì kəta yi bân, ma fini hi fê bu atɨ̂n, ma wu nê hi bana kəbi te lâm a wu yu afa ghɨ dana mihe, yi hì bana ha wò.” 37 À ndùku mô te Jisòs jìsa mihe, wùt à Falàsî wùlè jis ha wun na, wù ben ma ghê wûn yê yə a wun a bɨn. 38 Wùt à Falàsî we hì mô nì kani hi yen na Jisòs ti yə teka wù su wo. 39 Bâba ki jîs ha wun na, “Ghàn ghɨt a Falàsî, ghàn lyè kaŋ wanu nì bom sanisu, ghàn tôk su kə jumsu tɨnsu, biyani tɨna atɨna mô ma ghɨ lun kə nì gha be. 40 Ghàn mò kə nâ wù ngwò ghɨ̂tù! Ghàn kwàktè na Yènfù tì fati kə jumsu tê fate jə̀ fùtɨ̂n ma? 41 Ghàn hi fô fihe mwə̀ me ghàn kəta ha ghɨt a fufana nì təm a jûŋà, ma nâbi ghə hi mô nì yulînì ha ghàn.” 42 “Ngə̂k yì chìk mò ha ghàn ghɨt a Falàsî, beka ghàn lyè nâbi mwə̀ mù tetamù me mù fwo a ghàn a fùk, ghàn jyâtì luktu ìwûm ghàn lyi bâh à mòk ghɨ fo ha Yènfù, nê wi gha ghe ghɨ mô chilichili ha ghɨt ale, kəta wi kôŋì ha Yènfù, ghàn hi nê gha ghɨ̂n de wijə yile.” 43 “Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn, ghɨt a Falàsî, beka ghàn kòŋà hi yèn a ndâ su chintesu kwoka ndokò kə ashyə̂, fê fwo yênà wu fwəh, ghàn hi kôŋà na ghɨta hi nyiŋa bê toŋte ha ghàn. 44 Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn, a ghàn mò te tusî te ghɨ gumà ghɨta atɨ̂n, teka lem chwena, ghɨta gbê chyâ a tû khə wi.” 45 Chichà wùlè jis ha Jisòs na, “Chichà, wò jìsà gha ghɨ̂n sûlè nâbi ghàh.” 46 Jisòs jis ha ghɨna na, “Ngə̂k yì chìk mò kəbi ha ghàn, chichàsu saksu, beka ghàn tòktè na ghɨta hi nê gha ghe, ghɨ ta ghaka ghɨna, ghɨna bêkà ghɨ jîtà kə ni, kôŋà wi hi gàmtì nâbi fùjiti. 47 Ngə̂k yì chìk mô ha ghàn ghe ghàn bwɨma Sîtù fòktìsù chiksu se bì ghana tì ywite. 48 Yi chwûtè kə nâ na ghàn tòkàlò gha ghe bì ghana ndùku nê, beka ghɨna tì ywite fòktì mu se, ghàn ghɨ hì ba Sîtù ghɨna tu.” 49 Kum ni, ye ghɨ toŋte na, ‘Tof wu Fùyènù’ jis na, ‘Wù nè tumalò fòktìsù chiksu nì ghɨt a tuma ha ghɨna, ma ghɨna nê ywiti ghɨna, ma fo ngə̂k ha ghɨna.’ 50 Kum yìna, mbyê chin yina bè fòktè jwo ghɨna kum mu luŋ mù fòktìsù chiksu sù jɨ̀m se ghɨ ywite, hi yìmì kə te ghɨ tì fate mbyî, 51 hi yìmì a Abèl hi kwok à tàn a Sàkàliyà we ghɨ tì ywi a faklu su baŋ nì luk we wu lye a ndâ Fùyèn. Mu jìsà ha ghàn na ngwàk yinâ bè fòktèlò jwo ghɨna ha Yènfù. 52 “Ngə̂k yì chìk mò ha ghàn chichàsu saksu beka ghàn ti letì chwok ghe ghɨ chwoka jwo yi tofi, nâ ghàn bè lye wi atɨ̂n, fê tâmtè ghɨt ghe ghɨ khɨŋa hi lye a ndâ yi tof afân.” 53 À hì mô te Jisòs lô a ndâ afû, chichàsu saksu ghê ghɨt a Falàsî yîmì hi tè fumhe wûn, bufte agha dona, 54 jîsà, tama hi kwo jyə̂ wûn, hi khɨte wûn.

12

1 À ndùku mô te Jisòs lo afû, ghɨta hi yûŋtè bê ha wûn nâ hidù ghɨ mô hi tè jèlè ale a chyə̂, wù yîmì hi tè jìs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Ghàn hi tôknè nì ghɨt a Falàsî ghɨ̂n ghɨ kama nê gha ni, chyəna ghɨna mò te fùshìk atɨ̂n à ban a kwaŋa.” 2 Ghàn hi khə na shyə ale wijə a ghe ghɨ baŋa, ghɨ bè faŋa hi ŋakhî, kəbi we ghɨ lete ghɨ bè khɨlelò. 3 Kum ni, nâbi yìni gha te ghàn nyamte jîsà, yi bè fwolò a ndan, ghɨ bè taŋa fòktèlò gha ye ghàn nyamte jîsà wu wən. 4 “Sun samsu, mu jìsà ha ghàn na, kə ghàn hi fânà ghɨt ghe ghɨ mô hi ywi kə chyak a wùna, biyani fê kəta wi gha yile hi nì yi bàm atɨ̂n.” 5 Mu tè fòktèlò we ghàn kəta hi tè fàn. Ghàn hi fânà kə Yènfù. A wun we wù kəta jyaka hi ywe ghàn, fê kəta a jyak hi lèm a ghàn a wu wùs. Mu jìsà ha ghàn na, ghàn hi fânà kə wûn! 6 “Ba ghàn bəkle mbwu mù tân kə fu katà ni, biyani ma Yènfù wi hi yìtà nâ fù mòk. 7 Nâbi nyuŋ sasu tusu mò, Yènfù khə te su mô. Kə ghàn hi fânà beka ghàn kokne chyâlò, mbwu mù nâ hidù.” 8 “Mu jìsà ha ghàn na, a chwùtì nâbi nde a ghɨta ashyə̂ na yi mò wut à mù, ma Wâ Wùt bê boŋà timi anjèlsù Fùyènsu ashyə̂, ma wù jis na wù mò wut à wûn.” 9 Biyani à mana nâbi nde mu a ghɨta ashyə̂, ma Wâ Wùt bê boŋà mana wûn a anjèlsù Fùyènsù ashyə̂. 10 “Yènfù bè lehèfo lò nâbi nde we wù jìsa gha be kum Wâ Wùt, biyani ma wù bê tè lehèfo jə̀ wùt we wù jìsa gha be kum Yohnà Yulena.” 11 “Ghɨ bè khɨte yênàlò nì ghàn a ghɨt a saka ndâ yùŋtì, kə ghàn nê hi kana mbyî kum nì gha ye ghàn nè jîsà, kə ghàn hi kana na ghàn nè jîsà nâ ghə agha, 12 beka Yohnà Yulena nè fòktèlò gha ye ghàn nè jîsà kə yu afû.” 13 Wùt lè atɨ̂n à nòn afû jis ha Jisòs na, “Chichà, jìs ha wâ nôm na wù jyati mwə̀ me bom tì de ha ghàh ma wù fo mâmù.” 14 Jisòs fîsì ha wun na, “Ghɨ tà chwôk jə mu na à mò mu wùt we mu nè jyâhè gha yîn ha ghàn,” 15 Jisòs fî jis ha nôn ghe na, “Ghàn hi tôknè kum se fwona, beka chyəna wûtà wijə kə kum mwə̀ mù dô me wù kəta, wù kôŋ wù hi kəta nâbi yàni.” 16 Chîn, Jisòs ma ngàn yinâ na, “Wùt chìk wùlè ndùku kəta a fûk ma mwə̀lû ti kwok atɨ̂n nâ jûŋ, 17 wù buf ha ngɨŋ à wûn na, ‘Mu nè nê ghə nì mwə̀ munâ ni, kəta wi luku hi lèm atɨ̂n agha?’ 18 Wù fî kaha jis kə a wun a ngɨŋ na, ‘Mu ti khɨli gha ye mu mò hi nì. Mu nè shàktèlò ndâ sîn ma mu kahà ba su chiksu, ma mu nê lem mwə̀ munâ atɨ̂n, nì nâbi ghə ghe mu kəta. 19 Ki jîs ha ngɨŋ à wûn na, Jwòf à tû, wò kəta lò mwə̀ mù jùŋ hi yə nâ wu yu dâ. Wo dɨ̂ŋhè chyə kə yi chyə̂. Wo yə̂, nyô fê saŋlê.’ 20 Biyani Yènfù jis ha wun na, ‘Ngwòna shyə ale, wò nè kpo lò lân ntuksu ma à bê yə nde mwə̀ mâ muna a wò bakte lema ha ngɨŋ ya agha?’” 21 Jisòs jis mihì jyana, “À mò te yi bè hì mô ha wùt we wù bakte lema mwə̀lû ha ngɨŋ à wûn, bu a shyə ale a Yènfù ashyə̂.” 22 Jisòs jis ni, kaha jis ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Mu jìsà ha ghàn na, kə ghàn hi kana mbyî kum nì chyəna ghana. Kə wùt hi kana mbyî na yi nè yə ghə agha nâbi nì wunu, nâ yi nè mâkà ghə agha.” 23 Beka yohnà wûtà chyàlò mwə̀ mù yə̂mù, wunu wûtù chyâ njusu. 24 Ghàn yen lê ngwòngwòtù. Ghɨna fètà wi mwə̀ mù yə̂mù, kpo wi jìŋ, kəta wi saŋkwàsù nì tantu hi yane mwə̀lû atɨ̂n, biyani Yènfù yəhe ghɨna. Nâbi ghàn tà yen jə na ghàn chyàlò nyɨ̀mû? 25 Wùt wi hi dàbhè yu wunu wu kpu nâ hakoh njwo wù kana mbyî. 26 Ghàn shìki bu hi nè fu ghalà te fùna ni, ghàn hi kana mbyî kum nì gha ale njwô ghə? 27 Ghàn ke yen te flawà ləma kwoka bwuslò. Wù tà yê timi fet jə shyə ale kəbi hi taha sù nju hi màk. Mu jìsà ha ghàn na, nâbi fə̀n Sòlomùn a wun yi ghak nâ yì jɨ̀m ndùku lafa tânà wi te flawà yìna. 28 Yènfù shìki tê labhe flawàsu a ghə̀n sîn ni, a se su bè hì mô yi bîs ma ghɨ təm à nyok a wu wùs, ma fu nê labhi yàni ghàn agha, bimî yani tobte ghə ni? 29 Kə ghàn hi fumhe kwâk tanitu na ghàn nè yə ghə, ma ghàn nyu ghə agha. 30 À nyiŋa ghɨt a mbye yi bàm yi mwə̀ afân, biyani Bì wânù khəlò na ghàn khɨŋalò mwə̀ mù tɨ̂n. 31 Ghàn bɨlà mô hi khɨŋa jùŋ à fə̂n wù Fùyènù a nyə̂ ma fu nê fo kpenhi mwə̀ munâ ha ghàn. 32 “Kə ghàn hi fânà, kəbi te nôn ghana tobte, beka Bì wânù ti kôŋ ghàn fo luk wu wunu tu fə̀nù ha ghàn. 33 Ghàn bəkli mwə̀ mânù ma ghàn fo ka tɨnu ha ghɨt a fufana. Ghàn fati bàlì se su wi hi bêf ma lem nâbi ghə atɨ̂n, a me mù bu hi mì ma lema a nyə̂ afa ghɨt a chwoŋana wi hi yè tàn hi lyì, fulu bu hi yè tàn afû hi kut a bobhî. 34 Ghaki wûtì mò nâbi afa, to wuna hi mô kə afû.” 35 Jisòs fî jis ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Ghàn bakti ngɨŋ sanisu hi nì yi fêt, ghàn ndan lâm sanisu ma ghàn hi yutê 36 te ghɨt a fetana ghe ghɨna yute bì fèt à ghɨna na wù kahà kolo wu lùk wu malanu ma jimi jwo nda nâbi wùni yu te wù kùmte. 37 Bì fèt ki kaha kolô ki yen ghɨt a fetana wuna kə̂kà ma saŋlînì hi mô ha ghɨna. Mu jìsà ha ghàn hamok na, ma wù nê ni ma ghɨna ndoko wu lùk wu yənu ma wù fati ngɨŋ à wûn ma wù chyahi mwə̀ mù yə̂mù ha ghɨna. 38 Wù ki bên, ntênàsê makə wu yu afa tuku yula bênà, yen ghɨna kə̂kà ma saŋlî yi chiki nê hi mô ha ghɨna. 39 Ghàn hi khə na, bè ndâ shìki khə yu we wùt wù chwoŋana mò hi bèn, wù wi hi dè na wù bê khɨm ndâ wûn. 40 Nâ ghàn kəta hi tè mò nâbi wùni yu gbûtè beka Wâ Wùt bè bênà wu yu afa wùt lè kwàktè wi na wù bè kaha bênà atɨ̂n.” 41 Bità buf ha Jisòs na, “Bâba, wò ma ngàn yina kə ha ghàh ma, wò ma ha ghɨt à jɨ̀m agha?” 42 Bâba fîsì na, “Wùt wù fètana we wù ywo ha bì fèt à wûn fê tofâ mò wùni? À mò we bì fèt à wûn bu hi yèn a yi gbî, wu lem wûn ashyə̂, wù fo a jyak ha wûn shyəma wù nê hi tôknè nì ndâ wûn, fo mwə̀ mù yə̂mù ha ghɨta a wu yu afa ghɨna khɨŋa.” 43 Wùt fètana àtɨ̂n hi saŋlê a wu yu afa bì fèt à wûn kaha bena yen wûn, wu nê gha ye wù tì jìsa. 44 Mu jìsà ha ghàn hamok na, yi ki gân ni, ma bì fèt à wûn nê lem wûn ma wù hi tôknè nì mwə̀ mù wûn nâ mù jɨ̀m. 45 Biyani wùt fètana àtɨ̂n ki ndokò kwàktì a wun a ngɨŋ na, bì fèt à wûn nè chyətelò shyəma wù kahà kolo, ki yîmì hi tè sama mwəlà me mù fètà a ndâ, sama mwəlà mù lɨmà, sama mwəlà mù ywên fê yə chyâhè, nyu mu lûk, mu kwo wûn, 46 ma bì fèt a wûn bê kahà ben tuk wule wu yu afa wù kwàktè wi na wù nè kaha bê atɨ̂n, ma wù nê fo ngə̂k ha wûn nâ haŋaŋ, ma wù chinti wûn nì nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ tà bimi jə Yènfù. 47 Wùt wù fètana we wù khə gha ye bì fèt à wûn khɨŋa, faŋ hi fate wu wun hi nì yini, ma ghɨ nê sam wûn nâ haŋaŋ. 48 Biyani wùt we wù khə wi gha ye wù nè na ghɨ nê sam wûn haŋaŋ, “Ma ghɨ nê sam wun kə fùjiti. Ghɨ fo nâ nâbi nde hidù ma ghɨ nê hi kaha khɨŋa kəbi hidù ha wûn, ghɨ ki samhe nâbi nde hidù, ma ghɨ nê hi khɨŋa nâbi hi fye hidù ha wûn.” 49 Jisòs jîs ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Mu ben hi kpà wu wus a ghɨta fùtɨ̂n. Nde fo na wu hi mô ma wu hì bamê! 50 Mu kəta hi khɨte yi lûm a chyə̂. Gha tɨni fo ngə̂k ha mu nâ haŋaŋ, mu jə̂mà na yi bê chya! 51 Ghàn kwàktè na mu ben a ghàn a fùtɨ̂n na ghɨta hi chyə a bonà ma? Yi wijə yâ. Mu bɨ̀li ben nì jyàhè wùna. 52 Hi yìmì chîn, yi sah yi nda afa yi kəta ghɨt a tân, yi jyàhè ghɨt a tât nô ghɨt à bà, ghɨt a bà nô ghɨt a tât. 53 Ghɨna jyàhè bì nô wâ wûn wù lɨmà, nì nô wâ wûn wù ywên, nâ nè lɨm nô ywê wan.” 54 Jisòs ki jîs ha ghɨt à jɨ̀m na, “Ghàn yen a mbàksù a bàh afa yuchwî lye atɨ̂n, nâbi wùni yu, ghàn jis na wuli yi hì bê, yi ben kə yâ”. 55 Fî yu te fufa bènà a bàh a nchwô, nâbi wùni yu, ghàn jyan na tùmà nè hì suktèlò, yi nê hì mô kə yâ. 56 Ghàn ghɨt ghɨ̂n a kam kama nê gha ni! Ghàn khə hi fòktì te bɨna nè hì mô, Njwô ghə te ghàn yena khɨle wi gha ye Yènfù nè chin agha? 57 “Njwô ghə te ghàn yena khɨle wi a ghàn a sù ngɨŋ gha jûŋ ye Yènfù kəta hi nì chin hi bimî? 58 Wùt ki lyê wò hì yèn nì wò a lùk wu saku, wo mômhì na ghàn à wûn fati wu lûm, à hì bu yani, wù lye yen nì wò a wùt sak ashyə̂, ma wù sak wò ma wù fo wò ha ghɨt ghe ghɨ fâ ghɨta a ndâ chyâk, ma ghɨ lem wò a ndâ chyâk. 59 Mu jìsà ha wò na, yi ki gân ni, ma wò nê faŋ a ndâ chyâk afû hi tàn wu tuk afa wò bè lâkà mihè ka tɨnu nâ wù jɨ̀m.”

13

1 À ndùku mô kəbi a wu yu afû, ghɨt ale afû fwu ben fôktì ha Jisòs kum ghɨt a Galìlî ale te Balèt tì ywite lyi luŋ mù ghɨna chîntì nì luŋ mù sù nyam se ghɨ tì sete hi fo te yi fô. 2 Jisòs buf ha ghɨna nâ, “Ghàn kwàktè na ngə̂k yîn tì kwoti ghɨt a Galìlî ghɨ̂n ni beka ghɨna ndùku mô ghɨt a be chyâ ghɨt ale ma? 3 Yi ndùku wijə yâ nâ hakoh, biyani mu jîsà ha ghàn na, ghàn ki fâŋ hi kahe təm ghana a ghàn a gha be ma ghàn à jɨ̀m bê ləha kəbi yâ. 4 Ghàn fê kwakti gha ye yi tì gàna ha ghɨta njwò fama. Ndâ ti ye ghɨ tì ba ghɨ toŋte na Silàm, yi dàfà kə ni tì fên ywiti ghɨna nâ à jɨ̀m. Ghàn kwàktè na ghɨna tì nilô besu chyâ ghɨt à jɨ̀m a Jèlusalèm ma? 5 Yi wijə yâ nâ hakoh, biyani mu jìsà ha ghàn na, ghàn ki faŋ hi kahe təm ghana a ghàn a sùbe, ma ghàn bê ləha kəbi ghàn à jɨ̀m.” 6 Jisòs ki mâ ngàn yîn ha ghɨna na, “Wùt lè ndùku kətalò kâk fù wùmfu a wun a fùk te wù yome, hì yênà yu mù jɨ̀m hi yen na fu ti mù tamu agha, biyani yena wi tamu atɨ̂n nâ hakoh.” 7 Wù ki jîs ha wùt à wûn wù fèt na, ‘Mu ti ben a sah à fùkàk afan kə yùŋ a yùŋ a wu lɨ̀m wù tât tê yena jə̀ shyə ale a tô àtɨ̂n, gbèt à màka funfu, njwô ghə te fu bobhe chyəfu halô agha?’ 8 Wùt fètana àtɨ̂n fîsì na, ‘Bâba, dè kə funfu a lɨ̀m afân, ma mu nê chɨm à kat sah yi tɨni ma mu lem mbaŋfu a sah àtɨ̂n’. 9 Tamu ki mo atɨ̂n a lɨ̀m à benana ma ghɨ de funfu, biyani fu ki faŋ hi mù ma gbet à màka. 10 À ndùku mô wu tuk wu lak wule, Jisòs lye a ndâ chìnti yìlè hì yike ghɨta. 11 Wùt ywên wùlè mô afû ma yohnà be ti fo ngə̂k ha wûn a wu lɨ̀m njwò fama, wù guma faŋ hì bu hi lòtè gbì chilichili. 12 - 13 Jisòs yen wûn ni toŋa wûn, wù fwu bên. Jisòs nâhì a wô kum wûn, jis na, “Wùt ywên, wò ti bonâ, bonlò.” Kə wu yu tɨnu, wù timi gbî chilichili hi bəmhe kokhe yênà nì Yènfù. 14 Biyani to ndâ chìnti ghê hì bâŋhè wu lâ beka Jisòs tì chwuk wùt a ghɨna tuk wu laku, wù ki jîs ha ghɨta na, “Tuk mâhù mù fèta mù mò tufa a ngâm, ghàn kəta hi bèn na ghɨ chwuk ghàn a mu tuk afân a bu wu tuk wu laku.” 15 Bâba fîsì na, “Fùshâŋ, ghɨt a kama ne ghɨ̂n! Nâ wùt lè làwû a ghàn a fùtɨ̂n, a wù mò hi dè nyàm à wûn hi yèntì na yì nyu mòlû a tuk wu laku agha? 16 Wùt ywên wunâ mò wùt a yi sah yi nda bè ghàhnà Ablàhâm ma Satàn ti kwut ghâŋtà wûn a wu lɨ̀m njwò fama, ma ghɨ faŋ hi yèntè wûn a tuk wu laku agha?” 17 Te wù jìsa ni, bànàsu wunsu wumî. Ghɨt a dona fwu hi saŋle kum gha kanana à jɨ̀m ghe wù ndùku nê. 18 Jisòs ki buf ha ghɨta na, “Fə̂n wù Fùyènù mò te ghə? Mu mò hi fə̀k à wunu nâ nì ghə? 19 Wu mô kəbi te sêlà fu ngwìk fùkàkfu lefu ghɨ toŋte na mostà, te wùt tì yome a wun a fùk, fu ləma kwôk ha fùkàk, nyɨ̀mû ben hi bâ ndasu ghɨna su a tô tu kpoŋ tu tɨntu.” 20 Jisòs buf kpenhi na, “Mu fè fəknà fə̀nù nì ghə? 21 Wu mô kəbi te fùshìk fe wùt ywên lyè lêmà a mu kwùŋ mù kwaŋ nâ hidù fu gbi kùŋ mù tɨ̂n nâ mù jɨ̀m.” 22 Jisòs chyâ hì gbê yênà a Jèlusalèm tohna yi tèk yi tèk yike ghɨta. 23 Wùt lè buf ha wun na, “Bâba, ghɨt ghe ghɨ bê bônà bè hì tobte kə ni ma?” Wù jis kə ha ghɨt à jɨ̀m na, 24 “Ghàn momhi nì jyaka hi tohna yi jwô ndâ falani hi lye lùk wu fə̀n wù Fùyènù. Mu fòktè ha ghàn na ghɨt a dona bè khɨŋalò hi lye atɨ̂n, biyani ma yi tâ ghak ghɨna.” 25 Yu kpene bê lò, ma bè ndâ nê lòte à fa jwo ndâ, ma ghàn timè faŋ a bɨn, ma ghàn hi kûmtè jîsà na, ‘Bâba, jìmi jwo nda ha ghàh,’ ma wù fisi ha ghàn na, ‘Mu khə wi na ghàn lô afa agha.’ 26 Ma ghàn ki yîmì hi tè jìs na, ‘Ghàhnà ndùku yə fê nyô amok, wo fê yike a ghàh a tù tèk.’ 27 Biyani ma wù fê jis na, mu jis na, mu jìsà ha ghàn hamok na mu khə wi na ghàn lò afa agha? Ghàn lô a mu jwô nda, ghàn ghɨt a be ghɨ̂n! 28 Ghàn bè yenalò Ablàhâm nì Isìk nì Jakòb nì fòktìsù chiksu sù jɨ̀m wu lùk wu fə̀n wù Fùyènù ma ghàn hi luŋle jyê ma ghɨ ti fa de ghàn a bɨn. 29 Ghɨta bè fwo bê a bûlà tu mbyi tù jɨ̀m ma ghɨ ndoko hi yə̂ wu lùk wu fə̀n wù Fùyènù. 30 Mu jìsà na, “Ghɨt ghe ghɨ mô yi bàm chîn bè hì mô ashyə̂, ghe ghɨ mô ashyə̂ chîn, bê hì mô yi bàm.” 31 Kə wu yu afû, ghɨt a Falàsî ale ben yen Jisòs jis ha wun na, “Wò kəta hi lò afân beka fə̀n Helòd khɨŋa hi ywe wò.” 32 Wù jis ha ghɨna na, “Ghàn yê fokti ha sòŋà ye na, ‘Mu jùmà fihelò yohnù be lân fê chwuka hi bè tàn yi bîs. Ma hi mô yi bàm atɨ̂n, ma mu ki mihè fêt yi mi.’” 33 Jisòs kaha jis ha ghɨna na, “Nâbi te yi mò ni, mu kəta hi tè yèn nì fêt yì mi ashyə̂ lân nì yi bîs hi yaka shyəma mu bê tan a Jèlusalèm beka fòktì wù chìk kəta ki hi kpu kə a Jèlusalèm.” 34 Wonê, ghàn ghɨt a Jèlusalèm, ghàn tì ywiti fòktìsu chiksu tumli ywiti ghɨt ghe ghɨ tì tuma ha ghàn! Mu ti mômhì a mu yu, a mu yu, hi yùŋtè ghàn te nè ngwû yè yûŋtè wana wuna, a wun a tù ghà. Biyani ghàn ti tet kə yi têt! 35 China ni, Yènfù ti tum mâkà tèk yani. Mu jìsà ha ghàn na ghàn bè fè yena wijə mu, bu kə na a bè hì mô wu tuk afa ghàn jìsa na, ‘Bônì mò ha wùt we wù bênà a Bâba yi yet.’

14

1 À ndùku mô wu tuk wu laku wule, Jisòs lo yen a wùt lè ndâ à mô kəbi to ghɨt a Falàsî hi yə̂, ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû lem yi se a wun wu wùn nâ haŋaŋ. 2 Wùt lè mô wun ashyə̂ yafa nì kùhà. 3 Jisòs ki buf ha chichàsu saksu nì ghɨt a Falàsî na, “Saki bimelò na ghɨ chwuk wùt wu tuk wu laku ma, yi tunhelò?” 4 Biyani ghɨna china kə moŋ. Jisòs kum wùt àtɨ̂n, chwuk wûn, jyan na, lô ma wò hi kolê, 5 ki kaha buf ha ghɨta na, “À mò nde a ghàn a fùtɨ̂n à wâ wûn makə nyàm à wûn ki fen a yi be yi mòli wu tuk wu laku ma wù faŋ hi fihi kə wu yu agha?” 6 Ghɨna hì kəta wi gha hi jìs. 7 Jisòs ki yen ghɨt ghe ghɨ laka na ghɨ ben a wu lùk wu yənu afû, ghɨna bên hì khɨŋa kə hi ndòkò wu lùk wu ngaŋtenu. Wù tobhi ghɨna na, 8 “Wùt ki lâkà wò na wò ben a wu lùk ma ghɨ yə malâ, wò bên, kə wò ndòko a wu lùk wu ngaŋtenu beka à làhi tè mò ma wù ti lâkà wùt lè wu kokne chyâ wò. 9 Ma wù lyi ma wù jis ha ghàn à jɨ̀m na, ‘Lòti fo luku ha wùt wunâ.’ Ni, ma wò nê wumi hi lòtì hi ndòko wu lùk wu tetanu. 10 Wùt ki lâkà wò, wò yên, wò bɨlì ndokò wu lùk wu tetanu shyəma wù nê lyê jis ha wò na, ‘So mù, kokti bi ndòko wu lùk wu ngaŋtenu afân.’ Ni, ma wò nê hi ngaŋtê ha ghɨt ghe ghɨ mô a wu lùk wu yənu afû. 11 Nâbi nde we wù kokhe ngɨŋ à wûn a nyə̂, ma Yènfù nê chwohi wûn a chyə̂, ma nâbi nde we wù lye ngɨŋ à wûn a chyə̂, ma Yènfù nê kokhi wûn a nyə̂.” 12 Jisòs kaha jîs ha wùt we tì wù làka wûn na, “Wò hì lâkà à ghɨ̂t na ben a wo lùk wu gha nâbi wùni yu, kə wò làka kə sun sasu nì wana na, nì ghɨt gha ghɨ sah yi nda nì ghɨt a chik ghe ghàn à ghɨna chyə bakhe, beka ghɨna nè boŋa lâkàlò wò a ghɨna gha, ma kahà lak wò. 13 Wò lyi gha ya, wò bɨlì lâkà wù fèf nì ghɨt a fufana, nì ghɨt a ngəhana, nì ghɨt a kəblena.” 14 “Wò ki nî ni ma bônhìnì ben ha wò beka ghɨna bè kahà lâkà wijə wò. Ma Yènfù bê lak wò wu tuk afa ghɨt ghe a chyə chilichili a wun ashyə̂ bè kahà lôtè a yi kpû.” 15 À hì mô te wùt le atɨ̂n à nòn afû ywo gha ghɨ̂n ni, wù jis ha Jisòs na, “Saŋlînì bè hì mô ha ghɨt ghe ghɨ bè yə wu lùk wu fə̀n wù Fùyènù!” 16 Jisòs jis ha wun na, “Wùt lè ndùku kəta bin yi chiki lâkà ghɨta, ghɨ dô kə ni. 17 Yu kpên, wù tum wùt à wûn wù fèt na wù gbê fokti ha ghɨt ghe wù tì làka na ghɨna ben beka ghɨ ti fati mihì gha à jɨ̀m. 18 Biyani ghɨna yîmì kə wù mòk wù mòk hi lona wu lûm. Wùt ashyə̂ jis na, ‘Mu ti yun fukà kəta hi yè kinâ. Ndù ma chyati ba wâ na kə wù bàŋhi lâ.’ 19 Wùt lè jis na, ‘Mu ti yun mbòŋsù ìwûm na su fêt fûk a ma, mu yè hi mòmhè sù sîn. Ndù chyati ba wâ na kə wù bàŋhi lâ ha mu.’ 20 Wù yen ha wùt lè, wù jis na, ‘Mu bè wi beka ghàh à ywê mù ti kwuk malâ kə ni.’ 21 Wùt fètana wùna kaha yen fôktì gha ghɨ̂n ha bì wûn wù fèt. Lâ baŋ wûn, wù jis ha wan àtɨ̂n na, ‘nyàŋhi fwu ndù a lumtu tatu nì tu tetatu yi tèk ma kumtè ben nì fèfù we wu mô afû nì ghɨt a fufana nì ghɨt a ngəhana nì ghɨt a kəblena.’ 22 Wùt fètana àtɨ̂n yen kaha ben jis ha wun na, ‘Bèbɨn, mu ti ni nâbi ghə ghe wò jìsa, biyani ndâ tà lun jə̂.’ 23 Ni, bè wûn wù fèt fî jis ha wun na, ‘Fwu ma wò yen a lumtu fùktù nì lumtu tetatu a nki ghɨt ghɨ̂n mò hi tè mò atɨ̂n ma wò laka ghɨna ma ghɨ ben ma ndâ mì tahi lûn. 24 Mu jìsà ha wò na, nâ wùt nè mômà wi shyə yəna atɨ̂n à ghɨ̂t afa mu ye laka ghɨna ti têt yâ.’” 25 À ndùku mô te wù lo hì gbê yênà, nôn à ghɨ̂tà lô hì jûmtè yênà wûn. Wù kahi bɨnhì wu wun jis ha ghɨna na, 26 “Wùt kpene wi hi tè mò jùmtìbàm à mì a bu kə na wù kòŋàlò mu chyâ te wù kòŋà bè wûn nì nè wûn nì ywê wûn nì wana wuna nì wana ne wuna, nâbi nì ngɨŋ à wûn.” 27 À faŋ nâbi nde hi bèkà kâkfùtàfù wun fu hi jùmtè mu, wù wi hi tè mò jùmtìbàm à mì. 28 Kî, à mò nâbi nde a ghàn a fùtɨ̂n a we wù khɨŋa hi ba ndâ yì chìk ki faŋ hi ndòko hi khɨli na yi nè lyê afa ka hidù hi mìhè ndâ yîn atɨ̂n agha? 29 Wù ki faŋ hi nì ni biyani lem a chyə ndâ, faŋ hi ba mìhè ndâ àtɨ̂n ma à nê hi chyâ nâbi nde wu lûm yena chəka yê nì wûn, 30 jîsà na, ‘Wùt wunâ ti yîmì ba hì bu hi mìhì.’ 31 Bu ni, à mò wùni fə̀n wù bakte hi shika yi woŋ ghê fə̀n wù wùlè kəta kə ghɨta yi wòŋa kam ìwûm, ma wù faŋ hi ndòkò hi yên nâ ghɨt ghɨ̂n ta kpenelò hi nò ghɨt a fə̀n wùlè we kam mbà agha? 32 Wù ki yen na wù wi hi mòm, ma wù tum ghɨt a tuma ma ghɨ yê yen fə̀n wùlè we, wu baha yê bè hadà, hi fate gha tɨni. 33 Yi mô kəbi yi ghəl te nâbi nde a ghàn a fùtɨ̂n we wù tê faŋ hi dè nâbi ghə te wù kəta ma wù hi bu hi tè mò jùmtè à mì. 34 “Ghàn hi khə na mbaŋfu jwòfàlò, biyani ma fu shìki fê tofa wi, ma ghɨ nê ni nâ ghə na fu fê tof agha? 35 Fu nè hì jwôfà wi na ni gha yile atɨ̂n, bu kə na ghɨ suh à màka. À tofa nâbi nde wù hi tòkà yutê.”

15

1 Tuk lefu tuku yû, ghɨt ghe ghɨna ndùku kâtà ŋwàklànà nì ghɨt a be ale, chîntì à jɨ̀m hì yênà a Jisòs a ngwùŋ, hi ywo yikî wuni. 2 Ghɨt a Falàsî ale nì chichàsu saksu yen ni hì dùmlè njaŋa jîsà na, “Wùt wunâ bimelò na ghɨt a be hi bênà a wun a ngwùŋ, fê yə nâ nì ghɨna.” 3 Jisòs ki mâ ngàn ha ghɨna bufa nâ: 4 Wùt ha ghàn shìki kəta njyə̀sù wu wə, yì mòk ki ləhà ma wù ni ghə? Yi gan ni, ma wù de sule se mbulamòk njwò bulamòk a ghə̀n ma wù hi gbê khɨŋa yênà yì mòk shyəma wù nê yen. 5 Wù ki yên, ma wù nê hi saŋlê nâ jûŋ, ma wù beka yinì a wûn yi wôm 6 ma wù kolò toŋa sunsu wunsu nì ghɨt ale ghe ghɨ khə wûn ma wù jis ha ghɨna na, ‘Ghàn ben ma ghàhnà ghɨ̂n hi saŋlê beka mu ti yên njyə̀ mì ye yì tì lèhne, gha tɨni ti jwôf ha mu nâ jûŋ.’ 7 Mu jìsà ha ghàn na, yi mô kəbi ni a nyə̂. Saŋlînì làwû a nyə̂ kum nì wùt wù be wù mòk we wù kahe təm yi wuni, kaha ben ha Yènfù chyâ ghɨt a dona ghe ghɨna chyə chilichili fê kwàktè wi na ghɨna kətalò hi kahe təm a ghɨna. 8 “Nâbi ni, wùt ywên wùlè shìki kəta ka wunu te wù lèma wu ləhà, ma wù ni ghə? Yi gan ni, ma wù ndan lâm, ma wù yah ndâ ma wù fatè khɨŋ hi yè tàn a wu yu afa wù nè yena.” 9 Nâbi yini te wù yena ma wù toŋa sunsu wunsu nì ghɨt ghe ghɨ khə wûn, ma wù jis ha ghɨna na, ‘Ghàn ben ma ghàhnà hi saŋlê beka mu ti yen ka mu we wu tì lə̀ha.’ 10 “Mu jìsà ha ghàn na, wùt wu be wù mòk ki kahe təm yi wuni kahi yen ha Yènfù ma anjèlsù wunsu nê hi saŋlê kəbi yâ.” 11 Jisòs tî fî fôktì kəbi na, “Wùt lè ndùku kəta wana wuna à bà, 12 wù tetana jis ha bè wûn na, ‘Jyatì mwə̀lû bàba ma wò fo mâmù.’ Bè wûn jyâtì fo mù wûn.” 13 Tuk mù tê chyâ jə̀ mù sek, wan wù tetana we bəkli mwə̀ mù wûn nâ mù jɨ̀m yen yi gbî yi lak yile, nâ hadà, te wù ye tana afû, hì chînà chyə kə yi chyə̂, chînà yə kə yi yə̂ ka wunu. 14 Wu ghaŋ a ghâ milò. Jìŋ yì tâ kwo lak yi tɨni, wù hì fè kəta wi shyə ale hi yə̂. 15 Wù yen chyati hi tè fèt ha wùt lè yi lak afû. Wù tum wûn na wù ye hi kine kùnduku wunu a ngûn. 16 Wù yên hì fêtà, wùt lè fo wi shyə na wù yə. Wù hì jyê kə nâ na nde fo ma yi hi mô hi yə mwə̀ mù yə̂mù kùnduk muna agha. 17 Tofu wunu kaha bên, wù kwâktì, buf ha ngɨŋ à wun na, ‘Mu kpo yênà nì jìŋ afân ni njwô ghə? Bom kəta ghɨt a fetana, ghɨ dô kə ni, ghɨna yə̂ mwə̀ mù yə̂mù, mu ghakne ghɨna agha? 18 Yi jwôfà na mu lo kahà kolo ma mu yê yen bôm ma mu jis ha wun na, Bàba, mu ti ni be ha Yènfù, fî ni be ha wò. 19 Mu fè kpene wi ha wo wan. Lyì kə mu te wùt wâ wù fèt.’ 20 Wù jis ni, lo kaha kolo yen ha bè wûn. “Bè wûn yen wûn wu baha bênà hadà, seni kwo wûn, wu nyɨŋ yên baŋli wûn.” 21 Wâ wûn wuna jis kə gha ye wù ndùku kwâktè na, ‘Bàba, mu ti ni be ha Yènfù, fî ni ha wò. Mu fè kpene wi ha wo wan.’ 22 Bè wûn jis ha ghɨt a wuna ghɨ fètana na, ghàn nyaŋhê ben nì njusu jûŋ sù ma labhi wûn atɨ̂n ma lihi chyakfu a wun a wô, ma tuŋ gwusu wùsu a wun a wù, 23 fî jis ha ghɨna na, ‘Ghàn lyê ben nâ nì yaka chik ghe ma ghɨ se, ma ghàhnà yə tuk wu lan nì saŋlînì. 24 Wâ mù wuna mò ma mu ndùku khə na wù ti kpû, à mò wûn afan ni, mô wu tâ. Mu chehì jîsà kə na wù ti ləhà yên, wù ti kaha bên.’ Ghɨna yîmì hì yə̂ saŋlê. 25 “Gha yîn ndùku gânà ni, wâ wùt wuna wù ləmâ mô a fùk. Te wù ndùku kole bakhe bênà a bɨn, yu te ghɨ yema njàŋsù buka a mwə. 26 Wù toŋa wan à bɨn wùlè buf ha wûn nâ, à gànà ghə a bɨn agha? 27 Wù jis ha wun na, ‘À kaha ben wâ nâ. Ba wâ ti se nâ yaka chik ghe ha wûn beka wù kaha bena, mô kə nâ wun wu tâ.’ 28 Wan wù shyə we bâŋhì wu lâ na yi nè fê lye wi a bɨn. Bè wûn fwu yên hì chyate wûn. 29 Wù jis ha bè wûn na, ‘Mu ti fêt ha wò a wu lɨ̀m, wò jîsà yi ghâ ha mu, mu nê kə yì yîn. Biyani wò tà timi fo jə kə nâ wâ bwû na ghàh à sun samsu kut. 30 Ma wan wâ wunâ yen hi bèn ma wù tî lyi ka wa yen bobhi ghê kpàlànù, wò wu hì mô chîn ma wò ti se nâ yaka chik ghe ha wûn!’ 31 Bè wûn ki jîs ha wun na, ‘Wâ mù, wò jìsà ni mô kə ghàh à wò nâ yu mù jɨ̀m, nâbi ghə ghe a mu kəta, à kəta wò 32 Yi yê hì jwôfàlò na ghàhnà yə tuk wu chik wunâ beka yi chehì kə̂kà na wâ nâ wunâ ti kpû, wu mò chîn mò kə nâ wu tâ, mu ndùku mô ma mu ti lem na wù ti ləhà. Wù ti kaha bên. Wo jyâna kə ghàhnà hi saŋlê agha?’”

16

1 Jisòs fî fôktì màgân fu lefu ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Wùt chìk wùlè ndùku kəta wùt fètana lem na wu hi kine mwə̀ mù wûn. Tuk lefu ghɨta hì bê jîsà ha wun na, wù bobhe kə mwə̀ mâ halô. 2 Wùt chìk we toŋa wûn buf ha wun na, ‘Mu ywo na ghə ni kum wò? Chwùti ha mu te wò chehì fêtà, beka yu ti kpên shyəma wò de fêtì.’ 3 Wùt fètana àtɨ̂n hì kana nâ yi nè nê nâ ghə te bì fèt khɨŋa hi fihe yi a yi fèt agha. Yi kəta wi jyaka hi tè gbì chɨm a chyà luktu a wu kâ, wumê ghaka hi tè gbè lun a chyà. 4 À fî kaha jis kə wun a wun a ngɨŋ na, ‘Mu ti khɨli gha ye mu mò hi nì a yu afa ghɨ fihe mu a yi fèt ma ghɨta bê hi saŋlê hi fye mu a ghɨna sù ndâ.’ 5 Wù kwâktì ni, hì toŋa kə wùt wù mòk, wù mòk atɨ̂n à ghɨt afa ghɨ ndùku kəta fôlì ha bì fèt à wûn, ghɨna bênà. Wù shyə̂ bên, wù buf ha wun na wù kəta ghə hi làk ha bì fèt a mù agha? 6 Wù jis ha wun na, ‘Yi kəta kaŋ wu mgutu wu wə.’ Wù jis ha wun na wù ko lêŋì ŋwàklù ma wù nyaŋhê nyak na yi kəta kaŋ wu mgutu mtân. 7 Wùt kùmtena bên, wù buf ha wûn na wù kəta hi fo ghə ha bì fèt à wûn agha? ‘Wù jis ha wun na mu kəta hi fo bàlìsù wîtsù wu wə.’ Wù jis ha wun na wù ko ŋwàklù ma wù nyak na yi kəta hi fo bàlìsù mfama. 8 Bì fèt à wûn yen gha ye wùt fètana wuna ndùku kama nê hì bɨnhì lumu tofanu we wù ne gha yîn atɨ̂n.” Jisòs jis ni, ki jîs na, “Ghɨt a mbye tofalò wu lum afa ghɨna fate gha ghɨna atɨ̂n, chyâ wana yi bana.” 9 “Mu jìsà ha ghàn na, ghàn hi kwo sunsu nì ka wanu we wu bu hi bèn nì ngə̂k a yu afa wu me, ma ghàn bê hi kole yênà yi laka afa yi bè mê wi ma ghɨ bê fyi ghàn wo bwà.” 10 Wùt ki fate khɨte mwə̀ mù tetamù ma ghɨ bê fo mwə̀ mù chìk, ma wù fatè khɨti kəbi yâ. Wùt shìki bu hi khɨte mwə̀ mù tetamù, wò fo nâbi mwə̀ mù chìk ma wù tê fate khɨtî. 11 Ghàn shìki mô ma yi ti ghak ghàn hi khɨte ghak yi mbyi, ma à bê fo nde kàntè ghak ha ghàn agha? 12 À hì mô na wùt lè wi hi fo a shyə wuna na ghàn fatè lem, ma à bê fo nde ghana agha? 13 “Wùt wi hi tè mò wùt fètana ha ghɨt à bà. Yi hì mò ni ma wù nê hi bânà wù mòk, kôŋà wùlè; à hì bu yâ ma wù nê hi ngumle wù mòk, kehe wùlè. Wò wi hi tè fèt ha Yènfù nì ha ka.” 14 Ghɨt a Falàsî ale yû jis yîn kum ka hì chəka Jisòs beka ghɨna ndùku kôŋà ka. 15 Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “À mò ghàn ghe a ghàn gbè kata chwûtè ha ghɨta na ghàn mò ghɨt a jûŋà, biyani Yènfù khə təm ghana. Shyə ghe ghɨta ke na ghɨ kpenelò mò te wu chyâklù a Yènfù ashyə̂.” 16 “Ghɨ bè hì gbê a Musìs sah à yì sak, fê gbê yi yiki fòktìsù chiksu hi kwoka chem a tuk wu Jon Fo Mòlû. Chîn ghɨ fôktè yênà tum yì jùŋ kum fə̂n wù Fùyènù, nâbi nde hì nô kə yi nô hi lye lùk wu fə̀nù afân.” 17 Biyani yi chwûtè wi na saki Musìs ti mî. Yi bonelò shyəma nyə nì chyə mi, chyâ te silàfu sakfu a làŋ à Fùyènà bê chyâ a chyə̂. 18 “À jùm nâbi nde ywê wûn, yen lyi wùlè, ma à hi mô na wù ti khɨm sak yi malani, wùt lɨmà wùlè lyi wùt ywên àtɨ̂n, ma à hi mô kəbi na wù ti khɨm sak yi malani.” 19 Wù jis ni, fî fôktì màgân fu lefu na, “Wùt wù chìk wùlè ndùku mô ma wù ti mak mwə̀ mù tù fə̀n, fê yəhe wun wu wunu nì nâbi ghə kə mu tuk mù jɨ̀m. 20 A mô ni ma ghɨ ti ben lem wùt wù jɨ̀ŋana wùlè a wun a jwô bɨn, ghɨ toŋte na Lasalòs, wun wu wunu wù jɨ̀m mô wù jì. 21 Wu jə̂mà nâ na nde fo beka shyə yəna ha yi ma yi yə, kə nâ me mù chemle a chyə̂ a wùt chìk we baŋa yəna. Wu jîsà ni, busu bê la luktu wun tu yable tê. 22 Wù kpû, anjèlsù Fùyènsu lyi wûn yen lem a Ablàhâm a ngwùŋ. Wùt chìk we boŋ kpû, ghɨ gûmà wûn. 23 Wù yen wu lùk wu ghɨt a kpona hì yena ngə̂k yì kanana afû, wù lôhì a se wuna ki yen Ablàhâm hadà Lasalòs mô a wun a ngwùŋ 24 Wù toŋti wûn jis na, ‘Ablàhâm kwohi seni ha mu a bâ, ma wò tum Lasalòs ma wù tuŋ kə nâ wan à wô wûn a mòlû ma wu bê chemhi a mu yi jwô beka toŋu mu yima kə ni. Mu ywolò lûmì kanani atɨ̂n à wu wùs afân.’ 25 Ablàhâm jis ha wun na, ‘Wan, khɨlî na wò ndùku yəlò jùŋ te wò ndùku baha mô a chyə̂, Lasalòs boŋa yena ngə̂k. Chin mò, wu mô yi yùtì ywo jùŋ afân wo boŋa ywo yi lûm. 26 Nâbi ha kàn, foŋlana ale mò ghaka kə ni, a ghe ghɨ jyâhè ghàhnà, ma wùt lo a ghàh a bàh afân hì khɨŋa hi dàŋ à bèn afâ, ma wù tê yena jə̀ lumu, wùt ki lô afâ hì khɨŋa hi dàŋ à bèn ha ghàh, ma wù tê khɨlî hi dàŋ.’ 27 Wù jî, jis ha Ablàhâm na, ‘Mu chyate wò a bâ te yi mô ni, kaha tum Lasalòs ma wù yen a bom a ndâ, 28 ma wù yê tobhi wana noma kum nì gha yîn kə ghɨna bê boŋa lyi a nki ngə̂k afân. Ghɨna baha faŋ à tân.’ 29 Ablàhâm jis na, ‘De ghɨna kətalò ŋwàklù sù Musìs sù ghê fòktìsù chiksu tì nyàka.’ Ghɨna yu ha ghɨna. 30 Wù jis ha Ablàhâm na, ‘Ngàŋ a bâ, wùt ki lôtì a yi kpû yen ha ghɨna ma ghɨna nê kahi təm a ghɨna a sùbe.’ 31 Ablàhâm ki jîs ha wun na, ‘Ghɨna ki fâŋ hi yu gha ye Musìs ghê fòktìsù chiksu tì nyàka, ma ghɨna bê tê yû, nâbi wu yu afa wùt kahe yena ha ghɨna ma wù lòte a yi kpû.’”

17

1 Jisòs tî jîs ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Gha ghe ghɨ nê na ghɨta hi nê be wi hi faŋ hi gàn, biyani ngə̂k yì chìk mò ha wùt we wù nè na ghɨt ale njah lumu!” 2 Yi jwôfàlò hi chuŋ a yi ti a wun wu mɨ̀, hi tum a màkà wun a jwô yì chìk chyâ shyəma wù ni na wan wù mòk atɨ̂n à mwəlà afân na wù ni be. 3 Ghàn hi tôknè ha ngɨŋ sanisu! “Wâ nâ ki nê be ha wò, wò njaŋti ha wûn, wù de gha tɨni, wo lehìfo wûn. 4 Wù ni gha be ha wò kəbi ghan à sek wu tuk, nê kəbi wùni yu ben chyati wò, jis na, yi bè fê mômà wi, wò lehìfo wûn.” 5 Ghɨt a tuma Jisòs kahi jis ha Bâba na, “Nì ma ghàh tôkà khɨti bimînì ha Yènfù!” 6 Bâba jis ha ghɨna na, “Ghàn hì kəta yi bimî yi tobte nâbi te yi se ngwìk yi mostà, ghàn làhi jìs ha kâk fun na fu chyâ lyê timi ma fu hi ləmnê atɨ̂n à jwò yì chìk, ma fu nê kə yâ.” 7 “Ghàn lem lê na wùt a ghàn a fùtɨ̂n shìki kəta wùt wu fêtà a wun a fùk ma wù chìnà nâbi sù bwû. Wù ki kaha kolo bèn a ngûn ma wù jis ha wûn na nyàŋhi bi yə ma? 8 Ba wù kolo bê ni, wo jis na wù kwuna njusu, wù khɨŋ shyə wu fo wò yəlò wu fî fo a shyə wo nyu lò shyəma nâ wûn boŋà yə ma wù nyu? 9 Wùt fètana àtɨ̂n wi hi tê ki na ghɨ fo yòŋnà beka wù nè kə fêt ye ghɨ ye jisa. 10 À mò ni te yi kəta hi tè mò ha ghàn. Ghɨ ki fo yi fêt ghàn nì mihì, ghàn lem na ghàn fet te wu kwôs, ghàn ni kə yi fêt ghàn yê hì kəta hi nì.” 11 Jisòs lô hì fê yênà a Jèlusalèm lyi lum we wu tohne wu kpì nì Sàmaliyà ghê Galìlî, 12 ben hì lye yênà kə yi tèk yile ni, ghɨt a kuhana ale ìwûm yen wûn afû timi kə hadà 13 toŋa jis ha wun na, “Bâ, Jisòs kwohi seni ha ghàh.” 14 Jisòs yen ghɨna jis na, “Ghàn yen ma ngàŋsù ndâ Fùyènsu kina ghàn.” Ghɨna fwu tan wu lum yen kə ma ghɨna ti tâ. 15 Wùlè atɨ̂n, te wù yena na yi ti tâ, kahi hì bəmhe yê nì Yènfù nâ jyə̂ yì tâ 16 te wù ye yena ye nì Jisòs ni, fen a wun ashyə̂ kuhi kə̂k yi wuni fo àyòŋnà ha wûn. Wùt wunâ mô wut à Sàmaliyà. 17 Jisòs ki buf na, “Mu ye chwuk ghɨta ìwûm, ghɨta bulamòk ti yen afa agha? 18 Ba yi mô na wùt ha ghɨna tà kwâktì jə hi kaha bè fo yòŋnà hi kokhe Fùyèn, a bu kə wùt à tum wuna agha?” 19 Te wù jìsa ni, ki jîs ha wùt à Sàmaliyà we na, “Lô ma wò yen a wo lùk. Bimî ya ti nî wò ti tâ.” 20 Ghɨt a Falàsî ale buf ha Jisòs na, “Yènfù bè yîmè yini hi sak a fə̂n wù wunu?” Wù jis ha ghɨna na, “Chwena ale bè hì wijə hi chwùtì na fə̂n wù Fùyènù ti yîmì hi tè bèn ni. 21 Wùt bè jîsà wi na yen ke, a yìmè bê wunu ni, ghàn hi khə na Yènfù hì sakalò fə̂n wu wunu kə nâ ghàn a fùtɨ̂n chîn.” 22 Wù ki kaha jìs ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Tuk mù bènàlò ghàn bè hì jyê hi yena Wâ Wùt kə nâ afu yulâ ni, biyani yena wi.” 23 À bè hì mò a mu tuk mù tɨ̂n ma ghɨta hi jîsà na, ‘Wù mò a fokô, wù wunâ afân!’ Ghàn ki yû, kə wùt yen afû. 24 Bên yì Wâ Wùt bè hì mô kə a ndan kəbi te wuli yè shihi mwàn, ghɨ yen kə te yi bana bûlà tu mbyi tù jɨ̀m. 25 Shyəma gha mɨ ghɨ̂n gan, wù kəta hi yena ngə̂k a tu lûm tu dô kə ni, na ghɨt a mbyî mana wûn shyəma gha ghɨ̂n gan. 26 Wâ Wùt bè shihi bèn ma gha hì gânà te ghɨ ndùku gânà Nuwà mu tuk. 27 Ghɨta ndùku yə̂, nywô, lyê a ywên, lyê lɨmà, fê fo wana ha lɨm atɨna hi kwok a tàn a wu tuk afa Nuwà tì lye a bâŋ, kwuŋa bên ywiti ghɨt ghe ghɨ tì faŋa nâ jɨ̀m. 28 Gha bè gânà kəbi wu tuk afa Wâ Wùt bè bênà kəbi te ghɨ tì gàna wu tuk nì Lôt. À ndùku mô a mu tuk afû ghɨta yə̂, nywô, yuna mwə̀lû, bəkle mwə̀lû, yome mwə̀lû, ba sù ndâ. 29 À ndùku mô wu tuk afa Lôt fwo a Sodòm, Yènfù suh chwohi wusu a nyə̂ te fimi te mu kân, ywiti ghɨt ghe Lôt tì lo de nâ à jɨ̀m. 30 À mò kəbi te gha bè hì mô a tuk afa Wâ Wùt bè bênà. 31 “Gha ghɨ̂n bè shihi gàn, wùt mô nâbi a tô ndâ, kə wù chwo hi lyè shyə atɨ̂n à ndâ shyəma wù tet. Wùt hì mô kəbi a fùk, kə wù fi kahi kolo a ndâ hi lyè a shyə shyəma wù tet. 32 Kə wùt nè yità gha ye yi tì gàna ha ywê Lôt. 33 À mòmhi nâbi nde hi chìnà yohnà wuna, ma wù kpu, à màka nâbi nde yohnà wuna ma wù nê lem ghɨna. 34 Mu jìsà ha ghàn na à bè hì mô mu tuk afû ma ghɨt à bà bê hi mô wu khɨ̀, ma ghɨ bê lyi wù mòk ma de wùlè. 35 - 36 Ywena bè hì gwô bana yi ti à bà, ma ghɨ bê lyi wù mòk ma ghɨ de wùlè.” 37 Jùmtìbàmsù wunsu ki buf ha wun nâ, “Gha mɨ ghɨ̂n bè gânà afa a Bâba?” Wù jis ha ghɨna na, “Shyə kpona mò nâbi afa, à mò wu lùk afa ngùluŋu nè yûŋtè.”

18

1 Jisòs tî fî ma kəbi ngàn yìlè ha jùmtìbàmsù wunsu yike ghɨna na ghɨna kəta hi tè jə̀m yu mù jɨ̀m bota wi. 2 Wù jis na, “Tô sù sak ale ndùku mô yi tèk yile fânà wi Yènfù, lyê wi na wùt mò a shyə ale. 3 Ywê nkwû wùlè hì mô kəbi yi tèk afû, yênà a wun a ndâ tuk mù jɨ̀m, jîsà na, ‘Sak fyi to ma ha bànà mì.’ 4 Wù bê jîsà to sak ghɨ̂n bukhe kə yi bukhî. Te wù faŋa hì yênà kə yi yên, à be kaha kwâktì kə wûn hi kâtà sak atɨ̂n, nâbi te yi fànà wijə Yènfù, lyê wijə na wùt mò a shyə ale, 5 bu ni, ma bên yì wuni a mu ndâ yu mù jɨ̀m nê hi fo ngə̂k ma mu nê hi kəta wijə yutìnì.” 6 Bâba jis ni, ki jîs ha jùmtìbàmsu wunsu na, “Ghàn yu lê na to sù sak ghɨ̂n tì jis ni yàni bu chilichili agha. 7 À bɨlà mò lô hi faŋa Yènfù hi ywo jî ghɨt a wuna ghe wù mò ma wù ti chwokti ghɨ jyê ha wûn, ntuksu nì nchwì agha? Fu làhi tê wunhe kə yi wunhî ghɨna agha? 8 Mu jìsà ha ghàn na, Yènfù wunhe wi hi sak a fo sak yâ. Nâbi yâ Wâ Wùt bè shihi kaha bèn a mbye afân ma wù yen ghɨta ghɨ baha samhe ha Yènfù agha?” 9 Wù tì fî ma ngàn yìlè ha ghɨna ghe ghɨna ndùku ke ngɨŋsu ghɨna su na ghɨna mò chilichili, kehe ghɨt ale, jis na, 10 “Ghɨt ale à bà tî kwok lyi yen a ndâ Fùyèn hi jə̀m, wù mòk mô wùt à Falàsî, wùlè kâtà ŋwàklànà. 11 Wùt à Falàsî we yen timi hanɨ̂ŋ hì jə̂mà, jyana, ‘Mu fo àyòŋnà ha Yènfù beka mu wijə ni te ghɨt ale ghe ghɨna nyâŋhè fye mwə̀ mù ghɨt halô, bu te ghê ghɨna khɨma saki, jûmtè wijə ywen a ghɨ̂tà. Mu wijə ni te wùt wunâ wù kàtà ŋwàklànà ni. 12 Mu bama yi jwô a ghan à bà a ngâm, jyâtè mwə̀ mâmù wu bàh ìwûm, mu fo à mòk ha wò.’ 13 Wùt we wù ndùku kâtà ŋwàklànà yîmì hi jə̀m, timi kə hadà te kòŋ hi ke kwok a nyə̂ biyani lem wo wuna a ngàŋtù kwohe yi sên jîsà na, ‘Yènfù, kwohi seni ha mu, mu mò wùt wù be!’ 14 Mu jìsà ha ghàn na wùt mu we tì shihi kolo lye a wun a ndâ mô chilichili biyani wùt à Falàsî we kolo bu chilichili. Nâbi nde we wù kokhe ngɨŋ à wûn a nyə̂ ma Yènfù nê chwohi wûn a chyə̂, nâbi nde wù lye ngɨŋ à wûn a chyə̂ ma Yènfù nê kokhi wûn a nyə̂.” 15 Ghɨta ndùku lye bê nì mwəlà ha Jisòs na wù kum ghɨna ma wù bonhi ghɨna. Jùmtìbàmsù wunsu yen yâ hì njaŋa ha ghɨt atɨna. 16 Biyani wù toŋa mwəlà mù tɨ̂n jis na ghɨna ben, ki jîs ha jùmtìbàmsù wunsu na, “Ghàn de mwəlà ma ghɨna ben ha mu. Kə ghàn fi tamti ghɨna beka fə̂n wù Fùyènù kəta ghɨt ghe ghɨ mô te ghɨna. 17 Mu jìsà ha ghàn hamok na, à faŋ nâbi nde hi bimî fə̂n wù Fùyènù te wan wù bot ma wù bê tê lye jə̀ wu lùk wu fə̀nù tɨnu.” 18 Wùt wù tâ ghɨt a Jûs wùlè ki buf ha wun na, “Chichà wù jùŋ, mu mò hi nè nâ ghə hi khɨte bôn ye yi bè mê wi agha?” 19 Jisòs buf ha wun na, “Njwô ghə te wò toŋte mu na wùt wù jûŋ agha? Nâ wùt wù jùŋ wi a bu kə Fùyèn. 20 Wò khəlò sak te tu jîsà na, ‘Kə wùt chyə nì ywê wùt makə nì lɨm à wùt, kə wò ywi, kə wùt chwoŋ, kə wùt timi bɨ̀n à sak yì fə̂m, ngumli bâ nì nâ.’” 21 Wùt tâ we ki jîs na, “Mu ti lem sak tɨ̂n hi yìmì ha wan wù bot.” 22 Jisòs yu ni ki jîs ha wun na, “Wò baha kətalò gha yì mòk hi nì, ndù bəkli mwə̀ mâ nâ mù jɨ̀m ma wò fo ka tɨnu ha ghɨt a fufana ma wò tahi khɨte ghaki a nyə̂. Wò ni yâ, wò ben jûmtì mu.” 23 Wùt wù ta we yu gha ghɨ̂n ni, wun wu wunu bôt beka wù ndùku mô nâ wùt wù chìk. 24 Jisòs ki wun ni ki jîs na, “Yi ta nâ haŋaŋ ha ghɨt a chika shyəma ghɨna bê lye lùk wu fə̀n wù Fùyènù! 25 Yi bonelò ha nyàm à kwaŋ hi lye tohna a bùk à saka chyâ shyəma wùt wù chìk lye yi lak yi fə̀n wù Fùyènù.” 26 Ghɨt ghe yu jis yîn ki buf ha wun nâ, “Yi hì mô ni, ma à bê bon nâ nde?” 27 Wù jis ha ghɨna na, “Gha ye yi ghaka wùt yi bone kə ni ha Yènfù.” 28 Bità buf ha wun na, ba wò ti yen te ghàh de mwə̀ mâhù hì jûmtè kə wò agha. 29 Jisòs kahi fîsì ha ghɨna na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, wùt chin ma wù ti de bɨn a wuna, de ywê wûn nì wana ne wuna, kəbi bè wùn nì nè wûn, kəbi mwəlà mù wûn kum gha fə̂n wù Fùyènù, 30 ma Yènfù nê kpenhi mwə̀ mù tɨ̂n ha wûn nâ hidù a chyə afân, ma wù bê hi kəta bôn ye yi bè mê wi a mbye afa yì bè bênà.” 31 Jisòs lyi lô nì ghɨt a tuma wuna njwòsù bà jis ha ghɨna na, “Ghàn hi khə na ghàhnà kwok a yênà a Jèlusalèm chin ni, nâbi ghə fòktìsù chiksu tì nyàka kum Wâ Wùt mô hi kpên. 32 Ghɨ nè lyê folò wûn ha tumu, ma ghɨna nyikhi wûn, ma ni gha wumena ha wûn, ma fê chwuli chwâmù à wun wu wùn. 33 Ghɨ nê sam wûn nì wànsù ma khɨtè ywi wûn, ma à nê hi mô yi bàm mu tuk mù tât, ma wù kahà lòti a yi kpû.” 34 Te wù jìsa ni, ghɨna tê khɨlî na wù jis nâ ghə agha, beka tof ye yi ndùku mô atɨ̂n à gha tɨna ndùku mô ma ghɨ ti lêt ha ghɨna. 35 Te Jisòs ndùku bakhe yê a Jèlikù, wùt wu fèfana wùlè mô yi bi lumi lonâ. 36 Wù yu te nôn à ghɨ̂tà chyàlà buf nâ, à gànà ghə agha? 37 Ghɨ jis ha wun na a chyàlà Jisòs wâ wùt a Nasalì. 38 Wù bwat jis na, “Jisòs Wâ Fə̀n Defìt, kwohi seni ha mu!” 39 Ghɨt ghe ghɨ ndùku yênà ashyə̂ kântì wûn jîsà na wù china moŋ. Wù fî bɨlì bwat yen kə ashyə̂ jîsà kə na, “Wâ Fə̀n Defìt, kwohi seni ha mu!” 40 Jisòs timi jis na ghɨ lyê ben nì wûn ha yi. Ghɨ lyi bakhi bên nì wûn a wun ashyə̂, Jisòs buf ha wun nâ, 41 “Wò khɨŋa na mu ni ghə ha wò?” Wù jis na, “Bâba, nê ma mu kahà yen luktu!” 42 Wù ki jîs ha wun na, “Bimi ya ti nî wò ti tâ. Kaha yen luktu.” 43 Kə wu yu tɨnu, wù kahi yen tu luk lô hì jûmtè yê nì Jisòs, kokhe yênà nì Yènfù. Nâbi nde ndùku ywo gha ye yi gana, hì boŋa kokhe yê Yènfù.

19

1 Jisòs yen lye a Jèlikù hì tohne chyâlà. 2 Wùt lè mô yi tèk afû, a toŋte na Sàkiyòs, a mô to ghɨt ghe ghɨ ndùku kâtà ŋwàklànà, wu kəta wu kâ nâ jûŋ. 3 Wù hì khɨŋa hi yen a Jisòs, hì yena wijə beka ghɨta ndùku dô chyâhè, wu fê tumhe chyâhè. 4 Wù nyiŋ yen ashyə̂ kwok a tô fùkàk fu sikamò fù shyəma Jisòs shihi bèn hi chyà ma wù yen beka Jisòs ndùku yênà hi chyà lumu afû. 5 Jisòs ben tan afû ki kokhe a tô fùkàk afa Sàkiyòs ndùku mô atɨ̂n, jis ha wun na, “Sàkiyòs, nyàŋhi chwo bî, mu kəta hi chyə a wo ndâ lân.” 6 Wù nyâŋhì chwo ben hì mô nì saŋlînì hi lyè yèn nì Jisòs a wun a ndâ. 7 Ghɨta yen ni hì sunnê, fê njaŋa, jîsà na, “Wù ti shik jiki a wùt wù be a ndâ.” 8 Sàkiyòs lôtì timi jis ha Bâba na, “Kike, a Bâba, mu nè jyâtèlò mwə̀ me a mu kəta ghàh à ghɨt a fufana kə yi ghəl, à hì mô ma mu tì lehi wùt fyi a shyə wuna ma mu nê kaha fo mù kìk.” 9 Jisòs jis ha wun na, “Ghɨt a ndâ afan ti bôn lân. Wùna mò kəbi wâ Ablàhâm. 10 Gha ye yi tì ne na Wâ Wùt ben mò hi khɨŋa ghɨt ghe ghɨ lehne nì hi bònhè ghɨna.” 11 Te ghɨta tì baha yute jîs yì Jisòs yê, wù ma ngàn ha ghɨna beka wù ndùku bakhe yênà a Jèlusalèm, ghɨna hi kwâktè kə na Yènfù khɨŋa hi yìmì hi saka fə̀nù a yu mefû. 12 Jisòs ma ngàn yina jis na, “Wan tôk wùlè tî lô hì yênà yi gbî wu lùk wule, nâ hadà na ghɨ yê tuk wûn ma wù kahà bê sak bâh a ghɨna ghɨ laka, 13 wù toŋti ghɨt a wuna ghɨ fetana ìwûm hì jyàtè bàlì wu kâ ha ghɨna jis na, ghɨna hi bəkle atɨ̂n hi tàn wu tuk afa yi bè kaha bênà.” 14 À ndùku mô ni, ghɨta bàh à lak afû bânà wûn. Wù lo ni, ghɨna tum na ghɨta yê jis wu lùk afa wù yènà na ghɨna kòŋà wi na wù hi saka ghɨna. 15 “Wù tì kaha ben ma ghɨ ti tuk wûn na wù hi saka ghɨt a wuna, wù ki jîs na ghɨ toŋti ghɨt a wuna ghɨ fetana ghe wù tì fo ka ha ghɨna yâ, ghɨna ben ma yi yu na ghɨna che bəkli mbì ti fwu yàni agha.” 16 Wù shyə̂ bên jis na, ‘Bâ, bàlì wu kâ yâ yê yì mòk ti ben nì mbì kam malàm.’ 17 Wù jis ha wùt wù fètana atɨ̂n na, ‘Wò ti nî kə nâ afû! Wò mô kə nâ wùt wù fètana wù jùŋ! Wò nè hì saka tu tèk ìwûm chîn beka mu ti yen na wò khəlò hi tòknà nì mwə̀ mù tetamù.’ 18 Kùmtê wùt wù fèt bên jis na, ‘Bâ, bàlì wu kâ yê yì mòk ti bên nì mbì kamsu tân.’ 19 Wù jis ha wun na, ‘Wò nè hì saka tù tèk tù tân.’ 20 Wùlè bên jis na, bâ, à mò bàlì wu kâ yâ ye ni à mu tì kwute lema a bàh à sù njwo, 21 beka mu ndùku fànà wò. Wò mò ni bəmâ, khə hi lyè a shyə teka wò lem, ‘khə hi kpì teka wò yomi.’ 22 Wan tok we jis ha wun na, ‘Mu nè saka wò kə wu lum afa wò jìsa atɨ̂n. Wò mò kə nâ wùt wù fètana wù be! Wò ndùku khə kə nâ na mu bəmalò, lyê tì lèm, kpê teka mu yomi, 23 à tì ni ghə na kə wò lem ka mu a ndâ wu kâ, ma mu nê ben hi lyì, ma mu lyê bakhi nì mbì agha?’ 24 Wù jis ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû na, ‘Ghàn fyi kam ye ha wûn ma ghàn fo ha wùt we wù kəta kam se ìwûm yâ.’ 25 Ghɨna buf ha wun nâ, ‘Kəbi ha wun agha a bâ! Ma wù hì kəta kamsu ìwûm agha?’ 26 ‘Mu jìsà ha ghàn na, à hì kəta nâbi nde ma ghɨ nê fo kpenhi, à hi gha nâbi nde ma ghɨ nê fyi fu teta fê wù kəta. 27 Ha bànà sam sê su chehì kânà na kə ghɨ tuk mu na mu hi saka ghɨna yâ, ghàn lyê ben nì ghɨna ma ghàn ywitè kə mu ashyə̂ afân.’ 28 Te Jisòs jìsa ni, chya yen a ghɨta ashyə̂ hì kwoka yênà a Jèlusalèm, 29 ni te wù ndùku bakhe yê a tu tèk tê ghɨ ndùku toŋte na Betfàs nì Betanì, a kùn ye ghɨ toŋte na kùn à sù Olìf, tum jùmtìbàmsù wunsu sùbà, 30 jis na “Ghàn lyê yen a fùtɨ̂n à yì tèk afân a ghàn ashyə̂. Te ghàn nè hì lye yênà ma ghàn yen wâ jàkâs te ghɨ chuŋa teka wùt timè kwok a tû. Ghàn yên, ghàn yêntì ben nì yinì afân. 31 Ghàn yen hi yèntì, a buf nâbi nde ghàn jis na, ‘Bâba kətalò gha hi nì nì yinì.’” 32 Ghɨt ghe wù tì tuma yâ, lo yên, yen gha à jɨ̀m gan kə te wù ye jisa. 33 Te ghɨna tì yèna yîmì hì yèntì, ghɨt ghe ghɨ ndùku kəta nyàm àtɨ̂n buf ha ghɨna na, “Ghàn yèntè jàkâs yina njwô ghə?” 34 Ghɨna jis na, “Bâba kətalò gha hi nì nì yinì.” 35 Te ghɨna tì jìsa ni, lyi ben nì yinì ha Jisòs yîmhì njumù ghɨna, kokhi Jisòs a tô àtɨ̂n. 36 Jisòs hì yênà a tô nyàm afû, ghɨta chwokti njumù ghɨna mak wu lûm, Jisòs hì gbê yênà a tô àtɨ̂n. 37 Te wù bakhe a Jèlusalèm hì chwo yênà a kùn à sù Olìf, nâ nôn à jùmtìbàmsù wunsu sù jɨ̀m hì saŋle kə yi saŋlî, kokhe Yènfù nâ nì jyesu tasu kum a gha kanana ghe ghɨna ndùku mô ma ghɨna ti yên. 38 Ghɨna hì jîsà na, “Yutìnì mô ha fə̀n we wù bènà a Bâba yi yet. Yutìnì mô a nyə̂. Yènfù kəta yi kokhî wu lùk afa wu ngaŋte kpene!” 39 Ghɨt a Falàsî ale ghe ghɨ tì gbê kəbi a nòn afû jis ha Jisòs na, “Kanti jùmtìbàm sa sîn a chichà ma ghɨna china moŋ.” 40 Wù jis ha ghɨna na, “Ghɨna china kəbi yi chinâ ma te nê hi kokhe Yènfù.” 41 Te wù ndùku bakhe mihè yênà a Jèlusalèm ki yen nì tèk yi tɨni, seni kwo wûn, wù jî, 42 jis na, “À nè nê nde na ghàn, ghɨt a Jèlusalèm khɨli yutì yê yi bênà ha ghàn lân, chîn mò ghàn bu hi yên! 43 Tuk mù be mu bakhe bênà ha ghàn. Bànà sanisu nè balò mbàn, ma yì jɨŋ à kat ghàn ma yì baŋ à kə yi bâŋ ghàn. 44 Ma ghɨna bê chikhi ghàn à jɨ̀m bakhi nì mwəlà me mù mò a ghàn a sù ndâ. Ti bè faŋa wi a tô yile afân beka ghàn tà yen khɨli jə̂ yu we Yènfù bè hi bònhè ghàn.” 45 Wù yen lye bɨn a ndâ Fùyèn yì chìk hì jûmà fihe ghɨt ghe ghɨ ndùku bəkle mwə̀lû atɨ̂n, 46 jîsà ha ghɨna na, “Ghɨ nyak a ŋwàklù Fùyèn na, ‘Ndâ mì bè hì mô a ndâ jə̀mana’ biyani ghàn ti kahi chîn ha ndâ ghɨt a chwoŋana.” 47 Jisòs yîmì hì yusa yikê a nda Fùyèn kə mu tuk mù jɨ̀m. Ngàŋsù ndâ Fùyèn su chiksu nì chichàsu saksu nì chəhsu lak su hì khɨŋa wu lum hi ywe wûn, 48 biyani tê yena jə̀ gha ye ghɨna mò hi dàŋ atɨ̂n hi kwo wûn beka ghɨta ndùku mô kə wun a ngwùŋ ywo kə gha ye wù ndùku yike.

20

1 Tuku yû tuk wule, Jisòs hì yike ghɨta a ndâ Fùyèn, fôktè tum yì jùŋ ha ghɨna. Ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu bakhi nì chəhsu, fwu bên 2 ki buf ha wun nâ, “Fôkti ha ghàh na gha ghɨ̂n wò nè ma jyaka lo afa agha?” À fo nde jyak ghɨ̂n ha wò agha? 3 Jisòs jis ha ghɨna na, “Mu ti boŋa bufalò gha ha ghàn. Ghàn fokti ha mu nâ, 4 à tì fo Fùyèn jyaka ha Jon na wù hi fo mòlû ha ghɨta ma, à tì fo à ghɨ̂t agha?” 5 Ghɨna kanti gha tɨni ha ghɨna sù ngɨŋ jis na, “Ghàhnà ki jîs na, ‘À tì fo Fùyèn jyaka ha wûn,’ ma wù buf na, ‘Ghàn tê bimî gha ye wù ndùku jîsà njwô ghə?’ 6 Ma ghàhnà ki jîs na, ‘À tì fo à ghɨ̂t jyaka ha wûn,’ ma ghɨt à jɨ̀m nê tumle ywiti ghàhnà nì te beka ghɨna ndùku lyê na Jon mò fòktì wù chìk.” 7 Te ghɨna kwàkte ni, jis kə na ghɨna khə wi luk we jyaka wuna tì lo atɨ̂n. 8 Jisòs ki jîs ha ghɨna na, “Nâ mu te boŋa fôktè wi luk afa mu lye jyaka hi tè nè gha ghɨ̂n atɨ̂n.” 9 Te wù jìsa ni, ki ma ngàn ha ghɨna à jɨ̀m na, “Wùt lè ti jîmì fûk à mu tama fo na ghɨta hi fêtà, jyâtè fo wun nì mwə̀ me mù fwo atɨ̂n. Wu fo ni, yen yi gbî yi lak yile hi chyə a wu yu dâ. 10 Yu kpenu kpên, wù tum wùt à wûn wù fèt wùlè na wù yê jis ha ghɨt ghe wù tì fo fûk ghe ha ghɨna na ghɨna fo tam wule ha wûn. Ghɨt a fetana atɨna yen khɨti wùt we wù tuma, sam jûm wûn, wù kahi kolô kə nì wo yumu. 11 Wù fî tum kpenhi wùt wù fètana wùlè, ghɨna fî sam kə yi sâm wûn fî nyâblì nì wûn a lum wu wumenu fî jum wûn, wù lo kə nì wo yumu. 12 Wu fî tum wùlè na à hi mô ghɨt à tât, ghɨna sam ləmhi wûn, chin fihi wun a fùk afû. 13 Bè fùk kwâktì nâ gha ye wù mò hi nì, jis kə wun a ngɨŋ na, ‘Mu nè tuma kə nâ wâ mù wù kòŋ yu lefu ma ghɨna yê fan wûn.’ 14 Wâ wûn we yên, ghɨna yen wûn jis na, ‘Wûn mò kə nâ yə̂ ndâ bè fùk wuna ni. Ghàhnà khɨtè ywi wûn shyəma ghàhnà kwoti mwə̀ me wù ndùku mô hi bè khɨtî.’ 15 Ghɨna jis ni, khɨti fwu nì wun a fùk afû yen ywilò.” Jisòs ki buf ha ghɨt ghe ghɨ ndùku yute ha wun na, “Yi ki gân ni ma bè fùk mu wuna hi mô hi nì nâ ghə ha ghɨt ghɨ̂n agha? 16 Yi hì mô yâ, ma wu bê ywiti ghɨt a fetana ghê, ma wù kahà lyi fùk à tɨna ma wù fo ha ghɨt a lô.” Jisòs mihì ngàn mi yinâ ghɨt ghe yuti ni, jis na kə Yènfù bè bime na nki gha yîn bê gan ha ghàh ni. 17 Jisòs ki ke ghɨna ni buf na, “Luk wu ŋwàklù Fùyèn wûn chwùtè na ghə, wu jîsà na: ‘Ti ye ghɨt a bana tì tuma maka yi ti kahi ha ti bûlà ndâ’ agha? 18 A damta nâbi nde yi ti bûlà nda afân, ma wù fen ma wù kati kə wu kòm a wu kòm ma yi fen nâbi a nde tû ma yi gwohi kə yi gwôhì wûn.” 19 Jisòs ma mihì ngàn mi yina, chichàsu saksu nì ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu khɨlî na wù yê hì mâ ngàn yina kum ghɨna, hì mòmhè hi khɨte wûn kə yu mefû fî fan kə se ghɨ̂tà. 20 Ghɨna lem yi se a wun wu wùn fî lem à ghɨ̂t a wun a yi bàm na ghɨna hi kama nê kə te ghɨna mò ghɨt a jûŋà, hì yute kə na wù jis gha ma ghɨ kwo wûn ma fo ha wùt à Lûm we wu ndùku saka bâh à lak mi ghê. 21 Ghɨna ki jîs ha wun na, “Chichà, ghàh khə na wò jîsà kə nâ hamok, yike kə gha ghe ghɨ mô hamok, chwûtè wi na wùt lè chyàlò wùlè, fate yike kə te sak tu Fùyèn tu mò. 22 Fòkti ha ghàh chîn nâ saki bimelò na ghàhnà mak ŋwàklànà ha Fə̀n wù chìk Sisà a Lûm, ma yi bimi wi agha?” 23 Kə wu yu, Jisòs kwo tof yi ghɨna ki jîs na, 24 “Ghàn chwùtê ben nì ka kahu ha mu ni.” Ghɨna chwûtì, wù buf na, “À mò lîŋhà nde atɨ̂n nì yeti agha?” Ghɨna jis na, “À mò yi kə̂k yi Sisà fə̀n wù chìk a Lûm nì yet yi wuni.” 25 Jisòs ki jîs na, “Yi hì mô ni, ghàn hi fo mwə̀ mù fə̀n Sisà ha Sisà, fo mwə̀ mù Fùyèn ha Yènfù.” 26 Yi ghak ghɨna, ghɨna tê yena jə̀ gha ye ghɨ mô hi khɨte wun a ghɨta fùtɨ̂n kum yini, jwo yim ghɨna, ghɨna china kə moŋ. 27 Ghɨt a Sadùsî ben ha Jisòs, a mô ghɨt ghe ghɨ bime wi na wùt bè lôtèlò a yi kpû, buf ha wun nâ, 28 “Chichà, ba Musìs tì nyak ha ghàhnà na, ‘Wâ nè wùt ki kpû, kəta ywi, biyani kəta wi mwəlà, ma wâ nè wùt kpona lyi wùt ywên àtɨ̂n, ma ghê wûn bwɨ mwəlà ha wâ nè wûn wù kpona we agha?’ 29 Wana ne ale ndùku lâwû sàmba, wù shyə̂ lyi wùt ywên kpulò, kəta wi mwəlà. 30 Jɨ̀m à wûn lyi wùt ywên àtɨ̂n fî kpu kəbi yâ.” 31 Kùmti fî lyî wùt ywên àtɨ̂n fî boŋ kpu kəbi yâ kəta wi mwəlà. Ghɨna à jɨ̀m ghe sàmba a ghɨna tì lye wùt ywên àtɨ̂n kputî mihì mwəlà bu, 32 shyəma wùt ywên àtɨ̂n bê boŋà kpu. 33 “À bè hì mô wu tuk afu metì a ghɨ bè lôtè a yi kpû, ma wùt ywên àtɨ̂n bê hi mô ywê nde, beka wana ne wùt wù mòk ndùku kəta kə wûn kə ghɨna à jɨ̀m ha ywi agha?” 34 Jisòs jis ha ghɨna na, “Ghɨt a mbyî chîn lyè a ywên, ywena bime à lɨmà, 35 Biyani yi bè kwunalò ha ghɨt ghe a ghɨ kpene hi lòtì a yi kpû hi tè chyə te wù bênà. 36 Yi bè hì mô yâ beka ghɨna bè fê kpo wi. Ghɨna bè hì mô kə yi ghəl te anjèlsù Fùyènsu, fê mô wana Fùyènà beka ghɨna ti lôtì a yi kpû. 37 Nâbi Musìs ti chwûtì gha mi yîn na ghɨ lôhèlò ghɨta a yi kpû a lùk wu ŋwàklù Fùyèn we wu jîsà kum fukâk fe wusu bame atɨ̂n yani. À mò wu lùk wu ŋwàklù afân ma wù ti toŋti Bâba Yènfù na à mò fù Yèn fe Ablàhâm nì Isìk nì Jakòb ndùku ngumle. 38 Yènfù wijə Yènfù ghɨt a kputena, fu mô Yènfù ghɨt ghe ghɨ chyə, ha wun ghɨt à jɨ̀m mò wu tâ.” 39 Jisòs jis mihì chichàsu saksu lesu jis ha wun na, “Wò jìsà kə nâ a jûŋ ni a chichà.” 40 Ghɨna jis yâ, nâ wùt wùlè wù mòk tà fî mômhì jə hi buf a yi gha ha wûn. 41 Wù ki buf ha ghɨna na, “Wùt ni mò yàni hi fè jìs na wùt we a ghɨ chwoka lema mò wâ Defìt agha? 42 Defìt nì ngɨŋ à wûn tî jis a ŋwàklù Sù njàŋ na: ‘Bâba Yènfù jis ha Bâba mù na, Ndòko a mu bàh à kpen wu wo ta 43 ma wò hi yutê hi tàn te mu nè nê bànà sasu ma su lye a wo sah yì sak.’ 44 À shìki mô ma Defìt ti toŋti wun na Bâba, ma wù hi fê mô yàni wan ha Defìt agha?” 45 Wù yîmì hi tè jìs ha jùmtìbàmsù wunsu wu lum afa nâbi nde mò hi yû, jis ha ghɨna na, 46 “Ghàn hi tôknè nì chichàsu sak sîn. Ghɨna kòŋà hi tè gbê chyâ nì dàlasu chiksu, fwo yê wu wən na ghɨta hi nyiŋa bênà toŋte ha ghɨna, yênà a ndasu chintesu, ghɨ kwok ndokò kə ashyə̂, ghɨ yena luk wu yənu ghɨ kwok ndokò kə lùk wu ngaŋtenu. 47 Ghɨna kôŋà hi fye mwə̀ mù ywena nkwô kə mù jɨ̀m, biyani kama chwùtè na ghɨna mò ghɨt a jûŋà jə̂mà làtè. Yènfù bè folò ngə̂k ha ghɨna a tu lum hanɨ̂ŋ.”

21

1 Jisòs ndùku baha mô kə a ndâ Fùyèn ki yen nì luk we ghɨ ndùku fo fotu atɨ̂n yen te ghɨta chika fo fotu ghɨna tu, 2 yen kəbi te fufa ywê nkwû ale boŋa be fo katà fu wun fu. 3 Wù ki jîs na, “Mu jìsà ha ghàn hamok na, fufa ywê nkwû ghɨ̂n ti fo fo yi chyâ na fotu ghɨt ghɨ̂n nâ à jɨ̀m, 4 beka ghɨna ye fabti kə ka we wu dô ghakne ghɨna ben folò, biyani wùt ywên wunâ nâbi te wù fufa ni, ti fo mihì kə yi mihì katà fu wun fu kəta wi nâbi hi yə̂.” 5 Ghɨta hì jîsà kum ndâ Fùyèn, na ghɨ ti fati bâ nì te jûŋà fê jîsà kum mwə̀ mù jùŋ mùlè ghɨta fo na ghɨ lem a ndâ Fùyèn àtɨ̂n. Jisòs ki jîs na, 6 “Ghàn yena bɨn ghɨ̂n ni, yu khɨŋte bè lò shyəma ghɨ shyakti ndasu tɨnsu ma nâ ti yì mòk bê hi bu a tô yile.” 7 Ghɨna buf ha wun nâ, “Chichà, gha mɨ ghɨ̂n bè gânà a wùni tuku agha? Ghɨ bè shihi yìmì hi gàn, ma chwena bê hi mô ghə?” 8 Wù jis na, “Ghàn hi tôknè, kə wùt bê jìŋhi ghàn. Ghɨta bè hì bê lò, dô kə ni, ghɨna bênà jîsà na ghɨna bènà a mu yet. A bê nâbi nde jîsà na, ‘À mò kə nâ mu we ni!’ Fê jîsà na, ‘yu ti kpên chîn! Ghàn yu yâ, kə wùt yen a ghɨna yi bàm.’ 9 Ghàn bê ki yû na woŋtu ti yîmì, fî yu na ndùm sù ti yîmì, kə ghàn hi fânà na gokhini ti bakhâ beka gha ghɨ̂n kəta hi yìtà gàn ashyə̂.” 10 Te wù jìsa ni, fî jis na, “Lak tu bè hì nô lak tu letu, fə̂ntù nô tu letu.” 11 Chyə bê hi senalò, ma jìŋ fê kwo kə a tu lùk a tu lùk. Yaf tê tu dâŋà bê hi fwô, ma chwesu bəmasu fwu a nyə̂ fânhè à ghɨ̂t. 12 Ma gha ghɨ̂n bê shihi gàn ma ghɨ ti khɨti ghàn fo ngə̂k ha ghàn, lyi yen nì ghàn ashyə̂ yì sâk a ndasu chintesu lem ghàn a chyâk. Ghɨ bè lyê yênà nì ghàn a fə̂ntù ashyə̂ nì ghɨt a sakana ale ashyə̂ kum mu. 13 À mô kə wu tuk we ghàn bè fôktè tum à mì yì jùŋ ha ghɨna atɨ̂n. 14 Ghàn lem a ghàn a təm na ghàn bè kwâktè wi gha kum lum we ghàn bè fîsè gha ghe ghɨ bufte ha ghàn 15 beka nâ mu bè folò jîs yi tofani ha ghàn, wùt bê tê gàn hi tunhe gha ye ghàn jìsa. 16 Nâbi bì ghana nì wana ne ghana nì sun sanisu nì sah yani nda bè folò ghàn, na ghɨ hi nê gha mɨ ghɨ̂n ha ghàn ma ywiti ghàn ghɨ le. 17 Nâ ghɨt à jɨ̀m bè hì bànàlò ghàn kə kum mu. 18 Biyani nyuŋ yì mòk wi hi bè ləhà a ghàn a tû. 19 Wunhî yani bè nêlò ma ghàn kwoti yohnà ghana. 20 “Ghàn bê ki yên ma sojàsù ti jɨ̂ŋ kat Jèlusalèm ni, ghàn khɨli na tuku ti kpên na bobhi Jèlusalèm.” 21 Yi gan ni, nâbi nde a Jùdiyà wu tet kwok a su kùn, ghɨta tet atɨ̂n à yi tèk afû. Wùt hì mô a fùk, kə wù kaha lyi a yi tèk afû. 22 Munâ mò mu tuk me Yènfù bè chə̂bhè ghɨta atɨ̂n te ghɨ ti nyàka, hi nì na gha ghɨ̂n à jɨ̀m a ghɨ tì nyàka lema a ŋwàklù Fùyèn na ghɨ kpen. 23 Tuk mù tɨn bè hì bəma hanɨ̂ŋ ha ywen ghe ghɨ mô mu lâ nì ghe ghɨna lè mwəlà, beka lùmchuŋ, nì ngə̂k yì kanana bè hì mô ha ghɨna. 24 Ghɨ bè sòlè ywiti ghɨna nì nywimù, ma ghɨ kwoti ghɨna ma yê lem ha wu kwòs kə bàh wù mbyi wù jɨ̀m. A mô kə te tumu tì yikte kə Jèlusalèm ni fî nyâblì nì ghɨna hi yaka te yu we Yènfù lèma ha ghɨna kwok à kpen. 25 “À bè hì mô a wu yu mefû ma yuchwî chwuti chwesu, njoŋ nì njènû chwûtè. Jwò yì tâ bê hi nêkà fè dûmà bê nì lùmchuŋ a mbyî ma tu ghɨt à jɨ̀m bê fwu. 26 Ghɨta fentê kum yi fân kum gha ye yi mô hi gàn a mbyî, beka mwə̀ me mù mò a nyə̂ bê hi nêkà. 27 Ma à nê hi mô yi bàm yi tɨ̂n ma ghɨna yen Wâ Wùt, wu chwo bênà atɨ̂n à sù mbàk kəta jyaka nì ban yi chiki. 28 Gha ghɨ̂n ki yîmì hi tè gàn nâbi wùni yu, ghàn lôhì tu wanu ki a nyə̂ beka yu wu bakhe bênà shyəma Yènfù yun tu wanu.” 29 Jisòs fî ma gàn yina ha ghɨna jis na, “Ba ghàn yenalò kâk fù fikfù nâ nì kàk mùlè.” 30 Ba futu tɨntu yàtàlò, tu yîmì nâbi wùni yu hi tè kaha tô, ghàn yen yâ ghàn hi khə ha ghàn a sù ngɨŋ na bɨ̀ŋ hì chwô bênàlò. 31 Yi mô kəbi yi ghəl te ghàn bè yena gha mɨ ghɨ̂n te ghɨ gânà. Ghàn yên, ghàn hi khə na fə̂n wù Fùyènù wu hi bakhe bênà. 32 “Mu jìsà ha ghàn hamok na ghɨt a mbye ghɨ̂n chin wi hi bè kpute mìhì teka gha mɨ ghɨ̂n gan à jɨ̀m. 33 Nyə bè chyàlàlò, ma chyə chya, biyani ma gha bê tè kwuna atɨn à gha afa mu jìsa.” 34 “Ghàn hi tôknè nì ngɨŋ sanisu, bu yani ma jwo yəni nì se mu lùkà nì lâ lumanu kum gha mbye ma ghɨ bukhi se ghana wu tuk afân ma wu bê bûŋtê kwo kə ghàn te a tâm. 35 Yen lê bûŋhì ben yì tɨni ha ghɨt à jɨ̀m a mbye afân. 36 Ghàn hi mô yu mù jɨ̀m, gbûtè kə yi gbûtì, jə̂mà na Yènfù fo jyaka ma ghàn bê timi a Wâ Wùt ashyə̂.” 37 Jisòs yike a ndâ Fùyèn a mu tuk afu metì ni, tuku jyə̂, wù kwok chyə a tô kùn à sù Olìfs, 38 à hì mô mbisìmbisi ghɨt à jɨ̀m yen yûŋtì a ndâ Fùyèn hi yute yikî wuni.

22

1 À hì mô te tuk mù chìk kpene bênà hi yə bana kwaŋa chɨmlana bu atɨ̂n, ghɨ toŋte na hi Dàŋà Chyà. 2 Ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu hì khɨŋa wu lum hi ywe Jisòs, nyamte yi nyamtî beka ghɨna ndùku fânà ghɨta. 3 Satàn lye a Judàs yi təm we ghɨ ndùku toŋte na Ìskaliyòt, a mô kəbi wùt wù mòk atɨ̂n à ghɨ̂t a tuma Jisòs njwòsù bà. 4 Wù lo yen yen ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì tu ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà ndâ Fùyèn, sîhì lum we wù mò hi bəkle Jisòs ha ghɨna atɨ̂n. 5 Ghɨna hì saŋlê lem na ghɨ nè folò ka ha wûn. 6 Wù bimî, yîmì hi khɨŋa wu lum hi bəkle wûn ha ghɨna a wu yu afa ghɨta lo a wun à ngwùŋ. 7 Tuk we ghɨ ndùku mô hi se njyə̀su Dàŋa Chyala su atɨ̂n à mu tuk afa ghɨ ndùku mô hi yə bana kwaŋa chɨmlana bu atɨ̂n bên, 8 Jisòs tum Bità ghê Jon jis na, “Ghàn yê fati mwə̀ mù yə̂mù Dàŋa Chyalamù ma ghàhnà yə.” 9 Ghɨna buf ha wun na, “Wò khɨŋa na ghàh yê fati afa mwə̀ mù yə̂mù mù tɨ̂n agha?” 10 Wù fîsì ha ghɨna na, “Ghàn yuti, te ghàn nè hì lye yênà atɨ̂n à yi tèk yi tɨni ma wùt nê kwona ghàn à ghɨna ma wù ti bêkà khɨŋi mòli. Ghàn yen wûn, ghàn yen kə wun yi bàm, wù yen lyi kəbi yìni ndâ, ghàn lyi kə atɨ̂n, 11 ghàn jis ha bè ndâ àtɨ̂n na, ‘Chichà buf na, Lûm à ndâ ghɨt a benana yê lâ ma mu tahi yə mwə̀ mù yə̂mù Dàŋa Chyalamù atɨ̂n ghàh à jùmtìbàm samsu agha?’ 12 Ma wù nê chwuti lûm à ndâ yi ghaka kə ni ha ghàn a nyə̂, nâbi ghə ghɨ mô atɨ̂n ma ghàn fati mwə̀ mù yə̂mù àtɨ̂n afû.” 13 Ghɨna yen yen nâbi ghə ghɨ mô kə yi ghəl te Jisòs ye jisa, fati mwə̀ mù yə̂mù Dàŋa Chyalamù afû. 14 Yu kpên, Jisòs ben ndokò hi yə̂ ghê ghɨt a wuna ghɨ tuma 15 ki jîs ha ghɨna na, “Mu chehì jyê kə nâ yi jî hi yə̂ mwə̀ mù yə̂mù Dàŋa Chyalamù muna nì ghàn shyəma mu yen ngə̂k ma mu kpu. 16 Mu jîsà ha ghàn na, mu bè fè yə wi mwə̀ mù yə̂ muna nâ hakoh hi bè tàn a tuk afa gha yi yə yîn bè kwoka kpene a fə̂n wù Fùyènù.” 17 Wù lyi bòm fo àyòŋnà ha Yènfù fî jis na, “Ghàn ko lùk muna, ghàn jyàtê nyu. 18 Mu jìsà ha ghàn na, hi yìmì chîn hi yèn ashyə̂, mu bè fê nyo wi lùkû hi bê tàn a wu tuk afa fə̂n wù Fùyènù bè bênà.” 19 Wù lyi a ban a kwaŋa fo àyòŋnà ha Yènfù fî bəktilò fo ha ghɨna jis na, “Wùna mò wun wu mu te mu fo ha ghàn. Ghàn hi nê yìna ni, hi tè kwàktè mu.” 20 Wù fî nì kəbi yâ ni bòm à mù lùk te ghɨ yə mihe fî jis na, “Bòm yinâ mò bòm à mu kàn mu fê te Yènfù baŋa nì luŋ mâmù lunhi na mù sùha ha ghàn.” 21 “Mu jìsà ni, wùt we wù nè bəkle mu wù mô kə nâ ghàh à wûn wu lùk wu yənu afân. 22 Wâ Wùt nè lô kə te Yènfù tì lèma, biyani yi nè hì bəma nâ haŋaŋ ha wùt we wù bəkle wûn!” 23 Ghɨna yìmì hì bufa nâ, yinâ nki gha ni mò hi mòm à nde a ghàhnà fùtɨ̂n agha? 24 Gufnânì tì lôtì a ghɨna fùtɨ̂n na, a mò nde we wù ngaŋte chyâ ghɨna à jɨ̀m agha? 25 Jisòs ki jîs na, “Fə̂ntù mbyi tu kətalò jyaka, saka yikte kə yi yikî ghɨt a ghɨna, biyani khɨŋa na ghɨ hi toŋte ghɨna na gàmtìsù ghɨ̂tsù.” 26 Yi kəta wi hi tè mò yani ha ghàn. Wùt ngaŋtena a ghàn a fùtɨ̂n kəta hi tè mò te wùt we wù tobte gokhe, wùt we wù mò a tû, mò hi tè mò te wùt wù fètana ha ghàn. 27 Wùt ngaŋtena mô hi tè mò wun we wù ndòkò yə kə yi yə̂ ma, ma we wù chyàhè kə yi chyâhì agha? Ba à mò we wù ndòkò yə agha? Ha mu, mu mò a ghàn a fùtɨ̂n te wùt wù fètana. 28 À mò ghàn ghe ghɨ faŋa kə yi fâŋ a mu atɨ̂n à tu mômhì, 29 mu ti fô fə̀nù ha ghàn kəbi te Bôm fo ha mu 30 shyəma ghàn bê hi yə̂ fê nyô a mu wu lùk wu yənu wu tuk te mu saka fə̂n wu mu. “Ghàn bè ndokò a mu kpòk mù tù fə̀n njwòsù bà, saka a te Isalì ghɨ̂n njwòsù bà.” 31 Jisòs fî toŋti Samùn jis na, “Samùn, Samùn, wò hi khə na Satàn ti chyati mu hi sèkà ghàn te ghɨ sêkà kùŋû 32 biyani mu ti jə̂m ha wò na kə bimî ya fen à mihi. Wò kaha bên ha mu, wo ni ma təm a wana na hi tâ.” 33 Bità jis ha wun na, “Bâ, mu gbùtè hi yè chyâk ghàh à wò, hi fè kpû ghàh à wò.” 34 Wù jis ha wun na, “Mu fòktè ha wò Bità na, Lɨm à ngwû nè shihi tôŋ lân ma wò ti mana mu a ghan à tât.” 35 Jisòs fî buf ha ghɨna na, “À mò wùni tuku a mu ndùku tuma ghàn ka bu, bàlì bu, gwusu wùsu bu, ghàn tî gha shyə ale agha?” Ghɨna fîsì na, “Ghàh tà shyə ale tì gha jə̂.” 36 Wù ki jîs ha ghɨna na, “Chîn, à hì kəta nâbi nde ka makə bàlì wu lyi lò. À shìki gha nâbi nde fâ wu bəkli waf a wuna wu yunlò. 37 Mu jìsà ha ghàn na, gha ghɨ̂n ghɨ mô ma ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn ghɨ kəta hi gàn ha mu. Ghɨ tì nyak na, ‘Ghɨ ti taŋ wûn te wùt wù mòk atɨ̂n à ghɨ̂t ghe ghɨ khɨma saki.’ Yi mô ni beka nâbi ghə ghɨ tì nyàka kum mu yi kəta hi gàn.” 38 Ghɨna jis ha wun na, “Yen ke bâ, afân mô tufâ tù bà.” Wù jis ha ghɨna na, “Ghàn de yen.” 39 Jisòs fwu yi tèk afû kwok à kùn à sù Olìfs, kəbi te wù ndùku kwoka, jùmtìbàmsù wunsu kwok a wun yi bàm. 40 Ghɨna kwok tan afû, wù jis ha ghɨna na, “Ghàn jəm kə ghàn lye a yi mômhì.” 41 Jisòs jis yani lô a ghɨna ngwùŋ khɨŋti yen timi kəbi te wùt mò hi tum a yi ti ma yi yê chem, tum sù ngwuk a chyə̂ hì jə̂mà, jyana, 42 “Bâ mù, wò hì kôŋà wo fihi bòm à ngə̂k yinâ a mo wô. Nâ biyani, nì kə gha ye wò khə na yì kpenalò ha wò, kə wò ni yami.” 43 (Kə yu tɨnu, anjèl à Fùyèn lo a nyə̂ ben fo a jyak ha wûn. 44 Wù kwâktì ngə̂k yì chìk ye wù ndùku mô atɨ̂n, yi bəma chyâhè, wù fî tôk chyati yukhênà fwo a wun wu wùn, kə̂kà te mu luŋ chemle a chyə̂.) 45 Wù jəm mihì lôtì shihi kaha yèn, yen jùmtìbàmsù wunsu bwunê te gha tɨni fo chyâhè ngə̂k ha ghɨna, ghɨna bôt. 46 Wù jyan ha ghɨna na, “Ba ghàn mò na ghàn bwune kə yi bwunî agha? Ghàn lòti ma ghàn hi jə̂mà kə mômhìnì ben ha ghàn.” 47 Te Jisòs ndùku baha jîsà kə yi jîs, nôn à ghɨ̂tà fwu ben, ashyə̂ mô Judàs, kəbi wùt wù mòk atɨ̂n à jùmtìbàmsù wunsu njwòsù bà. Wù khɨŋti ben hì khɨŋa hi baŋle Jisòs. 48 Jisòs buf ha wun na, “Judàs, a wò jyana wò baŋle Wâ Wùt hi fo ha ghɨta agha?” 49 À hì mô te ghɨt ghe a ndùku mô ghê ghɨna yena gha ye yi mô hi gàn, ghɨna buf ha wun na, “Bâba, ghàh kakli nì fâtù agha?” 50 Kə ni, wùlè fihi yi fâ kak fihi tûŋla wo tâ wùt wù fètana à ngàŋ à ndâ Fùyènà yì ngaŋtena. 51 Jisòs kân jis na, “Kə ghàn fî mom; kə wu yu tûŋla tɨna ta kə yi tâ.” 52 A mô yâ ma ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì tû ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà ndâ Fùyèn yi ghakana nì chəhsu lak su ma ghɨ ye fwu ben hi khɨte wûn. Wù buf ha ghɨna na, “Ghàn fwu ben nì fâtù nì mbàŋsù te ghàn nyiŋa a wùt chwoŋana yi bàm njwô ghə? 53 Ba mu chehì yusa kə ghàhnà tuk mù jɨ̀m a ndâ Fùyèn, ghàn khɨte wi mu? Nâ ha nkàn, à kpen kə nâ yu wanu a bè jyaka bɨn a finana saka atɨ̂n.” 54 Te wù jìsa ni, ghɨ khɨti wun yen nì wun a bɨn a ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena, Bità jûmtè yênà mô nâ hadà. 55 Ghɨ yen kpa wusu atɨ̂n à bɨn hì yohâ. Bità boŋ yên ndokò chîntì ghê ghɨna. 56 Wusu shihi bamî, wan wù ywên wùlè we wù ndùku fêtà a bɨn afû, yen te wù ndòkne a ngwùŋ à yì tê, wù duŋ ki kə wun ni, jis na, “Wùt wunâ ndùku boŋa gbêlò ghê wûn.” 57 Bità tunhî jis na, “Wùt ywên, mu khə wijə wûn.” 58 Ghɨ motì kə afu yulâ, wùt lɨmà wùlè fî yen wûn jis na, “Wò mò bi a wùt wunâ à nòn.” Bità bəm wûn jis na, “Yema, bə wunâ nyâ mu!” 59 Mbɨŋlu yì mòk shihi chyà, wùt wùlè fî kûmtì jis kə na, “Yi mô kə nâ hamok na bə wunâ chehì gbêlò ghê wùt wunâ beka wù mô kə nâ wùt à Galìlî.” 60 Biyani Bità fîsì jis na, wùt wuna jìsà na ghə ni? Te wù jìsà mihè yênà kə ni, lɨm à ngwû tôŋ. 61 Kə wu yu Bâba bɨ̂nhì ki yen kə Bità yi kə̀k, wù kaha kwâktì gha ye Jisòs ye jisa ha wûn na, “Lɨm à ngwû nè shihi tôŋ lân ma wò ti mana mu ghàn à tât.” 62 Kə wu yu, Bità fwo a bɨn ji nâ haŋaŋ. 63 Ghɨt ghe ghɨ tì khɨte Jisòs shìki nyikhè wûn fê sama wûn, 64 ma ghɨ ti kwut se wuna hì bufa ha wun na, “Fôkti lê na wò sam nde agha?” 65 Ghɨna tî jîs gha dona ha wûn ghɨ yafa kə ni. 66 Tuku yû, chəhsu lak su nì ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu khɨti yi yûŋtì, ghɨ ben nì Jisòs ashyə̂ yì yùŋtì, 67 ghɨna jis ha wun na, “Wò hì mô kə nâ Klistù we Yènfù chwoka, wò fôktì ha ghàh.” Wù fîsì na, “Mu fòkti nâbi yi fôktì, ma ghàn tê bimî, 68 nâbi mu nè bufalò gha ha ghàn, ma ghàn tê fìsì. 69 Biyani hi yìmì chîn hi yèn ashyə̂, Wâ Wùt nè ndòkò lò a Yènfù kpen wu wò ta, bè jyak à jɨ̀m.” 70 Ghɨna chîntì buf kə à jɨ̀m na, “Ba yi ni mò na wò mò Wâ Fùyèn agha?” Wù fîsì na, “Yi mô kə ni te ghàn jìsa.” 71 Kum ni, ghɨna jis na, “Ghɨ fê khɨŋa nâ hi nè ghə nì bɨ̀n à sak, ba ghàhnà ti yû kə nâ a wun a yi jwô?”

23

1 Kə wu yu, yûŋtì tɨni yì jɨ̀m lôtì lyi yen nì Jisòs ha Gòbnà Balèt, 2 yîmì hi tè ngane wûn jyana, “Ghàh kwo wùt wunâ wù gbê lehe à ghɨ̂t a ghàhnà yi lak jîsà na, kə ghɨ hi mâkà ŋwàklànà ha fə̀n wù chìk a Lûm, fê mô kə nâ à mò yi we ghɨ chwoka lema na yi mò fə̀n.” 3 Ni, Balèt buf ha wun na, “Wò mò fə̀n ha ghɨt a Jûs?” Jisòs fîsì jyan na, “Yi mô kə te wò jìsa.” 4 Balèt ki jîs ha ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì ha nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ ndùku mô afû na, “Mu yena wijə gha be yile ye wùt wuna ne.” 5 Ghɨna hì kântè a ghâ jîsà na, “Yiki wuni bènà nì nô atɨ̂n à yì lak yi ghɨt a Jûs nâ yì jɨ̀m, hi yìmì a Galìlî hi bè tàn yi tèk afân.” 6 Balèt yuti gha mɨ ghɨ̂n buf na, wù mò ni a mô wùt à Galìlî? 7 Wù yu na Jisòs fwo a bàh a lak afa Helòd ndùku saka, jis na ghɨ kwok nì wûn ha Helòd beka wù ndùku mô a Jèlusalèm a mu tuk afû. 8 Helòd yen yen Jisòs hì saŋlê nâ jûŋ beka wù ndùku mô ma wù ti yu gha ale kum wûn hì chyə kôŋà hi yen a wûn na wù mom gha kanani yile ma yi yen. 9 Wù lyi wu yu bufte a gha ha Jisòs wù tê fìsì jə̀ nâ yì mòk. 10 Biyani, ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chichàsu saksu hì mô kə afû, kântè kə a ghâ ngane wûn. 11 Helòd ghê sojàsu wunsu nyâblì nì Jisòs nyikhì wûn fî mak dàla yì jùŋ a wun wù wùn kaha tum wûn ha Balèt. 12 À mò kə wu tuk afân a Balèt ghê Helòd kaha kwo sunu atɨ̂n beka à ndùku mò ni ghɨna bânnè. 13 Balèt toŋa ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì ghɨt a tihena ale nì ghɨt ale 14 jis ha ghɨna na, “Ghàn ye ben nì wùt wunâ jis ha mu na, wù jɨ̀ŋhè à ghɨ̂t nê na ghɨna hi ta nì to. Biyani ba ghàn ti yen te mu bufte gha ha wûn kə nâ a ghàn ashyə̂ faŋ tè yena jə̀ gha be yile ye ghàn jìsa na wù ti nî. 15 Nâbi Helòd tà boŋ yen jə̂ gha beka wù ti kaha tum ben nì wun ha ghàhnà. Yi mô kə hamok na wù tà ni jə gha shyəma ghɨ ywi wûn. 16 Mu ti jîsà na, ghɨ sam à kə yi sâm ma ghɨ de wûn.” 17 (À ndùku mô yâ, a bê nâbi mùni tuk mù Dàŋa Chyalamù, ghɨt a Jûs chwok wùt à ghɨna wù kòŋ, Balèt fihi a ndâ chyâk.) 18 Te wù jìsà bê ni, ghɨna bwat kə jyə̂ yì mòk na, “Wù nè yenalò gha! Ghàh khɨŋa na ghɨ bɨlà fihi lô Bàlabàs.” 19 Yi mô ni, ma ghɨ tì lihi Bàlabâs wunâ a ndâ chyâk beka wù ti yìme nô yi tèk fî ywi wût. 20 Balèt fî jis ha ghɨna beka wù ndùku kôŋà na ghɨ fihi Jisòs. 21 Biyani ghɨna hì bwate yè kə ashyə̂, jîsà na, “Ghɨ banti wûn a kàkfùtàfù, ghɨ banti wûn a kàkfùtàfù!” 22 Wù fî kûmtì buf, na à hì mô a ghan à tât na, “À mò kum ghə? Ghàn fokti gha be ye wùt wunâ ne. Mu tà yen jə̂ gha be ye ghɨ mô hi ywe wun atɨ̂n. Mu nè jîsà ma ghɨ sam à kə yi sâm wûn ma ghɨ de wûn.” 23 Ghɨt ghe fî bwati yen kə ashyə̂ jîsà kə na ghɨ banti wûn a kàkfùtàfù. Yi ghak Balèt, 24 - 25 wù kat sak bimi na ghɨ banti Jisòs ma fihi wùt we ghɨ tì lèma a chyâk te wù fihe nô yi lak ywi wùt yâ, ma wù ya ni kə gha ye ghɨna yê hì khɨŋa. 26 Ghɨ lo nì wûn shihi yên kwônà nì Samùn wùlè wu lûm a mô wùt à Sìlên, ma wù lo a sù ngûn hì kaha kolê. Ghɨ khɨti wûn fo kâkfùtàfù Jisòs ha wûn, kan na wù beka ma wù jumti Jisòs. 27 Ghɨta fwu nâ hidù hì yênà a wun yi bàm bakhe nì ywena, ghɨ jyê yênà, khɨmte wu wun kum wûn. 28 Jisòs ne kaha bɨnhì wu wun jis ha ghɨna na, “Ywena Jèlusalèm, kə ghàn fi ji mu, ghàn hi jyê ha ngɨŋ sanisu nì ha wan ghana.” 29 Ghàn hi khə na tuk mù bakhe bênà lò shyəma ghɨta hi jîsà na, ‘Yi bɨlà mô a jûŋ ha kânù ywenu wù mô teka wu timè bwɨ wana, teka ghɨna yê timè nyoŋhi wan!’ 30 Ghɨta bè hì jyê a mu tuk afû, jîsà ha kunsu chiksu na, ‘Ghàn fen a ghàh a tû, jîsà ha kunsu tetasu na, ghàn baŋ ghàh.’ 31 Ghɨ shìki jîf nì kâk fù yûfù te mu ni, ghɨ bê ni nâ ghə nì fu yima fu? 32 À ndùku mô yani, ghɨ yênà hi yè ywe wûn nì ghɨt ale à bà, a mô à ghɨ̂t ghê ghɨ ndùku khɨma saktu. 33 À hì mô te ghɨ ye tana wu lùk afa ghɨ ndùku toŋte na Wok yi tu, ghɨ banti wûn a kàkfùtàfù afû fî banti ghɨt ghe ghɨna ndùku khɨma saktu yâ, banti wùlè a kàkfùtàfù a bàh a kpen wu wo ta, banti wùlè a kpen wu wo kôwì. 34 Jisòs jis ha Bè wûn na, “Lèhifo ghɨna a bâ, beka ghɨna khə wi gha ye ghɨna nè.” Ghɨna lem njusu wunsu hi tuma kàŋ, a yə nâbi nde, lyê. 35 Gha mɨ ghɨ̂n tì gânà ghɨta mô ke. Nâbi ghɨt ghe ghɨ ndùku tihe ghɨna hì chəktê kə wûn, jîsà na, “Wù chehì bònhè à ghɨ̂t, wù bònhi lê ngɨŋ à wûn chîn, a yu afa wù mò kə nâ Klistù we Yènfù chwoka lema!” 36 Sojàsù hì boŋa nyikhè nâbi wûn, lyi mu lûk ma mù ti tâ yen fo ha wûn 37 fî jis ha wun na, “Wò hì mô nâ fə̀n à Jûs hamok, wo bônhì ngɨŋ yâ!” 38 Ghɨ nyak yi gha a bàŋ à fùkàk banti a wun a tô kàkfùtàfù na, “Wûn mò fə̀n à ghɨt a Jûs.” 39 Wùt lè we ghɨ tì bante ghê ghɨna hì sùlè kə Jisòs, jîsà na, “Ba wò mò kə nâ Klistù wê, bonhi lê ngɨŋ yâ ma wò bonhi ghàh!” 40 Wùlè we njaŋ ha wâ nì fî buf na, “Ba yi mô na wò fànà nâbi wi Yènfù, ghɨ nè boŋa ywe kəbi wò ni, 41 wò kwàktè wijə na ghàhnà nè kpo hamok kum ni gha be ghe ghàhnà ne biyani wùt wuna kpo kə halô.” 42 Wù jyan yâ jis ha Jisòs na, “Wò be shihi saka fə̂n wa, kə wò yìta mu.” 43 Jisòs jis ha wun na, “Mu jìsà ha wo hamok na, ghàh à wò nè hì mô a Balàdîs lân hamok.” 44 - 45 Chwì bân tâ, hi fê bana wi luku kaha fîn, kə tù jɨ̀m ne fî kaha ban kə a bɨn a bonana a mbɨŋlu sù tât. Bâh à sùnju ghe ghɨ tì chuŋa daŋhe na ghɨ jyati ndâ Fùyèn yì chìk bâhà kə fùtɨ̂n fùtɨ̂n wu yu mefû. 46 Jisòs jî a jyə̂ yì tâ jis na, “Bâ, mu fo a yohnà ma a wo wô!” Wù jis ben ni, yohnà gokhì lò. 47 To sù sojà ghe yen gha ghe ghɨ tì gàna ni hì kokhe Fùyèn jîsà na, “Hamok, wùt wuna chehì kəta wi njahi!” 48 À hì mô te ghɨt ghe ghɨna ye bena hi yena gha ye ghɨ nê, yena gha ghe ghɨ gana, ghɨna kahi hì khɨmte kole yê wunu. 49 Gha ghɨ̂n ndùku gânà ni, sunsu wunsu mô nâ ha ghaf, ke kə yi kî, ghɨ le mô a ywên ghe ghɨ tì lo a Galìlî ben a wun a yi bàm. 50 - 51 Wùt lè ndùku mô kəbi wu tuk afu metì ghɨ toŋte na Josèf, a wùt yi tèk yi Jùdiyà ye ghɨ ndùku toŋte na Àlìmàtiyà, a mò kə nâ wùt wù jùŋ, mò kə nâ chilichili, chyə yute kə yu we lak yi fə̀n à nyə Yènfù bè bênà atɨ̂n. Wù ndùku mô kə nâ wùt atɨ̂n à ghɨt afa ghɨ ndùku saka ghɨt a Jûs, biyani tê bime jə̀ gha ye ghɨ tì fate kum Jisòs fî ni ha wûn. 52 Te bante mihe Jisòs wu kpû, Josèf yen jis ha Balèt na, yi khɨŋa hi lyè gun yi wuni hi gùmà. 53 Balèt bimî. Wù yen chwohi wûn a kàkfùtàfù lim nì mbalaŋa, yen gûmà yi sì ma ghɨ chuf a yi wo, sì tɨni mô teka ghɨ yê timè guma wùt atɨ̂n. 54 Wù tì gùmà Jisòs ni, hì fate wunu na tuku jə ma à hi mô tuk wu laku. 55 A mô yani ma ywen ghe ghɨ tì lo a Galìlî ben a Jisòs yi bàm yâ, jûmtì Josèf yen yen yi sî ye wù gùma Jisòs atɨ̂n. 56 Ni te ghɨ niŋhe gun yi wuni, ghɨna kaha kolo yen bakti yûhìsu lɨmtesu jûŋ sù na ghɨ yuhi wûn atɨ̂n. Te tuku ghɨna wu laku bèna, ghɨna yutì kə te saki ndùku jîsà.

24

1 Te tuku ndùku yula bênà wu tuk wu shyə a ngâm, ywena yen yi jwô yì sì nì Làmindâ yì jûŋ te ghɨna fate 2 yen ti ye ghɨ tì baŋa yi jwô yì sì yâ, ma ghɨ ti bɨŋhi chyâkhì. 3 Ghɨna lyi yi sì te yena jə̀ gun yi Bâba Jisòs 4 time afû hì kante gha ye yi gana. Ghɨt a lɨmànà ale à bà bûŋhì timi bakha a ghɨna ngwùŋ ma ghɨna ti mak njusu fufasu fê njêntè. 5 Fânì kwo ghɨna, ghɨna tuŋhi tu ghɨna a chyə̂. Ghɨt atɨna buf ha ghɨna na, “Njwô ghə te ghàn khɨŋa wùt wù tâ atɨ̂n à ghɨt a kpona? 6 Wù wijə afân, wù ti lôtì a yi kpû. Ghàn yɨŋti te wù tì jìsà ha ghàn baha mô a yi lak yi Galìlî 7 na ghɨ kəta hi fo Wâ Wùt ha ghɨt a be wô na ghɨ banti wûn a kàkfùtàfù, ma à hi mô yi bàm yi tuk mù tât ma wù loti a yi kpû.” 8 Kə wu yu ghɨna kaha yɨ̂ŋtì jîs yi wuni. 9 Ghɨna kaha kolo yi sì fôktì gha ghɨ̂n à jɨ̀m ha jùmtìbàmsù Jisòs sù njwò yì mòk bakhi nâbi nì nde afû. 10 Gha ghɨ̂n ha jùmtìbàmsù Jisòs sù tì fòkti Mèli wù Màtalà nì Juwanà nì Mèli nè Jêms nì ywen ale. 11 Biyani ghɨna tê bimî jə̀, beka gha tɨna ndùku fune gha fəma ha ghɨna. 12 Biyani Bità nyɨŋ yen tɨ̂ŋtì ki lihi yi sì, yen kə a gûm, lo hì kolê kante kwâktè yênà gha ye yi gana. 13 À ndùku mô kəbi wu tuk afû jùmtìbàmsù Jisòs su lesu, sùbà lo hì yênà a yi tèk yile, ghɨ toŋte na Èmayùs, yi mô mâl sàmba hi lò a Jèlusalèm. 14 Ghɨna hì gbê jîsà bitè yênà nì gha ghe a ghɨ kwuka gana. 15 Te ghɨna ndùku jîsà bitè kwoka yênà nì gha, nâ Jisòs nì ngɨŋ à wûn yen bakha hì gbê yênà ghê ghɨna. 16 Biyani gha tàhì ghɨna hi yen a khɨle wûn. 17 Jisòs buf ha ghɨna na, “À mô ghə ghàn gbê jîsà yênà kum ghɨna ni agha?” Kə wu yu, ghɨna wuhâ tuŋhi kə̂ktù ghɨna tu a chyə̂ hì jyê wu wun. 18 Wùt lè a ghɨna fùtɨ̂n ghɨ toŋte na Kèlobàs, kaha buf ha wun na, “À mò kə wò we wò lo be a Jèlusalèm hì khə wi gha ghe a ghɨ che gana a mu tuk afân agha?” 19 Wù buf na, “À mô ghɨ̀ni gha?” Ghɨna fîsì na, “À mò kə ghe a ghɨ gana ha Jisòs wù Nasalì. Wù chehì mô fòktì wù chìk, jîsà gha kanana, nê ghɨ le. Mô wùt wù tâ a Yènfù ashyə̂ nì a ghɨta ashyə̂. 20 Ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì tu we wu tihe gha che fo wûn na ghɨ ywi, ghɨ lyi wûn yen banti a kàkfùtàfù, 21 ma ghàh chehì kwâktè na à mò wun we wù bè yuna tu ghɨt a Isalì a sù ngə̂k. Nâbi yâ, lân mò tuk mù tât te gha tɨni gàna. 22 Fê bakhe na ywen ale a ghàh a nôn te fî nî na ghàh hi mô nì kani te ghɨna bɨsa yena yi jwô yì sì lân, 23 tè yena jə̀ gun yi wuni afû, kaha ben jis na anjèlsù Fùyènsu lesu te fwu a ghɨna ashyə̂ afû, te su fwo a jem jis ha ghɨna na wù mò wu tâ. 24 Ghɨt ale a ghàh a fùtɨ̂n ti fî lo yen a jwô yì sì afû, yen kə yi sî yimi, kə yi ghəl te ywen ghe ye be jisa, biyani te yena jə̀ Jisòs.” 25 Wù ki jîs ha ghɨna na, “Ghàn mò kə nâ wù ngwò, jɨ̂ŋtè ghaka nâ hi bime gha à jɨ̀m ghe fòktì sù chiksu tì jìsa! 26 Klistù we, yê hì kəta wi hi yen a ngə̂k ni, shyəma wù lye a wun a wù lùk wu koknenu agha?” 27 Wù jis yâ fî jis banhi gha ghe ghɨ tì jìsa a ŋwàklù Fùyèn kum wûn, hi yìmì a ŋwàklù Musìs hi yè tàn a fòktìsu chiksu. 28 À hì mô te ghɨna ndùku bakhe yênà yi tèk afa ghɨna ndùku yênà, Jisòs ni te wù khɨŋa hi chyà yèn ashyə̂. 29 Ghɨna chyati wûn na wù chyə ghê ghɨna beka yu ndùku mô ma wu ti chyâ, ma tuku ti fî jyə̂. Wù lyi yen hi chyə̂ ghê ghɨna. 30 À hì mô wu yu yənu wù lyi a bân bonhilò jyâtì ha ghɨna. 31 Se ghɨna yâhì ghɨna yen khɨli wûn kə wu yu, wù ləhà a ghɨna fùtɨ̂n. 32 Ghɨna hì bufa ha ngɨŋsu ghɨna su nâ, “Ba à ye hì mô a wu yu afa wù yê hì jîsà ha ghàhnà wu lûm, hi jìsà banhe gha Fùyènì ha ghàhnà yâ, təm a ghàhnà tê hì lumà agha?” 33 Kə wu yu ghɨna lôtì kaha yen a Jèlusalèm yen yen jùmtìbàmsù Jisòs sù ìwûm njwò yì mòk nì ghɨt ale ni te ghɨ ndùku mô afû. 34 Ghɨna jis na, “Hamok Bâba ti lôtì a yi kpû. Wù ti chwûtì ngɨŋ à wûn ha Samùn!” 35 Afû, ghɨt ghe à bà ki fòktì te yi ye gana ha ghɨna a wu lûm, fî fôktì te ghɨna ye yena khɨle Jisòs a yu afa wù ye beka bana fo ha ghɨna. 36 Te ghɨna ndùku baha jîsà gha ghɨ̂n, Jisòs nì ngɨŋ à wûn bûŋhì timi a ghɨna fùtɨ̂n jis na, “Yutìnì mò ha ghàn.” 37 Lɨmalɨma bâh ghɨna, ghɨna fân, kwâktè na ghɨna ti yen wùt à chyə̂. 38 Jisòs buf ha ghɨna na, “Njwô ghə te gha ghɨ̂n fo ngə̂k ha ghàn, fê nê na ghàn hi kwâktè chyâhè agha? 39 Ghàn yen wo mu nì wulu mu. À mò mu ni. Ghàn kum mu ma ghàn yen hamok, ma ghàn yen beka wùt à chyə̂ kəta wi jyà wùn nì wuf wu wùnu ni te mu kəta.” 40 Wù jis ni ki chwûtè wo wunu nì wulu wunu ha ghɨna. 41 Ghɨna hì saŋle nâ jûŋ, yi ghak ghɨna hi bimî, ghɨna hi kante kə yi kantî. Wù buf ha ghɨna na, “Ghàn kətalò shyə yəna afan agha?” 42 Ghɨna fo kôm à yila nyokana ha wûn. 43 Wù fyi kut kə ghɨna ashyə̂. 44 Yi bàm yi tɨ̂n, wù jis ha ghɨna na, “Gha ghɨna ghàn yena ni, à mò gha ghe mu ndùku fôktè ha ghàn te ghàhnà ndùku baha mô amok na, nâbi ghə te ghɨ nyàka kum mu a Musìs ŋwàklù wu làŋ nì ŋwàklù fòktìsù chiksu nì ŋwàklù Sù njàŋ kəta hi bè kpên nâ à jɨ̀m.” 45 Te wù tì jìsa ni, banhi mihì tu ghɨna shyəma ghɨna ywo khɨli gha ghe a ghɨ mô a ŋwàklù Fùyèn, 46 Wù fî jis ha ghɨna na, “Ghɨ ti nyak na, Wù chwoka lemana kəta hi yen a ngə̂k hi kpû, ma à nê hi mô yi bàm mu tuk mù tât, ma wù kahà loti a yi kpû, 47 ma ghɨ nê hi fê kəta hi yìmì a Jèlusalèm hi fòktì gha Fùyèn lak tù jɨ̀m a wun a yi yet, na ghɨta kahi təm a ghɨna ma Bâba Yènfù lehèfo besu ghɨna su. 48 Ghàn mô su bɨn à sak hi fòktì a gha ghɨ̂n. 49 Ghàn hi khə na, mu nè tuma bè lò we a Bom chwùne ha ghàn. Biyani ghàn faŋ à kə a yi lak afân hi tàn wu tuk afa jyaka bè lô a nyə̂ ma ghɨ chwo a ghàn a tû.” 50 Wu jis ni, lyi ghɨna fwu yi lak afû yen bakha yi tèk yi Betanì lôhì wo wunu a nyə̂ hi bonhi ghɨna. 51 Ni te wù ndùku baha bonhi kə yi bonhî ghɨna, ghɨ lyi kwok nì wûn a nyə̂. Wù lo de ghɨna. 52 Ghɨna kokhi wûn lo kaha kolo yen a Jèlusalèm nì saŋlî chiki 53 ghɨna yen faŋ hì yênà a ndâ Fùyèn kə yû mù jɨ̀m kokhe Yènfù.