Fêt yi Ghɨt a tuma Jisòs

1

1 Bèbɨn Tìyofilòs, à ndùku mô a ŋwàklù mì yì shyə̂ ha wò, mu nyak nâ gha à jɨ̀m te Jisòs tì yìme hi tè nì fê yike à ghɨ̂t, 2 hi bè tàn te Yènfù tì lye kwoka wun a nyə̂. À ndùku mô shyəma ghɨ lyê kwok nì wûn a nyə̂, Yohnà Yulena nî, wù yiki a gha ghe ghɨt a wuna ghɨ tuma ghe wù tì chwokte, mò hi tè nì. 3 À hì mô te Jisòs yena ngə̂k yì chìk kpulò kaha lôtì a yi kpû, wù chwûtì ngɨŋ à wûn ha ghɨt a wuna ghɨ tuma na yi ti lôtì a yi kpû hamok. Wù ni yâ a tu lum a tu lûm nâ a ghan a dona atɨ̂n à tuk mkìk, fî jîs ha ghɨna kum fə̂n wù Fùyènù. 4 Tuku yû tuk wule, wù chyâhì yi sak ha ghɨna na, “Kə ghàn lo a Jèlusalèm chîn. Ghàn yuti fo ye mu tì fòkte ha ghàn na Bom ti chwûnà hi fo ha ghàn. 5 Jon ndùku fo mòlû ha ghɨta kə nâ nì mòlû mù jwò, biyani a lân wu hì mô ma faŋ kə mu tuk mù sek ni shyəma ghɨ fo mòlû ha ghàn nì Yohnà Yulena.” 6 Tuk yû tuk wule, ghê ghɨna hì fê chîntè mô kə wu luk wù mòk, ghɨt a wuna ghɨ tuma shìki buf ha wun na, “Bâba, yu ti kpên shyəma wò ni ma ghɨ kahà fo fə̂nù ha ghɨt a Isalì agha?” 7 Jisòs fîsì ha ghɨna na, “À wijə wu luk wanu hi tè khə wu tuk makə yu we Bom che lema kə nâ hi nè a gha ghɨ̂n nì jyak a wuna, 8 biyani ghàn hi khə na ghàn nè khɨtelò jyaka, a wu yu afa Yohnà Yulena bèna ha ghàn ma ghàn bê fòkti kum mu a Jèlusalèm nì Jùdiyà yì jɨ̀m nì Sàmaliyà nì bûlà tu mbyi tu tù jɨ̀m.” 9 Te wù jìsa mihe gha mɨ ghɨ̂n, Yènfù lyi kwok wun a nyə̂, ghɨna hì ke te wù kwoka. Wù kwok kə ni, lyi ləhàlò atɨ̂n à sìmbàk. 10 Ghɨt a tum ghê hì baha ke kə a nyə̂ te Jisòs yènà, ghɨt a lɨmànà ale bûŋhì timi a ghɨna ngwùŋ, à bà ma ghɨna ti mak njumù, fufamù, 11 buf ha ghɨna na, “Njwô ghə te ghàn time hì ke kokhe a nyə̂ ni a ghɨt a Galìlî? Jisòs wunâ a ghɨ lye a ghàn a fùtɨ̂n kwok a nyə̂ ni, bè kaha bênà kə wu lum afân a ghàn yena wu yênà atɨ̂n.” 12 Ghɨt a Jisòs ghɨ tuma lo a kùn à mù kàk mù Olìfs kaha chwo a Jèlusalèm, lum wu tɨnu dâfà wi, wu chyâtè kə bəh a mâl fùjiti. 13 Ghɨna ben tan a Jèlusalèm lyi kwok yen atɨ̂n à ndâ afa ghɨna ndùku chyə atɨ̂n a nyə̂. A mô Bità nì Jon nì Jêms nì Andùlù, a mô Filîp nì Tomòs a mô Bàtòlòmiyà nì Màtiyò nì Jêms wâ Àfeyòs, nì Samùn wùt lùmana, a fê mô Judàs wâ Jêms. 14 A mô yâ ghɨna yûŋtè nê yi jə̂m ghê ywen ale nì Mèli, nè Jisòs nì wana ne wuna. 15 À hì mô tuk lefu, ghɨta hì fê mô kəbi wu luk wù mòk, tanà ghɨt wu wə nì mbà, Bità lôtì timî hì jîsà ha ghɨna jyâna, 16 “Wana noma gha ghɨ̂n ghɨ che gana kum Judàs ni chehì kəta hi gàn hi lunhe gha ye Yohnà Yulena tì ne Defìt jis, ghɨ fî nyak a ŋwàklù Fùyèn kum wûn we wù che chwute Jisòs chìnsù ndâ Fùyènsu che khɨtî. 17 Judàs chehì mô wut a ghàhnà nòn beka Bâba chehì mô ma wù ti chwok wûn na ghàhnà ghɨna hi yûŋtè fêtà amok.” 18 “À ndùku mô ma Judàs ti lyi ka we ghɨ tì làka wûn atɨ̂n a yi gha bəmani afa wù tì mòmà yun wu luk wu fu chyə atɨ̂n, yi bàm yi tɨ̂n fen kpu kə wu lùk afân, lâ wunu bûkà mwə̀ mù wûn mu là fwu kə mù jɨ̀m. 19 Nâ ghɨt à jɨ̀m a Jèlusalèm yu gha ye yi gana ha Judàs hì toŋte luk wu fu chyə mu we a ghɨna yi jìs na, Akèdamà, yi chwûtè na à mò fuk à mu luŋa. 20 “Ghɨ ti nyak a ŋwàklù Sù njàŋ na, ‘Ndâ wûn faŋ à kə yi yîm, kə wùt bè chyə atɨ̂n,’ fî nyak kəbi na, ‘Wùt wù lò lyi luk wu wunu, ma wù hi fêtà.’ 21 - 22 Bità fôktì ni ki jîs na, ‘Yi chwûtè na ghàhnà kəta hi chwoka wùt ma wù chinti a ghàhnà nòn ma wù hi fôktè ha ghɨta na Jisòs ti lôtì a yi kpû. A kəta hi tè mò wut we ghàhnà ghɨna chehì gbê kwoka amok a Jisòs yi bàm, hi yìmì kə te Jon ndùku fo mòlû ha ghɨta hi kwok a tàn te Yènfù tì lye Jisòs a ghàhnà fùtɨ̂n kwok nì wûn a nyə̂.’” 23 Ghɨna fo a yet à bà, a mô Josèf we wu kəta a yet à bà yile mô na Bàsabàs, yile mô Jûstùs, wùlè mô Màtiyàs. 24 Ghɨna ni yâ ki jə̂m jîsà na, “Bâba, wò khəlò nâ təm a ghɨta à jɨ̀m, chwuti wùt we wò chwoka atɨ̂n à ghɨt afân à bà 25 na wù lyi luk wu Judàs ma wù hi nê fêtì te wut wâ wu tum we wù che de yen hì mô a wun wù lùk wu ngəku.” 26 Ghɨna jis ni de gha tɨni ha Yènfù, yet yi Màtiyàs fwu kwôk ghɨ bakhi wun a nòn a ghɨt a tuma njwò yì mòk.

2

1 À ndùku mô te tuk wu chik we ghɨ ndùku toŋte na Bentikòs bèna, ghɨt a bimena yûŋtì luk wù mòk, 2 kə ni shyə dum a nyə̂ ni te fufa ta, fî dum kə nâ ndâ yì jɨ̀m ye ghɨna ndùku mô atɨ̂n. 3 Ghɨna fî bûŋtì yen mwə̀ mùlè mô te chwûtu wùstu, tu jyâtì yen ndokò kəbi nâ nde a tû afû. 4 Yohnà Yulena ben lyi nâbi a nde afû, ni ghɨna yîmì hì jîsà jîs tu lak tu lôtù. 5 À ndùku mô wu yu mefû, ghɨt a Jûs ghe a ghɨ ndùku kokhe Yènfù mô a Jèlusalèm ma ghɨna ti fwu ben a tu lak tu dô kə ni a mbyî. 6 Ghɨna yu te shyə ghe dùma ni, ghɨta yûŋtì wu luk wù mòk, dô kə ni, gha tɨni hì fumhe ghɨna beka ghɨt a bimena ndùku jîsà, nâbi nde ywo kə jîs yi lak yi ghɨna. 7 Jwo yim ghɨna, ghɨna jis na, “Ghɨt ghɨ̂n ghɨ jîsà afân ni lo kə nâ a yi lak yi Galìlî nâ à jɨ̀m! 8 À gan ghə na nâbi nde hi ywo ghɨna jîsà jîs yì ghɨna yi laki? 9 Ghàhnà mò afân, ghɨta mô ma ghɨ fwu ben a Batìyà, ghɨta ti fwu ben a Medì nì a Elàm, ghɨta ti fwu ben a Mèsòbòtemiyà nì Jùdiyà nì Kàbàdosiyà, ghɨta ti fwu ben a Bontùs nì Esiyà. 10 Ghɨta ti fwu ben a Fìlijiyà nì Bàmfiliyà fî fwu a Ijìb nì tu lùk yi lak yi Libiyà ye yi bakhe yi tèk yi Sìlên, ghɨt a benana ale mô ma ghɨ fwu ben a Lûm a mô ghɨt a Jûs nì tum wule we wu mô ma wu ti kahi hì kokhe Yènfù ghɨt a Jûs. 11 Ghɨta fwu ben a Kɨ̀lît nì Àlabiyà. Ghàhnà ywo te ghɨna jìsà kə jîs tu lak tu ghàhnà tu, fôktè gha kanana ghe Yènfù mò ma fu ti nî.” 12 Ghɨna hì baha mô kə ni kani, gha yin fo ngə̂k ha ghɨna kì hì bufa ha kì na, “Yina meti ni chwùtè na ghə?” 13 Biyani ghɨt ale hì chəkte ghɨt a bimena ghɨ̂n jîsà na, “Ghɨna ti nyu lùkû mù ti kwo ghɨna.” 14 Biyani Bità we wù ndùku mô ghê ghɨt a tuma Jisòs ghɨ̂n njwò yì mòk ki time a nyə̂ hì jîsà ha ghɨt a dona mu ghê a jyə̂ yì tâ na, “Ghɨt a Jûs nâ nì ghàn à jɨ̀m ghe ghàn chyə a Jèlusalèm, ghàn yuti ha mu. Mu nè fôktèlò gha ye gha mi yin chwùtè ha ghàn. 15 Lùkû tà kwo jə ghɨt ghɨ̂n te ghàn kwàktè, beka chin baha mò kə mbɨŋlu bulamòk mbisìmbisi. 16 Yìna mò yi gha ma à tì jis fòktì wù chìk Juwêl. Wù tì jyan na Yènfù jis na, 17 ‘À mò gha ye mu bè nê a mu tuk mù gòkhemù. Mu bè folò Yohnà ma nâ ha ghɨt à jɨ̀m, ma mu bê fo gha ma ha wan ghana ghɨ lɨmànà nì ghɨ ywena ma ghɨna bê hi fôktè gha ma ha ghɨta. Mu bè nêlò ma gha hi fwo a kpuŋtu yi kə̀k ni te ghɨ fwo a jem, jemsu chyə a ghɨt a lɨmànà a junana. 18 Mu bè folò Yohnà ma ha ghɨt a ma ghɨ fetana ma mu fo ha lɨmànà nì ywena a tuk mù gòkhemù àtɨ̂n, ma ghɨna nê hi fôktè gha ma ha ghɨta. 19 Mu bè nêlò gha kanana ghe ghɨ chwûtè jyak a ma ghe ghɨ mô a nyə̂ nì a chyə afân, ma ghɨta bê yen bàŋkàŋ nì wusu nì mbàk à fùlɨ̂k. 20 Ma yuchwî bê kahè hi mô te yi fîn, ma njoŋ kahà hi bâŋà te mu luŋ, shyəma tuk wu chik wu bəmanu wu Bâba we ben. 21 Bâba bê bônhèlò nâbi nde we a wù toŋte yet yi wuni.’” 22 Bità jis ni jyan na, “Ghàn ghɨt a Isalì ghɨ̂n, ghàn yuti gha ye mu ti jîsà. Jisòs mò wut à Nasalì ma Yènfù ti chwûtì ha ghàn ha ndan na yi ti tum wûn. Fî ni ni wu lûm na Jisòs chehì nêlò fêtu bəma tu, chwûtè chwesu gha su, fê nê a gha kanana ghe ghɨ chwûtè jyak a Fùyènà a ghàn a fùtɨ̂n chyâ a Jisòs wu wùn. Ghàn khə kə nâ gha mɨ ghɨ̂n à jɨ̀m beka ghɨ chehì gânà kwoka a ghàn a fùtɨ̂n. 23 Ghɨ tì bəkli Jisòs mu wùna ha ghàn kə yi ghəl te Yènfù tì fate lema hì fê khə shyəma tuk wu tɨnu kpen. Ghàn ywi wûn, wu lum na ghàn tì fo wûn ha ghɨt a gha be ghɨ banti wûn a tô kàkfùtàfù, 24 biyani Yènfù nî wù lôtì a yi kpû, fî bônhì wûn a jyak a kpo beka kpu ndùku kəta wi jyak ale hi khɨte wûn te wut à ndâ chyâk. 25 Fə̀n Defìt tî jis gha ghɨ̂n kum Jisòs na, ‘Mu yena Bâba Yènfù a mu shyə̂ kə yu mù jɨ̀m. Beka wù mò a mu kpen wu wo ta shyə ale bu hi shìk à mu. 26 Kum yìna meti, təm a ma saŋlelò, mu fê kokhe wûn nì jwo mi. Nâ shyəma mu bê kpu, mu bè hì ke yênà kə nì gha ye Yènfù bè nê ha mu. 27 Beka wò Yènfù bè de wijə yohnà ma a yi lak yi ghɨt a kpona. Wò bè dê wijə na gun yi wùt wâ wù fètana wù jùŋ na yi kpô fwɨ. 28 Wò ti chwûtì lum te mu mò hi gbê atɨ̂n hi kwote chyəna. Mu kəta nâ yi saŋlî chiki beka ghàh à wò nè hì mô amok.’” 29 Bità fî jis na, “Wana noma, mu kəta hi jìs ha ghàn hamok kum Defìt, bè ghàhnà wù shyə̂. Wù tî kpû ghɨ gûmà. Sî wuni baha làwû afân hi bè tàn lân. 30 Defìt ndùku mô fòktì Fùyèn wù chìk fê khə na Yènfù tî yə kànû ghê wûn na yi bè chwokalò wùt a wun yi sah yi nda ma yi lem te fə̀n. 31 Ni, wù tî yen mihì gha ye Yènfù ndùku kəta hi nì shyəma yu tɨnu kwok à kpen, jis toŋti wùt we à Yènfù chwoka lema na wù bê lôtè a yi kpû, jis na, ‘Yènfù tà de jə wûn a yi lak yi ghɨt a kpona, gun yi wuni tà fwɨ jə a yi sì.’ 32 Ghàh à jɨ̀m tì yen na Yènfù tî nî Jisòs mu wùna na wù loti a yi kpû. 33 Yènfù ti lyi wun kokhi wun a wun a bàh à kpen wu wo ta. Jisòs ti fyî a Yohnà Yulena ghe Bè Wûn Yènfù tì chwùne suh ha ghàh chîn, à mò yi gha tɨni te ghàn yena chîn fê ywô. 34 Defìt nâ ha wun a ngɨŋ tà tì kwok jə a nyə̂ te Jisòs biyani jis na, ‘Bâba Yènfù jis ha Bâba mù na, Ndòko a mu bàh à kpen wu wo ta, 35 ma mu nê ni bànà sasu hi mô luk we wò tumte wulu wa atɨ̂n.’” 36 Bità fî jis na, “Ghàn ghɨt a Isalì à jɨ̀m, ghàn hi khə hamok na mu jìsà kum Jisòs wuna a we ghàn che ne ghɨ banti wun a kàkfùtàfù, biyani Yènfù fî nî na wù hi mô Bâba fê mô wut we ghɨ chwoka lema.” 37 Ghɨt ghɨ̂n yu gha ghe Bità jìsa, ghɨ kum a təm a ghɨna nâ haŋaŋ, ghɨna buf ha Bità nì ha ghɨt a Jisòs ghɨ tuma ale na, “Wana nì ghaha, ghàh mò hi nè ghə?” 38 Bità ki fîsì jis ha ghɨna na, “Nâ ghàn à jɨ̀m bɨnhi təm ghana a ghàn a sùbe, ma ghàn fyi mòlû hi chwùtì na ghàn ti bimî ha Jisòs shyəma Yènfù lehèfo gha ghana ghɨ be ma fu fo Yohnà Yulena ha ghàn. 39 Chwunu Fùyèn wûn bènà ha ghàn nì mwəlà mânù nì ghɨt à jɨ̀m nì ha ghɨt ghe a ghɨ mô hadà, nì ha ghɨt ghe Yènfù nè toŋa na ghɨ ben ha wûn.” 40 Bità tî fî jis gha ha ghɨna ghɨ dô kə ni fî chyati ghɨna jîsà na, “Ghàn gamti ngɨŋ sanisu kə Yènfù fo ngə̂k ha ghàn te fu kəta hi fo ha ghɨt a be ghɨ̂n a mbye chîn.” 41 Kum ni ghɨta bimi jîs yi Bità mi yê dô kə ni fyi mòlû. Ghɨta kpenhi a nòn à ghɨt a bimena kwoka chema kamsu tât. 42 Ghɨna fî fo ngɨŋsu ghɨna su hì yute kwoka yênà nì gha ye ghɨt a tuma Jisòs yike. Ghɨna hì jyâtè nâbi ghə ghe ghɨna ndùku kəta, yə̂, kə ha shyə̀ à mòk, fê jə̂mà. 43 Yènfù nî ghɨt a tuma hì nê gha kanana ghɨ dô kə ni chwùtè a jyak a wuna. Ghɨt à jɨ̀m yên hì kəta yi fân. 44 Ghɨt a bimena à jɨ̀m faŋ hì chyə̂ kə yi gha yì mòk fê lyê nâbi ghə ghe ghɨna ndùku kəta jyâtè a ghɨna fùtɨ̂n. 45 Ghɨna nê ni yu lefu ghɨ bəkli mwə̀ me ghɨna kəta, ghɨ jyâtì ka tɨnu ha ghɨt a bimena ghe ghɨna ndùku kəta wi shyə ale nâ hakoh. 46 Ghɨna hì bê yûŋtè a ndâ Fùyèn kə tuk mù jɨ̀m, ghɨna hì fwo gbê yə kə ndâ nì nda, mô kə yi gha yì mòk, saŋlê. 47 Fê kokhe Fùyèn. Ghɨt à jɨ̀m hì ke ghɨna, ghɨna kokne kə ni kum chyəna jûŋ ghe ghɨna ndùku kəta. Bâba hì kpenhe ghɨt ghe wù bònhe a ghɨna nòn kə mu tuk mù jɨ̀m.

3

1 À ndùku mô tuk lefu, Bità ghê Jon yen a ndâ Fùyèn a mbɨŋlu sù tât a bɨn a bonana, wu yu afa ghɨta ndùku nê ghɨ jəm atɨ̂n. 2 Wùt wu kə̀blena wùlè mô afû ma ghɨ tì bwɨ wûn kə yâ. À ndùku mô ni, ghɨ bêkà wûn bê lêmà wu lùk wule we ghɨ ndùku toŋte na, “Jwo mbàn yi jûŋì.” Ghɨ ndùku bênà kə nì wûn afû a mu tuk mù jɨ̀m na wù hi lona ka afû ha ghɨt ghe ghɨ bênà a ndâ Fùyèn. 3 Wùt kə̀blena wuna yen te Bità ghê Jon chyàlà hi lye a ndâ Fùyèn, wù shìki lona ka ha ghɨna. 4 Ghɨna duŋ ki yen kə nì wun yi kə̀k, Bità ki jîs ha wun na, “Ki bî nì ghàh ni.” 5 Wù hì ke yê kə Bità nì Jon, kwàktè na ghɨna nè folò shyə ale ha wûn. 6 Biyani Bità jis kə ha wun na, “Mu kəta wi ka nâ hakoh hi fo ha wò, biyani mô kə hi fo shyə ghe mu kəta. Mu jîsà ha wò a Jisòs Klistù a jyak a wù Nasalì na wò loti ma wò hi gbê.” 7 Wù jis yâ khɨti kpen wu wunu wu wo ta lôhì wûn, wù timi a nyə̂. Kə ni, fwəni wuni ta kə wu yu mefû. 8 Wù chyâktì kwok a nyə̂ yîmì hi te gbì, yen lye a ndâ Fùyèn ghê Bità nì Jon hì chyâktè kata afû saŋlê kokhe Fùyèn. 9 Ghɨt à jɨ̀m a ndâ Fùyèn yen te wù gbè chyâ kokhe Fùyèn, 10 khɨli na à mò wut we wù chehì yisa mô kə jwô mbàn yi jûŋì lona wu ka yâ. Jwo yim ghɨna kum nì gha ye yi gana ha wùt kə̀blena wùna. 11 À hì mô te wùt kə̀blena wuna ta yênà kə Bità ghê Jon yi bàm, nâ ghɨt à jɨ̀m hì mô nì kani hì nyiŋa yênà wu lùk afa ghɨna ndùku mô atɨ̂n, ghɨ toŋte luk wu tɨnu na, Jem a Sòlomùn. 12 Ni te Bità yena ghɨt ghɨ̂n ni, buf ha ghɨna nâ, “Ghɨt a Isalì, njwô ghə te ghàn mò nì kani kum wùt wuna? Ghàn dùŋà ke kə ghàh ni ha ghə? Ghàn kwàktè na à ni ghàh na wùt wuna lôtè hi gbê a ghàh a jyak a ngɨŋa ma, ma à mò beka ghàh jwòfà chyâhè a Yènfù ashyə̂?” 13 Ghàn khəlò Yènfù be ghàhnà ghɨ shyə, a mô Ablàhâm nì Isìk nì Jakòb. À ni Fùyèn fe ghɨna ndùku kokhe gha mi yîn. Fu ni ni shyəma wùt à wûn wù fètana Jisòs, hi kəta kokhînì chiki. Ghàn tî khɨti wûn fo ha ghɨta yi saka fî mana wûn a Balèt ashyə̂. Ghàn ni gha mi yina nâbi te Balèt ndùku mô ma wù ti lem na ye nè bònhèlò Jisòs. 14 Jisòs tì fo kə nâ ngɨŋ à wûn yì jɨ̀m ha Yènfù hì mô chilichili, biyani ghàn mana wûn fî bɨlì kanlô na Balèt fihi wùt we wù ndùku ywite ghɨta. 15 Ghàn ti nî, na ghɨ ywi wûn we wù nè na ghɨta hi chyə̂, biyani Yènfù nî wù lôtì a yi kpû. Ghàh nì ngɨŋ sahisu tì yen gha mi yîn. 16 À mò a jyak ghe ghɨ mô a Jisòs a yi yet a ghe ghɨ ne na wùt wuna ta. Wùt wuna a ghàn yena ni, fê khə, ta beka yi samhî ha Jisòs. 17 “Nì chîn a wana noma, mu khə na gha ye ghàn nì ghɨt ghe ghɨ tihe ghàn tì ne ha Jisòs tì gan ni beka ghàn ndùku khə wi wùt we Jisòs ndùku mô wunù.” 18 Biyani Yènfù tî nî wu tuk wu shyə na fòktì su chiksu wunsu jîs à fòkti na wùt we wù chwoka lema kəta hi yen a ngə̂k ni, yi gan kə yâ. 19 Mu wu hì jîsà ha ghàn na, ghàn kahi lê təm ghana a ghàn a gha be ma ghàn kahà ben ha Yènfù ma fu tahi sò jìhè gha ghana ghɨ be ma Bâba nê fo yutìnì a ghàn a təm. 20 Ma wù nê tum Jisòs Klistù we ghɨ chwoka lema ha ghàn. 21 Wù kəta hi faŋ a nyə̂, shyəma yu bè kpen, ma nâbi ghə kahè hi mô a fê, a mô yu we Yènfù tì jìsa tohne a fòktìsu chiksu wunsu ashyə̂ 22 Kə te Musìs tì jìsà na, “Bâba Yèn fanifu bè chwokalò wùt a ghàn a fùtɨ̂n te fòktì wù chìk ma wù tum ha ghàn kəbi te wù tì tuma mu. Ghàn kəta hi tè yu nâbi ghə wù jìsà. 23 Ma yi bê hi mô na à ki faŋa nâbi nde hi tè yû ha fòktì wù chìk mu wuna ma ghɨ fihi wûn atɨ̂n à nòn à ghɨt a Fùyènà ma mihi nì wûn. 24 Nâbi fòktìsu chiksu sù jɨ̀m se Yènfù tì tuma na su bê jis, su tî jis nâ gha à jɨ̀m ghe ghɨ gana kwoka a mu tuk afân. Fòktìsu tɨnsu ndùku mô bakhe nì Samwèl nì sule se a su tì bèna a wun yi bàm. 25 Nâ gha mɨ ghɨ̂n à jɨ̀m a ghɨna tì jìsa ndùku bênà kə nâ ha ghàn, yi mô kəbi atɨ̂n à mu kàn me Yènfù tì yə ghê be ghàhnà ghɨ shyə. Fu tì jis ha Ablàhâm na, ‘Mu bè tohnelò a wo mwəlà ma mu bonhi ghɨt à jɨ̀m a chyə afân.’ 26 Yènfù ki chwoka wùt wù fèt à wûn ki yità tum ha ghàn na wù bê bonhi ghàn hi nì na nâbi nde a ghàn a fùtɨ̂n de lumtu wun tu betu ma wù khɨti yutì mi yîn.”

4

1 Bità ghê Jon hì baha jîsà kə yi jîs ha ghɨta, ngàŋsù ndâ Fùyènsu ben wu lùk afa ghɨna ndùku mô atɨ̂n nì tu ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà ndâ Fùyèn nì ghɨt ale ghɨ toŋte na Sadùsî. 2 Ghɨna bênà yâ ma ghɨna ti bâŋhì lâ beka Bità ghê Jon ndùku yike ghɨta na Jisòs ti lôtì a yi kpû, yi chwûtè na ghɨt ale bè lôtèlò a yi kpû. 3 Ghɨna ben yâ khɨti Bità ghê Jon yen fa a ndâ, hì yute na tuku yu beka à ndùku mô wu yu kolô. 4 Biyani ghɨt a dona te ghɨna ywo gha ye Bità ghê Jon yike bimilò, ghɨt ghe ghɨ tì bime ndùku kwoka tânà yênà kamsù tân. 5 Tuku yû, tu ghɨt a Jûs nì chichàsu saksu nì chəhsu yûŋtì a Jèlusalèm 6 nì Anàs ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena nì Kàyafàs nì Jon nì Àlèksandà nì ghɨt ale ghe a ghɨ ndùku bakhe a ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena, 7 lyi bên nì Bità ghê Jon jis na ghɨna chyâ timi a ghɨta ashyə̂, ki buf ha ghɨna na, “Ghàn che lyi afa jyaka hi nì na wùt wunâ loti ma wù hi gbê? Ghàn che chwuk wûn a nde yi yet?” 8 À ndùku mô ni ma Bità ti lûn nì Yohnà Yulena. Wù fîsì ha ghɨt ghe ghɨ ndùku tihe ghɨta nì chəh se na, 9 “Ghàn ni bufa gha ghɨ̂n ha ghàh lan ni beka jùŋ ye ghàh ne ha wùt kə̀blena wunâ wù ti ta ma? 10 Ghàn ghɨt à jɨ̀m a Isalì kəta hi tè khə na wùt wunâ wù time a ghàn ashyə̂ ni, ta njwo a jyak ghe ghɨ mô a Jisòs Klistù yi yet, wù Nasalì. A mô wun we ghàn tì bante a tô kàkfùtàfù wù kpû, biyani Yènfù nî wù lôtì a yi kpû. 11 Jisòs mu wunâ mò wut we a ŋwàklù Fùyèn jìsa gha ghɨ̂n kum wun na, ‘Ti ye ghàn ghɨt a bana tì tuma maka, yi ti kahi ha yi ti bûlà nda.’ 12 À mò kə wun wù nɨ̂ŋ a wù mò hi bònhì à ghɨ̂t, beka Yènfù tà fî fo jə wùt lè a mbyî yì jɨ̀m a wù mò hi bònhè ghàhnà.” 13 Bità ndùku jîsà ni, ghɨt ghe ghɨ tì yena nki təm ghe Bità ghê Jon kəta fî yen na ghɨna ndùku mô kə chìnà à ghɨ̂t, khə wi nâbi ŋwàklù. Ghɨna hì mô nì kani, ki yen hamok na Bità ghê Jon ndùku mô a ghɨt ma ghɨna ndùku gbê kə nâ ghê Jisòs. 14 Biyani hì fê kəta wi gha yile hi jìs beka wùt we ghɨ ne wù ti tâ ndùku baha mô kə Bità ngwùŋ ghê Jon. 15 Ghɨna kân Bità ghê Jon nì wùt àtɨ̂n fwu yen a bɨn. Ghɨna ndokò tihi yi jîs hi yen na ghɨ mô hi gbì yàni agha, 16 ghɨna hì kante na ghɨna ti nê yàni nì Bità ghê Jon agha, beka nâbi nde a Jèlusalèm ndùku mô ma ghɨna hì khəlò gha kanana ghe ghɨna ne, ma nâbi a ghɨna a chìnte afû wi hi tunhe gha ye ghɨna ne, ki jîs na, 17 “Ghàhnà toŋa ghɨt atɨ̂na ma tunhi na kə ghɨna fî jis gha kum Jisòs ma ghɨta tê fè ywo jə̀ gha tɨni hidù.” 18 Ghɨ kanti yâ, kaha toŋa Bità ghê Jon tunhi na, kə ghɨna fi mom hi jìs makə hi yiki yi gha kum Jisòs na hakoh. 19 Bità ghê Jon fîsì ha ghɨna na, “Ghàn kwakti gha ye yi jwôfà a Yènfù ashyə̂ a ghàn a sù ngɨŋ, na ghàh yu ha Yènfù ma ghàh yu ha ghàn agha? 20 Ghàh wi hi faŋ hi jìs gha ye ghàh mò ma ghɨ ti yên fî yu lò.” 21 - 22 Ghɨt atɨ̂na tè fè kwote wu lum wule hi fo ngə̂k ha Bità ghê Jon wu yu mefû beka nâ ghɨt à jɨ̀m ndùku kokhe kə Yènfù beka gha kanani ye yi gana wùt mu we ti tâ. Wùt àtɨ̂n mô yâ ma wù ti ləma chyâ lɨ̂m mkìk. Ghɨna fî tunhi kə yi tunhî gha ha Bità ghê Jon de ghɨna na ghɨna lo. 23 À hì mô kə wu yu te ghɨ de Bità ghê Jon na ghɨna lo, ghɨna kahi yen a ghɨna a yi yûŋtì fôktì kwok gha ye ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu jìsa. 24 Ghɨna yu yâ, yûŋtì à jɨ̀m jəm ha Yènfù na, “Bâba a fati wò nyə nì chyə nì jwò yì chìk nì nâbi ghə ghe ghɨ mô atɨ̂n. 25 Wò tî nî Yohnà gha ghɨ Yulena tihi bì wâhù wù shyə̂, a mô wùt wâ wù fètana Defìt, wù jis buf na, ‘Njwô ghə te tumu bàŋhè lâ, Njwô ghə te ghɨta ba gha kum Bâba ghɨ bu hi kpên agha? 26 Fə̂ntù mbyi tu bakte ngɨ̀ŋsu ghɨna su gbûtè hi nò ghɨt ghe ghɨ tihe ghɨta yi lak, gbê yûŋtè bakte kəbi hi nò Bâba Yènfù nì wùt we wù chwoka lema.’ 27 À ni mò gha ye yi bè gânà yi tèk afân. Fə̀n Helòd ghê Bontiyùs Balèt nì ghɨt a tuma ale nì ghɨt a Isalì tî yûŋtì hì bakti hi nò Jisòs wùt wâ wù fèt wù yule we wò tì chwoka lema. 28 Ghɨna tì yûŋtì ni ki gha ye wò ndùku mô ma wò ti fati lem kə wò jyak na yi bè gânàlò. 29 Chin ni, a Bâba, kwàkti chiŋhî yê a ghɨ chiŋhe ghàh atɨ̂n ni ma wò fo kpenhi jyaka ha ghàh ghɨt gha ghɨ fetana ma ghàh hi fôktè tum yâ de wi gha yile. 30 Nê na ghɨta hi khə na wò kətalò jyaka fê nê na ghɨt a yablena ta. Gàmti ghàh ma ghàh hi chwûtè chwesu kanasu tohna a Jisòs yi yet wùt wâ wù fèt wù yulena.” 31 À hì mô a yi bàm atɨ̂n te ghɨna jə̀ma mihe, luk we ghɨna ndùku mô atɨ̂n nêk, Yohnà Yulena fo a jyak nâ ha ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨ ndùku mô afû, ghɨna yîmì hi tè fòktè tum ye Yènfù khɨŋa na ghɨna hi fôktè nì təm a ta. 32 Nâ ghɨt a bimena à jɨ̀m hì mô kə a shyə̀ à mòk, kəta kə yi kwâktì yì mòk. Wùt mòk jîsà wi na shyə ghɨ̂n kəta kə yi, nâbi nde lyê a shyə jyàtè fo wâ nè wûn. 33 Ghɨt a Jisòs ghɨ tuma hì fôktè nâ nì jyaka ha ghɨta na Jisòs ti lôtì a yi kpû. Yènfù bonhi ghɨna à jɨ̀m nâ jûŋ. 34 Nâ wùt ndùku wijə a ghɨna fùtɨ̂n à nòn gha a shyə ale. Ghɨt ghe ghɨ ndùku kəta fùkmù nì ndasu ndùku bəkle mwə̀ muna bê fo ka tɨnu, 35 ha ghɨt a tuma Jisòs, ghɨna jyâtè ha ghɨt a bimena, nâbi nde fye kə ghe ghɨ kpene ha wûn. 36 - 37 Wùt yi lak yi Sibulùs wùlè boŋ fwu bên nì ka te wù bəkle fûk à wuna fo ka tɨnu ha ghɨt a Jisòs ghɨ tuma na ghɨna jyati ha ghɨt a bimena. Yet yi wùt àtɨ̂n ndùku mô Josèf, ghɨ toŋte kəbi wûn na Bànabâs ma ghɨ ya jìsà na “Lùmhè a təm.” Wù ndùku mô yâ a mô wùt yi sah yi nda Lefì.

5

1 Wùt lè ndùku mô yet yi wuni mô Ànàniyàs, yet yi ywê wuni mô Sàfeliyà. Tuk lefu ghɨna bəkli luku ghɨna fu chyə wule, 2 ghɨna fati hi nyama fàf à lèm bəha ka ale hi yèn nì bəha ha ghɨt a Jisòs ghɨ tuma. 3 Ànàniyàs yen fo bəha ka mi ghê ni, Bità buf na, “Wò de na Satàn lye a wo yi təm kum ghə, hi nì na wò wam fəmi ha Yohnà Yulena ma wò let bəha ka ghe wò ye bəkle luk wa wu fu chyə we atɨ̂n agha? 4 À ye hì kəta wi wò luk wûn shyəma wò bəkle, te ghɨ ye bəkle, à ka tɨnu yê baha kəta wi nâbi wò. Njwô ghə te wò ye kwâktè hi nè nki gha yîn? Wò tà fə̂m yîn wam ha ghɨta, wò wam kə nâ ha Yènfù.” 5 Te Ànàniyàs ywo gha yîn ni kə wu yu, fen a chyə̂ kpulò. Fânì bəmani kwo ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨ tì ywo gha mi yîn. 6 Mwəlà mù kpuŋ lôtì lyi gun yi Ànàniyàs lim nì gûmà fwu yen gûmàlò. 7 Ghɨ motì kə ni te bɨŋlu sù tât ywe Ànàniyàs boŋ lyi bên khə wi gha ye yi gana ha lɨm à wûn. 8 Bità jis ha wun na, “Fòkti ha mu na wuna mò ka we wù jɨ̀m a ghàn à lɨm wâ che bəkle luk wu fu chyə we atɨ̂n agha?” Wùt ywen àtɨ̂n bimî jis na, “À mò kə nâ ka tɨnu wù jɨ̀m.” 9 Bità ki buf ha wun na, “Njwô ghə te ghàn à lɨm wâ che fate hi mòmhe Yohnà Bâba? Ghɨt ghe ghɨ ye beka lɨm wâ yen gûmàlò baha mô kə yi jwô ndâ chîn mô hi boŋa fwo yè gùmà wò kəbi yâ.” 10 Te wù jìsa ni, Sàfeliyà boti fen a wun a shyə̂ kpulò. Mwəlà mu kpuŋ mê lyi ben yen ma wù ti kpû bêkà fwu nì wun yen gûmà a lɨm à wûn à ngwùŋ. 11 Fânì chiki kwo ghɨt a bimena nâ à jɨ̀m nì ghɨt ale ghe ghɨ tì ywo gha tɨni. 12 Ghɨt a tuma Jisòs hì nê chwesu gha kanasu dô a ghɨta fùtɨ̂n hi chwùtè jyaka Fùyènà. Nâ ghɨta bimena à jɨ̀m hì nyâŋhè yûŋtè a Sòlomùn a jèm. 13 Wùt hì bu wùt wù bimena, hì chîntè wi ghê ghɨna, biyani ke ghɨna, ghɨna kokne kə ni. 14 Lɨmànà nì ywên ghe ghɨna bime ha Bâba hì dô kpenhe bê kə yi bên a nòn afû. 15 Ghɨta yen gha kanana mɨ ghɨ̂n hì bêkà bênà nì ghɨt a ghɨna ghɨ yablena a mu khɨ̀ nì a mu ghàm, fwo lêmà a bìtu lumtu shyəma Bità nê shihi chyà nâbi lɨ̂ŋhà wuna kum ghɨt atɨ̂na. 16 Ghɨt a dona fwu a tu tèk afa tu ndùku mô bakhe bê a Jèlusalèm hì bêkà bênà nì ghɨt a ghɨna ghɨ yablena nì ghe yohnù be ndùku fo ngək ha ghɨna, ghɨ chwuk ghɨna nâ à jɨ̀m. 17 Ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena nì ghɨt a wuna à jɨ̀m a mô ghê ghɨna ndùku mô a chìntê ghɨt a Sadùsî yîmì hi tè ghə̀k a ghɨt a tuma Jisòs, lem na ghɨna nè yenalò gha, 18 kwoti ghɨt a tuma atɨ̂na fa a ndâ chyâk. 19 Biyani à hì mô ntuksu anjèl à Bâba bên chwok jwo nda ye ghɨ tì fa ghɨna atɨ̂n, lyi fwu nì ghɨna jis ha ghɨna na, 20 “Ghàn yen a ndâ Fùyèn ma ghàn fokti nâ gha à jɨ̀m ha ghɨta kum nì chyənà yì fe ye ghɨt a bemena kəta.” 21 Ghɨna yu ni tuku yu ben kə ni, ghɨna lye a ndâ Fùyèn yîmì hi tè yike à ghɨ̂t. Ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena nì ghɨt a wuna toŋa chəhsu ghɨt a Jûs nâ sù jɨ̀m, na ghɨna bê khɨti yûŋtìnì, fî tum na ghɨ yê lye ben nì ghɨt a tuma Jisòs a chyâk. 22 Ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà ndâ Fùyèn yên tê yena jə̀ ghɨna afû, kaha ben fôktì ha ghɨt a sakana, 23 na, “Ghàh ti yên jwo ndâ chyaki ma ghɨ ti fati fa, ghɨt a chinana mô kə nâ yi jwô ndâ biyani ghàh ti jimì te yena jə̀ ghɨt a tuma Jisòs ghê atɨ̂n.” 24 Ngàŋsu ndâ Fùyèn su chiksu nì tu ghɨt ghe ghɨ ndùku chînà ndâ Fùyèn, yu ni, hì kante nâ à gan ghə ha ghɨt a tuma Jisòs ghe agha. 25 Kə ni, wùt lè ben jis ha ghɨna na, “Ghɨt ghe ghàn che fa a ndâ chyâk yâ mò a ndâ Fùyèn, yike à ghɨ̂t.” 26 To ghɨt ghe ghɨ tì chînà ndâ Fùyèn yu ni, ghê ghɨt a wuna lo yen lyi ghɨt a tuma atɨ̂na, kə a mbonà, beka ghɨna ndùku fânà na ghɨta làhi tumle ghɨna nì te. 27 À hì mô te ghɨ be nì ghɨt a tuma ghɨ̂n, jis na ghɨna timi à ghɨta ashyə̂, ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena jis ha ghɨna na, 28 “Ghàh ndùku mô ma ghɨ ti chyâhì lâŋà na kə ghàn fi yiki ghɨta nì gha ye Jisòs tì jìsa na ghàn hi yikê. Biyani, ghàn ti waŋ Jèlusalèm nì yikî tɨni. Ghàn ti fah na ghàn nè nêlò ma ghɨta hi ngane ghàh na a che ni ghàh na ghɨ ywi Jisòs.” 29 Bità ghê ghɨt a tuma Jisòs ale fîsì na, “Ghàh kəta hi tè yu kə ha Yènfù bu ha ghɨta. 30 Ghàn che ni na ghɨ banti Jisòs a kàkfùtàfù wù kpû. Biyani Yèn fe be ghàhnà ndùku kokhe lôhì wûn a yi kpû. 31 Yènfù lyi kokhi wûn a bàh à wuna ghɨ kpen wu wo ta na wù hi mô wut wu tihena fê mô bònhì shyəma wù ni ma ghɨt a Isalì khɨli lumu hi kahe təm a ghɨna a gha be, ma Yènfù lehèfo besu ghɨna su. 32 Ghàh mô sù fòktì a gha afân, Yohnà Yulena ghe Yènfù fo ha ghɨt ghe ghɨ ywo ha wûn, chwùtè kəbi na gha mɨ ghɨ̂n mò nâ hamok.” 33 À hì mô te ghɨt a sakana ywo gha mɨ ghɨ̂n, ghɨ yaf ghɨna na haŋaŋ, ghɨna hì khɨŋa hi ywite ghɨta tuma Jisòs. 34 Biyani wùt à Falàsî wùlè yet yi wuni mô Gàmàliyà, a mô chichà yì sak, ghɨt à jɨ̀m kokhe wûn, wù lôtì timi a nyə̂ kan na ghɨ lye fwu nì ghɨt a tuma ghɨ̂n a bɨn a fu yulâ ni, 35 ki jîs ha ghɨt a sakana ghe na, “Ghɨt a Isalì, ghàn hi tôknè nì gha ghe ghàn khɨŋa hi nì ha ghɨt ghɨ̂n. 36 À ndùku mô kəbi wu tuk wule Tìyodàs fwu kwok ben jis na à mò kə nâ yi mu we, ghɨta jûmtì wûn kwoka chema yi ghə yì kìk. À hì mô te ghɨ ywe wûn, ghɨt ghe ghɨ tî jûmtè wûn jyâhì kə fù mòk, fù mòk. 37 À hì mô yi bàm yi tɨ̂n, Judàs wùlè ma wù fwu ben yi lak yi Galìlî, fî fwu kwôk a mu tuk afa ghɨ ndùku taŋa ghɨta atɨ̂n guf a nôn à ghɨ̂tà le ghɨ jûmtì wûn. Ghɨ ywi wûn nôn à wun atɨna jyâhì kə à jɨ̀m. 38 Mu wu hì jîsà ha ghàn kum nki gha yîn na kə ghàn ni gha ye ghàn kwâktè hi nì ha ghɨt ghɨ̂n, ghàn de kə ghɨna ni beka gha ghɨ̂n ghɨna fate fê nè, à hì mô na ghɨna nè a wùt à jyak ma yu nê tê dàf shyəma ghɨna de. 39 Biyani fêt tɨ̂n shìki mô ma à fo Yènfù jyaka na ghɨna hi nê ma yi nê hi bone wi ha ghàn hi ta ghaka ghɨna, ma ghàn nê yen na ghàn kə̀kà te ghàn nò Fùyèn.” Ghɨt a sakana ghê yu tobhî ye Gàmàliyà fo. 40 Toŋa lihi ghɨt a tuma Jisòs a ndâ jis ha ghɨt ghe ghɨ chînà ndâ Fùyèn na ghɨ sam ghɨna fî kan na kə ghɨna nè fê jîsà gha yile wu lùk kum Jisòs, de ghɨna lô. 41 Ghɨt a tuma Jisòs lo afû saŋle kə ni beka Yènfù ti chwok na ghɨna kpenelò hi yen a ngək a wun a yi yet. 42 Ghɨna faŋ hì fôktè tum yì jùŋ kum Jisòs we ghɨ chwoka lema kə tuk mù jɨ̀m a ndâ Fùyèn, nì a ghɨta sù ndâ.

6

1 À ndùku mô mu tuk afû, ghɨt a bimena hì dô yênà kə ashyə̂, ghe ghɨ ndùku jîsà jîs yi Gɨlìs lôhì yi njâŋ ghê ghɨt ghe ghɨ ndùku jîsà jîs yi Hibùlùs. Ghe ghɨ ndùku jîsà jîs yi Gɨlìs yâ hì njaŋâ jîsà na, ghɨ jyâtè mwə̀lû mu tuk mù jɨ̀m, fo mu ywena nkwô ghe ghɨ mô a ghɨna nòn, mu kpene wi. 2 Ghɨt a tuma Jisòs ghe njwòsù bà toŋa ghɨt a bimena ghɨ̂n nâ à jɨ̀m na bê yuŋti, ki jîs ha ghɨna na, “Yi jwôfà wi na ghàh de hi tè fòktè gha Fùyènì ma ghɨ ndoko hi tè jyàtè mwə̀ mù yə̂mù. 3 Wana noma ghàh jìsà ha ghàn na, ghàn chwokti ghɨta sàmba a ghàn a fùtɨ̂n, a ghe ghɨna kəta chyənà yì jùŋ, tofâ, Yohnà Yulena fê tihe ghɨna, shyəma ghàh fo fêt yin ha ghɨna. 4 Ghàn ki nî ni ma ghàh kwoti yu wù jɨ̀m a ghàh a sù ngɨŋ hi tè jə̀m fê fôktè tum yì jùŋ.” 5 Nâ ghɨt a bimena à jɨ̀m hì saŋlê nâ jûŋ yi gha afa ghɨt a tuma Jisòs jìsa, ki chwoka Sìtifèn, a mô wùt ma wù ti lun nì bimînì ha Yènfù, Yohnà Yulena fê tihe wûn, fî chwok Filîb nì Bokolùs, nì Nìkano, nì Timòn, nì Bàmenàs, nì Nikolàs a mô wùt à Antiyòk ma wù ti kahi hì kəta bimî ghɨt a Jûs. 6 Ghɨna chwokti ni, lyi yen nì ghɨna ha ghɨt a tuma Jisòs, ghɨna lem wu wô a ghɨna a tû jəm ha ghɨna. 7 Gha Fùyènì hì yama yênà kə ashyə̂ ghɨt a bimena a Jèlusalèm hì dô yê kə yi dû, ngànsu ndâ Fùyènsu yu yi yiki yîn boŋ bimilò. 8 Sìtifèn ndùku mô wùt ma Yènfù ti bonhi wûn nâ a jûŋ, fî fo a jyak ha wûn na wù hi nê gha kanana a ghɨta fùtɨ̂n ghɨ chwûtè jyak a Fùyènà. 9 Biyani ghɨt a ndâ chìnti yìlè ghɨ toŋte na, “Ndâ chìnti ghɨt ghe a fê bu wu kwôs,” yîmì hi te gùfnà ghê Sìtifèn. Ghɨna ndùku mô ma ghɨ fwo yi tèk yi Sìlên nì Àlèksandiliyà a bàh a yi lak yi Sìlisiyà nì lak yi Esiyà. 10 Ghɨna gûfnà a gha ghê Sìtifèn yen chem a yu wule hì fê kəta wi gha hi jìs beka Sìtifèn ndùku jîsà nì tofu a fo a Yohnà Yulena, 11 ghɨna ki fo a shyə ha ghɨt ale na ghɨna hi kama jîsà na, “Ghàh che yû wu jîsà gha be kum Musìs nì Yènfù.” 12 Te ghɨna jìsa ni chuhi à ghɨ̂t nì chəhsu nì chichàsu saksu, ghɨ ben kwo Sìtifèn yen nì wun ha ghɨt a saka. 13 Te ghɨna ndùku yênà ni, lye ghɨt ale na ghɨ ye wam fəmi a Sìtifèn a tû. Ghɨna lyi ben jis na, “Wùt wunâ yè faŋa wi hi jìs yi gha be kum ndâ ghàhnà Fùyèn yì chìk kəbi nì sak ye Musìs tì yike ghàhnà. 14 Ghàh tê yû te wù jìsà na, Jisòs wù Nasalì wunâ nè bwuhàlò ndâ Fùyèn ma wù fê kwuna chyənà ye Musìs tì yike ha ghàhnà.” 15 Nâ ghɨt à jɨ̀m ghe a ndùku mô wu lùk wu saku afân ki yen nì Sìtifèn yen kə̂k yi wuni njə̂ntè kə ni te kə̂k yi anjèl à Fùyèn.

7

1 Ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena buf ha Sìtifèn na, “Gha ghɨ̂n ghɨ jîsà kum wò mò hamok agha?” 2 Sìtifèn jis na, “Bom ghɨ̂n nì wana noma ghàn yuti. Yèn fe fu kəta ban yi chiki tì bên ha bè ghàhnà wù shyə̂ Ablàhâm wu baha chyə a Mèsòbòtemiyà shyəma wù lo yê hi chyə a Halàn.” 3 Jis ha wun na, ‘De lak ya, nì sah ya yi nda ma wò yen a yi lak afa mu nè chwûtè ha wò.’ 4 Ablàhâm ki dê lak yi Chyàdiyà mi yê, yen hì chyə a Halàn. Te bè wun kpo, Yènfù nî wù lo ben hì chyə a wu lùk afân ghàn chyə atɨ̂n chin ni. 5 Yènfù tà tì fo jə̂ nâ luklà fu chyə fu ha wûn na à mò wu wun wu ngɨŋu, biyani chwûnà na yi bè folò chyə fu tɨnfu ha wûn nì ngwìk à wûn yì sah yi nda. Biyani, Yènfù tì fo chwunu wûn ha Ablàhâm wu kəta wi mwəlà. 6 Yènfù jis ha wun na ngwìk yâ yi sah yi nda bè chyə lò yi lak yi tumi, ma ghɨ bê ni ghɨna ma ghɨna fet afû a wu kwòs, ma nyabli nì ghɨna a wu lɨ̀m yi ghə yì kìk. 7 Biyani nâ yi Yènfù bè chəbhèlò ghɨta yi lak afû, yi bàm yi tɨ̂n, nâ ngwìk à wûn mi yê bê fwo ben ma yì hi ngumle ha yi wu lùk afân. 8 Yènfù tî yə kànû ghê Ablàhâm jis na, ghɨ kəta hi tè bwə nâbi wùni wan a wo yi sah yi nda ghɨ fate wûn ha chwena hi chwùtì na sah ya yi nda ti bimi kàn mu muna. Ablàhâm bwə Isìk tuku chyâ sàmba, à hì mô a mu tuk fama, wù fati wûn. Isìk ben ni kəbi yâ ha wâ wûn Jakòb. Jakòb be boŋ ni kəbi yâ ha wana wuna, be ghàhnà ghɨ shyə njwòsù bà. 9 Yu wule ben kwok kpên, be ghàhnà ghɨ shyə ghɨ̂n hì ghə̂kà wâ nè ghɨna Josèf bəkli wun na wù ye hi fêtà kwôsà a Ijìb. Biyani Yènfù hì tôknè ha wûn, 10 fihi wûn a wun atɨ̂n à sù ngə̂k nâ sù jɨ̀m Josèf tî timi a fə̀n à Ijìb ashyə̂, Yènfù fo tofu kananu ha wûn, ni na fə̀n wunâ hi kòŋà wûn. Fə̀n àtɨ̂n yen ni, ni na Josèf hi kəta luk wu chiku yi lak yi Ijìb, fê tôknè nâbi nì ghə ghe ghɨ mô a wun a tôk. 11 Jìŋ yì tâ kwo lak yi Ijìb nì Kanà, ben nì ngəksu su dô kə ni. Be ghàhnà ghɨ shyə hì kəta wi nâ shyə hi yə̂. 12 Jakòb yu na mwə̀ mù yə̂mù làwû a Ijìb tum a be ghàhnà ghɨ shyə na ghɨna yen afû. 13 Ghɨna yen ni, ne fî kûmtì yenlò, Josèf chwûtì mihì ngɨŋ à wûn ha wana ne wuna, fi chwûtì ghɨna ha fə̀n à Ijìb, wù hì khə ghɨta a Josèf yi sah yi nda. 14 Josèf chinhi tum ha bè wûn Jakòb na wù ben a Ijìb nì ghɨt a wuna ghɨ sah yi nda nâ à jɨ̀m. Ghɨna chîntè mô msàmba njwòsù tân. 15 Jakòb yu lo yen yi lak yi Ijìb ghê ghɨt a wuna ghɨ sah yi nda. Ghɨna be kputi kə afû. 16 Ghɨ be kaha bên nì gun tu ghɨna tu gûmà a Shekèm yi sì yile a Ablàhâm tì yuna ha wana Amò. 17 À hì mô te yu we Yènfù tì chwùne Ablàhâm te wu kpene bênà, ma ghɨt a ghàhnà a Ijìb ti fî dû kpenhî. 18 Tuk wule ben kpên ghɨ tuk wùt lè ha fə̀n à Ijìb wu khə wi Josèf. 19 Fə̀n mu wunâ lehe ghɨt a ghàhnà, hì nyâblè nì be ghàhnà ghɨ shyə kan na ghɨna fihi mwəlà mù bot a ghɨna sù ndâ yê lêmà bɨn ma ghɨna tahi kputî. 20 À ndùku mô a mu tuk afân ni, a ghɨ tì bwə Musìs, wù hì mô njoŋ sù tât ghɨ tôknè kwoka kə nì wûn a bè wun a ndâ, wu jwôfà kə ni a Yènfù ashyə̂. 21 À hì mô te ghɨ fihe lema Musìs a bɨn, wan tok à Ijìb wùlè lyi wûn, ha wun a wan, lyi kwok nì wûn. 22 Ghɨ yiki Musìs, wù hì kəta tof wu ghɨt a Ijìb kə yì jɨ̀m, wù ləma hì jîsà tof wu kananu, nê agha bəmana. 23 “Te Musìs ləma tana lɨ̀m mkìk, yi kwok a wun a tû na wù yê jikti ghɨt a Isalì, wana ne wuna. 24 Wù yen ni, yen wùt à Ijìb wu nyâblè nì wâ nè wûn wùt à Isalì. Wù yen hi gâmtì, sam ywi wùt à Ijìb mu wê. 25 Te wù ne ni hì kwâktè na ghɨt a wuna nè yena khɨlelò na Yènfù nè bònhè ghɨna tohne a yi wùn, biyani ghɨna tê yen a khɨlî. 26 Tuku yû, Musìs yen ghɨt a Isalì à bà nô, yen hi jyàhè ghɨna, ki buf ha ghɨna na, ‘Ghàn mò wana ne fê nyàblè nì ngɨŋ sanisu nì njwô ghə?’ 27 Wùt we wù tì nyâblè nì wùt lè we chin buf ha Musìs nâ, ‘À lem nde wò na wo sak ghàh agha? 28 Wò khɨŋa kəbi hi ywe mu te wò che ywe wùt à Ijìb we yi yoni ma?’ 29 Te Musìs ywo gha yîn ni, kə wu yu tet yi lak afû yen hì chyə a Midìyàn a mô lak yi tumi, ghê ywê wûn bwɨ mwəlà mù lɨmà afû mù bà.” 30 “Lɨ̂m mkìk chyâ, anjèl à Fùyèn ben ha wun a yi lak yi sùsi, a ngwùŋ à kùn à Sinà atɨ̂n à chwù tu wùstu a tô wù ghə̀n. 31 Musìs yen hì mô nì kani yen hi yê yen na à gànà ghə agha, hì bakhe yênà yu jyə̀ Fùyèn yi jîsà na, 32 ‘Mu mò Yèn fe bì ghana ghɨ shyə Ablàhâm nì Isìk nì Jakòb ndùku ngumle.’ Musìs yu ni fânì kwo wûn, wù tê fè mòmhì hi kî. 33 Bâba Yènfù jis ha wun na, ‘Chwokti gwusu wùsu sasu beka luk we wò time atɨ̂n ni, à mò luk wu yulenu.’” 34 Mu ti yen mihì nyâblì ye ghɨt a Ijìb nyàblè nì ghɨt a ma atɨ̂n. Mu ti yû jî ghɨna chwo ben hi bònhè ghɨna. “Mu te tumalò wò chîn na wò chwo yen a Ijìb!” 35 Sìtifèn jis ni fî jis na, “Musìs mu wùna mò wut we ghɨt a Isalì tì tunhe hì bufa ha wun na, ‘À lem nde wò na wò hi saka ghàh agha?’ À mô wûn we Yènfù tì tuma na wù nê hi saka ghɨta fê bônhè ghɨna. Yènfù tî tum anjèl à wûn na yì bê laka tum yìna ha Musìs a wu ghə̀n afa wusu ndùku bame atɨ̂n yâ. 36 Wù ni agha kanana fî chwûtì chwesu bəmasu a su ndùku chwûtè jyak a Fùyènà a Ijìb, lyi fwu nì ghɨt a Isalì afû. Wù tì ni kəbi gha kanana a jwô yì Bàŋana afâ, fî ni kəbi ale a lak yi sùsi a wu lɨ̀m mkìk. 37 Musìs wunâ mò wut mu we a wù tì jìsa ha ghɨt a Isalì na Yènfù bè chwoka tumalò wùt a ghàn à fùtɨ̂n ha fòktì wù chìk ma wù tum ha ghàn kəbi te fu tì tuma mu. À bê hì mô a wut ma ghɨ chwok kə a ghàn a yi sah yi nda. 38 À mò kəbi wûn a wù ndùku mô nì wana Isalì yi lak yi sùsi. Wù ndùku mô nì be ghàhnà ghɨ shyə nì anjèl à Bâba yê yi tì jìsa ha wûn a kùn à Sinà fo tu sak te tu tì faŋa hamok ha ghàhnà. 39 “Be ghàhnà ghɨ shyə bɨlì tunhi hi yu ha wûn chin lem wûn yi bè a ghɨna təm hì jyê hi kaha yèn a Ijìb, 40 ki jîs ha Alòn na, ‘Fati yèn mùlè ha ghàhnà, shyəma mù nê hi yênà ashyə̂. Ghàh khə wi nâ à gan ghə ha Musìs we wù tì lye fwo nì ghàhnà yi lak yi Ijìb agha?’ 41 Ghɨna fati fù mosò, fu kə̂kà te wâ nyàm à mbòloŋ, ghɨna hì fo tufô a tu nkì a tu nkì, saŋlê nâ jûŋ kum nì shyə mi ghê ghɨna fate nì wo yâ. 42 Yènfù fit jɨ̀m ha ghɨna de ghɨna na ghɨna hi ngumle njə̀n me a mù mò a nyə̂ kəta ghɨ nyàka a ŋwàklù fòktì su chiksu, kumtè ha ghɨna na, ‘Ghɨt a Isalì ba ghàn khə na, ghàn chehì sete nyamsu fo wijə te yi fô ha mu a lɨ̂m afân mkìk a ghàn chyə kwoka yi lak yi Sùsi? 43 Ghàn ndùku bɨlà bêkà chyâ nì ndalàfù Yènfù Molòk nì mosò fù jên, ghɨ toŋte na Lefàn yâ, a mosò me ghàn fate hì ngumle, kum ni, mu nè nê ma ghɨ jûmà fihi ghàn a yi lak afân ma ghàn yê chya nâ yi lak yi Babilòn’. 44 “Be ghàhnà ghɨ shyə tì kəta fù ndalà fu lefu, fu chwûtè na Yènfù làwû a ghɨna fùtɨ̂n yi lak yi sùsi. Ghɨ tì ba ndalà fu tɨnfu kə wu lum afa Yènfù tì chwûtì ha Musìs na wù ba. 45 À hì mô yi bàm yi tɨ̂n be ghàhnà ghɨ̂n ghê Joshwà, bêkà ndalà fu tɨnfu yen nì funfu a tu lak afa Yènfù tì jùma fihe ghɨta atɨ̂n fo ha ghɨna. Ndalà fu tɨnfu mô ma ghɨna tì fyi kəbi ha be ghàhnà. Fu hì mô afân hi chem a fə̀n Defìt wu tuk. 46 Defìt nî a ghâ Yènfù hì saŋle ha wûn nâ jûŋ. Wù chyati na Yènfù fo jyaka ma ba ndâ ha funfu a mô Yèn fe Jakòb ndùku ngumle. 47 Yènfù nî à bɨlì ba lô fə̀n Sòlomùn ndâ àtɨ̂n. 48 “Biyani, Yèn fe fu ngaŋte kpene, chyə wi a ndâ ma à ba à ghɨ̂t. Fòktì wù chìk tî jis na Yènfù jis na, 49 A nyə̂ mò kpok wu mu we mu ndòkò atɨ̂n saka mbyî, chyə mô luk we mu tomte wulu mu atɨ̂n. Ghàn mò hi ba a yìni nki ndâ ha mu agha? Mu mò hi tè chyə na afa agha? 50 Ba à tì fati mu nì mwə̀ muna nâ mù jɨ̀m!” 51 Sìtifèn jis ni jis na, “Ghàn ta nì tu ni. Ghàn ti fə̂ntì tûŋlu, tahi təm ghana, ghàn mò kə te be bì ghana, ghàn ghɨ hì mô kəbi te ghɨt ghe ghɨ khə wi Yènfù. Ghàn ti faŋ hì tunhe kə yi tunhî na ghàn wi hi ywo gha ye Yohnà Yulena jìsà. 52 À ndùku mô nâ yini fòktì yì chìk a bì ghana ghɨ shyə tì faŋa hi fo ngə̂k ha yinì agha? Ghɨna tì ywiti ghɨt ghe ghɨ tì bèna ashyə̂ hì fòktè bên yì wùt wù chilichili wù Fùyèn, a mô wun we ghàn ti bəkle fî ywilò. 53 À mò ghàn ghe anjèlsù Fùyènsu tì bèna fo sak yi Fùyènì ghàn fyî biyani tê lêmà jə̀ saktu tɨntu.” 54 À hì mô te ghɨt a sakana ghe ywo kwoka nì gha ghe Sìtifèn jìsa, là mù ghɨna bâŋ nâ haŋaŋ. 55 Biyani, Yohnà Yulena tihi Sìtifèn wù ki kokhi yen a nyə̂ yen ban yi Fùyènì yi chiki, fî yen Jisòs, wù mô a Yènfù bàh à kpen wu wo ta. 56 Wù jis na, “Ghàn yen à ke! Mu ti yen te nyə jìme, fî yen Wâ Wùt, wu mô a Yènfù kpen wu wo ta.” 57 Ghɨna yu ni, bwat jî nâ a jyə̂ yì tâ fə̂ntì tûŋlu ghɨna shɨŋ yen kə ghɨna à jɨ̀m a wun wu wùn, 58 guf fwu nì wûn a yi tèk afû yîmì hi tè tumle wun nì te. À ndùku mô yâ ma ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû ti chwokti waf wu ghɨna lem a wan wù kpuŋ wùlè ashyə̂ yet yi wuni mô Sôl. 59 Ghɨna faŋ hì tumle kə yi tumlî Sìtifèn wù hì jə̂mà jîsà na, “Bâba Jisòs lyi yohnà ma.” 60 Wù fî tum a lwe wuna a chyə̂ ji nâ a jyə̂ yì tâ jis na, “Bâba lèhifo be ghɨna yinâ.” Wù jis ni kə wu yu kpulò.

8

1 Ghɨ ndùku nyâblè nì Sìtifèn nì Sôl mô afû tòkà jîsà kə na yi jwôfà na ghɨ ywi wûn. À ndùku mô kəbi mu tuk afû, ghɨt a bimena ghe ghɨ ndùku mô a Jèlusalèm yîmì hì yena ngə̂k yìlè, yi bəma kə ni. Ghɨ shihi fo ngə̂k ni, ghɨna tet kə nâ ghɨna à jɨ̀m yen a sù ngunsu Jùdiyà nì Sàmaliyà, à faŋ kə ghɨt a tuma Jisòs afû. 2 Ghɨt ghe ghɨ ndùku ngumle Yènfù gûmà Sìtifèn ji kpu wuni nâ jûŋ. 3 Biyani, Sôl yîmì hì khɨŋa ghɨt a bimena lye kə ndâ nì ndâ khɨte à lɨmà nì ywena, lêmà a ndâ chyâk. 4 Ghɨt a bimena ghe ghɨ teta hì yênà nâbi afa, fôktè yênà kə nì tum yì jùŋ. 5 Filîb lo yen nì lumu a tèk yi chik yile a Sàmaliyà fôktè a gha afû kum nì wùt we Yènfù chwoka lema. 6 Nôn à ghɨ̂t ghe ghɨ ndùku mô afû yen gha kanana ghe Filîb ndùku nê fî fati yuti nâ gha à jɨ̀m ghe wù ndùku jîsà. 7 À ndùku mô yâ ghɨt a dona afû kəta wu yohnù be. Filîb jum fihi yohnù tɨnu nâbi ghɨ̀ni hì jyê kə a jyə̂ yì tâ fwo teta kə yi têt. Ghɨt a kəblena tâ, ghɨt a ngəhana tâ. 8 Yi ni ghɨt ghe ghɨ ndùku mô yi tèk afû hì saŋle kə yi saŋlî. 9 À ndùku mô ni wùt à lûm wùlè mô yi tèk afû yet yi wuni mô Samùn, wu nê gha fintena, ghɨta a yi lak afû hì mô nì kani. Wù ndùku nê ni fate na yi mò nâ wùt wu bəmana. 10 Ghɨta ta nâ à jɨ̀m nì ghɨt a fufana hì ywo kə ha wûn, jîsà na, “Yèn fe ghɨ toŋte na Yènfù jyak a chika fu tî bên tohna a Samùn wu wùn.” 11 Ghɨna hì ywo kə ha wûn beka wù ndùku nê gha fintena a ghɨna fùtɨ̂n nâ wu yu dâ. 12 Biyani, à hì mô te ghɨna bime tum yì jùŋ ye Filîb fòkte kum fə̂n wù Fùyènù, na Jisòs mò wùt we Yènfù chwoka lema, ghɨ fo mòlû ha ghɨna, fo ha lɨmànà fo ha ywena, 13 nâ Samùn a wuna ngɨŋ boŋ bimi tum yì jùŋ mi yê fyi mòlû faŋ kə ghê Filîb, hì boŋa mô nì kani kum nì chwena se a Filîb ndùku chwûtè nì gha kanana ghe wù ndùku nê. 14 À hì mô te ghɨt a tuma Jisòs ywo a Jèlusalèm na ghɨt a Sàmaliyà ti bimi tum à Fùyèn, ghɨna tum Bità ghê Jon ha ghɨna. 15 Bità ghê Jon yen jəm ha ghɨt a bimena atɨ̂na shyəma Yohnà Yulena ben ha ghɨna; 16 beka Yohnà Yulena ndùku mô teka ghɨ ben ha ghɨna; ghɨna mô ma ghɨ fyi kə mòlû a Bâba Jisòs yi yet. 17 Bità ghê Jon lem wu wô a ghɨna tû na Yohnà Yulena ben ha ghɨna. 18 À hì mô te Samùn yena na ghɨta tuma ti lem wo a ghɨt a bimena tû, Yènfù fô a Yohnà Yulena ha ghɨna, wù hì fo wu kâ ha Bità ghê Jon jîsà na, 19 “Ghàn fo kəbi jyak ghe ghàn kəta ni ha mu, shyəma mu nê hi lêmà wo nâbi a nde a tû Yohnà Yulena boŋ ben ha wûn.” 20 Biyani Bità fîsì jis na, “Fùshâŋ, wò nì ka wa mu we ləha, beka wò kwàktè na wò làhi yun a fo Fùyènì nì ka. 21 Wò kəta wi nâ yi gha yile a ghàh a fùtɨ̂n à yì fèt afân, beka Yènfù yenalò təm ya khə na wò wijə chilichili. 22 Kwuna kwâktì ya yi be yê ma wò jəm ha Bâba na wù lehêfo gha ye wò ye hì kwâktè a wò yi təm, 23 beka mu ti yen na wò kəta ghə̀k yì kanana mô a kwôs ha be.” 24 Samùn mu we jis ha Bità ghê Jon na, “Ghàn hi jə̂mà ha Bâba kum mu, kə nâ na gha yile atɨ̂n à gha afân ghàn jìsa ni kə nè gânà ha mu.” 25 À hì mô te ghɨna fòkte mihe gha ghe ghɨna khə kum Bâba nì yiki wuni, Bità ghê Jon kaha kolo a Jèlusalèm, hì kolê fôktè yênà kə nì tum yì jùŋ a tu tèk tu dotu a Sàmaliyà. 26 Anjèl à Bâba tî jis ha Filîb na, “Lo chwo ndù lumu a bàh à nchwô a lum afa wu lo a Jèlusalèm chwo a yi tèk yi Gasà yâ.” Lumu tɨnu tohna chyâ yi lak yi sùsi. 27 Filîb lo hì yênà, yen wùt à Ìtobiyà wùlè, à mò nâ wùt wù tâ, tôknà nì ka wùt ywên we wù ndùku saka Ìtobiyà, ma wù kwok hi kokhe Fùyèn a Jèlusalèm, 28 hì kaha kole yi kolô, nyɨŋa a tô fùchyâk fu lefu a gûfà sù nyâm, taŋa kole bênà nì ŋwàklù fòktì Ìsayà kə nâ a jyə̂ yì tâ. 29 Yohnà Yulena jis ha Filîb na wù yê bakha a ngwùŋ à fùchyâk afâ shyəma ghê wùt àtɨ̂n hi gbê yênà amok. 30 Filîb nyiŋ yen bakha ha wûn, yu te wù taŋa gha a ŋwàklù fòktì Ìsayà. Filîb buf ha wun na, “A wò ywo khɨlelò gha ye wò taŋa agha?” 31 Wùt fètana mu we fîsì na, “Mu mò hi ywo khɨle yàni, a bu kə na wùt fati fôkti lô ha mu?” Wù jis ni jis ha Filîb na wù kwok à bê ndòko a wun a tô fùchyâk shyəma ghê wûn hi gbê yênà amok. 32 Luk wu ŋwàklù we wù ndùku taŋa yani ndùku jîsà na, ‘Wù hì kəta wi nâ gha tetani yile hi jìs, kəbi te bwu njyə̀ a wu yu afa ghɨ gûfà yênà hi sê makə te wâ njyə̀ a wu yu afa ghɨ kwoma nyuŋsu wunsu.’ 33 Ghɨ wumhi wûn, wùt tê fwu jə̀ hi tòk à wûn. “Wùt bè fôktè wijə gha kum mwəlà mù wûn beka wù hì mô ma wù ti kpû kəta wi wan.” 34 Wùt fètana wuna jis ha Filîb na, “Mu chyate wò, fòkti ha mu nâ, wù ndùku jîsà gha ghɨ̂n kum ngɨŋ à wûn ma, ma wù ndùku jîsà kum wùt lè agha?” 35 Filîb yîmì luk wu ŋwàklù wûn fôktì kwok nì tum yì jùŋ kum Jisòs. 36 - 37 Ghɨna hì gbê yênà yen tan wu lùk wule, yen fu chɨmlâ, wùt wu fètana we jis ha Filîb na, “Yen ke chɨm a mòla, a mò hi tàhè ghə chin na kə mu fi mòlû agha?” 38 Wùt fètana àtɨ̂n jis ha wùt we wù ndùku tihe chyak fê, wù timî Filîb ghê wùt fètana àtɨ̂n chwô lyi yena a chɨ̀m afâ. Filîb fo mòlû ha wûn. 39 À hì mô te ghɨna fwo kwoka bena afû, Yohnà Fùyènà bûŋhì lyi lo nì Filîb. Wùt fètana mu we faŋ hi fè yen a wûn, lô hì kole yênà saŋle nâ haŋaŋ. 40 Te Yohnà Bâba lye Filîb ni, wù bûŋhì yen kə ngɨŋ à wûn a wu lùk wule ghɨ toŋte na Àsotùs gbi tohna nâ tèk tù jɨ̀m afû, fôktè yênà kə nì tum yì jùŋ, gbi kə ni ben tan a Sìsaliyà, a mô tèk yi chik ye yi ndùku mô afû.

9

1 Sôl hì faha kə ha jyak na yi nè ywitelò jùmtìbàmsù Bâba, lo yen a ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena 2 jis ha wun na, wù fo ŋwàklù sù ha yi su chwûtè wùt we yi mò wunù, nì jyak ghe yi kəta shyəma yi yen a ndasu chintesu ghɨt a Jûs a Dàmaskùs ma yi kwoti jùmtìbàmsù Jisòs sù nâ sù jɨ̀m ma yi kahà ben nì sinsu a Jèlusalèm, makə a mò a lɨmà makə a mò à ywên. 3 Ghɨ fô, wù fwu gbî hì bakhe yênà a Dàmaskùs, ban yile bûŋhì mwan fwu a wu lùk afa wù ndùku mô atɨ̂n. 4 Wù fen a chyə̂, yu te wùt jîsà ha wun na, “Sôl, Sôl wò chɨma wulu mu ni njwô ghə?” 5 Wù buf na, “À mò wò nde a Bâba?” Wùt àtɨ̂n fîsì na, “À mò mu Jisòs we wò fo ngə̂k ha wun yâ. 6 Biyani, lòti lyi ndù atɨ̂n à yì tèk ma wùt nê fôkti gha ye wò kəta hi nì.” 7 Ghɨt ghe ghɨ ndùku gbê ghê Sôl timi china kə ni moŋ beka ghɨna tì ywo jyə̀ àtɨ̂n biyani tê yen a wût. 8 Sôl lôtì a chyə̂ yâhè a se wuna biyani tê yena jə̀ luktu. Ghɨ ki khɨte wun a wu kpên hì gubtè hi lye yèn nì wûn a Dàmaskùs. 9 Wù chyə tuk mù tât yena wi luktu, teka wù yə nâ shyə ale nâbi hi nyu kàntè mòlû. 10 À ndùku mô ni jùmtìbàm yì Jisòs yìlè mô a Dàmaskùs, yet yi wuni mô Ànàniyàs. Bâba fwu a wun a yì kə̀k te wù fwu a jem toŋti wun na, “Ànàniyàs!” Wù bimî jis na, “Mu wûn a Bâba.” 11 Bâba jis ha Ànàniyàs na, “Lòti ndù wu lum afa ghɨ toŋte na Lum wu Nananu ma wò buf ndâ wùt lè afû ghɨ toŋte wun na Judàs. Wò ki lye yèn a nda afû, wò buf wùt à Tasùs wùlè ghɨ toŋte na Sôl. Nâ chîn mò wu jə̂mà kə yi jə̂m. 12 Mu ti chwûtì gha ha wûn ghɨ ti fwu a wun yi kə̀k te à chyə jem. Te wò lèma wo wa a wun a tû wù ti kahi yen luktu.” 13 Ànàniyàs fîsì jis na, “Bâba, ghɨt a dona ti fôktì gha ha mu kum wùt mu wuna nì gha be ghɨ dona ghe wù ne ha ghɨt gha a Jèlusalèm nâ haŋaŋ. 14 Nâ chîn te wù bèna a Dàmaskùs mò ma ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu ti fo jyaka ha wûn na wù kwoti nâ ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨna jə̀mà toŋte yet ya.” 15 Biyani, Bâba jis ha Ànàniyàs na, “Ndù kolô beka mu ti chwok wûn na wù fet ha mu hi nì na tumu nì fə̂ntù ghɨna tu, nâ kəbi nì ghɨt a Isalì khɨli mu, 16 nâ mu a mu ngɨŋ nè chwûtè lò ha wûn nki ngə̂k ye wù kəta hi yen hi nì na ghɨta khɨli mu.” 17 Ànàniyàs lo yen lye a ndâ afû lem a wo wunu a Sôl a tû jis na, “Wâ nôm Sôl, Bâba a mô Jisòs we wò ye yena wu lum yâ te wò yê hì bênà afân ti tum mu na mu bê nì ma se gha kahà yen luktu hi fè nì na Yohnà Yulena ben ha wò.” 18 Kə te wù jìsa mihe kə ni shyə fwu a Sôl a se te wuba yìlu chəmli a chyə̂ se wuna yâhì, wù kaha yen tu luk. Wù lôtì fyi mòlû te wut wù bimena. 19 Yi bàm yi tɨ̂n wù yə a shyə, jyaka kaha ben a wun wù wùn. Sôl fî chyəti kwok yen a tuk mù sek ni a Dàmaskùs ghê jùmtìbàmsù Jisòs su lesu, 20 lo chem yen kə ndasu chintesu wu lùk mefû yîmì hì tè fòktè tum yì jùŋ kum Jisòs jîsà na, “Wù mò Wâ Fùyèn.” 21 Nâ ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨ ndùku ywo Sôl jîsà hì mô nì kani hì jîsà na, “Wùna mò wut we wù chehì ywite ghɨta a Jèlusalèm beka ghɨna kokhe Jisòs. Ba wù che ben afân kəbi a tô yi gha afân hi kwote ghɨt a bimena hi kaha yê fo ha ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu.” 22 Biyani, Sôl hì fôktè yênà kə yi yên nì tum yì jùŋ. Wu fôktè chwûtì mihì na Jisòs mò wut we Yènfù chwoka lema. Nâ wùt à Jûs wù mòk ndùku wi a Dàmaskùs hi tunhe gha ye wù ndùku jîsà. 23 Tuk mù chya dô kə ni, ghɨt a Jûs yûŋtì hì bakte hi ywe Sôl. 24 Biyani, ghɨta bên fôktì gha ye ghɨna bakte hi nì ha wûn. À hì mò nâbi nchwì nâbi ntuksu ghɨna yute kə wûn yi jwo mbàn yi tèk afû hi ywî. 25 À hì mô ntuksu tuk wule jùmtìbàmsù Sôl sù lyi wûn lem a kà fihi wun a bùk wu wùn wu mbàn, chwohi tom a yi bàm yi mbàn, wù tet lô. 26 À hì mô te Sôl kwoka tana a Jèlusalèm, mômhì hi chìntì a nôn à jùmtìbàmsù Jisòs sù, biyani ghɨna tunhî na wu wijə jùmtìbàm à Jisòs. Nâ ghɨna à jɨ̀m hì fânà wûn. 27 Bànabâs ben gâmtì lyi yen nì wûn ha ghɨt a tuma Jisòs fôktì banhi ha ghɨna na Sôl che yen Bâba wu lûm te wù yènà a Dàmaskùs, wù jis ha wun. Bànabâs fî jis na Sôl ti fôktì tum yì jùŋ a Dàmaskùs kum Jisòs kə nâ nì təm a ta. 28 Sôl faŋ hì chyə kwoka yê kə nì ghɨt a tuma Jisòs hì gbê kata kə Jèlusalèm yì jɨ̀m fôktè tum yì jùŋ kum Bâba nì təm a ta. 29 Wù hì jîsà fê gûfnà a ghâ nì ghɨt a Jûs ghe ghɨ ndùku jîsà jìs yì Gɨlìs. Ghɨna yîmì hì khɨŋa hi ywe wûn. 30 Ghɨt a bimena tì khɨli gha tɨni kə wu yu tesi chwo nì wûn a Sìsiliyà chinhi na wù kahà yen a Tasùs. 31 Nâ ghɨt a bimena à jɨ̀m a Jùdiyà nì Galìlî nì Sàmaliyà hì fê fânà wi. Ghɨt a bimena hì dô bênà kə yi bên bimînì ghɨna hì ləma kwoka kə yi kwôk, Yohnà Yulena gâmtè ghɨna chyə kəta Bâba khɨŋa. 32 Yu wule tî ben kpên, Bità gbi tu luk tu dô kə ni chwo yen hi jikte ghɨt a bimena ghe ghɨna ndùku mô a yi tèk yi Lidà. 33 Te wù chwo ni, yen wùt lè afû yet yi wuni mô Àniyàs, ma wù ti kə̂blì nîŋì faŋ kə wu khɨ̀ a wu lɨ̀m fama. 34 Bità jis ha wun na, “Àniyàs, Jisòs Klistù nè nêlò ma wò tâ kə chîn. Lòti fati khɨ̂ wa.” Àniyàs lôtì kə wu yu mòk. 35 Nâ ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨna ndùku chyə a Lidà nì ghe ghɨ ndùku chyə yi bat yile ghɨ toŋte na Shalòn, yen te wù gbè ghane kata, kahi təm a ghɨna bimi ha Bâba. 36 À ndùku mô a Jobà, wùt ywên wù bimena wùlè mô afû yet yi wuni mô Tàbità ghɨ toŋte a jìs yì Gɨlìs na Dokàs ma ya mò na fuchwi. Wù ndùku nê kə gha jûŋà yu mù jɨ̀m fê fo yi gâmtì ha ghɨt a fufana. 37 À hì mô kə mu tuk afû guta kwo wûn wù kpû. Ghɨta su yi gun yi wuni kwok nîŋhì atɨ̂n à ndâ a nyə̂. 38 À ndùku mô ni yi dâfà wi hi lò yi tèk yi Jobà hi yèn a Lidà. À hì mô te jùmtìbàmsu Jisòs sù a se su ndùku mô a Jobà yu na Bità mò a Lidà, ghɨna tum à ghɨ̂t à bà na yê jis ha wun na ghɨna chyate wun na wù nyiŋ à chwo bê yen ghɨna. 39 Bità lôtì ghê ghɨna lo yen tan afû ghɨ kwok nì wûn a ndâ afâ a nyə̂. Ywena nkwô nâ à jɨ̀m a yi tèk afû yûŋtì a Dokàs a ngwùŋ hì jyê chwûtè njusu makasu nì waf we ghɨ chehì chyə kwoka yênà wu taha ha ghɨna. 40 Bità jis ha ghɨna à jɨ̀m na ghɨ fwo yen a bɨn. Ghɨna fwû, wù tum a lwî a wuna a chyə̂ jəm ha Yènfù, fî kaha jìs ha gun yi tɨni na, “Tàbità, lòtî.” Wù yâhì a se wuna yen ben nì Bità ni kə wu yu lôtì ndokò a nyə̂. 41 Bità gâmtì lôhì wùn toŋa ghɨt a bimena nì ywena nkwô ghê chwûtì ha ghɨna na wù mò kə nâ wu tâ. 42 Gha kum wûn gbi kə tèk yi Jobà yì jɨ̀m, ghɨt a dona bimî ha Bâba. 43 Yi bàm atɨ̂n Bità chyəti kwok a Jobà ghê Samùn wùlè wu tôknè nì gwusu nyâmsù.

10

1 Wùt lè ndùku lâwû yi tèk yi chiki ye ghɨ ndùku toŋte na Sìsaliyà, yet yi wuni mô Kònilùs. Wù ndùku mô a tû a nòn à sù sojà ale ma ghɨ fwu ben yi lak yi Italì. 2 Wù ndùku mô kə nâ wut wù jùŋ ngumle ha Yènfù nì ghɨt a wuna ghɨ sah yi nda nâ à jɨ̀m nì ghɨt a wuna ghɨ fetana. Kònilùs hì fo yi gâmtì ha fèfù, fe jə̂mà ha Yènfù kə nâ yu mù jɨ̀m. 3 À hì mô wu tuk wule, a leŋ a mbɨŋlu sù tât a bɨn a bonena, anjèl à Fùyèn fwu a wun yi kə̀k ni te wun chyə jem, wù yen te yì lye bena toŋti wun na, “Kònilùs.” 4 Wù ki yen nì anjèl à Fùyèn àtɨ̂n ke yênà ni fânà, buf na, “À mò ghə a Bâba?” Anjèl à Bâba ye fîsì na, “Yènfù ti yu jə̂m ya, fî yen gâmtì ye wò fo ha ghɨt a fufana. 5 Chinhi ghɨt ale chîn ma ghɨna yen a yi tèk yi Jobà ma toŋa wùt afû yet yi wuni mô Samùn Bità. 6 Wù chyə ghê wùt wu tôknè nì gwusu nyâmsù, yet yi wuni mô Samùn wu chyə bakhe yênà yi bi jwô yì chìk.” 7 Anjèl à Bâba àtɨ̂n jis mihì ha wun ni, lolò. Kònilùs toŋa ghɨt a wuna ghɨ fetana à bà, bakhi nì sojà yìlè yì mòk ye yi ndùku chînà wûn fânà Fùyèn, 8 fôktì nâ gha à jɨ̀m ghe anjèl à Fùyèn ye jìsa ha wûn, ki tum a ghɨna na ghɨna yen a Jobà. 9 Tuku yû ghɨna gbî hì bakhe yênà a yi tèk afû ma chwì ti bân tâ Bità kwok a tô ndâ hi jə̀m. 10 Jìŋ hì yafa wûn wù hì khɨŋa a shyə hi yə̂, ghɨ baha kwûnè mwə̀ mù yə̂mù. Lîŋhà shyə̀ ale fwo a wun a yi kə̀k te à wun chyə a jem. 11 Wù yen te nyə jìme, ghɨ hì chwohe bênà nì shyə a chyə te bâh à sùnjwo chika, ma ghɨ ti chuŋti bûlà tù kìk. 12 À ndùku mô ni, nyamsu mô atɨ̂n nki tù jɨ̀m, kəbi nì mwə̀ mù ŋàŋlemù nì nyìmû. 13 Yènfù toŋti wun jis na, “Bità lòti ywiti mwə̀ munâ ma wò kut.” 14 Bità jis na, “Bâba mu wi hi mòm beka mu tà timi yə jə shyə ale lak yahi bamâ.” 15 Yènfù jis na, “Kə wò nè toŋte na shyə ale yule wi ma mu ti lem na ghɨ yulelò.” 16 Yènfù jis ni a ghan à tât ghɨ kaha lyi kokhi nì bâh à shyə̀ ale atɨna a nyə̂ kə yu mefû. 17 Bità faŋ hì kante na, Yènfù khɨŋa hi yike nâ ghə yi gha afa yi fwo a yi kə̀k agha. Te wù ndùku baha kante, ghɨt ghe a Kònilùs tì tuma yâ, khɨŋ yen ndâ Samùn ben timi yi jwô mbàn, 18 toŋa buf na, “Wùt lè chyə lò afân yet yi wuni mô Samùn Bità agha?” 19 Bità ndùku baha kwâktè kə yi kwâktì na gha yê yi ye fwo a yi kə̀k yâ yê hì chwûtè na ghə agha, Yohnà Yulena jis ha wun na, “Bità yutî, ghɨta mò afân à tât khɨŋa hi yen a wò. 20 Lòti chwô, ma ghàn à ghɨna lo, kə wò wunhi beka à tum mu ghɨna afân.” 21 Kə wu yu Bità chwo yen jis ha ghɨna na, “À mò mu we ghàn khɨŋa. Ghàn ben hi nè ghə?” 22 Ghɨt atɨna jis na, “Ghàh mò ma à tum Kònilùs a to sù sojà, wu mô kə nâ wut chyə chilichili fânà Fùyèn, nâ ghɨt a Jûs à jɨ̀m ngumle ha wun. Anjèl à Fùyèn yì Yulena ti jis ha wun na, wù toŋa wò ma wò ben a wun a ndâ ma wù fokti gha ha wò.” 23 Bità yu ni, jis ha ghɨna na, ghɨna lyê ben ma ghê ghɨna chyə. Tuku yû, Bità lo ghê ghɨna bakhê nì ghɨt a bimena ale a Jobà, 24 gbi ni yen lye a Sìsaliyà wu tuk wu kumtenu. À ndùku mô ni Kònilùs yute wûn ma wù ti lâkà ghɨt a wuna ghɨ sah yi nda nì sunsu wunsu, ghɨna bên. 25 Te Bità ndùku lye yênà a bɨn afû, Kònilùs yen toŋti ha wûn ngumte a wun ashyə̂ hi kokhe wûn. 26 Bità jis ha wun na, “Lòtì a nyə̂, mu boŋa mô kə wût.” 27 Bità jis ha Kònilùs ni, lyi yen a ndâ yen ma ghɨta ti yûŋtì dô kə ni. 28 Wù jis ha ghɨna na, “Ghàn khəlò nâ na saki ghɨt a Jûs bime wi na ghàh hi jikte tumu a ghɨna sù ndâ, bime wi na ghàh hi gbê nì tum wûn. Biyani chin mò ma Yènfù ti chwûtì ha mu na, mu kəta wi hi jìs na wùt lè yule kpene wi. 29 À mò gha ye Kònilùs ye tuma toŋa mu, mu tê bufa jə̀ gha yile nâ hakoh biyani ben kə yi bên. Fôkti lê, a Kònilùs na wò mu ye tum toŋa ha ghə agha?” 30 Kònilùs jis na, “À chya kə mu tuk mù kìk chin te mu ndùku jə̂mà a mu nda afân a leŋ a mbɨŋlu sù tât a bɨn a bonana, bûŋtì yen ma wùt ti timi a mu ashyə̂ ma wu ti mak njusu su fufa yi fûf fè njə̂ntè, 31 wù jis ha mu na, ‘Kònilùs, Yènfù ti yu jə̂m ya, fî yen yi gâmtì ye wò fo ha ghɨt a fufana. 32 Chinhi ghɨta a Jobà ma ghɨna yê toŋa wùt afû yet yi wuni mô Samùn Bità. Wu chyə a Samùn a ndâ a mô wut tôknè nì gwusu nyâmsù, chyə bakhe yi bi jwô yì chìk.’ 33 Mu ki chinhe tum kə yu mefû, wò ti khɨti təm a jûŋà fî ben kə yi bên. Chin mô ghàhnà chîntè mô a Yènfù yì dèt, gbûtè hi ywo gha à jɨ̀m ghe Bâba jìsa na wò fokti ha ghàh.” 34 Bità jis na, “Mu ti khɨli hamok na Yènfù lyè ghɨt à jɨ̀m kə yi ghəl. 35 Wò ki fwu nâbi yìni laki hì ngumle wûn fê nê gha ghe fu khɨŋa ma fu nê hi kôŋà wò. 36 Ghàn ti yu tum ye Yènfù che tuma ha Isalì a mô tum yì jùŋ ye yì bènà nì yutìnì tohne a Jisòs Klistù. Jisòs mu wunâ mò Bâba ha ghɨt à jɨ̀m. 37 Ghàn khəlò gha kanana ghe ghɨ che chyàlà yi lak yi Isalì afân yì jɨ̀m, kə hi yìme a Galìlî kə wu tuk te Jon yike mihe na ghɨta kəta hi fye mòlû. 38 Ghàn khə kəbi te Yènfù tì chwoka lema Jisòs wù Nasalì fo a Yohnà Yulena ha wûn nì jyaka, khə kəbi te wù ndùku gbê chyâ luk tù jɨ̀m nê gha jûŋà fê chwuka ghɨt ghe deblì ndùku fo ngə̂k ha ghɨna beka Yènfù ndùku mô ghê wûn. 39 Ghàh tì yen nâ a gha à jɨ̀m ghe wù tì nê a Jèlusalèm nì a luk tu letu yi lak yi Judà. Ghɨ ywi wûn, banti wun a kàkfùtàfù. 40 Biyani à hì mô yi bàm mu tuk mù tât, Yènfù lôhì wûn a yi kpû, wù chwûtì ngɨŋ à wûn ha ghɨta. 41 Wù tà tì chwûtì jə̂ ngɨŋ à wûn ha ghɨt à jɨ̀m, wù tì chwùti ha ghàh ghe Yènfù tì chwoka lema na ghàh hi mô sù fòktì a gha mɨ ghɨ̂n. Ghàh à ghɨna tî yə̂ fî nyu lò te wù kaha lote a yi kpû. 42 Wù fo te yi sâk na ghàh fokti tum yì jùŋ hi chwùtì hamok na wù mò kə nâ wùt we Yènfù chwoka lema na wù hi saka ghɨta ta nì ghɨ kputena. 43 À mò kum nâ wun we fòktìsù chiksu sù jɨ̀m ndùku jîsà na à bimi nâbi nde ha wûn ma Yènfù lehèfo gha wuna ghɨ be kum Jisòs.” 44 Bità hì baha jîsà kə yi jîs, Yohnà Yulena ben nâbi ha nde we wù ndùku yute jîs yi wuni. 45 Ghɨt a bimena Jûs ghe Bità tì bèna ghê ghɨna a Jobà amok hì mô nì kani te Yènfù fo Yohnà Yulena ha tumu, 46 beka ghɨt a Jûs mɨ ghɨ̂n tì yû te tum mu wûn ndùku jîsà a jîs tu lak tu lôtù, kokhe Yènfù kum gha kanana ghe fu ne. Bità ki jîs na, 47 “Ghɨt ghɨ̂n mò ma Yohnà Yulena ti ben ha ghɨna kəbi te ghɨ tì bèna ha ghàh. À mò hi fê tàmtè ghə ghɨna na kə ghɨna fyi mòlû?” 48 Wù jis ni ki jîs na, ghɨ fo mòlû ha ghɨna a Jisòs Klistù yi yet. Ghɨna jis ha Bità na wù chyətè kwok ghê ghɨna a tuk mùlè.

11

1 Ghɨt a tuma Jisòs nì ghɨt a bimena ale ndùku mô a yi lak yi Jùdiyà yu na tumu ti boŋ yu gha Fùyènì. 2 À mô te Bità kwoka a Jèlusalèm, ghɨt a bimena Jûs hì ngane wûn, 3 jîsà na, wù chehì gbê chyâ lye tumu sù ndâ yə ghê ghɨna, teka ghɨ fati ghɨna. 4 Bità fôktì kwok nâ gha à jɨ̀m ghe ghɨ ndùku mô ma ghɨ ti gân. 5 Wù jis na, “Mu ndùku mô a yi tèk yi Jobà jə̂mà bâh a chika à shyə̀ ale fwu a mu yi kə̀k te ghɨ fwo a jem, mô te bâh à sùnjwo chika, ghɨ chwohe bênà nì ghɨna a nyə̂, ma ghɨ ti ghaŋhi soŋa tɨna à kìk, ghɨ chwohi tom a mu ngwùŋ.” 6 Mu shihi tòkà kî, yen nyamsu ndasu nì su ngunsu nì mwə̀ mù ŋàŋlemù nì nyɨ̀mû, 7 fî yu Yènfù jîsà ha mu na ‘Bità lòti ywiti mwə̀ munâ ma wò kut.’ 8 Biyani mu jis na, ‘Mu wi hi mòm a Bâba beka shyə ale tà timi lyi jə a mu yi jwô sak yahi yi laki bime wi.’ 9 Yènfù fî jis kə na ‘Mu ki lem na shyə yule kpenalò hi yə̂, kə wò jìs na sak yahi yi laki bamalò.’ 10 Wù jis ni hi tàn a ghan à tât, ghɨ kaha kwok nì mwə̀ mù tɨ̂n a nyə̂ nâ mù jɨ̀m. 11 À hì mô kə wu yu mefû, ghɨta ben à tât a ndâ afa mu ndùku chyə atɨ̂n ma ghɨ tum ghɨna a Sìsaliyà na ghɨna bê yen mu. 12 Yohnà Yulena jis ha mu na, kə wò wunhi hi yèn ghàn à ghɨna. Ghɨt a bimena ghɨ̂n tufa a mu lye a Jobà ben nì ghɨna, ghàh à ghɨna yen amok a Sìsaliyà yen lye a wùt lè ndâ ghɨ toŋte na Kònilùs. 13 Wù fôktì ha ghàh te wù ye yena anjèl à Fùyèn yi mô a wun a ndâ. Anjèl à Fùyèn àtɨ̂n jis ha wun na ‘Tum wùt ma wù yen a Jobà ma wù yê toŋa wùt afû yet yi wuni mô Samùn Bità. 14 Wù nè bê fòktèlò gha ha wò ma ghɨ bonhi wò nì ghɨt gha ghɨ sah yi ndâ nâbi nì ghɨt gha ghɨ fetana.’ 15 Kə wu yu te mu yìme hi jìs ha ghɨna Yohnà Yulena ben ha ghɨna kəbi te ghɨ tì bèna ha ghàhnà a yìmi. 16 Mu kaha kwâktì gha ye Bâba tì jîsà na, ‘Jon ndùku fo mòlû ha ghɨta nì mòlû mù jwò, biyani Yènfù mô hi nè fo mòlû ha ghàn nì Yohnà Yulena.’ 17 Mu ki yen hamok na, “Yènfù ti fo Yohnà Yulena ha tumu kəbi te fu tì fo ha ghàhnà a wu tuk afa ghàhnà tì bime ha Bâba Jisòs Klistù, ma mu nê hi mô nâ nde hi tàmtè gha ye Yènfù kəta hi nì agha.” 18 À hì mô te ghɨt a Jûs ghɨ bimena ywo kwoka nì gha ye Bità jìsa, ghɨna tê fè jìs gha yile kum wûn, hì kokhe Yènfù jîsà na, “Ghàhnà ti yên na Yènfù ti boŋ fo lumu ha tumu na ghɨna kahi təm a ghɨna a ghɨna gha be ma ghɨna khɨti chyəna ghe ghɨ bè mê wi.” 19 Ghɨt a bimena ghe ghɨ tì teta kum ngə̂k yê yì ndùku mô te ghɨ ywe Sìtifèn ti gbî yen tan a yi lak yi Fònisiyà nì lak yi Sàybulòs nì tèk yi chik yile ghɨ toŋte na Antiyòk. Ghɨna hì fôktè yênà nì tum yì jùŋ kə ha ghɨt a Jûs. 20 Biyani ghɨt a bimena ghɨ le fwu ben a Sàybulòs nì tèk yì Sìlên yen kəbi a Antiyòk hì fôktè yênà tum yì jùŋ ha tumu kum Bâba Jisòs. 21 Yènfù gâmtì ghɨna nâ haŋaŋ, ghɨt a dona bimî samhi ha Bâba. 22 Ghɨt a bimena ghê ghɨ ndùku mô a Jèlusalèm, yu kum gha mi yîn, tum Bànabâs na wù yen a Antiyòk. 23 Wù yen afû, yen te Yènfù chwùtè təm a jûŋà ha ghɨna, wù hì saŋlê nâ haŋaŋ, chyati ghɨna na kə ghɨna bè de hi jùmtè Yènfù nì təm a ghɨna à jɨ̀m. 24 Bànabâs we ghɨ tì chinhe afû ndùku mô kə nâ wùt wù jùŋ, fate kəta yi bimî ma wù ti lûn nì Yohnà Yulena. Ghɨta bime Yènfù kum wûn dô kə ni. 25 Bànabâs fî lô yen a yi tèk yi Tasùs hi khɨŋa Sôl. 26 À hì mô te wù khɨŋa yena wûn, wù lyi yen nì wun a Antiyòk, ghê wûn chyə kwok afû a lɨ̀m à fublànà, yike ghɨt a bimena afû ghɨ dô kə ni. Ghɨ tì yìmi hi tè toŋte jùmtìbàmsù Klistù su na Klistènsù a Antiyòk. 27 À hì mô kəbi a mu tuk afû, fòktì sulesu lo a Jèlusalèm chwo a Antiyòk, 28 yìlè mô a ghɨna fùtɨ̂n yet yi wuni mô Àgabùs. Yohnà Yulena tihe wûn, wu lôtè time atɨ̂n à chìnti fôktè te jìŋ yì kanana nè kwo kə lak tù jɨ̀m. Jìŋ mi yina bè bênà a mô Kɨ̀lodiyàs fə̀n wù chìk. 29 Jùmtìbàmsu Bâba se su ndùku mô afû ki lem na nâbi nde kəta hi chinhe yi gâmtì ha ghɨt a bimena a Jùdiyà. 30 Ghɨna yûŋtì mwə̀ mù tɨ̂n tum Bànabâs ghê Sôl na ghɨna lyê yê fo ha chəhsu afû.

12

1 À ndùku mô a mu tuk afû, fə̀n Helòd yîmì hi fo ngə̂k ha ghɨt a bimena ghɨ le. 2 Wù tî nî sojàsù ywi Jêms wâ nè Jon nì fâ. 3 À hì mô te wù yena na ghɨt a Jûs kòŋàlò gha ye wù ne, wù nî na ghɨ boŋà kwo Bità. Gha mi yin tì gan ha Bità wu tuk afâ ghɨ ndùku yə bana chɨmlana bu atɨ̂n. 4 Ghɨ kwo Bità ni, fo wun ha sojàsu, sojàsu tɨnsu fa wûn, hì chînà wûn sù kìk, sù kìk, chînà ni kwunê. Helòd hì fate na ghɨ yə mihi tuk mù Daŋa chyalamù ma yi jis ma ghɨ fihè sak wûn a ghɨta ashyə̂. 5 Ghɨ lem Bità a ndâ à chyâk, ghɨt a bimena faŋ hì chyate ha Yènfù nì təm a ghɨna à jɨ̀m. 6 À ndùku mô ntuksu shyəma tuku yu, ma Helòd fihi Bità hi yèn nì wûn a ghɨta ashyə̂ ma sak. Bità hì mô ma wù ti nîŋì a sojàsù bà a fùtɨ̂n bwunê, ma ghɨ ti fî fa wûn nì chyaksu, sojàsu lesu mô a jwô mbàn chînà tu luk. 7 Kə ni, anjèl à Fùyèn fwu afû, ndâ bân. Anjèl àtɨ̂n shîkhì Bità jis na, “Nyàŋhi lòtî.” Te wù jìsa ni, chyak se su ndùku mô a Bità wu kpen yâtà kə yi yâtà. 8 Anjèl à Bità àtɨ̂n fî jis ha Bità na “Fati màk nju sasu, ma wò tuŋ gwu wù sasu.” À hì mô te Bità ne mihe, anjèl àtɨ̂n fî jis ha wun na “Màk waf gha ma wò jumti mu.” 9 Bità jûmtì wûn ghê anjèl àtɨ̂n fwu a ndâ chyâk afû. Wù ndùku fwo ni khə wi nâ gha ye anjèl à Bâba nè mò hamok, wu kwâktè kə na à chyə jem yi. 10 À hì mô te ghɨna chya luk we sojà se ndùku mô atɨ̂n, fî chya luk wu kumtenu ben tan a jwô mbàn afa yì ndùku lye yênà yi tèk, jwo mbàn yi tɨni jîmì kə a yini ngɨŋ, ghɨna chya fwu gbî kat yen tan a wu lum wu ta. Kə ni anjèl à Bâba mi ye lo de Bità. 11 Kə wu yu, tof wu Bità kaha bên, wù yen na gha ye yi yê hì gânà ha yi ye hì mô kə nâ gha hamok. Wù jis na, “Mu ti khɨlî hamok chîn na Bâba ti tûm anjèl à wûn na yì bê bonhi mu, na kə Helòd ni gha ha mu. Wù tum na yì bê bonhi mu a gha afa ghɨt a Jûs ye hì kwâktè hi nì ha mu.” 12 Bità yen mihì gha ye yi gana ha wun ni, lo yen a Mèli a ndâ, a nè Jon Mâk. À mô ni ma ghɨta ti yûŋtì dô kə ni hì jə̂mà. 13 Wù kûmtì jwo mbàn ye yi ndùku lye yênà a bɨn afû. Wan wù ywên wùlè we wù ndùku fêtà a bɨn afû, yet yi wuni mô Lodà, ben hi yen nâ à mò nde agha. 14 À hì mô te wù ywo khɨle jə̀ Bità, saŋle nâ jûŋ, kaha nyɨŋ yen teka wù jimi jwo mbànì, fôktì ha ghɨta na Bità mò a jwô mbàn. 15 Ghɨna jis ha wûn na, “Wò jyakalò.” Biyani wù faŋ hì jîsà kə yi jîs na yi jìsà hamok. Ghɨna fî jis kə na à wijə Bità, à nèhì mô anjèl à Fùyèn ye yì chìnà wûn. 16 A mò ni ma Bità ti faŋ hì kumtè kə yi kûmtì jwo mbàn mi yê. Ghɨna yen jîmì hì mô nì kani hi yen na à mò kə nâ Bità hamok. 17 Wù chîlì ghɨna nì wo, fati fôktè ha ghɨna te Bâba ye bena lyi fwo nì wûn a ndâ chyâk, fî jis na ghɨna fokti gha mi yîn ha Jêms nì ghɨt a bimena ghɨ le, te wù jìsa mihe ni lo yen a lùk wu lô. 18 Te tuku yula gha tɨni hì fo ngə̂k ha sojà se su ndùku chînà Bità yâ na haŋaŋ. Ghɨna hì kante a ghɨna sù ngɨŋ na a gan nâ ghə ha Bità mu wunâ agha? 19 À hì mô te Helòd khɨŋa Bità te yên, wù toŋa sojàsu tɨnsu, sak kwok nì ghɨna, chyâhì yi sâk na ghɨ ywiti ghɨna. Yi bàm atɨ̂n Helòd lo a Jùdiyà chwo hì chyəte kwok a Sìsaliyà. 20 Helòd hì bâŋhè lâ nâ haŋaŋ ha ghɨta tèk yi Tayà nì Sidòn. Ghɨ chwokti ghɨta a tu tèk afû na ghɨna yê chyati Helòd na yutìnì hi mô beka mwə̀ mù yə̂mù ghɨna nâ mù jɨ̀m ndùku fwo kə Helòd yi lak, yen ni, yen Blastùs we wù ndùku mô a tû ha ghɨt a fetana a Helòd a tôk na wù fati gha tɨni ha ghɨna. 21 Tuku gha mi yîn kwok kpên, Helòd mâk dàla tù fə̀n yì wûn, ndokò wu kpòk wu tù fə̀nù, yîmì hi te jìs ha ghɨta. 22 Ghɨta hì bwate jîsà kə na, “ Wù jìsà wijə te wùt, wù jìsà kəta Fùyèn fu lefu.” 23 Ghɨna hi baha bwate kə yi bwatî, anjèl à Bâba yìlè ni Helòd hì yafâ, ŋɨ̂ŋlùtù kut wûn wù kpû beka wù ndùku nê na ghɨta hi tuma kumtu ha yi bu ha Yènfù. 24 Gha Fùyènì hì yama yênà kə ashyə̂. 25 À hì mò te Bànabâs ghê Sôl mihe fêt yi ghɨna a Jèlusalèm, ghɨna kaha ben a Antiyòk ghê Jon Mâk.

13

1 À hì mô yi yùŋtì ghɨt a bimena ye yi ndùku mô a Antiyòk, ghɨt ale mô atɨ̂n, fôktè tum à Fùyèn, ghɨ le mô sù chichà ha ghɨt a bimena. À ndùku mô Bànabâs nì Simùn a we ghɨ ndùku toŋte na à mò wùt wù Finana nì Lùsiyùs ma wù ben lumu yi lak yi Sìlên, nì Màniyèn a we wù tì ləma kwoka ghê bè fə̀n Helòd, a fê mô Sôl. 2 À hì mô te ghɨna kokhe Yènfù, fê bama yi jwô, Yohnà Yulena ben jis ha ghɨna na, “Ghàn chwok Bànabâs ghê Sôl ma ghàn lem ma ghɨna hi nê fèt ye ghàn khɨŋa na ghɨna hi nê.” 3 À hì mô te ghɨna bama jwo jəm mîhìlò, ghɨna lem wu wô a Bànabâs a tû ghê Sôl jis na ghɨna yê hi nê fêt yi tɨni. 4 Yohnà Yulena chinhi Bànabâs ghê Sôl ni ghɨna chwo a yi tèk yi Sèlusiyà lye a ngwùk yen a Sàbulùs, yi mô atɨ̂n à jwò ma jwò ti jɨŋ kat yini. 5 Ghɨna ben tan yi tèk yi Sàlamìs a Sàbulùs lyi fôktì tum à Fùyèn a ndasu chintesu ghɨt a Jûs. Ghɨna ndùku mô ghê Jon Màk wu gbê gâmtè ghɨna. 6 Ghɨna fôktì tum yì jùŋ tohna yi lak afu metì yen tan yi tèk yi Bafòs yen wùt à Jûs wù fintena wùlè afû, a mô fòktì yì fə̂m, yet yi wuni mô Bà-Jisòs. 7 Wù ndùku mô sô Sejus Bulùs, a wùt we wù ndùku saka bâh à yi lak mu ghê, a mô wut tofa nâ jûŋ. Sejus Bulùs toŋa Bànabâs ghê Sôl na ghɨna bê fòkti tum à Fùyèn ha wûn. 8 Biyani wùt wu fintena mu we, a mô kəbi wûn we ghɨ tì bɨ̀nhe yet yi wuni hì toŋte yi jìs yi Gɨlìs na Èlimàs, wù tâhì Bànabâs ghê Sôl na kə ghɨna fokti tum yì jùŋ hi nì na wùt wù saka mu we boŋà bimi ha Jisòs. 9 Yohnà Yulena tihi Sôl we yet yi wuni ndùku mô kəbi na Bôl, wù ki yen nì wùt wù fintena atɨ̂n ni, 10 jis ha wun na, “Wò mò ni, mô kə nâ te deblì, kôŋà wi hi tè yena gha jûŋì nâ hakoh. Wo khə lumtu mùnàŋtu betu nâ tù jɨ̀m, mômhè hi tè jìs hi tê chwùtì na hamok we wù mò kum Bâba na à mô kə yi fə̂m. 11 Bâba nè folò ngə̂k ha wò chîn ma wù ni ma wò fef, ma wò hi yena wi luktu hi tàn a wu yu wule.” Kə wu yu shyə baŋ a se wuna ghɨ fîn, wù hì gbê mômtè tu luk, khɨŋa wùt na wù hi gûbtè wûn. 12 Wùt wù sakana mu we yu yi yikî kum Bâba fî yen gha ghe ghɨ gânà hì mô nì kani, bimi ha Jisòs. 13 Bôl yen ghɨt a wuna ghɨ gbena ghe ghê ghɨna ndùku gbê, lyi a ngwùk a Bafòs yen tan a yi tèk yi Begà, yi lak yi Bàmfiliyà. Jon Mâk de ghɨna afû kaha yen a Jèlusalèm. 14 Ghɨna lo a Begà kwok yen yi tèk yi Antiyòk a ye yi ndùku mô yi lak yi Bìsidiyà. Tuk wu laku ghɨt a Jûs bên, ghɨna yen lye a ndâ chìnti chwo ndokò a chyə̂. 15 Ghɨ taŋ a gha a Musìs a ŋwàklù yi sak nì ŋwàklù su fòktìsù chiksu, ghɨt ghe a ghɨ tihe gha a ndâ chìnti kaha jis ha ghɨna na, “Wana nê, ghàn hì kəta gha hi jìs hi gàmtè ghɨt ghɨ̂n, ghàn jis lò.” 16 Bôl lôtì shik a wô hi ni na ghɨna china moŋ, jis na, “Ghɨt a Isalì nì ghɨt ale ghe ghɨ kokhe Yènfù, ghàn yuti gha ye mu khɨŋa hi jìs. 17 Yèn fe a ghɨt a Isalì ngumle tî chwôk be ghɨt a Jûs ghɨ shyə, ni ghɨna hì dô kə ni wu tuk afa ghɨna ndùku chyə te wu tûm yi lak yi Ijìb. Yènfù tì fihi ghɨna yi lak yi Ijìb nì jyaka bəmana ghê fu kəta. 18 Fî faŋ hì gâmtè kwoka kə yi kwôk nì ghɨna yi lak yi sùsi wu lɨ̀m mkìk nâbi te ghɨna ndùku ngane funfu. 19 Fu tî bobhi lak tu sàmba a Kanàn lyi luk mu tê fo ha ghɨt a wuna na à mò wu ghɨna. 20 Nâ gha mɨ ghɨ̂n à jɨ̀m tì gan atɨ̂n à wù lɨ̀m yi ghə yì kìk nì lɨ̀m mtân.” Yi bàm yi tɨ̂n Yènfù fo ghɨta na ghɨ hi tihe kwoka yê nì ghɨna. Ghɨt atɨ̂na hì saka kwoka nì ghɨna hi tàn a Samwèl wu tuk, fòktì wù chìk. 21 Ghɨt a Jûs mɨ ghɨ̂n tî jîs na ghɨ fo fə̀n ha ghɨna. Yènfù chwok Sôl, a wâ Kîsh, ma wù fwu a Benjamìn yi sah yi nda fo ha ghɨna. Wù sak ghɨna hi tàn a wu lɨ̀m mkìk. 22 Yènfù chwohi Sôl lem Defìt na wù hi saka ghɨna. Yènfù ki jîs a gha ghɨ̂n ni kum wûn na, ‘Mu ti yen Defìt a wâ Jesì a mô wut we mu kòŋà wù nè nê nâ gha à jɨ̀m ghe mu khɨŋa na wù ni.’ 23 Yènfù tî chwûnà na yi bè chwokalò wùt ma wù fwo a Defìt yi sah yi nda ma wù bònhi ghɨt a Isalì. Wùt wunâ mò Jisòs. 24 À hì mô shyəma Jisòs ben, Jon Fo Mòlû, mô ma wù ti yiki ghɨt a Isalì à jɨ̀m na ghɨna kahi təm a ghɨna ma ghɨ fyi mòlû. 25 À hì mô te Jon ne mihe fêt yi wuni, wù buf ha ghɨta na, ‘Ghàn kwàktè na mu mò nde? Mu wijə wùt we ghàn kwàktè na mu mò wunù. Wùt mu we bènà a mu yi bàm mu kpene wi hi yèntè gwusu wunsu wùsu.’ 26 “Wana noma, ghàn wana Ablàhâm nì ghàn tumu we wu mô afân ngumle kəbi Fùyèn, tum yì jùŋ yinâ yì bê nì bônì ha ghɨta ni mò ma ghɨ tum kə nâ ha ghàhnà. 27 Ghɨt ghe ghɨ chyə a Jèlusalèm nì ghɨta ghɨna ghɨ sakana ndùku khə wi na Jisòs mò bònhì, fê ywo khɨle wi gha ghe fòktìsu chiksu ndùku nyàka lema na ghɨ hi taŋa a ghɨna tuk mù lak mù jɨ̀m. Ghɨna tî ni na gha ghe fòktìsu chiksu tì nyàka lema kum Jisòs kwok à kpen a ghɨna wu lûm, ghɨna ywi wûn. 28 Nâbi te ghɨt mɨ ghɨ̂n tî chwûtè wijə gha ye Jisòs tì bobhe hi kpû ghɨna tî chyati Balèt na wù ni shyəma ghɨna ywi wûn. 29 À hì mô te ghɨna nê mihe nâ gha à jɨ̀m ghe ghɨ tì nyàka a ŋwàklù Fùyèn kum wûn, jùmtìbàmsù wunsu lôtì chwohi gun yi wuni a kàkfùtàfù gûmàlò. 30 Biyani Yènfù nî wù lôtì a yi kpû, 31 Wù chwûtì ngɨŋ à wûn nâ mu tuk ha ghɨt ghe ghê ghɨna tì lo a Galìlî amok kwok ben a Jèlusalèm. Ghɨna mô chîn hi tè fòktì kum wûn ha ghɨt a Isalì. 32 Ghàh mò chin hi fòkte tum yì jùŋ ha ghàn a mô yê Yènfù tì chwùne lema ha be ghɨt a Jûs ghɨ shyə, fu ti lunhi chwunu tɨnu ha ghàhnà. 33 Chwùna mu wûn ti kwok kpên ha ghàh wana ghɨna, wu lum na fu tî nî na Jisòs loti a yi kpû, kə yi ghəl te ghɨ nyàka a kùmti a njàŋ àtɨ̂n a ŋwàklù sù njàŋ na, ‘Mu ti lyi wò ha mu wan, hi yìmì lân, mu nè hì mô bâ.’ 34 Yènfù ndùku mô ma fu ti jis na fu bè kaha lôhèlò Jisòs a yi kpû ma wù tê fwɨ̀ jə̀ atɨ̂n à yì sì. Fî jis na, ‘Hamok mu nè folò bònhì mì yì yulena ha ghàn a ye mu tì chwùne ha Defìt.’ 35 À ni kəbi gha ye ghɨ fe nyaka a wu lùk wu ŋwàklù Sù njàŋà ale na, ‘Wò nè de wijə gun yi wùt wâ wù fètana wù jùŋ na yi fwɨ.’ 36 Ghɨ tà tì nyak jə kum Defìt beka wù tî fet kwok a wûn wu tuk kə nâ te Yènfù khɨŋa ki kpû ghɨ gûmà wûn bakha wûn a be wuna ghɨ shyə a ngwùŋ, gun yi wuni fwɨ̂. 37 Biyani ghɨ tì nyak kum wut we Yènfù che ne wù lôtì a yi kpû, wun wu wunu tê fwɨ̀. 38 Wana noma, ghàn hi khə hamok na, Yènfù lèhèfo gha ghana ghɨ be kum kə yi gha ye Jisòs mɨ wuna tì ne, a mô yi gha ye mu jîsà ha ghàn chîn. 39 Yi ni chwùtè na à bimi nâbi nde ha wûn, ma wù bonhi wûn a wun a gha be. Sak yi Musìs wi hi bònhè wût. 40 Ghàn hi tôknè na kə gha yîn be gan ha ghàn a fòktìsù chiksu tì nyàka ni. Ghɨna tì nyak na Bâba Yènfù jis na, 41 ‘Ghàn ghɨ̂n a ghàn jîsà wijə a jûŋ ni kum gha ghe mu jìsà. Ghàn yuti! Ghàn bê hì kante kə gha atɨna ma ghàn bê kputi beka mu nè fêtì ha ghàn chîn, ghɨ fê fôktè banhe gha mi yîn ghàn bime wi’” 42 À hì mô te Bôl ghê Bànabâs hì fwo hi lò a nda chìnte afû, ghɨta shìki chyatî na ghɨna bê kahà ben wu tuk wu lak wu benanu ma ghɨna fôktè kpenhi gha kum a gha ghe ghɨna fòktè ni. 43 À hì mô te ghɨta jyàhe a ndâ chìnti, ghɨt a Jûs jûmtì yen nì Bôl ghê Bànabâs dô kə ni. Ghɨna ndùku mô nì tumu wule mô ma ghɨna ti kahi hì kəta bimî ghɨt a Jûs. Bôl ghê Bànabâs chyati ghɨt ghe ghê ghɨna ndùku mô na ghɨna lem kə təm a ghɨna atɨ̂n à yì tòknà yi Fùyènì. 44 Tuk wu laku ben kpên ghɨta lanti kə ni hi fwu a yi tèk afû nâ à jɨ̀m hi bè ywo gha Fùyènì. 45 Biyani ghɨt a Jûs ale yen te nôn atɨ̂nà dò, ghɨna lôhì a ghə̀k hì chìhè gha ghe Bôl ndùku jîsà, fê sùlè wûn. 46 Biyani Bôl ghê Bànabâs fî jìs yen kə ashyə̂ na, “Yi chehì jwôfà na ghàh fokti tum à Fùyèn ha ghàn ashyə̂ kəbi te ghàn tunhe hì chwûtì na ghàn kwoka kpene wi hi bè khɨte chyənà ye yì bè mê wi, ghàh dè ghàn chîn hi yèn ha tumu. 47 A ni gha ye Bâba Yènfù tì jìsa fo yi sâk ha ghàh. Wù tì jis na, ‘Mu nè nê ma wò hi mô te yi bân ha tumu hi nì na ghɨt à jɨ̀m a mbyî bon kum wò.’” 48 Tumu yu gha tɨni ni, hì saŋlê nâ haŋaŋ jis na, “Tum à Fùyèn yì jùŋ bəmalò!” Ghɨt a dona bimi ha Bâba Jisòs, a mô ghê Yènfù tite na ghɨ hi kəta chyəna ghe ghɨ bè mê wi. 49 Tum à Bâba waŋ yen kə yi lak yê yì jɨ̀m. 50 Biyani ghɨt a Jûs mu ghê nêkhì ghɨta chika yi tèk afû nì ywena te ghê ghɨna ndùku ngumle Yènfù, na ghɨna fo ngə̂k ha Bôl ghê Bànabâs, ghɨt mɨ ghɨ̂n jum fihi ghɨna yi tèk afû. 51 Ghɨna bukti chyâkhì wu bût a ghɨna wu wù hi chwùtì na ghê ghɨna ti mî, lo yen yi tèk yi Ìkonìyùm. 52 Jùmtìbàmsu Jisòs a Antiyòk faŋ yi bàm hì saŋle nâ jûŋ Yohnà Yulena tihe ghɨna.

14

1 Bôl ghê Bànabâs tî yen a Ìkonìyùm lyi yen a ghɨt a Jûs à ndâ chìnti kə te ghɨna ndùku nê nâbi afa, yiki wu lum wu kananu, ghɨt a Jûs nì tumu bimi ha Bâba, dô kə ni. 2 Biyani ghɨt a Jûs ghê ghɨ tì tunhe hi bimi ha Bâba yîmì hi tè lèm a gha a tumu təm na ghɨna hi bâŋhè lâ ha ghɨt a bime mɨ ghɨ̂n, à bà. 3 Kum ni, Bôl ghê Bànabâs chyə kwok afû nâ wu yu dâ. Ghɨna ndùku jîsà a ghâ kum Bâba fânà wi nâ hakoh. Bâba chwûtì banhi na a tum yi nì ghɨna na ghɨna yiki kum nì təm a jûŋà Fùyènà na ghɨ mô kə hamok, fî fo a jyak shyəma ghɨna hi chwûtè chwesu gha kanasu. 4 Biyani ghɨt ghe ghɨ ndùku mô a yi tèk afû hì kəta a jyàhì wùna, ghɨt ale tôkà ghɨt a Jûs, ghɨ le tôkà kə gha ye ghɨt a tuma Jisòs ndùku jîsà. 5 Tumu nì ghɨt a Jûs ghɨ le, bakhe nâ nì ghɨt ghe ghɨ ndùku tihe ghɨna lem na ghɨ nè nyâblèlò nì ghɨt a tum mɨ ghɨ̂n ma fê tumle ywiti ghɨna nì te. 6 Bôl ghê Bànabâs yu ben nì gha tɨni ni tet yen a Lìsitilà ni Debì, a mô tù tèk a Lìkoniyà, fî yen kəbi a mu tèklâ me mù ndùku bakhe 7 hì fôktè yênà kə ni tum yì jùŋ afû kum Bâba. 8 À hì mô yi tèk yi Lìsitilà wùt lè mô afû ma ghɨ tì shihi bwə wûn ma wù ti kə̂blì mô teka wù yê timè gbi nâ hakoh. 9 Wùt mu wunâ hì yute kwoka te Bôl ndùku jîsà ha ghɨta. Bôl ki yen nì wun ni, yen na wù kətalò bimînì yi mô hi nì na wù ta, 10 jis ha wun a jyə̂ yì tâ na, “Lòti timi chilichili.” Wùt àtɨ̂n sak lôtì hì gbê kata afû. 11 Nôn à ghɨt ghe yen gha ye Bôl tì ne hi bwate jîsà yi jìs yi laki na, “Mùna mò mù yèn te mù lo a nyə̂ chwo ben te à ghɨ̂t ha ghàhnà.” 12 Ghɨna chwu yi yet yi Bànabâs na Sûs, chwu yet yi Bôl na Hemìs beka à ndùku mô wûn wùt wù jìsana. 13 Nda ye ghɨta ndùku yê kokhe Sûs atɨ̂n ndùku mô kə yi bi tèki. Ngàŋ à Sûs ben nì mbòŋsù nì flawàsù ma ti labhi nyamsu atɨ̂n na ghê nôn à ghɨ̂t ghe fo yi fô atɨ̂n ha Bôl ghê Bànabâs a jwô mbàn afa nda ye ndùku mô atɨ̂n. 14 Ghɨna yu gha ye ghɨt ghê ndùku khɨŋa hi nì bâtì njusu ghɨnasu, nyiŋ lye atɨ̂n à nòn afû bwat buf na, 15 “Sun sahisu ghàn nè ghə ni? Ghàh mò kə à ghɨ̂t te ghàn. Ghàh ben nì tum yì jùŋ yinâ ha ghàn hi nì na ghàn de yèn mù fə̂m ma ghàn ben ha Yèn fe fu chyə a mô funfe fu fate nyə nì chyə nì jwò yì chìk nì nâbi ghə ghe ghɨ mô atɨ̂n. 16 À ndùku mô ashyə̂ Yènfù de nâbi nde na wù hi mô kə wu lum afâ wù kòŋà. 17 Biyani faŋa wi hi chwùtè banhe ngɨŋ à wûn a gha jûŋà afa wù nè. Wu nê wuli nâ, mwə̀ mù yə̂mù ləma a mu fùk kə nâ wu yu jûŋù, wu fo mwə̀ mù yə̂mù ha ghàn nê ghàn saŋlê.” 18 Jîs yi Bôl ghê Bànabâs mi yîn tàhì na kə ghɨta fo fo ha ghɨna nâbi te yi ndùku bone wi hi tàmtè ghɨna. 19 Ghɨt a Jûs ale lo ben yi tèk yi Antiyòk nì Bìsidiyà nì Ìkonìyùm ni na nôn à ghɨ̂t ghê hi ywo kə gha ye ghɨna jîsà, tumli Bôl nì te guf fwu nì wûn a yi tèk afû kwâktè kə na wù ti kpû. 20 Biyani jùmtìbàmsu Jisòs sù ben yûŋtì a Bôl a ngwùŋ wù lôtì kaha lyi yen atɨ̂n à yì tèk. Tuku yû, wù lô ghê Bànabâs yen a yi tèk yi Debì. 21 Bôl ghê Bànabâs fôktì tum yì jùŋ a Debì, ghɨta bimi hidù hì mô jùmtìbàmsù Jisòs. Ghɨna lô kaha gbi tohna a Lìsitilà nì Ìkonìyùm ben tan a Antiyòk, 22 ni na ghɨt a bimena tôkà khɨti bimînì ma fê lem təm a ghɨna yi gha afa ghɨna bime. Ghɨna fî jis kəbi na, “Ghàhnà kətalò hi tohna chyà atɨn à sù ngə̂k su dô kə ni a mbye afân shyəma ghàhnà bê lye yi lak yi fə̀n wù Fùyènù.” 23 À ndùku mô nâ kəbi atɨ̂n à ghɨ̀ni nòn à ghɨt a bimena, Bôl ghê Bànabâs chwokti chəhsu ndâ Fùyènsu fo ha ghɨna. Ghɨna hì jə̂mà fê bama yi jwô, ki fo chəh mi sîn a Bâba a wô a we ghɨna tì samhe ha wûn. 24 Te ghɨna gbê tohne a Bìsidiyà yen a yi lak yi Bàmfiliyà, 25 fôktè tum yì jùŋ ha ghɨt a Begà kaha lo chwo a yi tèk yi Àtaliyà, 26 kaha lo afû lye a ngwùk kaha yen a Antiyòk yi lak yi Siliyà, wu lùk afa ghɨ tì fo ghɨna a Yènfù wô na fu tokna nì ghɨna, hi nè mìhì fêt ye ghɨna ndùku mô ma ghɨ ti nî ben tan afû. 27 À hì mô te ghɨna bèna a Antiyòk ghɨna yûŋtì nôn ghɨt a bimena afû fôktì kwok gha ye Yènfù gamte ghɨna ti nî nâ à jɨ̀m, fî fôktì kəbi te Yènfù fo lumu na tumu boŋà bimi Jisòs. 28 Ghɨna chyə̂ nâ wu yu dâ ghê jùmtìbàmsù Jisòs afû.

15

1 Ghɨt ale tî lo chwo ben yi lak yi Jùdiyà yen a Antiyòk yîmì hì yike ghɨt a bimena na, “Ghɨ ki faŋ hi fate ghàn, ki yi ghəl te sak yi Musìs chwùtè, ma Yènfù bê tè bònhè jə̀ ghàn.” 2 Bôl ghê Bànabâs yîmì yi gûfnà yi bəma kə kum yiki tɨni. Ghɨ ki chwok a Bôl ghê Bànabâs nì ghɨt a bimena ale a Antiyòk na ghɨna kwok à yen a Jèlusalèm ma yê yen ghɨt a tuma nì chəhsu ma biti gha mi yîn. 3 Ghɨt a bimena fati yi gbî yîn ha ghɨna yen chinhi ghɨna a wu lûm. Ghɨna lo gbi tohna yi lak yi Fìnsiyà nì Sàmaliyà hì fôktè kwoka yênà ha ghɨt a bimena afû ni te tumu le kwuna chyəna ghɨna bimi ha Jisòs. Gha mi yîn nî ghɨt a bimena à jɨ̀m hì saŋle nâ a jûŋ. 4 Te ghɨna ye tana a Jèlusalèm, nôn à ghɨ̂t ghɨ bimena nì ghɨt a tuma Jisòs nì chəh se su mô afû bên hi toŋti ha ghɨna. Ghɨna fôktì ha ghɨt mɨ ghɨ̂n te Yènfù gàmte ghɨna na ghɨna ni nâbi ghə ghe ghɨna mò ma ghɨ ti nî. 5 Biyani ghɨt a bimena ale, a mô nòn à ghɨ̂t a Falàsî, lôtì timî jis na, “Tum we wu bime wu kəta hi fate nam wu ghɨna fê kəta hi bimî hi gbe a Musìs wu làŋ.” 6 Ghɨt a tuma nì chəhsu khɨti yi yûŋtì kə kum gha yîn. 7 À hì mô te ghɨna gùfna gha mi yîn yen tan a leŋ ale, Bità lôtì timi jis na, “Wana noma ghàn hi khə kə nâ hamok na Yènfù tî chwok mu a ghàn a fùtɨ̂n wu tuk wu shyə na mu fokti tum yì jùŋ ha tumu ma ghɨna yu ma bimi ha Bâba. 8 Yèn fe fu khə gha à jɨ̀m ghe ghɨ mô a ghɨta a təm chwûtì mihì na tumu làwû hi boŋa bimî wu lum na, fu ti ni Yohnà Yulena ti yen ha ghɨna kəbi te ghɨ tì bèna ha ghàhnà. 9 Fu ti chwùtì na hanɨ̂ŋ wijə ha ghàhnà nì ghɨna wu lum na fu ti su jîhì besu ghɨna su, beka ghɨna ti bimi ha Bâba. 10 Njwô ghə te ghàn mòmhè hi nì na təm yi Fùyènì hi yafâ kum nì gha ghe fu mô ma fu ti tunhi ha ghàn agha? Ghàn khɨŋa na jùmtìbàmsu Jisòs mu sîn beka ngəksu su dô kə ni ma be ghàhnà ghɨ shyə nì ghàhnà ndùku bu hi bèkà njwô ghə? 11 Yi wi hi tè mò ni beka ghàhnà bime na Yènfù ti bônhì ghàhnà kum nì təm a jûŋà ghe Jisòs tì chwùte ha ghàhnà mô ma wù ti boŋ bônhì ghɨna kəbi yâ.” 12 Bità jis mihì ni, ghɨta à jɨ̀m china moŋ, Bôl ghê Bànabâs fôktì kwok nì chwesu gha kanana se a Yènfù tì gàmte ne tohne a ghɨna fùtɨ̂n ha tumu. 13 Ghɨna jis mihì, Jêms kaha lôtì jis na, “Wana noma ghàn yuti ha mu. 14 Samùn fôktì banhi te Yènfù chwùte tôknà wuni ha tumu ashyə̂ wu lum na fu ti chwokti ghɨt a wuna a ghɨna fùtɨ̂n. 15 Gha mɨ ghɨ̂n timi ki yi ghəl te fòktì su chiksu tì nyàka a ŋwàklù Fùyèn na, 16 ‘Bâba tì jis na, “Mu bè kaha bênà a yi bàm yi gha mɨ ghɨ̂n ma mu yuŋti sah yi nda Defìt a ye yi tì jyàhe. Nâbi te yi jyahe mihe ni, mu bè nêlò ma yi kahà bê timi, 17 ma tumu bê khɨŋ à yen mu. Ghɨt mɨ ghɨ̂n mò ghɨt ghe a mu chwokte na à hi mô a ghɨt a ma.” 18 Bâba tî nî na ghɨta hi khə gha mɨ ghɨ̂n nâ wu yu dâ.’ 19 “Jêms fî jis na mu kwàktè na ghàhnà wi hi tè fo ngə̂k ha tum we wu bime ha Yènfù. 20 Biyani ghàhnà bɨlà nyak ha ghɨna na kə ghɨna hi yə mwə̀lû ma ghɨ fati ha mosòmù, na kə ghɨna hi chyə nì ywena makə lɨmànà a kəta wi ghɨna, na kə ghɨna hi kuta nyàm teka ghɨ se, na kə wùt ha ghɨna nyu luŋû. 21 A mô gha ghe Musìs tì yike ghɨ yusa yike kwoka kə ndasu chintesu sù jɨ̀m a tuk mù lak nâ wu yu dâ.” 22 Ghɨt a tuma Jisòs nì chəhsu bakha nì nôn à ghɨ̂t à bimena à jɨ̀m ki lem na ghɨna nè chwoktelò ghɨt a bimena ale a ghɨna fùtɨ̂n ma tum ghɨna nì Bôl ghê Bànabâs a Antiyòk. Ghɨna chwok Silàs ghê Judàs we ghɨ ndùku toŋte na Bànabâs. Ghɨna ndùku mô kə nâ ghɨt a tihena atɨ̂n à ghɨt a bimena. 23 Ghɨ tum ŋwàklù àtɨ̂n a Antiyòk ha wana ne ghe à ndùku mô a wu tûm jis na, “Ghàh ghɨt a tuma Jisòs nì chəhsu a wana ne ghana tum na ghɨ bê fo toŋtînì ha ghàn tum we ghàn bime chyə a yi lak yi Antiyòk nì yi lak yi Siliyà nì a Sìlisiyà. 24 Ghàh yu na ghɨt ale a ghàh a fùtɨ̂n ti ben jis gha, ghɨ fo ngə̂k a ghàn a təm nâ haŋaŋ. Ghɨna te hì jîsà gha mɨ ghɨ̂n teka a jis ghàh. 25 Ghàh ti ndokò yen na yi jwôfà lò shyəma ghàh chwokti ghɨt ale ma chinhi ma ghɨna ben ha ghàn nì Bànabâs ghe Bôl a mô à ghɨ̂t ghàh kôŋà nâ a jûŋ. 26 Ghɨna mô à ghɨ̂t ma ghɨna ti fo ngɨŋsu kə hi tè fèt ha Bâba ghàhnà Jisòs Klistù. 27 À ni gha ye ghàh tuma Judàs, nì Silàs nì Bànabâs, nì Bôl ha ghàn, ghɨna mô hi fòktè kwok nì gha ghe ghàh nyàka a ŋwàklù afân. 28 Yohnà Yulena ti ni ghàh ti boŋ khɨti kwâktìnì na ghàh kəta wi hi tè fo a ngə̂k ha ghàn a bu kə hi jìs na kə ghàn hi nê gha ghɨn ni, na, 29 ‘Kə ghàn yə mwə̀ mù yə̂mù ma ghɨ fati ha mosòmù. Kə ghàn hi nyo luŋû makə hi kut a nyâm teka ghɨ se. Kə ghàn hi chyə nì ywena makə à lɨmà a kəta wi ghàn.’ Ghàn nè hì mô kə nâ jûŋ a wu yu afa ghàn nè gha ghɨ̂n a ghàh jîsà bênà ni. Ghàn faŋ à kə a jûŋ.” 30 Ghɨt ghe ghɨ tuma yâ lo chwo a Antiyòk yûŋtì ghɨt a bimena nâ à jɨ̀m taŋ ŋwàklù àtɨ̂n ha ghɨna. 31 Ghɨna taŋ mihì ŋwàklù atɨ̂n hì saŋle nâ jûŋ kum gha jûŋ ghe ghɨ nyaka atɨ̂n hi fo a təm a ta ha ghɨna. 32 Judàs ghê Silàs te ghɨna ndùku boŋa mô kəbi sù fòktì lyi yu dâ fôktì kwok nì tum à Fùyèn hi nì na ghɨt ghɨ̂n hi kəta təm a ta nì bimi ta. 33 - 34 À hì mô te ghɨna chyəte kwoka afû a mu tuk, ghɨ kaha chinhi na ghɨna kolo kə nì yutìnì. Ghɨna kolô yen yen ghɨt ghe ghɨ tì tuma ghɨna a Jèlusalèm. 35 Biyani Bôl ghê Bànabâs fî chyəti kwok a Antiyòk ghê ghɨt ale ghɨ dô kə ni, yike à ghɨ̂t fê fôktè tum yì jùŋ kum Bâba. 36 Tuk mùlè chyâ, Bôl jis ha Bànabâs na, “Ghàh wò kahà gbê jikti wana ne ghàhnà a tu tèk afa ghàh wò mò ma ghɨ ti fôktì tum atɨ̂n kum Bâba ma yen na bimi ghɨna ta yênà kə ashyə̂ agha.” 37 Bànabâs hì khɨŋa na ghɨna ghê Jon Mâk chîntè yen amok. 38 Biyani Bôl yen na yi jwòfà wi na Jon Mâk jumti ghɨna beka wù tî tet de ghɨna yi lak yi Bàmfiliyà teka ghɨna mihi fêt ye ghɨna ndùku kəta hi nì. 39 Njaŋi yîmì afû metì bəma kə ni. Ghɨna jyâhì kə afû. Bànabâs lyi Jon Mâk ghê wûn lye a ngwùk daŋ yen a Sàbulùs. 40 Bôl ki chwoka Silàs. Ghɨta jə̂m na Yènfù hi tôknà nì ghɨna, ghɨna ki lô. 41 Ghê Silàs gbi tohna yi lak yi Siliyà nì Sìlisiyà, gbê nê na ghɨta bimena ghê ghɨ mô afû hi ta yênà kə ashyə̂.

16

1 Bôl ghê Silàs tî gbî tohna a Debì yen tan a Lìsɨtɨlà. Wùt bimena wùlè chyə afû yet yi wuni mô Timotì, nè wûn mô wut wù bimena, a mô wùt à Jûs, bè wûn mô wùt à Gɨlìs. 2 Timotì ndùku kəta chyənà yì jùŋ, ghɨt a bimena a Lìsìtɨ̀là nì Ìkonìyùm khə. 3 Bôl hì khɨŋa na Timotì lo ghê wûn, ki nî na ghɨ fati wûn. Wù tì ni ni beka ghɨt a Jûs ghe ghɨ ndùku chyə afû ndùku khə na bè wûn mò wut à Gɨlìs. 4 Ghɨna lô hì gbê tohne kə a tu tèk a tu tèk fôktè yênà nì sak te ghɨt a tuma Jisòs nì chəhsu a Jèlusalèm tì lèma na ghɨt a bimena hi nê, jis na ghɨna momhi hi tè lèm saktu tɨntu. 5 Kum ni, bimînì ye ghɨta ndùku kəta nâbi yìni tèki hì ta yênà kə ashyə̂, nâ ghɨt a dona hì bimî chîntè nôn à ghɨt a bimena kə tuk mù jɨ̀m. 6 Bôl ghê sunsu wunsu tohna kə yi tohnâ à Fùlijìyà nì Gàlesiyà beka Yohnà Yulena tà tì de jə na ghɨna fokti tum yì jùŋ a Esiyà. 7 À hì mô te ghɨna ye bakhe a Mìsiyà hì khɨŋa hi kwôk hi yèn nì lumu a Bìtinìyà, Yohnà Jisòs fî tunhi na kə ghɨna kwok afû. 8 Kum ni, ghɨna bɨlì chwo tohna a Mìsiyà yen tan a yi tèk yi Tɨ̀luwàs. 9 À hì mô ntuksu lɨ̂ŋhà yi gha fwo a Bôl yi kə̀k ni te à wun chyə jem. Wù yen wùt ma wù lo yi lak yi Màsìdoniyà wu mô a wun ashyə̂, chyati wûn jîsà na, “Dàŋà bî a Màsìdoniyà ma wò gàmti ghàh.” 10 Yi bàm atɨ̂n, ghàh à ghɨna bakti kə wu yu hi dàŋ a yèn a Màsìdoniyà, beka ghàh tî yen na Yènfù khɨŋa na ghàh yê fokti tum yì jùŋ ha ghɨta afû. 11 Ghàh lô a Tɨ̀luwàs lye a ngwùk chem daŋ yen kə a fu laklà fu lefu atɨ̂n à jwò yì chìk ghɨ toŋte na Sàmotès. Tuku yû ghàh yen a yi tèk yi Nìyabolìs. 12 Lô afû yen a Fìlibây a mô nâ tèk yi tâ ye yi ndùku mô a Màsìdoniyà. À ndùku mô ni, ghɨt a dona ghe ghɨ ndùku chyə afû a mô ghɨt a lûmà, ghàh chyəti kwok afû ni. 13 Tuk wu lak wu ghɨt a Jûs wule bên, ghàh fwo yi tèk afû yen a yi bi jwôlì beka ghàh ndùku khə na à mò luk we ghɨt a Jûs ndùku dô yûŋtè afû jə̂mà. Ghàh yen tan afû, chwo ndokò yiki ywen ghe ghɨ tì bèna. 14 À hì mô atɨ̂n à ywen afân ghe ghɨ tì yùŋte hì yute te Bôl jìsà, wùlè mô atɨ̂n yet yi wuni mô Lidiyà ma wù fwo yi tèk yi Tɨ̀yàtilà wu bəkle sùnju su ta wu kâ nâ a jûŋ, a fê mô wut kokhe Fùyèn. Bâba jîmì kwâktì wuni na wù ywô khɨli gha ye Bôl ndùku jîsà ma wù bimi. 15 Ghɨ fô mòlû ha wûn fî fo kəbi ha ghɨt ghe ghê ghɨna ndùku chyə amok. Wù ki jîs ha ghàh na, “Ghàn bê chyə a mu ndâ chîn te ghàn yena na mu ti bimî hamok ha Bâba.” Wù chyati chyâhì ghàh, ghàh ghaŋ a ghâ yenlò. 16 Tuku lefu, ghàh hì fê yênà wu lùk wu jəmanu ghàh à wan wù ywên wùlè ma ghɨ tì bəkle a kwòs ha wùt, kwonà wu lûm. À ndùku mô ni, yohnà be ale mô a wun wù wùn nê na wù hi fôktè gha ghe ghɨ bè gânà ha ghɨta. Wù ndùku nê ni kolo nì kà ha ghɨt a wuna. 17 Wù hì jùmtè bênà ghàh à Bôl bwate jîsà kə na, “Ghɨt ghɨ̂n mò ghɨt a fetana Fùyènà fê fu ngaŋte chyâ nâ yèn mù jɨ̀m. Ghɨna fòktè lum we Yènfù mò hi bònhì ghàn atɨ̂n.” 18 Wù tî jis kwôk nì gha yîn nâ mu tuk hidù, lâ bâŋ Bôl, Bôl jis ha yohnà be mu ghe na, “Mu ti kân ha wò a Jisòs Klistù yi yet na wò fwu a wan wûn a wù wùn.” Yohnà be ghê fwo a wun wù wùn kə wu yu mefû. 19 À hì mô te ghɨt a wuna yena na lum we ghɨna khɨte ka atɨ̂n ti bêf, ghɨna kwo Bôl ghê Silàs sen yen nì ghɨna a ghɨt a saka ashyə̂. 20 Te ghɨna bèna nì Bôl ghê Silàs a ghɨt a sakana ashyə̂ jis na, “Ghɨ̂n mò ghɨt a Jûs ghe ghɨ gbê shîkà ngəksu, tàhè à ghɨ̂t a ghàhnà yi tèk. 21 Ghɨna yike chyəna we sak yi ghàhnà te ghɨt a Lûmà tunhe na kə ghàhnà hi chyə̂.” 22 Nôn mu ghê afû fen kə Bôl ghê Silàs a tô nì sami. Ghɨta yi sak ghê jis na ghɨ kwô chwokti njusu a ghɨna wùn ma sam ghɨna nì wànsù. 23 Sojàsù sam ghɨna yen lem a chyâk. Ghɨna jis ha wùt we wù ndùku fêtà afû na wù fate fa ghɨna. 24 Wùt mu wunâ yu yi sak mi yîn lyi lyi nì ghɨna nâ atɨ̂na ndâ chyâk kum ghâŋtà fwəni ghɨna a kòm mù kàkù. 25 À hì mô ntên ntuksu, Bôl ghê Silàs hì jə̀mà yema sù njàŋ ha Yènfù, ghɨta ndâ chyâk ale ywo gha ghê ghɨna ndùku yema jîsà. 26 Kə ni, chyə shɨ̂ŋ hì nêkà ndâ chyâk àtɨ̂n hì nô hi fên. Jwo sù ndâ jîmì nâ à jɨ̀m. Mwə̀ me ghɨ tì kùma ghɨt a ndâ chyaka atɨ̂n yâtà nâ mù jɨ̀m a ghɨna yi fwən. 27 Wùt we wù ndùku chînà ghɨta ndâ chyâk shɨ̂ŋ lôtì, yen ma jwo ndâ chyâk à jɨ̀m ti jîmì, wù chwok yi fâ, hì khɨŋa hi ywe ngɨŋ à wûn beka wù ndùku kwâktè na ghɨta ndâ chyâk ti têt. 28 Biyani Bôl bwat jis na “Kə ywi ngɨŋ yâ, ghàh mò kə afân à jɨ̀m.” 29 Wùt mu wunâ toŋa jis na ghɨ ben nì lâm, wù lyi fen a Bôl ashyə̂ ghê Silàs hì chiŋtê kə ni beka wù ndùku fânà. 30 Wù lyi fwu yen nì ghɨna a bɨn, buf ha ghɨna na, “Bâba ghɨ̂n, mu mò hi nì nâ ghə hi khɨte yi bôn agha?” 31 Ghɨna jis ha wûn na, “Bimî ha Bâba Jisòs ma Yènfù bonhi wò ma fu fê bonhi ghɨt ghe ghàn à ghɨna chyə amok nâ à jɨ̀m.” 32 Ghɨna fôktì tum à Bâba ha wûn nì ghɨt ghe ghê ghɨna ndùku chyə amok. 33 Wùt mu wunâ lyi Bôl ghê Silàs su lemtu ghɨna tu nâbi te à ndùku mô ntuksu. Bôl ghɨ̂n fo mòlû ha ghɨna kə wu yu mefû nì ghɨt ghe ghɨ ndùku chyə a wun a ndâ. 34 Wùt àtɨ̂n lyi Bôl ghê Silàs yen nì ghɨna a ndâ, fo mwə̀ mù yə̂mù ghɨna yə̂. Wù hì saŋle nâ jùŋ nì ghɨt a wuna beka ghɨna bime ha Yènfù. 35 Tuku yu, ghɨta yi sak a ta ghe chinhi ghɨt a fetana na yê jis ha wùt mu we wù ndùku chînà ndâ chyak na wù de ghɨt ghê ma ghɨna lo. 36 Wùt mu wunâ fôktì ha Bôl ghê Silàs na ghɨ ti tum jis na mu de ghàn ma ghàn lo, ki jîs na, “Ghàn fwu lê ma ghàn hi kolê kə nì yutìnì.” 37 Bôl jis na, “Ghɨt a sakana tà che chwùtì na ghàh ti bobhi gha, biyani nî ghɨ che sâm ghàh a ghɨta ashyə̂ nâbi te ghàh mò ghɨt a Lumà! Ghɨna che khɨti ghàh lem a ndâ chyâk hì nyamte khɨŋa hi dè ghàh chîn njwô ghə? Ghàh wi hi mòm, à nè bê fihe kə ghɨna ghàh nì ngɨŋsu ghɨnasu.” 38 Ghɨt a fetana ghê kaha yen fôktì gha tɨni ha ghɨt a sakana a ta ghê. Te ghɨna ywo ni na Bôl ghê Silàs mò ghɨt a Lumà, fânì chiki kwo ghɨna. 39 Ghɨna yen afû yen Bôl ghê Silàs, chyati ghɨna na ghɨna lehèfo gha tɨni, jis ni, fihi ghɨna a ndâ chyâk afû chyati na ghɨna lo a yi tèk afû. 40 Te Bôl ghê Silàs fwo a ndâ chyâk afû, ghɨna lô yen a Lidiyà ndâ, yen a ghɨt a bimena afû jis ha ghɨna, fo a təm a ta ha ghɨna ki lô a yi tèk afû.

17

1 Bôl ghê ghɨt a wuna tî gbî yen tohna yi tèk yi Àmfibolìs nì tèk yi Àbòlònìyà, ben tan a yi tèk yi Tèsàlonikà, ndâ yì yùŋtì mô afû. 2 Bôl yen a nda afû, kə te wù ndùku gbê lye nâbi yìni nda yi yùŋte à ghɨt a Jûs, lyi tuk mù lak mù tât gûfnà kə a ghâ nì ghɨta ghe ghɨ mô fùtɨ̂n à ŋwàklù Fùyèn. 3 Wù hì fôktè banhe kə gha ghe ghɨ fwo a ŋwàklù Fùyèn jyâna, Klistù we Yènfù chwoka lema kəta hi yen a ngə̂k, hi kpû ma Yènfù ni ma wù kahà loti a yi kpû. Wù ti jis kəbi na, “Jisòs wunâ a mu jìsà bênà ha ghàn ni, mò kə nâ Klistù.” 4 Ghɨt a Jûs ale yû bimi gha ghe wù ndùku jîsà chîntì a nôn à Bôl ghê Silàs. Nâ a nôn a ghɨta ale a Gɨlìs hì ngumle Yènfù bakhe nì tu ywenu. 5 Biyani ghɨt a Jûs ghɨ le lôhì a ghə̀k te ghɨta chìnte nôn à Bôl ghê Silàs yâ, yûŋtì nôn a mwəlà mù be ale ghɨ yîmì hi te gbè lòhè chyà ngəksu yi tèk. Ghɨna yen khɨm jwo ndâ Jasìn hì khɨŋa Bôl ghê Silàs hi kwo bèn nì ghɨna a ghɨta ashyə̂. 6 Ghɨna lyi ben ni, tê yena jə̀ Bôl ghê Silàs bɨlì kwo Jasìn nì ghɨt a bimena ale guf ben nì ghɨna a ghɨta sakana ashyə̂ bwate jîsà na, ghɨt ghɨ̂n mò ni ma ghɨ ti nôhì mbyî yì jɨ̀m, ghɨna ghɨ hì mô ma ghɨ ti ben tan afân chîn, 7 Jasìn ti lyi ghɨna fati lem a wun a ndâ. “Nâ ghɨna à jɨ̀m ghɨ gbê khɨmte chyâ saktu fə̀n à ghàhnà wù chìk Kaha jîsà na, fə̀n wùlè fè bènàlò yet yi wuni mô Jisòs.” 8 Nôn à ghɨt atɨ̂na nì ghɨt a sakana yu bên nì gha tɨni yi fo ngə̂k ha ghɨna nâ haŋaŋ. 9 Ghɨt a sakana atɨna nî Jasìn ghê ghɨt a bime ghê lak wu kâ afû, ghɨ de ghɨna lô. 10 À hì mô ntuksu ghɨt a bimena lyi Bôl ghê Silàs chinhi na ghɨna tet à yen yi tèk yi Bèliyà kum ngə̂k mi yinâ. Ghɨna lo yen lye a ghɨt a Jûs ndâ yi yùŋtì, 11 Ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû ndùku mô kə nâ a ghɨt kôŋà hi yute a ghâ chyâ ghɨt a Tèsàlonikà. Ghɨna ndùku kôŋà nâ a jûŋ hi yute tum yì jùŋ faŋ hì taŋa ŋwàklù Fùyèn kə tuk mù jɨ̀m hi yen na gha ghe Bôl ndùku jîsà mò hamok agha. 12 Ghɨt a dona afû bimî, bakhi nì ghɨt a ta, lɨmànà nì ywena a Gɨlìs boŋ bimî. 13 À hì mô te ghɨt a Jûs a Tèsàlonikà ywo na Bôl ti boŋ fôktì gha Fùyènì ha ghɨt a Bèliyà, ghɨna yen afû lôhì à ghɨ̂t na ghɨ hi nô. 14 Kə wu yu ghɨt a bimena chinhi Bôl ghê ghɨt ale na ghɨna chwo yen yi bi jwô yì chìk, biyani Silàs ghê Timotì faŋ kə a Bèliyà. 15 Ghɨt ghe ghê Bôl tì lo amok tôknà nì wûn yen tan a yi tèk yi Atèn de wûn afû kaha ben a Bèliyà nì tum te Bôl tuma ha Silàs ghê Timotì na ghɨna nyâŋhè bê kwoti wûn. 16 À hì mô te Bôl yute Silàs ghê Timotì a Atèn, wù shihi ke lihe yèn a yi tèk afû yen a mù mosò mu dô kə ni, gha tɨni hì fo ngə̂k ha wûn nâ haŋaŋ. 17 Wù hì yênà a ndâ chìnte à ghɨt a Jûs, gûfnà a ghâ ghê ghɨna kəbi nì ghɨt ale ghe ghɨ ndùku ngumle Yènfù afû. Wù hì gûfnè a sù ngàm kə mu tuk mù jɨ̀m ghê ghɨt ghe ghɨna ndùku bê kwonà afû. 18 Chichàsu ta su lesu a ghɨ ndùku toŋte na jùmtìsù Èbìkulùs nì ghɨt a Sɨ̀toyìk yen Bôl, ghɨ le hì bufa na, “Nki chichà wunâ mòmhè hi jìs na ghə khə wi gha yile agha?” Ghɨna jis ni, ghɨ le jis na wu mòmhè jîsà a ghâ kum nì yèn mù tûm. Ghɨna ndùku jîsà ni beka Bôl ndùku yike gha kum Jisòs fê yike na ghɨta bè lôtèlò a yi kpû. 19 Ghɨna lyi ben nì Bôl yi yûŋtì ghɨt a sakana wu lùk afa ghɨna ndùku bênà yûŋtè afû a kùn à Àlabagùs jis ha wun na, “Fòkti ha ghàh kum nki yikî fe yîn a wò yike ha ghɨta ni? 20 Wò jîsà a gha ale ma ghàh tà ye timi yû, kôŋà na wò fôktê banhi gha atɨna ha ghàh?” 21 À ndùku mô ni, ma ghe ghɨ bwə ghɨna a Atèn nì ghɨta ghe ghɨ tì bèna hì chyə afû kôŋà hi tè fôktè a gha fe ale ghe ghɨna ywo ha ghɨt ale. 22 Bôl lôtì timî atɨ̂n yì yùŋtè afû a Àlabagùs jis ha ghɨt mu ghe na, “Mu ti yen na ghàn khəlò hi ngumlî ha yènû nâ a jûŋ, 23 beka mu yê hì gbê kata yi tèk afân yen luk te ghàn ngumle yèn muna atɨ̂n, tu dô kə ni, fî yen bâŋà yi fo ale ma ghɨ ti nyak atɨ̂n na, ‘Ghɨ̂n mò ha Yènfù lefu wùt khə wi.’ Yèn fûn ghàn kokhe ni khə wi nâbi yi khə, mò kə nâ Fùyèn fe nâ mu ti fòktèlò gha ha ghàn chîn kum funfu. 24 Yèn mu fûn mò fê a fu fate mbyî fati sù nyâm fî fati nâ mwə̀ mù jɨ̀m me mù mò a mbyî. A mô fùfɨ̂n Bì we wù saka nyə nì chyə, chyə wijə a ndâ ma ghɨ ba nì wo hi tè kokhe fùfɨ̂n atɨ̂n. 25 Yèn mu fûn nê na ghɨt à jɨ̀m hi chyə̂. Fê fo nâbi ghə ghe a ghɨta khɨŋa, khɨŋa wi na wùt fo nâ shyə ale ha funfu. 26 Yènfù tì bwəm kə wùt wù mòk ashyə̂ nâ ghɨt lak tu jɨ̀m fwu kə ha wùt mu wuna wù mòk, Fu fo wu yu na ghɨt mɨ ghɨ̂n chyə fî fo wu luk we ghɨna nê hi chyə atɨ̂n. 27 Wù tì ni ni shyəma ghɨt à jɨ̀m hi khɨŋa wûn nì kwâktìnì na ghɨna làhi kùm a wun a ngwùŋ te ghɨna mòmhè hi khɨŋa wûn te ghɨt a fefana, nâbi yâ wù wijə hadà nâbi ha wùt wùlè a ghàhnà fùtɨ̂n. 28 Wùt wù tofana wùlè tî jis na, ‘À nè Fùyèn na ghàhnà hi chyə̂ gbê, fê mô nâbi ghə te ghàhnà mò à ghɨ̂n.’ Ghɨt a tofa atɨna ale fî jis kəbi na, ‘Ghàhnà mô kəbi mwəlà mù wûn.’ 29 Ni te ghàhnà mò wana Fùyèn ni, ghàhnà kəta wi hi lyì na Yènfù mò a shyə te wùt ndokò kwâktè, wù chwi nâbi a kah makə wù chuf yi ti. 30 Yènfù tî lem na fu wi hi fo ngə̂k ha wùt, wu tuk afa wùt ndùku baha mô teka ma wu khɨli gha kum wûn biyani fu kânà nâbi ha nde afa chîn na wù kahi təm a wuna a wun a gha be. 31 Yènfù tì kan ni beka fu hì mô ma fu ti lem tuk we fu bè saka ghɨt à jɨ̀m atɨ̂n a mbye afân kə chilichili. Fu bè nêlò ma wùt we wu chwoka lema ma wù sak ghɨt mɨ ghɨ̂n ha wûn. Fu ti chwûtì mihì gha mi yîn a ndan nâbi ha nde wu lum na fu che ni na wùt àtɨ̂n loti a yi kpû.” 32 À hì mô te ghɨna ywo te Bôl jìsa gha kum hi lôtì a yi kpû ghɨt ale hì chəka wûn, ghɨ le jîsà na ghɨ kôŋà na wù nê kahà bê jìsà kpenhi gha ha ghɨna kum gha mi yê. 33 A yu mefu Bôl lôtì fwu atɨ̂n à yi yûŋtì afû metì. 34 Ghɨta le yen chîntì nì Bôl bimi tum ye wù ndùku fôktè. Dayònìsìyùs a mô wut a chìnti afa a ghɨ tì khɨte a Àlabagùs yâ nì wùt ywên wùlè yet yi wuni mô Dàmalìs nì ghɨt ale ghe ghɨ ndùku mô atɨ̂n à ghɨt ghe ghɨ bime yâ.

18

1 Bôl jis mihì ha ghɨta a Atèn lo afû yen a yi tèk yi Kolèn. 2 À hì mô te wù ye tana afû yen wùt à Jûs wùlè ma ghɨ tì bwɨ wûn yi lak yi Bontùs, yet yi wuni mô Àkwɨlà, wù mô ma wù kùkti ben kə yi bên afû ghê ywê wûn Bìsilà. À ndùku mô ni, ma ghɨna lo a Lûm yi lak yi Italì, ben afû beka fə̀n Kɨ̀lodiyàs ndùku mô ma wù ti chyâhì saki na ghɨt a Jûs fwu a Lûm nâ à jɨ̀m. Bôl lo yen hi yen a ghɨna, 3 ghê ghɨna hì chyəte kwokâ fê chîntè nê yi fêt amok beka ghɨna ndùku taha kəbi mwə̀lû te Bôl nì gwusu nyâmsù fate wìmù atɨ̂n. 4 Bôl hì gbê lye kəbi a sù nda su chintesu kə a tuk mù lak mù ghɨt a Jûs mù jɨ̀m, gûfnà a ghâ ghê ghɨt a Jûs nì ghɨt a Gɨlìs, mômhè hi nì na ghɨta bimi gha ye wù jìsà. 5 Silàs ghê Timotì lo a Màsìdoniyà yen a Kolèn. Bôl yen ni, de nâbi ghə ghe wù ndùku nê faŋ hì fôktè kə tum yì jùŋ ha ghɨt a Jûs fê chwûtè banhe na Jisòs mò wut we Yènfù chwoka lema. 6 Ghɨna tunhi gha ye wù ndùku jîsà fî sûlì wûn. Wù fit jɨ̀m ha ghɨna jis na, “Ghàn shìki tê nè gha yîn ni, ma Yènfù de ghàn ma à hi mô sak yanì ma wo ma hi bu atɨ̂n. Mu ti de ghàn chîn, ma mu yênà hi fôktè tum yì jùŋ mi yinâ ha tumu.” 7 Wù jis yani lo de ghɨt a Jûs mu ghê, yen hì chyə a ndâ nì wùt a tûm wùlè wu ngumle Fùyèn, yet yi wuni mô Tìsiyòs Jòstùs, ndâ wûn mô a ngwùŋ à ndâ chìnti. 8 Wùt wùlè we wù ndùku mô a tû a ndâ chìnti yet yi wuni mô Kɨlisbòs, yu tum yì jùŋ mi yinâ nì ghɨt a wuna ghɨ sah yi nda, kəbi nì ghɨt a dona ale a Kolèn, bimî ha Bâba fyi mòlû. 9 À hì mô tuk lefu ntuksu, lɨ̂ŋhà gha fwo a Bôl ashyə̂. Bâba jis ha wun na, “Kə wò fan ghɨt ghɨ̂n, wo jîsà kə yi jîs ha ghɨna, 10 beka ghàh wò mò amok. Wùt lè nè nê wi gha ha wò. Wo yike kə yi yikî beka ghɨta ma nè fwolò a yi tèk afân dô kə ni.” 11 Te wù jìsa ni, Bôl fî chyə a Kòlitiyàns lɨ̂m à mòk nì njoŋsu tufa fôktè kə tum à Fùyèn. 12 À hì mô te ghɨ lema Gàliyò na wù hi saka bâh à yi laka ghe ghɨ ndùku toŋte na Àkayà, ghɨt a Jûs ghɨ le yûŋtì khɨti Bôl yen nì wûn wu lùk wu saku. 13 Ghɨna yen jis ha Gàliyò na, “Wùt wunâ nè na ghɨ hi kokhe Yènfù wu lum wule sak yahi bime wi.” 14 Bôl hì ŋakhe bênà nì jwo wuni hi jìs, Gàliyò nyâŋhì jis kə na, “Ghɨt a Jûs ghàn yuti, à ye hì mô na Bôl wunâ ti khɨm saki, makə wù ni gha be yile ma mu yuti gha ye ghàn jìsà. 15 Biyani à shìki mô ghàn gûfnà a gha kum nì yiki yile makə ghàn gùfnà kum nì yet a ghɨta makə à mò gha yile a ghàn atɨ̂n à yi sak, ma à nê hi khə kə ghàn. Mu wi hi timî hi tè sak nki gha mɨ ghɨ̂n.” 16 Wù jis ni jyan na ghɨ jûmà fihi ghɨt a Jûs mu ghe a wu lùk wu saku afû. 17 Ghɨt atɨna khɨti Sòstenìs we wù ndùku tihe gha a ghɨt a Jûs nda chìnti sam wûn ashyə̂ ndâ yi sak biyani Gàliyò tà ka jə̂ jyə̀ yi gha tɨni. 18 Bôl chyəti kwok ghê ghɨt a bimena a Kòlitiyàns nâ a mu tuk, toŋte ha ghɨna ki lô. Ghê Bìsilà nì Àkwɨlà lo yi tek yi Kànkɨliyà hi yèn a yi lak yi Siliyà. À hì mô shyəma ghɨna lye a ngwùk hi lò, ma Bôl ti kwom to beka a ndùku mô yâ ma wù ti fah gha ghê Yènfù. 19 Ghɨna gbi yen tan yi tèk yi Efisùs, Bôl de Bìsilà ghê Àkwɨlà yen a ndâ chinte à ghɨt a Jûs hì gûfnà a ghâ afû. 20 Ghɨna hì chyate wûn na ghê ghɨna chyətè kpenhi, biyani Bôl tunhî. 21 À hì mô te wù hì lô, wù chwûnà ghɨna na yi bè kaha bênàlò a wu yu afa Yènfù bime. Wù jis yani lye a ngwùk lo de Bìsilà ghê Àkwɨlà afû. 22 Wù yen tan a yi tèk yi Sìsaliyà kwok yen hi toŋte nôn à ghɨt a bimena a Jèlusalèm, lo afû kaha chwo a Antiyòk. 23 Chyəti kwok yen afû a mu tuklâ, fî lo gbi tohna nâ luktu jɨ̀m a Gàliyò nì Fìlijiyà gâmtè yênà nì jùmtìbàmsù Jisòs sê su ndùku mô afû na su hi kəta təm a ta. 24 Wùt à Jûs wùlè we wù tì ləma kwoka yi tèk yi Àlèksandiliyà, yet yi wuni mô Àbolòs ben a Efisùs hì jîsà jis yile nâbi nde kôŋà hi yutî. Wu khə a gha atɨ̂n à ŋwàklù Fùyèn ghɨ dô kə ni. 25 Wù ndùku mô ma wù ti yiki gha ale kum lum te Bâba khɨŋa na ghɨta hi chyə atɨ̂n, hì jîsà nâ nì jyaka kum gha mɨ ghɨ̂n, chwûtè kə nâ na gha ye yi yike mò yi gha yi ta kə ni kum Jisòs, nâbi te wù ndùku tôkà khə nâ gha ghe Jon Fo Mòlû ndùku yike kum mòlû me wù ndùku fo ha ghɨta. 26 Bìsilà ghê Àkwɨlà yu yi yikî ye wù be hì yikê a ndâ chìnti nâ nì təm a ta, lâkà wûn a ghɨna bɨn. Wù bên ghɨna fati fôktì kwôk lum we Yènfù khɨŋa na ghɨta hi chyə atɨ̂n ha wûn. 27 À hì mô te Àbolòs khɨŋa hi yèn a Àkayà, ghɨt a bimena a Efisùs gâmtì wûn nyak ŋwàklù ha ghɨt a bimena a Àkayà na ghɨna fyi wûn kə nâ a jûŋ. Wù daŋ yên afû fo yi gâmtì chiki ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô ma ghɨ ti bimî kum jùŋ à Fùyènà. 28 Àbolòs hì gûfnà a ghâ kə nâ jûŋ, chwûtè banhe a ŋwàklù Fùyèn na Jisòs mò kə nâ we ghɨ chwoka lema, wùt à Jûs wùlè hì bu hi kùnhè gha ye wù ndùku jîsà.

19

1 À ndùku mô te Àbolòs mò a yi tèk yi Kòlitiyàns a bàh à Àkayà, Bôl gbî tohna bâh à lak atɨ̂na yen a Efisùs yen a ghɨt a bimena ale, 2 buf ha ghɨna na, “À ndùku mô te ghàn bime, Yohnà Yulena tî ben ha ghàn agha?” Ghɨna fîsì na, “Ghàh tà ye timi yu jə gha kum Yohnà Yulena.” 3 Bôl buf ha ghɨna na, “Ghɨ tì fo yìni nki mòlû ha ghàn?” Ghɨna fîsì na “Ghɨ tì fo mòlû ha ghàh kum gha ye Jon ndùku yike.” 4 Bôl ki jîs na, “Jon ndùku fo mòlû ha ghɨt ghe ghɨna kahe təm a ghɨna a ghɨna sùbe, fê jîsà ha ghɨt atɨ̂na na, ghɨna kəta hi bimi ha wùt we wù bênà a wun yi bàm, a mô Jisòs.” 5 Ghɨt mɨ ghɨ̂n yu ni bimi ha Bâba Jisòs, ghɨ fo mòlû ha ghɨna hi chwùtì na ghɨna ti bimî ha Bâba. 6 Bôl lem wu wô a ghɨna a tû Yohnà Yulena ben ha ghɨna, ghɨna yîmì hì tè jìs jîs tu lôtù, fê fôktè a gha a chwûtè Fùyèn. 7 Lɨmànà ndùku mô afû hi kwoka tàn njwòsù bà. 8 Yi bàm yi tɨ̂n Bôl lyi njoŋ sù tât, mô kə ndâ chìnti jîsà ghê ghɨt a Jûs, gûfnà nâ nì təm a ta, mômhè na ghɨna bimi na gha ye yi jìsà kum fə̂n wù Fùyènù mò hamok. 9 Biyani à hì mô te ghɨt ale a ghɨna fùtɨ̂n ndùku ta nì tu tunhi na ghɨna nè bime wi gha ye Bôl jîsà, fê jîsà a ghâ ghɨ jwôfà wi a ghɨta ashyə̂ kum nì lum we Yènfù ndùku khɨŋa na ghɨ hi chyə atɨ̂n, Bôl de ghɨna. Wù shihi dè, lyi jùmtìbàmsu Jisòs sù, ghê ghɨna hì mô kə tuk mù jɨ̀m a nda afa Tìlanùs ndùku yike ghɨta atɨ̂n, ghê ghɨta gûfnà a ghâ afû. 10 Bôl ni gha mi yîn a wu lɨ̀m wù bà, ghɨt a Jûs à jɨ̀m ni tum we wu ndùku mô a Esiyà yu yi gha kum Bâba. 11 À ndùku mô te Bôl baha mô kə a Efisùs, Yènfù nî wù hì nê gha kanana. 12 Ghɨta hì lyê njusu Bôl su fetasu nì bâh wu sùnju we wù ndùku yâhà kə̂k yi wuni atɨ̂n yênà nì wunu ha ghɨt a yablena, nam mu wûn nê ghɨt atɨna tâ, Yohnù be fê fwo a ghɨna wu wùn. 13 Ghɨt a Jûs ale ghê ghɨna ndùku boŋa gbê jûmà fihe yohnù be hì mômhè hi tè jùmà fihi a Jisòs yi yet. Ghɨna ndùku shihi jùm ghɨ hi jîsà ha yohnù be tɨnu na, “Mu jîsà ha ghàn a Jisòs yi yet we Bôl ndùku yike kum wûn na, ghàn fwu a wùt wuna wù wùn.” 14 Ghɨt ghe ghɨ ndùku gbê nê gha mɨ ghɨ̂n ndùku mô mwəlà mù lɨmà sàmba a mô wana ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena ghɨt a Jûs yìlè yet yi wuni mô Sefàs. 15 À hì mô wu tuk wu laku ghɨna yen yen wùt lè wu kəta yohnà be hì jûmà fihe a yohnà atɨna, ghɨ jis ha ghɨna na, “Mu khəlò Jisòs, khə Bôl. Ghàn mò nâ nde ghɨ̂n agha?” 16 Te ghɨ jisa ni, wùt atɨ̂n shɨŋ khɨti ghɨna na à jɨ̀m sam ghɨna nâ haŋaŋ. Ghɨna nyiŋ fwu a nda afû kə nì sah a yuma, ma ghɨ ti ləmhi ghɨna kə nâ ghɨna à jɨ̀m. 17 Ghɨt a Jûs nì tumu wù jɨ̀m we wu ndùku mô a Efisùs yu gha ye yi gana, fânì kwo ghɨna, ghɨna hì kokhe yet yi Bâba Jisòs. 18 Ghɨt a bimena a dona hì fwo bênà kə a ndan fôktè a gha be ghe ghɨna chehì nê shyəma ghɨna bimi. 19 Ghɨt a dona ghe ghɨ ndùku gbê nê gha fintena fwu bên nì ŋwàklù se ghɨna ndùku taŋa fihe gha fintena atɨ̂n nyok sinsu a ghɨta ashyə̂. Ŋwàklù mu sîn ndùku ta wu kâ nâ haŋaŋ. 20 Gha Fùyènì hì ləma yênà kə yi yên, ghɨta bimî kum nì gha kanana ghe a ghɨna yena. 21 À hì mô te gha mɨ ghɨ̂n gàna kwoka, Yohnà Yulena ni Bôl wù lem na yi nè yênàlò a bàh à yi lak afa ghɨ ndùku toŋte na Màsìdoniyà hi fê chyà yèn a Àkayà, hi yè tàn a Jèlusalèm. Wù lem na yi nè chyətelò afû ma yi chyâ yen a Lûm. 22 Wù lem yâ, tum à ghɨ̂t à bà a ghe ghɨ ndùku gâmtè wûn a mô Timotì ghê Èlastùs, na ghɨna yen a Màsìdoniyà ashyə̂. Ghɨna yên, wù fî chyəti kwok a Esiyà. 23 Ngə̂k yì chìk yìlè tî lôtì a Efisùs a mu tuk afû kum lum we Yènfù khɨŋa na ghɨ hi chyə atɨ̂n. 24 Wùt lè mô afû, chwe a lâm nì chani, yet yi wuni mô Dèmitɨliyùs wu chwe mosòmù Àtemìs a ndâ yi jə̀m a Fùyèn fu lefu, fêt mi yinâ ndùku fo lò ka ha ghɨt a wuna ghɨ fetana wu dô kə ni. 25 Dèmitɨliyùs toŋa ghɨt a wuna ghɨ fetana kəbi nì ghɨt ale ghe ghɨna ndùku chwe lâmà jis ha ghɨna na, “Wana noma, ghàn hi khə na ghàhnà kətalò ka a mwə̀ afân a ghàhnà fate wu dô kə ni. 26 Ghàn ti yû fî yen gha yê Bôl wunâ nè nì ngɨŋ sanisu. Wù ti nî ghɨt a dona a Efisùs nâ nì a Esiyà yì jɨ̀m na ghɨna hi bime na yèn me ghɨ fate nì wo na à wijə mù yèn. 27 Ngə̂k yìlè hì mô chîn na ghɨta ti yîmì hi tè jîsà kwok a yèn nì gha be kum nì fêt yi ghàhnà fê lyê wi ndâ jə̀mana yì Àtemìs na à mò a shyə ale, yèn mu fûn fê kokne wi, a mô kə fùfûn fe a ghɨta Esiyà nì ghɨta mbye à jɨ̀m kokhe.” 28 Ghɨt mɨ ghɨ̂n yu gha tɨni, là mù ghɨna bâŋ, ghɨna hì bwate jîsà kə na, “Àtemìs we ghàhnà kokhe a Efisùs ngaŋte chyâlàlò nâ yèn mù jɨ̀m.” 29 Bwatî yîn waŋ kə yi tèk yì jɨ̀m. Nôn atɨna shɨŋ yen khɨti ghɨt ale ghe ghê Bôl ndùku gbê ghê ghɨna a mô ghɨt a Màsìdoniyà lyi yen nì ghɨna wu lùk wu chintenu yi tèk. A mô Gayùs ghê Àlìstakùs. 30 Bôl hì khɨŋa hi yèn afû hi jìs ha ghɨta biyani ghɨt a bimena tunhî na kə wù yen. 31 Nâ ghɨt a ta ghɨ le ghe ghɨ ndùku tihe gha a bàh a yi lak afû a mô sunsu Bôl sù chinhi kəbi tum ha wûn na kə wù chwùti kə̂k yì wuni a chìnte afû. 32 À ndùku mô ya nâbi nde yi tèk afû bwate jîsà kə yi wun gha. Ghɨt a dona hì khə wi nâ ghɨ yê hì yûŋtè bênà hi nè ghə afû agha. 33 Ghɨt ale yen na Àlèksandà kəta lò gha hi jìs beka ghɨt a Jûs hì jîsà na wù chyâ timi ashyə̂. Àlèksandà lôhì a wô hi nì na ghɨta china, yîmì hi jìs hi chwùtì na à tà ye lôhì jə̂ ghɨt a Jûs ngə̂k mi yìnâ. 34 Biyani te ghɨt mɨ ghɨ̂n hì yena khɨle bênà na Àlèksandà mò wùt à Jûs, fi chîntì bwat kə ha jyə̂ yì mòk na, “Àtemìs we ghàh kokhe a Efisùs ngaŋte chyâlàlò na yèn mù jɨ̀m.” Ghɨna fâŋ hì bwate yênà a mbɨŋlu sùbà. 35 Yi bàm atɨ̂n wùt we wù ndùku nyâkà gha fê tôknè nì tèk mi yê nî ghɨta china moŋ, ki jîs ha ghɨna na, “Ghɨt à jɨ̀m hi khə na ghàn ghɨt a Efisùs kəta hi tè tòknà nì ndâ yì jə̀mana yì Àtemìs fê tôknè nì ti ye ghàhnà kokhe yâ, ma yi tì lo a nyə̂ chem chwo a chyə̂. 36 Nâ wùt wù mòk wi hi tunhe gha mɨ ghɨ̂n. Mu jìsà ha ghàn na ghàn kwut təm ghana kə wùt nê shɨŋa nî gha teka wù kwakti, 37 beka ghàn ye ben nì ghɨt ghɨ̂n afân à bà chwûtè wi na ghɨna ti chwoŋ shyə ale a ghàhnà ndâ yi jə̀mana, jîsà wi na ghɨna ti sûlì Yènfù ghàhnà fù. 38 À shìki mô na Dèmitɨliyùs nì ghɨt a wuna ghɨ fetana kəta lò gha hi ngane wùt atɨ̂n, ghɨna lyi yen nì wùt atɨ̂n a lùk wu saku beka ghɨt a sakana mò afû chyâhè wi tuk wu sak wule. 39 Ghàn hì kəta yi ghâ hi kpenhe atɨ̂n, ghàn yen nì yini yi yûŋtì afa ghɨta tèka tihe gha atɨ̂n, 40 beka yi ki fwu na ghàhnà ti shik ngə̂k ma gha tɨni nê hi bəma nâ a be. Yi ki fwu yâ ma wùt ha ghàhnà bê tè sak a fwo sak.” 41 Kə wu yu te wù jìsa mihe, jis na nâbi nde lô hì kolê.

20

1 À hì mô te ngə̂k àtɨ̂n me, Bôl toŋa ghɨt a bimena yikî ghɨna hi nì na təm a ghɨna hi tâ, jis na ghɨna faŋ a jûŋ, lo yen a Màsìdoniyà. 2 Wù tî gbê tohna tu lùk afû yike yênà ghɨta nì gha ghɨ dô kə ni hi nì na təm a ghɨna hi tâ, wù yen tan a Gɨlìs, 3 chyə afû njoŋsù tât. À hì mò te wù lèma hi yèn a Siliyà yu na ghɨt a Jûs khɨŋa hi ywe wûn. Wù ki lêm na yi nè kaha yê chyâ lumu a Màsìdoniyà. 4 Wù ndùku gbê ghê Sòbatà a wâ Bilùs a Bèliyà, nì Àlìstakùs, nì Sèkundùs ma ghɨna fwu a Tèsàlonikà kəbi nì Gayùs ma wù lo a Debì nì Tìkikùs nì Tìlofimùs ma ghɨna lo yi lak yi Esiyà kəbi nì Timotì. 5 À ndùku mô te ghɨ yênà gbî mi yîn, ghɨt mɨ ghɨ̂n lo yen ashyə̂ hì yute ghàh yi tèk yi Tɨ̀luwàs. 6 Ghɨ yen tan a Fìlibây ma tuk me ghɨ ndùku yə bana chɨmlana bu atɨ̂n ti chyâ, ghàh lye a ngwùk gbî a mu tuk mù tân kwoti ghɨna a Tɨ̀luwàs, ghàh à ghɨna chyə kwok afû ngàm. 7 À hì mô wu yu kolô a tuk wu shyə a ngâm, ghàh yûŋtì hi yə̂, Bôl yîmì hi yike à ghɨ̂t, yiki ni, yen tan ntên ntuksu, beka tuku ndùku mô hi yû na wù lo. 8 Lâmsù ndùku dô kə ni atɨ̂n à ndâ à nyə̂ ye ghàh tì yùŋte. 9 Wan wù kpuŋ wùlè kwok ndokò a wundù yet yi wuni mô Yùtikùs. Bôl hì yikê, mbwunisu kwo wûn, wù bwuni kə ni ghâlì afû fen chwo a chyə̂. Ghɨta chwo hi lòhè wûn yen ma wù ti kpû. 10 Biyani Bôl chwo yen ngumti fati lôhì wûn khɨtilò jis na, “Kə ghàn ji wù mò kə nâ wu tâ.” 11 Yi bàm atɨ̂n Bôl ghê ghɨt atɨ̂na kaha kwok atɨ̂n à ndâ afa a nyə̂ chîntì yə tat à Bâba. Bôl fî yîmì hi yike ghɨna, yiki kə ni tuku yû, wù lô. 12 Ghɨna lyi wan wù kpuŋ we wu mô kə nâ wun wu tâ ghɨna hì kolê. Gha mi yîn nî là mù ghɨna yutì nâ jûŋ. 13 Ghàh lye a ngwùk yen ashyə̂ yen fwo a Asòs wu lùk afa ghàh ndùku kəta hi lyè Bôl. Wù tì jis na ghàh ni ya, ma wù gbi nì wulu. 14 À hì mô te wù bèna yen ghàh afû, ghàh à ghɨna lyi a ngwùk daŋ lyi yi tèk yi Mitìlîn. 15 Ghàh yen tan afû fî lye a ngwùk gbî kə ni, à hì mô wu tuk wu kumtenu, ghàh chya yi lak yi Kiyòs. Tuku shihi fè yû, ghàh lyi yi lak yi Samòs, à hì mô a wu tuk wu kumtenu, ghàh yen tan a yi tèk yi Mìlitùs. 16 À ndùku mô ni, ma Bôl ti lèm na yi nè chyâlà wi lumu a Efisùs beka wù ndùku kôŋà wi hi chyàhè wu yu yi lak yi Esiyà. Wù ndùku luŋa ni beka wù ndùku khɨŋa hi gbì hi lye a Jèlusalèm shyəma tuk wu chik we ghɨ ndùku toŋte na Bentikòs kpen. 17 À ndùku mô ni te Bôl mò a Mìlitùs wù chinhi tum ha chəhsu ghɨt a bimena a Efisùs na ghɨna bê yen wûn. 18 Ghɨna ben wù jis ha ghɨna na, “Ghàn khəlò te mu chehì chyə, fî fêt kwok lò a ghàn a fùtɨ̂n kə hi yìmì wu tuk afa mu tì bèna yi lak yi Esiyà.” 19 Nâbi te ghɨt a Jûs ale chehì fate gha be kum mu fê fo ngə̂k ha mu nê na mu hi jyê, mu chehì nê fêt yi mi te wut wù fèt ha Bâba fê ngumle ha ghɨta nâ a yu mù jɨ̀m. 20 Ghàn hi khə na mu tà timi hì yike ghàn a ghɨta fùtɨ̂n makə a ghàn a sù ndâ lêtà nâbi yìni gha tetani ye yi mô hi gàmtè ghàn. 21 Mu ti kɨ̂n ha ghɨt a Jûs nì ha tumu na ghɨna kahi təm a ghɨna a sùbe ma kahà ben ha Yènfù, ma ghɨ bimi ha Bâba ghàhnà Jisòs Klistù. 22 Mu yènà a Jèlusalèm chîn beka Yohnà Yulena khɨŋa na mu yen afû, mu khə wi na à nè yê gânà ghə ha mu afû agha, 23 a bu kə te Yohnà Yulena hì mô ma ghɨ shyə fôktì banhi ha mu na nâbi yìni tèki ye mu tohna atɨ̂n na mu mò wut à ndâ chyâk, ngə̂k fê yute mu ashyə̂. 24 Biyani à koŋ a gan nâbi ghə ha mu. Mu kəta hi nè mìhì fêt ye Bâba Jisòs che fo na mu ni. Fêt yi tɨni mô na mu fokti kum təm a jûŋà ghe Yènfù kəta ha ghɨta. 25 Ghàn hi khə na mu chehì gbê a ghàn a fùtɨ̂n fôktè a gha kum fə̂n wù Fùyènù, jîsà ha ghàn chîn na, ghàn bè fê yena wijə mu nâ hakoh. 26 Mu jìsà mihè kə yi mîhì ha ghàn lan na wùt ha ghàn ki njah wu lûm ma à nê hi fê bu gha mi, 27 beka mu tà che let jə̂ gha yile ha ghàn kum gha ye Yènfù khɨŋa hi nì. 28 Ghàn hi tôknè nì ngɨŋ sanisu nì ghɨt ghe Yohnà Yulena fo ha ghàn na ghàn hi tihe ghɨna. Ghàn hi tôknè nì nôn à ghɨt a bimena Fùyènà ghe Wâ wûn che kpo kum ghɨna hi nì na ghɨna hi mô ghɨt a wuna. 29 Mu khəlò na mu lò chîn ma ghɨta nê ben a ghàn a fùtɨ̂n te nyamsu basu ma saŋ ghɨt a bimena ghɨ̂n, 30 ma nâ ghɨta nê fwu a ghàn a fùtɨ̂n ma ghɨ hi wama fəmi, gûfà ghɨt a bimena na ghɨ hi jûmtè ghɨna. 31 Ghàn hi tôknè nì ngɨŋ sanisu, fê kwâktè te mu chehì yike ghàn nchwì nì ntuksu a wu lɨ̀m afân wù tât, jyê kə nâ yi jî na ghàn hi fate khə Yènfù. 32 Yènfù tòknèlò nì ghàn. Ghàn hi kwâktè tum ye yì mò kum təm a jûŋà ghe Yènfù kəta ha ghɨta, Yènfù gâmtè ghàn bonhe ghàn nì gha jûŋ ghe à kəta kə a ghɨt a wuna. 33 Mu tà timi hì jyê hi tè kəta ka wûtù makə sùnju. 34 Nâ ghàn à jɨ̀m khəlò a ghàn a sù ngɨŋ na nâbi ghə a mu chehì kəta nì ghɨt a ma ghɨ nònà chehì mô ma à fet kə mu nì wo mu. 35 Mu ti chwûtì ha ghàn kə tu lum, a tu lûm na, ghàn kəta hi tè fèt nì jyaka kə te mu, hi tè gâmtè ghɨt a jiŋana. Ghàhnà shihi gàmtì ni, ghɨ hi kwâktè gha ye Bâba ghàhnà Jisòs tì jìsa nâ nì ngɨŋ à wûn na, “Yutìnì mò ha wùt we wù fo, chyâ wùt we wù fye kə yi fyî.” 36 Bôl jis mihì ni, ghê ghɨna tum a lwî a chyə̂ jəm lò. 37 Ghɨna yìmì à jɨ̀m hì jyê baŋle wun wûn jîsà na wu gbi a jûŋ. 38 Ghɨna ndùku jîsà nâbi ni, saŋle wi kum gha ye wù ye jisa yâ na ghɨna bè fê yena wijə wûn. Ghɨna lyi wûn yen lem a ngwùk.

21

1 Ghàh tì de ghɨt a Efisùs yani daŋ yen kə chilichili yen tan a yi tèk yi Kôs. Tuku yû, ghàh yen yi tèk yi Ludìs, lo afû yen a yi tèk yi Bàtalà. 2 À hì mò te ghàh mò afû, ghàh yen ngwùk yi yênà yi lak yi Fònisìyà lyi atɨ̂n lô lò, 3 gbî kə ni yen tan wu lùk hì ke yênà nì lak yi Sàbulùs biyani chwo yen lumu yi lak yi Siliyà, ngwùk atɨ̂n ben timi yi tèk yi Tayà wu lùk afa ghɨ ndùku mô hi fihe mwə̀lû atɨ̂n. 4 À hì mô afû ghàh khɨŋ yen a ghɨt a bimena ale, ghàh à ghɨna chyəti kwok mu tuk sàmba, Yohnà Yulena ni na ghɨna fokti ha Bôl na yi jwôfà wi na wù fê yen a Jèlusalèm. 5 À hì mô te ghàh chyə kpene, hì khɨŋa hi lò, ghɨna fwu nâ à jɨ̀m nì ywena ghɨna nì mwəlà, ben hi chinhe ghàh yi bi jwôlì, ghàh à ghɨna tum a lwî a chyə̂ afû jəm lò. 6 À hì mô te ghàh à ghɨna toŋte, ghàh lye a ngwùk hi lò, ghɨna kahi hì kolê. 7 Ghàh lo a Tayà gbî kə ni yen fwu yi tèk yi Tolemayìs jikti ghɨt a bimena afû ghàh à ghɨna chyə̂. 8 Tuku yû ghàh lo yen a Sìsaliyà yen lye a wùt lè ndâ we wù ndùku fôktè tum à jùŋ à yi Fùyèn, yet yi wuni mô Filîb fî chyə lò. Wù ndùku mô wùt we ghɨ tì chwoka atɨ̂n à ghɨ̂t afa sàmba a Jèlusalèm. 9 Wù ndùku kəta mwəlà mù wûn mù ywên mù kìk, à bà mô teka ghɨna lyi lɨmànà, ghɨna fôktè a ghâ ma lo ha Yènfù. 10 Ghàh chyəti kwok afû a mu tuk, fòktì wùlè lo a Jùdiyà, ben a afû yet yi wuni mô a Àgabùs. 11 Ben fyi wu kwô Bôl kahi kwut wulu wunu nì wo wunu kə ha wun a ngɨŋ jis na, “Yohnà Yulena jìs na, à ni mò te ghɨt a Jûs ghe ghɨ mô a Jèlusalèm nè kwuta wùt we wù kəta kwô wûn afû ma fo wûn ha tumu.” 12 À hì mô te ghàh à ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû ywo gha mi yîn, ghàh chyati na kə Bôl nè kwoka a Jèlusalèm. 13 Wù fîsì kə na, “À mò njwô ghə te ghàn jyè fo ngə̂k ha təm yi mi? Mu yute na ghɨ yê kwut mu a Jèlusalèm, fê yute kə nâ hi kpû kum Bâba Jisòs.” 14 Ghàh yen mihì na ghàh wi hi kwuna kwâktì wuni delò jis na, “À ne gan nâbi ghə ma yi gânà kə te Bâba khɨŋa.” 15 Ghàh fî chyəte afû bakti mwə̀ mâhù lo hi yênà a Jèlusalèm. 16 Ghàh à ghɨt a bimena ale tì yen afû amok ma ghɨna lo a Sìsaliyà, ghɨna lyi ghàh na ghàh yê chyə a wùt à Sàbulùs a ndâ yet yi wuni mô Nasìn, a mô wùt wù bimena nâ yu wu dâ. 17 À hì mô te ghàh ye lye a Jèlusalèm, ghɨt a bimena hì saŋle afû nâ jûŋ hi fye ghàh. 18 Tuku yû, ghàh à Bôl yen yen Jêms ghê chəh se su ndùku mô atɨ̂n à ghɨt a bimena afû. 19 Bôl toŋti ghɨna fòktì nâ gha à jɨ̀m ghe Yènfù ne ha tumu tohna a wun yi fèt. 20 Ghɨna yu agha mɨ ghɨ̂n hì kokhe Fùyèn jis ha Bôl na, “Wâ nôm, ba wò ti yen te ghɨt a Jûs bime a Musìs yi sâk, a sù kam, a sù kam, gha tɨni tê hì lûmà kə ha ghɨna ni. 21 Ghɨ ti fôktì ha ghɨna na wò yike ghɨt a Jûs ghe ghɨ chyə a tu lak tu tum tu na kə ghɨna hi lêmà sak te Musìs tì bèna nì tɨntu, fê fôktè kəbi na wò jîsà na kə ghɨna hi fate mwəlà mù ghɨna, na wò tunhe a gha ghe chyena ghɨt a Jûs khɨŋa. 22 Ghɨna ki yu chîn na wò mô afân ma ghàh ni nâ ghə? 23 Ghɨta mò afân à kìk ma ghɨ ti fah gha nì Yènfù. 24 Lyì ghɨna ma ghɨna lem ngɨŋsu ghɨnasu nì yulînì, ma yi hi mô a jûŋ a Yènfù ashyə̂. Ma wò lak nâbi ghə ghe ghɨna ndùku kəta hi làk shyəma ghɨ kwom tu wu ghɨna. Wò ki nî ni, nâbi nde yen hamok na nâbi yìni gha ye ghɨ jîsà kum wò à mò yi fə̂m beka nâ wò lèmà lò saki. 25 Ghàh ti chinhi ŋwàklù ha tum we à hì mô ghɨt a bimena na ghàh ti lem na kə wùt ha ghɨna yə shyə ma ghɨ fati fo ha mosòmù, fî jis na kə ghɨna hi la luŋû makə hi kuta nyâm teka ghɨ se, fî jis na kə wùt ha ghɨna chyə nì wùt ywên makə nì wùt lɨmà a kəta wi wûn.” 26 Tuku yû Bôl lyi ghɨt atɨ̂na, ghɨna yen lem ngɨŋsu ghɨnasu nì yulînì, lo yen a ndâ Fùyèn fôktì tuk me mù faŋa shyəma ngɨŋsu ghɨna su yulè mihi, fî fôktì yu we nâbi nde ha ghɨna nè fo fo wuni atɨ̂n kə te saki chwùtè. 27 À hì mô te tuk me sàmba hì me yênà, ghɨt a Jûs ale ma ghɨ lo yi lak yi Esiyà yen Bôl a ndâ Fùyèn nî ngə̂k lôtì atɨn à nòn afa, ghɨna khɨti Bôl, 28 ghɨ hì bwata jîsà na, “Ghɨt a Isalì, ghàn gamti! Wûn mò wùt we wù gbè yike gha be kum ghɨta Isalì nì sak yi Musìs kəbi nì ndâ Fùyèn yìna. Nâbi chin mò ma wù ti lyi tumu lyi nì ghɨna a ndâ Fùyèn hì bobhe tu luk, nê na kə tu hi mô nì yulînì.” 29 Ghɨna ndùku jîsà ni beka ghɨna ndùku mô ma ghɨna ti yen Bôl ghê wùt à Efisùs wùlè atɨ̂n yì tèk yet yi wuni mô Tìlofimùs hì kwâktè na Bôl ti lyi lyî nì wûn a ndâ Fùyèn. 30 Ngə̂k lôtì kə luk tù jɨ̀m, ghɨta shɨŋ yen khɨti Bôl guf fwu nì wûn baŋ jwo bɨn yi ndâ Fùyèn yi tɨni. 31 À hì mô te nôn atɨ̂na mòmhè hi ywe Bôl ghɨta tum na ghɨ yê fòkti ha to sù sojà ghɨ chika ghɨt a Lûm, na Jèlusalèm yì jɨ̀m bame kə yi bamî. 32 Wù yu bên gha tɨni kə wu yu, lyi sojàsu nì tu wule ghɨna yen afû. Ghɨt atɨ̂na yen ben ghɨna ni, tê fè kùm a wo a Bôl wù wùn. 33 To sù sojà mu ghê yen jis na ghɨ khɨti Bôl ma fa wun nì chyak sùbà, buf ha ghɨt atɨ̂na na, “Wùt mu wunâ mò nde, ma wù ni na ghə agha?” 34 Ghɨt ale atɨ̂n à nòn afû hì bwate yênà ni, ghɨ le bwate yênà a fokô. Fumhènà hì mô afû nâ haŋaŋ. To sojà mu ghê hì kana na yi nè nê na ghə hi khɨle yi gha ye yi ye gana agha, ki jîs na sojàsu lyi Bôl ma kwok nì wûn a sojàsu bɨn. 35 Ghɨna gbî yen tan a kwuk wu ndâ à chyâk, tuti Bôl yi tutî beka nôn ghê ghɨ ndùku bênà yi bàm ndùku mô ma ghɨ ti bêf. 36 Bwate jîsà kə na, “Ghɨ ywi wûn!” 37 À hì mô te ghɨ khɨŋa hi lyi nì Bôl a sojà su bɨn wù buf ha to sù sojà ghe na, “Mu làwû hi buf yi gha ha wò agha?” Wù fîsì na, “Ba wò jìsà jîs yi Gɨlìs? 38 À mò kəbi wò wùt à Ijìb we wù chyə lohe ngə̂k guf a nôn à ghɨta ghɨ kwoka yênà kamsù kìk yen nì ghɨna a lak yi sùsi na ghɨna hi fwo ywite ghɨta yâ agha?” 39 Bôl fîsì ha wun na, “Mu mò ni, mô a wut à Jûs ma ghɨ tì bwɨ mu a yi tèk yi Tasùs yi lak yi Sìlisiyà. Mu mô ni ma mu fwu nâ yi tèk yi ta. Mu chyate na wò fo mu nì lumu ma mu jis ha ghɨta.” 40 To sù sojà mu ghe fo wu lûm Bôl time wu kwuk wu nda chîtì à ghɨ̂t nì wo, jis ha ghɨna yi jìs yi Hibùlùs.

22

1 “Wana noma nì bom ghɨ̂n, ghàn yuti gha ye mu time a ghàn ashyə̂ hi jìs hi gàmtè ngɨŋ à mì.” 2 À ndùku mô te ghɨna ywo te wù jìsà jîs yi Hibùlùs, ghɨna china kə ni moŋ. Bôl jis na, 3 “Mu mò ni, mô wut à Jûs, ma ghɨ tì bwɨ mu a yi tèk yi Tasùs, a yi lak yi Sìlisiyà mu ləma kwok kə nâ yi tèk afân, yen a ndâ ŋwàklù, chichà mù hì mô Gàmàliyà. Wù tî chwûtì saktu shyətu bè ghàhnà tu ha mu nâ tù jɨ̀m. Gha Fùyènì hì lûmà a mu wùn kəbi te yi lûmà a ghàn a wu wùn lân. 4 Mu tî nyâblì nì ghɨt a bimena ghe ghɨ jûmtè Lum wu fe wuna mu gbê atɨ̂n chin ni, mu ndùku khɨte lɨmànà nì ywena yê lêmà a ndâ chyâk ywite kə nâ ale. 5 Ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena nâ nì chəhsu lak su làwû hi bime na mu jìsà hamok. Ghɨna tî nyak ŋwàklù sù, hi fo a jyak ha mu na mu yê fo ha wana ne yi tèk yi Dàmaskùs ma mu khɨtè ben nì ghɨt ghe ghɨ jûmtè Lum mu wûn a Jèlusalèm shyəma ghɨ fo ngə̂k ha ghɨna.” 6 À hì mô te mu gbe hì bakha yênà a Dàmaskùs, ban yile fwu a nyə̂ mwanlò, baŋ wu luk we mu ndùku mô atɨ̂n. 7 Mu fen a chyə̂ yu te wùt toŋte mu jîsà na, ‘Sôl, Sôl, wò chɨma wulu mu ni njwô ghə?’ 8 Mu buf ha wun na, ‘À mò wò nde a Bâba?’ Wù fîsì na, ‘À mò mu Jisòs wù Nasalì we wò fo ngə̂k ha wûn yani.’ 9 Ghɨt ghe ghàh à ghɨna ndùku mô amok yen yi ban yi tɨni biyani tê ywo jə̀ gha ye ghɨ jisa ha mu. 10 Mu ki buf ha wun na, ‘Mu ti nê nâ ghə chin a Bâba?’ Wù jis na, ‘Lòtî ma wò lyê yen yi lak yi Dàmaskùs ma ghɨ fokti gha ye Yènfù khɨŋa na wò ni.’ 11 Ban yi tɨni tî nî se ma hì fê yena wi luktu, ghɨt ghe ghàh à ghɨna ndùku mô amok khɨti mu wu kpên gûftì lyi nì mu a Dàmaskùs. 12 Wùt lè ndùku chyə afû kokhe Fùyèn, chyə kə nâ te sak yi ghàhnà khɨŋa, nâ ghɨt a Jûs à jɨ̀m kokhe wûn, yet yi wuni mô Ànàniyàs. 13 Wù ben time a mu ngwùŋ jis ha mu na, ‘Wâ nôm Sôl kaha yen luktu.’ Te wù jìsa mihe ni se ma yulî kə wu yu mefû, mu ki yen wûn. 14 Wù jis ha mu na, ‘Yèn fe a be ghàhnà ndùku ngumle ti chwok wò na wò khɨli gha ye fu khɨŋa na wò ni ma wò fê yen à khɨli wùt we wùt wù fètana à wûn we wù mò chilichili a mò wûn we a wù jîsà ha wò kə nâ nì ngɨŋ à wûn, 15 beka wò bè time fôktèlò kum wûn, a gha afa wò ywo fî yen nì se ha ghɨt à jɨ̀m. 16 Nâ chîn kə chyàhi yu. Lòtî fyi mòlû ma chyati Bâba na wù lèhefo be sasu.’ 17 Mu kaha yen a Jèlusalèm lye a ndâ Fùyèn shihi jə̀m gha fwo a mu yi kə̀k te ghɨ fwu a jəm. 18 Mu yen Bâba, wù jis ha mu na, ‘Nyàŋhi lòti lô a Jèlusalèm afân beka ghɨt ghɨ̂n nè bime wi gha ye wò jîsà kum mu.’ 19 Mu fîsì ha wun na, ‘Bâba, ghɨna khə kə nâ hamok na mu ha mu ngɨŋ chehì khɨte à ghɨ̂t ghe ghɨ bime ha wò a wo ndasu chintesu yê fâ ghɨna a chyâk fê samâ. 20 À ndùku mô te ghɨ ywe Sìtifèn we wù ndùku fôktè kum wò, nâ mu mô afû ta kə na wù kəta hi kpû. À ndùku kine kə nâ mu nì njusu ghɨt ghe ghɨ tì ywe wûn.’ 21 Bâba fî jis ha mu na, ‘Lô beka mu nè tumalò wò nâ hadà ha tumu.’ 22 Te Bôl ndùku jîsà ni, ghɨna hì yute kə yi yutî. Wù jis ni yen tan a leŋ afân ghɨna hì bwate kə yi bwatî jîsà na ghàn ywê màka shyə mɨ ghɨ̂n! Wù kpene wi hi tè chyə̂. 23 Ghɨna hì bwatê chwokte njusu ghɨna su lesu lâŋà kokhe a nyə̂ fê mwə̂tà wu bwû waŋa kokhe a nyə̂. 24 To sù sojà ki jîs na, ghɨ lyê lyi nì Bôl atɨ̂n à mbàn, ma ghɨ sam wûn nâ a jûŋ nì wànsù shyəma wù fokti na ghɨt a Jûs jìsà gha ghɨ̂n kum wûn nì njwô ghə agha. 25 À hì mô te ghɨ kwuta wûn hì khɨŋa hi sâm wù buf ha to sù sojà ghɨ le ghe ghɨ tì time kumhe a wun a ngwùŋ na, “Saki bimelò na ghɨ sam wùt à Lûm teka ghɨ yen gha ye wù bobhe agha?” 26 Te to sù sojà ghe fate ywo gha mi yin ni, yen buf ha to sù sojà ghɨ chika na, “Wò khɨŋa hi mòmà ghə ni? Wùt wunâ mò ni a mô wùt à Lûm.” 27 To sù sojà mu ghê ki yen Bôl jis ha wun na, “Fòkti ha mu na wò mò wùt à Lûm agha.” Bôl fîsì na mu mò kə nâ wùt à Lûm. 28 To sù sojà ghê ki jîs na, yi ti ləsì ka wu dô kə ni shyəma yi hi mô wùt a Lûm biyani Bôl jis na, “Mu mò kə nâ wùt à Lûm a yi bwɨ̂.” 29 Kə wu yu te wù jîsà ni, ghɨt ghe ghɨ ndùku khɨŋa hi sama wûn yîmì hi tè kòtì yi bàm, fânì kwo to sù sojà mu ghê beka wù ywo na Bôl mò wut à Lûm ma wù te kwut wûn nì chyaksu. 30 Tuku yû, to sù sojà ghê jis na ghɨ de wûn, fî jis na ngàŋsu ndâ Fùyènsu chiksu nì ghɨt a sakana na ghɨ bê yuŋti beka wù ndùku khɨŋa hi yu hamok na ghɨt a Jûs ngane Bôl ha ghə agha. Ghɨna bên, ki jîs na Bôl chyâ time ashyə̂ yì chìntì afû.

23

1 Bôl ki yen nì ghɨt ghe ghɨ ndùku mô yi chìnti afû jis ha ghɨna na, “Wana noma, mu kwàktè wi yi kwâktì chyə ye mu chyə kwoka a Yènfù ashyə̂ hi tàn lân mô kə nâ a jûŋ.” 2 Ànàniyàs we wù ndùku mô ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena jis ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô bakhe a Bôl a ngwùŋ na ghɨna sam wo a wun a yi jwô. 3 Bôl jis ha wun na, “Yènfù bè sama kəbi wò ni, wò fufa kə̂kà ni te ndâ yì yokana. Mô afâ jîsà na ghɨ sak mu te saki khɨŋa, fê khɨma kəbi sak yi tɨni kə ha wo ngɨŋ, jîsà na ghɨ sam jwo mi.” 4 Ghɨt ghe ghɨ tì time bakhe afû buf ha wun na, “Wò sùlè ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena agha?” 5 Bôl fîsì ha ghɨna na, “Wana noma mu ye hì khə wi na wù mò ni a mô ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena.” À ye hì mô na mu hi khə, ma mu tà wun sùlì beka ghɨ ti nyak a ŋwàklù Fùyèn na, “Kə wùt bè sûlè wùt wânù yì sak.” 6 À hì mô te Bôl yena na ghɨta làwû afû ni, ghɨ le mô ghɨt a Falàsî, ghɨ le mô ghɨt a Sadùsî, wù bwat jis nâ haŋaŋ na, “Wana noma, mu mò ni mô wùt à Falàsî, ma bom ghɨ̂n ndùku mô ghɨt a Falàsî. Ghɨ saka mu afân beka mu bime na Yènfù bè nêlò ma ghɨt a kputena loti a yi kpû.” 7 Wù jis a gha mɨ ghɨ̂n ni, njaŋi lôtì, jyàhè wùna lôtì a ghɨna fùtɨ̂n, 8 beka ghɨt a Sadùsî ndùku bime wi na ghɨta bè lôtèlò a yi kpû, shyə ale bu ni te sù anjèlsu Fùyènsu makə wu yohnù, biyani ghɨt a Falàsî bime gha mɨ ghɨ̂n nâ à jɨ̀m. 9 Ghɨt mɨ ghɨn fî bwati yên kə ashyə̂. Chichà su sak su lesu a nòn à ghɨt a Falàsî ki lôtè timî hì njaŋâ nâ nì jyaka jîsà na, “Ghàh tà yen jə̂ gha be ye wùt wunâ ne. À làhi te mò ma yohnà ti jis ha wûn makə à jis anjèl à Fùyèn.” 10 To sù sojà ghɨ chik mu ghê yen te njaŋ yi tɨni ta yênà kə ashyə̂ wù hì fânà na ghɨt atɨ̂na nè shàktèlò Bôl kə wu kòm a wu kòm, wù jis ha sojà su wunsu na su yê lyê fwu nì Bôl a nòn afû ma yen nì wûn a mbàn. 11 À hì mô ntuksu Bâba ben timi bakha a Bôl a ngwùŋ jis ha wun na, “Wò hi kəta kə təm a ta ni. Te wò time hi jìs kum mu ha ghɨta a Jèlusalèm afân wò kəta hi yè timi hi jìs nâbi yâ ha ghɨta a Lûm.” 12 À hì mô te tuku yula ghɨt a Jûs yûŋtì a chìnti, laha yə mu kân na ghɨna nè fê yə wi shyə bu hi nyo kə nâ mòlû à bu na ghɨna ywilô Bôl. 13 Ghɨt ghe ghɨ ndùku fate gha mi yîn tî chyâlò ghɨt mkìk. 14 Ghɨna yen yen ngàŋsu ndâ Fùyèn su chiksu nì chəhsu jis na, “Ghàh ti yûŋtì kan na ghàh nè fê kumà wi shyə a ghàh yi jwô a bu na ghàh ti ywi Bôl. 15 Yi ni chwùtè chin na ghàn ghɨt a sakana ti chinhelò tum ha to sù sojà, na wù jis ma ghɨ lyê ben ni Bôl ha ghàn ma yi hi kə̂kà kəta ghàn khɨŋa hi tòkà bufte a gha ha wûn. Ma shihi bèn nì wûn ma ghàh ywi wûn teka wù bê tan afân.” 16 Biyani wâ jàmtù Bôl yu gha ye ghɨna ndùku fate, lo yen a sojà sù a mbàn fôktì ha Bôl. 17 Bôl toŋa to sù sojà ghɨ le jis ha wun na, “Lyì wan wù kpuŋ wuna ma wò yen nì wun ha to sù sojà ghɨ chika, wù kətalò gha hi fòktì ha wûn.” 18 Sojà yê lyi wan wù kpuŋ we yen nì wûn ha to sù sojà ghɨ chika ki jîs ha wun na, “Wùt à ndâ chyâk we yet yi wuni mò Bôl ya jis na mu lyê ben nì kpuŋ wûn ha wò beka wù kətalò gha hi fòktì ha wò.” 19 To sù sojà ghɨ chik ghe khɨti kpen wu wan we, gûftì yen nì wûn wu lùk, nyamti buf ha wun na, “Wò khɨŋa hi fòktì na ghə ha mu?” 20 Wù jis na, “À bè hì mô yi bîs ma ghɨt a Jûs jis ha wò na wò lyê chwô ben nì Bôl wu lùk wu saku, kama chwûtè na ghɨna khɨŋa hi tòkà bufte a gha ha wûn. 21 Biyani kə wò nè yute beka ghɨna chyàlò mkìk te ghɨna nè bênà ma ghɨ gbuti wûn a wu lûm, ghɨna ti yə kànû na ghɨna nè kumà wi shyə a ghɨna yi jwô a bu na ghɨna ywilô Bôl. Ghɨna gbùtè hi ywe wûn hi yu na wò nè jîsà na ghə agha.” 22 To sù sojà ghe jis ha wun na, kə wò nè mômà hi jìs ha wùt na wò ti fôktì gha yin ha mu, ki jîs na wù lo. 23 To sù sojà ghɨ chik mu ghê toŋa wu tu sù sojà wunu à bà jis ha ghɨna na, “Ghàn lyi sojàsù yi ghə yì bà bakhi nì sojà sule se su nyɨŋa a tô sù nyâm msàmba, bakha nì se su nô nì woŋa yâ yi ghə yì bà ma ghàn bakti hi yèn a Sìsaliyà. Ghàn à ghɨna bakti ma ghàn nê lô a mbɨŋlu bulamòk ntuksu. 24 Ghàn fo nyamsu lesu ha Bôl ma wù gbi a tô àtɨ̂n, ghàn momhi hi gbì nì wûn kə nâ a jûŋ ma ghàn yen nì wûn ha Gobnà Felìs.” 25 To sù sojà ghɨ̂n nyak a gha ghɨ̂n ni a ŋwàklù fo ha ghɨna na ghɨna nê lo nì gha atɨna na, 26 “À nyak mu kɨ̀lodiyàs Lìsiyà, ha wò Gobnà Felìs wù jùŋ. Mu wu toŋte bê ha wò.” 27 Yi mô na ghɨt a Jûs ye kwo wùt wunâ hì khɨŋa hi ywî, mu che ben yu gha tɨni ghàh à sojà samsu bônhì wûn te mu che ywo na wù mò ni a mô wùt à Lûm. 28 Mu che lyi chwo nì wûn a ghɨna wu lùk wu sakanu beka mu chehì kôŋà hi khɨli na ghɨ khɨti wûn ma wù bobhi nâ ghə agha. 29 Te mu chwo yâ, ki yen na ghɨna jìsà a gha kum kə yi sak yi ghɨna teka wù bobhè jə gha ye ghɨ mô hi ywe wûn makə hi lèmà wûn a ndâ chyâk atɨ̂n. 30 Ghɨ ti fôktì ha mu na ghɨ baha fate kə hi ywe wûn, mu yen na yi jwôfà kə na mu chinhi wûn ha wò kə chîn. Mu ti fî jis ha ghɨt ghe ghɨna ngane wûn, na ghɨna jûmtè ben ma fôktè kwok nì ngə̂k à ghɨna a wo ashyə̂. 31 Sojà su tɨnsu yu gha ye a to ghɨna ghe jìsa lyi Bôl fwu nì wûn ntuksu gbi yên nì wûn a Àntibatìlìs. 32 Tuku yû, sojà se su ndùku gbê nì wulu yen chinhi Bôl kaha kolo lò. Wù lô nì se su ndùku gbê a tô sù nyâm. 33 Ghɨna lyi yên nì wûn a Sìsaliyà fo wun ha Gobnà, bakha nì ŋwàklù ye ghɨ che fo ha ghɨna yâ. 34 Gobnà àtɨ̂n taŋ ŋwàklù àtɨ̂n buf ha Bôl na wò lo a yìni laki agha? À hì mô te wù ywo na Bôl lo a yi lak yi Sìlisiyà, 35 wù jis ha wûn na, “Mu nè ywo gha ya a wu yu afa ghɨt ghe ghɨ ngane wò yâ bèna.” Wù jis yâ ki jyân na sojà su wunsu lyi Bôl ma yê lem wûn a tok afa Helòd tì ba.

24

1 À hì mô yi bàm yi tuk mù tân, Ànàniyàs ngàŋ à ndâ Fùyèn yì ngaŋtena lo chwo yi tèk yi Sìsaliyà ghê chəhsu lesu nì wùt lè we wù ndùku saka saksu, yet yi wuni mô Tètulùs ghɨna ben ha Felìs Gobnà yi lak afû hì fòktè ngək à ghɨna kum Bôl. 2 Ghɨ toŋa Bôl fo wu lum ha Tètulùs na wù jis, wù yîmì hi tè jîsà a gha kanana kum Bôl na, “Bèbɨn wù chìk ghàh ti khɨti yutìnì nâ a wu yu dâ njwo wò saka ghàh nâ nì tofu kananu. Wò ti ni na gha jûŋà gan a ghàhnà yi lak nâ hidù. 3 Ghàh saŋle ha wò nâ haŋaŋ kum gha mɨ ghɨ̂n.” 4 Mu kôŋà wi hi chyàhè wu yu wa, chyate na wò yu gha tɨna, ghàh jîsà ha wò ki yi tum. 5 Ghàh ti yen na wùt wunâ mò kə nâ wut wù bəmana wù be. Wù ti nôhì ghɨt a Jûs kə mbyî yì jɨ̀m, fê mô kə nâ a tû a nòn à mùnàŋà ha ghɨt a Nasalì. 6 - 7 Ghàh che kwo wun wu khɨŋa hi bobhe a nda yâhì yì Fùyèn na yì hi mô fê kəta wijə yulînì a Yènfù ashyə̂. 8 Wò ki bufte a gha ha wûn nâ nì ngɨŋ yâ, ma wò nê yu gha ye ghàh ye khɨte wun atɨ̂n. 9 Ghɨt a Jûs chîntì jis kə na gha ye ghɨ ye kwo wun atɨ̂n mò kə nâ hamok. 10 Gobnà àtɨ̂n fo wu lum na Bôl jis, wù lôtì jis na, “Mu kwàktè na wò ti sak lak yîn nâ wu lɨ̀m wu dô kə ni, mu saŋlê hi time a wo ashyə̂ chîn hi jìs hi gàmtè ngɨŋ à mì.” 11 Wò lyi ma wò yen nâ nì ngɨŋ yâ na tuk mù tà chyâ jə̂ njwòsù bà te mu kwoka a Jèlusalèm hi kokhe Fùyèn. 12 Ghɨna tà yen jə̂ te mu gùfnà gha ghàh à wùt. Mu tà nôhì jə ghɨta a ndâ Fùyèn makə a ndasu chintesu, makə atɨ̂n à yì tèk. 13 Ghɨna wi hi chwùtè nâ yi gha yì mòk atɨ̂n à gha afa ghɨna ye jisa kum mu chîn. 14 Gha yì mòk ye mu mò hi bimi mò kə na, mu kokhe Fùyèn, jùmtè Lum te Bâba khɨŋa na ghɨ hi chyə atɨ̂n nâbi nì te ghɨna jîsà na à mò lumtu fəm tu. Yèn mu fîn a mu kokhe à mò Yèn fe be ghaha ghɨ shyə ndùku kokhe. Mu bime kə nâ gha ghe ghɨ nyaka a ŋwàklù yì sak à Musìs nâ à jɨ̀m nì ghê ghɨ nyaka a ŋwàklù sù fòktìsù chiksu. 15 Mu khə hamok kəbi te ghɨna khə na Yènfù bè nêlò ma ghɨt a jûŋà nì ghɨta be bê loti a yi kpû nâ à jɨ̀m. 16 À ni mò gha ye mu mòmhè nâ yu mù jɨ̀m hi tè kəta təm a Yulena a Yènfù ashyə̂, fê kəta a ghɨta ashyə̂. 17 À hì mô te mu chyə wu lɨ̂m wu donu a bɨn, mu lo ben a Jèlusalèm nì ka te ghɨ tuma na mu yê fo ha ghɨt a ma, hi fè fo yi fo Fùyènì. 18 Ghɨna yen mu a ndâ Fùyèn ma mu hì mô ma mu ti mihì gha mɨ ghɨ̂n, fî su ngɨŋ à mì a Yènfù ashyə̂ gha yile tê gànà jə̀ afû, nâbi nônà bu a mu ngwùŋ. 19 À ndùku mô kə ghɨt a Jûs ale ma ghɨna fwu ben yi lak yi Esiyà. À mò kə hi bɨlà time a ghɨt mɨ ghɨ̂n a wo ashyə̂ hi jìs yi gha yile ye yi mô kum mu a wu yu afa gha yê hì mô 20 À hì bu yâ, ma ghɨt ghɨ̂n afân nê fokti gha ye a ghɨna jìsa na mu chehì jîsà lò shyəma mu hi mô a ghɨta saka ashyə̂. 21 Gha yi mòk ye mu tì ne mò kə na à ndùku mô te mu mò a ghɨta fùtɨ̂n, mu bwat jis na, “Ghɨ saka mu lan ni kə njwo mu bime na ghɨta bè lôtè lò a yi kpo.” 22 Felìs ndùku mô wut, khə yi gha kum Lum we Bâba khɨŋa na ghɨta hi chyə atɨ̂n. À hì mô te ghɨt a Jûs jìsa gha a Bôl a tû, wù jis na kə ghɨ fi sak lô sak àtɨ̂n, fî jis na, ghɨ bè kâtà sak atɨ̂n a wu yu afa Lìsiyà to sù sojà ghɨ chika chwo bena. 23 Wù jis ni, fî chyâhì yi sâk na ghɨ fa Bôl, biyani ma ghɨ de wûn ma wù hi loble mô kə nâ a wun a ngɨŋ. Wù fî jis na kə ghɨ nè tâmtè sunsu wunsu na kə ghɨ fo mwə̀ me wù khɨŋa. 24 À hì mô te tuk mù chyàla mu sek ni, Felìs ben ghê Dìlusilà a ywê wûn, a mô wùt a Jûs tum na ghɨ yê toŋà ben nì Bôl. Bôl bên, ghɨna hì yute te Bôl jìsà gha te ghɨta kəta hi bimî ha Jisòs Klistù. 25 Bôl jis ni hì fôktè te ghɨta kəta hi tè mò chilichili, fê khɨte ngɨŋsu ghɨna su, fê fôktè na tuku bènàlò shyəma Yènfù bê sak ghɨta. Te wù jìsa gha mi yina, fânì kwo Felìs, wù jis na Bôl lo, fî jis na yi nè fê toŋalò wûn a wu yu afa yi kwote yu. 26 Wù hì mô wu yu mefû kwâktè na Bôl ti folò ka ha yi kum ni, wù hì motè kə ni toŋa Bôl na ghê wun biti gha. 27 Lɨ̂mù chya wù bà, Bòsiyùs Festùs ben lyi luk wu Gobnà Felìs, Felìs shihi lò, de Bôl a ndâ chyâk beka wù ndùku khɨŋa na ghɨt a Jûs hi kôŋà wûn.

25

1 À ndùku mô yi bàm yi mu tuk mù tât te Festùs kwoka kpoko a Sìsaliyà te Gobnà, wù lo kwok a Jèlusalèm. 2 Ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì tu we wu ndùku tihe ghɨt a Jûs fôktì ha wûn kum Bôl. Ghɨna chyati Festùs na, 3 wù tum ma ghɨ ben nì Bôl a Jèlusalèm, ghɨna ndùku jîsà ni beka ghɨna ndùku mô ma ghɨ ti bakti hi fwo ywi wun wu lûm. 4 Wù jis ha ghɨna na, “Bôl mò ma ghɨ ti fa wun a Sìsaliyà, mu mô hi kaha yèn afû a mu tuk afân. 5 Ghàn jis ma ghɨt ghe ghɨ tihe ghàn, jûmtè ben nì mu afû ma ghɨ fokti gha ye wù bobhe.” 6 Festùs chyə afû te a mu tuk fama, à hì mô a mu tuk ìwûm, wù kaha chwo a Sìsaliyà. Tuku yû, wù yen a lùk wu saku, jis na ghɨ lyê ben nì Bôl. 7 Ghɨ ben nì wûn kə wu yu, ghɨt a Jûs ghê ghɨ tì lo a Jèlusalèm ben timi kat hì wama a gha kum Bôl ghɨ dô kə ni, biyani lum wule bu hi chwùtì na ghɨ mô hamok. 8 Bôl jîs hi gàmtè ngɨŋ à wûn na, “Mu tà khɨm jə̂ sak yi ghɨt a Jûs, mu tà bobhi jə̂ gha kum ndâ Fùyèn à ghɨna, mu tà jis jə̂ kəbi gha be kum fə̀n wù chìk.” 9 Festùs hì khɨŋa hi nì na ghɨt a Jûs hi kôŋà wûn, ki buf ha Bôl na, “Wò kòŋàlò hi kwôk a Jèlusalèm na ghɨ yê sak wò a mu ashyə̂ kum gha ghɨ̂n ghɨ jîsà afân ni kum wò agha?” 10 Bôl fîsì na, “Mu mò afân ni, mô wu lùk wu saku fə̀n wù chìk a we wù mò a Lûm, a mô kə hi sak a mu afân. Nâ wò khəlò nâ jûŋ na mu tà bobhi jə̂ gha yile ha ghɨt a Jûs. 11 Mu shìki mô ma mu ti khɨm saki shyəma ghɨ ywi mù, mu wi hi tunhî na kə ghɨ ywi mu, biyani ghɨna lêmà gha ghɨ̂n a mu tû a mô yi fə̂m, ma wùt nê hi kəta wi jyaka hi fo mu ha ghɨna, ma mu nê hi chyate na fə̀n wù chìk sak sak à mì.” 12 Festùs tum a tû, ghê ghɨt ghe ghɨ tihe wûn ki jìs ha Bôl na, “Te wò chyate na sak yâ yen ha fə̀n wù chìk, yì ti yê kə ha wûn.” 13 Te tuku chyàla mù sek ni, fə̀n Àgɨlibà ghê Bènîs ben a Sìsaliyà hi toŋte ha Festùs. 14 À hì mô te ghê ghɨna mò hi chyətî hadà, Festùs fôktì kwok nì ngə̂k à Bôl ha wun jis na, “Wùt mò afân te Felìs tì fa lema a ndâ chyâk.” 15 Mu chyə kwok yen a Jèlusalèm ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu nì chəhsu ghɨt a Jûs hì jîsà na, mu bimi na yi kpenalò na ghɨ fo ngə̂k ha wûn. 16 Mu jis ha ghɨna na, yi bone wi ha ghàh ghɨt a Lumà hi nè kə gha ha wùt, kə njwo ghɨta ngane wûn, a bu kə na wù time a ghɨt ghe ashyə ghe ghɨ ngane wûn hi fòktè sak à wûn. 17 À hì mò te ghɨna chwo bena afân, tuku yû mu tê chyàhè wu yu, yen ndokò hi sak a wûn jis na ghɨ yê lyê ben nì wûn. 18 Wù bên, bànàsu wun sê lôtì hì jîsà chwûtè wi gha be yile ye mu yê hì kwâktè na wù ti nî. 19 Ghɨna hì bɨlà gufnà lô a gha ghê wûn kum lum we ghɨna kokhe Yènfù atɨ̂n. Fê jîsà kum nì wùt lè we wù tì kpo ghɨ toŋte na Jisòs, Bôl hì jîsà na wù mò wu tâ. 20 Mu ki gha tɨni yi ghak mu, mu ki bûf ha Bôl na, “Wò kòŋàlò hi yèn a Jèlusalèm na ghɨ sak sâk yâ afû agha? 21 Biyani Bôl chyati na ghɨ lêmà kə yi a ndâ chyâk hi tàn shyəma fə̀n wù chìk sak yi, mu ki lêmà wûn na tuku ben ma chinhi wûn ha fə̀n.” 22 Àgɨlibà jis ha Festùs na, “Mu kòŋàlò hi ywo jis yì wùt wunâ nì ngɨŋ à mì.” Festùs ki jis na, “Wò bè ywo kə jîs yi wuni yi bîs.” 23 Tuku yû Àgɨlibà ghê Bènîs ben kə nâ te ghɨt a ta, lyi yen a ndâ yi chìk yê ghɨta ndùku bênà yûŋtè atɨ̂n. Wù bên nì tô sù sojà ghɨ chika nì ghɨt a chik ghe ghɨ mô a yi tèk. Festùs jis na ghɨ yê lyê ben nì Bôl, ghɨ yen lyi ben nì wûn. 24 Festùs ki jîs na, “Fə̀n Àgɨlibà nâ nì ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨ a mô afân, ghàn yen wùna mò wut we ghɨt a Jûs à jɨ̀m ghe ghɨ mô a Jèlusalèm nì ghê ghɨ mô afân jîsà a gha ghɨ dô kə ni kum wûn. Ghɨna chehì bwate jîsà na, wù kəta hi kpu. 25 Nâ mu ti ki yen na wù tà ni jə gha ye ghɨ mô hi ywe wun atɨ̂n. Nâbi wûn chyati na yi khɨŋa hi yen a fə̀n wù chìk na wù sak yi, mu lem na mu nè chinhelò wûn ha fə̀n, 26 biyani mu fate khə wi gha ye mu mò hi nyàk ha fə̀n wù chìk kum wûn. À mò gha ye mu ye jisa na a ben nì wûn ha ghàn ma wù jis a wo ashyə̂ a fə̀n Àgɨlibà. À nè hì mò te ghàhnà ywo kwoka nì sak àtɨ̂n shyəma mu ki khɨle gha ye mu mò hi nyàk. 27 Beka mu ti yen na yi jwôfà wi na mu chinhi wùt a ndâ chyâk, fôktè mihè wi gha ye wù bobhe.”

26

1 Fə̀n Àgɨlibà jis ha Bôl na, “Ghɨ ti fo lumu ha wò na wò jis kum ngɨŋ yâ.” Bôl lôhì a wo a nyə̂ yîmì hi tè jìs na, 2 Fə̀n Àgɨlibà mu khə na à mò a to jûŋà ha mu hi tè jìs kə nâ a wo ashyə̂ lân, hi fîsì a gha ghe ghɨt a Jûs lèma a mu tû nâ à jɨ̀m. 3 Yi mô kə nâ ni beka wò khə mihè lum te ghɨt a Jûs chyə atɨ̂n, fê khə kəbi lum te ghɨna lyè gha hi fatî ghɨna hi jîsà atɨ̂n. Mu chyate na wò fatè yuti gha ye mu ti jîsà. 4 Ghɨt a Jûs à jɨ̀m khəlò te mu ndùku chyə ha walà khə te mu chyə kwoka a ghàh a yi lak fî chyə a Jèlusalèm, 5 fê khə mu nâ hadà, ma ghɨna làhi fòktè mihì kə nâ ni, a wu yu afa ghɨna kôŋà, na mu mò ni mô wut à Falàsî ma mu ndùku kokhe lò Yènfù kə nâ wu lum afa ghɨt a Falàsî ndùku kokhe Yènfù atɨ̂n. 6 Mu mò afân chîn ni ghɨ saka mu kə beka mu khə hamok na Yènfù ti lunhi chwùna we wù tì chwùne ha be ghàhnà ghɨ shyə. 7 A fê mô kəbi wu chwùna we sah yi nda ghɨta ghàhnà ghɨ̂n njwòsù bà ndùku kokhe Yènfù nchwì nì ntuksu khə na ghɨ bè khɨtelò, à baha mò kə kum gha yinâ, mbè, a yi ne, ghɨt a Jûs lêmà gha ghɨ̂n a mu a tû. 8 Njwô ghə te ghàn ywo yi ta ghaka ghàn hi bimî na Yènfù lòhèlò ghɨta a yi kpû? 9 Nâ mu ha mu ngɨŋ ndùku khə na mu kəta hi nì nâbi ghə hi bobhe fêt yì Jisòs wù Nasalì. 10 À mò fêt ye mu ndùku nê a Jèlusalèm. Ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu tì fo jyaka na mu lem ghê ghɨ kokhe Yènfù wu lum afa mu kokhe atɨ̂n chîn a chyâk, ghɨ dô kə ni. À hì mô te ghɨ chyahe saki na ghɨ ywiti ghɨna, nâ mu tok gha tɨni. 11 Mu tì fô ngə̂k ha ghɨna a ghɨna ndasu chintesu nâ sù jɨ̀m, mômhì nâ yu mù domù na ghɨna tunhi ma hi fê samhe wi ha Jisòs. Mu ndùku bânà ghɨna nâ haŋaŋ fwo yênà a lak tu letu kə hi fo ngə̂k ha ghɨna. 12 À ndùku mô te mu lòte hì yênà yi tèk yi Dàmaskùs kum gha mi yîn te ngàŋsù ndâ Fùyènsu chiksu tuma mu afû, fo a jyak na mu yen. 13 Mu fwu tan wu lum kə nâ nchwì tâ ni, a mbè, ban yile fwu a nyə̂, ta chyâ yuchwî mwanlò a wu lùk afa mu ndùku mô atɨ̂n ghàh à ghɨt ghe ghɨna ghɨna gbê a mu yi bàm. 14 Ghàh fente a chyə̂ kə à jɨ̀m, mu yu te jyə̀ jìsà yi jìs yi Hibùlùs na, Sôl, Sôl, wò chɨma wulu mu ni njwô ghə? Wò nùkà wu wun wa halô jîsà na wò nò mu. 15 Mu buf na à mò wò nde a Bâba? Bâba fîsì jis na, à mò mu Jisòs we wò chɨma wulu wunu yâ. 16 Biyani lòti timi a nyə̂. Mu fwu a wo yi kə̀k hi chwoka wò ha wùt à mù wù fèt ma wò nê hi mô fôktè kum mu nì gha ghe wò yena lân nì ale ghe mu nè chwûtè ha wò. 17 Mu nè bônhèlò wò a ghɨt a Isalì a wô, nì ha tum we mu tuma wò ha ghɨna. 18 Wò nè yâhèlò se ghɨna ma wò fê fihi ghɨna a bɨn a finana ma wò lihi ghɨna atɨ̂n yì bân. Wò nè nêlò ma ghɨna fwu a Satàn yi dèt yi sak ma ghɨna yen ha Yènfù ma wò lêhèfo gha ghɨna a be ma ghɨna khɨti luku atɨ̂n à nòn a ghɨt ghe Yènfù chwokte beka bimî ye ghɨna nè khɨte ha mu. 19 Fə̀n Àgɨlibà, mu tà tì tunhî hi nè gha ye ban yê tì fwo a nyə̂ ghɨ jis ha mu na mu ni. 20 Mu tî yîmì hi yiki a Dàmaskùs nì a Jèlusalèm nì ghɨta yi lak yi Jùdiyà kə yì jɨ̀m, yiki kəbi tumu na ghɨna kəta hi bɨ̀nhè təm a ghɨna a ghɨna gha be hi bèn ha Yènfù hi tè nè gha ghe ghɨ chwûtè na ghɨna ti kahi təm a ghɨna. 21 À ni mò gha ye ghɨt a Jûs tì khɨte mu atɨ̂n a ndâ Fùyèn hì khɨŋa hi ywî. 22 Biyani Yènfù gâmtì mu hi bè tàn lân, mu mô afân te wùt we mu tì yena hi fôktè gha mɨ ghɨ̂n ha ghɨt à jɨ̀m, ha ghɨ tetana nì ha ghɨ chika. Gha ye mu jìsà mò kəbi gha ye Musìs nì fòktìsu chiksu ndùku mô ma ghɨna ti fôktì na yi bè gânàlò. 23 Ghɨna tì jis na, “Wùt we Yènfù chwoka lema kəta hi yen a ngə̂k hi kpû, hi tè mò wùt wù shyə̂ hi kaha lòtì a yi kpû shyəma wù fòkti ha ghɨt a Jûs nì tumu na ghɨ làhi bònhì ghɨna, Yìna mô hi tè mò ha ghɨna te yi bân.” 24 Te Bôl jìsa be tana wu lùk afân ni, Festùs kat jîs yi wuni jis na, “Bôl, wò mò ni tof wa bu a jûŋ, ŋwàklù yâ yì dona ti nî wò ti jyâk.” 25 Bôl fîsì ha wun na, “Mbè, to ma tà jiblî, mu jìsà kə nâ wu tof jîsà kə nâ gha hamok. 26 Mu jìsà ni fânà wi beka fə̀n hì khəlò kum gha mɨ ghɨ̂n, beka ghɨ tà tì gan jə̂ a lèt. 27 Fə̀n Àgɨlibà, mu khə na wò mò nì bime a gha ghe fòktìsu chiksu tì nyàka. À wi ni agha?” 28 Àgɨlibà buf ha wun na, “Ba, wò kwàktè na kə fu yulâ ni wò làhi bɨ̀nhè mu ha wùt wù bimena agha?” 29 Bôl fîsì na, “À làhi tè mò a fu yulà makə wu yu dâ, mu jə̀mà na Yènfù ni ma wò hi mô wùt wù bimena, bakhi nâ nì ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨ yute gha ye mu jîsà lân, na ghɨna kahè hi mô kəbi te mu. Mu jə̀mà na yi shìki mô ni, kə wùt nêhi mô te wùt à ndâ chyâk te mu.” 30 Fə̀n ki lôtì ghê Gobnà nì Bènîs nì ghɨt à jɨ̀m ghe ghɨna ndùku mô amok 31 lo afû yen hì bitè gha atɨna jîsà na, “Wùt wuna nè wi gha be yile ye ghɨ mô hi lèmà wun a ndâ chyâk atɨ̂n makə hi ywe wûn.” 32 Àgɨlibà jis ha Festùs na, “Ghɨ yê làhi dè wùt wuna na wù lo, à mò kə na wù chehì mô ma wù ti chyati na fə̀n wù chìk a Lûm sak sak à wûn.”

27

1 À hì mô te ghɨ lema na ghàh lye a ngwùk ma yen a Italì, ghɨ fo Bôl ghê ghɨt a ndâ chyaka ale ha to sù sojà ghɨt a Lûm ale, yet yi wuni mô Jùliyàs. Ghɨ ndùku toŋte ghɨna na sojàsu fə̀n wù chìk. 2 Ghàh lo yen lye a ngwùk ma yì lo a yi tèk yi Àdɨ̀làmitùŋ, hì chwo yèn lumu wu lùk afa ngwùksù ndùku yê time atɨ̂n yi lak yi Esiyà. Ghàh à Àlìstakùs, a wùt yi lak yi Màsìdoniyà wùlè ma wù fwu yi tèk yi Tèsàlonikà mô amok. 3 Tuku yû ghàh yen tan a Sidòn, Jùliyùs hì kəta yi kwâktì jûŋì ha Bôl, de wûn na wù yê yen sunsu wunsu ma wù khɨti mwə̀ me wù ndùku khɨŋa. 4 Ghàh ki lô afû, fufa hì fo chyâhì ngə̂k, ghàh lô yen lumu a bàh a bonena ghe fufa ndùku chyâ wi atɨ̂n, yi bi yi lak yi Sàbulùs. 5 Kaha lye atɨ̂n à jwò yì chìk daŋ yen lumu a bàh afa ghɨ ndùku bakhe a Sìlisiyà nì Bàmfiliyà yen tan a yi tèk yi Milà a yi lak yi Lìsiyà. 6 To sù sojà mu ghe yen ngwùk ma yi lo yi tèk yi Àlèksandiliyà hì yênà a Italì lihi ghàh atɨ̂n, ghàh à ghɨna lô. 7 Ghàh lyi mu tuk, gbê kə a jwô, a jwô, beka fufa ta ndùku nê na gbî tɨni hi bona wi, gbi ben tan yi tèk yi Nidùs. Fufa tê dè na ghàh yen lumu afû, ghàh ki lêm hi yèn a bàh bonena afa fufa ndùku chyâ wi atɨ̂n a bàh à Sàlmonè yi lak yi Kɨ̀lît. 8 Ghàh ndùku gbê kə yi bè yi bè, jɨŋ kə ni ghaŋ agha ben tan wu lùk wule we ngwùksù ndùku bênà chyə atɨ̂n, ghɨ toŋte na, “Yusa jûŋà,” ghɨ bakhe yi tèk yi Làsiyà. 9 Ghàh bobhi mu tuk kə halô, gbî tɨni hì ghaka ghàh, beka a ndùku mô ma tuk we ghɨ ndùku bama jwo atɨ̂n kum besu tî chyâ, a mô wu yu we gbî jwôlì yè ta atɨ̂n. Bôl ki tobhe à ghɨ̂t jis na, 10 “Wana noma, mu yena na gbî ghàhnà hi yèn ashyə̂ kətalò ngə̂k yi bəma kə ni. Ngwùk yina kə̀kà te yì nè shàktèlò ma nâ mwə̀ me mù mò atɨ̂n ma mù bef, ma ghɨta fê kputi.” 11 Biyani to sù sojà ghe tê yu gha ye Bôl jìsa, lem kə a to wuna yi gha afa bè ngwùk nì wùt we wù ndùku tihe ngwùk ndùku jîsà. 12 Luk we ngwùk ndùku mô hi time atɨ̂n ndùku jwôfà wi hi chyə afû, a wu yu tònànù we fufa yè chyâlà, ghɨta ndùku kôŋà kə na ghɨ hi yênà ashyə̂ atɨ̂n à jwò yì chìk, nô na ghɨ yê tan a Fonìs ma yuti afû. Fonìs ndùku mô wu luk we ngwùksù ndùku yê chyə atɨ̂n a Kɨ̀lɨ̂t wu ke yênà a bàh afa yuchwî lye atɨ̂n. 13 À hì mô te fuf ghe bota, ghɨ le yîmì a bàh a nchwô hì chyâlà kə hijə, hijə, ghɨt atɨna yen yâ, lyi kə na kwâktì ghɨna làhi kpên, ghɨna guf kokhi shyə ghe ghɨ ye chwuŋa na ghɨ khɨti ngwùk kə yì hi gbê, yì yîmì hi tè gbì hijə hijə kə yi bì jwôlì Kɨ̀lɨ̂t. 14 Biyani fufa ta ale yîmì hi tè chyà, ma ghɨ lo a bàh a kwokànà, hì lye bê lumu a jwô. 15 Hì bê yani shikà ngwùk ghàh mômhì hi yèn lumu a bàh afa ghɨ bênà atɨ̂n, yi ta ghak ghàh, ghàh dê, ngwùk atɨ̂n gbi atɨ̂n à fuf. 16 Ghàh kwuŋ chya lumu a fù laklà fu lefu atɨ̂n à jwò ghɨ toŋte na Kodà mômhì nâ nì jyaka guf lihi ngwùk yì tetana ye ghɨ tì chwuŋa yi bàm yi ngwùk yì chìk. 17 Ghɨ guf lihi nì yinì yani fati kwut ngwùk yì chìk nì kùlsù na kə yì bâtì. Ghɨt ghe ghɨ ndùku tihe ngwùk atɨ̂n hì fânà kə na yì làhi ye kùn a tuŋ a sùsi ghe ghɨ ndùku mô atɨ̂n à jwô lumu a bàh à yi lak yi Libiyà, ki yêntè chwohe a bâh à sùnju ghe ghɨ ye chwuŋa a tô ngwùk, hi nì na kə ngwùk hi gbê haŋaŋ, de na à hi china kə a fûf. 18 Fuf atɨna faŋ hì fo kə ngə̂k. Tuku shihi yula bèn, ghɨna hì fihe mwə̀ mùlè me a mù ndùku mô a ngwùk tuma chwohe a jwô. 19 Tuku yû wu tuk wu kumtenu, ghɨna hì chwokte kə mwə a ngwùk tuma chwohe a jwô. 20 Tuk mùlè chyâ teka ghàh yen yuchwî makə mu jên, a chyâ kə a fûf. Te ghɨ faŋa hì chyâlà kə ha jyak yani ghàh yen na ghàh nè bônà wi. 21 À hì mô te ghɨt atɨna fèta ha ghaf teka ghɨna yə shyə ale, Bôl lôtì timi a ghɨta ashyə̂ jis na, “Wana noma, à ye hì mô na ghàn yu gha ye mu jìsa ma ghàhnà ta ye lo jə a Gɨlìs, ma ghàhnà tà bobhi jə mwə̀lû nè hi fè khɨti a lə̀hà ghɨ̂n. 22 Mu chyate jîsà ha ghàn chîn na, ghàn kwut təm ghana beka a shàkti kə ngwùk biyani wùt ha ghàn tà kpû. 23 Mu jîsà ni beka à chehì mô ntuksu lân, anjèl à Fùyèn fê fu kəta mu a fe mu kokhe che ben ha mu, 24 jis na, “Bôl, kə wò fan beka Yènfù ti lem na wò timi kə nâ a fə̀n wù chìk ashyə̂. Fî lèm na wùt nè kpo wi atɨ̂n à ghɨ̀t afân a ghàn a ghɨna gbê amok ni, kum təm a jûŋ ghe fu kəta ha wò.” 25 “Mu jîsà ha ghàn wana noma na, ghàn kwut təm ghana beka mu bime ha Yènfù, khə nâbi ghə ghê ghɨ nè gânà kəta ghɨ jisa ha mu. 26 Fufa nè china fihelò ghàhnà ma ghɨ lem yi bàm yi lak yile atɨ̂n à jwò.” 27 “Ngàmsù chya sù bà à hì mô ntuksu, fufa baha bɨlà ki yi bɨ̂l nì ghàh a jwò à Àdìliyà. À hì mô ntênàsê, ghɨt ghe ghɨ tihe ngwùk yen na ghɨna hì kùmhè bênà a yi bi jwôlì. 28 Ghɨna mak chwohi kùl a jwô ma ghɨ ti chwuŋ shyə ale yi jwô àtɨ̂n, yì lyi chwô ghɨna fek yen na jwò àtɨ̂n lyelò tàmsù wosu wu wə nì mbà. Ghɨna chyəti kə ni fî mak kùl yen na jwò àtɨ̂n lye tânà kə tàmsù wosu mbulamòk. 29 Ghɨna yîmì hì fânà na fufa nè lyê lôlò nì ghɨna ma yê kùnâ ywiti yi wo, kahi chwohi mwə̀ me mù kìk yi bàm yi ngwùk, a mù nè na ngwùk time a jwô, hì jə̀mà kə na tuku yu. 30 Ghɨta a ngwùk afâ tî mômhè hi tet a fwu a ngwùk, hì chwohe yênà nì ngwùk yi tetana yê a jwô kama nê te ghɨ khɨŋa hi fihe mwə̀ me mù ndùku ghaŋle ashyə̂ ngwùk, a me mù nè na kə ngwùk gbi. 31 Bôl yen gha tɨni jis ha to sù sojà ghe nì sojàsu wunsu na, “Ghɨt ghɨ̂n a ngwùk afân tê faŋ hi ndokò atɨ̂n à ngwùk afân ma wùt nê tê bòn.” 32 Sojàsu tɨnsu yu ni tenti sù kùl se su ndùku mô a ngwùk yì tetana afa de yì hì yênà a jwô a yinì ngɨŋ. 33 Tuku hì yula bê kə ni, Bôl chyati ghɨna à jɨ̀m jis na, “Ghàn mômhì hi yə a shyə. Ghàn ti chyə ngàmsù bà chîn teka ghàn yə shyə ale, mô kə a fumhì. 34 Chîn mu chyate na ghàn yə shyə kə wùt ha ghàn nê kpu. Ghalà fu lefu nè gânà wi ha wùt ha ghàn nâ hakoh.” 35 Te Bôl jìsa ni, lyi a bân fo àyòŋnà ha Yènfù kə ghɨna ashyə̂ bəktilò yîmì hi yə̂. 36 Ghɨna yen ni kwut a təm nâbi nde yə a shyə. 37 Ghàh ndùku chîntè mô a ghɨ̂t yi ghə yì bà nì msàmba njwò tufa a ngwùk afû. 38 À hì mô te nâbi nde yə kpene kəta wù khɨŋa, ghɨna fihi saŋa wît ghe ghɨ ndùku mô a ngwùk hì tumhi a jwô na ngwùk yaŋhi. 39 À hì mô te tuku yula bê ghɨna tà fî khɨlî na à mô yìni bi yi laki agha, biyani yen wu lùk wule yi bi jwôlì, wu mô te a chɨm, lem na yi shìki bona ma ghɨna yen nì ngwùk ma yi time afû. 40 Ghɨna tenti mwə̀ me mù ndùku khɨte ngwùk, de mù chwo a jwô, ghɨna fî yêntì kùl se su ndùku khɨte shyə ghe ghɨ tihe ngwùk kokhi a bâh à sùnju ghe ashyə̂ shyəma fufa chìn à fihi ngwùk atɨ̂n a bi jwôlì. 41 Biyani ngwùk àtɨ̂n yen kun a tu a tuŋ a sùsi ale yi sah à jwò, jwo ngwùkì so a chyə̂ yi tê fê yèn, jwò nêk bam yi tɨni shyâktì wu bàh wu bàh. 42 Sojà se yen ni hì khɨŋa hi ywite ghɨta ndâ chyâk ghe atɨ̂n nâ à jɨ̀m hi nì na kə wùlè nê nâhà fwu ma wù tet. 43 Biyani to sù sojà ghê hì khɨŋa hi bònhè Bôl ki tunhî na kə ghɨna mom, ki bɨlà jìs na nâbi nde we wù mò hi nàh wù yitê chyakte fwu ashyə̂ ma wù nah à daŋ. 44 Ghe ghɨ faŋa, ma ghɨ khɨti bâh wu mu kàkù makə bâh wu ngwùk we ghɨna mò hi khɨtî. À ni mò te ghàh tì gbe shyəma ghàh bon.

28

1 À hì mô te ghàh fwo mihe a jwô, baha mô kə nâ wun wu tâ, ghàh yu ha ghɨt ghe ghɨ ndùku mô afû na ghɨ toŋte lak mi ye na Maltà. 2 Ghɨt atɨ̂na tî gâmtì ghàh nâ jûŋ fati wu wus ha ghàh beka à ndùku mô ya ma wuli ti yîmì hi tè nà tònènà hì mô a bɨn nâ haŋaŋ. 3 Bôl yûŋtì mu kâk hì kpâ yênà nì wusu atɨ̂n, fwə fwu atɨ̂n à mu kàk afû te wusu lùmà be lɨm a wo wuna faŋ kə yi fâŋ. 4 Ghɨta yi lak afû yen fwə atɨ̂na te ghɨ lɨma wo wuna jis na, “Wùt wunâ làhi tè mò ni ywe à ghɨ̂t. Nâbi te wù teta fwo a jwô biyani lòn mô a wuna tû, wu mô kə hi kpû.” 5 Biyani Bôl jîkhì a wo wuna fwə atɨ̂na chem wu wùs teka ghɨ ləmhi wûn nâ hakoh. 6 Ghɨna hì kwâktè kə na wun wu wunu ti mutàlò, bu yani ma wù fen à kpu. Ghɨ yutî nâ ha ghaf biyani te yena jə̀ gha yile te yi gana ha wûn. Ghɨna ki kwuna yi kwâktì ghɨna hì jîsà na, “Wù mò ni mô Fùyèn fu lefu!” 7 Bì yì lak afû ndùku kətalò fùkmù a ngwùŋ à lùk afû yet yi wuni mô Bùbiyùs. Wù fyi ghàh nâ a jûŋ, yəhi ghàh a mù tuk mù tât. 8 À mô ni, bè Bùbiyùs mô wu khɨ̀ kəta a guta, kutì fê chwoka wûn. Bôl lyi yen atɨ̂n à ndâ afa wù ti nìŋe atɨ̂n jəm lò, lem a wo a wun a tû, yaf yi tɨni mî. 9 À hì mô te gha mi yîn gàna ni, nâ ghɨt a yablena nâ à jɨ̀m a yi lak afû fwu ben, Bôl boŋ chwuk ghɨna. 10 Ghɨta yi lak afû fo mwə̀ ha ghàh mu dô kə ni. À hì mô te ghàh khɨŋa hi lò, ghɨna lem nâbi ghə a ngwùk te ghàh khɨŋa, ghàh lyi lo nì munù. 11 Ghàh chyə afû njoŋsù tât shihi lò lye a ngwùk ma yì tì lo a Àlèksandiliyà, ghɨ toŋte ngwùk àtɨ̂n na, “Maŋhù Mùyènù,” ben timi afû beka a ndùku mô mbɨ̀ŋ fufa ta chyâlà. 12 Ghàh ben chyəti kwok yi tèk yi Sìlakùs a mu tuk mù tât. 13 Lo yi tèk afû yen chyə yi tèk yi Lejùm. Tuku yû, fufa yîmì hi tè chyà, bê lumu a bàh à nchwô, ghàh gbi a mu tuk mù bà ben fwu yi tèk yi Bùtolì. 14 Te ghàh lye bena afû ni yen a ghɨt a bimena afû, ghɨna jis na ghàh à ghɨna chyə. Ghàh à ghɨna chyəti kwok afû metì ngàm yì fùblù ghàh ki chyâ yèn a Lûm. 15 Ma à hì mô ma ghɨt a bimena a Lûm ti yu na ghàh bènàlò lo ben hi yena ghàh wu wən a Àbiyùs, ghɨta ben timi hi yen a ghàh wu lùk afa ghɨta gbena ndùku bênà chyə, ghɨ toŋte na ndasu tât. Bôl yen ben nì ghɨta ni, fo àyòŋnà ha Yènfù khɨte təm a ta. 16 À hì mô te ghàh bè tana a Lûm, ghɨ de na Bôl hi chyə̂ a wun a ngɨŋ, fî fo sojà na yì hi chînà wûn. 17 Te tuk mù chya mù tât, Bôl toŋa wu tu we wu ndùku tihe ghɨt a Jûs na ghɨna bê yen wûn. Ghɨna bên, Bôl jis ha ghɨna na, “Wana noma, ghɨt a Jûs che kwo mu ni ghɨ fa mu a Jèlusalèm fî fo mu ha ghɨt a Lumà nâbi te mu chehì mô teka mu ni gha be yile ha ghɨt a ghàhnà, teka mu jîsà bobhi gha kum lum te be ghàhnà ndùku chyə atɨ̂n. 18 Ghɨta sak mɨ ghɨ̂n bufti a gha ha mu hì khɨŋa hi dè mu beka ghɨna ndùku mô ma ghɨna ti yen na mu tà ni jə̂ gha shyəma ghɨ ywi mu. 19 Biyani ghɨt a Jûs tunhî na kə ghɨ de mu, mu hì kəta hi bèn a Lûm na fə̀n wù chìk yu sak à mì nâbi te mu yê hì kəta wi gha yile hi jìs kum ghɨt a ma na hakoh. 20 À mò gha ye yi ne na mu yen ghàn, ma ghàhnà biti gha. Mu mò atɨ̂n à sù chyak ni beka mu ti bimi ha wùt we ghɨt a Isalì tì lèma kwâktì ghɨna ha wûn.” 21 Ghɨna fîsì jis ha wun na, “Ghàh tà yen jə ŋwàklù te yì lo bena a Jùdiyà kum wò. Nâ wana ne ghaha ghe ghɨna lo bena afû tà jis jə gha be yile kum wò. 22 Biyani ghàh khɨŋa hi ywo yi kwâktì ya beka ghàh khə na nâbi afa ghɨt a Jûs jîsà lò gha be kum nki nòn ghɨ̂n a wò mò atɨ̂n ni.” 23 Ghɨna lem wu tuk hi bè yen a Bôl. Tuk wu tɨnu kpên, ghɨna fwu ben wu lùk afa wù ndùku chyə atɨ̂n nâ hidù. Wù bis yîmì hi tè jìs ha ghɨna jis kə ni yen tan wu yu kolô, fati fòktì banhi gha ye wù ndùku kəta hi fòktì ha ghɨna kum fə̂n wù Fùyènù, kəbi kum Jisòs. Wù fî taŋ a gha ghe ghɨ fwo ŋwàklù yì sak ye Musìs tì be nì yinì kəbi nì ŋwàklù su fòktìsu chiksu hi chwùtì na gha ye wù jîsà na yi mô hamok. 24 Ghɨt ale bimî na wù jîsà kə nâ hamok, ghɨ le tunhî na ghɨna bime wi. 25 Ghɨna jyâhì kə nì gùfna te Bôl jìsa gha mi yîn ha ghɨna na, Yohnà Yulena tî nî kə nâ chilichili hi tuma fòktì Ìsayà ha be ghàhnà ghɨ shyə. Wù tì jis na, 26 “Ndù jis ha ghɨt ghɨ̂n na ghàn bè hì ywo kəbi yi yû gha, khɨle wi na ghɨ jis na ghə agha, ke kəbi yi kî luktu biyani yena wi nâ hakoh, 27 beka tu ghɨt mɨ ghɨ̂n ta, ma ghɨna ti fə̂ntì tûŋlunu, fî baŋti a sê, bu ni ma ghɨna yenalò luktu fê ywo khɨle a ghâ kahi ben ha mu ma mu chwuk ghɨna.” 28 - 29 Bôl jis hi yè mihì jis na, “Yi ni chwùtè na ghàn kəta hi khɨli na tum yì jùŋ te Yènfù kəta hi bònhì à ghɨ̂t, ghɨ mò ma ghɨ ti tum ha tumu, ghɨna mô hi yû.” 30 Bôl chyə kwôk afû wu lɨ̂m wù bà a lâkà kə nâ wûn ndâ à wûn. Wù hì fye nâbi nde we wù ndùku bê ha wûn nì saŋlînì. 31 Fôktè a ghâ kum fə̂n wù Fùyènù, yike kum Bâba Jisòs Klistù. Wù ndùku jîsà nâ nì təm a ta, shyə ale tâhè wi wûn.