Ŋwaʼaŋlɨ chɔshi
Roma
Kāoŋ nu pa thɔ nnu
Pɔɔ ni nāʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ yei mfɛ ni pa ghaŋ piŋ moŋ chɔshi laʼataoŋ Roma. Ŋwaʼaŋlɨ yei nōoŋ ŋa Minnwi ni nchuʼɔ Pɔɔ nɔ ŋgaŋ ntaoŋ yi. A ni nāʼaŋ mfɛ nɔ lɨ̄gəɨ nu vugu ŋa pugu ghɛ̄rɛ vi nɔ ghə̄ɨ nu ni ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ krao ŋgei laʼataoŋ yugu ŋa a pɔ ŋgei nii minaoŋ nɛ. Pɔɔ pɨnɨ mfɨ̄ʼɨ yaoŋ ŋa fāʼo nu piŋ mbɨŋ Jishɔ yie ghɔ nɛ pugu pa ŋkwaŋ haʼaŋ ghaŋ piŋ fāʼo nɔ chhɔ nu chɔmbhi yugu nɛ. A pɨnɨ nuʼuŋ nchwīe ŋa pi ji nnu ŋa Minnwi ni ŋkāʼa nu moŋ mbhi nɛ ntɔgɔ pi mbhɔ Jishɔ Krishto mbɔ muuŋ Fùoŋ Devi. Yie ghɔ nōoŋ nu ŋa Minnwi thi ŋkuoŋ kɨ̀na yi ŋa a ni ŋgwrā pugu pa ŋgwa Ishrae nɛ.
Ŋwaʼaŋlɨ yei shwei via ŋa ŋgwa Juu pugu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ pɔ pi pa ŋgushaʼa nnɛ mfāʼo nɔ fāʼo nu njɔ́. A pɨnɨ nuʼuŋ nōoŋ ni pia ŋa Minnwi lɔ̄gɔ nthí mi nɔ chwīe nu ŋgwa Juu pugu pa taoŋ nduoŋ pugu pɔ yi ndɨndɨ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ khu nu Jishɔ Krishto mbɨnɨ ŋkuʼɔ. Ŋwaʼaŋlɨ yei gha ndwigi nu, mfɨ̄ʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ pa ghaŋ piŋ fāʼo nɔ chhɔ nu chɔmbhi yugu moŋ piŋ nɛ.
1Māʼaŋ nu chrà
1Ŋwaʼaŋlɨ yei llɔ mbhɔ mu Pɔɔ, mbɔ muuŋ fàʼa Krishto Jishɔ. Pi gɛ̄ a ŋa m̀bɔ ŋgaŋ ntaoŋ Krishto, Minnwi chuʼɔ a ŋa ǹchīi pwa pishaʼakhɔ yi, 2ŋa a ni ŋkāʼa fie ndɨɨ ntɔgɔ pi mbhɔ pa njəɨlɨʼɨ pi moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi yi taoŋtaoŋ. 3Pwa pishaʼakhɔ ghɔ pɔ nthɛ Muuŋ vi, ŋa moŋ frɛinoŋ pi ni mbhi vi moŋ ndaaŋoŋ Fùoŋ Devi nɛ. 4Ntɔgɔ pi mbhɔ Jijwɛ taoŋtaoŋ, pi ni nōoŋ vi ni mmɛ ghrɨ́ ŋa a Muuŋ Minnwi ntɔgɔ pi moŋ kuʼɔ nu mi moŋ gu, mbɔ ju Jishɔ Krishto mbɔ Taathɔ via. 5Pia tɔgɔ mbhɔ Krishto mfāʼo shɨ̀na mbɨnɨ mbɔ ghaŋ ntaoŋ, nɔ chwīe nu ŋguoŋ ŋgwa taoŋ nduoŋ yaʼo nchò llɔ moŋ piŋ nthɛ ligi yi, 6pugu pa pəɨ ŋa pi gɛ̄ vəɨ ŋa pəɨ pɔ yi Jishɔ Krishto nɛ.
7Ǹāʼaŋ pi ni ŋguoŋ vəɨ ghao ŋa pəɨ pɔ laʼataoŋ Roma nɛ, ŋa Minnwi khwā vəɨ ndɔ ŋgɛ̄ vəɨ ŋa pəɨ pɔ ŋgwa pi pi taoŋtaoŋ nɛ.
Pwapuŋ pugu pa ghɨghrɨ llɔ mbhɔ Minnwi mbɔ Tǎa via pugu Jishɔ Krishto mbɔ Taathɔ pɔ ni pəɨ.
Pɔɔ khwā nu nɔ ghə̄ɨ nu laʼataoŋ Roma
8M̀fǔoŋ ntōo Minnwi a ntɔgɔ mbhɔ Jishɔ Krishto nthɛ vəɨ, nthɛ ŋa pi chīi piŋ yəɨ moŋ ŋguoŋ mbhi. 9Nthɛ ŋa Minnwi ŋa m̀fāʼa mbhɔ yu ni ŋguoŋ njùʼɔ a ghao moŋ pwa pishaʼakhɔ Muuŋ vi nɛ miŋkwentie a ŋa ŋga ŋguʼɔ ŋkwiŋ vəɨ, 10ŋguoŋ ndɨɨ ghao moŋ luoŋ Minnwi a, nduoŋ nu ŋa M̈innwi mbiŋ, kaŋ minthɛ ndūgu nthɔ nɔ yəɨ nu vəɨ. 11Nthɛ ŋa ŋ̀khwā nu nɔ yəɨ nu vəɨ, nnɛ nɔ ghrà nu pichəɨ fɛ́ llɔ mbhɔ Jijwɛ Minnwi ni pəɨ nɔ māʼaŋ nu ghrɨ́ yəɨ. 12Yie pɔ nɔ chhu nu ŋa minthɛ pia māʼaŋ ghrɨ́ noŋ pia ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ yia, mbɔ piŋ yəɨ pugu pa nyaŋ.
13Ǹtāʼa nu pəɨ ji, ma pa lǐŋ paŋ, ŋa ŋ̀kwo pīʼi nɔ thɔ nu njəɨ vəɨ ŋgɛŋgɛ ndɔ pa nnu wuʼɔ ndɨʼɨ a lɨʼɨ nɔ thɔ nu, nnɛ ŋa minthɛ fàʼa a ghɛ̄rɛ ŋkara pichəɨ ŋgwa shɨna pəɨ wuʼɔ nɔ haʼaŋ a lɔ̄gɔ lɨʼɨ shɨna pa pichəɨ ŋgwa taoŋ nduoŋ. 14M̀fāʼo ŋkrù chīi nu pwa pishaʼakhɔ ni pa ŋguoŋ taoŋtaoŋ ghao, ni pa ghaŋ shieligi pugu pa ghaŋ mooŋ trǔ, ni pa ghaŋ shiethɔ pugu pa na. 15Nnɛ kiʼɛ ǹthɔ ŋkhwā nu nɔ chīi nu ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ni pəɨ ŋkaa pəɨ ŋa pəɨ pɔ moŋ laʼataoŋ Roma nɛ.
Ghrɨ́ ŋa a pɔ moŋ ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ nɛ
16Ǹdɔ njiʼi mfāʼo lrithɔ nthɛ ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ, nthɛ ŋa a njɨ Minnwi nɔ kie nu ndūgu ni shesheŋoŋ ŋa a piŋ nɛ, fǔoŋ yi pɔ ŋgwa Juu, ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ kiʼɛ. 17Moŋ ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ghɔ, pia yəɨ ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi fāʼa nɔ chwīe nu ŋgwa kāʼo ligi yu nɛ, llɔ moŋ piŋ, ndugwi ŋkuoŋ piŋ. Nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ ŋa, “Ŋoŋ ndɨndɨ shi mfāʼo chɔmbhi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ.”
Pɨgɨtua Minnwi nthɛ phɨ
18Nthɛ ŋa mmɛ pɨgɨtua Minnwi nōoŋ noŋ yi llɔ po nthɛ ŋguoŋ ki pɔgɔ Minnwi pugu pa mbha nnu təɨtəɨ ŋgwamishua, ŋa pugu tɔgɔ moŋ phɨ yugu mfrɛ̄i nnu shini. 19Nthɛ ŋa yaoŋ ŋa minthɛ pi ji nthɛ Minnwi nɛ, yi shieshie ni pugu nthɛ ŋa Minnwi nōoŋ ni pugu. 20Nthɛ ŋa jɛ̄ ndɨɨ ŋa pi ni nchwīe mbhi nɛ, pi kwo ya nji mbha nnu Minnwi ŋa minthɛ paʼa pi lɔ njəɨ nɛ, nɔ njɨ yi ki ndugwi yi, ni púoŋ yi nɔ Minnwi, pi ya nji shishiʼi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pa yaoŋ ŋa a chwīe nɛ. Nthɛ yie ghɔ, mbaʼa pugu nuʼuŋ nchu ŋa, “Mi ni nji ni khɔ!”
21Nthɛ ŋa njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ pugu ni nji Minnwi nɛ, pugu shini ndɔ ŋgaʼo vi nɔ Minnwi ki mfɛ tōo nu ghɔ, pugu gū pa ŋgwa ghagha moŋ mbīʼi nu nnu yugu, nnɛ njùʼɔ nàna ŋa pugu fāʼo nɛ lɨnaoŋ ni njiŋnjiŋ. 22Pugu chhu nu ŋa pugu ghaŋ shiethɔ, ntaoŋ pa na. 23Fie ŋa pugu ka ni ŋgaʼo pi Minnwi ŋa a shiʼa ma ŋkhu nɛ, pugu kara ŋgaʼo pi pa maoŋ kúoŋ ŋa a fhi ŋoŋmishua ŋa a ghà ŋkhu nɛ, pugu pa mishi, ni pa minyieŋ pugu pa mimaoŋ shatei.
24Nthɛ yie, Minnwi chaʼa vugu mfɛ ni shɔ̄rɔ nu pa nnu tɔtrɔ ŋa njùʼɔ yugu khwā nu nɛ, pugu chwīe pa nnu fɛfhɛ shɨna pugu. 25Nthɛ ŋa pugu kwri nnu shini nthɛ Minnwi ni lɛʼiŋgiɛŋ, ŋkara ŋgaʼo ndɔ mfāʼa mbhɔ yaoŋ ŋa pi chwiechwie nɛ mieŋ ŋoŋ ŋa a chwīe ju maoŋ pighɔ nɛ, mbɔ ŋoŋ ŋa a pie ŋa pi ghaʼo vi ki ndugwi yi nɛ. A yie.
26Nthɛ yie ghɔ, Minnwi chaʼa vugu mfɛ ni shɔ̄rɔ nu pa nnu tɔtrɔ. Njiʼi nthɛ pi piŋgɛ pugu kara ŋkwaŋ haʼaŋ a pie ŋa miŋgwɛ yəɨ mimbia nɛ mbɨnɨ njəɨ pi nōoŋ pugu. 27Pimbia ŋkaa pugu kara ki lɔ nji noŋ pi pugu pa piŋgɛ ŋkwaŋ haʼaŋ a pie nɛ, ŋka fāʼo pi tɨtɨnɨ shɔ̄rɔ nu nɔ ji nu pichəɨ pimbia, nthɛ yie ghɔ, pugu fāʼo njɔ́ ŋa a kāʼo nɛ nthɛ fàŋ yugu.
28Ndɔ nɔ haʼaŋ pugu shini ndɔ mbīʼi a kāʼo nɔ ji nu Minnwi nɛ, Minnwi chaʼa vugu mfɛ ni mbīʼi nu nnu pa ŋgwa pɨphɨ ŋa pugu chwīe pa nnu pɛ ŋa a pie ŋa kiʼi pugu chwīe nɛ. 29Pugu ni ndɨnaoŋ ni ŋguoŋ ŋkwaŋ mbha nnu təɨtəɨ, phɨ, lúa, kipɨna. Pugu lɨnaoŋ ni kighɨʼə, mbɔ pa njwi ŋgwa, minduoŋnduoŋ, mifɨɨ, mbha nnu pɨ̄na ŋgwa. Pugu pa ghaŋ nchhú, 30ghaŋ chhu nnu phɨ thɔ ŋgwa, ghaŋ pɨ̌na Minnwi, ghaŋ nchɨʼəshə, ghaŋ māʼaŋ ntintaʼo, ghaŋ kwēi njùʼɔ, ghaŋ paʼo pa phɨ, ghaŋ chɨ̄ʼə nchò pa tǎa, 31pa na, ki piŋ, ghaŋ ki khwǎ ŋgwa nduoŋ, ghaŋ ki nōoŋ kwoshɨnɨ. 32Njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ pugu ji pa gɨ́ Minnwi ŋa ŋgwa pɛ ŋa pugu chwīe ŋkwaŋ nnu pighɔ pie ŋa pugu khu nɛ, paʼa pugu lɔ ŋguʼɔ nchwiechwie, pugu piŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu chwīe ŋkwaŋ nnu pighɔ nɛ ŋkaa pugu.
2Minnwi ghà nshaʼa ŋgwa pi moŋ ndɨndɨ
1Nthɛ yie ghɔ, gɔ̀ haʼaŋ ɔ tuo pa ŋgwa nduoŋ nɔ pa ŋgushaʼa nɛ lɔ njiʼi mfāʼo shɨna nɔ chhu nu ŋa ɔ shi lɔ njiʼi nji. Nthɛ ŋa moŋ tuo nu ŋgwa nduoŋ nɔ pa ŋgushaʼa, ɔ nōoŋ noŋ yɔ nɔ ŋgushaʼa, nthɛ ŋa gɔ̀ ŋa ɔ wɛ̄iŋ ŋgwa nɔ pa ŋgushaʼa nɛ wuʼɔ nthɔ nchwīe pi pa ŋkwaŋ nnu haʼaŋ pugu chwīe nu nɛ. 2Pia ji ŋa Minnwi chwīe a kāʼo ndɨɨ ŋa a shaʼa pa ŋgwa haʼaŋ pugu chwīe ŋkwaŋ nnu pei nɛ. 3Shuoŋ a, ɔ pīʼi ŋa ɔ shi ntei sháʼa Minnwi, mbɔ gɔ̀ ŋa ɔ tuo ŋgwa nɔ pa ŋgushaʼa nthɛ pa nnu haʼaŋ pugu chwīe, ndɔ nchwīe pi pa nnu pighɔ ŋkaa ghɔ nɛ? 4Ki ɔ chɨ̄ʼə mmɛ pwapuŋ yi pugu pa tiishii, ni wɛ̄iŋ njùʼɔ yi ki lɔ nji nu ŋa pwapuŋ Minnwi fāʼo nɔ chwīe nu ɔ pāʼa ŋkǔnu yɔ ni phɨ?
5Ndɔ nthɛ tɨnɨthɔ yɔ pugu pa njùʼɔ yɔ haʼaŋ ɔ lɔ ntāʼa nu ŋkwri nɛ, ɔ thɔ ŋkɨrɨ pɨgɨtua Minnwi a lɛ nshwiʼi mbɨŋ ghɔ moŋ llɛmbhi ŋa Minnwi ma nōoŋ pɨgɨtua yi pugu pa ŋkwaŋ haʼaŋ a ghà nshaʼa ŋgwa moŋ ndɨndɨ nɛ. 6Minnwi ma ŋkɨnɛiŋ shesheŋoŋ wuʼɔ nɔ fɨʼɨ fàʼa yi. 7A shi mfɛ chɔmbhi ki mmɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu wɛ̄iŋ njùʼɔ yugu nthɔ nchwīe nnu shiʼi, nthɔ ntāʼa pi ndighaʼo pugu pa liɛŋ ni chɔmbhi ki ndugwi yi ŋa Minnwi ghà mfɛ nɛ. 8Ndɔ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu wuʼɔ ntāʼa pi yugu nnu ki lɔ mbiŋ nnu shini nɛ, nthɔ nchwīe pi pa nnu haʼaŋ a lɔ njiʼi ŋkāʼo nɛ, a shi mfɛ wuwuru ŋgəʼɨ ni pugu. 9Ŋgəʼɨ pugu pa yúʼɔ shi mbɔ ni ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu chwīe phɨ nɛ, fǔoŋ yi ni pa ŋgwa Juu mbra kiʼɛ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋkaa pugu. 10Ndɔ Minnwi shi mfɛ ndighaʼo pugu pa liɛŋ pugu pa ghɨghrɨ ni ŋguoŋ pa ŋgwa ŋa pugu chwīe shiʼi nɛ, fǔoŋ yi ni pa ŋgwa Juu mbra kiʼɛ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, 11nthɛ ŋa Minnwi shiʼa nōoŋ shieligi.
12Nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa haʼaŋ pugu chwīe phɨ ki lɔ mfāʼo gɨ́ shi ŋguʼɔ ŋkhu pi ki lɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ gɨ́, ndɔ ŋguoŋ pa ŋgwa ŋa pugu fāʼo gɨ́ ndɔ nchwīe phɨ nɛ, pi shi nshaʼa vugu ni gɨ́ ghɔ. 13Nthɛ ŋa a lɔ njiʼi mbɔ pi pa ghaŋ yaʼo gɨ́ ŋa pugu pa ŋgwa ndɨndɨ ligi Minnwi, a ghà mbɔ pi ŋgwa ŋa pugu chwīe nnu haʼaŋ gɨ́ chhu nɛ ŋa Minnwi shi nshaʼa ŋa pugu pa ŋgwa ndɨndɨ. 14Ndɨɨ ŋa njùʼɔ ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋa pugu lɔ njiʼi mfāʼo gɨ́ naʼaŋ ni pugu, pugu chwīe nnu haʼaŋ gɨ́ chhu nɛ, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ pugu lɔ njiʼi mfāʼo gɨ́ nɛ, nōoŋ ŋa a gɨ́ ni pugu. 15Mbha nnu pugu nōoŋ ŋa pi nāʼaŋ nnu ŋa gɨ́ tāʼa nu ŋa pi chwīe nɛ moŋ njùʼɔ pugu, ŋgaŋthɔ yugu wɛ̄iŋ vugu ŋa pugu chwīe ntəɨ ki ŋkwe ntie yugu ŋa pugu chwīe a kāʼo. 16Nnɛ, nɔ haʼaŋ pwa pishaʼakhɔ ŋa ŋ̀ga nchīi chhu nɛ, yei ŋkwaŋ haʼaŋ a lɛ mbɔ moŋ llɛ́ ghɔ, ndɨɨ ŋa Minnwi ma ntɔgɔ mbɨŋ Jishɔ Krishto nshaʼa ŋguoŋ pa nnu lə̄ɨŋ haʼaŋ ŋgwa pīʼi nu njùʼɔ pugu nɛ.
Ŋgwa Juu pugu pa Gɨ́
17Ndɔ ni gɔ̀ ɔ mɛ̄iŋ noŋ yɔ ni ŋoŋ Juu njɨʼə noŋ yɔ ŋkuoŋ gɨ́ Mushi mfāʼo titɛnɛ nthɛ shɨna yəɨ Minnwi. 18Ɔ ji nnu haʼaŋ a tāʼa nu ŋa ɔ chwīe nɛ, ndɔ njɛʼi llɔ moŋ gɨ́ ŋkwaŋ haʼaŋ minthɛ ɔ tɛrɛ nnu ŋa a kāʼo nɛ. 19Ɔ ya fāʼo tɨnɨnjuʼɔ ni noŋ yɔ ŋa gɔ̀ nduthɔ yɔ ŋgaŋ nōoŋ shɛndaoŋ ni pa nchriligi, mbɔ liʼɛ ni pa ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ moŋ njiŋnjiŋ nɛ. 20Ɔ pīʼi ŋa ɔ ŋgaŋ yuʼu pa na, ŋgaŋ yɛʼi pa mikəʼɨ. Nthɛ ŋa ɔ fāʼo tɨnɨnjuʼɔ ŋa gɨ́ Mushi fɛ ŋguoŋ lɨna pugu pa nnu shini vɛ.
21Gɔ̀ kiʼɛ ŋa ɔ yɛʼi ŋgwa nduoŋ nɛ, a pɔ khɔ paʼa ɔ lɔ njɛʼi noŋ yɔ? Nɔ haʼaŋ ɔ chīi nu ŋa kiʼi pi yōo nɛ, ɔ ghà njōo? 22Gɔ̀ ŋa ɔ chhu ŋa kiʼi ŋgaŋ láŋ kwo shúoŋ nɛ, ɔ ghà ŋkwo shúoŋ? Gɔ̀ ŋa ɔ pɨ̄na pa nnwi nɛ, ɔ ghà njōo yaoŋ moŋ nda pa nnwi? 23Gɔ̀ ŋa ɔ tɛnɛ nu ni gɨ́ nɛ, chɨ̄ʼə Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pəʼɨ nu gɨ́. 24Nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, “Pi wɛʼi ligi Minnwi shɨna pa ŋgwa taoŋ nduoŋ nthɛ vəɨ.”
25Nthɛ ŋa ɔ̈ nchwīe nnu ŋa gɨ́ chhu nɛ, kaŋ nii nu mɔ ŋgunu mbrɛi fāʼo ghɛ̀rɛ. Ndɔ ɔ̈ mieŋ ki chwīe nnu ŋa gɨ́ chhu nɛ, kaŋ nii nu mɔ ŋgunu mbrɛi lɔ mfāʼo ghɛ̀rɛ vɛ, nnɛ ɔ pɔ nɔ ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋa pugu lɔ njiʼi nii ŋgunu mbrɛi nɛ. 26Nɛnnɛ, ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi nii ŋgunu mbrɛi nɛ n̈chwīe nnu haʼaŋ gɨ́ chhu nɛ, paʼa Minnwi lɔ ndīi vi nɔ haʼaŋ a pɔ pi ŋoŋ ŋa pi niʼiŋ vi ŋgunu mbrɛi? 27Shishini, pa ŋgwa taoŋ nduoŋ haʼaŋ pugu shi lɔ nii ŋgunu mbrɛi, ndɔ nūʼɔŋ gɨ́ Minnwi nɛ, shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ mbɔ pa ŋgwa Juu, ŋa pəɨ fāʼo gɨ́ Minnwi ŋa pi nāʼaŋ nɛ, mbɨnɨ nii ŋgunu mbrɛi, ndɔ ŋguʼɔ mbɨnɨ ŋkara mbəʼɨ gɨ́ ghɔ nɛ nɔ pa ŋgushaʼa.
28Nthɛ ŋa yichəɨ ŋoŋ lɔ mbɔ fɔ ŋa a ŋoŋ Juu ŋguʼɔ nthɛ pi ŋa pa tǎa pi ni mbɔ pa ŋgwa Juu ndɔ paʼa nnu nii ŋgunu mbrɛi lɔ mbɔ pi yi frɛinoŋ haʼaŋ a nthɛ pi yəɨ nɛ. 29Ndɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ Juu pɔ pi moŋ ghɔ, ndɔ nii nu ŋgunu mbrɛi pɔ pi nnu moŋ njùʼɔ, ntɔgɔ pi mbhɔ Jijwɛ Minnwi, ki lɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ gɨ́ ŋa pi nāʼaŋ nɛ. Ŋkwaŋ ŋoŋ ghɔ shiʼa mfāʼo ndighaʼo yi pi llɔ mbhɔ ŋoŋmishua, a ghà mfāʼo pi llɔ mbhɔ Minnwi.
3Ŋguoŋ mbhi ghao gū sháʼa
1Ti ghɛ̀rɛ pɔ nu ŋoŋ Juu kiʼɛ pɔ pi khɔ? Ki ghɛ̀rɛ nii nu ŋgunu mbrɛi pɔ pi khɔ? 2A yiɛŋ moŋ ŋguoŋ puoŋ shɛndaoŋ. Fǔoŋ yi pɔ ŋa Minnwi ni mfɛ ŋkɨ̀nɨ yi pi ni pugu.
3Ti ä mbɔ ŋa pichəɨ shini ndɔ nchwīe nnu ŋa pugu fāʼo nɔ chwīe nu nɛ, mieŋ nu yugu ki lɔ nchwīe nnu ŋa pugu fāʼo nɔ chwīe nu nɛ shi ndɨʼɨ Minnwi nɔ chwīe nu nnu haʼaŋ a kāʼa nɛ? 4Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! Minnwi shi ŋguʼɔ mbɔ ŋgaŋ nnu shini, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ ŋguoŋ pa ŋgwamishua pa ndɛʼi ŋgiɛŋ nɛ. Wuʼɔ nɔ haʼaŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa,
“Ŋa minthɛ pi yəɨ ghɔ nɔ ŋoŋ ndɨndɨ moŋ chrà yɔ,
ndɔ ndɨɨ ŋa pi shaʼa ghɔ nɛ, jɔ chəɨŋ.”
5“Ndɔ,” yichəɨ ŋoŋ nthɛ a chhu ŋa, “ti ä mbɔ ŋa pa ntəɨ pia ghɛ̄rɛ nɔ nōoŋ nu ndɨndɨ Minnwi kaŋ minthɛ pia chhu pi ŋa? Ŋa Minnwi fāaŋ ndɨɨ ŋa a fɛ njɔ́ ni pia nɛ?” (Ǹchrā yei pi nɔ ŋoŋmishua). 6Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! Nthɛ ŋa a mbɔ nɛnnɛ, Minnwi kie pi nɛiŋ nshaʼa mbhi kiʼɛ? 7Yichəɨ ŋoŋ nthɛ a pɨnɨ nchhu ŋa, “Ndɔ, ti ä ntɔgɔ pi ŋkuoŋ lɛʼiŋgiɛŋ a nnu shini Minnwi ya ntaoŋ páa nɔ fɛ nu ntou ndighaʼo ghɔ, pi pɨnɨ nuʼuŋ nshaʼa a nɔ nchwīe phɨ pi ŋa?” 8A pɔ khɔ kiʼɛ paʼa ɔ lɔ nchhu ŋa, “Pia chwīe phɨ nnɛ ŋa minthɛ a thɔ ni shiʼi?” Pichəɨ pa ŋgwa wɛʼi a ntɔgɔ pi ŋkuoŋ tigi nnu thɔ mu ŋa yei nnu ŋa ǹchhu nɛ. Pi shi mfɛ njɔ́ ni pugu nɔ haʼaŋ a pie nɛ.
Ŋguoŋ ŋgwa ghaŋ phɨ
9Pia chhu ŋa kiʼɛ? Pia ŋa pia ŋgwa Juu nɛ pɔ shiʼi nchaa vugu? Ŋga! Pia lɔ mbɔ shiʼi nchaa vugu kaŋ shɨgɛi. Nthɛ ŋa pia kwo nōoŋ ŋa pa ŋgwa Juu pugu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ ghao pɔ mbhɔ phɨ. 10Nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ:
“Ŋoŋ ndɨndɨ lɔ mbɔ njiʼi nthɛ pi taʼa yi,
11Ŋoŋ ŋa a ji nnu nɛ lɔ njiʼi mbɔ fɔ.
Paʼa yichəɨ ŋoŋ lɔ mbɔ ŋa a shigi Minnwi.
12Ŋguoŋ ŋgwa shrī ŋkǔnu yugu ni Minnwi,
pugu fāaŋ ndaoŋ ghao,
yichəɨ ŋoŋ lɔ njiʼi nchwīe nnu ŋa a pwa,
Njiʼi nthɛ pi taʼa yi.”
13“Chrà yugu luŋ nɔ fúŋ khu ŋoŋ haʼaŋ pi fīʼi.
Pugu lɔ̄gɔ lɨŋ yugu nɔ fɨ̄ɨ nu ŋgwa nɔ ghɔ.”
“Ŋgò pa mikwiŋ pɔ laʼo ghrāo nchò yugu.”
14“Nchò yugu lɨnaoŋ ni nchɔ̀nɔ pugu pa lwilwi chrà shāaŋ lɨʼɨ.”
15“Kwo yugu chɨgəɨ nɔ ghə̄ɨ nu njwi ŋoŋ.
16Pɨrɨ nu pugu pa ŋgəʼɨ nūaŋ nɔ pa paʼo pugu sheshe lɨʼɨ haʼaŋ pugu ghə̄ɨ nɛ.
17Pugu lɔ njiʼi nji ŋkwaŋ haʼaŋ pi ghà ntɔgɔ nchhɔ ni taʼaŋggi nɛ.”
18“Pugu lɔ njiʼi njəɨ ŋa pugu fāʼo nɔ fāʼo nu pɔ́gɔ Minnwi.”
19Ndwɛ pia ji ŋa sheshe nnu ŋa gɨ́ Mushi chhu nɛ, a chhu pi ni ŋgwa pɛ ŋa a thɔ shaʼa vugu nɛ, nnɛ ŋa minthɛ nchò ŋguoŋ ŋgwa chri, Minnwi shi shaʼa ŋguoŋ ŋkuoŋ mbhi. 20Nthɛ ŋa minthɛ paʼa shesheŋoŋ lɔ ŋkāʼo ligi Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ chwīe nu nnu haʼaŋ gɨ́ tāʼa nu nɛ, nthɛ ŋa gɨ́ wuʼɔ mbɔ pi nɔ chwīe nu pia ji phɨ yia.
Kāʼo nu ligi Minnwi tɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ
21Ndɔ ndwɛ, Minnwi nōoŋ shɛndaoŋ haʼaŋ mimfɛ ŋgwa kie fɔ mbɔ ŋgwa ndɨndɨ shhɨ yu nɛ. A lɔ mfāʼo sheshe nnu nɔ chwīe nu ni nūʼɔŋ nu yaoŋ haʼaŋ gɨ́ tāʼa nu ŋa pi chwīe nɛ. Ndɔ gɨ́ Mushi pugu pa nnu pɛ ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nāʼaŋ nɛ ni nchrā nthɛ shɛndaoŋ yei. 22Pi chwīe pia pɔ ŋgwa ndɨndɨ ligi Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ yɨʼə nu noŋ mbɨŋ Jishɔ Krishto ni shesheŋoŋ ŋa a piŋ nɛ. Nthɛ ŋa kwrí shi lɔ mbɔ, 23nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa chwīe phɨ nnɛ ki lɔ nuʼuŋ nchəɨŋ nthɨŋkwo ndighaʼo Minnwi. 24Ndɔ pi chwīe pia pɔ ŋgwa ndɨndɨ pi nɔ fɛ́ llɔ ŋkuoŋ pwapuŋ Minnwi ntɔgɔ pi mbhɔ Krishto Jishɔ ŋa a yuoŋ via mfuʼu moŋ ŋkɨɨ phɨ nɛ. 25Minnwi fɛ Jishɔ pi nɔ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ ŋa a fuʼu pɨgɨtua ju Minnwi nthɛ phɨ ntɔgɔ pi moŋ chhǐ yi. Minnwi līʼɛ phɨ ŋgwa ndɨɨ ŋa pugu fāʼo piŋ mbɨŋ Jishɔ Krishto nɛ. Minnwi ni nchwīe yei nɔ nōoŋ nu ŋa a ŋoŋ ndɨndɨ, nthɛ ŋa moŋ wɛ̄iŋ njùʼɔ ŋa a ni mfāʼo ni ghaŋ phɨ nɛ, a ni mieŋ ki lɔ mfɛ njɔ́ phɨ ŋa pi ni ŋkwo chwīe nɛ. 26A ni mbɔ nnɛ pi nɔ nōoŋ nu ndɨndɨ yi moŋ ndɨɨ yei, nnɛ ŋa a pɔ ŋoŋ ndɨndɨ ndɔ mbɔ ju mbɔ ŋgaŋ ŋoŋ ŋa a chwīe shesheŋoŋ ŋa a piŋ Jishɔ nɛ, pɔ ŋoŋ ndɨndɨ.
27Minthɛ kiʼɛ pia nōoŋ noŋ yia pi ni khɔ? Yichəɨ yaoŋ lɔ mbɔ! Yei pɔ nthɛ pi khɔ? A pɔ nthɛ pi ŋa pia chwīe nnu ŋa gɨ́ chhu nɛ? Ŋga! A pɔ nthɛ pi ŋa pia piŋ. 28Nthɛ ŋa pia lūgwi ŋa ŋoŋ ghà ŋkāʼo mbɔ ŋoŋ ndɨndɨ ligi Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ, ki lɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ chwīe nu nnu haʼaŋ gɨ́ chhu nɛ. 29Ki Minnwi wuʼɔ mbɔ pi Minnwi pa ŋgwa Juu təʼɨ vugu? A lɔ mbɔ Minnwi pa ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋkaa pugu? Ooŋ, a Minnwi ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋkaa pugu, 30nthɛ ŋa shishini, Minnwi taʼa yi, mbɔ ŋgaŋ ŋoŋ ŋa a shi nchhu ŋa pa ŋgwa Juu, mbɔ ghaŋ nii ŋgunu mbrɛi pa ŋgwa ndɨndɨ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ. Pa ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋkaa pugu, mbɔ ghaŋ ki nii ŋgunu mbrɛi wuʼɔ mbɔ ŋgwa ndɨndɨ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ. 31Yei nōoŋ ŋa ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ pia pɨgɛi gɨ́? Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! Pia ka chwiechwie nnu ŋa gɨ́ chhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ.
4Abrahaŋ ni mbɔ ŋoŋ ndɨndɨ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ
1Ti pia shi nchhu kiʼɛ ŋa Abrahaŋ ŋkhu tǎa via ni nshei pi khɔ moŋ frɛinoŋ?4:1 Pichəɨ ywɛrɛ nu nthɛ lɨʼɨ yei pɔ ŋa Ti pia shi nchhu pi ŋa kiʼɛ? Abrahaŋ pɔ pi ŋkhu tǎa via moŋ frɛinoŋ?2Nthɛ ŋa Abrahaŋ kaŋ ni mbɔ yi ndɨndɨ shhɨ Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pa fàʼa, a kaŋ ni mfāʼo nnu nɔ kwēi nu njùʼɔ yi nɔ ghɔ, ndɔ paʼa ndɔ mbɔ pi shhɨ Minnwi. 3Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu pi ŋa, “Abrahaŋ ni mbiŋ Minnwi, nthɛ piŋ yi, Minnwi lɔ̄gɔ vi nɔ ŋoŋ ndɨndɨ.”
4Ndwɛ, ni ŋoŋ ŋa a fāʼa, pi shiʼa mɛ̄iŋ pe yi pi ni kɨ̀nɛiŋ, a pɔ pi yaoŋ ŋa a fāʼa fàʼa mfāʼo. 5Ndɔ ni ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼa, mbiŋ pi ŋoŋ ŋa a ghà nchwīe ŋgwa ki pɔgɔ Minnwi pɔ ŋgwa ndɨndɨ nɛ, pi lɔ̄gɔ piŋ yi nɔ ndɨndɨ shhɨ Minnwi. 6Wuʼɔ nɔ haʼaŋ Devi ni nchrā nthɛ mbɔrɔ ŋa a pɔ mbɨŋ ŋoŋ ŋa Minnwi lɔ̄gɔ nɔ ŋoŋ ndɨndɨ ki lɔ nthɛ pi sheshe yaoŋ ŋa ŋoŋ ghɔ chwīe:
7“Mbɔrɔ yi pa ŋgwa pɛ ŋa pi līʼɛ pɨphɨ yugu nɛ,
ŋa pi kuru phɨ yugu nɛ.
8Mbɔrɔ pɔ ni ŋoŋ yɛ ŋa Taathɔ lɔ njiʼi ndɔ̄gɔ pi phɨ yi nɛ.”
9Mbɔrɔ yei wuʼɔ mbɔ pi ni pa ŋgwa haʼaŋ pi niʼiŋ vugu ŋgunu mbrɛi nɛ, ki a pɔ ni ghaŋ ki nii ŋgunu mbrɛi ŋkaa pugu? Pigi chhu ŋa pi ni ndɔ̄gɔ piŋ Abrahaŋ nɔ ndɨndɨ shhɨ Minnwi. 10Pi ni ndɔ̄gɔ ŋa a ŋoŋ ndɨndɨ pi ndɨɨ khɔ? A ni mbɔ pi ndɨɨ ŋa a ni nii ŋgunu mbrɛi nɛ, ki ŋkaoŋ a maa nii ŋgunu mbrɛi? A ni mbɔ pi ndɨɨ ŋa a shini ndɔ naa nii ŋgunu mbrɛi nɛ.
11A ni mfāʼo lì nii nu ŋgunu mbrɛi nɔ nōoŋ nu ŋa a ŋoŋ ndɨndɨ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ moŋ ndɨɨ ŋa a shini ndɔ naa nii ŋgunu mbrɛi nɛ. Láʼo yi ni mbɔ nɔ chwīe nu a pɔ tǎa ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu piŋ ki lɔ nii ŋgunu mbrɛi nɛ, nnɛ ŋa minthɛ pi lɔ̄gɔ vugu nɔ ŋgwa ndɨndɨ ŋkaa pugu, 12ndɔ mbɨnɨ nchwīe a pɔ tǎa pa ŋgwa ŋa pugu nii ŋgunu mbrɛi nɛ, ki lɔ mbɔ pi ŋgwa pɛ ŋa pugu wuʼɔ nii nii ŋgunu mbrɛi nɛ, mbɨnɨ mbɔ ŋgwa pɛ ŋa pugu chhɔ chɔmbhi ŋkwaŋ piŋ yɛ ŋa Abrahaŋ tǎa via ni nchhɔ ŋkaoŋ maa nii nu ŋgunu mbrɛi nɛ.
Pi fāʼo kàʼa ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ
13Nthɛ ŋa kàʼa yɛ ŋa a ni mbɔ ni Abrahaŋ pugu pa ndaaŋoŋ yi ŋa ŋkuoŋ mbhi shi mbɔ ji nɛ shini ndɔ nthɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ gɨ́, a ni nthɔ nthɛ pi ŋa a ni fāʼo piŋ, Minnwi lɔ̄gɔ vi ŋa a ŋoŋ ndɨndɨ. 14Nthɛ ŋa a mbɔ ŋa Minnwi shi mfɛ yaoŋ ŋa a kāʼa nɛ pi ni pa ŋgwa haʼaŋ pugu fāʼo gɨ́ Mushi nɛ, a nōoŋ ŋa piŋ lɔ njiʼi mfāʼo ghɛ̀rɛ, ndɔ kàʼa Minnwi pɔ nnu ghagha. 15Nthɛ ŋa gɨ́ thɔ ni pɨgɨtua Minnwi, ndɔ lɨʼɨ haʼaŋ gɨ́ shi lɔ mbɔ nɛ, pəʼɨ nu gɨ́ shi lɔ mbɔ ŋkaa yu.
16A chwīe yie kàʼa ghɔ yɨʼə pi ŋkuoŋ piŋ, nnɛ ŋa minthɛ kàʼa ghɔ yɨʼə pi ŋkuoŋ pwapuŋ Minnwi. Ŋguoŋ ndaaŋoŋ Abrahaŋ fāʼo tɨnɨnjuʼɔ nɔ fāʼo nu, ki lɔ ŋguʼɔ mbɔ pi pa ŋgwa pɛ ŋa pugu fāʼo gɨ́ Mushi nɛ, a pɨnɨ mbɔ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu fāʼo ŋkwaŋ piŋ Abrahaŋ, mbɔ tǎa ŋguoŋ via ghao. 17Wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ, “Ǹchwīe ghɔ ŋa ɔ pɔ tǎa ntou pa laʼataoŋ,” shhɨ Minnwi ŋa a piŋ nɛ, ŋa a ghà mfɛ chɔmbhi ni ŋgwa pɛ ŋa pugu khu nɛ, chrà yi chwīe pa yaoŋ ŋa a lɔ njiʼi mbɔ nɛ, pɔ.
18Njiʼi nthɛ pi ndɨɨ ŋa láʼo fāʼo nu kwàʼa shini ndɔ njiʼi mbɔ nɛ, Abrahaŋ kɨna nthɔ mfāʼo kwàʼa, mbiŋ nu ŋa a shi ŋgū tǎa ntou pa laʼataoŋ nthɛ ŋa Minnwi ni nchhu ghɔ ŋa, “Yinɛ fɨʼɨ ŋgwrɛiŋoŋ ŋa ɔ shi mfāʼo nɛ!” 19Piŋ yi shini ndɔ njiʼi nchɨʼɨ njiʼi nthɛ pi ndɨɨ ŋa a ni ndīi noŋ yi a pɔ nɔ haʼaŋ a kwo kukhu, nnɛ nthɛ ŋa a ni ŋkwo pɔ nɔ taʼa ŋkɨɨ ŋgaʼo, ki ndɨɨ ŋa a ni ndīi njəɨ ŋa minthɛ paʼa Shera lɔ nuʼuŋ mbhi muuŋ nɛ.
20Abrahaŋ shini ndɔ mfāʼo khuthɔ moŋ piŋ yi nthɛ kàʼa ŋa Minnwi ni ŋkwo fɛ ghɔ nɛ. A ni ŋkuʼɔ ntɨnɨ moŋ piŋ yi nɔ haʼaŋ a ni mfɛ ndighaʼo ni Minnwi nɛ. 21Nja nji nu ŋa Minnwi fāʼo ghrɨ́ nɔ chwīe nu nnu haʼaŋ a kāʼa nɛ. 22A ni nchwīe yie ghɔ, pi lɔ̄gɔ piŋ yi nɔ ndɨndɨ. 23Ndɔ chrà ghɔ ŋa, “Pi ni ndɔ̄gɔ vi nɔ ŋoŋ kakaʼo,” pi shini ndɔ nāʼaŋ nthɛ pi ju təʼɨ vi, 24a ni mbɨnɨ mbɔ nthɛ via ŋkaa pia. Pi shi ndɔ̄gɔ via nɔ ŋgwa ndɨndɨ, pia ŋa pia piŋ vi ŋa a ni mbɨʼɨ Jishɔ Taathɔ via moŋ gu nɛ, 25mbɔ ju ŋa pi ni mfɛ vi ŋa a khu nthɛ phɨ yia nɛ, pi pɨʼɨ vi moŋ gu nnɛ ŋa pia pɔ ŋgwa ndɨndɨ shhɨ Minnwi.
5Fāʼo taʼaŋggi pəɨ Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ
1Nthɛ yie ghɔ, nɔ haʼaŋ pia pɔ ŋgwa ndɨndɨ ligi Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ nɛ, pia fāʼo taʼaŋggi pia pa Minnwi ntɔgɔ pi mbhɔ Jishɔ Krishto mbɔ Taathɔ via. 2Ntɔgɔ pi mbhɔ yu, pia pɨnɨ nuʼuŋ mfāʼo shɨ̀na ntɔgɔ ŋkuoŋ piŋ nɔ nii nu moŋ pwapuŋ Minnwi ŋa pia thi fɔ nɛ, mfāʼo pwanjuʼɔ moŋ kwàʼa ŋa pia fāʼo nɔ ghrā nu moŋ ndighaʼo Minnwi nɛ.
3Ki lɔ ŋguʼɔ mbɔ pi yei, pia pɨnɨ nuʼuŋ mfāʼo pwanjuʼɔ moŋ ŋgəʼɨ, nji nu ŋa ŋgəʼɨ ŋa pia yəɨ nu nɛ shi nthɔ ni wɛ̄iŋ njùʼɔ, 4wɛ̄iŋ njùʼɔ thɔ ni mbha nnu shiʼi, mbaa nnu shiʼi thɔ ni kwàʼa 5ndɔ kwàʼa shiʼa njiʼi njɨrɨ ŋoŋ, nthɛ ŋa Minnwi shāʼo khwǎ yi moŋ njùʼɔ pia ntɔgɔ pi ŋkuoŋ Jijwɛ yi ŋa a ni mfɛ ni pia nɛ.
6Nthɛ ŋa nɔ ndɨɨ ŋa pia ni ŋguʼɔ ŋkɨ̄ʼɨ nɛ, ndɨɨ ni ŋga ŋkāʼo, Krishto khu nthɛ ghaŋ ki pɔgɔ Minnwi. 7Nthɛ ŋa a ghaʼa ni ŋoŋ nɔ khu nu nthɛ ŋoŋ ndɨndɨ, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ minthɛ ŋoŋ fāʼo tɨnɨnjuʼɔ nɔ tāʼa nu ŋkhu nthɛ ŋkiɛŋ ŋoŋ nɛ. 8Ndɔ Minnwi nōoŋ khwǎ yi ni pia ntɔgɔ pi ŋkuoŋ taoŋ nu Krishto a thɔ ŋkhu nthɛ via ndɨɨ haʼaŋ pia ni ŋguʼɔ mbɔ pa nchwīe phɨ nɛ.
9Nthɛ yie ghɔ, nɔ haʼaŋ pia pɔ pi ŋgwa ndɨndɨ ligi Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ chhǐ Jishɔ nɛ, a fɨʼɨ yi nɛiŋ ŋa a shi ndūgu ni pia mbhɔ pɨgɨtua Minnwi. 10Nthɛ ŋa ä mbɔ ŋa ndɨɨ ŋa pia ni mbɔ ni kipɨna pia pa Minnwi nɛ, pi ni nchīni via pia pa Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ gu Muuŋ vi, ndwɛ ŋa pia kwo chīni ŋggì nɛ, pia shi ndūgu pi fɨʼɨ yi nɛiŋ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ chɔmbhi yi. 11Ndɔ yinɛ lɔ mbɔ ŋguoŋ yi, pia pɨnɨ mfāʼo pwanjuʼɔ ntɔgɔ pi mbɨŋ Taathɔ via, mbɔ Jishɔ Krishto, mbɔ ŋoŋ ŋa pia tɔgɔ mbhɔ yu mfāʼo chīni ŋggì pia pa Minnwi nɛ.
Gu tɔgɔ pi mbhɔ Adaŋ, chɔmbhi tɔgɔ pi mbhɔ Krishto
12Nthɛ yie ghɔ, wuʼɔ nɔ haʼaŋ phɨ ni nii ŋkuoŋ mbhi ntɔgɔ pi mbɨŋ taʼa ŋoŋ nɛ, gu tɔgɔ mbɨŋ phɨ nii nɛ, nnɛ, gu shɛ̄rɛ ŋgwɛ̄iŋ ŋguoŋ ŋgwa ghao nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa ghao chwīe phɨ. 13Nthɛ ŋa shishini, phɨ ni mbɔ moŋ mbhi Minnwi ma mfɛ gɨ́, ndɔ pi shiʼa nshia phɨ lɨʼɨ haʼaŋ gɨ́ lɔ mbɔ nɛ. 14Ndɔ gu ni nshaʼa nɔ fùoŋ llɔ ŋkuoŋ Adaŋ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ Mushi, njiʼi nthɛ pi ŋgwa pɛ ŋa phɨ yugu shini ndɔ njiʼi mbɔ pi nɔ yi Adaŋ, ŋa a ni mbɔ mifhi ŋoŋ yɛ ŋa a thɔ nu nɛ.
15Ndɔ kwrí pɔ shɨna yi paa ghɔ, nthɛ ŋa phɨ Adaŋ lɔ njiʼi mbɔ pi nɔ fɛ́ pwapuŋ Minnwi. Nthɛ ŋa ä mbɔ ŋa ntou ŋgwa ni ŋkhu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ phɨ taʼa ŋoŋ, kaŋ pwapuŋ Minnwi pugu pa fɛ́ pwapuŋ ŋa taʼa ŋoŋ ghɔ mbɔ Jishɔ Krishto, fɛ ni ntou ŋgwa nɛ ghaʼo nchaa yie ghɔ. 16Kwrí pɔ shɨna fɛ́ Minnwi pugu nnu ŋa a llɔ ŋkuoŋ phɨ taʼa ŋoŋ ghɔ, mbɔ Adaŋ nɛ. Adaŋ ni ŋga nchwīe taʼa phɨ ghɔ, yie ghɔ chwīe pi shaʼa ŋguoŋ ŋgwa pugu gū sháʼa, ndɔ fɛ́ ŋa a ni thɔ ndɨɨ ŋa pi ni ŋkwo chwīe ntou phɨ nɛ ni nchwīe ŋgwa pugu taoŋ ŋgwa ndɨndɨ. 17Nthɛ ŋa phɨ taʼa ŋoŋ vei ni nchwīe, gu jɛ̄ shaʼa nu nɔ fùoŋ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ taʼa ŋoŋ ghɔ. Ndɔ pwapuŋ Minnwi pugu pa fɛ́ yi, mbɔ ndɨndɨ ka chaa yie ghɔ chaa nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu kwe nɛ shi nchhɔ chɔmbhi yugu moŋ shaʼa nu nɔ fùoŋ ntɔgɔ pi mbhɔ taʼa ŋoŋ vei, mbɔ Jishɔ Krishto.
18Nthɛ yie ghɔ, nɔ haʼaŋ taʼa phɨ ni nchwīe ŋguoŋ ŋgwa gū sháʼa nɛ, wuʼɔ nɛnnɛ, taʼa nnu ndɨndɨ nchwīe ŋgwa gū ŋgwa ndɨndɨ shhɨ Minnwi mbɨnɨ nthɔ ni chɔmbhi ni ŋguoŋ ŋgwa. 19Wuʼɔ nɔ haʼaŋ taʼa ŋoŋ ni nchɨ̄ʼə nchò ntou ŋgwa gū ghaŋ phɨ nɛ, nɛnnɛ yaʼo nchò taʼa ŋoŋ chwīe ŋa ntou ŋgwa shi ŋgū ŋgwa ndɨndɨ.
20Ndwɛ gɨ́ Mushi ni nthɔ pi nɔ pigi nu phɨ, ndɔ lɨʼɨ haʼaŋ phɨ pigi nɛ, pwapuŋ Minnwi pɨnɨ mbīgi njiɛŋ ŋgaʼa. 21Nnɛ ŋa nɔ haʼaŋ phɨ ni shaʼa nu nɔ fùoŋ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ gu nɛ, pwapuŋ Minnwi ŋkaa yu nthɛ a shaʼa nɔ fùoŋ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ ndɨndɨ nthɔ ni chɔmbhi ki mmɛ ntɔgɔ pi mbɨŋ Jishɔ Krishto mbɔ Taathɔ via.
6Pi pəʼɨ ghrɨ́ phɨ
1Pia shi nchhu pi ŋa ndwɛ? Pia shi ŋgə̄ɨ shhɨ moŋ phɨ nnɛ ŋa pwapuŋ Minnwi pigi ŋgə̄ɨ shhɨ ŋgaʼa? 2Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! Pinthɛ pia ŋa pia kwo khu nɔ chwīe nu phɨ nɛ kie pi nɛiŋ mbɨnɨ nthɔ nchhɔ chɔmbhi yia pi moŋ phɨ? 3Ki pəɨ lɔ nji ŋa ŋguoŋ yia ŋa pia ni ŋkwe ŋkhǐ mbɔ taʼa yi pia pa Krishto Jishɔ nɛ, kwe ŋkhǐ ghɔ ni nchwīe pia pugu pɔ taʼa yi moŋ gu yi? 4Nthɛ yie ghɔ, pi ni ntwei via pugu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ kwe ŋkhǐ. Nnɛ ŋa wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi ni ŋkuʼɔ ni Krishto llɔ moŋ gu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ ndighaʼo Tǎa nɛ, minthɛ pia ŋkaa pia chhɔ moŋ chɔmbhi fhi.
5Nthɛ ŋa p̈ia pugu mbɔ taʼa yi moŋ ŋkwaŋ gu yi, kaŋ shishini pia pugu shi mbɔ taʼa yi moŋ ŋkwaŋ kuʼɔ nu mi moŋ gu. 6Pia ji ŋa pi kwo jwi ndunu noŋ yia pia pa Krishto kaʼa ŋkuoŋ wáʼa yi, nnɛ ŋa minthɛ paʼa phɨ lɔ nuʼuŋ mfāʼo ghrɨ́ mbɨŋ pia, ki pia lɔ nuʼuŋ mbɔ ŋkǔna mbhɔ nduthɔ phɨ ghɔ. 7Nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a khu nɛ, pi fuʼu vi mbhɔ phɨ.
8Ndwɛ, ä mbɔ ŋa pia pa Krishto khu kaʼa, pia fāʼo piŋ ŋa pia pugu shi mbɔ yi maoŋ kaʼa. 9Pia ji ŋa, moŋ kuʼɔ nu ni Krishto moŋ gu, mbaʼa a ma nuʼuŋ ŋkhu ŋkamuʼɔŋ, gu lɔ nuʼuŋ mfāʼo ghrɨ́ mbɨŋ yu. 10Nthɛ ŋa gu ŋa a ni ŋkhu taʼa ŋgɛ́ ndɔ mbɔ ndugwi yi nɛ, a khu pi nɔ nnu chwīe phɨ, ndɔ chɔmbhi ŋa a chhɔ nu nɛ, a chhɔ pi nɔ pɔ nu pugu Minnwi.
11Nɛnnɛ p̂əɨ ŋkaa pəɨ lɔ̄gɔ noŋ yəɨ ŋa pəɨ ŋgwa khu nɔ nnu chwīe phɨ, mbɔ ŋgwa maoŋ pi nɔ tɔgɔ nu mbɨŋ Krishto Jishɔ mbɔ kaʼa pəɨ pa Minnwi. 12Kiʼi pəɨ nuʼuŋ mieŋ phɨ shaʼa nu nɔ fùoŋ moŋ noŋ yəɨ, ŋa minthɛ a khu nɛ, nɔ chwīe nu pəɨ yaʼo pi nchò pa nnu tɔtrɔ ŋa a tāʼa nu nɛ. 13Kiʼi pəɨ nuʼuŋ nchaʼa pa ghrà noŋ pəɨ mfɛ ni phɨ nɔ pa yaoŋ chwīe pa nnu təɨtəɨ, ndɔ p̂əɨ chaʼa noŋ pəɨ mfɛ ni Minnwi nɔ pa ŋgwa pɛ ŋa pi kwo fuʼu vugu moŋ gu nii nɔ ghɔ moŋ chɔmbhi, mfɛ pa ghrà noŋ pəɨ ni Minnwi nɔ pa maoŋ fàʼa nnu tithi. 14Nthɛ ŋa mbaʼa phɨ nuʼuŋ nshaʼa vəɨ, nthɛ ŋa pəɨ lɔ nuʼuŋ nchhɔ chɔmbhi njaʼo pi mbhɔ gɨ́, pəɨ chhɔ chɔmbhi yəɨ ntɔgɔ pi mbhɔ pwapuŋ Minnwi.
Pa ŋkǔna mbhɔ nnu ndɨndɨ
15Yie pɔ kiʼɛ ŋa? A pɔ ŋa pia chhɔ nthɔ nchwīe pi phɨ nthɛ ŋa pia lɔ njiʼi nchhɔ chɔmbhi yia njaʼo pi mbhɔ gɨ́, pia chhɔ chɔmbhi yia pi mbhɔ pwapuŋ Minnwi nɛ? Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! 16Pəɨ lɔ nji ŋa pəɨ nchaʼa noŋ yəɨ mfɛ ni shesheŋoŋ nɔ pa ŋkǔna yaʼo nchò, kaŋ pəɨ ŋkǔna ŋoŋ ghɔ ŋa pəɨ chhɔ njaʼo nchò yi nɛ? Ki pəɨ pɔ pi yi phɨ, ndugwi yi pɔ gu, ki yi yaʼo nchò, ndugwi yi pɔ fāʼo nu chɔmbhi ndɨndɨ? 17Ndɔ pia tōo Minnwi ŋa pəɨ ŋa pəɨ ni mfǔoŋ mbɔ ŋkǔna phɨ nɛ gū pa ghaŋ yaʼo nchò yaoŋ yɛʼi pɛ ŋa pi ni mfɛ ni pəɨ nɛ llɔ njùʼɔ pəɨ, 18ndɔ pi ni ŋga kwo fuʼu vəɨ moŋ phɨ, pəɨ gū pa ŋkǔna mbhɔ nnu ndɨndɨ.
19Ǹthɔ nchrā nu ni pəɨ, māʼaŋ fɨʼɨ pi nɔ ŋoŋmishua nthɛ ŋa ŋoŋmishua fāʼo kɨʼɨŋgɨnɨ nɔ ji nu pichəɨ nnu. Nthɛ ŋa wuʼɔ nɔ haʼaŋ a ni mbɔ yichəɨ ndɨɨ pəɨ fɛ pa ghrà noŋ pəɨ nɔ ŋkǔna pa nnu tɔtrɔ pugu nnu pɨphɨ nɛ, a chwīe pəɨ nii moŋ pɨphɨ mbīgi nɛ, nnɛ ndwɛ pəɨ chaʼa pa ghrà noŋ pəɨ mfɛ nɔ ŋkǔna mbhɔ nnu ndɨndɨ ŋa a shi nchwīe pəɨ pɔ yi taoŋtaoŋ nɛ. 20Nthɛ ŋa ndɨɨ ŋa pəɨ ni mbɔ pa ŋkǔna mbhɔ phɨ nɛ, a shini ndɔ mbɔ pi yiʼi ni pəɨ nɔ chwīe nu nnu ndɨndɨ. 21Ndɔ pəɨ ni nshei pi khɔ ndɨɨ ghɔ llɔ ŋkuoŋ pa maoŋ pɛ ŋa pəɨ fāʼo lrithɔ ŋkuoŋ ghɔ ndwɛ nɛ? Ŋguoŋ nnu pighɔ ni nthɔ pi ni gu, 22ndɔ ndwɛ ŋa pi kwo fuʼu vəɨ mbhɔ phɨ nɛ, pəɨ gū pa kǔna mbhɔ Minnwi nɛ, shéi ŋa pəɨ fāʼo nɛ a chhɔ nu mbɔ yi taoŋtaoŋ nchwīe pəɨ fāʼo chɔmbhi ki mmɛ. 23Nthɛ ŋa pa pe llɔ mbhɔ phɨ pɔ pi gu, ndɔ fɛ́ Minnwi pɔ chɔmbhi ki mmɛ moŋ pɔ nu taʼa yi pəɨ pa Krishto Jishɔ Taathɔ via.
7Gɨ́ lɔ nuʼuŋ ŋkrao ghɔ
1Pa lǐŋ paŋ, ǹthɔ nchrā pi ni ŋgwa pɛ ŋa pugu ji gɨ́ nɛ, pəɨ shi lɔ njiʼi nji ŋa gɨ́ ghà ŋguʼɔ ŋkrao ŋoŋ pi ndɨɨ ŋa a yi maoŋ nɛ? 2Gɨ́ krao láŋ shɨna miŋgwɛ pugu ndaoŋ vi pi ndɨɨ haʼaŋ ndaoŋ vi wuʼɔ mbiʼi yi maoŋ nɛ, ndɔ n̈daoŋ vi ŋkhu, kaŋ gɨ́ láŋ lɔ nuʼuŋ ŋkrao vi. 3Nɛnnɛ kiʼɛ, n̈daoŋ vi mbɔ yi maoŋ a ji mimbia nduoŋ, kaŋ pi shi mɛ̄iŋ vi ni miŋkwoshuoŋ, ndɔ ti n̈daoŋ vi ŋkhu, kaŋ gɨ́ lɔ nuʼuŋ ŋkrao vi, nnɛ ŋa mbaʼa a yiʼi nuʼuŋ mbɔ miŋkwoshuoŋ njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ a laŋ mimbia nduoŋ nɛ.
4Wuʼɔ nɛnnɛ, ma pa lǐŋ paŋ, pəɨ ŋkaa pəɨ kwo khu nthɛ nnu gɨ́ ntɔgɔ pi moŋ noŋ Krishto, nnɛ ŋa pəɨ pɔ yi ŋoŋ nduoŋ, mbɔ ju ŋa pi pɨʼɨ vi moŋ gu nɛ, nnɛ ŋa minthɛ pia yuŋ ntíɛŋ ni Minnwi. 5Nthɛ ŋa ndɨɨ ŋa pia ni ŋguʼɔ nchhɔ pi moŋ frɛinoŋ nɛ, shɔ̄rɔ nu pa nnu pɨphɨ, ŋa gɨ́ chwīe pia fāʼo nɛ, ni nthɔ mfāʼa nu moŋ noŋ pia nthɔ nu ni gu. 6Ndɔ ndwɛ, pi kɨ̄gɛi via mbhɔ gɨ́, ntɔgɔ pi moŋ khu nu mbhɔ ju ŋa a ni ŋgwɛ̄iŋ via nɔ ŋkǔna nɛ, nnɛ ŋa minthɛ pia fāʼa moŋ shɛndaoŋ fhi, mbɔ yi Jijwɛ, ki lɔ mbɔ pi yi moŋ ndunu shɛndaoŋ, mbɔ yi kɨna ŋa pi nāʼaŋ nɛ.
Gɨ́ Mushi chwīe pia ji phɨ yia
7Pia shi nchhu pi ŋa kiʼɛ? Ŋa gɨ́ Mushi pɔ pi phɨ? Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ. Ndɔ gɨ́ kaŋ ni ŋkiɛŋ ǹshi kaŋ nji yaoŋ ŋa phɨ yie ghɔ nɛ. Ǹshi kaŋ ndɔ nji yaoŋ ŋa shɔ̄rɔ nu yie ghɔ nɛ nɔ haʼaŋ gɨ́ kaŋ ni mieŋ ki chhu ŋa, “Kiʼi nshɔ̄rɔ yaoŋ ŋoŋ nduoŋ.” 8Ndɔ phɨ lɔ̄gɔ shɨna ntɔgɔ pi ŋkuoŋ kɨna, nchwīe m̀fāʼo ŋguoŋ ŋkwaŋ shɔ̄rɔ nu moŋ noŋ a ghao. Nthɛ ŋa gɨ́ kaŋ mieŋ ki kiɛŋ phɨ, kaŋ mbɔ pi yaoŋ khu. 9Ŋ̀ki pɔ yi maoŋ ndɨɨ ŋa gɨ́ shini ndɔ naa mbɔ nɛ, ndɔ ndɨɨ ŋa kɨna ni nthɔ nɛ, phɨ gū yi maoŋ, ŋ̀khu. 10Ya kɨ̀na ghɔ ŋa a ni ŋkāʼa fɛ nu chɔmbhi vəɨ ni ŋka thɔ pi ni gu vəɨ. 11Nthɛ ŋa phɨ ni mfɨ̄ɨ a, ntɔgɔ pi moŋ lɔ̄gɔ nu shɨ̀na mbhɔ kɨ̀na, ntɔgɔ moŋ ghɔ njwi a. 12Nnɛ gɨ́ yi taoŋtaoŋ, kɨ̀na pɔ yi taoŋtaoŋ, mbɔ yi ndɨndɨ ndɔ mbwa. 13Yie ghɔ nōoŋ pi ŋa yaoŋ ŋa a yi shiʼi nɛ pɨnɨ nthɔ pi ni gu vəɨ? Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! A phɨ ŋa a thɔ ni gu vəɨ ntɔgɔ ŋkuoŋ yaoŋ ŋa a pwa nɛ, nnɛ ŋa minthɛ pi nōoŋ ŋkiɛŋ ŋgwrà phɨ nɔ haʼaŋ a pɔ nɛ, ndɔ ntɔgɔ ŋkuoŋ kɨ̀na minthɛ pia yəɨ fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ phɨ pɨgɨ nɛ.
14Nthɛ ŋa pia ji ŋa gɨ́ Mushi llɔ pi mbhɔ Jijwɛ Minnwi, ndɔ m̀bɔ pi yi frɛinoŋ, pi fīni a nɔ ŋkǔna ni phɨ. 15Nthɛ ŋa ǹdɔ njiʼi nji nnu haʼaŋ ǹthɔ nchwīe nu nɛ, nthɛ ŋa ǹdɔ nthɔ nchwīe pi pa nnu pɛ haʼaŋ ŋ̀khwā nɔ chwīe nu nɛ, ndɔ ǹchwīe pi ya wuʼɔ pa nnu pɛ ŋa m̀bɨ̄na nɛ. 16Ndɔ ti m̈i nchwīe ya wuʼɔ nnu haʼaŋ ǹdɔ njiʼi ntāʼa nu nchwīe nɛ, pigi gɨ́ pɔ ni taʼa nchò, ǹthɔ mbiŋ nu ŋa gɨ́ pwa. 17Nɛnnɛ, a lɔ njiʼi nthɔ nchwīe mmu nchwīe ntəɨ ghɔ, a thɔ nchwīe phɨ haʼaŋ a chhɔ mbɨŋ mu nɛ.
18Nthɛ ŋa ǹji ŋa sheshe yaoŋ shiʼi lɔ njiʼi nchhɔ mbɨŋ mu, mbɔ moŋ frɛinoŋ a, nthɛ ŋa m̀fāʼo khwǎ nɔ chwīe nu nnu haʼaŋ a yi kaʼokaʼo nɛ, ndɔ paʼa njɨ chwīe nu nnu kaʼokaʼo ghɔ lɔ mbɔ. 19Nthɛ ŋa ǹdɔ njiʼi nchwīe nnu shiʼi haʼaŋ ǹtāʼa nu nɛ, ndɔ phɨ ŋa ǹshi lɔ njiʼi ntāʼa nu nɛ ka pɔ ju yaoŋ haʼaŋ ǹthɔ nchwīe nu nɛ. 20Ndɔ ti m̈i nthɔ nchwīe ya wuʼɔ nnu haʼaŋ ǹdɔ njiʼi ntāʼa nu nɔ chwīe nu nɛ, kaŋ a lɔ njiʼi mbɔ mmu mbɔ ŋoŋ ŋa ǹthɔ nchwīe nnu ghɔ nɛ, ndɔ a ka thɔ nchwīe phɨ haʼaŋ a chhɔ mbɨŋ mu nɛ nchwīe nnu ghɔ.
21Nnɛ, ǹjəɨ ŋkwaŋ haʼaŋ gɨ́ yei chhɔ mfāʼa nu nɛ: Ŋa ndɨɨ haʼaŋ ǹtāʼa nu nchwīe nnu haʼaŋ a kāʼo nɛ, phɨ wuʼɔ mbɔ pi ŋkiɛŋ yəɨ mu. 22Nthɛ ŋa fie moŋ njùʼɔ mu, m̀fāʼo pwanjuʼɔ ni gɨ́ Minnwi. 23Ndɔ ǹjəɨ gɨ́ nduoŋ fāʼa nu moŋ pa ghrà noŋ a, a thɔ māʼaŋ nchhɔ̀ pugu gɨ́ yɛ ŋa thɔ a shwei a ŋa a kāʼo nɛ, nchwīe m̀bɔ ŋgaŋ chə́ɨŋ mbhɔ gɨ́ phɨ haʼaŋ a fāʼa nu moŋ noŋ a nɛ. 24Mi pɔ pi yəɨ ŋkwaŋ ŋoŋ gha nɛiŋ! A shi ŋkwe gɔ̌ ŋkwe a moŋ noŋ gu yei? 25Ndɔ pia tōo Minnwi ntɔgɔ mbhɔ Jishɔ Krishto mbɔ Taathɔ via! Nɛnnɛ kiʼɛ, mmu nduthɔ a fāʼa mbhɔ gɨ́ Minnwi ni pīʼi nu ma, ndɔ ni frɛinoŋ a m̀fāʼa pi mbhɔ gɨ́ phɨ.
8Chɔmbhi moŋ Jijwɛ
1Nthɛ yie ghɔ, gū nu sháʼa lɔ nuʼuŋ mbɔ ndwɛ ni pa ŋgwa pɛ ŋa pugu taʼa yi pugu pa Krishto Jishɔ nɛ. 2Nthɛ ŋa moŋ pɔ nu taʼa yi pəɨ pa Krishto Jishɔ, gɨ́ Jijwɛ chɔmbhi kwo fuʼu ghɔ, ɔ lūgu mbhɔ gɨ́ phɨ pugu gu. 3Nthɛ ŋa yaoŋ ŋa a kaŋ ni nthɛ paʼa gɨ́ lɔ nchwīe nthɛ ŋa frɛinoŋ ni nchwīe a pou ghrɨ́ nɛ, Minnwi ni nchwīe ntɔgɔ pi ŋkuoŋ taoŋ nu Muuŋ vi moŋ púoŋ frɛinoŋ ŋoŋmishua nɔ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ nthɛ phɨ, nnɛ ŋgwɛ̄iŋ phɨ nɔ ŋgushaʼa moŋ frɛinoŋ, 4nnɛ ŋa nnu ndɨndɨ ŋa gɨ́ tāʼa nu nɛ pɔ yi nūʼɔŋ moŋ chɔmbhi yia, mbɔ pia ŋa pia chhɔ chɔmbhi yia,8:4 Minthɛ ɔ pɨnɨ nchhu yei ŋa Nji ŋa nnu kaʼokaʼo ŋa gɨ́ chhu nthɛ via nɛ nthɛ a lɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ pia. ki lɔ mbɔ pi ŋkwaŋ haʼaŋ frɛinoŋ tāʼa nu nɛ, mbɔ pi ŋkwaŋ haʼaŋ Jijwɛ tāʼa nu nɛ.
5Nthɛ ŋa ŋgwa pɛ ŋa pugu chhɔ chɔmbhi yugu pi ŋkwaŋ haʼaŋ frɛinoŋ tāʼa nu nɛ ghà nūʼɔŋ njùʼɔ yugu pi ŋkuoŋ pa maoŋ frɛinoŋ ndɔ pa ŋgwa pɛ ŋa pugu chhɔ chɔmbhi yugu pi ŋkwaŋ haʼaŋ Jijwɛ tāʼa nu nɛ, ghà nūʼɔŋ njùʼɔ yugu pi ŋkuoŋ pa maoŋ moŋ Jijwɛ. 6Nthɛ ŋa ŋ̈gwa nūʼɔŋ njùʼɔ yugu ŋkuoŋ pa nnu frɛinoŋ a nthɔ pi ni gu, ndɔ nūʼɔŋ nu njùʼɔ ŋkuoŋ Jijwɛ, ghà nthɔ pi ni chɔmbhi pugu pa ghɨghrɨ. 7Nthɛ ŋa ŋgwa pɛ ŋa pugu nūʼɔŋ njùʼɔ yugu pi ŋkuoŋ pa nnu frɛinoŋ nɛ pɔ ni kipɨna pugu pa Minnwi nthɛ ŋa pugu lɔ mfɛ noŋ yugu ni gɨ́ Minnwi, shishini, minthɛ paʼa pugu lɔ ndɔ mfɛ. 8Ŋgwa pɛ ŋa pugu ghà njaʼo pi mbhɔ frɛinoŋ yugu nɛ, nthɛ paʼa pugu lɔ nchwīe túa Minnwi pwa.
9Ndɔ ni pəɨ, pəɨ lɔ njiʼi njaʼo pi mbhɔ frɛinoŋ yəɨ, pəɨ yaʼo pi mbhɔ Jijwɛ nɔ haʼaŋ ä nja mbɔ ŋa Jijwɛ Minnwi chhɔ njùʼɔ pəɨ. Shesheŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo Jijwɛ Krishto moŋ chɔmbhi yi nɛ lɔ njiʼi mbɔ yi Krishto. 10Ndɔ ti K̈rishto mbɔ moŋ chɔmbhi yəɨ, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ noŋ yəɨ yi khu nthɛ phɨ nɛ, Jijwɛ Minnwi fɛ chɔmbhi ni pəɨ nthɛ ŋa pi kwo chwīe pəɨ pɔ yi ndɨndɨ shhɨ Minnwi. 11Jijwɛ ju ŋa a ni mbɨʼɨ Jishɔ moŋ gu nɛ n̈chhɔ mbɨŋ ghɔ, kaŋ ju ŋa a ni mbɨʼɨ Krishto llɔ moŋ gu shi mbɨnɨ mfɛ chɔmbhi ni frɛinoŋ yəɨ ŋa a ghà ŋkhu nɛ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ Jijwɛ yi ŋa a chhɔ mbɨŋ ghɔ nɛ.
12Nthɛ yie ghɔ, ma lǐŋ paŋ, pia fāʼo yaoŋ ŋa a yīʼi via, ki lɔ mbɔ pi ni frɛinoŋ nɔ chhɔ nu chɔmbhi yia ŋkwaŋ haʼaŋ frɛinoŋ tāʼa nu nɛ. 13Nthɛ ŋa pəɨ nchhɔ chɔmbhi yəɨ pi ŋkwaŋ haʼaŋ frɛinoŋ tāʼa nu nɛ, kaŋ pəɨ shi ŋkhu, ndɔ ti pəɨ ntɔgɔ mbɨŋ Jijwɛ Minnwi njwi mbha nnu noŋ, pəɨ fāʼo chɔmbhi. 14Nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa a nōoŋ Jijwɛ nōoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ pugu shi nchhɔ chɔmbhi yugu nɛ pɔ pi puoŋ Minnwi.
15Nthɛ ŋa Jijwɛ ŋa Minnwi ni mfɛ ni pəɨ nɛ lɔ njiʼi mbɔ pi Jijwɛ ŋkǔna ŋa a shi nchwīe pəɨ pɨnɨ mbɔgɔ gu, a pɔ pi Jijwɛ ŋa a chwīe pəɨ gū puoŋ Minnwi, mbɔ Jijwɛ ŋa pia tɔgɔ mbhɔ yu ŋkə̄ɨ ni Minnwi ŋa, “Baba, Tǎa via!” 16Jijwɛ Minnwi nduthɔ yi pɔ pi miŋkwentie ni jijwɛ yia ŋa pia pɔ pi puoŋ Minnwi. 17Ŋa pia puoŋ pi nɛ, nnɛ pia shi mfāʼo pa yaoŋ ŋa a nūʼɔŋ ni puoŋ pi nɛ, mbɨnɨ mfāʼo yaoŋ ŋa ju, Minnwi, nūʼɔŋ ni Krishto nɛ, pia pa Krishto kaʼa, nɔ haʼaŋ p̈ia pa Krishto njəɨ ŋgəʼɨ kaʼa nnɛ ŋa pia pugu fāʼo ndighaʼo kaʼa.
Ndighaʼo ŋa a pɔ shhɨ nthɔ nu
18Ǹja mfāʼo tɨnɨnjuʼɔ ŋa ŋgəʼɨ ŋa a pɔ ndwɛ nɛ lɔ njiʼi mbɔ yichəɨ yaoŋ nɔ haʼaŋ ɔ mbīʼi fɨʼɨ ndighaʼo yɛ ŋa Minnwi thɔ nu nōoŋ ni pia nɛ. 19Ŋguoŋ maoŋ pɛ ŋa Minnwi ni mbuoŋ nɛ thɔ njūa nu njwɛrɛ ndɨɨ ŋa Minnwi shi nōoŋ puoŋ yi nɛ. 20Nthɛ ŋa ŋguoŋ yaoŋ ŋa pi ni mbuoŋ nɛ shini ndɔ mfāʼo ghɛ̀rɛ, paʼa ndɔ mbɔ pi khwatua yugu, mbɔ nthɛ pi ŋoŋ ŋa a ni nchwīe pugu pɔ nnɛ nɛ. Ndɔ pugu ni ŋguʼɔ mfāʼo kwàʼa, 21ŋa nduthɔ maoŋ pɛ ŋa pi puoŋ puoŋ nɛ, pi shi mfuʼu vugu moŋ ŋkɨɨ fɔ̄rɔ nu pugu nii mbara puoŋ Minnwi moŋ ndighaʼo pɔ nu ni thɔ yugu. 22Nthɛ ŋa pia ji ŋa ŋguoŋ maoŋ ŋa Minnwi puoŋ nɛ chhɔ nshɔnɔ nu kaʼa moŋ yúʼɔ ti nchəɨŋ ndwɛ nɔ yi miŋgwɛ ŋa muuŋ naoŋ vi nɛ. 23A lɔ ŋguʼɔ mbɔ pi pa maoŋ ŋa Minnwi puoŋ nɛ ŋa pugu shɔnɔ nu, njiʼi nthɛ pi nduthɔ yia ŋa pia fāʼo Jijwɛ Minnwi nɔ fǔoŋ fɛ nɛ shɔnɔ nu moŋ njùʼɔ pia nɔ haʼaŋ pia ywɛrɛ nu ŋkiɛŋ yie ghɔ ŋa Minnwi lɔ̄gɔ via nɔ puoŋ pi, ŋkɨ̄gɛi noŋ yia mfuʼu moŋ ŋkɨɨ nɛ. 24Nthɛ ŋa a ni ntɔgɔ pi ŋkuoŋ kwàʼa yei ŋa pia lūgu. Ndɔ ti kwàʼa ŋa pi yəɨyəɨ nɛ lɔ njiʼi mbɔ kwàʼa, nthɛ ŋa ŋoŋ shiʼa mbɨnɨ mfāʼo pi kwàʼa ŋkuoŋ yaoŋ ŋa a yəɨ nu nɛ. 25Ndɔ p̈ia mfāʼo kwàʼa nthɛ yaoŋ ŋa pia lɔ njiʼi njəɨ nɛ, pia ywɛrɛ yaoŋ ghɔ ni wɛ̄iŋ njùʼɔ.
26Wuʼɔ nɛnnɛ, Jijwɛ Minnwi ghà ŋgɛ̄rɛ via moŋ pa ndɨɨ ŋa pia lɔ njiʼi ntɨnɨ nɛ. Nthɛ ŋa pia lɔ njiʼi nji pa nnu ŋa pia fāʼo nɔ luoŋ nu Minnwi nɔ ghɔ ŋkwaŋ haʼaŋ a ni mbie ŋa pia ji nɛ, ndɔ Jijwɛ Minnwi nduthɔ yi ghà ŋgɛ̄rɛ ndɨ̄gəɨ Minnwi mfɛ via nɔ ghɔ ni luo nu ŋa minthɛ paʼa chrà lɔ mfɨ̄ʼɨ nɛ. 27Ndɔ ti Minnwi ŋa a ghà njəɨ njùʼɔ yia nɛ, ji yaoŋ ŋa a pɔ moŋ njùʼɔ Jijwɛ nɛ, nthɛ ŋa Jijwɛ ghɔ ghà ndɨ̄gəɨ nthɛ ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ pi ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ju, Minnwi, tāʼa nu nɛ. 28Ndɔ pia ji ŋa Minnwi ghà mfāʼa moŋ ŋguoŋ nnu ghao pi ŋa a pɔ shiʼi ni ŋgwa pɛ ŋa pugu khwā vi nɛ, ŋa pi gɛ̄ vugu ŋa pugu fāʼa ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ Minnwi kāʼa nɛ. 29Nthɛ ŋa ni ŋgwa pɛ ŋa Minnwi ni ŋkwo ji fie ndɨɨ ŋa pugu shi mbiŋ vi nɛ, a pɨnɨ ndɔ̄gɔ nthí mi ntɛrɛ vugu nchwīe pugu pɔ fhi Muuŋ vi, nnɛ ŋa minthɛ Muuŋ pɔ fǔoŋ phi shɨna ntou pa ghaŋ piŋ. 30Ŋgwa pɛ ŋa a ni ndɔ̄gɔ nthí mi nchuʼɔ vugu nūʼɔŋ nɛ, a ni mbɨnɨ ŋgɛ̄ vugu, ŋgwa pɛ ŋa a gɛ̄ vugu nɛ, a pɨnɨ nchwīe pugu pɔ yi tithi shhɨ yu, ŋgwa pɛ ŋa a chwīe pugu pɔ yi tithi shhɨ yu nɛ, a pɨnɨ nchwīe pugu fāʼo ŋkwaŋ ndighaʼo yi.
Khwā Minnwi ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo ndugwi yi nɛ
31Ti pia shi nchhu pi ŋa nthɛ ŋguoŋ nnu pei ghao? Ti M̈innwi mbɔ pia pugu kaʼa, a ghaʼa gɔ̌ ŋgaʼa via? 32Ju ŋa a shini ndɔ ŋgīʼɛ Muuŋ vi ni mfɛ vi nɔ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ nthɛ via ghao nɛ, a shi ŋkie pi nɛiŋ mieŋ ki fɛ ŋguoŋ yaoŋ ghao ni pia ki lɔ ŋgīʼɛ, pugu pa Muuŋ vi ghɔ? 33A gɔ̌ ŋa minthɛ a wɛ̄iŋ ŋgwa ŋa Minnwi chuʼɔ nɛ ŋa pugu chwīe ntəɨ? Ŋoŋ lɔ mbɔ. A Minnwi mbɔ ŋoŋ ŋa a chwīe vugu pugu pɔ ŋgwa ndɨndɨ shhɨ yu nɛ. 34Ti minthɛ a wɛ̄iŋ gɔ̌ ŋgwɛ̄iŋ vugu nɔ pa ŋgushaʼa? Ŋoŋ lɔ mbɔ! Nthɛ ŋa Krishto Jishɔ ni ŋkhu, nɔ pigi nu ŋgə̄ɨ shhɨ, pi ni mbɨnɨ ŋkuʼɔ ni ju a pɔ yi maoŋ, a chhɔ ŋgei mbhɔ Minnwi yi jɨ nthɔ ndɨ̄gəɨ Minnwi nɔ ligi yia.
35Minthɛ a fɛ̄nɛ gɔ̌ mfɛ̄nɛ via moŋ khwǎ Krishto? Minthɛ a pɔ mmɛ pa ŋgəʼɨŋgəʼɨ ki mmɛ yúʼɔ, ki ŋgəʼɨŋgəʼɨ ŋa ŋgwa fɛ nu ni pia nthɛ piŋ yia, ki njì ŋa a gū, ki pou ndhwí nɔ māʼaŋ nu, ki cho ndua, ki nnu khu nu? 36Nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, “Nthɛ ghɔ, pigi chhɔ ntɔgɔ nu moŋ cho ndua gu ŋguoŋ ndɨɨ ghao, pi līi vigi nɔ minjɨɨ ŋa pi ghə̄ɨ nu lɨʼɨ wrā.” 37Ndɔ moŋ ŋguoŋ nnu pei ghao, pia chaa pa ŋgwa ŋa pugu māʼaŋ ti ŋgaʼa ntɔgɔ mbɔ ju ŋa a khwā via nɛ. 38Nthɛ ŋa ǹja mfāʼo tɨnɨnjuʼɔ ŋa njiʼi nthɛ pi gu, chɔmbhi, ki ghaŋ ntaoŋ Minnwi, ki ghaŋ ghrɨ́ shaʼa lɨʼɨ, ki pa nnu ndwɛ ki pa nnu ŋa a piʼi shhɨ nɛ, ki pa pichəɨ ghrɨ́, 39ki ŋguoŋ mbhi tɔthɨ ki mbhi mbɛmbiɛŋ, nthɛ paʼa pugu lɔ mfɛ̄nɛ via moŋ khwǎ Minnwi ŋa pia fāʼo moŋ Krishto Jishɔ Taathɔ via nɛ.
9Minnwi pugu pa ŋgwa pi
1Ǹthɔ nchrā pi nnu shini moŋ pɔ nu ŋa mi taʼa yi pigi Krishto, ǹdɔ njiʼi nthɔ ndɛʼi pi ŋgiɛŋ, ŋgaŋthɔ a ŋa Jijwɛ Minnwi shaʼa nu nɛ fɛ tɨnɨnjuʼɔ vəɨ ŋa ǹdɔ njiʼi nthɔ ndɛʼi pi ŋgiɛŋ, 2ŋa m̀fāʼo mmɛ yuʼɔ njùʼɔ pugu pa yúʼɔ ki ndugwi yi moŋ njùʼɔ mu, 3ŋa ŋ̀kaaŋ njūa ŋa mmu nduthɔ a kaaŋ mfāʼo nchɔ̀nɔ Minnwi, pi fɛ̄nɛ a mbɨŋ Krishto nthɛ lǐŋ paŋ, ŋgwa paŋ moŋ frɛinoŋ. 4Pugu pɔ pi ŋgwa Ishrae, pi lɔ̄gɔ vugu ŋa pugu pɔ puoŋ Minnwi, Minnwi ni nōoŋ ndighaʼo yi ni pugu, ŋgwrā pa kɨ̀na pugu pugu, mfɛ gɨ́ yi ni pugu, mfɛ shɨ̀na ni pugu nɔ ghaʼo nu, kàʼa yi thɔ pi mbhɔ pugu. 5Pugu pɔ pi pa ŋgwrɛiŋoŋ pa mɛmmɛ ŋkhu tǎa moŋ laʼataoŋ Hibru, Krishto moŋ frɛinoŋ llɔ pi moŋ yugu ŋgwrɛiŋoŋ. Krishto yei pɔ pi Minnwi, mbɔ ju ŋa a shaʼa ŋguoŋ yaoŋ ghao nɛ, mbɔ ŋoŋ ŋa a pie ŋa pi ghaʼo vi ki ndugwi yi nɛ. A yie ghɔ!
6Ndɔ a lɔ njiʼi mbɔ pi nɔ haʼaŋ kàʼa Minnwi mieŋ mieŋ ki lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ. Nthɛ ŋa a lɔ njiʼi mbɔ ŋguoŋ ŋgwa ŋa pi phi vugu moŋ ndaaŋoŋ Ishrae nɛ ŋa pugu puoŋ Ishrae. 7Ndɔ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ ŋguoŋ ŋgwa ghao mbɔ puoŋ Abrahaŋ nthɛ ŋa pugu mbhɛ̌ yaoŋ yi, nthɛ ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa, “A shi ntɔgɔ pi mbɨŋ Aiji ŋa ɔ shi mfāʼo ŋgwrɛiŋgwa ŋa mi ni ŋkāʼa nɛ.”9:7 Ŋwaʼaŋlɨ Njɛ̄ yi 21:12.8Yei nōoŋ ŋa a lɔ njiʼi mbɔ pi puoŋ ŋa pi phi vugu pi ŋkwaŋ haʼaŋ ŋgwamishua ghà mbhi nɛ, ŋa pugu puoŋ Minnwi, a pɔ pi puoŋ pɛ ŋa pi phi vugu ntɔgɔ pi nɔ haʼaŋ Minnwi ni ŋkāʼa nɛ, ŋa pugu ŋkiɛŋ puoŋ Abrahaŋ. 9Nthɛ ŋa yei nnu ŋa kàʼa ghɔ ni nchhu nɛ: “A shi ŋga mbɔ moŋ pɨɨ ndɨɨ yei ŋgaʼo yini, kaŋ ǹshi mbɨ̄nɨ, Shera phi muuŋ mimbia.”9:9 Ŋwaʼaŋlɨ Njɛ̄ yi 18:10,14.
10A lɔ ŋguʼɔ mbɔ pi yei, Rebeka ŋkaa yu, ndɨɨ ŋa a ni nshūu paa puoŋ pugu Aiji mbɔ tǎa via nɛ, 11njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ pi shini ndɔ naa mbhi puoŋ pighɔ ndɔ paʼa pugu lɔ naa nchwīe sheshe nnu ki a pɔ pi pwa ki phɨ nɛ, nɔ pɔ nu ŋa kàʼa Minnwi moŋ chuʼɔ nu ŋgwa ghə̄ɨ shhɨ, ki lɔ mbɔ nthɛ pi fàʼa ŋa ŋoŋ fāʼa, mbɔ nthɛ pi khwatua Minnwi, 12Minnwi ni nchhu ghɔ ŋa, “Muuŋ ghɔ yi shhɨ shi mfāʼa mbɔ muuŋ vugu.”9:12 Ŋwaʼaŋlɨ Njɛ̄ yi 25:23.13Nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ ŋa, “Mi ni ŋkhwā Jakɔ mbɨ̄na Ɛshɔ.”9:13 Malakai 1:2-3.
14Ti pia shi nchhu pi ŋa? Minnwi pɔ pi ŋgaŋ mbe? Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! 15Nthɛ ŋa a ni nchhu ni Mushi ŋa,
“Ǹshi mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ shesheŋoŋ ŋa ŋ̀khwā nɛ,
ndɔ ǹshi nōoŋ kwoshɨnɨ ni ŋgaŋ ŋgəʼɨ ŋa ŋkhwā nɛ.”9:15 *Ŋwaʼaŋlɨ Ndɨɨ Taoŋ nu 33:19.
16Nɛnnɛ, a lɔ njiʼi mbɔ nthɛ pi nnu ŋa ŋoŋmishua tāʼa nu, ki nnu haʼaŋ a chwīe nɛ, ndɔ a yɨʼə pi mbɨŋ Minnwi ŋa a nōoŋ kwoshɨnɨ nɛ. 17Nthɛ ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa Minnwi ni nchhu ni Fɛrɔ ŋa, “Mi ni nchərə ghɔ nɔ fùoŋ nthɛ pi yei nnu, ŋa ǹōoŋ ghrɨ́ a mbɨŋ ghɔ pugu pa ŋa pi chīi ligi a ŋkwe ŋguoŋ ŋkuoŋ shhɛ ghao.” 18Nɛnnɛ a ghà mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ shesheŋoŋ ŋa a khwā nɛ, mfɨ̄nɨ njùʼɔ shesheŋoŋ ŋa a khwā nɛ.
19Ɔ shi mbie vəɨ kiʼɛ ŋa, “A kaŋ mbɔ nɛnnɛ Minnwi pɨnɨ ŋkrɛ̄i shesheŋoŋ kiʼɛ ŋa? Nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa minthɛ a lɨʼɨ nnu ŋa Minnwi tāʼa nu ŋa a pɔ nɛ pɔ pi gɔ̌?” 20Ndɔ ɔ pɔ pi gɔ̌, ŋoŋmishua, nɔ khwɛ̄ nu chrà nchò Minnwi? Yaoŋ ŋa pi puoŋ puoŋ nɛ nthɛ a chhu ni ŋoŋ ŋa a puoŋ vi nɛ ŋa, “Ɔ puoŋ a pi nɛiŋ nthɛ khɔ?” 21Ŋgaŋ puoŋ kɨ̌ŋ lɔ mfāʼo ghrɨ́ ŋkuoŋ mbə́ɨŋ nɔ lɔ̄gɔ nu taʼa gwí mbə́ɨŋ nchwīe kɨ̌ŋ ŋa pi shi nchwīe nnu nɔ pi wuʼɔ ndɨɨ ŋa mɛmmɛ nnu taoŋ nɛ, nchwīe nnu ni pichəɨ pi lɛllɛ moŋ nda?
22Wuʼɔ nɛnnɛ, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ a lɨʼɨ Minnwi nɔ nōoŋ nu pɨgɨtua yi ndɔ mbɨnɨ nuʼuŋ nchwīe pi ji njɨ yi nɛ, a tīi shii moŋ ntou wɛ̄iŋ njùʼɔ ni ŋgwa pɛ ŋa a ni mfāʼo nɔ shāʼo nu pɨgɨtua yi mbɨŋ pugu nɛ, mbɔ ŋgwa pɛ ŋa pi ni mbīri vugu nɔ shiʼi nu nɛ. 23A ni nchwīe yei nɔ chwīe nu pi ji fɨʼɨ fàʼo yi moŋ ndighaʼo yi ni ŋgwa pɛ ŋa a shi nōoŋ kwoshɨnɨ yi ni pugu nɛ, mbɔ ŋgwa ŋa a ni ŋkwo pīri nūʼɔŋ fie ndɨɨ ŋa pugu fāʼo ndighaʼo, 24ti mfɛ ni pia ŋa a gɛ̄, ki lɔ ŋguʼɔ mbɔ pi ŋgwa Juu, ndɔ mbɨnɨ mbɔ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ nɛ. 25Nɔ haʼaŋ shishini, a chhu moŋ ŋwaʼaŋlɨ Hoshia ŋa,
“Ŋgwa pɛ ŋa pugu shini ndɔ mbɔ ŋgwa paŋ nɛ, ǹshi mɛ̄iŋ vugu ni ŋgwa paŋ,
ju yɛ ŋa ǹshini ndɔ ŋkhwā nɛ, ǹshi mɛ̄iŋ vi ni ŋkhwā a.”
26“Moŋ ya lɨʼɨ ghɔ ŋa pi ni nchhu ni pugu ŋa,
‘Pəɨ lɔ mbɔ ŋgwa paŋ nɛ,’
fɔ pi shi mɛ̄iŋ vugu ŋa,
‘puoŋ Minnwi ŋa a yi maoŋ nɛ.’ ”
27Ishaya ni mbaʼo ŋgòu nthɛ puoŋ Ishrae ŋa,
“Njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ fɨʼɨ pa puoŋ Ishrae pɔ nɔ shíshhɛ ŋkɨŋ ŋkhǐ nɛ,
a wuʼɔ shɨgɛi mbɨgəɨ ŋgwa ŋa pugu shi ndūgu.
28Nthɛ ŋa Taathɔ shi mfɛ njɔ́ yi ŋkuoŋ shhɛ pi shishiʼi pi ki lɔ njīri.”
29A wuʼɔ mbɔ pi nɔ haʼaŋ Ishaya ni ŋkwo chhu nɛ,
“Taathɔ ŋa a Taathɔ pa shoogɛ po nɛ, kaŋ ni mieŋ ki pɨgəɨ ŋgwrɛiŋoŋ ni pigi,
pi kaŋ ni nshiʼi vigi nɔ Shodoŋ pugu Gomora.”
Ki piŋ ŋa pa ŋgwa Ishrae fāʼo nɛ
30Ti pia shi nchhu pi ŋa kiʼɛ? Ŋa pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, ŋa pugu shini ndɔ mbaʼo nɔ pɔ nu pa ŋgwa ndɨndɨ nɛ, ni mfāʼo ndɨndɨ, mbɔ ndɨndɨ haʼaŋ a tɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ nɛ, 31ndɔ pa ŋgwa Ishrae haʼaŋ pugu ni mbaʼo nu nɔ nūʼɔŋ nu gɨ́ ŋa a shi nchwīe pugu pɔ ŋgwa ndɨndɨ nɛ, pugu shini ndɔ njiʼi nūʼɔŋ gɨ́ ghɔ. 32Ti a chwīe khɔ? A ni nchwīe nthɛ ŋa pugu shini ndɔ mbaʼo nɔ pɔ nu ŋgwa ndɨndɨ ntɔgɔ ŋkuoŋ piŋ nɛ, pugu ni mbaʼo pi nɔ haʼaŋ a fāʼo nɔ tɔgɔ nu pi moŋ nūʼɔŋ nu gɨ́. Pugu kɔ̄rɔ ŋkuoŋ ŋgùʼɔ kɨʼɨŋgɨnɨ, 33wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ,
“Līi njəɨ, ǹthɔ nūʼɔŋ muuŋ ŋgùʼɔ kɨʼɨŋgɨnɨ Shayaoŋ,
mbɨnɨ mbɔ ŋgùʼɔ ŋa a shi nchwīe ŋgwa kɔ̄rɔ ŋgū,
ti shesheŋoŋ ŋa a piŋ vi nɛ,
mbaʼa pi māʼaŋ lrithɔ thɔ yu.”
101Pa lǐŋ paŋ, khwā njùʼɔ a pugu luoŋ a ni Minnwi nthɛ vugu pɔ ŋa minthɛ pugu lūgu. 2Nthɛ ŋa mi miŋkwentie yugu ŋa pugu fāʼo ŋkiɛŋ ntou niʼiŋ njùʼɔ mbɨŋ Minnwi, ndɔ niʼiŋ njùʼɔ yugu ghɔ pou ya ji nu nnu. 3Pugu ni ŋga mieŋ ki lɔ nji ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi ghà nchwīe ŋgwa pɔ yi ndɨndɨ shhɨ yu nɛ, mbaʼo nu nɔ nūʼɔŋ nu yugu shɛndaoŋ, nnɛ paʼa ndɔ mfɛ noŋ yugu ni yi Minnwi shɛndaoŋ nɔ chwīe nu ŋgwa pɔ ŋgwa ndɨndɨ shhɨ yu. 4Nthɛ ŋa Krishto kwo chwīe thɔ nnu haʼaŋ pi ni mfɛ gɨ́ nɔ ghɔ nɛ, nnɛ shesheŋoŋ ŋa a piŋ Krishto nɛ ŋoŋ ndɨndɨ shhɨ Minnwi.
Ŋkɨ̀nɨ lūgu nu pɔ pi ni ŋguoŋ ŋgwa
5Mushi ni nāʼaŋ ŋkuoŋ pɔ nu ŋoŋ ndɨndɨ shhɨ Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ nūʼɔŋ nu gɨ́ ŋa: Shesheŋoŋ ŋa a chwīe ŋguoŋ nnu haʼaŋ gɨ́ chhu nɛ shi mfāʼo chɔmbhi. 6Ndɔ nnu ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu nthɛ pɔ nu ŋoŋ ndɨndɨ shhɨ Minnwi ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ nɛ pɔ ŋa, “Ɔ lɔ mfāʼo nɔ pie nu noŋ yɔ ŋa, ‘A shi ŋkuʼɔ gɔ̌ tɔthɨ po, nɔ shwiʼi nu ni Krishto shhɛ?’ 7ki ŋa, ‘A shi nshwiʼi gɔ̌ moŋ shiŋ ki ndugwi yi nɔ kuʼɔ nu ni Krishto, llɔ moŋ gu?’ ” 8Ndɔ a chhu pi ŋa? “Chrà ghɔ pɔ yəɨ ghɔ, a pɔ nchò ghɔ ndɔ mbɔ moŋ njùʼɔ ghɔ,” mbɔ chrà piŋ ŋa pigi chīi nu nɛ 9nthɛ ŋa, ɔ̈ nchhu ni nchò yɔ ŋa Jishɔ Taathɔ, mbiŋ moŋ njùʼɔ ghɔ ŋa Minnwi ni ŋkuʼɔ ni ju llɔ moŋ gu, kaŋ ɔ shi ndūgu. 10Nthɛ ŋa ŋoŋ ghà mbiŋ pi ni njùʼɔ yi pi chwīe vi a pɔ ŋoŋ ndɨndɨ shhɨ Minnwi, a tɔgɔ pi ŋkuoŋ chhu nu ni nchò, ŋoŋ lūgu. 11Nthɛ ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa, “Ŋoŋ ŋa a piŋ vi nɛ, mbaʼa pi lɛ ma māʼaŋ lrithɔ thɔ yu.” 12Nthɛ ŋa kwrí shi lɔ njiʼi mbɔ shɨna pa Juu pugu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ moŋ shɛndaoŋ kie nu ndūgu, nthɛ ŋa Taathɔ vugu ghao taʼa yi, ŋa a ghà mfɛ ki lɔ ŋgīʼɛ ni ŋguoŋ pa ŋgwa haʼaŋ pugu gɛ̄ vi nɛ. 13Nthɛ ŋa, “Shesheŋoŋ ŋa a gɛ̄ ligi Taathɔ nɛ shi ndūgu.”
14Ti minthɛ pugu kie pi nɛiŋ ŋgɛ̄ vi ŋa pugu lɔ njiʼi mbiŋ vi nɛ? Pugu shi mbiŋ vi pi nɛiŋ ŋa pugu lɔ naa njaʼo ŋoŋ ŋa a yie nɛ? Minthɛ pugu kie pi nɛiŋ njaʼo ki ŋoŋ lɔ nchīi ni pugu? 15Minthɛ pugu chīi pi nɛiŋ ki ŋoŋ lɔ ntaoŋ vugu? Wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ, “Thɔ nu ŋgwa haʼaŋ pugu tuo ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ nɛ pwa ti ŋgaʼa.”
16Ndɔ a lɔ mbiŋ ŋguoŋ yugu ghao mbiŋ pwa pishaʼakhɔ ghɔ nthɛ ŋa Ishaya chhu ŋa, “Taathɔ, a piŋ gɔ̌ mbiŋ nnu haʼaŋ a yaʼo mbhɔ pigi nɛ?” 17Nnɛ piŋ ghà nthɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ yaʼo nu, yaʼo nu tɔgɔ pi ŋkuoŋ chīi nu chrà Krishto. 18Ndɔ m̀bie ŋa, pugu lɔ njiʼi njaʼo ŋkɨ̀nɨ ghɔ? Shishini, pugu yaʼo, nthɛ ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa,
“Ŋggì yugu nyīeŋ moŋ ŋguoŋ mbhi ghao, chrà yugu chəɨŋ moŋ ndugwi mbhi.”10:18 Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ 19:4.
19Ndɔ, m̀bie ŋa, thɔ ŋgwa Ishrae shini ndɔ nshie? Fǔoŋ yi, Mushi khwɛ̄ ŋa,
“Ǹshi nchwīe pəɨ ghɨ̄ʼə ŋgwa ŋa pugu lɔ mbɔ ŋgwa taoŋ nɛ,
nchwīe túa yəɨ pɨgɨ ntɔgɔ pi mbɨŋ ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋa pugu pa na nɛ.”
20Nnɛ Ishaya ya mfāʼo tɨnɨnjuʼɔ nɔ chhu nu ŋa,
“A ka yəɨ ŋgwa pɛ ŋa pugu shini ndɔ ntāʼa a nɛ njəɨ a;
ǹōoŋ noŋ a ni ŋgwa pɛ ŋa pugu shini ndɔ mbie a nɛ.”
21Ndɔ ŋga ŋgə̄ɨ nɔ ŋgwa Ishrae, a chhu ŋa,
“Ŋ̀aʼaŋ mbhɔ ma ŋguoŋ llɛ́ ghao nɔ lɔ̄gɔ nu ŋgwa ŋa pugu pɔ pi pa ntɨnɨthɔ ndɔ ndāa a nɛ.”
11Kwoshɨnɨ Minnwi mbɨŋ ŋgwa Ishrae
1M̀bie kiʼɛ ŋa, Minnwi lāa ŋgwa pi? Minthɛ paʼa a lɔ mbɔ nɛnnɛ! Nthɛ ŋa mmu nduthɔ a ŋoŋ Ishrae, ndaaŋoŋ Abrahaŋ, mbɔ ŋgia ŋgwrɛiŋoŋ Bɛnjamɛiŋ.
2Minnwi lɔ njiʼi ndāa ŋgwa pi ŋa a ni nchuʼɔ nɛ. Pəɨ lɔ njiʼi nji nnu haʼaŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu nthɛ Elaija nɛ, ŋkwaŋ haʼaŋ a ni ndɨ̄gəɨ Minnwi ŋa a fɛ njɔ́ ni Ishrae nɛ? 3“Taathɔ, pugu jwi pa njəɨlɨʼɨ pɔ, nshāʼa pa lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ yɔ, a wuʼɔ mbiʼi mmu təʼɨ a, pugu tāʼa nu njwi a ŋkaa mu.”
4Ndɔ Minnwi ni ŋkhwɛ̄ ghɔ pi ŋa? “Ǹūʼɔŋ khwachəɨ ŋkaŋ ŋgwa haʼaŋ pugu lɔ njiʼi ŋgaʼo ki ntuʼu noŋ yugu shhɨ nnwi ŋa pi mɛ̄iŋ ni Baa nɛ nɔ nyaŋ.”
5A wuʼɔ ŋkwaŋ haʼaŋ a pɔ ndwɛ nɛ, mbɨgəɨ ŋgwa pɔ ŋa Minnwi chuʼɔ vugu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pwapuŋ yi. 6Ndɔ ti nɔ haʼaŋ a tɔgɔ pi ŋkuoŋ pwapuŋ Minnwi nɛ, a lɔ nuʼuŋ mbɔ nthɛ pi pa fàʼa haʼaŋ pi fāʼa, ä mbɔ nɛnnɛ, paʼa pwapuŋ lɔ nuʼuŋ mbiʼi pwapuŋ.
7Yie pɔ pi ŋa kiʼɛ? Ŋgwa Ishrae shini ndɔ mfāʼo yaoŋ haʼaŋ pugu ki tāʼa nu nɛ, ndɔ pa ŋgwa haʼaŋ pi chuʼɔ vugu nɛ fāʼo, ndɔ pi fɨ̄nɨ njùʼɔ pɨgəɨ ŋgwa. 8Wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ,
“Minnwi fɛ jijwɛ chōo nu ni pugu,
ni ligi haʼaŋ mbaʼa a yiʼi njəɨ lɨʼɨ pugu pa tə́nə ŋa mbaʼa a yaʼo lɨʼɨ nɛ ti nthɔ nchəɨŋ thɔ pa shiʼa.”
9Ndɔ Devi chhu ŋa,
“Naʼaŋ pa lɨʼɨ haʼaŋ pugu ghà njɨ maoŋ nɛ gū shìri pugu pa shíʼi,
mbɔ kɨʼɨŋgɨnɨ pugu pa yaoŋ ŋa a shi nthɔ ni njɔ́ ŋa a pie ŋa pugu fāʼo nɛ.
10Naʼaŋ ligi yugu chri nnɛ ŋa kiʼi pugu yəɨ lɨʼɨ,
naʼaŋ pa lrì pugu chwīe ŋkǔnu yugu ŋaoŋ nɔ ŋguoŋ ndɨɨ ghao.”
11Nɛnnɛ m̀bie ŋa, puoŋ Ishrae ni ŋkɔ̄rɔ nnɛ, pi nɔ gū nu ŋkɨna shhɛ? Minthɛ paʼa a lɔ njiʼi mbɔ nɛnnɛ! Ntɔgɔ ŋkuoŋ phɨ yugu lūgu nu thɔ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, nnɛ nɔ chwīe nu pa ŋgwa Ishrae fāʼo kighɨʼə. 12Ä mbɔ ŋa phɨ pa ŋgwa Juu thɔ pi ni fàʼo ni ŋgwa ŋkuoŋ mbhi, ä mbɔ ŋa pou yugu moŋ jijwɛ pɔ pi fàʼo ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, kaŋ ŋkuoŋ mbhi shi mfāʼo pi fɨʼɨ yi nɛiŋ kiʼɛ ndɨɨ ŋa pugu lɨnaoŋ fɨʼɨ pa ŋgwa Juu haʼaŋ Minnwi chuʼɔ ŋa pugu piŋ nɛ.
Minnwi fɛ lūgu nu ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ
13Ndwɛ ǹchrā pi ni pəɨ ŋa pəɨ pa ŋgwa taoŋ nduoŋ nɛ. Nɔ haʼaŋ Minnwi chuʼɔ a nɔ ŋgaŋ ntaoŋ Jishɔ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ nɛ, ŋ̀gaʼo fàʼa a ghɔ, 14nnɛ ŋa minthɛ ǹchwīe pa ŋgwa laʼa pigi, mbɔ pa ŋgwa Juu, fāʼo kighɨʼə nnɛ ŋa moŋ yichəɨ ŋkwaŋ shɛndaoŋ minthɛ ŋ̀kwe pichəɨ shɨna pugu. 15Nthɛ ŋa ä mbɔ ŋa ndɨɨ ŋa Minnwi ni ndāa vugu nɛ, Ju, Minnwi, chīni ŋggì pugu pa ŋgwa ŋkuoŋ mbhi, a shi mbɔ pi nɛiŋ ndɨɨ ŋa Minnwi shi mbiŋ vugu nɛ? A shi mbɔ chɔmbhi ni pa ŋgwa ŋa pugu ni mbɔ yi khu moŋ Jijwɛ nɛ. 16Fǔoŋ thɔ brɛi ŋa pi fɛ nɔ yaoŋ fɛ́ nɛ mbɔ yi taoŋtaoŋ, a nōoŋ ŋa ŋguoŋ brɛi ghɔ yi taoŋtaoŋ, ndɔ ti ŋǐeŋ thɨ mbɔ yi taoŋtaoŋ, kaŋ pa mbhɔthɨ ghɔ pi taoŋtaoŋ.
17Ndɔ pichəɨ pa mbhɔthɨ pei llɔ ŋkuoŋ thɨ Abrahaŋ, pi pəʼɨ vugu mfuʼu, mbɔ pichəɨ pa ŋgwa Ishrae. Nchīni vəɨ ŋa pəɨ pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, mbɔ pa mbhɔthɨ olive ŋa a ghà ŋkuʼɔ kuʼɔ gha moŋ ŋkǔnu nɛ. Nnɛ ndwɛ, pəɨ ŋkaa pəɨ chhɔ mfāʼo mbɔrɔ haʼaŋ Minnwi ni ŋkāʼa Abrahaŋ nɔ ghɔ nɛ, nthɔ mfāʼo njru llɔ ŋkuoŋ ŋǐeŋ ŋkiɛŋ thɨ olive Minnwi. 18Nɛnnɛ kiʼɛ, kiʼi nchɨ̄ʼə pa ŋgwa pɛ haʼaŋ pi pəʼɨ vugu nɔ pa mbhɔthɨ mfuʼu nɛ. A nthɛ ɔ kie pi nɛiŋ nōoŋ noŋ yɔ? Ɔ wuʼɔ mbɔ pi mbhɔthɨ, ɔ lɔ njiʼi ntuo ŋǐeŋ thɨ, a tuo ŋǐeŋ thɨ ntuo ghɔ. 19Nnɛ kaŋ ɔ shi nchhu ŋa, “Pi ni mbəʼɨ pichəɨ pa mbhɔthɨ mfuʼu nnɛ ŋa pi chīni a ŋkuoŋ thɨ ghɔ.” 20Yie ghɔ nnu shini. Pi ni njaʼa vugu mfuʼu nthɛ ki piŋ yugu, ndɔ ɔ wuʼɔ mbɔ ŋkuoŋ ghɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ piŋ yɔ. Nnɛ kiʼi māʼaŋ ntintaʼo, fāʼo pɔ́gɔ. 21Nthɛ ŋa ä mbɔ ŋa Minnwi shini ndɔ mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pa Juu haʼaŋ pugu pɔ nɔ mbhɔthɨ ŋa a ni mbɔ mbɨŋ thɨ llɔ nɔ njɛ̄ yi nɛ, kaŋ mbaʼa a yiʼi mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ ghɔ.
22Yəɨ kiʼɛ fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi ŋgaŋ kwoshɨnɨ mbɨnɨ mbɔ ŋoŋ tɨtɨnɨ nɛ njəɨ. A ŋoŋ tɨtɨnɨ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu gū moŋ phɨ nɛ, ndɔ nōoŋ kwoshɨnɨ vɛ nɔ haʼaŋ ɔ ŋgə̄ɨ shhɨ moŋ kwoshɨnɨ yi, kiɛŋ nɛnnɛ kaŋ pi shi njaʼa ghɔ mfuʼu ŋkaa ghɔ. 23Ndɔ njiʼi nthɛ pi pugu, pugu mieŋ ki ghə̄ɨ shhɨ moŋ ki piŋ yugu, Minnwi pɨnɨ nuʼuŋ nchīni vugu, nthɛ ŋa Minnwi fāʼo njɨ nɔ pɨnɨ nu nchīni vugu ŋkamuʼɔŋ. 24Nthɛ ŋa ä mbɔ ŋa pi ni njaʼa ghɔ llɔ ŋkuoŋ thɨ olive haʼaŋ a ni ŋkuʼɔ kuʼɔ gha moŋ ŋkǔnu nɛ, nchīni ghɔ ŋkuoŋ thɨ olive haʼaŋ pi pi phi nɛ, mbɔ yaoŋ ŋa a shiʼa njiʼi mbɔ pi nnɛ nɛ, ti ɔ pīʼi ŋa pi shi mbɨnɨ nchīni pa ŋgwa Juu mbɔ ya mbhɔthɨ llɔ ŋkuoŋ thɨ olive phi ghɔ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ?
Nnu lə̄ɨŋ ŋa pi nōoŋ nthɛ lūgu nu puoŋ laʼataoŋ Ishrae
25Ǹtāʼa nu ŋa pəɨ ji nnu lə̄ɨŋ yei ŋa Minnwi nōoŋ nɛ, ma pa lǐŋ paŋ, nnɛ ŋa kiʼi pəɨ shi mbīʼi nu ni noŋ pəɨ ŋa pəɨ pɔ pi pa ghaŋ shiethɔ. Pi ni fɨ̄nɨ njùʼɔ pichəɨ pa ŋgwa Ishrae nɔ kuo ndɨɨ, ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ fɨʼɨ ndɨɨ ŋa fɨʼɨ ŋgwa taoŋ nduoŋ haʼaŋ a pie ŋa pugu thɔ njəɨ Minnwi kwo thɔ njəɨ Minnwi nɛ. 26Nɛnnɛ, ŋguoŋ ŋgwa Ishrae shi mfāʼo lūgu nu, wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ ŋa,
“Ŋgaŋ kwe ŋgwa shi ndhɔ Shayaoŋ,
a shi mfuʼu ŋguoŋ pa pɨphɨ llɔ moŋ ndaaŋoŋ Jakɔ.
27Yei shi mbɔ kɨ̀na a ŋa ǹshi ŋgwrā pigi pugu ndɨɨ ŋa ǹshɨ̄gao phɨ yugu nɛ.”
28Llɔ nɔ ŋgei pwa pishaʼakhɔ, pa ŋgwa Juu pa mbɨ̄na Minnwi nthɛ vəɨ, mbɔ pa ŋgwa taoŋ nduoŋ. Llɔ nɔ ŋgei ŋgwa ŋa Minnwi chuʼɔ, pugu pa taannu Minnwi nthɛ pi pa ŋkhu tǎa pugu. 29Nthɛ ŋa Minnwi shiʼa mfɛ fɛ́ ni ŋoŋ, ŋgɛ̄ vi mbɨnɨ ŋkwri njùʼɔ yi. 30Nthɛ ŋa wuʼɔ nɔ haʼaŋ pəɨ ni mbɔ ghaŋ tɨnɨthɔ ni Minnwi yichəɨ ndɨɨ nɛ, ndɔ ndwɛ pi nōoŋ kwoshɨnɨ ni pəɨ nthɛ tɨnɨthɔ yugu, 31nɛnnɛ ndwɛ, pugu ŋkaa pugu ni mfāʼo tɨnɨthɔ nnɛ ŋa ntɔgɔ ŋkuoŋ kwoshɨnɨ ŋa pi nōoŋ ni pəɨ nɛ, minthɛ pi nōoŋ kwoshɨnɨ ni pugu ndwɛ. 32Nthɛ ŋa Minnwi chaʼa ŋguoŋ ŋgwa ghao mfɛ mbhɔ tɨnɨthɔ, nnɛ ŋa minthɛ a nōoŋ kwoshɨnɨ ni ŋguoŋ ŋgwa ghao.
P̂ia fɛ ndighaʼo ni Minnwi
33Yo, fɨʼɨ nthɨŋkwo fàʼo pugu shiethɔ ni lɨna Minnwi ghaʼo pi fɨʼɨ yi nɛiŋ! A nthɛ a ji gɔ̌ ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi ghà ndīi nnu nɛ! A nthɛ a ji gɔ̌ pa shɛndaoŋ pi? 34Wuʼɔ nɔ haʼaŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu nɛ,
“A kwo ji gɔ̌ nji nnu ŋa Taathɔ pīʼi nu nɛ,
ki a naa mfɛ gɔ̌ mfɛ ntɨ́gɨ ghɔ?”
35“Ki a kwo fɛ gɔ̌ fɛ yaoŋ ghɔ nnɛ ŋa
minthɛ a luʼu ghɔ?”
36Nthɛ ŋa ŋguoŋ yaoŋ ghao llɔ pi mbhɔ yu ndɔ ntɔgɔ pi mbhɔ yu, ndɔ mbɔ pi nɔ fɛ nu ndighaʼo ghɔ. Ndighaʼo pɔ ghɔ ki ndugwi yi! A yie.
12P̂ia chhɔ mbhi pi nɔ fāʼa nu fàʼa Minnwi
1Nthɛ yie ghɔ ma pa ŋkiɛŋ lǐŋ paŋ, ǹdɨ̄gəɨ vəɨ nthɛ pi fɨʼɨ mmɛ kwoshɨnɨ ŋa Minnwi nōoŋ ni pia nɛ, ŋa p̂əɨ chaʼa noŋ pəɨ mfɛ ni Minnwi nɔ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ maoŋ ŋa a yi taoŋtaoŋ, mbɔ yɛ ŋa a pwa ghɔ nɛ. A yie nja mbɔ ŋkiɛŋ shɛndaoŋ nɔ ghaʼo nu vi. 2Kiʼi pəɨ chwīe pa nnu pi nɔ haʼaŋ ŋkuoŋ mbhi chwīe nu nɛ. Ndɔ a pie ŋa Minnwi kara vəɨ llɔ moŋ ghɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ kwri nu kwāʼa nu məɨ, nnɛ ŋa minthɛ pəɨ ywɛʼi ndɔ nji yaoŋ ŋa Minnwi tāʼa nu nɛ, mbɔ yaoŋ ŋa a yi shiʼi, pi piŋ ndɔ a pɔ ki ntəɨ nɛ.
3Nthɛ ŋa ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pwapuŋ Minnwi ŋa a nōoŋ vəɨ nɛ, ǹchhu ni ŋguoŋ ŋgwa shɨna pəɨ ŋa: Kiʼi pəɨ līi noŋ yəɨ ŋa pəɨ ghaʼo nchaa yaoŋ ŋa pəɨ ya mbɔ yie nɛ. P̂əɨ līi noŋ yəɨ pi ni juju, shesheŋoŋ līi pi ni fɨʼɨ piŋ ŋa Minnwi fɛ ghɔ nɛ. 4Noŋ taʼa ŋoŋ fāʼo ntou pa yòu pi, ndɔ paʼa pa ghrà noŋ pi pighɔ lɔ mfāʼo pi taʼa ŋkwaŋ fàʼa. 5Wuʼɔ nɛnnɛ, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ pia ntou yi nɛ, pia pɔ pi taʼa noŋ moŋ pɔ nu taʼa yi pia pa Krishto, shesheŋoŋ via pɔ pi mbhɔ vichəɨ.
6Nnɛ pia fāʼo pa fɛ́ ŋa a kwri wuʼɔ nɔ fɨʼɨ pwapuŋ ŋa Minnwi nōoŋ ni pia nɛ. P̂ia fāʼa pa fàʼa ni fɛ́ pighɔ. Fɛ́ ghɔ mbɔ chīi nu nnu ŋa Minnwi chhu nɛ, p̂ia wuʼɔ mfāʼa nɔ ghɔ pi ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ piŋ yia nōoŋ nɛ. 7Ä mbɔ nɔ ghɛ̄rɛ nu pa fàʼa moŋ chɔshi, p̂ia fāʼa wuʼɔ nɛnnɛ. Ä mbɔ pi yɛʼi nu, p̂ia yɛʼi wuʼɔ nɛnnɛ. 8Ä mbɔ pi māʼaŋ nu ghrɨ́ ŋgwa, p̂ia māʼaŋ wuʼɔ nɛnnɛ. Ŋoŋ ŋa a fɛ pi yaoŋ nɔ ghɛ̄rɛ nu ŋgwa nduoŋ nɛ, â fɛ ki lɔ ŋgīʼɛ. Ŋoŋ ŋa a pɔ pi nthishɨ nɛ, â chwīe fàʼa yi ni niʼiŋ njùʼɔ. Ŋoŋ ŋa a nōoŋ pi kwoshɨnɨ nɛ, â nōoŋ pi ni pwanjuʼɔ.
Pa lì ŋa ŋkiɛŋ ŋgaŋ piŋ fāʼo
9A pie ŋa khwǎ pɔ pi yi taʼanjuʼɔ. Pɨ̄na yaoŋ ŋa a phɨ nɛ ŋkiɛŋ yie, nthi a tɨnɨ ŋkuoŋ yaoŋ ŋa a pwa nɛ. 10P̂əɨ khwā noŋ pəɨ nɔ haʼaŋ a pie ŋa pa lǐŋ khwā noŋ nɛ. Ŋ̂oŋ fāʼo niʼiŋ njùʼɔ moŋ ghaʼo nu noŋ vichəɨ. 11Kiʼi ndɨ̄ʼə, ka fāʼa pi shishiʼi, fāʼo jijwɛ niʼiŋ njùʼɔ, fāʼa mbhɔ Taathɔ ni taʼanjuʼɔ. 12Fāʼo pwanjuʼɔ moŋ kwàʼa, ntīi shii moŋ ŋgəʼɨ, luoŋ Minnwi ki jwɛ. 13Fɛ pa yaoŋ nɔ pɨʼɨ nu chà ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ. Nōoŋ pwapuŋ ni pa ghɨ̀nɨ haʼaŋ pugu kra ghɔ nɛ.
14Luoŋ mbɔrɔ mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu fɛ ŋgəʼɨ vɛ nɛ, kiʼi nchɔ̄nɔ vugu, luoŋ pi mbɔrɔ mfɛ ni pugu. 15Fāʼo pwanjuʼɔ pəɨ pa ŋgwa pɛ ŋa pugu fāʼo pwanjuʼɔ nɛ, ŋkə̄ɨ pəɨ pa ŋgwa pɛ ŋa pugu kə̄ɨ nu nɛ. 16P̂əɨ chhɔ shiʼi ni taʼaŋggi shɨna pəɨ. Kiʼi māʼaŋ ntintaʼo, p̂əɨ chɨ kwò pəɨ pa ŋgwa ŋa yugu lɔ mbɔ nɛ. Kiʼi pəɨ pīʼi ni pa noŋ pəɨ ŋa pəɨ pɔ pi pa ghaŋ shiethɔ.
17Kiʼi pəɨ luʼu phɨ ni phɨ, ndɔ pəɨ kāa pi nɔ chwīe nu nnu ŋa a yi chɨɨchɨɨ ligi ŋguoŋ ŋgwa nɛ. 18Ä njiʼɛ, nɔ haʼaŋ ŋguoŋ nnu mbɔ pi mbhɔ ghɔ, p̂əɨ chhɔ moŋ taʼaŋggi pəɨ pa ŋguoŋ ŋgwa ghao. 19Kiʼi pəɨ luʼu phɨ haʼaŋ pi chwīe mbɨŋ pəɨ nɛ, ma ŋkiɛŋ lǐŋ paŋ, ndɔ ka mieŋ pi shɨ̀na ni pɨgɨtua Minnwi, nthɛ ŋa pi nāʼaŋ ŋa,
“Taathɔ chhu ŋa, ‘M̀fāʼo njɨ nɔ fɛ nu njɔ́, ǹshi nthu.’ ”
20Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ka chhu pi ŋa,
“Njì njia mbɨ̌na yɔ, ɔ fɛ maoŋ jɨ ghɔ,
ti njùʼɔ yi njaoŋ, ɔ fɛ yaoŋ nnu ghɔ,
moŋ chwīe nu nɛnnɛ, ɔ shi māʼaŋ lrithɔ thɔ yu.”
21Kiʼi phɨ ghaʼa ghɔ ndɔ ka ghaʼa phɨ ghaʼa ni shiʼi.
13Yaʼo nchò pa thishɨ
1Ŝhesheŋoŋ yaʼo nchò pa thishɨ haʼaŋ pugu shaʼa nu nɛ. Nthɛ ŋa yichəɨ nthishɨ lɔ mbɔ ki lɔ ndhɔ pi mbhɔ Minnwi, pɛ haʼaŋ pugu pɔ nɛ nūʼɔŋ Minnwi nūʼɔŋ vugu. 2Nthɛ yie ghɔ, shesheŋoŋ ŋa a tɨnɨthɔ ni pa thishɨ nɛ, chhɔ ntɨnɨthɔ pi ni yaoŋ haʼaŋ Minnwi nūʼɔŋ nɛ, ndɔ ŋgwa pɛ ŋa pugu tɨnɨthɔ nɛ shi mfāʼo njɔ́ mbɨŋ pugu. 3Nthɛ ŋa pa ŋgwa haʼaŋ pugu fāʼo mbha nnu shiʼi nɛ shi lɔ njiʼi mfāʼo nɔ pɔgɔ nu pa ghaŋ shaʼa ŋgwa, ndɔ ghaŋ chwīe nnu pɨphɨ fāʼo nɔ pɔgɔ nu. Ɔ tāʼa nu ki lɔ mbɔgɔ pa ŋgwa pɛ haʼaŋ pugu pa thishɨ nɛ? Ɔ chwīe nɛ nnu haʼaŋ a yi shiʼi nɛ, kaŋ pugu shi mbiŋ ghɔ. 4Nthɛ ŋa a ŋgaŋ fàʼa Minnwi nthɛ pɔ nu mɔ shiʼi. Ndɔ ɔ nchwīe nnu haʼaŋ a lɔ njiʼi ŋkāʼo nɛ, ɔ fāʼo pɔgɔ gu nthɛ vugu, nthɛ ŋa pugu fāʼo njɨ nɔ fɛ nu njɔ́. Nthɛ ŋa a ŋgaŋ fàʼa Minnwi nɔ fɛ nu njɔ́ Minnwi ni pa ŋgwa pɛ haʼaŋ pugu chwīe phɨ nɛ. 5Nthɛ yie ghɔ, â yīʼi ŋa ŋoŋ yaʼo nchò pa thishɨ pighɔ, ki lɔ ŋguʼɔ nthɛ pi pɔgɔ njɔ́ Minnwi, mbɨnɨ nthɛ pi yaoŋ ŋa ŋgaŋthɔ yi chhu nɛ. 6Nthɛ ŋa a pɔ nthɛ pi yie ŋa pəɨ ghà māʼaŋ taashi, nthɛ ŋa pa thishɨ fāʼa pi mbhɔ Minnwi ndɨɨ ŋa pugu chwīe fàʼa yugu nɛ. 7P̂əɨ pe ni ŋguoŋ ŋgwa yaoŋ ŋa a pie ŋa pəɨ pe ni pugu nɛ, p̂əɨ pe taashi ni ŋgaŋ kwe taashi, ä mbɔ taashi ŋkuoŋ pa yaoŋ ŋa pəɨ fāʼo nɛ, p̂əɨ pe ni ghaŋ kwe pi, ä mbɔ pi pɔgɔ nu, p̂əɨ pɔgɔ ŋoŋ ŋa a pie ŋa pəɨ pɔgɔ vi nɛ, ä mbɔ pi ghaʼo nu, p̂əɨ ghaʼo ŋoŋ ŋa a pie ŋa pəɨ ghaʼo nɛ.
Nūʼɔŋ nu gɨ́ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ khwǎ
8Kiʼi ŋkrù ŋoŋ pɔ puŋ pəɨ, taʼa ŋkrù ŋa a pie ŋa pəɨ fāʼo nɛ pɔ ŋa pəɨ khwā noŋ pəɨ. Nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a khwā pichəɨ ŋgwa nɛ nūʼɔŋ gɨ́. 9Nthɛ ŋa pa kɨ̀na ŋa a chhu ŋa, “Kiʼi ŋgaŋ láŋ kwo shúoŋ, kiʼi njwi ŋoŋ, kiʼi njōo, kiʼi nshɔ̄rɔ yaoŋ ŋoŋ nduoŋ nɛ,” pugu pa pichəɨ gɨ́ nduoŋ nɛ chīri mbɔ moŋ yei taʼa chrà, “Khwā taakuo yɔ nɔ haʼaŋ ɔ khwā noŋ nɛ.” 10Nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a fāʼo khwǎ nɛ shiʼa nchwīe phɨ mbɨŋ taakuo yi, nthɛ yie ghɔ, khwā nu ŋgwa pɔ pi nūʼɔŋ nu gɨ́.
11Nɔ pigi nu, pəɨ ji ŋa ndɨɨ kwo ghə̄ɨ. Ndɨɨ thɔ ŋa pəɨ fāʼo nɔ wūʼu nu lɔ̄gɔ. Nthɛ ŋa lūgu nu yia kwo para ndwɛ nchaa haʼaŋ a ni mbɔ ndɨɨ ŋa pia ni mfǔoŋ mbiŋ nɛ. 12Tuʼu kwo ya ŋgə̄ɨ, mbhi kwo laŋ nu. Nɛnnɛ, p̂ia mīʼaŋ ŋguoŋ mbha fàʼa mooŋ njiŋ, māʼaŋ maoŋ nchhɔ̀ líʼɛ. 13A pie ŋa p̂ia chhɔ chɔmbhi yia moŋ shɛndaoŋ ŋa a kāʼo nɛ nɔ ŋgwa ŋa pugu chhɔ pi moŋ líʼɛ. Ki lɔ mbɔ pi moŋ pa jɨ ki tou pugu pa nnu nu mbaa, ki lɔ mbɔ pi moŋ kwo nu shúoŋ pugu pa mbha nnu tɔtrɔ, ki lɔ mbɔ pi moŋ fɛ̀ʼi pugu kighɨʼə. 14Ndɔ p̂əɨ gwɛ Jishɔ Krishto, mbɔ Taathɔ, nɔ haʼaŋ ŋoŋ ghà ŋgwɛ ndhwí nɛ, ki lɔ mfɛ sheshe shɨ̀na ni frɛinoŋ yəɨ nɔ chwīe nu nnu yɛ ŋa a khwā nɛ.
14Kiʼi ŋgwɛ̄iŋ ndǐŋ ghɔ nɔ ŋgushaʼa
1P̂əɨ piŋ ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi ntɨnɨ moŋ piŋ shiʼi nɛ, ndɔ ki lɔ njiʼi nthɔ mfāʼo pi mindoundou pəɨ pugu nthɛ yugu nnu ŋa pugu ji nɛ. 2Yichəɨ ŋoŋ fāʼo piŋ ŋa minthɛ a jɨ sheshe yaoŋ, ndɔ ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi ntɨnɨ moŋ piŋ nɛ kru pi wuʼɔ pa mbɨ̀ga. 3Kiʼi ŋoŋ ŋa a jɨ ŋguoŋ yaoŋ nɛ chɨ̄ʼə ŋoŋ ŋa a jī pichəɨ pa yaoŋ nɛ, ndɔ kiʼi ŋoŋ ŋa a jī nɛ līi ŋoŋ ŋa a jɨ ŋguoŋ yaoŋ nɛ nɔ ŋgushaʼa, nthɛ ŋa Minnwi piŋ vi. 4Ɔ pɔ pi gɔ̌ nɔ tuo nu muuŋ fàʼa ŋoŋ nduoŋ nɔ ŋgushaʼa? A fāʼo taathɔ vi njɨ nɔ chhu nu ŋa a thi a tɨnɨ ki ŋa a shi ŋgū, ndɔ a shi nthi a tɨnɨ nthɛ ŋa Taathɔ fāʼo njɨ nɔ chwīe nu a tithi.
5Yichəɨ ŋoŋ lɔ̄gɔ yichəɨ llɛ́ ŋa a ghaʼo nchaa yichəɨ. Yichəɨ ŋoŋ lɔ̄gɔ ji ŋa ŋguoŋ llɛ́ pɔ ndɨndɨ. Shesheŋoŋ fāʼo tɨnɨnjuʼɔ ŋa ji nnu ŋa a pīʼi nɛ kāʼo. 6Ŋoŋ ŋa a lɔ̄gɔ yichəɨ llɛ́ nɔ mmɛ yi nɛ chwīe nnɛ pi nɔ ghaʼo nu Taathɔ, ŋoŋ ŋa a jɨ maoŋ nɛ jɨ pi nɔ ghaʼo nu Taathɔ, nthɛ ŋa a fɛ tōo nu ni Minnwi. Ŋoŋ ŋa a lɔ njɨ pichəɨ pa maoŋ nɛ, mieŋ ki jɨ pi nɔ ghaʼo nu Taathɔ, mfɛ tōo nu ni Minnwi. 7Nthɛ ŋa kaŋ taʼa ŋoŋ via shiʼa nchhɔ mbhi nthɛ pi noŋ yi ndɔ paʼa kaŋ taʼa ŋoŋ via lɔ ŋkhu nthɛ pi noŋ yi. 8Nthɛ ŋa p̈ia nchhɔ mbhi kaŋ pia chhɔ nthɛ pi Taathɔ, ti p̈ia ŋkhu kaŋ pia khu nthɛ pi Taathɔ. Nnɛ kiʼɛ, ki pia chhɔ pi mbhi ki pia kukhu, pia pɔ pi yi Taathɔ. 9Nthɛ ŋa a nnu ŋa Krishto ni ŋkhu mbɨnɨ nuʼuŋ mfāʼo chɔmbhi nthɛ yie nɛ, nnɛ ŋa minthɛ a pɔ Taathɔ pa ŋgwa khu pugu pa ŋgwa maoŋ.
10Ɔ wɛ̄iŋ ndǐŋ ghɔ nɔ ŋgushaʼa nthɛ khɔ? Ki gɔ̀, a chwīe khɔ ɔ chɨ̄ʼə ndǐŋ ghɔ? Ŋguoŋ yia ghao lɛ nthi sháʼa shhɨ faaŋ sháʼa Minnwi. 11Nthɛ ŋa pi nāʼaŋ ŋa,
“Taathɔ chhu ŋa, ‘Shishini, nɔ haʼaŋ ǹchhɔ mbhi nɛ, ŋguoŋ kwɛ́rɛ shi ŋkwi shhɨ mu,
ŋguoŋ ŋgwa fɛ ndighaʼo ni Minnwi shhɛnte.’ ”
12Nnɛ kiʼɛ, shesheŋoŋ via ma mfɛ khwɛ̀ ni Minnwi nɔ pa nnu pɛ ŋa a chwīe nɛ.
Kiʼi nchwīe pichəɨ ŋgwa gū moŋ piŋ yugu
13Nthɛ yie, kiʼi ŋoŋ līi ndǐŋ vi nɔ ŋgushaʼa. P̂əɨ ka lɔ̄gɔ nthí məɨ pi ŋa mbaʼa pəɨ nuʼuŋ nūʼɔŋ kɨʼɨŋgɨnɨ ki ntàra nɔ shɛndaoŋ ndǐŋ via. 14Ntɔgɔ pi nɔ pɔ nu taʼa yi pigi Taathɔ mbɔ Jishɔ, ǹji ndɔ mfāʼo tɨnɨnjuʼɔ ŋa yichəɨ yaoŋ lɔ mbɔ yi fuo ni nduthɔ yi, ndɔ a yi fuo ni ŋoŋ ŋa a pīʼi ŋa a yi fuo nɛ. 15Nthɛ ŋa n̈jùʼɔ ndǐŋ ghɔ mbɨgɨ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ yaoŋ ŋa ɔ jɨ nu nɛ, kaŋ ɔ lɔ nuʼuŋ nchhɔ chɔmbhi yɔ pi moŋ khwǎ. Kiʼi mbɨrɨ ŋoŋ ŋa Krishto khu nthɛ vi nɛ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ maoŋ ŋa ɔ jɨ nu nɛ. 16Nnɛ kiʼi pəɨ chwīe yaoŋ ŋa a pɔ pi yaoŋ shiʼi ni pəɨ nɛ, pi chrā chrà pɨphɨ nthɛ yie. 17Nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi lɔ njiʼi mbɔ pi nnu jɨ nu maoŋ pugu pa nnu nu yaoŋ. Ndɔ a pɔ pi nnu chhɔ nu chɔmbhi ndɨndɨ pugu pa ghɨghrɨ ni pwanjuʼɔ moŋ Jijwɛ Minnwi. 18Minnwi ghà mfāʼo pwatua, ŋgwamishua pɨnɨ mbiŋ shesheŋoŋ ŋa a fāʼa mbhɔ Krishto nɛnnɛ nɛ.
19Nɛnnɛ kiʼɛ, p̂ia kāa nɔ tei nu pi njiŋ yaoŋ ŋa a thɔ ni taʼaŋggi pugu pa ghɛ̄rɛ nu pichəɨ ghaŋ piŋ nɔ kuʼɔ nu. 20Kiʼi njiʼi mbɨrɨ fàʼa Minnwi nthɛ maoŋ jɨ. Shishini, ŋguoŋ yaoŋ ghao yi taoŋtaoŋ ndɔ a lɔ njiʼi ŋkāʼo ni shesheŋoŋ nɔ chwīe nu yichəɨ ŋoŋ kɔ̄rɔ nthɛ yaoŋ ŋa a jɨ nu nɛ. 21A pwa mieŋ nu ki lɔ ŋkru frɛ̀i, ki nnu làʼo, ki nchwīe sheshe nnu ŋa a shi nchwīe ndǐŋ ghɔ gū nɛ.
22Nūʼɔŋ jɔ nthí ŋa ɔ lɔ̄gɔ moŋ nnu pei nɛ shɨna pəɨ Minnwi. Mbɔrɔ pɔ ni ŋoŋ ŋa a lɔ mbīʼi ŋa a gū nthɛ yaoŋ ŋa a piŋ ŋa a kāʼo nɛ. 23Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a fāʼo khuthɔ nɛ kwo pɔ ŋgushaʼa nɔ haʼaŋ a njɨ, nthɛ ŋa jɨ nu mi lɔ njiʼi ndhɔ pi ŋkuoŋ piŋ yi. Nthɛ ŋa sheshe yaoŋ ŋa a lɔ njiʼi ndhɔ pi moŋ piŋ nɛ, pɔ pi phɨ.
15Lì llɔ mbhɔ Krishto
1P̂ia ŋa pia tɨnɨ moŋ piŋ nɛ fāʼo nɔ ghɛ̄rɛ nu pa ŋgwa pɛ ŋa pugu lɔ nja ntɨnɨ nɛ pugu tiɛŋ lrì yugu ki lɔ ŋguʼɔ nchwīe pi ŋa a pwa yia túa. 2Ŝhesheŋoŋ via chwīe pi ŋa túa taakuo yi pwa, nthɛ pɔ nu mi shiʼi, ŋkugwi vi a kuʼɔ moŋ piŋ. 3Nthɛ ŋa Krishto shini ndɔ ŋguʼɔ nchwīe pi ŋa túa yi pwa, ndɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ, “Pa wɛ́ʼi ŋa pi wɛʼi vəɨ nɔ nɛ shwiʼi mbɨŋ mu.”15:3 Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ 69:9.4Nthɛ ŋa sheshe yaoŋ ŋa pi ni nāʼaŋ llɛshhɨ nɛ, pi ni nāʼaŋ pi nɔ tɨgɨ nu via, nnɛ ŋa ntɔgɔ ŋkuoŋ tiishii pugu pa māʼaŋ njùʼɔ llɔ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi, minthɛ pia fāʼo kwàʼa. 5Ǹduoŋ ŋa Minnwi, ŋa tiishii pugu pa māʼaŋ njùʼɔ llɔ mbhɔ yu nɛ, fɛ njɨ ni pəɨ nɔ chhɔ nu moŋ taʼaŋggi, nnɛ nchwīe ŋkwaŋ haʼaŋ Krishto Jishɔ ni nchwīe nɛ, 6ŋa ŋguoŋ yəɨ ghao chīni ni taʼaŋggi mfɛ ndighaʼo ni Minnwi ndɔ mbɔ Tǎa Taathɔ via Jishɔ Krishto.
7Nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ piŋ pa lǐŋ pəɨ, wuʼɔ nɔ haʼaŋ Krishto piŋ vəɨ nɛ. P̂əɨ chwīe nnɛ nɔ fɛ nu ndighaʼo ni Minnwi. 8Nthɛ ŋa ǹchhu ni pəɨ ŋa Krishto ni ŋgū muuŋ fàʼa nthɛ pa ŋgwa Juu nɔ nōoŋ nu ŋa Minnwi ŋgaŋ nnu shini, nɔ chwīe nu nnu haʼaŋ a ni ŋkāʼa ni pa ŋkhu tǎa, 9pugu pa nnɛ ŋa minthɛ pa ŋgwa taoŋ nduoŋ fɛ ndighaʼo ni Minnwi nthɛ kwoshɨnɨ yi. Nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ,
“Nthɛ yie ghɔ, ǹshi ŋgaʼo ghɔ shɨna pa ŋgwa taoŋ nduoŋ,
ǹshi njrāo ŋkhǐ nɔ ghaʼo nu ligi yɔ.”
10Ndɔ a pɨnɨ nuʼuŋ nchhu ŋkamuʼɔŋ ŋa,
“Pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, p̂əɨ fāʼo pwanjuʼɔ, pəɨ pa ŋgwa Minnwi.”
11Mbɨnɨ nchhu ŋa,
“Ŋguoŋ yəɨ haʼaŋ pəɨ ŋgwa taoŋ nduoŋ nɛ, ghaʼo Taathɔ,
ŋguoŋ pa ŋgwa ghao ghaʼo vi.”
12Ndɔ Ishaya pɨ̄nɨ nchhu ŋa,
“Ndǎa yaoŋ Jeshe shi nthɔ,
a shi njrɛi shhɛ nɔ shaʼa nu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ,
pa ŋgwa taoŋ nduoŋ fāʼo kwàʼa mbɨŋ yu.”
13Minnwi ŋa a ghà mfɛ kwàʼa nɛ lɨnaoŋ vəɨ ni ŋguoŋ pwanjuʼɔ pugu pa ghɨghrɨ nɔ haʼaŋ pəɨ piŋ vi nɛ, nnɛ ŋa minthɛ kwàʼa yəɨ ghə̄ɨ shhɨ ŋkuʼɔ nu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ njɨ Jijwɛ Minnwi.
Pɔɔ pɔ pi ŋgaŋ fàʼa ŋa pi taoŋ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ
14Mmu nduthɔ a, fāʼo ŋkiɛŋ ntou tɨnɨnjuʼɔ nthɛ vəɨ, ma pa lǐŋ paŋ, ŋa pəɨ ni nduthɔ yəɨ lɨnaoŋ ni shiʼi pugu pa ŋguoŋ lɨna ti minthɛ pəɨ tɨgɨ noŋ pəɨ. 15Ndɔ ǹāʼaŋ pichəɨ pa nnu ki lɔ mfāʼo pɔgɔ gu nɛnnɛ nɔ kwiŋ nu vəɨ ŋkamuʼɔŋ nthɛ pwapuŋ haʼaŋ Minnwi fɛ vəɨ 16nɔ pɔ nu ŋgaŋ fàʼa Krishto Jishɔ ni pa ŋgwa taoŋ nduoŋ. M̀fāʼa nu nɔ ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi moŋ chīi nu pwa pishaʼakhɔ llɔ mbhɔ Minnwi, nnɛ ŋa minthɛ pa ŋgwa taoŋ nduoŋ pɔ yaoŋ fɛ haʼaŋ Minnwi piŋ nɛ, haʼaŋ pi tɛrɛ nūʼɔŋ ni Minnwi ntɔgɔ pi mbhɔ Jijwɛ Minnwi.
17Moŋ pɔ nu taʼa yi pigi Krishto Jishɔ kiʼɛ, minthɛ ǹtɛnɛ ni fàʼa a nthɛ Minnwi. 18Nthɛ ŋa m̀baʼa njiʼi ŋgə̄ɨ shhɨ nɔ chrā nu ŋkuoŋ sheshe nnu ŋkiɛŋ nnu haʼaŋ Krishto fāʼa ntɔgɔ mbɨŋ mu nɔ chwīe nu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ yaʼo nchò Minnwi. Pugu fāʼo yaʼo nchò yei ntɔgɔ pi ŋkuoŋ nnu ŋa ǹchrā ndɔ nchwīe nɛ, 19pugu pa njɨ lì, ni pa nnu ghraoghrao pugu pa njɨ Jijwɛ Minnwi. Nɛnnɛ, m̀īʼɛŋ nchīi pwa pishaʼakhɔ nthɛ ligi Krishto llɔ Jerushalɛiŋ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ Ilirikuŋ.
20Nnɛ, a khwā njùʼɔ a nɔ chīi nu pwa pishaʼakhɔ nɔ lɨʼɨ haʼaŋ pi lɔ naa nchīi nnu Krishto ŋgwa yaʼo nɛ, nnɛ ŋa kiʼi ŋ̀krao ŋkuoŋ kwonda haʼaŋ a niʼiŋ ŋoŋ nduoŋ, 21ndɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ,
“Pa ŋgwa haʼaŋ pi shi yaʼa ma nchrā ni pugu nthɛ vi nɛ shi njəɨ,
ndɔ ŋgwa haʼaŋ pugu shini ndɔ naa ma njaʼo nɛ shi nji.”15:21 Ishaya 52:15.
Kàʼa Pɔɔ nɔ kra nu laʼataoŋ Roma
22Yei nnu haʼaŋ a chwīe m̀fāʼo kɨʼɨŋgɨnɨ ntou ndɨɨ nɔ thɔ nu njəɨ vəɨ nɛ. 23Ndɔ ndwɛ ŋa m̀īʼɛŋ fàʼa a moŋ pei krao ŋgei lɨʼɨ nɛ pugu pa ŋa ŋki kwo yūa nu nɔ ntou ŋgaʼo nɔ thɔ nu njəɨ vəɨ nɛ, 24m̀bīʼi nu ŋa ǹshi njəɨ vəɨ nɔ muuŋ kuo ndɨɨ nɔ haʼaŋ ǹshi ntɔgɔ ŋgə̄ɨ nu Shipɛiŋ nɛ, nnɛ ŋa pəɨ ghɛ̄rɛ a nɔ nyìeŋ a ndɨɨ ŋa ŋ̀kwo fāʼo pwanjuʼɔ nɔ chhɔ nu pia kaʼa nɔ muuŋ kuo ndɨɨ nɛ.
25Ndɔ ndwɛ, ŋ̀gə̄ɨ pi Jerushalɛiŋ nɔ fɛ nu ghɛ̀rɛ ni pa ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ fɔ. 26Nthɛ ŋa pa chɔshi Mashedonia pugu Akaya ni mfāʼo pwatua nɔ fɛ nu pa maoŋ, pi ghɛ̄rɛ pa ghaŋ pou shɨna pa ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ Jerushalɛiŋ nɔ ghɔ. 27Nthɛ ŋa pugu ni mfāʼo pwanjuʼɔ nɔ chwīe nu nnɛ, ndɔ shishini, a yīʼi ni pugu nɔ ghɛ̄rɛ nu vugu. Nthɛ ŋa nɔ haʼaŋ ŋgwa taoŋ nduoŋ fāʼo ghrà moŋ mbɔrɔ moŋ Jijwɛ ŋa a yi pa ŋgwa Juu nɛ, pa ŋgwa taoŋ nduoŋ ŋkaa pugu fāʼo nɔ lɔ̄gɔ nu pa maoŋ pugu haʼaŋ pugu fāʼo nɛ ŋgɛ̄rɛ vugu nɔ. 28Nthɛ yie ghɔ, ndɨɨ ŋa ǹshi ŋkwo mīʼɛŋ yei fàʼa nɛ, ŋkwo fɛ maoŋ pighɔ ŋa pi ni māʼaŋ nɛ ni pugu, ǹshi ŋgə̄ɨ Shipɛiŋ, ŋga ŋgə̄ɨ nu, ǹtɔgɔ njəɨ vəɨ. 29Ǹji ŋa ndɨɨ ŋa ǹshi nthɔ nu njəɨ vəɨ nɛ, ǹshi nthɔ ni mbɔrɔ lɨnaoŋ llɔ mbhɔ Krishto.
30Ǹdɨ̄gəɨ vəɨ ma pa lǐŋ paŋ, ntɔgɔ pi mbhɔ Jishɔ Krishto, mbɔ Taathɔ via, pugu pa khwǎ lɔ mbhɔ Jijwɛ Minnwi, ŋa p̂ia chīri thɔ yia kaʼa ŋkaraʼa moŋ luoŋ Minnwi mfɛ vəɨ, 31ŋa kiʼi ŋgwa pɛ haʼaŋ pugu lɔ njiʼi mbiŋ Minnwi Judia nɛ fɛ ŋgəʼɨ vəɨ pugu pa ŋa pa ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ haʼaŋ pugu pɔ Jerushalɛiŋ nɛ piŋ fàʼa a, 32nnɛ ŋa, ni piŋ Minnwi, minthɛ ǹthɔ njəɨ vəɨ moŋ pwanjuʼɔ, mfāʼo māʼaŋ ghrɨ́ shɨna pəɨ.
33Minnwi ŋa a ghà mfɛ ghɨghrɨ nɛ pɔ pəɨ pugu ghao. A yie.
16Pɔɔ māʼaŋ chrà pa shuoŋ pi
1M̀biŋ ni pəɨ ŋa Foebe pɔ pi ŋkiɛŋ ŋoŋ, a ndǐŋ via yi miŋgwɛ ŋa a muuŋ fàʼa chɔshi Keŋkria nɛ. 2P̂əɨ tuo vi shiʼi moŋ ligi Taathɔ moŋ ŋkwaŋ shɛndaoŋ ŋa a kāʼo ni ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ nɛ, ŋgɛ̄rɛ vi ni ŋguoŋ pa yaoŋ haʼaŋ a tāʼa nu mbhɔ pəɨ nɛ, nthɛ ŋa ju nduthɔ yi kwo ghɛ̄rɛ ntou pa ŋgwa ti mfɛ ni nduthɔ a ŋkaa mu.
3P̂əɨ chrā ni Prishika16:3 Prishika pɔ pi yichəɨ ligi Prishila. pugu Akwila mbɔ pakwo fàʼa paŋ moŋ fāʼa nu fàʼa Krishto Jishɔ 4pugu ni ntɔgɔ moŋ gu ni chɔmbhi yugu nthɛ a. M̀fɛ tōo nu ni pugu, ki lɔ ŋguʼɔ mbɔ pi mmu, ŋguoŋ pa chɔshi pa ŋgwa taoŋ nduoŋ tōo ŋkaa pugu. 5Chrā ni chɔshi haʼaŋ a pɔ nda pugu nɛ ŋkaa pugu.
Chrā ni ŋkiɛŋ ndǐŋ a mbɔ Epainetu ŋa a ni mbɔ fǔoŋ ŋoŋ nɔ piŋ nu Krishto Eshia nɛ. 6Chrā ni Meri ŋa a ya mfāʼa nthɛ vəɨ nɛ. 7Chrā ni Androniku pugu Junia, mbɔ pa lǐŋ paŋ haʼaŋ pugu pa Juu ndɔ mbɔ pakwo paŋ haʼaŋ pigi pugu ni mbɔ moŋ chə́ɨŋ nɛ. Pa ghaŋ ntaoŋ Jishɔ ya nji vugu ndɔ pugu ni fǔoŋ mbiŋ Krishto ŋkaoŋ m̀aa mbiŋ. 8Chrā ni Ampliatu mbɔ ŋkiɛŋ ndǐŋ a moŋ Taathɔ. 9Chrā ni Ubanu mbɔ pakwo fàʼa pia moŋ Krishto pugu Shitaki ŋkiɛŋ ndǐŋ a.
10Chrā ni Apele, mbɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ ŋa pi piŋ vi moŋ Krishto nɛ. Chrā ni pa ŋgwa haʼaŋ pugu pɔ moŋ mbaanda Arishtobulu nɛ. 11Chrā ni Herodioŋ mbɔ ndǐŋ a ŋoŋ Juu. Chrā ni ŋgwa pɛ ŋa pugu piŋ Taathɔ, ŋa pugu pɔ moŋ mbaanda Nakishu. 12Chrā ni Trifaina pugu Trifosha mbɔ pa ghaŋ fàʼa moŋ Taathɔ, chrā ni ŋkiɛŋ ndǐŋ via Peshu ŋa a ya mfāʼa shishiʼi moŋ Taathɔ nɛ. 13Chrā ni Rufushi, ŋa pi chuʼɔ vi moŋ Taathɔ pugu mǔuŋ vi ŋkaa yu, haʼaŋ a pɔ nɔ mǔuŋ a ŋkaa mu nɛ.
14Chrā ni Ashiŋkritu, ni Flegoŋ ni Hemeshi ni Patroba, ni Hema pugu pa pichəɨ pa lǐŋ ŋa pugu pugu pɔ kaʼa nɛ. 15Chrā ni Filologu ni Julia, ni Nereu pugu ndǐŋ vi yi miŋgwɛ pugu Olimpa pugu pa ŋguoŋ pa ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ ŋa pugu pugu pɔ kaʼa nɛ. 16P̂əɨ chrā ni noŋ pəɨ shishiʼi ni paŋ nu noŋ. Ŋguoŋ pa chɔshi Krishto chrā ni pəɨ.
Ndugwi ntɨ́gɨ pugu pa māʼaŋ nu chrà
17Ǹdɨ̄gəɨ vəɨ, ma pa lǐŋ paŋ, p̂əɨ chhɔ ndɨna pa ŋgwa pɛ ŋa pugu thɔ ni pa minduoŋnduoŋ, nthɔ nūʼɔŋ pa kɨʼɨŋgɨnɨ ki lɔ nthɔ njɛʼi pi pa nnu haʼaŋ pi ni njɛʼi vəɨ nɔ ghɔ nɛ, pəɨ ləʼɨ vugu. 18Nthɛ ŋa ŋkwaŋ ŋgwa pi nɛ lɔ njiʼi nthɔ mfāʼa pi mbhɔ Krishto Taathɔ via, pugu fāʼa nthɛ pi njì puŋ yugu. Ni pa chrà lɨlɨŋ pugu pa chrà fɨ̄ɨ ŋgwa, pugu fɨ̄ɨ ŋgwa pɛ ŋa pugu lɔ nja nji nnu nɛ. 19Nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa ji fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ pəɨ yaʼo nchò nɛ, nnɛ m̀fāʼo pwanjuʼɔ nthɛ vəɨ, ndɔ ǹtāʼa nu ŋa pəɨ fāʼo shiethɔ ni pa yaoŋ haʼaŋ a pwa nɛ, ndɔ m̂bhɔ yəɨ pɔ yi wo moŋ chwīe nu nnu ŋa a phɨ nɛ. 20Minnwi ŋgaŋ fɛ ghɨghrɨ tɔthɔ nwīʼiŋ thɔ Shata laʼo kwò pəɨ. Pwapuŋ Taathɔ via mbɔ Jishɔ Krishto pɔ ni pəɨ ghao.
21Timoti mbɔ ŋgaŋ kwò fàʼa a māʼaŋ chrà yəɨ, Lushiɔ pugu Jashoŋ ni Shoshipata mbɔ pa lǐŋ paŋ llɔ moŋ shɨna pa Juu māʼaŋ chrà yəɨ ŋkaa pugu.
22Mmu Tetiu, mbɔ ŋoŋ ŋa a nāʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ yei nɛ, māʼaŋ chrà yəɨ moŋ Taathɔ.
23Gayu, mbɔ ŋoŋ haʼaŋ ndaʼa nu nda yu, chɔshi nii pi nda yu nɛ māʼaŋ chrà yəɨ. Erashitu mbɔ ŋgaŋ lə̄ɨŋ mbɨŋ laʼataoŋ yei pugu ndǐŋ via Kwatu māʼaŋ chrà yəɨ. 24[Pwapuŋ Taathɔ via mbɔ Jishɔ Krishto pɔ ni pəɨ ghao. A yie.]
25Ndwɛ, pia fɛ ndighaʼo ni Minnwi. A fāʼo ghrɨ́ nɔ chwīe nu ɔ thi a tɨnɨ moŋ piŋ yɔ ŋkwaŋ haʼaŋ pwa pishaʼakhɔ a ŋa ǹchīi nu nthɛ Jishɔ Krishto pugu pa ŋkwaŋ haʼaŋ pi nōoŋ nnu shini ŋa a ni mbɔ yi lə̄ɨŋ nɔ ntaaŋ ndɨɨ nɛ, 26ndɔ ndwɛ nnu shini ghɔ taoŋ páa ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pa nnu haʼaŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nāʼaŋ nɛ, pugu pa ŋkwaŋ haʼaŋ gɨ́ Minnwi haʼaŋ a lɔ mfāʼo njɛ̄ yi pugu ndugwi yi chhu nɛ, pi chwīe ŋguoŋ pa taoŋ taoŋ ji, nnɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa piŋ ndɔ mfāʼo yaʼo nchò. 27Ndighaʼo ki ndugwi yi tɔgɔ mbhɔ Jishɔ Krishto mbɔ ni taʼa Minnwi ŋa a wuʼɔ ju təʼɨ vi ŋa a fāʼo shiethɔ nɛ! A yie.