Pwa Pishaʼakhɔ ŋkwaŋ haʼaŋ
Maaku
fɨ̄ʼɨ nɛ
Kāoŋ nu pa thɔ nu
Ŋwaʼaŋlɨ yei nāʼaŋ Maaku. Moŋ ghɔ, Maaku jɛ̄ nāʼaŋ nu nchhu nu ŋa a pwa pishaʼakhɔ nthɛ Jishɔ Krishto, mbɔ Muuŋ Minnwi. Maaku nōoŋ Jishɔ ŋa a pɔ pi ŋgaŋ chwīe pa nnu ndɔ mbɔ ŋoŋ ŋa a fāʼo njɨ nɛ. Jishɔ nōoŋ njɨ yi ghɔ moŋ ŋkwaŋ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ, pugu pa fuʼu nu pa miŋwɛiŋ, pugu pa līʼɛ nu phɨ ŋgwa. Jishɔ nduthɔ yi moŋ ŋwaʼaŋlɨ yei yəɨ noŋ yi nɔ Muuŋ Ŋoŋmishua ŋa a ni nthɔ nɔ fɛ nu chɔmbhi yi ŋkhu nthɛ ŋgwamishua nɛ.
Maaku fɨ̄ʼɨ mishweishwei nɔ ligi Jishɔ nja nja pi ndaoŋ, mfɛ ndɨɨ ntou yi ŋkuoŋ pa nnu ŋa Jishɔ ni nchwīe nɛ, ki lɔ mfɛ pi ŋkuoŋ pa yaoŋ ŋa a ni njɛʼi nɛ pugu pa nnu pɛ ŋa a ni nchhu nɛ. Maaku gha nchrā shɨgɛi ŋkuoŋ nnu phi Jouŋ ŋgaŋ fɛ ŋkhǐ pugu pa nnu kwe ŋkhǐ Jishɔ pugu pa mōoŋ nu mi, ŋkiʼi ndɔ ŋgəɨghəɨ shhɨ nchrā nu ntou yi ŋkuoŋ nnu fàʼa Jishɔ, ŋkuoŋ nnu yɨ̄gɨ nu pa ghɨ̄nɔ pugu pa yɛʼi nu ŋgwa. Nɔ haʼaŋ ndɨɨ ni ŋgə̄ɨ nu nɛ, pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ ji vi mbīgi ŋgə̄ɨ shhɨ. Ndɔ pa mbɨ̌na pi pɨ̄na vi mbīgi ŋgə̄ɨ shhɨ ŋkaa pugu. Ŋwaʼaŋlɨ yei gha ndugwi nchrā ŋkuoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ chɔmbhi Jishɔ ŋkuoŋ mbhi hɛiŋ ni ndugwi nɛ, mbɔ kwiŋ nu mi ŋkuoŋ wáʼa pugu pa kuʼɔ nu mi moŋ gu.
1Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ pīri shɛndaoŋ
1Yei njɛ̄ pwa pishaʼakhɔ Jishɔ, mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, mbɔ Muuŋ Minnwi.
2Pi nāʼaŋ moŋ ŋwaʼaŋlɨ njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Ishaya ŋa,
“Līi njəɨ, ǹshi ntaoŋ ŋgaŋ ntaoŋ a,
a ghə̄ɨ shhɨ pəɨ mbīri ndaoŋ ni pəɨ,
3Ŋoŋ chəɨ thɔ mfɛ gɛ̀ moŋ ŋkǔnu njó ŋa: ‘Pīri shɛndaoŋ Taathɔ,
chwīe pa lɨʼɨ tɔgɔ yi pɔ yi tithi.’ ”
4Nɛnnɛ, Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ni nthɔ mbɔ moŋ ŋkǔnu njó nthɔ mfɛ ŋkhǐ ni ŋgwa, ndɔ nchīi nu ŋa, “Pəɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ, m̀fɛ ŋkhǐ ni pəɨ, Minnwi līʼɛ phɨ yəɨ.” 5Ŋguoŋ ŋgwa moŋ laʼataoŋ Judia, pugu pa ŋguoŋ ŋgwa Jerushalɛiŋ taoŋ ŋgə̄ɨ njəɨ vi, a kwe vugu ni ŋkhǐ moŋ nɨnəɨ Jodaŋ. Pugu yūa phɨ yugu. 6Jouŋ ni māʼaŋ ndhwí ŋa pi chwīe pi ni ŋgì yichəɨ ŋkwaŋ minyieŋ pi mɛ̄iŋ ni kamela,1:6 Minyieŋ yei pɔ nɔ minyieŋləɨ. Ŋgwa ghà nyīeŋ ŋkuoŋ ghɔ ŋgei pa laʼataoŋ ŋkǔnu njó. ni ŋkandaŋ ŋgrào minyieŋ nɔ ntuʼu yi, maoŋ jɨ pi ni mbɔ ŋgwíŋ pugu pa llɔ̌ ŋkǔnu. 7A ni nchīi nu ŋa, “Ŋoŋ ŋa a shi nthɔ njiŋ a nɛ ghaʼo nchaa a, paʼa ǹdɔ njiʼi ŋkāʼo ŋoŋ ŋa minthɛ ǹtuʼu noŋ a mfēi ŋkɨ̌ɨ tra yi nɛ. 8Mi ni ŋkwe vəɨ pi ni ŋkhǐ, ndɔ a shi ŋkwe vəɨ pi ni Jijwɛ Minnwi.”
Jishɔ kwe ŋkhǐ ndɔ nii moŋ mōoŋ nu
(Matio 3:13–4:11; Luka 3:21-22; 4:1-13)
9A ni mbɔ moŋ llɛ́ pighɔ, Jishɔ thɔ llɔ Nasharɛ moŋ Galili, Jouŋ kwe vi ni ŋkhǐ moŋ nɨnəɨ Jodaŋ. 10Jishɔ gha mbɨʼɨ noŋ yi ntaoŋ moŋ ŋkhǐ ghɔ nɛ, njəɨ po ŋaʼaŋ chomilaoŋ ghɔ, Jijwɛ Minnwi shwiʼi nu mbɨŋ yu mbɔ nɔ mintuʼɔlibuŋ. 11Ŋggì taoŋ po, nchhu nu ŋa, “Ɔ muuŋ a ŋa ŋ̀khwā, ǹja mfāʼo pwatua nthɛ ghɔ.”
12Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, Jijwɛ ghɔ chwīe a ghə̄ɨ moŋ ŋkǔnu njó. 13A ni mbɔ moŋ ŋkǔnu njó ghɔ nɔ khwɛ wuŋ llɛ́, Shata thɔ mōoŋ vi. A ni mbɔ fɔ pugu pa mimaoŋ mooŋ trǔ, ndɔ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi chhɔ ŋgɛ̄rɛ vi.
Jishɔ mɛ̄iŋ khwɛ ghaŋ ŋgunu
(Matio 4:12-22; Luka 4:14-15; 5:1-11)
14Pi ni ŋga ŋkwo wɛ̄iŋ Jouŋ ti mfɨ̄nɨ, Jishɔ ghə̄ɨ Galili nthɔ nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ Minnwi, 15nchhu nu ŋa, “Ndɨɨ kwo kāʼo, Shaʼafuoŋ Minnwi kwo para, pəɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ, ŋkara mbiŋ pwa pishaʼakhɔ.”
16Jishɔ ni ŋga nyīeŋ nu ŋkɨŋ mmɛ ŋkhǐ Galili, njəɨ Shemu pugu Andru ndǐŋ vi, pugu thɔ māʼaŋ ndáŋ moŋ ŋkhǐ, nthɛ ŋa pugu ni mbɔ pa ghaŋ ŋgunu. 17Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ yōu njiŋ a, ǹchwīe pəɨ pɔ ghaŋ wɛ̄iŋ ŋgwamishua.” 18Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ pugu mieŋ ndáŋ pugu njōu njiŋ yi.
19A ni ŋga nyīeŋ ŋgə̄ɨ shɨgɛi, njəɨ Jɛiŋ mbɔ muuŋ Shebedi pugu Jouŋ ndǐŋ vi, pugu pɔ moŋ kikuoŋ yugu ntaʼa pa ndáŋ pugu. 20Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ Jishɔ mɛ̄iŋ vugu, pugu mieŋ tǎa vugu, mbɔ Shebedi, moŋ kikuoŋ pugu pa puoŋ fàʼa, njōu njiŋ Jishɔ.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋoŋ ŋa a ni mfāʼo jijwɛ pɨphɨ
21Pa Jishɔ ni ŋgə̄ɨ Kapanuŋ, wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, a gha mbɔ llɛ́ ji, a nii moŋ nda luoŋ Minnwi nthɔ njɛʼi ŋgwa. 22Pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njaʼo a yɛʼi nu nɛ ghrāo ŋkwaŋ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ, nthɛ ŋa a ni njɛʼi nɔ mmɛŋoŋ ŋa a fāʼo ghrɨ́, a shini ndɔ njɛʼi pi nɔ ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi.
23Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, yichəɨ ŋoŋ ni jijwɛ pɨphɨ nii moŋ nda luoŋ Minnwi yugu, ŋkə̄ɨ nchhu nu ŋa, 24“Pia fāʼo pi khɔ Jishɔ llɔ Nasharɛ? Ɔ thɔ pi nɔ pɨrɨ nu vigi? Ǹji ŋoŋ ŋa ɔ yie nɛ, ɔ yi taoŋtaoŋ llɔ mbhɔ Minnwi.”
25Jishɔ pɨ̄ga vi, nchhu nu ŋa, “Lɛrɛ laŋ ndɔ ntaoŋ mbɨŋ yu.”26Jijwɛ pɨphɨ ghɔ shwiʼi miprɨligi mbɨŋ yu, ŋga ŋkə̄ɨ ŋkiɛŋ ni njɨ, ntaoŋ mbɨŋ yu kiʼɛ.
27Ŋguoŋ ŋgwa pighɔ ghrāo ti mbie noŋ pugu ŋa, “Yei pɔ pi khɔ? A pɔ pi yichəɨ ŋkwaŋ yɛʼi yaoŋ fhi! A fɛ gɨ́ nɔ mmɛŋoŋ ni ghrɨ́, njiʼi nthɛ pi ni pa jijwɛ pɨphɨ, pugu yaʼo vi.” 28Nthɛ pa nnu pei, ligi Jishɔ nɔ ŋoŋ ndiɛŋ ni nyīeŋ moŋ ŋguoŋ lɨʼɨ moŋ ŋguoŋ Galili ghao.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ntou ŋgwa
29Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ Jishɔ taoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi ŋgə̄ɨ pugu pa Jɛiŋ ni Jouŋ nda Shemu pugu Andru. 30Ndɨɨ ghɔ, ŋguŋ Shemu ni nthɔ ŋgɨ̄nɔ shɨ̀gao, pi shwei Jishɔ nɔ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ. 31A thɔ ŋgwɛ̄iŋ mbhɔ yi mbɨʼɨ vi tɔthɨ, shɨ̀gao ghɔ kiʼi ndɔ ntaoŋtaoŋ, ŋguŋ shemu ghɔ fɛ maoŋ ni pugu.
32Ni fanaoŋ ghɔ moŋ nii minaoŋ, pi thɔ ni ŋguoŋ ghaŋ ghɨ̌nɔ pugu pa ŋgwa ŋa pa miŋwɛiŋ ni ŋgana vugu nɛ. 33Ŋguoŋ ŋgwa moŋ mmɛ laʼataoŋ ghɔ kɨrɨ chonda ŋa a ni mbɔ fɔ nɛ. 34A yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ntou ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthɔ ŋgɨ̌nɔ ŋkwaŋ ŋkwaŋ ghɨ̌nɔ nɛ, mfuʼu ntou pa miŋwɛiŋ. A shini ndɔ mfɛ shɨna ni sheshe miŋwɛiŋ nɔ chrā nu nthɛ ŋa pugu ni nji vi.
Jishɔ chīi chrà Minnwi Galili
35A ni ŋga mbɔ ŋkiɛŋ ni tutuʼu ki lɨʼɨ lɔ naa nja mfēi shiʼi, Jishɔ lɔllɔ ntaoŋ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ ŋa ŋoŋ lɔ njiʼi mbɔ fɔ nɛ, nduoŋ Minnwi. 36Shemu pugu pa ŋgwa pɛ ŋa pugu pugu ni mbɔ kaʼa nɛ taoŋ nthɔ ntāʼa vi. 37Pugu ni ŋga njəɨ vi, nchhu ghɔ ŋa, “Ŋguoŋ ŋgwa thɔ nɛ ntāʼa ghɔ.”
38Ndɔ a chhu ni pugu ŋa, “Pia ghə̄ɨ moŋ pichəɨ pa laʼataoŋ, nnɛ ŋa minthɛ ǹchīi chrà ni pugu fɔ ŋkaa pugu, nthɛ ŋa mi ni nthɔ nthɛ pi yie.” 39Nnɛ, a nyīeŋ moŋ ŋguoŋ Galili ghao, nthɔ nchīi chrà Minnwi moŋ pa nda luoŋ Minnwi ndɔ mfuʼu pa miŋwɛiŋ.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋgaŋ ghɨnɔmbaluŋ
40Ŋgaŋ ghɨnɔmbaluŋ thɔ njəɨ vi, ndɨ̄gəɨ vi, ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɛ nchhu ŋa, “Ɔ̈ ŋkhwā, ɔ chwīe mbɔ yi taoŋtaoŋ.”
41Nthɛ kwoshɨnɨ ŋa Jishɔ ni mfāʼo nɛ, Jishɔ shwīi mbhɔ yi ŋkaoŋ vi, nchhu ghɔ ŋa, “Ŋ̀khwā. Pɔ yi taoŋtaoŋ.” 42Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ ghɨnɔmbaluŋ mmɛ mbɨŋ yu, a gū yi taoŋtaoŋ. 43Nnɛ Jishɔ gha ŋkwo shūu tə́nə yi, nchhu ghɔ ŋa a ghə̄ɨ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ. 44Nchhu ghɔ ŋa, “Kiʼi nchhu ni shesheŋoŋ, ndɔ ghə̄ɨ nōoŋ noŋ yɔ ni ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi a līi ghɔ, ndɔ mfɛ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ nɔ haʼaŋ gɨ́ Mushi chhu nɛ, nɔ nōoŋ nu ŋa Minnwi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yɔ.”
45Ndɔ a taoŋ njɛ̄ chrā nu nnu pighɔ ki lɔ ŋgīʼɛ, nthɔ nchīi nnu pighɔ. Nchrā ti nchəɨŋ moŋ nthɨŋkwo ŋa Jishɔ kaŋ ni mfɛ paʼa a lɔ nuʼuŋ nii moŋ laʼa shhɛnte, a ni ŋkɨna pi moŋ pa lɨʼɨ ŋa ŋgwa shi ki lɔ mbɔ fɔ nɛ, ŋgwa llɔ moŋ ŋguoŋ ntəʼɨ ŋgə̄ɨ nthɔ njəɨ vi.
2Jishɔ chwīe ŋkwíni nyīeŋ
1Shɨgɛi llɛ́ ni ŋga ntɔgɔ, Jishɔ pɨ̄nɨ Kapanuŋ pa chrà nyīeŋ ŋa a pɔ laʼa. 2Ntou pa ŋgwa thɔ ŋkɨrɨ ti paʼa shɨ̀na lɔ nuʼuŋ mbɔ, njiʼi nthɛ pi chonda. Jishɔ ni nthɔ nchhu chrà Minnwi ni pugu. 3Ŋgwa chəɨŋ pugu pa ŋkwíni kwò, khwɛ pimbia tiɛŋ vi nthɔ nu ni ju lɨʼɨ yəɨ Jishɔ. 4Shɨ̀na ni ŋga mieŋ ki lɔ mbɔ ni pugu nɔ para nu yəɨ Jishɔ nthɛ yú ŋgwa pighɔ, pugu kuʼɔ thɔnda ŋaʼaŋ mbo fɔ2:4 Pi ni nthɔ nchwīe pa nchwi mbru nda llɔ shhɛ ŋkuʼɔ ntaoŋ thɔnda. Thɔnda ghɔ ni shɛiŋshɛiŋ, pi chwīe pi ni mbə́ɨŋ tūoŋ. A ni nchwīe yie shɨna pɔ nɔ ŋaʼaŋ nu mbo fɔ., nshwiʼi ŋkwíni ghɔ ŋkuoŋ kúoŋ. 5Jishɔ ni ŋga njəɨ fɨʼɨ piŋ yugu, nchhu ni ŋkwíni ghɔ ŋa, “Muuŋ a, pi līʼɛ pa phɨ pɔ.”
6Pichəɨ pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi ni nchhɔ fɔ, mbie nu moŋ njùʼɔ pugu ŋa, 7“Ŋoŋ vei kie nɛiŋ nchrā nɛiŋ? Yei pɔ pi chrà nchɨʼəshə! Mimfɛ a līʼɛ gɔ̌ ndīʼɛ phɨ ŋkiɛŋ Minnwi təʼɨ vi?”
8Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, Jishɔ ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu moŋ njùʼɔ pugu nɛ moŋ jijwɛ yi, nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ kie nɛiŋ nthɔ mbīʼi ŋkwaŋ nnu pei nɛiŋ njùʼɔ pəɨ? 9A yīʼɛ yəɨ, chhu nu ni ŋkwíni ŋa, ‘Pi līʼɛ pa phɨ pɔ,’ ki chhu nu ŋa, ‘Lɔllɔ, lɔ̄gɔ kúoŋ yɔ, nyīeŋ’? 10Ndɔ nɔ chwīe nu pəɨ ji ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua fāʼo ghrɨ́ ŋkuoŋ shhɛ nɔ līʼɛ nu pa phɨ.” A chhu ni ŋkwíni ghɔ ŋa, 11“Ǹchhu vɛ, lɔllɔ, lɔ̄gɔ kúoŋ yɔ ŋgə̄ɨ laʼa.”
12Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, a lɔllɔ, ndɔ̄gɔ kúoŋ yi, ntaoŋ ni vhi ligi ŋguoŋ yugu ghao, nɛnnɛ, ŋguoŋ yugu ghrāo, ŋgaʼo Minnwi, nchhu nu ŋa, “Pigi lɔ naa ma njəɨ sheshe nnu nɔ yei!”
Jishɔ gɛ̄ Levi
13Jishɔ pɨnɨ ŋgə̄ɨ ŋkɨŋ mmɛ ŋkhǐ ŋkamuʼɔŋ, ŋguoŋ yú ŋgwa ni ŋgə̄ɨ nu lɨʼɨ yəɨ vi, a thɔ njɛʼi vugu. 14Ndɔ haʼaŋ a ni nyīeŋ nu nɛ, a yəɨ Levi, muuŋ Afioshi, a chhɔ moŋ ntǎa kwe taashi, a chhu ghɔ ŋa, “Yōu njiŋ a.” A yrɛi shhɛ njōu njiŋ yi.
15Ndɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchhɔ yəɨ taprɛi nthɔ njɨ maoŋ nda Levi nɛ, ntou pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ phɨ chhɔ yəɨ yu pugu pa ghaŋ younjiŋ pi, nthɛ ŋa ntou ŋgwa ni nthɔ njōu njiŋ Jishɔ. 16Pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi ŋa pugu ni mbɔ pa ŋgwa Farashi nɛ ni ŋga njəɨ ŋa a thɔ njɨ maoŋ pugu pa ghaŋ chwīe phɨ pugu pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi, nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “A chwīe khɔ a jɨ maoŋ pugu pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ phɨ?”
17Jishɔ ni ŋga njaʼo yei nnu, nchhu ŋa, “Ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ shiʼi nɛ lɔ mfāʼo chà ŋgaŋ fhɔ̌, a fāʼo ŋgwa pɛ ŋa pugu ghɨ̌nɔ nu nɛ. Ǹdɔ njiʼi nthɔ pi nɔ gɛ̄ nu pa ŋgwa ndɨndɨ, ǹthɔ nthɛ pi ghaŋ phɨ.”
Píe nthɛ nnu jī ŋkhǐ
18Ghaŋ younjiŋ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ, pugu pa ŋgwa Farashi ni nthɔ njī ŋkhǐ. Pichəɨ pa ŋgwa thɔ mbara Jishɔ mbie vi ŋa, “A chwīe khɔ pa ghaŋ younjiŋ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ pugu pa ghaŋ younjiŋ pa ŋgwa Farashi jī ŋkhǐ, ndɔ paʼa pa ghaŋ younjiŋ pɔ lɔ njī?”
19Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Mimfɛ pa ghaŋ gɛ̀ lɨʼɨ láŋ jī ŋkhǐ ndɨɨ ŋa pugu pa mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ wuʼɔ mbɔ kaʼa nɛ? Ndɔ haʼaŋ pugu pa mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ wuʼɔ mbɔ kaʼa nɛ, mbaʼa pugu jī ŋkhǐ. 20Ndɔ pa llɛ́ pighɔ shi nthɔ ŋa pi shi mfuʼu mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ moŋ shɨna pugu, nɛnnɛ, pugu shi njī ŋkhǐ moŋ llɛ́ ghɔ.
21“Mbaʼa ŋoŋ taʼa paʼo ŋkuoŋ ndunu ndhwí ni pra ndhwí fhi. Ä nchwīe nɛnnɛ, kaŋ ndhwí fhi ghɔ shi ŋɨnɛiŋ, nshūu ndunu ndhwí ghɔ nshāa mbɨnɨ ŋka chwīe a taoŋ pi mmɛ mbo.
22“A wuʼɔ haʼaŋ a pɔ ni mikei ŋgrào nɛ. Mbaʼa ŋoŋ niʼiŋ làʼo fhi moŋ ndunu mikei ŋgrào, ä nchwīe nɛnnɛ, làʼo ghɔ fāʼo ntūgu mikei ŋgrào ghɔ, nnɛ kaŋ làʼo ghɔ pugu pa mikei ŋgrào ghɔ shi mbɨrɨ gha. A yiʼi ŋa ŋgwa niʼiŋ làʼo fhi moŋ mikei ŋgrào fhi.”
Píe nthɛ nnu Llɛ́ Ji
23A ni mbɔ Llɛ́ Ji pa Juu chəɨ, Jishɔ nyīeŋ ntɔgɔ nu moŋ nyīeŋ shíe gɛ. Nɔ haʼaŋ pugu ki tɔgɔ nu nɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi ka shíe gɛ. 24Nɛnnɛ, pa ŋgwa Farashi pie ni Jishɔ ŋa, “Līi njəɨ, a chwīe khɔ pa ghaŋ younjiŋ pɔ thɔ nchwīe nnu ŋa gɨ́ lɔ njiʼi mbiŋ ŋa pi chwīe Llɛ́ Ji nɛ?”
25A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ nnu ŋa Devi ni nchwīe ndɨɨ ŋa a ni mbou yaoŋ jɨ, njì ni njia vugu pa ŋgwa pi nɛ? 26Ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a ni nii Nda Minnwi, ndɨɨ ŋa Abiata ni mbɔ taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ nɛ? A ni nii ŋkru brɛi ŋa pi ni mfɛ ni Minnwi, ndɔ mbɨnɨ mfɛ yi ŋgwa pi, mbɔ yaoŋ ŋa kɨna lɔ njiʼi mbiŋ ŋa a nthɛ shesheŋoŋ kru ŋkiɛŋ ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi.”
27Jishɔ lūgwi ŋa, “Minnwi ni nūʼɔŋ Llɛ́ Ji nthɛ pi ŋoŋmishua, a lɔ nchwīe ŋoŋmishua nthɛ pi Llɛ́ Ji. 28Nɛnnɛ, Muuŋ Ŋoŋmishua taathɔ, njiʼi nthɛ pi Llɛ́ Ji.”
3Ŋoŋ ni mbhɔ kwikwi
1Jishɔ ni mbɨnɨ ŋkamuʼɔŋ moŋ nda luoŋ Minnwi, ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ mfāʼo mbɔ kwikwi. 2Pichəɨ pa ŋgwa ni mbɔ fɔ mbɛʼi vi nɔ yəɨ nu ŋa a shi njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋoŋ ghɔ Llɛ́ Ji pa Juu, nnɛ ŋa a nthɛ pugu wɛ̄iŋ vi ŋa a chwīe nnu ŋa a lɔ ŋkāʼo.
3Jishɔ chhu ni ŋoŋ ghɔ ŋa mbhɔ yi ni ŋkwikwi nɛ ŋa, “Taoŋ nthɔ hɛiŋ.” 4Nɛnnɛ, a pie vugu ŋa, “Gɨ́ piŋ ŋa pi chwīe pi yəɨ Llɛ́ Ji, nnu shiʼi ki nnu pɨphɨ, kwe nu ŋoŋ ki jwi nu ŋoŋ?” Ndɔ paʼa pugu lɔ nchhu nnu.
5A kara noŋ yi mbɛʼi vugu moŋ pɨgɨtua, mfāʼo pəʼɨ njùʼɔ nthɛ tɨnɨthɔ yugu, nchhu ni ŋoŋ ghɔ ŋa, “Shwīi mbhɔ yɔ.” A shwīi, mbhɔ yi kiʼi ndɔ mbɔ pi shiʼi. 6Pa ŋgwa Farashi taoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi ghɔ ŋgə̄ɨ chomilaoŋ ghɔ nyiaŋ ntáŋ pugu pa ghaŋ younjiŋ fùoŋ Hɛrɔ, ŋkwaŋ haʼaŋ pugu shi njwi Jishɔ nɛ.
Yú ŋgwa ŋkɨŋ ŋkhǐ
7Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi shūʼu mbɨnɨ ŋgə̄ɨ ŋkɨŋ ŋkhǐ, mmɛ yú ŋgwa llɔ Galili yōu njiŋ yi pugu pa ŋgwa llɔ Judia, 8pugu pa Jerushalɛiŋ pugu Idumia pugu pa llɔ njiʼa Jodaŋ pugu pa llɔ ŋgei pa laʼataoŋ Tairɛ pugu Shidoŋ. Ŋguoŋ mmɛ yú ŋgwa pei ni nthɔ lɨʼɨ yəɨ Jishɔ nthɛ ŋa pugu ni njaʼo pa nnu haʼaŋ a ni nchwīe nu nɛ.
9A chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa pugu pīri pie ghɔ nthɛ yú ŋgwa pighɔ, kiɛŋ nɛnnɛ kaŋ pugu shi nwīʼiŋ vi. 10A ni ŋkwo yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ntou ŋgwa, nɛnnɛ ŋguoŋ pa ŋgwa haʼaŋ pugu ni mfāʼo ghɨ̌nɔ nɛ, ni ŋɨ nu nɔ kāoŋ nu vi. 11Sheshe ndɨɨ ŋa pa jijwɛ pɨphɨ ki yəɨ vi nɛ, pugu gū shhɛ shhɨ yu mbaʼo ŋgòu ŋa, “Ɔ Muuŋ Minnwi!” 12A fɛ tɨtɨnɨ gɨ́ ni pugu ŋa kiʼi pugu chwīe pi ji vi.
Jishɔ tɛrɛ paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi
13Jishɔ kuʼɔ ŋkuoŋ mbra, ŋgɛ̄ pa ŋgwa pɛ ŋa a ni ntāʼa nu ŋa pugu thɔ mbara vi nɛ ŋa pugu thɔ, pugu thɔ mbara vi. 14A chuʼɔ paanchrɔ ŋa a ni nchhɔ̄ ligi yugu ni ghaŋ ntaoŋ pi nɛ, ŋa pugu pugu pɔ nu, ŋa a nthɛ a shi ntaoŋ vugu pugu chīi chrà Minnwi, 15ndɔ mfāʼo njɨ nɔ fuʼu nu pa miŋwɛiŋ. 16Yei paanchrɔ ŋgwa pɛ haʼaŋ a ni nchuʼɔ nɛ:
Shemu, ŋa a ni nchhɔ̄ ligi yi ni Pita nɛ,
17ni Jɛiŋ, mbɔ muuŋ Shebedi,
ni Jouŋ, mbɔ ndǐŋ Jɛiŋ, ŋa a ni nchhɔ̄ ligi yugu ni Boanegeshi, njiŋ yi pɔ ŋa, “Puoŋ ŋgwara mbɨ̀”
18ni Andru,
pugu Fili,
ni Batolomiu,
pugu Matio,
ni Toma,
ni Jɛiŋ mbɔ muuŋ Afioshi,
ni Tadio,
ni Shemu ŋa a kwìni laʼa nɛ,
19ni Judashi Ishikario ŋa a ni mfīni vi nɛ.
Jishɔ pugu Bɛjɛbu
(Matio 12:22-32; Luka 11:14-23; 12:10)
20Nɛnnɛ Jishɔ ghə̄ɨ laʼa, yú ŋgwa pɨnɨ ŋkɨrɨ ŋkamuʼɔŋ ti paʼa a lɔ mfāʼo shɨna pugu pa ghaŋ younjiŋ pi nɔ jɨ nu maoŋ. 21Pa ndaaŋoŋ yi ni ŋga njaʼo, ntaoŋ mbhi lɨʼɨ wɛ̄iŋ vi, nthɛ ŋa pugu ni nchhu nu ŋa, “A paapaa.”
22Pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi ŋa pugu ni shwiʼi llɔ Jerushalɛiŋ nɛ chhu ŋa, “Bɛjɛbu3:22 Yei yichəɨ ligi Shata. pɔ mbɨŋ yu, a fuʼu pa miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ nthishɨ pa miŋwɛiŋ.”
23Nɛnnɛ, Jishɔ gɛ̄ vugu pugu thɔ yəɨ yu, a chrā ni pugu moŋ luʼɔ chrà, “Mimfɛ Shata kie nɛiŋ mfuʼu Shata mbɨŋ ŋoŋ? 24T̈aʼa laʼataoŋ ŋgrā noŋ yi moŋ pa kwíe, nthɔ māʼaŋ nchhɔ̀ ni noŋ pugu, kaŋ mbaʼa laʼataoŋ ghɔ yiʼi ntithi. 25Ti ẗaʼa nda mbɔ pi moŋ minduoŋnduoŋ, kaŋ mbaʼa nda ghɔ yiʼi ntithi. 26Ti S̈hata ndɔllɔ nɔ māʼaŋ nu noŋ yi ni nchhɔ̀, ndɔ mbɔ moŋ minduoŋnduoŋ, kaŋ lūgwi nu mi para. 27Ndɔ mbaʼa yichəɨ ŋoŋ nii nda ŋgaŋ ghrɨ́, ntiɛŋ maoŋ pi ŋgə̄ɨ nɔ ghɔ, ki lɔ mfǔoŋ ŋkrao ŋgaŋ ghrɨ́ ghɔ. A wuʼɔ kəʼɨ ghɔ ŋa minthɛ a tiɛŋ maoŋ pi ntaoŋ nɔ nda yu.
28“Shishini ǹshwei vəɨ, Minnwi shi ndīʼɛ ŋguoŋ phɨ ŋa ŋgwamishua chwīe nɛ, pugu pa sheshe chrà nchɨʼəshə ŋa a taoŋ nchò pugu nɛ, 29ndɔ shesheŋoŋ ŋa a chɨ̄ʼə Jijwɛ Minnwi nɛ, mbaʼa Minnwi ma ndīʼɛ phɨ yi, nthɛ ŋa a chwīe phɨ ki līʼɛ.”
30A ni nchhu nnɛ nthɛ ŋa pugu ni nchhu nu ŋa, “A fāʼo jijwɛ pɨphɨ.”
Mǔuŋ Jishɔ pugu pa lǐŋ pi pi pimbia
(Matio 12:46-50; Luka 8:19-21)
31Mǔuŋ Jishɔ pugu pa lǐŋ pi pi pimbia thɔ nthi mbhi ntaoŋ ŋkɨ̀nɨ ŋa pi mɛ̄iŋ Jishɔ. 32Yú ŋgwa ni nchɔchhɔ yəɨ yu, nnɛ pugu chhu ghɔ ŋa, “Mǔuŋ ghɔ pugu pa lǐŋ pɔ pi pimbia pɔ nɛ mbhi ntāʼa nu njəɨ ghɔ.”
33Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Mǔuŋ a pugu pa lǐŋ paŋ pɔ pi pa gɔ̌?” 34A pɛʼi pa ŋgwa pɛ ŋa pugu chɔchɔ ŋgɨ̄ŋ vi mbāoŋ nɛ, nchhu ŋa, “Mǔuŋ a pugu pa lǐŋ paŋ pi pimbia pɔ nɛiŋ hɛiŋ. 35Shesheŋoŋ ŋa a chwīe nnu ŋa Minnwi tāʼa nu nɛ, a ndǐŋ a vi mimbia pugu pa ndǐŋ a vi miŋgwɛ ni mǔuŋ a.”
4Luʼɔ chrà nthɛ ŋoŋ ŋa a ghə̄ɨ lɨʼɨ phī mbhɛ̌
1Jishɔ pɨnɨ nuʼuŋ njɛ̄ yɛʼi nu ŋkɨŋ mmɛ ŋkhǐ ŋkamuʼɔŋ, ŋkiɛŋ mmɛ yú ŋgwa kɨrɨ yəɨ yu, nnɛ a ni nii nchɔchhɔ pi moŋ kikuoŋ moŋ ŋkhǐ, yú ŋgwa pighɔ pɔ ŋkɨŋ ŋkhǐ lɨʼɨ yó. 2A ni njɛʼi vugu ni ntou pa nnu moŋ luʼɔ chrà, moŋ pa nnu haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ, a ni nchhu ni pugu ŋa.
3“P̂əɨ yaʼo! Ŋoŋ chəɨ ni ma mbɔ fɔ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ māʼaŋ mbhɛ̌. 4Nɔ haʼaŋ a ni māʼaŋ nu nɛ, pichəɨ gū shhɛmbua, pa mishi shwiʼi ŋkru. 5Pichəɨ gū moŋ shhɛ ŋkwá, lɨʼɨ haʼaŋ ntou nchíʼa shi ki lɔ mbɔ nɛ, njiʼa ŋkɛkhɛ nthɛ ŋa nchíʼa shi ki lɔ njiɛŋ fɔ, 6ndɔ minaoŋ ghà nthɛ, ntūoŋ vi, nthɛ ŋa a shini ndɔ mfāʼo ŋǐeŋ yi nɛ, a kāʼo mbraoprao ŋkhu. 7Pichəɨ mbhɛ̌ gū moŋ shishaʼa, shishaʼa yīʼɛ ŋkuʼɔ mfīgi vi, paʼa a lɔ ŋkuʼɔ ti njuŋ ntíɛŋ. 8Ndɔ pichəɨ pa mbhɛ̌ gū moŋ shhɛ shiʼi, ŋkhɛ̄ ŋkuʼɔ njuŋ. Pichəɨ yuŋ trɛi wuŋ, pichəɨ ntɨgao wuŋ, pichəɨ taʼa ŋkɨɨ.”9Jishɔ lūgwi ŋa, “Ŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə nɛ, â yaʼo.”
Njiŋ luʼɔ chrà ghɔ
10Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni mbɔ təʼɨ vi nɛ, ŋgwa haʼaŋ pugu ni mbɔ yəɨ yu nɛ, pugu pa paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi mbie vi ni njiŋ pa luʼɔ chrà pighɔ.
11A chhu ni pugu ŋa, “Minnwi tūgu pa nnu ŋa a ni mbɔ yi lə̄ɨŋ moŋ Shaʼafuoŋ yi ni pəɨ, ndɔ ni ŋgwa nduoŋ ŋa pugu lɔ njiʼi mbiŋ nɛ, ŋguoŋ nnu pɔ pi moŋ pa luʼɔ chrà, 12nnɛ ŋa,
‘Pugu shi nja ndīi
ndɔ paʼa ndɔ njəɨ,
Pugu shi nja njwɛrɛ,
ndɔ paʼa ndɔ njaʼo nji
kiɛŋ nɛnnɛ, kaŋ pugu shi mbāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ,
Minnwi līʼɛ phɨ yugu.’ ”
13Jishɔ pie vugu ŋa, “Pəɨ lɔ nji njiŋ luʼɔ chrà yei? Ti pəɨ shi ŋkie pi nɛiŋ nji njiŋ ŋguoŋ pa luʼɔ chrà? 14Ŋgaŋ māʼaŋ mbhɛ̌ māʼaŋ pi chrà Minnwi. 15Pichəɨ pa ŋgwa ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi nɛ pɔ pi nɔ mbhɛ̌ ŋa a gū shɛmbua. Pugu gha njaʼo, Shata kāʼo ndɔ ntɔthɔ mfuʼu chrà ghɔ ŋa pi chhu ni pugu nɛ. 16Wuʼɔ nɛnnɛ, pichəɨ pa ŋgwa haʼaŋ pugu yaʼo chrà Minnwi nɛ pɔ nɔ pɛ mbhɛ̌ ŋa a gū moŋ shhɛ ŋkhwā nɛ. Pugu gha njaʼo chrà Minnwi, ŋkiʼi mbiŋ piŋ ni pwatua. 17Ndɔ paʼa ŋǐeŋ yugu lɔ ntɨnɨ, piŋ yugu wuʼɔ mbɔ pi nɔ kuo ndɨɨ, nnɛ ndɨɨ ŋa ŋgəʼɨ pugu pa mōoŋ nu thɔ nthɛ chrà Minnwi nɛ, pugu kāʼo mbāʼa ŋkǔnu yugu paʼa nɔ ghɔ. 18Pichəɨ pa ŋgwa haʼaŋ pugu yaʼo chrà Minnwi nɛ pɔ nɔ pɛ mbhɛ̌ ŋa pi māʼaŋ a gu moŋ shishaʼa nɛ, 19ndɔ pa ghaghana nthɛ maoŋ nɔ yru nu moŋ yei chɔmbhi, pugu pa mifɨɨ ŋa pa fāʼo ghà nthɔ nɔ nɛ pugu pa shɔ̄rɔ nu pichəɨ pa maoŋ nduoŋ, nii njùʼɔ pugu mfīgi chrà ghɔ pugu kara mbɔ nɔ thɨ ki yuŋ ntíɛŋ. 20Ndɔ pɛ mbhɛ̌ maoŋ ŋa pi ni māʼaŋ moŋ shhɛ shiʼi nɛ pɛ ŋgwa haʼaŋ pugu yaʼo chrà Minnwi, mbiŋ ndɔ njuŋ ntíɛŋ, pichəɨ trɛi wuŋ, pichəɨ ntɨgao wuŋ, pichəɨ taʼa ŋkɨɨ nɛ.”
Truka laʼo mikru
21Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ nchhu ŋa, “Yichəɨ ŋoŋ pɔ fɔ ŋa a ghà nii ni truka nda niʼiŋ laʼo mikru, ki laʼo kúoŋ, ki lɔ nūʼɔŋ pi ŋkuoŋ lɨʼɨ thi truka?
22“Yichəɨ yaoŋ lɔ mbɔ fɔ ŋa pi lə̄ɨŋ ŋa mbaʼa pi ma mieŋ ki nōoŋ lɨʼɨ wo, ki nnu ŋa pi kuru ŋa mbaʼa a ma mieŋ ki taoŋ lɨʼɨ liʼɛ.”
23Jishɔ lūgwi ŋa, “S̈hesheŋoŋ mfāʼo tə́nə, â yaʼo.”
24A pɨnɨ nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ywɛrɛ nnu haʼaŋ pəɨ yaʼo nɛ shiʼi. Yaoŋ ŋa pəɨ fɨʼɨ yaoŋ nɔ ghɔ mfɛ ni ŋoŋ nɛ, Minnwi shi ŋguʼɔ mfɨ̄ʼɨ pi moŋ ghɔ mfɛ ni pəɨ, ndɔ ŋguʼɔ mbɨnɨ mbīgi ntou yi ni pəɨ. 25Nthɛ ŋa ni ŋoŋ ŋa a fāʼo nɛ, Minnwi shi mbīgi ntou yi, ndɔ ni ŋoŋ ŋa a lɔ mfāʼo nɛ, Minnwi shi ŋkwe shɨgɛi yɛ ŋa a fāʼo nɛ mbhɔ yu.”
Luʼɔ chrà nthɛ mbhɛ̌ ŋa a kuʼɔ nu
26Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ nchhu ŋa, “Yei nɔ haʼaŋ Shaʼafuoŋ Minnwi pɔ nɛ. Ŋoŋ lɔ̄gɔ mbhɛ̌ yaoŋ māʼaŋ, 27ndhɛ nu ŋgūʼu nu moŋ pa tuʼu pugu pa naoŋchɨ, moŋ ŋguoŋ ndɨɨ ghɔ, mbhɛ̌ ghɔ khɛ̄ ŋkuʼɔ ndɔ paʼa a lɔ nji ŋkwaŋ haʼaŋ a kie nɛ. 28Shhɛ ghɔ chwīe mbhɛ̌ ghɔ kuʼɔ njuŋ, fǔoŋ yaoŋ pɔ ŋa a tua, mbra yi pɔ ŋa ŋkwéi yi taoŋ, nɛnnɛ ntíɛŋ yuŋ ŋkuoŋ ŋkwéi yi ghɔ. 29Ndɨɨ ŋa ntíɛŋ ghɔ tɨnɨ nɛ, a kāʼo njɛ̄ pi kwōo nu nthɛ ŋa ndɨɨ kwōo kāʼo.”
Luʼɔ chrà nthɛ mbhɛ̌ yaoŋ mbɔ ŋkiɛŋ yi gɛ
(Matio 13:31-32,34; Luka 13:18-19)
30Jishɔ pie ŋa, “Mimfɛ pia māʼaŋ fɨʼɨ Shaʼafuoŋ Minnwi pi ni khɔ, pia shi mfɨ̄ʼɨ pi ni yəɨ luʼɔ chrà? 31A pɔ pi nɔ mbhɛ̌ yaoŋ mbɔ ŋkiɛŋ yi gɛ, ŋa ndɨɨ ŋa pi thɔ mbhī vi nɛ, a pɔ ndugwi mbhɛ̌ ŋa a yi gɛ nɛ ŋkuoŋ mbhi. 32Ndɔ ti ndɨɨ ŋa pi phi vi nɛ, a kuʼɔ ŋgū ŋkiɛŋ ndugwi mmɛ thɨ, ŋgāʼo nchaa ŋguoŋ maoŋ phi ghao moŋ nyìeŋ ghɔ, mfuʼu mɛmmɛ mbhɔ pi, nnɛ pa mishi thɔ ŋkrao nda pugu ŋkuoŋ pa mbhɔ pi.”
33Jishɔ shwei chrà Minnwi ni pugu moŋ ntou pa luʼɔ chrà nɔ pei, nɔ fɨʼɨ haʼaŋ a nthɛ pugu yaʼo nji nɛ. 34Jishɔ ni nshwei chrà Minnwi ni yú ŋgwa wuʼɔ moŋ pa luʼɔ chrà, ndɔ ndɨɨ ŋa a ni ŋguʼɔ mbɔ pi pugu pa ghaŋ younjiŋ pi nɛ, a fɨ̄ʼɨ ŋguoŋ nnu ntūgu ni pugu.
Jishɔ chwīe fiŋ tithi
35A ni ŋga mbɔ ni fanaoŋ llɛ́ ghɔ, Jishɔ chhu ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pia shāʼa ntaoŋ njiɛŋ hiŋ.” 36Pugu mieŋ yú ŋgwa pighɔ ndɔ̄gɔ vi wuʼɔ nɔ haʼaŋ a ni mbɔ nɛ moŋ kikuoŋ pugu pugu ghə̄ɨ. Pichəɨ pa kikuoŋ nduoŋ ni mbɔ fɔ. 37Mmɛ fiŋ gū moŋ ŋkhǐ, ntuŋ ŋkhǐ niʼiŋ moŋ kikuoŋ ti kikuoŋ thɔ ndɨnaoŋ lɨnaoŋ.
38Jishɔ ni mbɔ laʼo4:38 Laʼo kikuoŋ yei ni ŋgaʼo ndɔ mfāʼo lɨʼɨ ŋa minthɛ ŋoŋ nūaŋ mfɛrɛ noŋ yi fɔ. kikuoŋ, nūʼɔŋ thɔ yi ŋkuoŋ nuʼɔŋthɔ nthɔ ndhɛ nu, pugu thɔ ŋgūʼu vi nchhu ghɔ ŋa, “Masha, pia ŋkhu paʼa a lɔ mbɔ nnu vɛ?”
39Jishɔ lɔllɔ tɔthɨ mbɨ̄ga fiŋ ghɔ, nchhu ni ŋkhǐ ŋa, “Ghɨghrɨ pɔ! Tithi!” Fɨfrəɨ ghɔ tithi, lɨʼɨ ya njū. 40A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ pɔgɔ pi gu khɔ? Pəɨ wuʼɔ mbiʼi ki lɔ mfāʼo piŋ?”
41Pɔgɔ gu nii vugu, pugu chhu ni noŋ pugu ŋa, “Ŋoŋ vei pɔ pi gɔ̌ kiʼɛ ŋa fiŋ pugu pa ŋkhǐ yaʼo nchò yi nɛ?”
5Jishɔ fuʼu jijwɛ pɨphɨ mbɨŋ ŋoŋ
1Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi shāʼa ŋkhǐ Galili ntaoŋ njiɛŋ hini moŋ krao ŋgei laʼataoŋ pa ŋgwa Gerasha. 2A ni ŋga ntaoŋ moŋ kikuoŋ ghɔ nchəɨŋ mbhi, mbāoŋ pugu ŋoŋ chəɨ chomilaoŋ ghɔ ni jijwɛ pɨphɨ mbɨŋ yu. Ŋoŋ ghɔ ni ntaoŋ moŋ pa lɨʼɨ haʼaŋ pi ghà ntwei ŋgwa nɛ. 3Ŋoŋ ghɔ ni ndaʼa pi moŋ lɨʼɨ twei ŋgwa. A kaŋ ni mfɛ paʼa yichəɨ ŋoŋ lɔ ŋkrao vi, njiʼi nthɛ pi ni chɛiŋ, 4nthɛ ŋa moŋ yiɛŋ ndɨɨ pi ni nthɔ ŋkrao mbhɔ mi ni chɛiŋ, ŋgwɛ kipaʼo nɔ kwò mi, ndɔ a tɨnɨ chɛiŋ ghɔ, mbɨnɨ mbəʼɨ kipaʼo ghɔ kɨkrɨ, ndɔ paʼa yichəɨ ŋoŋ lɔ mbɔ ŋa a kaŋ ni mfɛ a wɛ̄iŋ vi. 5A ni nthɔ mbaʼo ŋgòu ni tuʼu pugu pa naoŋchɨ moŋ pa lɨʼɨ twei ŋgwa pugu pa ŋkuoŋ mbra, nthɔ nshe noŋ yi ni ŋgùʼɔ.
6A ni ŋga njəɨ Jishɔ fie hiŋ, ntei ŋgə̄ɨ ŋgū ni kwɛ́rɛ yi shhɨ yu. 7Mbaʼo ŋkiɛŋ mmɛ ŋgòu nchhu ŋa, “Pia fāʼo pi khɔ, Jishɔ Muuŋ Minnwi ŋa a chaapifuoŋ nɛ, m̀baʼo mbhɔ shhɨ ghɔ ni ligi Minnwi, kiʼi niʼiŋ moŋ ŋgəʼɨ.” 8Nthɛ ŋa Jishɔ ni nthɔ nchhu nu ghɔ ŋa, “Taoŋ mbɨŋ ŋoŋ vei, ma gɔ̀ jijwɛ pɨphɨ yei.”
9Jishɔ pie vi ŋa, “Ligi yɔ khɔ?”
A khwɛ̄ ŋa, “Ligi a Káʼa Yi, nthɛ ŋa pigi ntou yigi.” 10A ghə̄ɨ shhɨ ndɨ̄gəɨ vi ŋkiɛŋ ntou yi ŋa kiʼi a fuʼu vugu moŋ laʼataoŋ ghɔ.
11Ŋkiɛŋ mmɛ kwíe ŋkunyaŋ ni njɨ nu ŋkɨŋ mbra fɔ. 12Nɛnnɛ, pugu lɨ̄gəɨ Jishɔ ŋa, “Ntaoŋ vigi ni pa ŋkunyaŋ pinɛ, pigi nii mbɨŋ pugu”. 13Nɛnnɛ, a fɛ shɨna ni pugu, pa jijwɛ pɨphɨ pighɔ taoŋ nii mbɨŋ pa ŋkunyaŋ pighɔ. Ŋguoŋ kwíe ŋkunyaŋ pighɔ, pugu ni mbɔ yaoŋ nɔ paa ŋkaŋ yugu, ntei ntaoŋ thɔ mbra ghɔ ŋkɨŋ ŋkhǐ nɛ nshwiʼi ŋgū moŋ ŋkhǐ, ŋkhu.
14Pa ghaŋ kɛ̄ʼi ŋkunyaŋ pighɔ tei ŋgə̄ɨ nchhu moŋ laʼa pugu pa moŋ ŋgunu. Ŋgwa taoŋ lɨʼɨ thɔ njəɨ nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ. 15Pugu thɔ mbara Jishɔ, njəɨ ŋoŋ ghɔ ŋa pa jijwɛ pɨphɨ pighɔ ni mbɔ mbɨŋ yu nɛ a chhɔ fɔ, māʼaŋ ndhwí, lɨna yi pɔ shiʼi, mbɔ ŋoŋ ghɔ ŋa a ni mfāʼo kaʼa jijwɛ pɨphɨ pighɔ nɛ, pugu fāʼo pɔgɔ gu. 16Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njəɨ nnu ŋa a ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ fɨ̄ʼɨ nnu ŋa a ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ ŋgaŋ miŋwɛiŋ ghɔ pugu pa ŋkunyaŋ nɛ ni pugu. 17Pugu jɛ̄ nthɔ ndɨ̄gəɨ Jishɔ ŋa a mieŋ krao lɨʼɨ yugu ghɔ ŋgə̄ɨ ni vhi.
18Ndɔ haʼaŋ Jishɔ ni ndɔllɔ nii nu moŋ kikuoŋ nɛ, ŋoŋ ghɔ ŋa a ni mfāʼo miŋwɛiŋ nɛ lɨ̄gəɨ vi ŋa a mieŋ a thɔ pugu yu ghə̄ɨ kaʼa. 19Jishɔ lāa, nchhu ghɔ ŋa, “Ghə̄ɨ mbara pa taannu pɔ laʼa, nshwei vugu ni fɨʼɨ nnu ŋa Taathɔ chwīe mbɨŋ ghɔ nɛ, pugu pa fɨʼɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a nōoŋ kwoshɨnɨ vɛ nɛ.” 20Ŋoŋ ghɔ lɔllɔ ŋgə̄ɨ moŋ Dekapoli5:20 Njiŋ Dekapoli pɔ ŋa wuŋ laʼataoŋ. nthɔ nchīi fɨʼɨ nnu ŋa Jishɔ chwīe mbɨŋ yu nɛ, ŋguoŋ ŋgwa ghrāo.
Jishɔ ywiŋ muuŋ Jairu mbɨnɨ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ miŋgwɛ chəɨ
21Jishɔ ni ŋga ŋkwo pɨnɨ shāʼa moŋ kikuoŋ ntaoŋ njiɛŋ hiŋ ŋkɨŋ ŋkhǐ, ŋkiɛŋ ntou yú ŋgwa kɨrɨ yəɨ yu. 22A gha ndara, Jairu, mbɔ taʼa mmɛŋoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi chəɨŋ. A ni ŋga njəɨ Jishɔ, ŋgū shhɛ shhɨ yu, 23ndɨ̄gəɨ vi, nchhu nu ŋa, “Muuŋ a yi miŋgwɛ chhɔ ŋkhu nu. Thɔ nūʼɔŋ mbhɔ yɔ mbɨŋ yu, nnɛ ŋa a nthɛ ghɨ̌nɔ yi mmɛ a pɔ yi maoŋ.”
24A ghə̄ɨ pugu yu. Ŋkiɛŋ mmɛ yú ŋgwa yōu njiŋ yi, nthɔ mfra vi moŋ ŋguoŋ ŋgei ghao. 25Shɨna ŋgwa pei, miŋgwɛ chəɨ ni mbɔ fɔ ŋa a ki yəɨ ndɨɨ yi ni njɨ nɔ paanchrɔ ŋgaʼo. 26A ni ŋkwo yəɨ ŋgəʼɨ ntou yi mbhɔ ntou pa ghaŋ fhɔ̌, ŋkwo tūoŋ ŋguoŋ mbɨŋ yi ghao, paʼa noŋ yi lɔ njo, a ka wɛʼiwɛʼi. 27A ni ŋkwo yaʼo pa nnu nɔ ligi Jishɔ, nthɔ njiŋ Jishɔ moŋ yú ŋgwa pighɔ ŋkāoŋ ndhwí yi. 28Nthɛ ŋa a ni chhu ŋa, “M̈i njiʼi ŋguʼɔ ŋkaoŋ pi ndhwí yi, noŋ a tɔgɔ.” 29Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, ndɨɨ yi ghɔ kāʼo ti pi thi, a yaʼo moŋ noŋ yu ŋa ghɨ̌nɔ yi tɔgɔ.
30Jishɔ yaʼo moŋ noŋ yu ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ghrɨ́ taoŋ mbɨŋ yu nɛ, ŋkiʼi nshrī noŋ yi shrī moŋ yú ghɔ mbie ŋa, “A kāoŋ gɔ̌ ndhwí a?”
31Pa ghaŋ younjiŋ pi chhu ghɔ ŋa, “Ɔ yəɨ yú ŋgwa thɔ mfra ghɔ moŋ ŋguoŋ ŋgei, ɔ pɨnɨ mbie nu ŋa, ‘A kāoŋ gɔ̌ ŋkāoŋ a?’ ”
32A kara ligi yi ndīi nɔ yəɨ nu ŋa a chwīe gɔ̌ nnu ghɔ. 33Miŋgwɛ ghɔ gha njaʼo nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ moŋ noŋ yu nɛ, ntaoŋ nthɔ shhɨ Jishɔ moŋ pɔgɔ gu ndɔ ŋgrū nu, nshwei vi ni ŋguoŋ nnu shini ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ. 34Nɛnnɛ, Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Muuŋ a, piŋ yɔ chwīe ghɨ̌nɔ yɔ tɔgɔ, ghə̄ɨ ni gɔ̀ moŋ ghɨghrɨ Minnwi, pi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yɔ.”
35Ndɔ haʼaŋ a ni ŋguʼɔ nchrā nu nɛ, ŋoŋ llɔ nda mmɛŋoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi ghɔ thɔ nchhu ghɔ ŋa, “Muuŋ ghɔ kwo khu. Ɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋgana Masha ŋgə̄ɨ nu shhɨ pi ŋa?”
36Ndɔ paʼa Jishɔ lɔ mfāʼo ndɨɨ ni nnu ŋa pugu chhu nɛ, ŋka chhu ni mmɛŋoŋ ghɔ moŋ nda luoŋ Minnwi nɛ pi ŋa, “Kiʼi mbɔgɔ, wuʼɔ nthɔ mfāʼo pi piŋ.” 37Paʼa a lɔ mbiŋ shesheŋoŋ thɔ njiŋ yu ŋkiɛŋ Pita, ni Jɛiŋ pugu Jouŋ ndǐŋ Jɛiŋ ghɔ. 38Pugu ni ŋga nchəɨŋ moŋ nda mmɛŋoŋ ghɔ moŋ nda luoŋ Minnwi nɛ, Jishɔ yəɨ vuvuʼu fiŋthɔ pugu pa ŋgwa haʼaŋ pugu ŋkə̄ɨ nu ndɔ njūa nu ŋkiɛŋ ni njɨ. 39Jishɔ gha nii nda, nchhu ni pugu ŋa, “A chwīe khɔ pəɨ thɔ fāʼo vuvuʼu fiŋthɔ ndɔ ŋkə̄ɨ nu, muuŋ ghɔ lɔ ŋkukhu, a lɛllɛ.”
40Pugu gwɛ̄ vi, ndɔ a fuʼu vugu ghao mfɛ mbhi, ndɔ̄gɔ wuʼɔ tǎa muuŋ ghɔ pugu mǔuŋ vi pugu pa trɛi ŋgwa pɛ ŋa pugu pugu ni nthɔ nɛ, pugu pugu nii moŋ njiɛŋ nda ŋa muuŋ ghɔ ni nūaŋ nɛ. 41A wɛ̄iŋ mbhɔ yi, nchhu ghɔ ŋa, “Talita kumi,” njiŋ yi pɔ ŋa, “Miyaa, ǹchhu vɛ ŋa lɔllɔ.” 42Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, muuŋ miŋgwɛ ghɔ ŋa a ni mbɔ paanchrɔ ŋgaʼo nɛ lɔllɔ njɛ̄ nyīeŋ nu. Yei nnu ni ŋga ndɔ̄gɔ lɨʼɨ, ŋguoŋ yugu ghao ghrāo. 43Ndɔ Jishɔ shūu tə́nə yugu ŋkiɛŋ yie ghɔ ŋa kiʼi pugu chwīe shesheŋoŋ ji, ndɔ nchhu ni pugu ŋa pi fɛ yaoŋ ghɔ a jɨ.
6Pi lāa Jishɔ Nasharɛ
(Matio 13:53-58; Luka 4:16-30)
1Jishɔ lɔllɔ fɔ ŋgə̄ɨ moŋ yugu laʼataoŋ, pa ghaŋ younjiŋ pi yōu njiŋ yi. 2A gha mbɔ llɛ́ ji pa Juu, a jɛ̄ yɛʼi nu moŋ nda luoŋ Minnwi, ntou ŋgwa ŋa pugu ni njaʼo vi nɛ ghrāo, nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ vei yɛʼi yei nnu pi hɨŋ? A fāʼo fɨʼɨ shiethɔ yei pi llɔ hɨŋ? A fāʼo yei ghrɨ́ pi hɨŋ nɔ chwīe nu pa nnu ghraoghrao pei nɔ ghɔ? 3Yei lɔ mbɔ kaminda, mbɔ muuŋ Meri, mbɔ ndǐŋ Jɛiŋ ni Joshɛshi6:3 A yichəɨ ŋkwaŋ haʼaŋ pi ghà mɛ̄iŋ Joshɛ nɛ. ni Judashi ni Shemu? Pia pa lǐŋ pi pi piŋgɛ lɔ mbɔ hɛiŋ kaʼa?” Nnɛ pugu lāa vi.
4Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pi shiʼa nchɨ̄ʼə njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋkiɛŋ laʼa pugu shɨna ŋgwa pi, pugu pa ji ndaaŋoŋ.”5A kaŋ ni nthɛ paʼa a lɔ njiʼi nchwīe pa nnu ghraoghrao fɔ ŋkiɛŋ ŋa a ni nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ shɨgɛi ghaŋ ghɨ̌nɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu. 6A ni ŋgrāo nthɛ fɨʼɨ ki piŋ ŋa pugu ni mfāʼo nɛ.
A ni nyīeŋ njīŋ moŋ laʼa nthɔ njɛʼi nu.
Jishɔ taoŋ paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi
7Jishɔ gɛ̄ paanchrɔ pighɔ, ntaoŋ vugu ŋa pugu ghə̄ɨ pa pi paa, mfɛ njɨ ni pugu nɔ fuʼu nu pa jijwɛ pɨphɨ. 8Mfɛ gɨ́ ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ lɔ̄gɔ sheshe yaoŋ nɔ haʼaŋ pəɨ ghə̄ɨ nu nɛ, ŋkiɛŋ mbìe, kiʼi pəɨ lɔ̄gɔ brɛi, ki pìɛŋ kra, ki ntuo mbɨŋ moŋ pìɛŋ pəɨ.” 9Mbɨnɨ mbīgi ŋa, “Pəɨ gwɛ tra ndɔ kiʼi pəɨ tuo kwri ndhwí.” 10A chhu ni pugu ŋa, “Sheshe nda ŋa pəɨ nii fɔ nɛ, pəɨ laʼa fɔ ti shi nuʼuŋ ntaoŋ laʼataoŋ ghɔ. 11Sheshe lɨʼɨ ŋa pi lɔ mbiŋ vəɨ fɔ nɛ, ki njwɛrɛ nnu ŋa pəɨ chhu nu nɛ, pəɨ ŋga ntaoŋ nu fɔ, pəɨ krū kwò məɨ nɔ nōoŋ nu ni pugu ŋa Minnwi pɨ̄na nnu ŋa pugu chwīe nɛ.”
12Pugu ni ntaoŋ ŋgə̄ɨ, nchīi nu ŋa ŋgwamishua pāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ. 13Pugu ni nthɔ mfuʼu pa miŋwɛiŋ mbɨŋ ŋgwa, njùʼɔ wru mbɨŋ ntou ghaŋ ghɨ̌nɔ, nthɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu.
Thɔ Hɛrɔ fiŋ
14Fùoŋ Hɛrɔ ni njaʼo nnu yei, nthɛ ŋa ligi Jishɔ ni nyīeŋ ŋguoŋ lɨʼɨ. Ŋgwa chhu nu ŋa, “Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ moŋ gu, a chwīe yie a fāʼo ghrɨ́ nɔ chwīe nu pa nnu ghraoghrao pei.” 15Ndɔ pichəɨ chhu nu ŋa, “A Elaija.” Pichəɨ ni nthɔ nchhu yugu ŋa, “A njəɨlɨʼɨ Minnwi, nɔ taʼa njəɨlɨʼɨ Minnwi llɛshhɨ.”
16Ndɔ Hɛrɔ ni ŋga njaʼo nnu pei, nthɔ nchhu nu ŋa, “Jouŋ, ŋa mi ni njaʼa thɔ yi nɛ, pɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ!”
17Nduthɔ Hɛrɔ ni ŋkwo taoŋ ŋgwa pugu ghə̄ɨ ŋgwɛ̄iŋ Jouŋ mfɨ̄nɨ moŋ chə́ɨŋ nthɛ nnu Herodia mbɔ ŋgwɛ Fili ndǐŋ vi, nthɛ ŋa Hɛrɔ ni ŋgugwɛi vi. 18Jouŋ ni nthɔ shwei Hɛrɔ ŋa, “A lɔ njiʼi ŋkāʼo vɛ nɔ wugwɛi nu ŋgwɛ ndǐŋ ghɔ.” 19Herodia ni mfāʼo kipɨna njùʼɔ yu nthɛ Jouŋ, nthɔ ntāʼa shɛndaoŋ nɔ jwi nu vi, ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo shɨna, 20nthɛ ŋa Hɛrɔ ni mbɔgɔ Jouŋ nthɛ ŋa a ni nji ŋa Jouŋ ŋoŋ taoŋtaoŋ, nnɛ, nūʼɔŋ vi nɔ haʼaŋ mbaʼa kàʼa kēe vi nɛ. A ni ŋkhwā nɔ yaʼo nu pa nnu mbhɔ Jouŋ, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ sheshe ndɨɨ ŋa a ni njaʼo vi nɛ, nnu pighɔ tāra vi ŋkiɛŋ ntou yi nɛ.
21Ndugwi yi shɨna taoŋ llɛ́ ŋa Hɛrɔ ni nthɔ njɨ llɛ́ phí yi pugu pa kúŋ pi, ni pa thishɨ pa shoogɛ pi, pugu pa mɛmmɛ ŋgwa moŋ Galili. 22Ndɨɨ ŋa muuŋ Herodia yi miŋgwɛ ni ntaoŋ shhɨ mbini pini nɛ, a pwa Hɛrɔ pugu pa ghaŋ gɛ̀ pi, fùoŋ chhu ni muuŋ miŋgwɛ ghɔ ŋa, “Pie sheshe yaoŋ ŋa ɔ khwā nɛ vəɨ m̀fɛ vɛ.” 23Nshwrɛ̄i pa kɨna shhɨ yu ŋa, “Sheshe yaoŋ ŋa ɔ shi mbie nɛ, njiʼi nthɛ ä nchəɨŋ pi ghrà laʼataoŋ a ǹshi mfɛ vɛ.”
24Muuŋ miŋgwɛ ghɔ taoŋ mbhi, nchhu ni mǔuŋ vi ŋa, “Mi shi mbie pi khɔ?”
A chhu ghɔ ŋa, “Thɔ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ.”
25A kiʼi mbɨ̄nɨ pɨ̄nɨ moŋ kɔkɔnɔ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ njəɨ fùoŋ nchhu ghɔ ŋa, “Ǹtāʼa nu ŋa ɔ fɛ thɔ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ vəɨ wuʼɔ ndwɛ ŋkuoŋ pashinja yei.”
26Fùoŋ ni nja mbɔ ni tuʼuthɔ, ndɔ nthɛ kɨ̀na ŋa a ni ŋkwo shwrɛ̄i shhɨ ghaŋ gɛ̀ pi nɛ, a shini ndɔ ntāʼa nu mbəʼɨ chrà ŋa a ni ŋkwo fɛ ghɔ nɛ. 27Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ fùoŋ taoŋ taʼa ŋkɛ̄ʼi vi, mfɛ gɨ́ ghɔ ŋa a ghə̄ɨ nthɔ ni thɔ Jouŋ. A ghə̄ɨ njaʼa thɔ yi moŋ chə́ɨŋ, 28nthɔ ni thɔ yi ghɔ ŋkuoŋ pashinja, mfɛ ni muuŋ miŋgwɛ ghɔ, muuŋ miŋgwɛ ghɔ fɛ ni mǔuŋ vi. 29Pa ghaŋ younjiŋ Jouŋ ni ŋga njaʼo yei nnu, nthɔ ndɔ̄gɔ khu yi ŋgə̄ɨ niʼiŋ moŋ fúŋ moŋ ŋgùʼɔ.
Jishɔ kugwi tiɛŋ ŋkaŋ ŋgwa
(Matio 14:13-21; Luka 9:10-17; Jouŋ 6:1-14)
30Pa ghaŋ ntaoŋ Jishɔ gha mbɨnɨ nɔ haʼaŋ a ni ntaoŋ vugu nɛ, ŋkɨrɨ yəɨ yu, nshwei vi ni ŋguoŋ nnu ŋa pugu ni nchwīe ndɔ ntɨgɨ. 31A chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ taʼa lɨʼɨ haʼaŋ ŋgwa lɔ mbɔ fɔ nɛ, pia ghə̄ɨ fɔ mfɛrɛ noŋ nɔ kuo ndɨɨ.” Nthɛ ŋa ntou ŋgwa ni nthɔ nu ndɔ ŋgə̄ɨ nu pugu shini ndɔ mfāʼo shɨna fɛrɛ noŋ ti njɨ maoŋ.
32Pugu nii moŋ kikuoŋ ŋgə̄ɨ nɔ lɨʼɨ haʼaŋ ŋgwa lɔ mbɔ nɛ nɔ pɔ nu fɔ təʼɨ vugu. 33Ndɔ ntou ŋgwa ni njəɨ vugu nji ŋa a pugu, ntei yugu ŋkuoŋ shhɛ llɔ moŋ ŋguoŋ pa laʼataoŋ ghao, mfǔoŋ pugu nchəɨŋ fɔ shhɨ Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi. 34Jishɔ ni ŋga ntaoŋ ŋkaoŋ mbhi, njəɨ ŋkiɛŋ mmɛ yú ŋgwa, mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pugu nthɛ ŋa pugu ni mbɔ nɔ pa minjɨɨ ki ŋkɛ̄ʼi yugu. Nnɛ a jɛ̄ nthɔ njɛʼi vugu ni ntou nnu.
35Njiʼa ni ŋga ntɔgɔ, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi, nchhu ghɔ ŋa, “Yei lɨʼɨ haʼaŋ ŋgwa lɔ mbɔ, ndɨɨ lɔ ŋkwo ya ntɔgɔ. 36Chhu ŋgwa pei ghə̄ɨ, nnɛ ŋa a nthɛ pugu ghə̄ɨ moŋ pa mbàŋ mbambara pugu pa moŋ laʼa njuoŋ yaoŋ fɔ njɨ.”
37Ndɔ a khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ fɛ yaoŋ pugu jɨ.”
Pugu chhu ghɔ ŋa, “Pigi shi ŋgə̄ɨ njuoŋ brɛi ni fɨʼɨ mbɨŋ ŋa mimfɛ ŋoŋ fāʼa nɔ paa ŋkɨɨ llɛmbhi nɛ nthɔ mfɛ ni pugu pugu kru?”
38A pie ni pugu ŋa, “Pəɨ fāʼo ndigi brɛi yi khɔ? Pəɨ ghə̄ɨ ndīi!” Pugu ni ŋga ndīi, nchhu ghɔ ŋa, “Ndigi yi tiɛŋ ni paa shhu.”
39Jishɔ fɛ gɨ́ ŋa ŋguoŋ ŋgwa pighɔ chɔchɔ ŋkuoŋ trǔ moŋ pa kwiekwie. 40Pugu chɔchɔ moŋ pa kwíe, pichəɨ pɔ taʼa ŋkɨɨ, pichəɨ pɔ tiɛŋ wuŋ.
41Nɛnnɛ a lɔ̄gɔ kəɨŋ brɛi ghɔ ni paa shhu, mbɨʼɨ ligi yi ndīi po, ntōo Minnwi, mbəʼɨ brɛi ghɔ mfɛ ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa pugu fɛ ni pa ŋgwa pighɔ, ŋgrā paa shhu ghɔ shɨna pugu ghao. 42Ŋguoŋ yugu kru ti njru. 43Pugu ni ndɨ̄ga pa pəʼɨ pəʼɨ pɨgəɨ brɛi, pugu pa shhu a lɨnaoŋ paanchrɔ mikuo. 44Fɨʼɨ pa pimbia haʼaŋ pugu ni ŋkru brɛi ghɔ nɛ ni mbɔ tiɛŋ ŋkaŋ yi.
Jishɔ nyīeŋ ŋkuoŋ ŋkhǐ
(Matio 14:22-33; Jouŋ 6:15-21)
45Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ Jishɔ chwīe pa ghaŋ younjiŋ pi nii moŋ kikuoŋ ŋgə̄ɨ shhɨ nɔ shāʼa nu ntaoŋ njiɛŋ hiŋ moŋ Beshaida, a lara shɨgɛi nɔ chhu nu ni yu ŋgwa pighɔ ŋa pugu ghə̄ɨ laʼa. 46A gha ŋkwo chaʼa vugu, ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra lɨʼɨ luoŋ Minnwi.
47A ni ŋga nchəɨŋ ni fanaoŋ, kikuoŋ ni mbɔ titri ŋkhǐ, Jishɔ ni mbɔ mbhi təʼɨ vi. 48Jishɔ yəɨ ŋa pugu paʼo nu ni prǎ nɔ chhwi nu kikuoŋ a ghə̄ɨ shhɨ, nthɛ ŋa fɨfrəɨ ni ntaoŋ pi shhɨ pugu. A gha mbɔ ni ndaʼa mbhi laŋ, moŋ shɨna trɛi minaoŋ pugu ntɨgao minaoŋ, a nyīeŋ nu ŋkuoŋ ŋkhǐ nthɔ nu yəɨ pugu, ntāʼa nu mfərə vugu. 49Ndɔ pugu gha njəɨ vi a nyīeŋ nu ŋkuoŋ ŋkhǐ, pugu gɛ̄ ŋa a pɔ pi ŋkhushɛ, mbaʼo ŋgòu. 50Nthɛ ŋa ŋguoŋ yugu ni njəɨ vi, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu, ndɔ a chrā ni pugu nchhu ŋa, “Pəɨ fāʼo wɛ̄iŋ njùʼɔ, a mmu, kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu.”51Nɛnnɛ, a nii moŋ kikuoŋ mbara vugu, fɨfrəɨ ghɔ tithi, nnu ghɔ llwi nchò yugu. 52Nthɛ ŋa thɔ yugu shini ndɔ njiʼi nshie ni nnu kugwi nu ŋgwa ni brɛi, ndɔ pugu ni mbɔ pa fɨ̄nɨ thɔ nɔ ji nu.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ lɨʼɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Gɛnɛsharɛ nɛ
53Pugu ni ŋga nshāʼa, ntaoŋ mbhi lɨʼɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Gɛnɛsharɛ nɛ, nchu kikuoŋ yugu ŋkɨŋ ŋkhǐ. 54Pugu gha ntaoŋ moŋ kikuoŋ, pa ŋgwa yəɨ vi ŋkiʼi njiji, 55ntei moŋ ŋguoŋ yie krao lɨʼɨ ghao, nthɔ nu ni ghaŋ ghɨ̌nɔ ŋkuoŋ pa kúoŋ pugu nɔ lɨʼɨ ŋa pugu ni njaʼo ŋa Jishɔ pɔ nɛ. 56Sheshe lɨʼɨ ŋa a ni ŋgə̄ɨ nɛ, moŋ puoŋ mi laʼataoŋ pugu pa mɛmmɛ laʼataoŋ pugu pa mooŋ ŋgunu, pugu nūʼɔŋ pa ghaŋ ghɨ̌nɔ moŋ pa taŋ, ndɨ̄gəɨ vi ŋa a mieŋ pa ghaŋ ghɨ̌nɔ pighɔ kāoŋ pi wuʼɔ muuŋ thɔ ndhwí yi. Ŋguoŋ pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ŋkāoŋ nɛ, ghɨ̌nɔ yugu tɔgɔ.
7Pa nùʼɔŋ pugu pa gɨ́
1Pichəɨ pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi ŋa pugu ni ndhɔ Jerushalɛiŋ ni ŋkɨrɨ yəɨ Jishɔ. 2Pugu ni njəɨ ŋa pichəɨ ghaŋ younjiŋ Jishɔ thɔ njɨ yaoŋ ni mbhɔ ki shɨ̄gao moŋ ŋkwaŋ shɛndaoŋ haʼaŋ nùʼɔŋ chhu nɛ. 3Pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋguoŋ pa ŋgwa Juu ghao shiʼa njɨ yaoŋ ki lɔ nshɨ̄gao mbhɔ yugu ŋkwaŋ haʼaŋ a pie nɛ, nnɛ nchhɔ nūʼɔŋ nùʼɔŋ pa thishɨ pugu, 4ki njɨ sheshe yaoŋ ki lɔ nshɨ̄gao noŋ nɔ haʼaŋ nùʼɔŋ chhu nɛ ndɨɨ ŋa pugu kwəɨ taŋ nɛ. Ntou pichəɨ pa nùʼɔŋ pɔ fɔ ŋa pugu ghà nūʼɔŋ, nɔ shɨ̄gao nu pa ndua pugu pa kɨ̌ŋ pugu pa pichəɨ kɨ̌ŋ tɨ́nɨ pugu pa ŋgrào ŋa pi ghà nchhɔ ŋkuoŋ njɨ maoŋ nɛ.
5Pa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pie vi ŋa, “A ghà nchwīe khɔ paʼa pa ghaŋ younjiŋ pɔ lɔ nchhɔ chɔmbhi yugu ŋkwaŋ haʼaŋ nùʼɔŋ pa thishɨ chhu nɛ, nthɔ njɨ yaoŋ ni mbhɔ ki shɨ̄gao?”
6A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “A ŋkiɛŋ nnu shini nɔ haʼaŋ Minnwi ni nōoŋ ni Ishaya a chhu nthɛ vəɨ ma pa ghaŋ mifɨɨ pei, wuʼɔ nɔ haʼaŋ a ni nāʼaŋ ŋa, ‘A chhu ju Minnwi ŋa,
Ŋgwa pei ghà ŋgaʼo a pi ni nchò yugu
ndɔ paʼa njùʼɔ yugu lɔ mbara yəɨ mu,
7Ghɛ̀rɛ lɔ mbɔ ni ŋgwa pei moŋ ghaʼo nu ma,
nthɛ ŋa pugu yɛʼi nùʼɔŋ ŋgwamishua, pi nɔ haʼaŋ a pɔ pi gɨ́ a.’
8Pəɨ mieŋ kɨ̀na Minnwi ŋgwɛ̄iŋ pi nùʼɔŋ ŋgwamishua.”
9A pɨnɨ nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ fāʼo ŋkiɛŋ shɛndaoŋ nɔ lāa nu kɨ̀na Minnwi nnɛ ŋa pəɨ nūʼɔŋ yəɨ nùʼɔŋ. 10Mushi ni nchhu ŋa, ‘Yaʼo nchò tǎa ghɔ pugu mǔuŋ ghɔ,’ ndɔ ‘Ŋoŋ ŋa a wɛʼi tǎa ki mǔuŋ vi nɛ, yiʼi ŋa pi shi njwi vi.’ 11Ndɔ pəɨ chhu yəɨ ŋa, ‘Ŋ̈oŋ nchhu ni mǔuŋ vi ki tǎa vi ŋa yaoŋ ŋa m̀fāʼo nɔ ghɛ̄rɛ nu ghɔ nɔ nɛ pɔ pi Kobaŋ (njiŋ yi pɔ ŋa yaoŋ fɛ́ ni Minnwi)’, 12nnɛ pəɨ lɔ nuʼuŋ mbiŋ ŋa a ghɛ̄rɛ tǎa vi ki mǔuŋ vi. 13Nnɛ nthɔ ndāa chrà Minnwi ni nùʼɔŋ yəɨ ŋa pəɨ tɨgɨ ŋgwrɛiŋgwa pəɨ nɔ ghɔ nɛ. Pugu pa pichəɨ ntou ŋkwaŋ nnu pi nɛ ŋa pəɨ chwīe.”
14Jishɔ mɛ̄iŋ ŋgwa pighɔ pugu thɔ njəɨ vi, a chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ ywɛrɛ nnu ŋa ǹchhu nu nɛ ndɔ njaʼo. 15Yichəɨ yaoŋ lɔ mbɔ fɔ ŋa ä nii mbɨŋ ŋoŋ llɔ mbhi a fuo vi, a ka pɔ pi yaoŋ ŋa a taoŋ moŋ noŋ ŋoŋ nɛ ŋa minthɛ a fuo vi.” 16[“Shesheŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə yaʼo.”]
17A ni ŋga mieŋ yu ŋgwa pighɔ nii nda, pa ghaŋ younjiŋ pi chhu ghɔ ŋa a shwei njiŋ luʼɔ chrà ghɔ. 18A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ wuʼɔ mbou pi lɨna ŋkaa pəɨ? Pəɨ lɔ naa njəɨ ŋa sheshe yaoŋ ŋa a llɔ mbhi nii mbɨŋ ŋoŋ nɛ nthɛ paʼa a lɔ mfuo vi. 19Nthɛ ŋa a lɔ njiʼi ŋgə̄ɨ pi njùʼɔ yu, a ghə̄ɨ pi puŋ yu ntiri ntaoŋ nii moŋ krao.” (Nnɛ nchīi ŋa ŋguoŋ maoŋ jɨ yi taoŋtaoŋ.)
20Nchhu ŋa, “A yaoŋ ŋa a taoŋ moŋ noŋ ŋoŋ nɛ ŋa a fuo vi. 21Nthɛ ŋa llɔ moŋ ghɔ, moŋ njùʼɔ ŋoŋmishua, pa kwàʼa pɨphɨ ghà ntaoŋ, nɔ pa kwoshuoŋ, ŋgɨna, jwi nu ŋoŋ, 22shúoŋ mbhɔ ghaŋ láŋ, lúa, mbha nnu pɨphɨ, mifɨɨ, pa nnu tɔtrɔ, kighɨʼə, chhu nu phɨ thɔ ŋgwa, ntitaʼo, mbha nnu na. 23Ŋguoŋ pa nnu pɨphɨ pei ghà ntaoŋ pi moŋ noŋ ŋoŋ, mfuo ŋgaŋ vi.”
Fɨʼɨ piŋ miŋgwɛ chəɨ
24Jishɔ ni ndhɔ fɔ ŋgə̄ɨ krao ŋgei Tairɛ7:24 Pichəɨ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi moŋ chrà Gri fāʼo pugu Shidoŋ.. A ni nii moŋ nda paʼa ndɔ ntāʼa nu ŋa shesheŋoŋ ji, ndɔ paʼa shɛndaoŋ lɔ mbɔ ŋa a kaŋ ni mfɛ a lɛrɛ. 25Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, miŋgwɛ chəɨ ŋa jijwɛ pɨphɨ ni mbɔ mbɨŋ muuŋ vi yi miŋgwɛ nɛ ni njaʼo ŋa a pɔ, nthɔ ŋgū laʼo kwò Jishɔ. 26Miŋgwɛ vei ni mbɔ miŋgwɛ taoŋ nduoŋ, llɔ krao ŋgei Fonishia moŋ Shiria. Ndɨ̄gəɨ Jishɔ ŋa a fuʼu miŋwɛiŋ mbɨŋ muuŋ vi.
27Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “A pie ŋa pi fǔoŋ kugwi pa puoŋ ŋkaoŋ nthɛ ŋa a lɔ njiʼi ŋkāʼo nɔ lɔ̄gɔ nu maoŋ jɨ puoŋ māʼaŋ ni pa miŋgu.”
28Miŋgwɛ ghɔ khwɛ̄ ŋa, “Ooŋ, ma Taathɔ, ndɔ njiʼi nthɛ pi pa miŋgu ghà njɨ ŋkuʼu maoŋ puoŋ laʼo taprɛi.”
29Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Nthɛ yinɛ ndigi chrà, minthɛ ɔ ghə̄ɨ ni gɔ, miŋwɛiŋ ghɔ kwo taoŋ mbɨŋ muuŋ ghɔ.” 30A pɨ̄nɨ laʼa, njəɨ muuŋ ghɔ a nūaŋ kúoŋ, miŋwɛiŋ ghɔ kwo taoŋ mbɨŋ yu.
Jishɔ chwīe fhɨ̀ yaʼo lɨʼɨ ndɔ nchrā
31A pɨ̄nɨ llɔ moŋ krao ŋgei Tairɛ, nyīeŋ ntiri moŋ Shidoŋ nchəɨŋ ŋkɨŋ ŋkhǐ Galili, moŋ krao ŋgei Dekapoli. 32Pichəɨ ŋgwa lɔ̄gɔ yichəɨ ŋoŋ ŋa a ni mbɔ fhɨtənə ndɔ ki lɔ nchrā nu shiʼi, nthɔ mbara vi ni ju, ndɨ̄gəɨ vi ŋa a nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ yu. 33Jishɔ lɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ nɔ lɨʼɨ təʼɨ vi, niʼiŋ mbhɔ yi tə́nə yu, ŋga nthu thwɛ, ŋkaoŋ lɨŋ yi. 34Jishɔ pɨʼɨ ligi yi ndīi po, nshɔnɔ nchhu ni ŋoŋ ghɔ ŋa, “Ɛfata7:34 Yei ni mbɔ pi moŋ chrà Aramai mbɔ chrà laʼa pa fhɨ̀ ghɔ.”, njiŋ yi pɔ ŋa, “Chuʼɔ!” 35Tə́nə yi chuʼɔ, lɨŋ yi kɨ̄gɛi, a chrā ki kɔ̀rɔ.
36Jishɔ fɛ gɨ́ ni pugu ŋa kiʼi pəɨ chhu ni shesheŋoŋ. Ndɔ fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ a ni mbīgi gɨ́ ŋa kiʼi pugu chhu ni ŋgwa nɛ, wuʼɔ mbɔ fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ pugu ni nchhu mbīgi nɛ. 37Pa ŋgwa ni ŋgrāo ti a ghaʼa, nchhu nu ŋa, “A chwīe ŋguoŋ pa nnu ghao shishiʼi. A chwīe fhɨtənə yaʼo lɨʼɨ, fhɨncho chrā.”
8Jishɔ kugwi khwɛ ŋkaŋ ŋgwa
1Moŋ pɨɨ ndɨɨ ghɔ, ntou yú ŋgwa ni ŋga mbɨ̄nɨ ŋkɨrɨ ki lɔ mfāʼo yaoŋ nɔ jɨ nu, Jishɔ mɛ̄iŋ ghaŋ younjiŋ pi nchhu ni pugu ŋa, 2“M̀fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ ŋgwa pei nthɛ ŋa pigi pugu kwo chhɔ nɔ trɛi llɛ́ ki lɔ njiʼi mfāʼo yaoŋ nɔ jɨ nu. 3M̈i mfɛ vugu laʼa ni njì, pugu taoŋ shɛndaoŋ njì māʼaŋ vugu, nthɛ ŋa pichəɨ llɔ a shɨga.”
4Pa ghaŋ younjiŋ pi khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ŋoŋ shi njəɨ maoŋ jɨ pi hɨŋ moŋ ŋkǔnu njó yei nɔ kugwi nu fɨʼɨ ŋgwa pei nɔ ghɔ?”
5Jishɔ pie vugu ŋa, “Pəɨ fāʼo pi ndigi brɛi yi khɔ?”
Pugu chhu ŋa, “Yi khwachəɨ.”
6A fɛ gɨ́ ni ŋgwa pighɔ ŋa pugu chɔchɔ shhɛ. Ndɔ̄gɔ khwachəɨ brɛi ghɔ ŋga ntōo Minnwi, mbəʼɨ mfɛ ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa pugu fɛ ni pugu. Nnɛ pugu fɛ ni ŋgwa pighɔ. 7Pugu ni mfāʼo shɨgɛi puoŋ mi shhu, Jishɔ gha ŋkwo tōo Minnwi nɔ ghɔ, mbɨnɨ mfɛ gɨ́ ŋa pi fɛ ni pugu.
8Pugu kru ti njru, pa ghaŋ younjiŋ pi lɨ̄ga pa pəʼɨ pɨgəɨ pi a lɨnaoŋ moŋ khwachəɨ mɛmmɛ mikuo. 9Yaoŋ nɔ khwɛ ŋkaŋ ŋgwa ni mbɔ fɔ. Jishɔ chhu ni pugu ŋa pugu ghə̄ɨ laʼa. 10Ŋkiʼi ndɔ nii nii ndɨɨ ghɔ moŋ kikuoŋ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi nshāʼa ntaoŋ Dalmanuta.
Pa ŋgwa Farashi tāʼa nnu ghraoghrao
11Pa Farashi thɔ njɛ̄ lōu nu pugu pa Jishɔ, nchhu nu ghɔ ŋa a nōoŋ lì llɔ pɔ, nnɛ nɔ mōoŋ nu mi.
12A shɔnɔ ŋkiɛŋ yie ghɔ moŋ njùʼɔ yu, nchhu ŋa, “Ŋgwrɛiŋgwa pei tāʼa lì nthɛ khɔ? Shishini ǹshwei vəɨ ŋa mbaʼa pi nōoŋ taʼa lì ni pugu.”13A mieŋ vugu ŋga mbɨnɨ nii moŋ kikuoŋ ŋkamuʼɔŋ nshāʼa ntaoŋ njiɛŋ hiŋ.
Mbha nnu pa Farashi pugu pa Hɛrɔ
14Pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ līʼɛ nɔ lɔ̄gɔ nu brɛi, ŋguʼɔ mfāʼo pi taʼa yi mbhɔ pugu moŋ kikuoŋ. 15Jishɔ shūu tə́nə yugu, nchhu nu ŋa, “Pəɨ lɨna yishi8:15 Yishi yaoŋ ŋa pi ghà ntrao prupɨna gato niʼiŋ moŋ ghɔ a chwīe a kuʼɔ. llɔ mbhɔ pa ŋgwa Farashi pugu pa Hɛrɔ.”
16Pugu jɛ̄ nthɔ nchrā nu shɨna pugu nthɛ nnu brɛi ŋa pugu shini ndɔ mfāʼo nɛ. 17Jishɔ ji nnu ŋa pugu ni nchrā nu nɛ, nɛnnɛ mbie vugu ŋa, “A chwīe khɔ pəɨ chrā nu ŋkuoŋ nnu pou brɛi? Pəɨ lɔ nji, ki mfāʼo shiethɔ pa nnu yaʼa? Thɔ yəɨ kweikwei? 18Pəɨ fāʼo ligi ki lɔ njəɨ lɨʼɨ, mfāʼo tə́nə ki lɔ njaʼo lɨʼɨ? Pəɨ shiʼa ŋkwiŋ nnu? 19Ndɨɨ ŋa mi ni mbəʼɨ tiɛŋ brɛi ŋkugwi tiɛŋ ŋkaŋ ŋgwa nɔ ghɔ nɛ, pɨgəɨ pəʼɨ brɛi ŋa pəɨ ni ŋkɨrɨ nɛ ni mbɔ mikuo yi khɔ?”
Pugu chhu ghɔ ŋa, “Paanchrɔ.”
20“Ndɨɨ ŋa ŋki pəʼɨ yi khwachəɨ ŋkugwi khwɛ ŋkaŋ ŋgwa nɔ ghɔ nɛ, pɨgəɨ pəʼɨ brɛi ŋa pəɨ ni ŋkɨrɨ nɛ ni mbɔ njòu yi khɔ?”
Pugu khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Yi khwachəɨ.”
21A chhu ni pugu ŋa, “Thɔ yəɨ wuʼɔ mbiʼi ki lɔ naa nshie?”
Jishɔ chwīe nchriligi yəɨ lɨʼɨ
22Pugu ghə̄ɨ nchəɨŋ Beshaida, pichəɨ ŋgwa lɔ̄gɔ nchriligi nthɔ njəɨ vi ni ju ndɨ̄gəɨ vi ŋa a kāoŋ vi. 23A wɛ̄iŋ mbhɔ nchriligi ghɔ, ntaoŋ ni ju moŋ laʼa, ŋga kwo thu thwɛ nɔ ligi yi ndɔ mbɨnɨ nuʼuŋ nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ yu mbie vi ŋa, “Ɔ yəɨ sheshe yaoŋ?”
24A pɨʼɨ ligi yi tɔthɨ nchhu ghɔ ŋa, “Njəɨ pa ŋgwa ndɔ pugu fhi pi pa thɨ nyīeŋ nu.”
25Nnɛ Jishɔ pɨnɨ nūʼɔŋ mbhɔ mi nɔ ligi yi, a fēi ligi yi, ligi yi shie, a yəɨ ŋguoŋ yaoŋ shishiʼi. 26Jishɔ chhu kiʼɛ a ghə̄ɨ nda yu, mfɛ gɨ́ ghɔ ŋa, “Kiʼi nii moŋ laʼa.”
Pita chhu ŋa Jishɔ Ju yɛ ŋa Pi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ
(Matio 16:13-20; Luka 9:18-21)
27Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi ghə̄ɨ moŋ pa laʼataoŋ moŋ Kaisharia Filipai. Pugu pugu ni ŋga mbɔ shɛndaoŋ, a pie pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pa ŋgwa ghà nchhu ŋa mi pɔ pi gɔ̌?”
28Pugu chhu ghɔ ŋa, “Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ, pichəɨ chhu ŋa ɔ Elaija ndɔ pichəɨ chhu ŋa ɔ yichəɨ taʼa njəɨlɨʼɨ Minnwi.”
29A ghə̄ɨ shhɨ mbie vugu ŋa, “Ti pəɨ chhu yəɨ ŋa mi pɔ pi gɔ̌?”
Pita khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ.”
30Nɛnnɛ Jishɔ shūu tə́nə yugu ŋa kiʼi pugu shwei shesheŋoŋ nɔ ghɔ.
Jishɔ chrā ŋkuoŋ nnu khu nu mi mbɨnɨ ŋkuʼɔ
(Matio 16:21-28; Luka 9:22-27)
31Jishɔ jɛ̄ nthɔ njɛʼi vugu ŋa a yiʼi ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi njəɨ ŋgəʼɨ nthɛ ntou pa nnu, pa thishɨ pa Juu pugu pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi lāa vi, pi jwi vi, a gha ndaʼa trɛi llɛ́, a pɨnɨ ŋkuʼɔ. 32Nchwīe thɔ ghaŋ younjiŋ pi ya nshie ni yei nnu. Pita lɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ njiŋnjiŋ nthɔ mbɨ̄ga vi.
33Jishɔ gha ŋkara noŋ yi, mbɛʼi ghaŋ younjiŋ pi, mbɨ̄ga Pita nchhu ŋa, “Lɔllɔ yəɨ mu, ma Shata! Ɔ lɔ njiʼi nūʼɔŋ kwāʼa nu mɔ pi ŋkuoŋ nnu Minnwi, ɔ ka nūʼɔŋ pi ŋkuoŋ pa nnu ŋgwamishua.”
34Jishɔ mɛ̄iŋ kɨrɨ ŋgwa pighɔ fɔ nchhu ni pugu ŋa, “S̈hesheŋoŋ ntāʼa nu njōu njiŋ a, a mieŋ phi nnu haʼaŋ a khwā nɛ, ntiɛŋ wáʼa yi, njōu njiŋ a. 35Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu ndūgu ni chɔmbhi yi nɛ shi shiɛŋ chɔmbhi yi ghɔ, shesheŋoŋ ŋa a mīʼaŋ chɔmbhi yi nthɛ a pugu pa nthɛ pwa pishaʼakhɔ Minnwi nɛ shi ndūgu ni chɔmbhi yi ghɔ. 36Nthɛ ŋa ŋoŋmishua shi nshei pi khɔ nɔ haʼaŋ ä mfāʼo ŋguoŋ mbhi ghao ndɔ shiɛŋ chɔmbhi yi? 37Minthɛ ŋoŋ fɛ pi khɔ nɔ kwri nu chɔmbhi yi nɔ ghɔ? 38S̈hesheŋoŋ mfāʼo lrithɔ nthɛ a pugu pa chrà a moŋ mbhi ŋgwrɛiŋgwa ki fāʼo pɔgɔ Minnwi, pugu pa ŋgwrɛiŋgwa pɨphɨ yei, kaŋ Muuŋ Ŋoŋmishua shi mfāʼo lrithɔ nthɛ vi ndɨɨ ŋa a thɔ moŋ ndighaʼo Tǎa vi pugu pa yi ghaŋ ntaoŋ Minnwi pi taoŋtaoŋ nɛ.”
91Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ ŋa pichəɨ ŋgwa thi hɛiŋ ŋa mbaʼa pugu khu ki lɔ njəɨ Shaʼafuoŋ Minnwi thɔ moŋ ghrɨ́.”
Jishɔ nōoŋ noŋ yi moŋ ndighaʼo yi
2Ntɨgao llɛ́ ni ŋga ntɔgɔ Jishɔ lɔ̄gɔ Pita, pugu Jɛiŋ ni Jouŋ, pugu pugu kuʼɔ təʼɨ vugu ŋkuoŋ mmɛ ntaaŋ mbra. Nɔ haʼaŋ pugu ni mbɛʼi vi nɛ, a kwri ligi pugu, 3ndhwí yi gu yi fufhu, nchīa ti ŋgaʼa, mfugu nchaa fɨʼɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ minthɛ shesheŋoŋ ŋkuoŋ mbhi shɨ̄gao nɛ. 4Elaija pugu Mushi nōoŋ noŋ yugu ni trɛi ghaŋ younjiŋ Jishɔ pighɔ, nthɔ nchrā nu pugu pa Jishɔ.
5Pita chhu ni Jishɔ ŋa, “Masha, a pwa ŋa pia pɔ hɛiŋ nɛ. Pigi shi ŋkrao trɛi ntǎa, taʼa yi vɛ, taʼa yi ni Mushi, taʼa yi ni Elaija.” 6Nthɛ ŋa a shini ndɔ nji nnu ŋa a nthɛ a chhu nɛ, nthɛ ŋa pɔgɔ gu ni ŋgwɛ̄iŋ vugu ŋgaʼa.
7Lúluŋ kuru vugu, ŋggì taoŋ moŋ lúluŋ ghɔ ŋa, “Yei ŋkiɛŋ Muuŋ a ŋa ŋ̀khwā, p̂əɨ yaʼo mbhɔ yu.” 8Pugu gha ndīi nɛ, ŋgwīʼi ki lɔ nuʼuŋ njəɨ shesheŋoŋ ŋkiɛŋ Jishɔ. 9Nɔ haʼaŋ pugu ni nthɔ nshwiʼi mbra ghɔ nɛ, Jishɔ fɛ gɨ́ ni pugu ŋa kiʼi pugu shwei shesheŋoŋ ni nnu ŋa pugu yəɨ, ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi ŋkuʼɔ moŋ gu nɛ. 10Pugu wɛ̄iŋ ndigi chrà ghɔ, nthɔ nchrā nu ni noŋ pugu ŋa, “Njiŋ kuʼɔ nu moŋ gu yei pɔ pi ŋa?”
11Pugu pie Jishɔ ŋa, “A chwīe khɔ pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi chhu nu ŋa Elaija shi fǔoŋ nthɔ ŋkaoŋ?”
12A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Shishini Elaija shi fǔoŋ nthɔ nɔ pīri nu pa nnu a kāʼo. Ndɔ a chwīe khɔ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi njəɨ ntou ŋgəʼɨ, ndɔ pi lāa vi? 13Ndɔ ǹshwei vəɨ ŋa Elaija kwo thɔ ŋgwa fāʼa mbɨŋ yu nɔ haʼaŋ pugu khwā nɛ, nɔ haʼaŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu nthɛ vi nɛ.”
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yichəɨ mikəʼɨ ŋa a ni mfāʼo miŋwɛiŋ
(Matio 17:14-19; Luka 9:37-43)
14Pugu ni ŋga mbɨnɨ, njəɨ pɨgəɨ ghaŋ younjiŋ pi pugu pa ntou yú ŋgwa pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi lōu nu. 15Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, ŋguoŋ yú ŋgwa pighɔ gha njəɨ Jishɔ, ŋgrāo ti a ghaʼa, ntei ŋgə̄ɨ njəɨ vi nchrā ghɔ. 16A pie ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pəɨ pugu lōu pi khɔ?”
17Yichəɨ ŋoŋ moŋ yú ghɔ khwɛ̄ ŋa, “Masha, ǹthɔ ni muuŋ a, njəɨ ghɔ nɔ ghɔ, ŋa miŋwɛiŋ pɔ mbɨŋ yu, nchwīe ŋa kiʼi a chrā. 18Sheshe ndɨɨ ŋa a ghà ncho vi nɛ, a ghà māʼaŋ vi shhɛ, faʼofaʼo taoŋ nu nchò yu, a kru shua yi, noŋ yi tii. Ǹchhu ni pa ghaŋ younjiŋ pɔ ŋa pugu fuʼu miŋwɛiŋ ghɔ, pugu paʼo kie.”
19A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Yo ŋgwrɛiŋgwa ki fāʼo piŋ, mi shi mbɔ pia pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Mi shi mfāʼo wɛ̄iŋ njùʼɔ ni pəɨ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Pəɨ thɔ ni ju mfɛ vəɨ.”
20Pugu thɔ ni muuŋ ghɔ njəɨ vi nɔ, jijwɛ ghɔ gha njəɨ Jishɔ ŋgwɛ̄iŋ muuŋ ghɔ ni miprɨligi, a gū shhɛ ŋkə̄nə nu faʼofaʼo taoŋ nu nchò yu.
21Jishɔ pie tǎa muuŋ ghɔ ŋa, “Nnu yei kwo lɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ yu nɔ fɨʼɨ ndɨɨ nɛiŋ?”
A khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Jɛ̄ kəʼɨ prɔ. 22A ghà njiɛŋ māʼaŋ vi kíe pugu pa mooŋ ŋkhǐ nɔ jwi nu mi. Ndɔ ä mbɔ ŋa minthɛ ɔ chwīe nnu, ɔ fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pigi ŋgɛ̄rɛ vigi!”
23Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ɔ chhu vəɨ ŋa, ‘Ä mbɔ ŋa minthɛ ɔ chwīe nnu?’ Sheshe nnu yīʼɛ ni ŋoŋ ŋa a fāʼo piŋ nɛ.”
24Tǎa muuŋ ghɔ kiʼi ŋkəɨkəɨ ni njɨ ŋa, “Ooŋ m̀biŋ, ghɛ̄rɛ ki piŋ a!”
25Jishɔ gha njəɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ntou yú ŋgwa tei nthɔ nu taʼa lɨʼɨ nɛ, a pɨ̄ga jijwɛ ghɔ, nchhu nu ŋa, “Jijwɛ fhɨncho pugu pa fhɨtənə, taoŋ mbɨŋ yu ki lɔ ma nuʼuŋ nii mbɨŋ yu ŋkamuʼɔŋ.”
26Nɛnnɛ jijwɛ ghɔ kə̄ɨ ni njɨ, māʼaŋ vi moŋ ŋkiɛŋ miprɨligi, ntaoŋ mbɨŋ yu. Muuŋ ghɔ pɔ nɔ khu ŋoŋ, nnɛ ntou yugu ni nchhu ŋa, “A khu!” 27Ndɔ Jishɔ wɛ̄iŋ vi ŋgɛ̄rɛ vi, a lɔllɔ tɔthɨ.
28Jishɔ ni ŋga nii nda, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ mbie vi ŋa, “A ni nchwīe khɔ pigi fuʼu kikie?”
29A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Yaoŋ ŋa minthɛ a fuʼu yei ŋkwaŋ nɛ wuʼɔ luoŋ9:29 Pichəɨ pa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa ni jī ŋkhǐ..”
Jishɔ pɨnɨ nchrā ŋkamuʼɔŋ nthɛ nnu gu yi
(Matio 17:22-23; Luka 9:43-45)
30Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi lɔllɔ fɔ ntiri moŋ Galili. Paʼa a lɔ njiʼi ntāʼa nu ŋa shesheŋoŋ ji, 31nthɛ ŋa a ni nthɔ njɛʼi ghaŋ younjiŋ pi, nchhu nu ŋa, “Pi shi nchaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ liɛŋ mbhɔ ŋgwamishua pugu njwi vi. Pi gha njwi vi, a laʼa trɛi llɛ́, a kuʼɔ.” 32Ndɔ paʼa pugu lɔ njiʼi nji njiŋ chrà yei, ndɔ mbɔgɔ nɔ pie nu vi nɔ ghɔ.
Mindoundou ŋa ŋoŋ ndiɛŋ gɔ̌?
33Pugu ghə̄ɨ nchəɨŋ Kapanuŋ, a gha nii nda, mbie ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pəɨ ni nthɔ nchrā pi khɔ shɛndaoŋ?” 34Pugu lɛrɛ pi laŋ nthɛ ŋa pugu ni ŋga mbɔ shɛndaoŋ, ndōu nu ni noŋ pugu ŋa a gɔ̌ mbɔ ŋoŋ ndiɛŋ nchaa pichəɨ ghao. 35A chɔchɔ shhɛ, mɛ̄iŋ paanchrɔ pighɔ nchhu ni pugu ŋa, “S̈hesheŋoŋ vəɨ ntāʼa nu mbɔ nthishɨ, a pie ŋa a lɔ̄gɔ noŋ yi nɔ miŋkwasha, mbɔ nɔ muuŋ fàʼa ŋguoŋ ŋgwa ghao.”
36A lɔ̄gɔ muuŋ mbrɔ ntigi vi shɨna pugu, mbaŋ vi, nchhu ni pugu ŋa, 37“Shesheŋoŋ ŋa a piŋ taʼa mikəʼɨ nɔ yei nthɛ a nɛ piŋ pi mmu, ki shesheŋoŋ ŋa a piŋ a nɛ lɔ mbiŋ pi mmu, a piŋ pi ŋoŋ ŋa a taoŋ a nɛ.”
Ŋoŋ ŋa a lɔ nda vəɨ nɛ pɔ pəɨ pugu taʼa ŋgei
38Jouŋ chhu ghɔ ŋa, “Masha, pigi yəɨ yichəɨ ŋoŋ a fuʼu miŋwɛiŋ ni ligi yɔ, pigi ka nɔ lāa nu ghɔ nthɛ ŋa pigi pugu lɔ nthɔ njōu njiŋ yɔ kaʼa.”
39Ndɔ Jishɔ chhu ŋa, “Kiʼi pəɨ lāa ghɔ, nthɛ ŋa mbaʼa shesheŋoŋ ŋa a chwīe nnu ghraoghrao ni ligi a nɛ pɨnɨ ŋkara nchrā nnu pɨphɨ nthɛ a. 40Nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a lɔ ndāa via nɛ, pɔ ŋgei pia. 41Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa shesheŋoŋ ŋa a fɛ ndua ŋkhǐ ŋa pəɨ nnu nthɛ ŋa pəɨ yi Krishto nɛ, nthɛ paʼa a lɔ shiɛŋ kɨ̀nɛiŋ yi.
42“Shesheŋoŋ ŋa a chwīe muuŋ mi muuŋ vei ŋa a piŋ a nɛ gū moŋ phɨ nɛ, a nì mbwa pi chu mmɛ ŋgùʼɔ wuʼɔ yaoŋ nɔ mmi yi njīe vi ŋkhǐ, nchaa ŋa a thi sháʼa shhɨ Minnwi.43Ti m̈bhɔ yəɨ nchwīe pəɨ gū moŋ phɨ, pəɨ yaʼa mīʼaŋ. A pwa pəɨ nii moŋ chɔmbhi nɔ ŋkwíni nchaa fāʼo nu paa mbhɔ yɔ ndɔ ŋgə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ, mbɔ móŋoŋ ki phɛ, 44[lɨʼɨ ŋa mbaʼa nthrɨshie khu, ndɔ mbaʼa móŋoŋ lɛ ma mbhɛ nɛ.] 45Ti k̈wo yɔ nchwīe ɔ gū moŋ phɨ, ɔ yaʼa mīʼaŋ, nthɛ ŋa a pwa ɔ nii moŋ chɔmbhi nɔ ŋkwíni nchaa ŋa pi māʼaŋ ghɔ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ ni paa kwò yɔ, 46[lɨʼɨ ŋa mbaʼa nthrɨshie khu, ndɔ mbaʼa móŋoŋ lɛ ma mbhɛ nɛ.] 47Ti l̈igi yɔ nchwīe ɔ gū moŋ phɨ, ɔ fīʼa mfuʼu mīʼaŋ, a pwa nɔ nii nu moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi ni taʼa ligi nchaa ŋa pi māʼaŋ ghɔ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ ni paa ligi yɔ, 48lɨʼɨ ŋa mbaʼa nthrɨshie khu, ndɔ mbaʼa móŋoŋ lɛ ma mbhɛ nɛ.
49“Pi shi niʼiŋ móŋoŋ mbɨŋ shesheŋoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ pi ghà niʼiŋ khí moŋ yaoŋ nɛ.9:49 Njiŋ lɨʼɨ yei pɔ ŋa sheshe ŋgaŋ piŋ shi ntɔgɔ moŋ ŋgəʼɨ nɔ chwīe nu a pɔ yi taoŋtaoŋ.50Khí pwa, ndɔ g̈hrɨ́ yi nɔ chwīe nu yaoŋ pwa mbhɛ, ɔ pɨnɨ ŋkwəɨ ni ghrɨ́ yi ghɔ pi nɛiŋ? A yiʼi ŋa pəɨ pɔ nɔ khí ni noŋ pəɨ, nchhɔ moŋ taʼaŋggi pəɨ pa ŋgwa.”
10Pa yaoŋ ŋa Jishɔ yɛʼi nthɛ nnu shāaŋ láŋ nɛ
1Jishɔ lɔllɔ Kapanuŋ ŋgə̄ɨ krao ŋgei Judia, ntiri Jodaŋ, yú ŋgwa pɨnɨ ŋkɨrɨ yəɨ yu ŋkamuʼɔŋ. Nɔ haʼaŋ nùʼɔŋ yi ni mbɔ nɛ, a jɛ̄ nthɔ njɛʼi vugu.
2Pichəɨ pa ŋgwa Farashi thɔ mbara Jishɔ ntāʼa nu mōoŋ vi, mbie ŋa, “Gɨ́ Mushi piŋ ŋa ŋoŋ nthɛ a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi?”
3A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Mushi ni nchhu ni pəɨ ŋa moŋ gɨ́?”
4Pugu chhu, “Mushi ni mieŋ ŋa ŋoŋ nāʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ shāaŋ láŋ mfɛ ni ŋgwɛ vi, mfuʼu vi ŋa a ghə̄ɨ.”
5Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “A ni nāʼaŋ yie kɨ̀na mfɛ ni pəɨ nthɛ pi ŋa thɔ yəɨ tɨnɨ ni njɨ. 6Ndɔ nɔ njɛ̄ ndɨɨ ŋa pi ni mbuoŋ mbhi nɛ, ‘Minnwi ni nchwīe pi mimbia pugu miŋgwɛ.’ 7‘Nthɛ yie ghɔ, mimbia shi mieŋ tǎa vi pugu mǔuŋ vi, nchīni pugu ŋgwɛ vi. 8Paa ŋgwa pighɔ chīni ŋgū taʼa frɛinoŋ.’ Nnɛ pugu lɔ nuʼuŋ mbiʼi yi paa, pugu pɔ pi taʼa yi. 9Nthɛ yie ghɔ, yaoŋ ŋa Minnwi chīni nɛ, kiʼi ŋoŋ shɛ̄rɛ.”
10Pugu pugu gha mbɨnɨ nda pa ghaŋ younjiŋ pi pɨnɨ mbie vi ni nnu yei. 11A chhu ni pugu ŋa, “Shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi ndaŋ yi nduoŋ nɛ chwīe phɨ mbɨŋ ŋgwɛ vi. Mbɔ phɨ shúoŋ. 12Ti m̈iŋgwɛ nshāaŋ láŋ pugu ndaoŋ vi, ndaŋ ŋoŋ nduoŋ kaŋ a kwo shúoŋ.”
Jishɔ fɛ mbɔrɔ ni puoŋ prɔ
(Matio 19:13-15; Luka 18:15-17)
13Pa ŋgwa ni nthɔ nu ni pa puoŋ ŋa a kāoŋ vugu, pa ghaŋ younjiŋ pi pɨ̄ga ŋgwa pighɔ. 14Jishɔ gha njəɨ, mbɨgɨ túa nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ mieŋ puoŋ pighɔ thɔ njəɨ a, kiʼi pəɨ pɔ kɨʼɨŋgɨnɨ ni pugu nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi pɔ pi ni ŋkwaŋ ŋgwa pei. 15Shishini, ǹshwei vəɨ, shesheŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mbiŋ Shaʼafuoŋ Minnwi moŋ chɔmbhi yi nɔ muuŋ mbrɔ nɛ nthɛ paʼa a lɔ nii moŋ ghɔ.” 16A paŋ vugu nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ shesheŋoŋ vugu, mfɛ mbɔrɔ ni pugu.
Ŋgaŋ fàʼo chəɨ
(Matio 19:16-30; Luka 18:18-30)
17Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni ndhɔ nyìeŋ nɛ, ŋoŋ chəɨ tei ŋkuʼɔ ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɨ yu, mbie vi ŋa, “Ŋkiɛŋ Masha, a yiʼi ŋa ǹchwīe khɔ nɔ fāʼo nu chɔmbhi ki mmɛ?”
18Jishɔ pie ghɔ ŋa, “Ɔ mɛ̄iŋ a ni ŋkiɛŋ ŋoŋ nthɛ khɔ? A wuʼɔ Minnwi mbɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ. 19Ɔ ji yaoŋ ŋa pa kɨ̀na chhu nɛ, ‘Kiʼi njwi ŋoŋ, kiʼi ŋgaŋ láŋ kwoshuoŋ, kiʼi njōo, kiʼi ŋkwe ntie ŋoŋ ni mbe, kiʼi nchīgi, yaʼo nchò tǎa ghɔ pugu muuŋ ghɔ.’ ”
20A khwɛ̄ ŋa, “Masha, ŋguoŋ kɨ̀na pei ŋ̀kwo nūʼɔŋ llɔ ndɨɨ ŋa mi ni mbɔ maʼaŋ mikhwa nɛ.”
21Jishɔ līi vi, mfāʼo khwā mbɨŋ yu, nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ pou taʼa yaoŋ. Ghə̄ɨ fīni ŋguoŋ maoŋ pɔ ghao ŋgrā ni ghaŋ pou, kaŋ fāʼo yɔ shi mbɔ po, nnɛ nthɔ njōu njiŋ a.”
22A ni ŋga njaʼo yei nnu, noŋ yi shwiʼi, a ghə̄ɨ moŋ pəʼɨ njùʼɔ nthɛ ŋa a ni mfāʼo ŋgaʼa.
23Jishɔ kara ligi mbɛʼi pa ghaŋ younjiŋ pi, nchhu ni pugu ŋa, “A ya ŋgaʼa ni ghaŋ fàʼo nɔ mieŋ nu Minnwi shaʼa fùoŋ yi moŋ chɔmbhi yugu.” 24Pa ghaŋ younjiŋ pi ghrāo pa chrà pi pei ndɔ Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ nchhu ŋa, “Pa puoŋ paŋ, a ya ŋgaʼa nɔ nii nu moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi. 25A yīʼɛ ni minyieŋləɨ10:25 Minyieŋ yei ya mbɔ pi kamela. Pi nāʼaŋ nɛiŋ nthɛ ŋa kamela lɔ mbɔ moŋ Chrambo. nɔ tɔgɔ nu moŋ mbo mitaʼa nchaa ŋgaŋ fàʼo nɔ mieŋ nu Minnwi shaʼa fùoŋ yi moŋ chɔmbhi yi.”
26Pugu ghrāo ti a ghaʼa, nchhu ghɔ10:26 Pichəɨ pa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi llɛshhɨ fāʼo pi ŋa nchhu ni noŋ pugu ŋa. ŋa, “Ti minthɛ a lūgu gɔ̌ kiʼɛ?”
27Jishɔ pɛʼi vugu nchhu ŋa, “Minthɛ paʼa a lɔ mfāʼa ni ŋgwamishua ndɔ paʼa ndɔ ŋgaʼa pi ni Minnwi. Ŋguoŋ pa nnu ghao yīʼɛ ni Minnwi.”
28Pita jɛ̄ nthɔ nchhu nu ghɔ ŋa, “Līi njəɨ, pigi mieŋ ŋguoŋ yaoŋ ghao njōu njiŋ yɔ.”
29Jishɔ chhu ŋa, “Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa, yichəɨ ŋoŋ lɔ njiʼi mbɔ fɔ ŋa ä mieŋ mbaanda yi, ki lǐŋ pi pi pimbia pugu pa piŋgɛ, ki mǔuŋ vi, ki tǎa vi, ki puoŋ pi, ki nyìeŋ yi, nthɛ a pugu pa nthɛ ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ, 30ŋa mbaʼa a yiʼi mieŋ ki fāʼo pa nda, pa lǐŋ pi pi pimbia pugu pa piŋgɛ, pa mǔuŋ, pa puoŋ, pa nyìeŋ, a yiɛŋ ti mbɔ ŋkɨɨ ŋgɛ́ moŋ yei chɔmbhi ndɔ mbɨnɨ mfāʼo ŋgəʼɨ ŋa pi shi mfɛ ghɔ nthɛ a. Moŋ mbhi yɛ ŋa a thɔ nu nɛ, a pɨnɨ mfāʼo chɔmbhi ki mmɛ. 31Ndɔ ntou ŋgwa ŋa pugu thi shhɨ nɛ shi mbɔ ndugwi njiŋ, pa ndugwi njiŋ thi shhɨ.”
Jishɔ pɨnɨ nchrā ŋkuoŋ nnu gu yi ŋkamuʼɔŋ
(Matio 20:17-19; Luka 18:31-34)
32Pugu ni mbɔ shɛndaoŋ ŋkuʼɔ nu Jerushalɛiŋ, Jishɔ nyīeŋ ŋgə̄ɨ nu shhɨ pugu. Pa ghaŋ younjiŋ pi ghrāo, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthɔ nu njiŋ pugu nɛ. Ŋkamuʼɔŋ Jishɔ kɨrɨ paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi lɨʼɨ təʼɨ vugu, nchhu pa nnu ŋa a shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ yu nɛ ni pugu, 33nchhu nu ŋa, “Pəɨ līi njəɨ, pia kuʼɔ nu Jerushalɛiŋ pi chaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ mbhɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi, pi fɛ njɔ́ gu ghɔ nchaʼa vi mfɛ ni ŋgwa taoŋ nduoŋ. 34Pugu lɛ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, nthu thwɛ mbɨŋ yu, ŋgwie vi, njwi vi, a gha ndaʼa trɛi llɛ́, a pɨnɨ ŋkuʼɔ.”
Nnu ŋa Jɛiŋ pugu Jouŋ ni ntāʼa nu nɛ
35Jɛiŋ pugu Jouŋ, mbɔ pa puoŋ Shebedi thɔ njəɨ Jishɔ nchhu ghɔ ŋa, “Masha, pigi tāʼa nu ŋa ɔ chwīe nnu yɛ ŋa pigi shi mbie vɛ nɛ ni pigi.”
36A pie vugu ŋa, “Pəɨ tāʼa nu ŋa ǹchwīe khɔ mfɛ ni pəɨ?”
37Pugu chhu ghɔ ŋa, “Fɛ shɨna ni pigi, pigi chhɔ yəɨ ghɔ, taʼa ŋoŋ vigi ŋgei mbɔ yɔ yi jɨ, yichəɨ taʼa yi ŋgei mbɔ ŋkwrɛi yɔ, ndɨɨ ŋa ɔ pɔ moŋ ndighaʼo yɔ nɛ.”
38Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ lɔ nji yaoŋ ŋa pəɨ pie nu nɛ. Minthɛ pəɨ nnu ndua ŋgəʼɨ ŋa shi nnu nɛ? Ki ŋkwe ŋkwaŋ kwe ŋkhǐ yɛ ŋa a yiʼi ŋa ŋkwe nɛ?”
39Pugu khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ooŋ, pinthɛ pigi tɔgɔ moŋ ghɔ.”
Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Ndua ŋgəʼɨ ŋa ǹshi nnu nɛ pəɨ shi nnu, kwe ŋkhǐ ŋa ǹshi ŋkwe nɛ pəɨ kwe. 40Ndɔ nɔ chhɔ nu ŋgei mbhɔ a yi jɨ ki ŋgei ŋkwrɛi, a lɔ njiʼi mbɔ lɨʼɨ a nɔ fɛ nu. A pɔ pi ni ŋgwa pɛ ŋa Minnwi kwo pīri ni pugu nɛ.”
41Ndɔ pɨgəɨ wuŋ ghaŋ younjiŋ Jishɔ ni ŋga njaʼo nnu yei, mfāʼo pɨgɨtua mbɨŋ Jɛiŋ pugu Jouŋ. 42Jishɔ gɛ̄ vugu pugu thɔ njəɨ vi, a chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ji ŋa ŋgwa pɛ ŋa pi ji vugu ŋa a ghaŋ shaʼa ŋgwa moŋ mbhi nɛ ghà nshaʼa ŋgwa pugu shaʼa, pa mɛmmɛ ŋgwa pugu nōoŋ pi nnu ghrɨ́ ni pugu. 43Ndɔ mbaʼa a yiʼi mbɔ pi nnɛ ni pəɨ. Shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu nɔ pɔ nu ŋoŋ ndiɛŋ shɨna pəɨ nɛ fāʼo nɔ pɔ nu muuŋ fàʼa vəɨ. 44Shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu mbɔ nthishɨ shɨna pəɨ nɛ fāʼo nɔ pɔ nu ŋkǔna ŋguoŋ ŋgwa. 45Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shini ndɔ njiʼi nthɔ pi ŋa pi fāʼa mbɔ yu, a ni nthɔ pi nɔ fāʼa nu mbhɔ ŋgwa, ndɔ mfɛ chɔmbhi yi nɔ nchúoŋ thɔ ntou ŋgwa.”
Jishɔ chuʼɔ ligi Batimau
(Matio 20:29-34; Luka 18:35-43)
46Pugu thɔ Jeriko, Jishɔ lɔllɔ ŋgə̄ɨ nu pugu pa ghaŋ younjiŋ pi pugu pa mmɛ yú ŋgwa, ŋgaŋ luoŋ chəɨ mbɔ nchriligi, ligi yi pɔ Batimau, muuŋ Timau, chhɔ ŋkɨŋ shɛndaoŋ. 47A ni ŋga njaʼo ŋa a Jishɔ llɔ Nasharɛ ntɔgɔ nu, a jɛ̄ paʼo nu ŋgòu, nchhu nu ŋa, “Jishɔ, Muuŋ Devi, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu!”
48Ntou ŋgwa pɨ̄ga vi, nchhu nu ghɔ ŋa a lɛrɛ laŋ.
A ka mīʼɛŋ mbaʼo pi ŋgòu ni njɨ mbīgi, “Muuŋ Devi, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu!”
49Jishɔ tithi nchhu ŋa, “Pəɨ mɛ̄iŋ vi hɛiŋ.”
Nɛnnɛ pugu mɛ̄iŋ nchriligi ghɔ, nchhu nu ghɔ ŋa, “Wɛ̄iŋ njùʼɔ yɔ, lɔllɔ tɔthɨ, a thɔ nɛ mɛ̄iŋ ghɔ.” 50A mīʼaŋ mmɛ ndhwí yi, ndhi tɔthɨ nthɔ njəɨ Jishɔ.
51Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ɔ tāʼa nu ŋa ǹchwīe nɛiŋ vɛ?”
Nchriligi ghɔ chhu ghɔ ŋa, “Masha, ǹtāʼa nu mbɨnɨ njəɨ lɨʼɨ.”
52Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ghə̄ɨ ni gɔ, piŋ yɔ chwīe ghɨ̌nɔ yɔ tɔgɔ.” Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, ligi yi chuʼɔ a yōu njiŋ Jishɔ shɛndaoŋ.
11Jishɔ nii Jerushalɛiŋ nɔ fùoŋ
(Matio 21:1-11; Luka 19:28-40; Jouŋ 12:12-19)
1Pugu ni ŋga mbara nu Jerushalɛiŋ, ŋkɨŋ Bɛfɛgɛ pugu Betani ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive nɛ, Jishɔ taoŋ paa ghaŋ younjiŋ pi, 2nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ moŋ muuŋ laʼataoŋ yinɛ shhɨ pəɨ nɛ, wuʼɔ nɔ haʼaŋ pəɨ nii nɛ, pəɨ shi njəɨ muuŋ mi ŋkwɛ́iŋ pi chu ŋa ŋoŋ shi lɔ naa nchhɔ ŋkuoŋ yu. Pəɨ fēi nthɔ nɔ ghɔ. 3S̈hesheŋoŋ nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Pəɨ fēi nu ŋa?’ pəɨ chhu ŋa, ‘Taathɔ fāʼo fàʼa nɔ ghɔ, a shi mbɨnɨ nuʼuŋ nduʼu hɛnɛiŋ nɔ kuo ndɨɨ.’ ”
4Pugu lɔllɔ ŋgə̄ɨ, njəɨ muuŋ ŋkwɛ́iŋ pi chu chonda mbhi ŋkɨŋ shɛndaoŋ, pugu fēi. 5Pichəɨ ŋgwa ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ pie ni pugu ŋa, “Pəɨ chwīe pi khɔ? Pəɨ fēi pi ŋkwɛ́iŋ yinɛ?” 6Pugu chhu nnu ŋa Jishɔ ni nshwei vugu nɛ ni pugu, ŋgwa pighɔ ŋa pugu ni nju fɔ nɛ mieŋ vugu pugu ghə̄ɨ. 7Pugu thɔ ni muuŋ ŋkwɛ́iŋ ghɔ mfɛ ni Jishɔ, māʼaŋ pa mɛmmɛ ndhwí pugu ŋkuoŋ ŋkwɛ́iŋ ghɔ, Jishɔ chhɔ ŋkuoŋ ghɔ.
8Ntou ŋgwa shɛ̄iŋ pa mɛmmɛ ndhwí pugu shɛndaoŋ, pichəɨ shɛ̄iŋ pa mbhɔthɨ ni fhɔthɨ ŋkuoŋ ghɔ ŋa pugu ni njaʼa moŋ pa nyìeŋ. 9Pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni mbɔ shhɨ nɛ pugu pa pɛ ŋa pugu ni mbɔ njiŋ nɛ paʼo ŋgòu, nchhu nu ŋa,
“Ndighaʼo pɔ ni Minnwi,
mbɔrɔ pɔ ni ju ŋa a thɔ nɔ ligi Taathɔ nɛ!
10Minnwi nūʼɔŋ mbɔrɔ yi ŋkuoŋ Shaʼafuoŋ fùoŋ Devi tǎa via, ŋa a thɔ nu nɛ.
Ndighaʼo pɔ ni Minnwi ŋa a chhɔ po nɛ.”
11A nii Jerushalɛiŋ, ŋgə̄ɨ moŋ Nda Minnwi, ŋga ndīi ŋguoŋ yaoŋ nɔ haʼaŋ njiʼa ni ŋkwo tɔgɔ nɛ, ntaoŋ ŋgə̄ɨ Betani pugu pa paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi.
Jishɔ chɔ̄nɔ thɨ ŋa a ghà njuŋ nɛ
12Mbhi ni ŋga ndaŋ, nɔ haʼaŋ pugu ni ŋkwəɨ nu llɔ Betani nɛ, njì yia Jishɔ. 13A thi hini njiʼɛ njəɨ thɨ ŋa a ghà njuŋ nɛ a ya ntəʼɨ, a ghə̄ɨ nɔ yəɨ nu ŋa minthɛ a fāʼo ntíɛŋ llɔ ŋkuoŋ ghɔ. A gha nthɔ nchəɨŋ yəɨ thɨ ghɔ, paʼa ndɔ njəɨ sheshe yaoŋ ŋkiɛŋ pa fhɔthɨ, nthɛ ŋa a shini ndɔ mbɔ ndɨɨ ŋa pa thɨ ghɔ ghà njuŋ nɛ. 14A chhu ni thɨ ghɔ ŋa, “Kiʼi ŋoŋ ma nuʼuŋ njɨ ntíɛŋ llɔ mbɨŋ ghɔ.” Pa ghaŋ younjiŋ pi yaʼo.
Jishɔ ghə̄ɨ Nda Minnwi
(Matio 12:12-17; Luka 19:45-48; Jouŋ 2:13-22)
15Pugu ni ŋga nchəɨŋ Jerushalɛiŋ, Jishɔ ghə̄ɨ Nda Minnwi njōu ŋgwa pɛ ŋa pugu ni mfīni yaoŋ pugu pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njuoŋ nu Nda Minnwi nɛ, nshrī taprɛi ghaŋ kwri mbɨŋ pugu pa ghaŋ fīni mintuʼɔlibuŋ, 16paʼa ndɔ nuʼuŋ mbiŋ ŋa shesheŋoŋ mfɛ a tiɛŋ yaoŋ ntiri nɔ yɨna Nda Minnwi. 17A ni nthɔ njɛʼi vugu, nchhu nu ŋa, “Pi shi lɔ nāʼaŋ ŋa, ‘Pi shi mɛ̄iŋ nda a ni nda luoŋ Minnwi ni ŋguoŋ pa taoŋ taoŋ ghao,’ ndɔ pəɨ kara a gū pùo pa ŋgɨna minwi.”
18Nnɛ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi yaʼo nthɔ ntāʼa shɛndaoŋ njwi vi, nthɛ ŋa pugu ni mbɔgɔ vi, nthɛ ŋa ŋguoŋ yú ŋgwa pighɔ ŋa pugu ni mbɔ fɔ nɛ ni ŋgrāo ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ.
19Fanaoŋ ni ŋga nthɔ, pugu taoŋ moŋ laʼa.
Yaoŋ yɛʼi nthɛ thɨ wùnu ŋa a ni njaoŋ nɛ
20Nɔ haʼaŋ pugu ni ntɔgɔ nu ni tutuʼu nɛ, pugu yəɨ thɨ wùnu yɛ, a kwo yaoŋ ti nshwiʼi nchəɨŋ moŋ ŋǐeŋ pi. 21Pita kwiŋ, nchhu ŋa, “Masha, līi njəɨ! Thɨ wùnu yɛ ŋa ɔ ni nchɔ̄nɔ nɛ kwo yaoŋ.”
22Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ fāʼo piŋ mbɨŋ Minnwi. 23Shishini, ǹshwei vəɨ, shesheŋoŋ ŋa a shi nchhu ni mbra yei ŋa, ‘Lɔllɔ tɔthɨ ŋgū moŋ ŋkhǐ’, ki lɔ mfāʼo khuthɔ moŋ njùʼɔ yu nɛ, ndɔ mbiŋ ŋa nnu ŋa a chhu nɛ shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, pi shi nchwīe mfɛ ghɔ. 24Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ, sheshe yaoŋ ŋa pəɨ pie moŋ luoŋ Minnwi nɛ, pəɨ mfāʼo piŋ ŋa pəɨ kwo fāʼo yaoŋ ghɔ, kaŋ a shi mbɔ yəɨ. 25Ndɔ sheshe ndɨɨ ŋa ɔ tithi nduoŋ Minnwi nɛ, ɔ̈ mfāʼo sheshe yaoŋ moŋ njùʼɔ ghɔ nthɛ yichəɨ ŋoŋ, ɔ līʼɛ phɨ yi, nnɛ ŋa Tǎa ghɔ ŋa a chhɔ po nɛ ŋkaa yu nthɛ a līʼɛ jɔ phɨ.” 26[Ndɔ p̈əɨ mieŋ ki lɔ njiʼi ndīʼɛ phɨ yichəɨ ŋoŋ, kaŋ mbaʼa Tǎa vəɨ po līʼɛ pa yəɨ phɨ.]
Píe nthɛ ghrɨ́ Jishɔ
27Pugu pɨnɨ nthɔ Jerushalɛiŋ. Nɔ haʼaŋ a ni nyīeŋ nu Nda Minnwi nɛ, pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi thɔ mbara vi, 28nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ fāʼo pi yəɨ ghrɨ́ nɔ chwīe nu pa nnu pei ki a fɛ gɔ̌ ghrɨ́ yei vɛ nɔ chwīe nu pa nnu pei nɔ ghɔ?”
29Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Ǹshi mbie vəɨ ni taʼa píe, p̈əɨ mfɛ khwɛ̀ vəɨ, ǹshwei vəɨ ni yɛ ghrɨ́ ŋa ǹchwīe nnu pei nɔ nɛ. 30Pəɨ shwei a, Jouŋ ni ŋkwe ghrɨ́ nɔ fɛ nu ŋkhǐ pi llɔ mbhɔ Minnwi ki ŋgwamishua?”
31Pugu chrā nnu ghɔ ni noŋ pugu, nchhu nu ŋa, “P̈ia nchhu ŋa, ‘Llɔ mbhɔ Minnwi’, a chhu ŋa, ‘Ti a ni nchwīe khɔ paʼa pəɨ lɔ mbiŋ Jouŋ?’ 32Ti p̈ia nchhu ŋa, ‘A llɔ pi mbhɔ ŋgwamishua?’ ” nthɛ ŋa pugu ni nthɔ mbɔgɔ pa ŋgwa nthɛ ŋa shesheŋoŋ ni nji ŋa Jouŋ ni nja mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi.
33Nnɛ pugu khwɛ̄ ni Jishɔ ŋa, “Pigi lɔ nji.”
Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Kaŋ mbaʼa mummu ŋkaa mu shwei vəɨ ni lɨʼɨ ŋa ghrɨ́ a lɔ nɛ.”
12Luʼɔ chrà nthɛ puoŋ fàʼa pɨphɨ
(Matio 21:33-46; Luka 20:9-19)
1Nɛnnɛ Jishɔ jɛ̄ nthɔ nchrā nu ni pugu moŋ luʼɔ chrà. “Ŋoŋ chəɨ ni ma mbhī faaŋ ntíɛŋ thɨ12:1 Ntíɛŋ thɨ ghɔ ni mbɔ grape. Moŋ laʼataoŋ pa Juu, pugu ni ŋga nchhu pichəɨ ndɨɨ ŋa faaŋ grape, njiŋ yi pɔ pi ŋa Ishrae. yi, ŋkrao ŋkaʼa ŋgɨ̄ŋ nɔ ghɔ, ntou ŋkuʼɔ nɨ̄ɨ ntíɛŋ thɨ ghɔ ŋkhǐ yi taoŋ nɔ chwīe nu laʼo, ndɔ ŋkrao muuŋ nda tɔthɨ nɔ chhɔ nu fɔ ŋkɛ̄ʼi nyìeŋ. Nnɛ mfɛ ni ghaŋ fàʼa ŋa pugu lɨna nɔ ghɔ ŋga ŋkwōo maoŋ pugu pugu ghrā, ndhɔ kiʼɛ ŋgə̄ɨ laʼataoŋ nduoŋ. 2Ndɨɨ ni ŋga ŋkāʼo nɔ kwōo nu ntíɛŋ thɨ yɛ, Ŋoŋ ghɔ taoŋ muuŋ fàʼa ni pa ghaŋ fàʼa pɛ ŋa a ghə̄ɨ ŋkwe ji ghrà ntíɛŋ thɨ ghɔ. 3Ndɔ pa ghaŋ fàʼa pighɔ wie muuŋ fàʼa yi ghɔ nduʼu vi ni mbhɔ yó.
4“A pɨnɨ nuʼuŋ ntaoŋ muuŋ fàʼa nduoŋ, pugu wie vi nɔ thɔ yi, nchwīe nnu lrithɔ mbɨŋ yu. 5A pɨnɨ nuʼuŋ ntaoŋ yichəɨ pugu jwi vi, ŋguʼɔ nchwīe mbɨŋ ntou pichəɨ pi nɛnnɛ, ŋgwie pichəɨ, njwi pichəɨ. 6A pɨnɨ mfāʼo taʼa ŋoŋ ŋa a nthɛ a taoŋ, mbɔ muuŋ vi ŋa a khwā nɛ, ndugwi yi a taoŋ vi ni pugu, nchhu nu ŋa, ‘Pugu shi mfāʼo pɔgɔ yɔ.’
7“Ndɔ ghaŋ fàʼa pighɔ chhu ni noŋ pugu ŋa, ‘Yei njɨnda yi, pia chīri njwi vi maoŋ pi gū yia!’ 8Pugu wɛ̄iŋ vi, njwi vi, mfuʼu khu yi moŋ nyìeŋ mīʼaŋ.
9“Ti ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ shi nchwīe pi nɛiŋ kiʼɛ? A shi nthɔ njwi pa ghaŋ fàʼa pighɔ, mfɛ faaŋ ghɔ ni ŋgwa nduoŋ. 10Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ lɨʼɨ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi yei ŋa a chhu ŋa,
‘Ŋgùʼɔ yɛ ŋa ghaŋ nūʼɔŋ nda ni ndāa ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo ghɛ̀rɛ nɛ
pɨnɨ nɛ ŋkara ju mbɔ ndugwi ŋguʼɔ shiʼi nchaa ŋguoŋ yi.12:10 *Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ 118:22.
11Yei fàʼa Taathɔ
ndɔ mbɔ ŋkiɛŋ nnu ghraoghrao ligi pigi’?”
12Pa thishɨ ŋgwa Juu pighɔ ni nthɔ ntāʼa shɛndaoŋ nɔ wɛ̄iŋ nu mi, nthɛ ŋa pugu ni nji ŋa a chhu luʼɔ chrà yei nthɛ pi pugu, ndɔ pugu fāʼo pɔgɔ gu nthɛ yú ŋgwa ŋa pugu ni mbɔ fɔ nɛ, nnɛ mieŋ vi ŋgə̄ɨ ni vugu.
Píe nthɛ nnu pe taashi ni fùoŋ
(Matio 22:15-22; Luka 20:20-26)
13Pugu taoŋ pa pichəɨ ŋgwa Farashi pugu pa pichəɨ pa ghaŋ younjiŋ Hɛrɔ, ŋa pugu ghə̄ɨ mbīri Jishɔ ŋgwɛ̄iŋ vi ni pa nnu ŋa a shi nchhu nɛ. 14Pugu thɔ nchhu ghɔ ŋa, “Masha, pigi ji ŋa ɔ ghà nchrā nnu shini ki lɔ ndīi pi nnu ŋa ŋgwa pīʼi nu nɛ, ɔ shiʼa nōoŋ shieligi ni shesheŋoŋ, ɔ ghà njɛʼi nnu ŋa Minnwi tāʼa nu ŋa ŋgwa chwīe nɛ moŋ ndɨndɨ. A kāʼo ŋa pi pe taashi ni Kaisha ki ŋga? Pigi pe ki kiʼi pigi pe?”
15Ndɔ Jishɔ kwo yəɨ mbe yugu, nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ mōoŋ a ŋa? Pəɨ thɔ ni taʼa ndigi mbɨŋ nōoŋ njəɨ.”16Pugu thɔ ni taʼa yi. A chhu ni pugu ŋa, “Yei thɔ gɔ̌ pugu ligi gɔ̌ ŋkuoŋ ghɔ?”
Pugu khwɛ̄ ŋa, “A yi Kaisha.”
17Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ fɛ yaoŋ ŋa a yi Kaisha nɛ ni Kaisha, mfɛ yi Minnwi ni Minnwi.”
Píe nthɛ nnu khu nu mbɨnɨ ŋkuʼɔ
(Matio 22:23-33; Luka 20:27-40)
18Pa ŋgwa Shadushi, ŋa pugu ni mbīʼi ŋa ŋoŋ shiʼa ŋkhu mbɨnɨ ŋkuʼɔ nɛ thɔ mbara Jishɔ, mbie vi ŋa, 19“Masha, Mushi ni nāʼaŋ gɨ́ yei mfɛ ni pigi ŋa, ŋoŋ ŋkhu mieŋ ŋgwɛ vi ki lɔ mfāʼo muuŋ, a yiʼi ŋa ndǐŋ vi, yi mimbia, tiʼi ndɔ̄gɔ ŋkugu ghɔ mbhi puoŋ nɔ ghɔ nɔ ligi ndǐŋ vi. 20Pa lǐŋ pichəɨ ni mbɔ fɔ pi khwachəɨ mbɔ pimbia, fǔoŋ yi laŋ, ŋkhu ki lɔ mfāʼo puoŋ, 21mbra yi laŋ miŋgwɛ ghɔ, ŋkhu ki lɔ mfāʼo puoŋ. Yichəɨ mbra yi wuʼɔ nɛnnɛ. 22Ti ŋguoŋ yugu pi khwachəɨ khu ki lɔ mfāʼo puoŋ. Ndugwi yi miŋgwɛ ghɔ khu ŋkaa yu. 23Ndwɛ, a lɛ ŋga mbɔ ndɨɨ yɛ ŋa ŋgwa lɛ mbɨnɨ ŋkuʼɔ nɛ, miŋgwɛ ghɔ pɔ pi yi gɔ̌, ŋa ŋguoŋ yugu pi khwachəɨ ni ŋkwo laŋ vi nɛ?”
24Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Yei lɔ mbɔ nnu ŋa a chwīe pəɨ fāaŋ nɛ? Nthɛ ŋa pəɨ lɔ nji Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ndɔ paʼa ndɔ nji ghrɨ́ Minnwi. 25Nthɛ ŋa ŋgwa ghà ŋga ŋkuʼɔ moŋ gu paʼa ndɔ ndaŋ ndɔ paʼa ndɔ ŋgə̄ɨ láŋ, mbɔ pi nɔ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi po.
26“Ndɔ nthɛ nnu ŋgwa nɔ khu nu mbɨnɨ ŋkuʼɔ moŋ gu, pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ moŋ ŋwaʼaŋlɨ Mushi moŋ lɨʼɨ haʼaŋ a chrà nɔ nnu móŋoŋ thɔ muuŋ thɨ yuyuʼu nɛ, ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi ni nchrā ni Mushi fɔ, nchhu nu ŋa, ‘Mi Minnwi Abrahaŋ, mbɔ Minnwi Aiji, ni Minnwi Jakɔ?’ 27A lɔ njiʼi mbɔ pi Minnwi ŋgwa khu, a pɔ pi yi ŋgwa maoŋ. Pəɨ ya fāaŋ.”
Kɨ̀na ŋa a chaa ŋguoŋ yi nɛ
(Matio 22:34-40; Luka 10:25-28)
28Yichəɨ taʼa masha pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi, ŋa a ni nthi fɔ njaʼo nnu ŋa pugu ni nchrā nu nɛ, gha njəɨ ŋa Jishɔ ŋkhwɛ̄ pa nnu pighɔ shiʼi, mbie vi ŋa, “A yəɨ kɨ̀na ŋa a chaa ŋguoŋ yi ghao?”
29Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Yei kɨ̀na ŋa a chaa ŋguoŋ yi nɛ, ‘Yaʼo, ma Ishrae, Taathɔ mbɔ Minnwi yia wuʼɔ ju təʼɨ vi mbɔ Taathɔ. 30A yiʼi ŋa ɔ khwā Taathɔ, mbɔ Minnwi yɔ, ni ŋguoŋ njùʼɔ yɔ ghao, ni ŋguoŋ nchə̌ɨ yɔ ghao, ni ŋguoŋ kwāʼa nu yɔ ghao, ni ŋguoŋ ghrɨ́ yɔ ghao.’ 31Mbra yi pɔ yei, ‘Ɔ shi ŋkhwā taakuo yɔ nɔ haʼaŋ ɔ khwā noŋ yɔ nɛ.’ Yichəɨ kɨ̀na nduoŋ lɔ nuʼuŋ mbɔ fɔ ŋa a chaa pa pei.”
32Ŋgaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi chhu ghɔ ŋa, “Ɔ chhu a kāʼo, ma Masha. Ɔ ya nchhu shini ŋa Minnwi wuʼɔ ju təʼɨ vi ndɔ paʼa yichəɨ lɔ mbɔ nɔ Ju. 33A yiʼi ŋa ɔ khwā vi ni ŋguoŋ njùʼɔ yɔ pugu pa ŋguoŋ kwāʼa nu mɔ, ni ŋguoŋ ghrɨ́ yɔ ndɔ ŋkhwā taakuo yɔ nɔ haʼaŋ ɔ khwā noŋ yɔ nɛ. A pwa paa kɨ̀na yei nchaa fɛ nu minyieŋ ŋkuoŋ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa maoŋ fɛʼiŋgiɛŋ nduoŋ ni Minnwi.”
34Jishɔ ni ŋga njəɨ ŋa a khwɛ̄ ni shiethɔ, a chhu ghɔ ŋa, “Ɔ kwo para mieŋ nu Minnwi shaʼa fùoŋ yi moŋ chɔmbhi yɔ.” Jɛ̄ ndɨɨ ghɔ, paʼa shesheŋoŋ lɔ nuʼuŋ moŋ mbie vi ni sheshe píe.
Píe nthɛ Ŋoŋ ŋa pi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ
(Matio 22:41-46; Luka 20:41-44)
35Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni njɛʼi nu Nda Minnwi nɛ, a ni mbie ŋa, “Mimfɛ pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi kie pi nɛiŋ nchhu ŋa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ pɔ pi muuŋ Devi? 36Jijwɛ Minnwi ni ŋkaoŋ njùʼɔ Devi a chhu ŋa,
‘Minnwi Taathɔ chhu ni Taathɔ a ŋa,
“Chhɔ hɛiŋ ŋgei mbhɔ a yi jɨ
ti ǹshi nuʼuŋ nchwīe pa mbɨ̌na pɔ gū yaoŋ tigi kwò yɔ.” ’
37Nduthɔ Devi mɛ̄iŋ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ ni Taathɔ vi, a nthɛ a kie pi nɛiŋ mbɔ muuŋ vi?” Mmɛ kɨrɨ ŋgwa pighɔ yaʼo nnu ŋa Jishɔ ni nchhu nɛ ni pwanjuʼɔ.
Jishɔ shūu tə́nə ŋgwa nthɛ pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pa Juu
(Matio 23:1-36; Luka 20:45-47)
38Moŋ nnu ŋa Jishɔ ni njɛʼi nu nɛ, a ni nchhu ŋa, “P̂əɨ lɨna pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi a pwa, pugu khwā nɔ nyīeŋ nu moŋ pa mɛmmɛ ndrawaʼa ndɔ ŋkhwā ŋa pi tuʼu noŋ nchrā ni pugu lɨʼɨ kaʼa, 39ŋkhwā chhɔ nu nɔ pa lɨʼɨ liɛŋ moŋ pa nda luoŋ Minnwi pugu pa lɨʼɨ jɨ. 40Pugu ghà nchīgi pa piŋgɛ kugu ŋkwe maoŋ pugu, luoŋ Minnwi yugu shɨga ni njɨ nnɛ ŋa ŋgwa yəɨ vugu nɔ pa ŋgwa taoŋtaoŋ. Yugu ŋgəʼɨ shi mbɔ yi wuwuru.”
Yaoŋ ŋa miŋgwɛ ŋkugu fɛ nɛ
41Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchhɔ yəɨ ŋkùŋ niʼiŋ pa yaoŋ fɛ́ Nda Minnwi nɛ, a ni chhɔ mbɛʼi ŋgwa nɔ haʼaŋ pugu niʼiŋ mbɨŋ moŋ ŋkùŋ niʼiŋ pa yaoŋ fɛ́ nɛ. 42Ntou pa ghaŋ fāʼo ni nthɔ niʼiŋ ntou mɛmmɛ mbɨŋ moŋ ŋkùŋ ghɔ. Miŋgwɛ ŋkugu chəɨ ŋa a ki ya mbou niʼiŋ paa puoŋ mi mbɨŋ ŋa p̈i nchīri a pɔ nɔ taʼa ndola.
43A mɛ̄iŋ pa ghaŋ younjiŋ pi yəɨ yu nchhu ni pugu ŋa, “Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa, miŋgwɛ ŋkugu vei ŋa a pɔ pi mbou nɛ, fɛ nchaa ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu niʼiŋ pa mbɨŋ moŋ ŋkùŋ yaoŋ fɛ́ nɛ, 44Nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa nduoŋ fuʼu maoŋ fɛ yugu shɨna ntou maoŋ ŋa pugu fāʼo nɛ, ndɔ miŋgwɛ vei moŋ pou yi fɛ ŋguoŋ yaoŋ ŋa a fāʼo nɔ yru nu ŋkuoŋ ghɔ nɛ.”
13Jishɔ chhu ŋkwaŋ haʼaŋ pi shi mbūo Nda Minnwi nɛ
1Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni ntaoŋ nu Nda Minnwi nɛ, taʼa pa ghaŋ younjiŋ pi chhu ghɔ ŋa, “Masha, līi njəɨ pa ŋgùʼɔ pwapwa pugu pa nda pwapwa njəɨ.”
2Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ yəɨ mbwambwa nda pei? Mbaʼa taʼa ŋgùʼɔ nuʼuŋ nūaŋ ŋkuoŋ ndǐŋ vi ki pi lɔ mbūo mfɛ shhɛ.”
Ŋgəʼɨ pugu pa mōoŋ nu
3Nɔ haʼaŋ a ni nchɔchhɔ ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive njiɛŋ pɨprəɨ llɔ yəɨ Nda Minnwi nɛ, Pita ni Jɛiŋ pugu Jouŋ ni Andru pie vi njiŋnjiŋ ŋa, 4“Shwei vigi pa nnu pei shi mbɔ pi ndɨɨ khɔ? Pa lì nɔ nōoŋ nu ndɨɨ ŋa nnu pei shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ pɔ pa khɔ?”
5Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ lɨna nu, kiʼi ŋoŋ fɨ̄ɨ vəɨ. 6Ntou ŋgwa shi nthɔ nɔ ligi a, nchhu nu ŋa, ‘A mmu mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ!’ mfɨ̄ɨ ntou ŋgwa. 7Ndɨɨ ŋa pəɨ yaʼo pi thɔ māʼaŋ nchhɔ ki pa pishaʼakhɔ nnu nchhɔ̀, kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu. A yiʼi ŋa ŋkwaŋ nnu pei shi ŋguʼɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ndɔ a lɔ naa mbɔ ndugwi mbhi yaʼa. 8Pa laʼataoŋ shi ndɔllɔ māʼaŋ pichəɨ ni nchhɔ̀, ŋgwa yichəɨ taʼa fùoŋ māʼaŋ ŋgwa yichəɨ ni nchhɔ̀. Shhɛ shi nchɨʼɨ ti shɨna moŋ pa lɨʼɨlɨʼɨ, njì gū. Pa nnu pei pɔ pi nɔ haʼaŋ muuŋ ghà njɛ̄ naoŋ nu miŋgwɛ shūu nɛ.
9“Ndɔ p̂əɨ chhɔ ni lɨna məɨ. Nthɛ ŋa pi shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ pa kúŋ, ŋgwie vəɨ moŋ pa nda luoŋ Minnwi, ntigi vəɨ pəɨ thi sháʼa shhɨ pa ghaŋ shaʼa ŋgwa pugu pa fùoŋ nthɛ a ŋa pəɨ pɔ pa miŋkwentie paŋ shhɨ pugu. 10Ndɔ pi shi ŋguʼɔ mfǔoŋ nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ni ŋguoŋ taoŋ taoŋ ghao ndugwi mbhi ma nthɔ. 11Ndɨɨ ŋa pi wɛ̄iŋ vəɨ nchaʼa mfɛ lɨʼɨ sháʼa nɛ, kiʼi njùʼɔ yəɨ ghana vəɨ ni nnu ŋa pəɨ shi nchhu nɛ, ndɔ pəɨ chhu sheshe nnu ŋa pi fɛ ni pəɨ nɛ ndɨɨ ghɔ, nthɛ ŋa a lɔ nchrā pəɨ, a chrā Jijwɛ Minnwi.
12“Ŋoŋ shi nchaʼa ndǐŋ vi mfɛ ŋa pi jwi, tǎa fɛ muuŋ vi ŋa pi jwi, pa puoŋ kara mbara pa tǎa pugu pa maa ni nchhɔ̀ nchwīe pi jwi vugu. 13Ŋguoŋ ŋgwa shi mbɨ̄na vəɨ nthɛ a. Ndɔ ŋoŋ ŋa a tīi shii ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ nɔ ndugwi yi nɛ shi ndūgu.
Nnu wuwuru ŋa a thɔ nu mbɨrɨ lɨʼɨ
(Matio 24:15-28; Luka 21:20-24)
14“Ndɨɨ ŋa ɔ shi njəɨ nnu wuwuru ŋa a shi nchwīe pi tei Nda Minnwi thi lɨʼɨ haʼaŋ a shini ndɔ mfāʼo nɔ thi nu nɛ (shesheŋoŋ ŋa a mɛ̄iŋ yaoŋ yei nɛ pīʼi, nji ŋa a shi nji njiŋ nnu yei!) nnɛ ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ moŋ laʼataoŋ Judia nɛ tei ŋkuʼɔ thɔ mbra.15Kiʼi ŋoŋ ŋa a chhɔ thɔnda nɛ nuʼuŋ shwiʼi shhɛ ki nii nda yu nɔ lɔ̄gɔ nu sheshe yaoŋ ntaoŋ nɔ.16Kiʼi shesheŋoŋ ŋa a pɔ moŋ nyìeŋ nɛ nuʼuŋ mbɨnɨ lɨʼɨ lɔ̄gɔ mmɛ ndhwí yi.17Ndɔ a shi mbɔ ŋkiɛŋ wuwuru ŋgəʼɨ ni pa piŋgɛ shūu pugu pa mapuoŋ haʼaŋ pugu thɔ nuʼɔŋ puoŋ moŋ pɨɨ ndɨɨ ghɔ nɛ!18Pəɨ luoŋ ni Minnwi ŋa kiʼi nnu pei lɔ̄gɔ lɨʼɨ pi moŋ mbɨ̀, 19nthɛ ŋa moŋ pɨɨ ndɨɨ pighɔ, ŋgəʼɨ shi mbɔ ti nchəɨŋ fɨʼɨ haʼaŋ a lɔ naa ma mbɔ jɛ̄ ndɨɨ ŋa Minnwi ni mbuoŋ mbhi nɛ ti nthɔ nchəɨŋ ndwɛ, ndɔ paʼa ndɔ mbiʼi piʼi ma nuʼuŋ mbɔ.20Ndɔ a kaŋ mieŋ ki pɔ ŋa Taathɔ kɛrɛ fɨʼɨ llɛmbhi pighɔ, yichəɨ ŋoŋmishua shi kaŋ ndɔ ndūgu, ndɔ, nthɛ pi pa ŋgwa pɛ ŋa a chuʼɔ vugu nɛ, a kɛrɛ llɛmbhi pighɔ.
21“Nɛnnɛ s̈hesheŋoŋ nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Pəɨ līi njəɨ, Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ pɔ nɛiŋ hɛnɛiŋ!’ ki ŋa, ‘Pəɨ līi njəɨ, a pi ni hini,’ kiʼi pəɨ piŋ.22Nthɛ ŋa pa ŋgwa shi nthɔ ndɛʼi ŋgiɛŋ ŋa pugu Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, pa njəɨlɨʼɨ mifɨɨ shi nōoŋ noŋ yugu, nōoŋ ntou pa lì pugu pa nnu ghraoghrao, nɔ fɨ̄ɨ nu pa ŋgwa ti mfɨ̄ɨ pa ŋgwa haʼaŋ Minnwi chuʼɔ nɛ, nɔ haʼaŋ a njiʼɛ ni pugu.23Ndɔ pəɨ chhɔ ni lɨna məɨ! Ŋ̀kwo chhu ŋguoŋ nnu ni pəɨ ŋkaoŋ ndɨɨ ghɔ ma nthɔ.
Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɨnɨ nuʼuŋ nthɔ
(Matio 24:29-31; Luka 21:25-28)
24“Ndɔ moŋ pɨɨ ndɨɨ ghɔ nɔ haʼaŋ ŋgəʼɨ pei shi ŋkwo tɔgɔ nɛ,
‘Minaoŋ shi ŋgū njiŋnjiŋ,
ndɔ paʼa fhú lɔ nuʼuŋ nthɛ.
25Pa fɨ́nəɨ shi ŋgū nu shhɛ llɔ po,
pa njɨ ŋa a pɔ moŋ tɔthɨ nɛ chɨ̄ʼɨ.’
26“Nɛnnɛ, pi shi njəɨ Muuŋ Ŋoŋmishua, a thɔ nu moŋ lúluŋ ni mmɛ ghrɨ́ pugu pa ndighaʼo.27A shi ntaoŋ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi, pugu kɨrɨ pa ŋgwa pi ŋa a chuʼɔ nɛ llɔ moŋ khwɛ ghaa mbhi ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ moŋ ndugwi tɔthɨ.
Ntɨ́gɨ llɔ ŋkuoŋ thɨ wùnu
(Matio 24:32-35; Luka 21:29-33)
28“Yɛʼi ntɨ́gɨ llɔ ŋkuoŋ thɨ wùnu, nɔ haʼaŋ fhɔ̌ yi nuʼuŋ njɛ̄ tua nu ŋkuoŋ mbhɔ yi nɛ, ɔ ji ŋa ŋkwəɨ mbɨ̀ para.29Wuʼɔ nɛnnɛ, ndɨɨ ŋa pəɨ ŋkaa pəɨ yəɨ pa nnu pei thɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, pəɨ ji ŋa a kwo para ti mbɔ chonda.30Shishini, ǹshwei vəɨ, mbaʼa ŋgwrɛiŋoŋ yei yiʼi ntɔgɔ ki ŋguoŋ pa nnu pei lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ.31Po pugu shhɛ shi ntɔgɔ, ndɔ mbaʼa pa chrà paŋ yiʼi ntɔgɔ gha.
32“Ndɔ a mbɔ pi nɔ llɛ́ ghɔ pugu pa ndɨɨ ghɔ, yichəɨ ŋoŋ lɔ nji, njiʼi nthɛ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi po, ki Muuŋ, a wuʼɔ nji Tǎa təʼɨ vi.33Pəɨ lɨna nu, mbīri noŋ yəɨ, nthɛ ŋa pəɨ lɔ nji ndɨɨ ŋa ndɨɨ ghɔ shi nthɔ nɛ.
34“A pɔ pi nɔ ŋoŋ ŋa a chhɔ ŋgə̄ɨ kra, ŋga ndɔllɔ laʼa, nūʼɔŋ puoŋ fàʼa pi ŋa pugu tiʼi ndɨna ni pa yaoŋ, shesheŋoŋ fāʼo ji fàʼa, mfɛ gɨ́ ni ŋgaŋ lɨna ni chonda ŋa kiʼi a llɛ.35Nthɛ yie ghɔ, pəɨ pīri noŋ pəɨ, nthɛ ŋa pəɨ lɔ nji ndɨɨ ŋa ŋgaŋ nda ghɔ shi ŋkwəɨ nɛ. Ki a pɔ pi ni fanaoŋ, ki ni ntuŋ mbhi, ki moŋ ŋkhwɛmiŋkəʼɨ, ki ni tutuʼu.36Ä ŋgwīʼi nchəɨŋ, kiʼi a yəɨ ghɔ ɔ llɛ nu.37Nnu ŋa ǹchhu ni pəɨ nɛ, ǹchhu ni ŋguoŋ pa ŋgwa nduoŋ: P̂əɨ pīri noŋ pəɨ.”
14Ntáŋ nɔ jwi nu Jishɔ
(Matio 26:1-5; Luka 22:1-2; Jouŋ 11:45-53)
1A ni mbiʼi paa llɛ́, llɛ́ Lli Njiʼa pugu llɛ́ Jɨ Brɛi ki Kuʼɔ kāʼo. Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi thɔ ntāʼa shɛndaoŋ nɔ wɛ̄iŋ nu Jishɔ njiŋnjiŋ njwi vi. 2Pugu ni nchhu ŋa, “Mbaʼa a yiʼi mbɔ pi moŋ ndɨɨ jɨ yei kaŋ ŋgwa shi mbaʼo ŋgòu.”
Pi pɔrɔ Jishɔ ni wru Betani
3Jishɔ ni ŋga mbɔ Betani nda Shemu ŋa a ni mbɔ ŋgaŋ ghɨnɔmbaluŋ nɛ, nɔ haʼaŋ a ni njɨ maoŋ ŋkuoŋ taprɛi nɛ, miŋgwɛ chəɨ nii ni nchɨ́ŋ ŋa pi chwīe ni ŋgùʼɔ, laminda taoŋtaoŋ ŋa pi mɛ̄iŋ ni nadi, mbɔ yi tɨnɨnchuoŋ lɨnaoŋ moŋ ghɔ. A pəʼɨ cho nchɨ́ŋ ghɔ, nshāʼo laminda ghɔ thɔ Jishɔ.
4Pichəɨ ŋgwa chhu ni noŋ pugu fɔ moŋ pɨgɨtua ŋa, “A pɨrɨ wru laminda yei nɛnɛiŋ ŋa? 5P̈i ka nì mfīni wru ghɔ, a tɔgɔ mbɨŋ ŋa ŋoŋ mfāʼa a tɔgɔ trɛi ŋkɨɨ llɛ́ pi pe vi nɔ ghɔ nɛ, mfɛ mbɨŋ ghɔ ni ghaŋ pou.” Nnɛ pugu fɛ̄ʼi vi.
6Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ mieŋ vi, pəɨ ghana vi ŋa? A chwīe pi nnu shiʼi vəɨ.7Nthɛ ŋa pəɨ pa ghaŋ pou shi ŋguʼɔ mbɔ nu kaʼa, ti sheshe ndɨɨ ŋa pəɨ khwā nɛ, pinthɛ pəɨ chwīe shiʼi ni pugu, ndɔ mbaʼa pia pɔ pi ŋguoŋ ndɨɨ.8A chwīe nnu ŋa a kaŋ nthɛ a chwīe nɛ. A pīri noŋ a nɔ twei nu ŋkaoŋ ndɨɨ maa ŋkāʼo.9Ndɔ shishini, ǹshwei vəɨ, sheshe lɨʼɨ ŋa pi chīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ fɔ moŋ mbhi nɛ, yaoŋ ŋa miŋgwɛ vei chwīe nɛ pi shi nchhu nɔ kwiŋ nu vi.”
Judashi piŋ nɔ fīni nu Jishɔ
10Nnɛ Judashi Ishikario, ŋa a ni mbɔ taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ ghaŋ younjiŋ Jishɔ nɛ, ghə̄ɨ mbara pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ nnɛ nɔ fīni nu Jishɔ ni pugu. 11Pugu ni ŋga njaʼo mfāʼo pwatua, ŋkāʼa nɔ fɛ nu mbɨŋ ghɔ. Nnɛ a tāʼa shɨna nɔ fīni nu vi ni pugu.
Jishɔ jɨ Lli Njiʼa pugu pa ghaŋ younjiŋ pi
(Matio 26:17-25; Luka 22:7-14,21-23; Jouŋ 13:21-30)
12A ni ŋga mbɔ fǔoŋ llɛ́ Jɨ Brɛi ki Kuʼɔ, mbɔ llɛ́ ŋa pi ghà njwi muuŋ minjɨɨ Jɨ Lli Njiʼa nɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi pie ghɔ ŋa, “Ɔ tāʼa nu ŋa pigi ghə̄ɨ mbīri maoŋ jɨ Lli Njiʼa vɛ pi hɨŋ?”
13A taoŋ paa ghaŋ younjiŋ pi, nchhu nu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ moŋ laʼa, pəɨ shi mbāoŋ pəɨ pa mimbia, a tiɛŋ kɨ̌ŋ ŋkhǐ thɔ yu, pəɨ yōu njiŋ yi.14Sheshe lɨʼɨ ŋa a nii nɛ, pəɨ chhu ni ŋgaŋ nda ghɔ ŋa, ‘Masha chhu ŋa, njiɛŋ nda pa ghɨ̀nɨ hɨŋ, mbɔ lɨʼɨ haʼaŋ a nthɛ ǹjɨ maoŋ Lli Njiʼa fɔ pigi pa ghaŋ younjiŋ paŋ nɛ?’15A shi nōoŋ mmɛ njiɛŋ nda tɔthɨ ni pəɨ pi kwo chwīe ti a kāʼo, pəɨ pīri fɔ.”16Pa ghaŋ younjiŋ pi taoŋ ŋgə̄ɨ moŋ laʼa, njəɨ wuʼɔ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a nì nuʼuŋ nchhu ni pugu nɛ, mbīri maoŋ jɨ Lli Njiʼa ghɔ fɔ.
17A gha mbɔ ni fanaoŋ, Jishɔ thɔ pugu pa paanchrɔ ghɔ fɔ. 18Nɔ haʼaŋ pugu ni nchɔchhɔ ŋkuoŋ taprɛi njɨ maoŋ nɛ, Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, taʼa ŋoŋ vəɨ shi mfīni a, taʼa ŋoŋ ŋa pigi yu jɨ maoŋ kaʼa nɛ.”
19Pugu jɛ̄ nthɔ mfāʼo pəʼɨ njùʼɔ, nchhu nu ghɔ pa taʼa taʼa ŋa, “A lɔ njiʼi mbɔ mmu, ki khɔ?”
20A chhu ni pugu ŋa, “A taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ yei, yɛ ŋa pigi yu chrū brɛi moŋ pɛiŋ kaʼa nɛ.21Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi ŋguʼɔ ŋgə̄ɨ pi nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nthɛ vi nɛ, ndɔ ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ ŋoŋ vɛ ŋa a fīni vi nɛ. A ni mbwa ghɔ ŋa kiʼi pi phi vi.”
Ndugwi maoŋ jɨ Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi
(Matio 26:26-30; Luka 22:14-20; 1 Koriŋ 11:23-25)
22Nɔ haʼaŋ pugu ni njɨ nu nɛ, a lɔ̄gɔ brɛi, ŋga ŋkwo tōo Minnwi, mbəʼɨ mfɛ ni pugu, nchhu ŋa, “Pəɨ kwe, yei frɛinoŋ a.”
23A lɔ̄gɔ ndua làʼo ŋga ŋkwo tōo Minnwi, mfɛ ni pugu, ŋguoŋ yugu nnu. 24A chhu ni pugu ŋa, “Yei chhǐ a, mbɔ yi kɨ̀na ŋa a shi ŋkwrī nthɛ ntou ŋgwa nɛ.25Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa, mbaʼa ma nuʼuŋ nnu làʼo yei ŋkamuʼɔŋ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ llɛ́ yɛ ŋa ǹshi nnu fifhi moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi nɛ.”26Pugu gha njrāo taʼa ŋkhǐ, ntaoŋ kəʼɨ ghɔ ŋkuʼɔ ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive.
Jishɔ chhu ŋa Pita shi ndāa vi
(Matio 26:31-35; Luka 22:31-34; Jouŋ 13:36-38)
27Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ shi ntei njiŋ a ghao nthɛ ŋa pi nāʼaŋ ŋa,
‘Ǹshi njwi ŋkɛ̄ʼi minjɨɨ,
pa minjɨɨ sha.14:27 Shakaria 3:17.’
28Ndɔ pi shi ŋga ŋkwo kuʼɔ ni mmu moŋ gu, ŋ̀gə̄ɨ shhɨ pəɨ Galili.”
29Ndɔ Pita chhu ghɔ ŋa, “Njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ ŋguoŋ ŋgwa shi ntei njiŋ yɔ ghao nɛ, m̀baʼa njiʼi ntei.”
30Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Shishini, ǹshwei ghɔ, ni tuʼu yei ŋkaoŋ miŋkəʼɨ ma ŋkhwɛ̄ ni paa ŋgɛ́, ɔ shi ŋkwo lāa ni trɛi ŋgɛ́.”
31Ndɔ Pita chhu tɨtɨnɨ ŋa, “Ä njiʼi mbɔ pi ŋa pɔgɔ khu paʼa ǹdɔ njiʼi ndāa ghɔ.”
Ŋguoŋ yugu ghao wuʼɔ nchhu pi taʼa nnu ghɔ.
Jishɔ luoŋ Minnwi Geshemani
(Matio 26:36-46; Luka 22:39-46)
32Pugu ghə̄ɨ nɔ lɨʼɨ chəɨ pi mɛ̄iŋ ni Geshemani. Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pəɨ chɔchɔ hɛiŋ nɔ haʼaŋ ǹduoŋ Minnwi nɛ.”33A lɔ̄gɔ Pita, Jɛiŋ ni Jouŋ pugu pugu ghə̄ɨ. Ghaghana pugu pa yuʼɔ njùʼɔ shwiʼi mbɨŋ yu. 34A chhu ni pugu ŋa, “Njùʼɔ a ya mbəʼɨ ti minthɛ ŋka kukhu. Pəɨ kɨna hɛiŋ njra nu.”
35Nchənə noŋ yi ŋgə̄ɨ shɨgɛi shhɨ, nshāoŋ ni puŋ yi shhɛ nduoŋ Minnwi ŋa a njiʼɛ, ndɨɨ ŋgəʼɨ ghɔ tɔgɔ vi. 36Nchhu ŋa, “Baba, Tǎa a, ŋguoŋ nnu yīʼɛ mbhɔ ghɔ. Pɨʼɨ ndua ŋgəʼɨ yei ki ǹdɔ nnu. Ndɔ ti kiʼi a pɔ pi nɔ haʼaŋ ǹtāʼa nu nɛ, a pɔ nɔ haʼaŋ ɔ tāʼa nu ŋa a pɔ nɛ.”
37Nthɔ njəɨ vugu pugu llɛ nu, a chhu ni Pita ŋa, “Shemu, ɔ lɛllɛ? A nthɛ paʼa ɔ lɔ nchhɔ tɔthɨ nɔ taʼa awa?38Pəɨ chhɔ tɔthɨ nduoŋ Minnwi nnɛ ŋa kiʼi pəɨ gū moŋ mōoŋ nu. Jijwɛ yəɨ khwā nu ndɔ frɛinoŋ yəɨ pou ghrɨ́.”
39Mbɨnɨ ndɔllɔ ŋgə̄ɨ nduoŋ Minnwi, ŋguʼɔ mbiʼi pi nnu yɛ ŋa a ŋkwo luoŋ nɛ. 40A gha mbɨnɨ ŋkamuʼɔŋ njəɨ vugu pugu llɛ nu, nthɛ ŋa lɔgɔ ni ndɨnaoŋ ligi pugu, paʼa pugu lɔ nji nnu ŋa minthɛ pugu khwɛ̄ ghɔ nɛ.
41A gha mbɨnɨ nthɔ ndɨɨ ghɔ nɔ trɛi ŋgɛ, nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ wuʼɔ nthɔ ndhɛ nu mfɛrɛ noŋ yəɨ? A kāʼo, ndɨɨ ghɔ kāʼo nɛ. Pi fīni Muuŋ Ŋoŋmishua liɛŋ mbhɔ pa ghaŋ phɨ.42Pəɨ lɔllɔ pia ghə̄ɨ. Pəɨ līi njəɨ, ŋoŋ ŋa a fīni a nɛ pɔ nɛiŋ!”
Pi wɛ̄iŋ Jishɔ
(Matio 26:47-56; Luka 22:47-53; Jouŋ 18:3-12)
43Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, nɔ haʼaŋ a ni ŋguʼɔ nchrā nu nɛ, Judashi, mbɔ taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ ghɔ thɔ pugu pa yú ŋgwa, pugu tuo kafa pugu pa wrɛ́i llɔ mbhɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ, pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa pichəɨ thishɨ. 44Ŋoŋ ŋa a ni mfīni vi nɛ ni ŋkwo fɛ lì ni pugu, nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ ŋa ǹshi mbaŋ vi nɛ, ju. Pəɨ wɛ̄iŋ vi, ŋkɛ̄ʼi vi ŋgə̄ɨ ni ju.”
45Judashi ni ŋga nthɔ nchəɨŋ, ŋkuʼɔ mbara vi wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, nchhu ŋa, “Masha!” Mbaŋ vi. 46Nɛnnɛ pugu wɛ̄iŋ Jishɔ, nshīŋ vi ŋgə̄ɨ ni ju. 47Ndɔ yichəɨ taʼa ŋoŋ ŋa a ni nthi fɔ nɛ shua kafa yi, nchhwi muuŋ fàʼa taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ nɔ ghɔ, nche tə́nə yi.
48Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “M̀bɔ pi ŋgɨna minwi ŋa pəɨ thɔ nu ŋgwɛ̄iŋ ni pa kafa pugu pa wrɛ́i?49Pa lɛllɛ pia ghà ŋguʼɔ mbɔ Nda Minnwi, ǹjɛʼi nu, ndɔ paʼa pəɨ lɔ ŋgwɛ̄iŋ a. Ndɔ nnu pei lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɔ chwīe nu chrà Minnwi thi nɔ haʼaŋ a ni nchhu nɛ.”
50Ndɔ pa ghaŋ younjiŋ pi kwiɛŋ ghao ntei. 51Muuŋ chəɨ pɔrɔ njōu njiŋ yi ki lɔ māʼaŋ sheshe yaoŋ ŋkiɛŋ mbhɔ ndhwí ŋa a ni ŋgwara mbɨŋ yu, pugu wɛ̄iŋ vi. 52A shrāo mbhɔ ndhwí ghɔ mieŋ mbhɔ pugu ntei ntontii.
Jishɔ shhɨ pa kúŋ
(Matio 26:57-68; Luka 22:54-55,63-71; Jouŋ 18:13-14,19-24)
53Pi lɔ̄gɔ Jishɔ ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ. Ŋguoŋ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa thishɨ ni pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi kɨrɨ. 54Pita ni njōu njiŋ yi mbɔ fie hini, nii moŋ yɨna taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ. Nchhɔ pugu pa ghaŋ kɛ̄ʼi lɨʼɨ nthɔ njɨgɔ móŋoŋ.
55Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ŋguoŋ pa kúŋ ghao thɔ ntāʼa thɔ nnu haʼaŋ minthɛ pugu wɛ̄iŋ Jishɔ nɔ nnɛ ŋa minthɛ pugu jwi vi, ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo. 56Nthɛ ŋa ntou pa ŋgwa ni nthɔ nchhu pa nnu mbe thɔ yu. Ndɔ pa nnu pighɔ ŋa pugu ni nchhu nɛ taoŋ pi nduoŋnduoŋ. 57Pichəɨ ŋgwa lɔllɔ ndɛʼi ŋgiɛŋ yei thɔ yu, nchhu nu ŋa, 58“Pigi ni njaʼo a chhu ŋa, ‘Ǹshi nshāʼa Nda Minnwi yei ŋa pi chwīe pi ni mbhɔ nɛ, ndɔ̄gɔ trɛi llɛ́ ŋkrao yi nduoŋ, ki lɔ mbɔ yi krao ni mbhɔ.’ ” 59Ndɔ njiʼi nthɛ pi nɔ yei nnu, paʼa nchò yugu lɔ mbɔ taʼa yi.
60Taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ lɔllɔ ntithi shhɨ mbie Jishɔ ŋa, “Ɔ lɔ ŋkhwɛ̄ nnu pei ŋa ŋgwa pei chhu nthɛ ghɔ nɛ?” 61Jishɔ wuʼɔ ndɛrɛ pi laŋ ki lɔ nchrā kaŋ taʼa nnu. Taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ ghɔ pɨnɨ mbie vi ŋa, “A gɔ̀ mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, mbɔ Muuŋ Ŋoŋ ŋa pigi ghà ŋgaʼo nɛ?”
62Jishɔ chhu ŋa, “MI JU! Pəɨ shhi njəɨ Muuŋ Ŋoŋmishua pi chərə vi ŋgei mbhɔ jɨ Ŋoŋ ŋa a Fāʼo Ŋguoŋ Ghrɨ́ nɛ, a thɔ nu pugu pa lúluŋ po.”
63Taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ shāa ndhwí yi nchhu ŋa, “Pia nuʼuŋ ntāʼa pa miŋkwentie nchwīe khɔ nɔ? 64Pəɨ yaʼo chrà nchɨʼəshə yei. Nthí məɨ pɔ pi ŋa?” Pugu kwaʼa nchhu ŋa, “A ŋgushaʼa, mbie ŋa pi jwi vi.”
65Pichəɨ jɛ̄ thu nu thwɛ mbɨŋ yu, mbūoŋ ligi yi nchwi vi, nchhu nu ŋa, “Tha ŋa a chhwi gɔ̌ nchhwi ghɔ.” Pa ghaŋ kɛ̄ʼi lɨʼɨ lɔ̄gɔ vi nchrə̄ɨ lrì thɔ yu.
Pita lāa Jishɔ
(Matio 26:69-75; Luka 22:56-62; Jouŋ 18:15-18,25-27)
66Pita ni ŋguʼɔ mbɔ mbɛmbiɛŋ moŋ yɨna. Yichəɨ taʼa muuŋ fàʼa, mbɔ miŋgwɛ mbɔ muuŋ fàʼa taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ thɔ, 67njəɨ Pita thɔ njɨgɔ móŋoŋ. Mbɛʼi Pita nchhu ŋa, “Gɔgɔ ŋkaa ghɔ ni mbɔ pəɨ Jishɔ llɔ Nasharɛ.”
68Ndɔ a lāa, nchhu nu ŋa, “Ǹdɔ nji, ndɔ paʼa thɔ a lɔ nshie ni nnu ŋa ɔ chhu nu nɛ.” Ndɔ Pita ghɔ lɔllɔ ŋgə̄ɨ ŋkuoŋ shɛndaoŋ ŋa a taoŋ choŋkaʼa nɛ. Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ miŋkəʼɨ khwɛ14:68 Miŋkəʼɨ khwɛ lɔ njiʼi mbɔ moŋ pichəɨ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ndunu..
69Muuŋ fàʼa ghɔ pɨnɨ njəɨ vi njɛ̄ chhu nu ni ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ ŋa, “Ŋoŋ vei taʼa ŋoŋ vugu.” 70Ndɔ a pɨnɨ nuʼuŋ ndāa ŋkamuʼɔŋ.
A gha ndara shɨgɛi, ŋgwa pighɔ ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ jɛ̄ chhu nu ni Pita ŋa, “Shishini, ɔ taʼa ŋoŋ vugu. Ɔ ŋoŋ Galili.”
71A jɛ̄ chɔ̄nɔ nu noŋ yi nshwrɛ̄i nu ŋa, “Ndɔ nji ŋoŋ vei ŋa pəɨ chrā nu nthɛ vi nɛ.” 72Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, miŋkəʼɨ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkhwɛ. Pita kwiŋ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchhu ghɔ ŋa, “Ŋkaoŋ miŋkəʼɨ ma ŋkhwɛ̄ ni paa ŋgɛ, ɔ shi ndāa a ni trɛi ŋgɛ.” Pita wɛ̄iŋ noŋ yi kie nshaʼa ni kə̄ɨ.
15Jishɔ thi sháʼa shhɨ Pailɛ
(Matio 27:1-2,11-14; Luka 23:1-5; Jouŋ 18:28-38)
1A ni ŋga mbɔ ŋkiɛŋ ni tutuʼu, pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ thishɨ pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi ni ŋguoŋ pa kúŋ ghao paoŋ mbini. Ŋkrao Jishɔ ndɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ nchaʼa vi mfɛ ni Pailɛ.
2Pailɛ pie vi ŋa, “Ɔ fùoŋ pa Juu?”
A khwɛ̄ ghɔ ŋa, “A haʼaŋ ɔ chhu nɛ.”
3Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ tigi ntou pa nnu thɔ yu. 4Pailɛ pɨnɨ mbie vi ŋa, “Ɔ lɔ njiʼi mfāʼo khwɛ̀ nɔ fɛ nu? Līi njəɨ fɨʼɨ pa nnu ŋa pugu chhu nthɛ ghɔ nɛ.” 5Ndɔ paʼa Jishɔ lɔ nuʼuŋ ŋkhwɛ̄ sheshe nnu, nnɛ Pailɛ ghrāo.
Pi fɛ njɔ́ gu ni Jishɔ
(Matio 27:15-26; Luka 23:13-25; Jouŋ 18:39–19:16)
6A ghà mbɔ llɛ́ Jɨ Lli Njiʼa, Pailɛ chuʼɔ taʼa ŋgaŋ chəɨŋ ŋa ŋgwa pie ghɔ nɛ. 7Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ moŋ chə́ɨŋ shɨna pa ghaŋ tɨnɨthɔ pɛ ŋa pugu ni njwi ŋoŋ ndɨɨ ŋa minduoŋnduoŋ ni ŋgū moŋ laʼa nɛ, ligi yi pɔ Baraba. 8Pa yú ŋgwa pighɔ ghə̄ɨ mbara Pailɛ, mbie vi ŋa a chwīe nɔ haʼaŋ a ghà mbīgi nchwīe nɛ ni pugu.
9A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ tāʼa nu ŋa nchuʼɔ ‘Fùoŋ pa Juu’ mfɛ ni pəɨ?” 10Nthɛ ŋa a ni nji ŋa pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ ni ŋgwɛ̄iŋ vi nthɔ mfɛ ghɔ nthɛ pi kighɨʼə. 11Ndɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ kāoŋ yú ŋgwa pighɔ ŋa pugu pie ŋa Pailɛ chuʼɔ pi Baraba. 12Pailɛ pɨnɨ nchhu ŋa, “Ti mi shi mbɔ pi nɛiŋ ni ŋoŋ ŋa pəɨ mɛ̄iŋ vi ni Fùoŋ pa Juu nɛ?”
13Pugu paʼo ŋgòu ni njɨ ŋa, “Kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa!”
14Pailɛ pie ŋa, “Nthɛ khɔ? Nnu pɨphɨ ŋa a chwīe nɛ pɔ pi khɔ?”
Ndɔ pugu pɨnɨ mbaʼo ŋgòu mbīgi ŋgə̄ɨ shhɨ, “Kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa!”
15Nnɛ Pailɛ tāʼa nu nchwīe ŋa túa yú ŋgwa pighɔ pwa, nchuʼɔ Baraba mfɛ ni pugu, ŋga ŋkwo wie Jishɔ, nchaʼa vi mfɛ ŋa pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa.
Pi māʼaŋ Jishɔ ni kwə̀ɨŋ
16Pa shoogɛ lɔ̄gɔ Jishɔ nii nɔ moŋ yɨna ntuʼɔ ŋgaŋ shaʼa ŋgwa, mɛ̄iŋ ŋguoŋ kwíe ntɨgao ŋkɨɨ shoogɛ ghao lɨʼɨ muʼɔŋ. 17Pugu māʼaŋ pɨ̀rɨ mbɨŋ yu, mbaʼa ŋkie ni pa michwɛʼichwɛʼi shhɔ̄ thɔ yu. 18Pugu jɛ̄ nthɔ ŋgɨnɔ vi, nchhu nu ŋa, “Nduunya! Ma Fùoŋ pa Juu!” 19Nthɔ ŋkwāʼa thɔ yi ni muuŋ thɨ, nthɔ nthu thwɛ mbɨŋ yu, ŋkwi kwɛ́rɛ yugu ŋgaʼo vi. 20Pugu ni ŋga ŋkwo māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ ti mīʼɛŋ, nshrāo pɨ̀rɨ ghɔ mbɨŋ yu, māʼaŋ ji ndhwí mbɨŋ yu, ŋgə̄ɨ ni ju lɨʼɨ kwīŋ ŋkuoŋ wáʼa.
Pi kwīŋ Jishɔ ŋkuoŋ wáʼa
(Matio 27:32-44; Luka 23:26-43; Jouŋ 19:17-27)
21Pugu ŋɨ ŋoŋ chəɨ ŋa ligi ni mbɔ Shemu llɔ Shiriŋ ŋa tiɛŋ wáʼa yi. Ŋoŋ ghɔ ni mbɔ tǎa Alɛshanda pugu Rufushi, ŋa a ni nii nu moŋ tri laʼa llɔ moŋ ŋgunu. 22Pugu lɔ̄gɔ Jishɔ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ haʼaŋ pi mɛ̄iŋ ŋa Gogota. Njiŋ yi pɔ ŋa, “Lɨʼɨ Kwéi Thɔ.” 23Pugu fɛ làʼo ghɔ ŋa pi nyāaŋ ni yichəɨ fhɔ̌ yúʼɔ pi mɛ̄iŋ ni məə, ndɔ a lāa ki lɔ nnu. 24Pugu kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa, ŋgrā ndhwí yi shɨna pugu, māʼaŋ yaoŋ nɔ pɛʼi, nɔ yəɨ nu ŋa shesheŋoŋ vugu shi njɨ pi yəɨ pra ndhwí yi.
25A ni mbɔ ndipuʼu minaoŋ ni tutuʼu ŋa pugu ni ŋkwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa. 26Pi nāʼaŋ nnu ŋa pugu ni ŋgwɛ̄iŋ vi nɔ ŋkwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa nɛ ŋa, “Fùoŋ pa Juu.” 27Pi kwīŋ vi pugu pa paa ŋgɨna. Taʼa yi ŋgei mbhɔ jɨ, taʼa yi ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi. 28[Nɛnnɛ chrà Minnwi yɛ ŋa pi ni nāʼaŋ ŋa pi ni shia vi shɨna ghaŋ chwīe phɨ nɛ ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ].15:28 Ishaya 53:12.
29Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ntɔgɔ nu nɛ ni nthɔ ŋgwɛʼi vi, nchɨʼɨ thɔ yugu, nchhu nu ŋa, “Hoho! Ɔ ni ntāʼa nu shāʼa Nda Minnwi mbɨnɨ ŋkrao moŋ trɛi llɛ́. 30Kwe nɛ noŋ yɔ nshwiʼi ŋkuoŋ wáʼa pia.”
31Wuʼɔ nɛnnɛ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ shɨna pugu ni noŋ yugu nchhu ŋa, “A ni ŋkwe ŋgwa nduoŋ, ndɔ minthɛ paʼa a lɔ ŋkwe noŋ yi. 32Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe, mbɔ Fùoŋ ŋgwa Ishrae, shwiʼi nɛ ŋkuoŋ wáʼa, nnɛ ŋa minthɛ pigi yəɨ mbiŋ vi.” Ŋgwa pɛ ŋa pi ni ŋkwīŋ vugu pugu kaʼa nɛ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ ŋkaa pugu.
Gu Jishɔ
(Matio 27:45-56; Luka 23:44-49; Jouŋ 19:28-30)
33A ni ŋga mbɔ moŋ ntuŋ minaoŋ, njiŋnjiŋ gū moŋ ŋguoŋ laʼa ghao ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ moŋ trɛi minaoŋ ni naoŋchɨ. 34A gha mbɔ moŋ trɛi minaoŋ ghɔ, Jishɔ chhu ŋkiɛŋ ni njɨ ŋa, “Eloi, Eloi, lema shabatani?” njiŋ yi pɔ ŋa, “Minnwi a, Minnwi a, ɔ mīʼaŋ a ŋa?”
35Pichəɨ ŋgwa ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ gha njaʼo nnu ghɔ nchhu ŋa, “Līi njəɨ, a chhɔ mɛ̄iŋ pi Elaija.” 36Yichəɨ ŋoŋ tei ŋgə̄ɨ niʼiŋ kusha moŋ làʼo chəchɨgəɨ, nchwɛʼi thɔ muuŋ thɨ, mfɛ ghɔ ŋa a nnu, nchhu nu ŋa, “Pəɨ tithi pia yəɨ ŋa Elaija shi nthɔ nshwiʼi vi shhɛ!”
37Jishɔ paʼo ŋgòu ndɔ ŋkhu. 38Ndhwí kɨʼɨ lɨʼɨ Nda Minnwi shāa ntaoŋ yi paa, llɔ tɔthɨ nshwiʼi mfɛ shhɛ. 39Nthishɨ pa taʼa ŋkɨɨ shoogɛ ŋa a ni nthi fɔ nthɔ mbɛʼi vi nɛ, gha njəɨ ŋa yei ŋkwaŋ haʼaŋ a khu nɛ, nchhu ŋa, “Shishini, ŋoŋ vei ni mbɔ Muuŋ Minnwi!”
40Pichəɨ piŋgɛ ni nthi hini njiʼɛ mbɛʼi nu. Shɨna piŋgɛ pighɔ ni mbɔ Meri Madaliŋ pugu Meri mǔuŋ Jɛiŋ mikəʼɨ pugu Joshɛshi, ni Shalome. 41Ndɨɨ ŋa a ni mbɔ Galili nɛ, pugu yōu njiŋ yi ŋgɛ̄rɛ vi. Ntou pa piŋgɛ nduoŋ ŋa pugu pa Jishɔ ni ŋkuʼɔ Jerushalɛiŋ kaʼa ni mbɔ fɔ.
Pa taannu Jishɔ twei vi
(Matio 27:57-61; Luka 23:50-56; Jouŋ 19:38-42)
42-43Fanaoŋ ni ŋkwo thɔ nu, yichəɨ ŋoŋ ligi yi pɔ Joshɛ llɔ Arimatia chəɨŋ. A ni mbɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ nda pa kúŋ, ni nthɔ njwɛrɛ Shaʼafuoŋ Minnwi ŋa a thɔ. A ni mbɔ llɛ́ pīri nu noŋ (mbɔ llɛ́ ŋa a fɛ ni llɛ́ Ji pa Juu nɛ). Joshɛ wɛ̄iŋ njùʼɔ yi, ŋgə̄ɨ shhɨ Pailɛ nduoŋ khu Jishɔ mbhɔ yu. 44Pailɛ ni ŋgrāo nɔ yaʼo nu ŋa Jishɔ kwo khu. Mɛ̄iŋ nthishɨ pa taʼa ŋkɨɨ shoogɛ mbie vi ŋa Jishɔ kwo khu. 45A ni ŋga njaʼo mbhɔ nthishɨ pa taʼa ŋkɨɨ shoogɛ ghɔ ŋa a kwo khu, mfɛ khu yi ni Joshɛ. 46Joshɛ yuoŋ mbhɔ ndhwí fhu, nshwiʼi khu Jishɔ shhɛ, ndiŋ vi moŋ ndhwí fhu ghɔ, niʼiŋ moŋ fúŋ ŋa pi fīʼi moŋ ŋgùʼɔ nɛ. Ŋkə̄nə ŋgùʼɔ nchri chofuŋ ghɔ nɔ. 47Meri Madaliŋ, ni Meri mǔuŋ Joshɛshi yəɨ lɨʼɨ ŋa pi ni ntwei vi nɛ.
16Jishɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ
(Matio 28:1-8; Luka 24:1-12; Jouŋ 20:1-10)
1Llɛ́ Ji ni ŋga ntɔgɔ, Meri Madaliŋ pugu Meri muuŋ Jɛiŋ ni Shalome yuoŋ pa wru laminda, nɔ ghə̄ɨ nu nshāʼo mbɨŋ Jishɔ. 2A gha mbɔ ŋkiɛŋ ni muuŋ tutuʼu ndɨɨ ŋa minaoŋ ni ŋkwo shaʼa moŋ fǔoŋ llɛmbhi, mbɔ Shonde, pugu ghə̄ɨ chofuŋ Jishɔ. 3Pugu chhu nu ni noŋ pugu ŋa, “A shi ŋkə̄nə gɔ̌ ŋgùʼɔ mbɨʼɨ chofuŋ mfɛ ni pia?” 4Ŋga ndīi nu nɛ, njəɨ pi kwo ŋkə̄nə ŋgùʼɔ ghɔ. A ni mbɔ ŋkiɛŋ mmɛ ŋgùʼɔ.
5Pugu gha nii moŋ fúŋ ghɔ, njəɨ yichəɨ maʼaŋ mikhwa chhɔ fɔ ŋgei mbhɔ jɨ, māʼaŋ shalaoŋ fhu, pugu ghrāo. 6A chhu ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ nuʼuŋ ŋgrāo, pəɨ tāʼa pi Jishɔ llɔ Nasharɛ ŋa pi ni ŋkwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa nɛ. A kwo kuʼɔ, a lɔ njiʼi mbɔ hɛiŋ. Līi njəɨ, yei lɨʼɨ yɛ ŋa pi ni nūʼɔŋ vi nɛ. 7Ndɔ pəɨ ghə̄ɨ nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi, pugu pa Pita ŋa, ‘A ghə̄ɨ nu nɛ shhɨ pəɨ moŋ Galili. Pəɨ shi njəɨ vi fɔ, wuʼɔ nɔ haʼaŋ a ni nshwei vəɨ nɛ.’ ”
8Thɔ yugu ni fiŋ, pugu wrū nu nthɛ pɔgɔ gu, ntaoŋ moŋ fúŋ ghɔ ntei. Pugu shini ndɔ nchhu kaŋ taʼa nnu ni shesheŋoŋ nthɛ ŋa pɔgɔ gu ni ŋgwɛ̄iŋ vugu.
[Pichəɨ pa fǔoŋ ndunu Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi llɛshhɨ lɔ njiʼi mfāʼo jɛ̄ moŋ ghrà ndipuʼu ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ nɔ ndugwi yi.]
Jishɔ nōoŋ noŋ yi ni Meri Madaliŋ
(Matio 28:9-10; Jouŋ 20:11-18)
9[Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni ŋkwo kuʼɔ ŋkiɛŋ ni muuŋ tutuʼu ni Shonde nɛ, mfǔoŋ nōoŋ noŋ yi pi ni Meri Madaliŋ, mbɔ miŋgwɛ yɛ ŋa a ni mfuʼu khwachəɨ miŋwɛiŋ mbɨŋ yu nɛ. 10A ghə̄ɨ nshwei ŋgwa pɛ ŋa pugu pa Jishɔ ni mbɔ nu kaʼa nɛ, ŋa pugu ni nthɔ ŋkə̄ɨ nu ndɔ njūa nu nɛ. 11Pugu ni ŋga njaʼo ŋa Jishɔ yi maoŋ, Meri Madaliŋ ghɔ kwo yəɨ vi nɛ, paʼa ndɔ mbiŋ.
Jishɔ nōoŋ noŋ yi ni paa ghaŋ younjiŋ pi
12Pa nnu pei ni ŋga ntɔgɔ, Jishɔ nōoŋ noŋ yi moŋ shɛndaoŋ nduoŋ ni paa ghaŋ younjiŋ pi ndɨɨ ŋa pugu ni mbɔ shɛndaoŋ ŋgə̄ɨ nu moŋ laʼa nɛ. 13Pugu pɨnɨ nchhu ni pichəɨ, ndɔ paʼa pugu lɔ mbiŋ nnu ŋa pugu ni nchhu nɛ.
Jishɔ nōoŋ noŋ yi ni taʼanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi
(Matio 28:16-20; Luka 24:36-49; Jouŋ 20:19-23; Fàʼa 1:6-8)
14Pa nnu pei gha ntɔgɔ, Jishɔ nōoŋ noŋ yi ni taʼanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi ndɨɨ ŋa pugu ni njɨ maoŋ nɛ, mbɨ̄ga vugu nthɛ pou piŋ yugu pugu pa tɨnɨthɔ nɔ piŋ nu nnu ŋa ŋgwa pɛ ŋa pugu yəɨ vi a pɔ yi maoŋ chhu nɛ.
15A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ moŋ ŋguoŋ mbhi ghao, nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ni ŋguoŋ ŋgwamishua ghao.16Shesheŋoŋ ŋa a piŋ ndɔ ŋkwe ŋkhǐ nɛ shi ndūgu. Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a lɔ mbiŋ nɛ shi mfāʼo njɔ́ nɔ ŋgushaʼa.17Pa lì pei shi njōu njiŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu piŋ nɛ. Ni ligi a pugu shi mfuʼu pa miŋwɛiŋ, nchrā moŋ pa chrà fhi.16:17 A nthɛ njiŋ chrà yei pɨnɨ mbɔ ŋa Pa lɨŋ fhi.18Pugu shi ŋgwɛ̄iŋ pa mitwɛʼi, ti p̈ugu nnu sheshe njɨʼɨ, paʼa kàʼa lɔ ŋkēe vugu. Pugu shi nūʼɔŋ mbhɔ yugu ŋkuoŋ pa ghaŋ ghɨ̌nɔ, noŋ yugu tɔgɔ.”
19Nɛnnɛ Jishɔ Taathɔ ni ŋga mīʼɛŋ chrā nu ni pugu, pi lɔ̄gɔ vi ŋkuʼɔ nɔ po, nchərə ŋgei mbhɔ Minnwi yi jɨ. 20Pugu taoŋ chhu chrà Minnwi ŋguoŋ lɨʼɨ, Taathɔ fāʼa pugu pugu nōoŋ ŋa chrà ŋa pugu chhu nu nɛ yi shini ntɔgɔ pi ŋkuoŋ pa lì.]