Pwa Pishaʼakhɔ ŋkwaŋ haʼaŋ
Matio
fɨ̄ʼɨ nɛ
Kāoŋ nu pa thɔ nu
Matio ni nāʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ yei mfɛ pi ni pa ŋgwa Juu. Matio nōoŋ Jishɔ ŋa a ŋoŋ ŋa mishweishwei ŋgwa Juu ni nthɔ nchrā nu nthɛ vi, pugu pa ŋa a Ju yɛ ŋa Minnwi ni Nchuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ.
A pɨnɨ nuʼuŋ mfɨ̄ʼɨ ŋa Jishɔ ni nshwiʼi choŋkhi Jodaŋ ŋkwe ŋkhǐ fɔ, ntɔgɔ moŋ mōoŋ nu moŋ ŋkǔnu njó. Matio pɨnɨ nuʼuŋ nōoŋ ŋa Jishɔ ni ntɛrɛ paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ nɔ nōoŋ nu paanchrɔ laʼataoŋ Ishrae. A pɨnɨ nuʼuŋ nōoŋ Jishɔ ŋa a Mushi fhi ŋa a thɔ nthɛ ŋa a kɨrɨ pa yaoŋ yɛʼi ŋa Jishɔ ni njɛʼi nɛ moŋ tiɛŋ kwíe. Wuʼɔ nɔ haʼaŋ Mushi ni nāʼaŋ tiɛŋ ŋwaʼaŋlɨ nɛ, a wuʼɔ ŋkwaŋ haʼaŋ Matio nūʼɔŋ chrà Jishɔ moŋ tiɛŋ mɛmmɛ kwíe nɛ.
Ŋwaʼaŋlɨ yei gha ndwigi nu, nōoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ Jishɔ thɔ ni ŋkwaŋ lūgu nu fhi ni ŋgwa pi nɛ. Jishɔ thɔ ni lūgu nu yei ntɔgɔ pi ŋkuoŋ khu nu mi mbɨnɨ ŋkuʼɔ moŋ gu.
1Pa ndaaŋoŋ Jishɔ Krishto
1Yei pa ndaaŋoŋ Jishɔ *Krishto mbɔ muuŋ *Devi ŋa a ni mbɔ muuŋ Abrahaŋ nɛ. 2Abrahaŋ ni mbɔ tǎa Aiji, Aiji pɔ tǎa Jakɔ, Jakɔ pɔ tǎa Juda pugu pa lǐŋ pi. 3Juda pɔ tǎa Pɛrɛ pugu Shera, mǔuŋ vugu ni mbɔ Tama, Pɛrɛ pɔ tǎa Hɛshroŋ, Hɛshroŋ pɔ tǎa Raŋ. 4Raŋ pɔ tǎa Aminada, Aminada pɔ tǎa Nashoŋ, Nashoŋ pɔ tǎa Shalmoŋ. 5Shalmoŋ pɔ tǎa Boa, mǔuŋ vi ni mbɔ Raha, Boa pɔ tǎa Obɛ, mǔuŋ vi ni mbɔ Ru, Obɛ pɔ tǎa Jeshe. 6Jeshe pɔ tǎa Fùoŋ Devi.
Devi pɔ tǎa Sholomu, ni mbhi vi pi pugu miŋgwɛ yɛ ŋa a ni mbɔ ŋgwɛ Yuria nɛ. 7Sholomu pɔ tǎa Rehoboaŋ, Rehoboaŋ pɔ tǎa Abija, Abija pɔ tǎa Asha.1:7 Pichəɨ pa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi fāʼo pi Ashafi (1 *Ŋwaʼaŋlɨ pa Nnu ŋa A ni Ndɔ̄gɔ Lɨʼɨ nɛ 3:10).8Asha pɔ tǎa Jehoshafa, Jehoshafa pɔ tǎa Joraŋ, Joraŋ pɔ tǎa Ujia. 9Ujia pɔ tǎa Jotaŋ, Jotaŋ pɔ tǎa Aha, Aha pɔ tǎa Hɛjɛkaya. 10Hɛjɛkaya pɔ tǎa Manashɛ, Manashɛ pɔ tǎa Amo, Amo pɔ tǎa Joshaya. 11Joshaya pɔ tǎa Jɛkonia pugu pa lǐŋ pi. Yei ni mbɔ pɨɨ ndɨɨ yɛ ŋa ŋgwa Babiloŋ ni ŋgwɛ̄iŋ puoŋ laʼataoŋ Ishrae ŋgə̄ɨ nɔ ghɔ laʼataoŋ pugu nɛ.
12Ndɨɨ ŋa puoŋ Ishrae ni ŋguʼɔ mbɔ Babiloŋ nɛ, Jɛkonia ni mbɔ tǎa Shɛatie, Shɛatie pɔ tǎa Shɛrubabɛ. 13Shɛrubabɛ pɔ tǎa Abihu, Abihu pɔ tǎa Eliakiŋ, Eliakiŋ pɔ tǎa Asho. 14Asho pɔ tǎa Shadɔ, Shadɔ pɔ tǎa Akiŋ, Akiŋ pɔ tǎa Eliu. 15Eliu pɔ tǎa Eliasha, Eliasha pɔ tǎa Mataŋ, Mataŋ pɔ tǎa Jakɔ. 16Jakɔ pɔ tǎa Joshɛ mbɔ ndaoŋ Meri ŋa a ni mbhi Jishɔ ŋa pi mɛ̄iŋ vi ŋa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ.
17Nɛnnɛ ŋguoŋ ŋgwrɛiŋoŋ llɔ thɔ Abrahaŋ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ mbɨŋ Devi ni mbɔ khwɛnchrɔ, llɔ thɔ Devi ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa pi ni ŋgwɛ̄iŋ puoŋ Ishrae ŋgə̄ɨ nɔ Babiloŋ nɛ pɔ khwɛnchrɔ, llɔ ndɨɨ ŋa pi ni ŋgwɛ̄iŋ puoŋ Ishrae ŋgə̄ɨ nɔ Babiloŋ nɛ, ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa pi ni mbhi Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, pɔ khwɛnchrɔ.
Pi phi Jishɔ
18Yei ŋkwaŋ haʼaŋ nnu phi Jishɔ Krishto ni ntɔgɔ nɛ. Pi ni ŋga nōoŋ Meri mǔuŋ vi ni Joshɛ nɔ ŋgwɛ vi, ŋkaoŋ pugu yu maa nchwīe láŋ ti nji noŋ, a kwo thi pi ni shūu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ ghrɨ́ Jijwɛ Minnwi. 19Joshɛ ndaoŋ vi ni mbɔ ŋoŋ ndɨndɨ ki lɔ ntāʼa nu māʼaŋ lrithɔ thɔ yu, nnɛ a lɔ̄gɔ nthí mi nɔ shāaŋ nu pugu yu pi njiŋnjiŋ.
20A ni ŋga ŋguʼɔ nthɔ mbīʼi nnu yei njùʼɔ yu, ŋga njəɨ nu nɛ, *ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ nōoŋ noŋ yi ghɔ moŋ njə̀ɨŋ, nchhu nu ŋa, “Joshɛ, muuŋ Devi, kiʼi mbɔgɔ nɔ lɔ̄gɔ nu Meri nɔ ŋgwɛ ghɔ, nthɛ ŋa muuŋ ŋa a shūu nɛ tɔgɔ pi moŋ ghrɨ́ Jijwɛ Minnwi. 21A shi mbhi muuŋ mimbia, ɔ chhɔ̄ ligi yi ni Jishɔ1:21 Njiŋ Jishɔ pɔ ŋa ŋoŋ ŋa a ghà ŋkwe ŋgwa nɛ. nthɛ ŋa a shi ŋkwe ŋgwa pi moŋ phɨ yugu.”
22Ŋguoŋ nnu pei ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɔ chwīe nu nnu ŋa Taathɔ ni nchhu ntɔgɔ mbɨŋ pa njəɨlɨʼɨ yi nɛ pɔ nnu shini ŋa:
23“Līi njəɨ, Miŋgwɛ haʼaŋ a shi yaʼa ji mimbia nɛ
shi nshūu mbhi muuŋ mimbia
Pi chhɔ̄ ligi yi ŋa Emanue, njiŋ yi pɔ ŋa,
‘Minnwi pɔ pia pugu kaʼa.’ ”
24Joshɛ ni ŋga ŋgūʼu lɔgɔ, nchwīe nɔ haʼaŋ ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ ghɔ chhu nɛ, ndɔ̄gɔ ŋgwɛ vi. 25Ndɔ paʼa ndɔ nji vi nɔ ŋgwɛ vi ti a nuʼuŋ mbhi muuŋ mimbia, Joshɛ chhɔ̄ ligi yi ni Jishɔ.
2Ghaŋ kra llɔ ŋgei shaʼa minaoŋ
1Ndɨɨ ŋa pi ni ŋkwo phi Jishɔ Bɛtɛlɛhɛiŋ moŋ Judia nɛ, moŋ pɨɨ ndɨɨ ŋa Hɛrɔ ni mbɔ fùoŋ nɛ, ŋga njəɨ nu nɛ, ghaŋ shiethɔ2:1 Yei ni mbɔ ŋgwa ŋa pugu ghà nshwei njiŋ nnu ŋa fɨ́nəɨ nōoŋ nu nɛ pugu pa njiŋ njə̀ɨŋ. llɔ ŋgei shaʼa minaoŋ thɔ Jerushalɛiŋ. 2Mbie ŋa, “Ju vɛ ŋa pi phi vi mbɔ fùoŋ pa Juu nɛ hɨŋ? Nthɛ ŋa pigi ni njəɨ fɨ́nəɨ ŋa a nōoŋ ŋa pi phi vi nɛ ndɨɨ ŋa a ni ŋkuʼɔ ŋgei shaʼa minaoŋ nɛ, nthɔ lɨʼɨ ghaʼo vi.”
3Fùoŋ Hɛrɔ ni ŋga njaʼo yei, nnu ghɔ ghana vi pugu pa ŋguoŋ ŋgwa Jerushalɛiŋ. 4A mɛ̄iŋ ŋguoŋ pa *thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi, mbie vugu ni lɨʼɨ ŋa pi ni mfāʼo nɔ phi nu Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ. 5Pugu ni ŋkhwɛ̄ ghɔ ŋa, “Bɛtɛlɛhɛiŋ moŋ Judia nthɛ ŋa yei yaoŋ ŋa *njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nāʼaŋ nɛ:
6‘Ndɔ gɔ̀ ma Bɛtɛlɛhɛiŋ shhɛ Juda,
ɔ lɔ njiʼi ŋkɨgəɨ shɨna pa ŋguoŋ mmɛ laʼataoŋ moŋ Juda,
nthɛ ŋa yichəɨ nthishɨ ŋgwa shi ntaoŋ laʼa ghɔ ŋkɛ̄ʼi ŋgwa paŋ puoŋ Ishrae.’ ”
7Nɛnnɛ Hɛrɔ mɛ̄iŋ pa ghaŋ shiethɔ pighɔ njiŋnjiŋ ntou vugu ti nji ndɨɨ ŋa fɨ́nəɨ ghɔ ni ŋkuʼɔ nɛ. 8Ntaoŋ vugu Bɛtɛlɛhɛiŋ, nchhu nu ŋa, “P̂əɨ ghə̄ɨ ntāʼa muuŋ ghɔ pɔpɔrɔ, ŋga njəɨ vi, pəɨ chwīe ǹji. Nnɛ ŋa mmu ŋkaa mu nthɛ ŋ̀gə̄ɨ ŋgaʼo vi.”
9Pugu ni ŋga njaʼo ŋguoŋ nnu ŋa fùoŋ Hɛrɔ ni nchhu nɛ, ŋgwɛ̄iŋ ndaoŋ ŋgə̄ɨ. Ŋga njəɨ nu nɛ, fɨ́nəɨ yɛ ŋa pugu ni njəɨ ŋgei laʼataoŋ shaʼa minaoŋ nɛ ghə̄ɨ nu shhɨ pugu ti nuʼuŋ ŋgə̄ɨ ntithi nɔ lɨʼɨ haʼaŋ muuŋ ghɔ ni mbɔ nɛ. 10Pugu ni ŋga njəɨ fɨ́nəɨ ghɔ tithi, njùʼɔ yugu pwa ti ŋgaʼa. 11Pugu ni ŋga nii nda ghɔ, njəɨ muuŋ ghɔ pugu Meri mǔuŋ vi, ntuʼu noŋ yugu ŋgɨnɔ vi, mfuʼu pa maoŋ tɨnɨnchuoŋ pìɛŋ pugu, mbɔ pa laoŋgo, ni yichəɨ ŋkwaŋ lěi pi mɛ̄iŋ ni fraŋkishɛŋ, ni laminda ŋa pi mɛ̄iŋ ni məə nɛ.2:11 Pa maoŋ pei ni mbɔ pi ŋkwaŋ maoŋ pa pifuoŋ. Fraŋkinshɛŋ pɔ pi ŋkiɛŋ lěi tɨnɨnchuoŋ llɔ laʼataoŋ Arabia. Məə pɔ pi wru luŋ pwapwa mbɨnɨ mbɔ yi shāʼo mbɨŋ khu ŋoŋ.
12Nthɛ ŋa Minnwi ni ŋkwo shūu tə́nə yugu moŋ njə̀ɨŋ ŋa kiʼi pugu nuʼuŋ ŋgə̄ɨ njəɨ Fùoŋ Hɛrɔ nɛ, pugu tɔgɔ ndaoŋ nduoŋ mbɨnɨ laʼa pugu.
Pi tei ni Jishɔ ŋgə̄ɨ Ijipti
13Ndɨɨ ŋa ghaŋ shiethɔ pighɔ ni ŋgə̄ɨ nɛ, Joshɛ gha njəɨ nu nɛ ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ nōoŋ noŋ yi ghɔ moŋ njə̀ɨŋ, nchhu ghɔ ŋa, “Lɔllɔ tɔthɨ ndɔ̄gɔ muuŋ vei pugu mǔuŋ vi ntei pəɨ pugu ghə̄ɨ Ijipti, ŋkɨna fɔ ti ǹshi nuʼuŋ nchhu ni pəɨ ŋa pəɨ kwəɨ pəɨ maa ŋkwəɨ. Nthɛ ŋa Hɛrɔ shi ntāʼa muuŋ ghɔ nɔ jwi nu vi.”
14A lɔllɔ tɔthɨ, ndɔ̄gɔ muuŋ ghɔ pugu mǔuŋ vi ni tuʼu pugu tei ŋgə̄ɨ Ijipti. 15Ŋkɨna fɔ ti Hɛrɔ nuʼuŋ ŋkhu. Yei ni mbɔ nɔ chwīe nu nnu ŋa Taathɔ ni nchhu ntɔgɔ pi mbɨŋ njəɨlɨʼɨ yi nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ, a ni nchhu ŋa, “Mi ni mɛ̄iŋ Muuŋ a, a taoŋ Ijipti.”
Hɛrɔ jwi pa puoŋ prɔ
16Hɛrɔ ni ŋga ndugwi nji ŋa ghaŋ shiethɔ pighɔ chwīe a gū na nɛ, a lɨnaoŋ ni pɨgɨtua, mfɛ gɨ́ pa shoogɛ pi taoŋ njwi ŋguoŋ puoŋ pimbia ŋa pugu pɔ jɛ̄ moŋ paa ŋgaʼo mbɨnɨ nu njiŋ nɛ, moŋ Bɛtɛlɛhɛiŋ pugu pa ŋguoŋ lɨʼɨ ghɔ ghao. A ni nchwīe yei pi llɔ ŋkuoŋ nnu ŋa a ni njaʼo mbhɔ ghaŋ shiethɔ nɔ ndɨɨ ŋa fɨ́nəɨ ghɔ ni mfǔoŋ ŋkuʼɔ nɛ. 17Yei nnu ni nchwīe nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi Jɛrimaya ni nchhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ. Njəɨ lɨʼɨ Minnwi ghɔ mbɔ Jɛrimaya ni nchhu ŋa:
18“Pi yaʼo ŋggì kuʼɔ nu Rama
mbɔ ŋggì lwillwi kə̄ɨ nu,
Rashe thɔ ŋkə̄ɨ puoŋ pi
ndɔ ndāa ŋa kiʼi pi māʼaŋ njùʼɔ yi
nthɛ ŋa pugu lɔ nuʼuŋ mbiʼi.”
Pa Jishɔ pɨ̄nɨ Nasharɛ
19Ndɨɨ ŋa Hɛrɔ ni ŋkhu nɛ, ŋga njəɨ nu nɛ, ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ nōoŋ noŋ yi ni Joshɛ moŋ laʼataoŋ Ijipti. 20Nchhu ghɔ ŋa, “Yrɛi shhɛ, ndɔ̄gɔ muuŋ vinɛ pugu mǔuŋ vi mbɨnɨ moŋ laʼataoŋ Ishrae nthɛ ŋa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ntāʼa nu njwi muuŋ ghɔ nɛ khu.”
21A lɔllɔ ndɔ̄gɔ muuŋ ghɔ pugu mǔuŋ vi mbɨnɨ laʼataoŋ Ishrae. 22A ni ŋga njaʼo ŋa a jɨ Akɛlao njɨ nda Hɛrɔ tǎa vi nɔ fùoŋ Judia, a pɔgɔ nɔ ghə̄ɨ nu fɔ. Nthɛ ŋa pi ni ŋkwo shūu tə́nə yi moŋ njə̀ɨŋ nɛ, a pɨ̄nɨ moŋ krao ŋgei Galili. 23A ni ŋgə̄ɨ ndaʼa moŋ laʼataoŋ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Nasharɛ nɛ, nnɛ nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nchhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ: “Pi lɛ mɛ̄iŋ vi ni ŋoŋ Nasharɛ.”
3Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ pīri shɛndaoŋ
(Maaku 1:1-8; Luka 3:1-18; Jouŋ 1:19-28)
1Moŋ pɨɨ ndɨɨ ghɔ, Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ni nthɔ, nchhɔ nchīi chrà Minnwi moŋ ŋkǔnu njó moŋ Judia, 2“P̂əɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Po3:2 Yei wuʼɔ taʼa yaoŋ pugu chhu nu ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi, ndɔ Matio chhu pi Shaʼafuoŋ Po nthɛ ŋa pa ŋgwa Juu shini ndɔ njiʼi nthɔ njɨna ligi Minnwi nthɛ ŋa a ni mbɔ pi nnu nchɨʼəshə. kwo para.” 3Jouŋ ni mbɔ ŋoŋ ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Ishaya ni nchhu nthɛ vi ndɨɨ ŋa a ni nchhu ŋa,
“Ŋoŋ chəɨ thɔ mfɛ gɛ̀ moŋ ŋkǔnu njó, nchhu nu ŋa:
‘Pīri shɛndaoŋ Taathɔ,
chwīe pa lɨʼɨ tɔgɔ yi pɔ yi tithi.’ ”
4Jouŋ ni māʼaŋ ndhwí ŋa pi chwīe pi ni ŋgì yichəɨ ŋkwaŋ minyieŋ pi mɛ̄iŋ ni kamela3:4 Minyieŋ yei pɔ nɔ minyieŋləɨ. Ŋgwa ghà nyīeŋ ŋkuoŋ ghɔ ŋgei pa laʼataoŋ ŋkǔnu njó nɛ., ni ŋkandaŋ ŋgrào minyieŋ nɔ ntuʼu yi. Maoŋ jɨ pi ni mbɔ ŋgwíŋ pugu pa llɔ̌ ŋkǔnu. 5Ŋgwa Jerushalɛiŋ pugu pa ŋgwa llɔ moŋ ŋguoŋ Judia pugu pa ŋguoŋ laʼataoŋ ŋkɨŋ Jodaŋ taoŋ ŋgə̄ɨ mbara vi, 6a kwe vugu ni ŋkhǐ moŋ nɨnəɨ Jodaŋ pugu yūa phɨ yugu.
7Ndɔ a ni ŋga njəɨ ntou pa ŋgwa *Farashi pugu pa ŋgwa *Shadushi thɔ nu ŋa a kwe vugu ni ŋkhǐ nɛ, a chhu ni pugu ŋa, “Pa Mbhɛ mitwɛʼi! A shūu gɔ̌ tə́nə yəɨ ŋa pəɨ tei pɨgɨtua Minnwi ŋa a thɔ nu nɛ? 8P̂əɨ chwīe nnu pɛ ŋa a shi nōoŋ ŋa pəɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni pəɨ nɛ. 9Kiʼi pəɨ nuʼuŋ nyīeŋ mbiʼi nu ŋa pəɨ shi ndūgu nthɛ ŋa pəɨ chhu nu ŋa, ‘Abrahaŋ tǎa vigi.’ Ǹchhu ni pəɨ ŋa mimfɛ Minnwi pɨʼɨ ŋgùʼɔ pei nchwīe puoŋ nɔ ghɔ mfɛ ni Abrahaŋ. 10Pi kwo pīri njiɛŋ nɔ kəʼɨ nu thɨ nɔ ghɔ llɔ ŋkuoŋ ŋǐeŋ yi, nthɛ yie ghɔ sheshe thɨ ŋa a lɔ njiʼi njuŋ ntíɛŋ shiʼi nɛ, pi shi ŋkəʼɨ māʼaŋ moŋ móŋoŋ.”
11“Ŋ̀guʼɔ ŋkwe vəɨ ni ŋkhǐ pi moŋ ŋkhǐ nɔ nōoŋ nu ŋa pəɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ. Ndɔ yichəɨ ŋoŋ thɔ nu ŋa a chaa a, ǹdɔ njiʼi ŋkāʼo fɨʼɨ ŋoŋ ŋa a nthɛ ǹtiɛŋ tra yi nɛ. A shi ŋkwe vəɨ ni ŋkhǐ moŋ Jijwɛ Minnwi pugu pa móŋoŋ. 12A tuo yaoŋ fɨgəɨ reshi mbhɔ yu, mfɨgəɨ mfuʼu ŋkiɛŋ reshi moŋ ŋkuʼu maoŋ nūʼɔŋ shaoŋ yu, ntūoŋ ŋkuʼu maoŋ ghɔ moŋ móŋoŋ ki phɛ.”
Jishɔ kwe ŋkhǐ
13Ndɨɨ ghɔ Jishɔ chəɨŋ ŋkɨŋ nɨnəɨ Jodaŋ llɔ Galili. Nthɔ njəɨ Jouŋ ŋa a kwe vi ni ŋkhǐ. 14Jouŋ paʼo nɔ lāa nu, nchhu nu ŋa, “A kāʼo ŋa a kwe gɔ̀ ŋkwe a ni ŋkhǐ, ɔ pɨnɨ nuʼuŋ nthɔ nu njəɨ pi mmu ŋa ŋ̀kwe ghɔ ni ŋkhǐ?”
15Ndɔ Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Mieŋ a pɔ nɛnnɛ ndwɛ, nthɛ ŋa yei ŋkwaŋ haʼaŋ pia shi nchwīe ŋguoŋ nnu ŋa Minnwi tāʼa nu nɛ.” Nɛnnɛ Jouŋ piŋ kiʼɛ.
16Jishɔ ni ŋga ŋkwe ŋkhǐ, ntaoŋ moŋ ŋkhǐ chomilaoŋ ghɔ. Ŋga njəɨ po ŋaʼaŋ, a yəɨ Jijwɛ Minnwi taoŋ po nɔ mintuʼɔlibuŋ ndia mbɨŋ yu. 17Ŋga njəɨ nu nɛ, yichəɨ ŋggì chhu po ŋa, “Yei muuŋ a ŋa ŋ̀khwā ǹja mfāʼo pwanjuʼɔ nthɛ vi.”
4Shata mōoŋ Jishɔ
1Nɛnnɛ Jijwɛ Minnwi lɔ̄gɔ Jishɔ ŋgə̄ɨ ni ju moŋ ŋkǔnu njó ŋa devɨ mōoŋ vi fɔ. 2A ni ŋga njī ŋkhǐ nɔ khwɛ wuŋ naoŋchɨ pugu pa khwɛ wuŋ tuʼu, njì yia vi. 3Nnɛ devɨ, mbɔ ŋgaŋ mōoŋ ŋoŋ thɔ nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ̈ mbɔ Muuŋ Minnwi nɛ, ɔ fɛ nɛ gɨ́ pa ŋgùʼɔ pei kara ŋgū brɛi pia.”
4Ndɔ a khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, ‘Ŋoŋmishua shiʼa ŋguʼɔ njru pi ŋkuoŋ brɛi təʼɨ vi, ndɔ a ghà mbɨnɨ njru ŋkuoŋ ŋguoŋ chrà ŋa a taoŋ nchò Minnwi nɛ.’ ”
5Nnɛ devɨ lɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ pugu yu Jerushalɛiŋ, mbɔ mmɛ laʼataoŋ taoŋtaoŋ, ntigi vi ŋkuoŋ nchwɛrɛ *Nda Minnwi, 6nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ̈ mbɔ Muuŋ Minnwi, ɔ thi nɛ hɛiŋ ndhi nchəɨŋ shhɛ nthɛ ŋa pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa,
‘Minnwi shi mfɛ gɨ́ ni pa ghaŋ ntaoŋ pi nthɛ ghɔ,
pugu jā ghɔ tɔthɨ ni mbhɔ,
nnɛ ŋa kiʼi ɔ chhwi kwò yɔ ŋkuoŋ ŋgùʼɔ.’ ”
7Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pi pɨnɨ nuʼuŋ nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, ‘Kiʼi ma njwɛʼi Taathɔ mbɔ Minnwi yɔ.’ ”
8Devɨ lɔ̄gɔ vi ŋkamuʼɔŋ ŋkuʼɔ ni ju ŋkuoŋ thɔ ŋkiɛŋ ntaaŋ mbra, nōoŋ ŋguoŋ pa laʼataoŋ ŋkuoŋ mbhi ghɔ pugu pa ndighaʼo yugu, 9nchhu ghɔ ŋa, “Ǹshi mfɛ ŋguoŋ yi vɛ ghao nɔ haʼaŋ ɔ̈ ŋgū shhɛ ŋgaʼo a.”
10Nnɛ Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Lɔllɔ shhɨ a, ma Shata! Nthɛ ŋa pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, ‘Ghaʼo Taathɔ mbɔ Minnwi yɔ, ŋguʼɔ mfāʼa pi mbhɔ yu təʼɨ vi.’ ”
11Nɛnnɛ devɨ mieŋ vi ŋgə̄ɨ, ŋga njəɨ nu, pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi thɔ māʼaŋ ghrɨ́ yi.
Jishɔ jɛ̄ fàʼa yi Galili
12Ndwɛ Jishɔ ni ŋga njaʼo ŋa pi kwo wɛ̄iŋ Jouŋ, a pɨ̄nɨ njiŋ nii Galili. 13A ni ndhɔ moŋ laʼataoŋ Nasharɛ, ŋgə̄ɨ nthɔ nchhɔ nu Kapanuŋ, mbɔ laʼataoŋ ŋa a ni mbɔ ŋkɨŋ ŋkhǐ, ŋgei laʼataoŋ Shɛbuluŋ pugu Naftali, 14nɛnnɛ ŋa nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi, mbɔ Ishaya, ni nāʼaŋ nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ:
15“Laʼataoŋ Shɛbuluŋ pugu laʼataoŋ Naftali,
shɛndaoŋ ghə̄ɨ nu cho mmɛ ŋkhǐ, mfərə Jodaŋ,
ŋgwa ŋa pugu laʼa nu krao ŋgei Galili ŋa ŋgwa taoŋ nduoŋ ni mbɔ fɔ nɛ.
16Ŋgwa ŋa pugu chhɔ nu moŋ njiŋ nɛ
yəɨ mmɛ líʼɛ.
Ni ŋgwa ŋa pugu chhɔ pi moŋ miliʼi gu nɛ,
líʼɛ kwo thɛ mbɨŋ pugu.”
17Jɛ̄ ndɨɨ ghɔ, Jishɔ jɛ̄ nthɔ nchīi chrà Minnwi ŋa, “P̂əɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ, nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Po kwo para.”
Jishɔ gɛ̄ fǔoŋ ghaŋ younjiŋ pi
18Jishɔ ni ŋga nyīeŋ nu ŋkɨŋ mmɛ ŋkhǐ Galili, njəɨ paa pimbia mbɔ pa lǐŋ. Shemu, ŋa pi mɛ̄iŋ vi ni Pita nɛ, pugu Andru ndǐŋ vi, pugu thɔ māʼaŋ ndáŋ moŋ ŋkhǐ nthɛ ŋa pugu ni mbɔ pi ghaŋ ŋgunu. 19Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ yōu njiŋ a, ǹchwīe pəɨ pɔ ghaŋ wɛ̄iŋ ŋgwamishua.” 20Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, pugu mieŋ ndáŋ pugu njōu njiŋ yi.
21A gha ndɔllɔ fɔ ŋgə̄ɨ nu, mbɨnɨ njəɨ pichəɨ paa pa lǐŋ, Jɛiŋ mbɔ muuŋ Shebedi pugu Jouŋ ndǐŋ vi moŋ kikuoŋ pugu pa Shebedi tǎa vugu, pugu chhɔ ntaʼa pa ndáŋ yugu. A gɛ̄ vugu. 22Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, pugu mieŋ kikuoŋ yugu pugu pa tǎa vugu njōu njiŋ yi.
Jishɔ yɛʼi ŋgwa, nchīi chrà Minnwi ndɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋgwa
23Jishɔ nyīeŋ moŋ ŋguoŋ Galili ghao, nthɔ njɛʼi ŋgwa moŋ pa *nda luoŋ Minnwi, nthɔ nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ mbɔ yi Shaʼafuoŋ, nthɔ njɨ̄gɨ ŋguoŋ ŋkwaŋ ghɨ̌nɔ pugu pa chəɨchəɨ mbɨŋ ŋgwa. 24Nnɛ ndighaʼo yi ghə̄ɨ shhɨ nyīeŋ moŋ ŋguoŋ Shiria. Pi thɔ ni ŋguoŋ ghaŋ ghɨ̌nɔ, pa ghaŋ ŋgwa pɛ ŋa ŋguoŋ ŋkwaŋ ŋkwaŋ ghɨ̌nɔ pugu pɔ yúʼɔ pɔ mbɨŋ pugu nɛ, pa ŋgwa ŋa miŋwɛiŋ ni mfɛ ŋgəʼɨ ni pugu, ghaŋ guthɔ, pa ŋgwa ŋa pichəɨ lɨʼɨ noŋ yugu khu nɛ, a yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋguoŋ yugu ghao. 25Ŋkiɛŋ mmɛ yú ŋgwa yōu njiŋ yi llɔ moŋ ŋguoŋ Galili pugu pa moŋ Dekapoli4:25 Njiŋ yi pɔ ŋa wuŋ laʼataoŋ. pugu pa moŋ Jerushalɛiŋ ni Judia ti ŋgə̄ɨ ti mfərə nɨnəɨ Jodaŋ.
5Jishɔ chīi chrà Minnwi ŋkuoŋ mbra
(5:1–7:29)
1Jishɔ ni ŋga njəɨ ntou yú ŋgwa, ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra ŋga nchɔchhɔ shhɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ mbara vi.
Ŋkiɛŋ pwatua
2A ŋaʼaŋ nchò yi njɛʼi vugu, nchhu nu ŋa,
3“Mbɔrɔ yi ghaŋ pou moŋ jijwɛ, 5:3 Yei ŋgwa pɛ ŋa pugu ji ŋa a pie ŋa pugu fāʼo ghɛ̀rɛ llɔ mbhɔ Minnwi nɛ.
nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Po pɔ pi yugu.
4Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ ni tuʼuthɔ nɛ,
nthɛ ŋa Minnwi shi māʼaŋ njùʼɔ yugu.
5Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ juju nɛ,
nthɛ ŋa ŋkuoŋ shhɛ lɛ mbɔ yugu.
6Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu fāʼo njì pugu pa yaoŋ njùʼɔ nthɛ nnu ndɨndɨ nɛ,
nthɛ ŋa pi shi nchwīe pugu yru.
7Mbɔrɔ yi ghaŋ kwoshɨnɨ,
nthɛ ŋa pi shi nōoŋ kwoshɨnɨ ni pugu.
8Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa njùʼɔ yugu yi taoŋtaoŋ nɛ,
nthɛ ŋa pugu shi njəɨ Minnwi.
9Mbɔrɔ yi ghaŋ chwīe taʼaŋggi,
nthɛ ŋa pi shi mɛ̄iŋ vugu ni pa puoŋ Minnwi.
10Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pi fɛ ŋgəʼɨ ni pugu nthɛ nnu ndɨndɨ nɛ,
nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Po shi mbɔ yugu.
11“Mbɔrɔ yəɨ ndɨɨ ŋa ŋgwa wɛʼi vəɨ, mfɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ, ndɔ ndɛʼi ŋgiɛŋ nchhu ŋguoŋ ŋkwaŋ nnu pɨphɨ thɔ pəɨ nthɛ a nɛ. 12P̂əɨ tɛnɛ ndɔ mfāʼo pwanjuʼɔ nthɛ ŋa ŋkiɛŋ mmɛ kɨ̀nɛiŋ pɔ ni pəɨ po, nthɛ ŋa a wuʼɔ haʼaŋ pugu ni mfɛ ŋgəʼɨ ni pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋa pugu ni mfǔoŋ nthɔ shhɨ pəɨ nɛ.
Khí pugu líʼɛ
13“Pəɨ pa khí5:13 Khí ghà nchwīe yaoŋ lɨ̄ŋ, mbɨnɨ nchwīe ŋa kiʼi a fɔ̄rɔ, nnɛ pa ghaŋ piŋ fāʼo nɔ ghɛ̄rɛ nu ŋgwa ŋa kiʼi pugu gū moŋ phɨ. ŋkuoŋ shhɛ, ndɔ ti khí mbhɛ̌ ghrɨ́ yi nɔ chwīe nu yaoŋ pwa, ɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkwəɨ ni ghrɨ́ yi ghɔ pi nɛiŋ? A lɔ nuʼuŋ mfāʼo ghɛ̀rɛ nɔ sheshe yaoŋ, ŋkiɛŋ ŋa pi mīʼaŋ vi ŋgwamishua nɨ̄ɨ ni kwò yugu.
14“Pəɨ pɔ nɔ líʼɛ ni ŋguoŋ ŋgwa ŋkuoŋ mbhi. Mmɛ laʼataoŋ ŋa pi krao ŋkuoŋ mbra nɛ shiʼa njiʼi ndə̄ɨŋ noŋ yi. 15Ŋoŋ shiʼa nchuʼu truka niʼiŋ laʼo mikuo, pi ghà ntigi pi ŋkuoŋ lɨʼɨ tigi truka, a fɛ líʼɛ ni ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu pɔ moŋ nda nɛ. 16Wuʼɔ nɛnnɛ, a pie ŋa líʼɛ yəɨ thɛ shhɨ ŋgwamishua, nnɛ ŋa a nthɛ pugu yəɨ pa fàʼa pəɨ pi shiʼi, ŋgaʼo Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ.
Ntɨ́gɨ nthɛ gɨ́
17“Kiʼi pəɨ pīʼi ŋa ǹthɔ pi nɔ lāa nu gɨ́ ki pa nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi yɛʼi nɛ, ǹshini ndɔ nthɔ pi nɔ lāa nu, ŋki thɔ pi nɔ chwīe nu nnu ŋa pugu yɛʼi nu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ. 18Nthɛ ŋa shishini ǹshwei vəɨ ŋa, nɔ haʼaŋ po pugu shhɛ wuʼɔ mbɔ nɛ, mbaʼa taʼa muuŋ mi ligi yaoŋ, ki taʼa pra ligi yaoŋ yiʼi ntɔgɔ ghagha moŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ ki lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ. 19Nthɛ yie ghɔ, shesheŋoŋ ŋa a pəʼɨ taʼa muuŋ mi kɨ̀na shɨna pa kɨ̀na pei, ndɔ njɛʼi ŋgwa nduoŋ nɔ chwīe nu nɛnnɛ ŋkaa pugu nɛ, pi shi ma mɛ̄iŋ vi ni ndugwi muuŋ mi ŋoŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po, ndɔ ti shesheŋoŋ ŋa a nūʼɔŋ gɨ́ pighɔ ndɔ njɛʼi ŋgwa nduoŋ ŋa pugu nūʼɔŋ nɛ, pi shi ma mɛ̄iŋ vi ni ŋoŋ ndiɛŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po. 20Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ ŋa n̈dɨndɨ yəɨ mieŋ ki lɔ nchaa yi pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi, paʼa pəɨ lɔ nii moŋ Shaʼafuoŋ Po.
Pa yaoŋ yɛʼi nthɛ pɨgɨtua
21“Pəɨ yaʼo ŋa pi ni nchhu ni ŋgwa llɛshhɨ ŋa, ‘Kiʼi pəɨ ma njwi ŋoŋ, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a jwi ŋoŋ nɛ shi nthi sháʼa5:21 A shi nthi sháʼa mbɔ ŋgushaʼa ndashaʼa..’ 22Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa shesheŋoŋ ŋa a pɨgɨtua ni ndǐŋ vi nɛ shi nthi sháʼa, ɔ̈ nchhu ni ndǐŋ ghɔ ŋa, ‘Ŋoŋ ghagha yei,’ kaŋ pi shi ŋgə̄ɨ ni gɔ nda nchaʼo, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a chhu ni ndǐŋ vi ŋa, ‘Ɔ na,’ minthɛ a pɔ moŋ lwilwiʼi nɔ ghə̄ɨ nu moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
23“Nthɛ yie ghɔ, ɔ̈ nthɔ nu lɨʼɨ mfɛ yaoŋ fɛ́ yɔ ŋkuoŋ *lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ ŋkwiŋ fɔ ŋa ndǐŋ ghɔ fāʼo nnu njùʼɔ yu nthɛ ghɔ, 24ɔ̂ mieŋ yaoŋ fɛ́ yɔ fɔ shhɨ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ mfǔoŋ mbɨnɨ ŋgə̄ɨ ndugwi, nchīni ŋggì pəɨ ndǐŋ ghɔ, nnɛ mbɨnɨ kiʼɛ mfɛ yaoŋ fɛ́ yɔ.
25“Ŋ̈oŋ nchhu nnu thɔ ghɔ pəɨ yu fāʼo nɔ thi nu sháʼa ndashaʼa, kə̄nə pəɨ yu lūgwi ŋkaoŋ maa nchəɨŋ ndashaʼa, kaŋ a shi nchaʼa ghɔ nɛ mfɛ ni brushi pi niʼiŋ ghɔ chə́ɨŋ. 26Shishini, ǹshwei ghɔ, mbaʼa ɔ ma ntaoŋ ki lɔ naa mbe ŋguoŋ njɔ́ yɔ ghao.
Pa nnu yɛʼi nthɛ kwoshuoŋ
27“Pəɨ yaʼo ŋa pi ni nchhu ŋa, ‘Kiʼi ŋgaŋ láŋ kwoshuoŋ.’ 28Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa, sheshe mimbia ŋa a pɛʼi miŋgwɛ nshɔ̄rɔ nūaŋ nu pugu yu nɛ, kwo nūaŋ pugu yu moŋ njùʼɔ yu. 29Nɛnnɛ, ŋ̈gei ligi yɔ yi jɨ nchwīe ŋa ɔ gū moŋ phɨ, ɔ̂ fīʼa mfuʼu mīʼaŋ nthɛ ŋa a pwa ŋa a phɛ taʼa ghrà noŋ yɔ nchaa ŋa ŋguoŋ noŋ yɔ ghə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ. 30Ti ŋgei mbhɔ yɔ yi jɨ nchwīe ŋa ɔ chwīe phɨ, ɔ̂ yaʼa mīʼaŋ, a pwa ŋa a phɛ taʼa ghrà noŋ yɔ nchaa ŋa ŋguoŋ noŋ yɔ ghə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
Pa yaoŋ yɛʼi nthɛ nnu shāaŋ láŋ
(Matio 19:9; Maaku 10:11-12; Luka 16:18)
31“Pi ni mbɨnɨ nchhu ŋa, ‘Shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nɛ, a pie ŋa a fɛ ŋwaʼaŋlɨ shāaŋ láŋ ghɔ.’ 32Ndɔ ndwɛ ǹshwei vəɨ ŋa, shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nthɛ sheshe nnu ŋkiɛŋ pi nnu shúoŋ nɛ, ŋoŋ ghɔ ŋgushaʼa nɔ chwīe nu miŋgwɛ ghɔ kwo shúoŋ nɔ haʼaŋ a mbɨnɨ ndaŋ, ndɔ mimbia ŋa a laŋ miŋgwɛ ŋa a taoŋ láŋ nɛ kwo shúoŋ ŋkaa yu.
Pa ntɨ́gɨ nthɛ nnu shwrɛ̄i kɨna
33“Pəɨ ni mbɨnɨ njaʼo ŋa pi ni nchhu ni pa ŋgwa llɛshhɨ ŋa, ‘Kiʼi ma shwrɛ̄i nnu ni mbe, ndɔ chwīe nnu ŋa ɔ shwrɛ̄i ni Taathɔ ŋa ɔ shi nchwīe nɛ.’ 34Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi nshwrɛ̄i nnu kaŋ shɨgɛi, kiʼi nshwrɛ̄i po nthɛ ŋa a faaŋ Minnwi, 35ki shhɛ, nthɛ ŋa a krɨ́ tigi kwò Minnwi, ki Jerushalɛiŋ, nthɛ ŋa a laʼataoŋ Fùoŋ ndiɛŋ. 36Kiʼi njiʼi ndɔ nshwrɛ̄i pi thɔ yɔ nthɛ ŋa minthɛ paʼa ɔ lɔ nchwīe taʼa ŋgiithɔ a pɔ pi yi fhu ki yi shhi. 37Ndɔ a pie ŋa, ‘Ooŋ’ yəɨ pɔ ‘Ooŋ’ ki ‘Ŋga’ yəɨ pɔ ‘Ŋga.’ Sheshe nnu nduoŋ ntɔgɔ yei llɔ pi mbhɔ ŋoŋ mbɨmbhɨ.
Ntɨ́gɨ ŋkuoŋ luʼu nu phɨ ni phɨ
38“Pəɨ ni njaʼo ŋa pi chhu ŋa, ‘Ŋ̈oŋ mfuʼu taʼa ligi ŋoŋ pi fuʼu ji, ti ŋoŋ nchuʼɔ taʼa shua ŋoŋ pi chuʼɔ ji.’ 39Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi nduʼu phɨ ŋoŋ ni phɨ. Ŋ̈oŋ ŋgwie ŋgei ghə̀ʼɨ yɔ yi jɨ, ɔ kara ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi a wie ŋkaa yu. 40Ŋ̈oŋ mburu ghɔ ŋkwe muuŋ ndhwí yɔ, ɔ̂ mieŋ a kwe mmɛ ndhwí yɔ ŋkaa yu. 41Ŋ̈oŋ ŋɨ ghɔ ŋa ɔ nyīeŋ taʼa ŋkaŋ ni tiɛŋ ŋkɨɨ kwò, ɔ̂ ghə̄ɨ trɛi ŋkaŋ kwò pəɨ yu. 42Ŋ̈oŋ nduoŋ yaoŋ mbhɔ ghɔ, ɔ̂ fɛ ghɔ, ŋ̈oŋ mfōo yaoŋ mbhɔ ghɔ, kiʼi ɔ lāa fɛ nu ghɔ.
Pəɨ khwā mbɨ̌na pəɨ
43“Pəɨ ni njaʼo ŋa pi chhu ŋa, ‘Ɔ khwā taakuo yɔ, mbɨ̄na mbɨ̌na yɔ.’ 44Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa, P̂əɨ khwā pa mbɨ̌na pəɨ, nduoŋ Minnwi mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu fɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ nɛ, 45nnɛ ŋa pinthɛ pəɨ pɔ puoŋ Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ, nthɛ ŋa a ghà nchwīe minaoŋ yi thɛ mbɨŋ pa ŋgwa pɨphɨ pugu pa ŋgwa shiʼi, mfɛ mbɨ̀ ni ŋgwa ndɨndɨ pugu pa ŋgwa təɨtəɨ. 46Minnwi shi ŋkɨnɛiŋ ghɔ nthɛ pi khɔ nɔ haʼaŋ ɔ̈ ŋguʼɔ ŋkhwā pi ŋgwa pɛ ŋa pugu khwā ghɔ nɛ? Njiʼi nthɛ pi pa ŋgwɛ̄iŋ taashi5:46 Pa ŋgwɛ̄iŋ taashi ni nthɔ ŋkwe taashi mbhɔ pa Juu mfɛ nu ni pa ŋgwa Roma. Pugu ni mbīgi yugu mbɨŋ thɔ taashi ghɔ. Pa Juu līi vugu nɔ pa ndugwi ghaŋ phɨ. ghà ŋguʼɔ nchwīe pi nnɛ. 47Ti p̈əɨ ŋguʼɔ nthɔ nchrā pi ni lǐŋ pəɨ, nnu ghaghaʼa fɔ pɔ pi khɔ? Njiʼi nthɛ pi ghaŋ ki piŋ Minnwi shiʼa nchwīe nɛnnɛ? 48Nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ pɔ ŋgwa tithi nɔ haʼaŋ Tǎa vəɨ po ŋoŋ tithi nɛ.
6Fɛ nu yaoŋ ni ghaŋ pou
1“Pəɨ lɨna nu nɔ fāʼa nu fàʼa ndɨndɨ yəɨ shhɨ ŋgwa pi ŋa pugu yəɨ vəɨ, nthɛ ŋa p̈əɨ nchwīe nɛnnɛ, paʼa pəɨ lɔ njiʼi mfāʼo kɨ̀nɛiŋ mbhɔ Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ. 2Nɛnnɛ, ndɨɨ ŋa ɔ fɛ yaoŋ ni ghaŋ pou nɛ, kiʼi ɔ tua ntàŋ nɔ chwīe nu ŋgwa ji nɔ haʼaŋ ghaŋ mifɨɨ ghà nchwīe moŋ pa nda luoŋ Minnwi pugu pa taʼandaoŋ, nnɛ ŋa pa ŋgwamishua piŋ vugu. Shishini ǹshwei vəɨ, pugu kwo fāʼo kɨ̀nɛiŋ yugu ti a kāʼo. 3Ndɔ ti ndɨɨ ŋa ɔ fɛ yaoŋ ni ghaŋ pou nɛ, kiʼi nchwīe ŋgei mbhɔ yɔ yi ŋkwrɛi yəɨ yaoŋ ŋa ŋgei mbhɔ yɔ yi jɨ chwīe nu nɛ, 4nnɛ ŋa fɛ́ yɔ pɔ yi lə̄ɨŋ, Tǎa ghɔ ŋa a ghà njəɨ nnu ŋa pi chwīe lə̄ɨŋ nɛ shi ŋkɨnɛiŋ ghɔ.
Yaoŋ yɛʼi nthɛ luoŋ Minnwi
5“Ndɨɨ ŋa pəɨ luoŋ Minnwi nɛ, kiʼi pəɨ pɔ nɔ ghaŋ mifɨɨ, nthɛ ŋa pugu khwā nɔ thi nu nduoŋ Minnwi moŋ pa nda luoŋ Minnwi pugu pa ŋkɨŋ ndaoŋ, nnɛ ŋa ŋgwa yəɨ vugu. Shishini, ǹshwei vəɨ, pugu kwo fāʼo kɨ̀nɛiŋ yugu. 6Ndɔ ndɨɨ ŋa ɔ luoŋ Minnwi nɛ, ghə̄ɨ moŋ njiɛŋ nda yɔ, nchri chonda nduoŋ ni Tǎa ghɔ ŋa a pɔ lɨʼɨ lə̄ɨŋ nnɛ kaŋ Tǎa ghɔ ŋa a ghà njəɨ nnu ŋa pi chwīe lə̄ɨŋ nɛ shi ŋkɨnɛiŋ ghɔ.
7“Ndɨɨ ŋa pəɨ luoŋ Minnwi nɛ, kiʼi nthɔ nchrā mbiʼi pa nnu ghagha ŋa a lɔ mfāʼo njiŋ yi ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pa ghaŋ ki piŋ Minnwi ghà nchwīe nɛ, nthɛ ŋa pugu pīʼi ŋa Minnwi shi ŋkhwɛ̄ luoŋ yugu nthɛ pi ntou chrà pighɔ. 8Nɛnnɛ, kiʼi mbɔ nɔ pugu nthɛ ŋa Tǎa vəɨ ji yaoŋ ŋa pəɨ pou nu nɛ ŋkaoŋ pəɨ maa ndɔ mbie vi nɔ ghɔ. 9Yei kiʼɛ, ŋkwaŋ haʼaŋ pəɨ shi nduoŋ nɛ:
Tǎa vigi ŋa a chhɔ po nɛ,
ghaʼo nu pɔ ni ligi yɔ.
10Shaʼafuoŋ yɔ thɔ,
nnu ŋa ɔ tāʼa nu nɛ pɔ,
ŋkuoŋ shhɛ nɔ haʼaŋ a pɔ po nɛ.
11Fɛ maoŋ ŋa a pie ŋa pigi yru ŋkuoŋ ghɔ shiʼa nɛ ni pigi.
12Ndɔ ndīʼɛ phɨ yigi,
nɔ haʼaŋ pigi ŋkaa pigi ghà ndīʼɛ phɨ ŋgwa pɛ ŋa pugu fāaŋ mbɨŋ pigi nɛ.
13Kiʼi nchwīe pigi nii moŋ tɨtɨnɨ mōoŋ nu
ndɔ kwe vigi mbhɔ ŋoŋ mbɨmbhɨ.6:13 Pichəɨ pa ndunu Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi moŋ Gri pīgi ŋa: Nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ pɔ pi jɔ pugu pa ghrɨ́ ni ndighaʼo ki ndugwi yi. A yie.
14“Nthɛ ŋa p̈əɨ ndīʼɛ phɨ ŋa ŋgwa nduoŋ chwīe mbɨŋ pəɨ nɛ, kaŋ Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ shi ndīʼɛ yəɨ. 15Ndɔ ti p̈əɨ mieŋ ki līʼɛ phɨ ŋa ŋgwa nduoŋ chwīe mbɨŋ pəɨ nɛ, kaŋ mbaʼa Tǎa vəɨ po yiʼi ndīʼɛ yəɨ ŋkaa pəɨ.
Yaoŋ yɛʼi nthɛ nnu jī ŋkhǐ
16“Sheshe ndɨɨ ŋa pəɨ jī ŋkhǐ nɛ, kiʼi pəɨ chwīe ligi yəɨ kūo nɔ pa ghaŋ mifɨɨ, nthɛ ŋa pugu ghà nchwīe ligi yugu fūŋ nnɛ ŋa shesheŋoŋ ji ŋa pugu jī ŋkhǐ. Shishini ǹshwei vəɨ, pugu kwo fāʼo kɨ̀nɛiŋ yugu. 17Ndɔ gɔ̀, ndɨɨ ŋa ɔ jī ŋkhǐ nɛ, shiri thɔ yɔ ni wru, nshɨ̄gao ligi yɔ, 18nnɛ ŋa kiʼi ŋgwa yəɨ ŋa ɔ thɔ njī ŋkhǐ, ndɔ a wuʼɔ njəɨ Tǎa ghɔ ŋa a pɔ moŋ lɨʼɨ lə̄ɨŋ nɛ, nnɛ Tǎa ghɔ ŋa a ghà njəɨ nnu ŋa ɔ chwīe nu lə̄ɨŋ nɛ shi ŋkɨnɛiŋ ghɔ.
Nūʼɔŋ pa fāʼo pɔ po
19“Kiʼi pəɨ lə̄ɨŋ pa fāʼo ni noŋ pəɨ ŋkuoŋ shhɛ hɛiŋ lɨʼɨ ŋa shə́ʼɨ pugu pa wrukiɛŋ shi mbɨrɨ nɛ, lɨʼɨ haʼaŋ pa ŋgɨna shi mbəʼɨ nii njōo nɛ. 20Ndɔ pəɨ lə̄ɨŋ pa fāʼo ni noŋ pəɨ pi po, mbɔ lɨʼɨ haʼaŋ mbaʼa shə́ʼɨ, ki wrukiɛŋ yiʼi mbɨrɨ nɛ, ndɔ mbɔ lɨʼɨ haʼaŋ mbaʼa pa ŋgɨna pəʼɨ nii njōo. 21Nthɛ ŋa lɨʼɨ ŋa fāʼo yɔ pɔ nɛ, a lɨʼɨ ŋa njùʼɔ yɔ shi mbɔ ŋkaa yu nɛ.
Líʼɛ noŋ ŋoŋmishua
22“Ligi yɔ pɔ pi laŋ noŋ yɔ, nɛnnɛ l̈igi yɔ mbɔ shiʼi6:22 Moŋ nùʼɔŋ pa Juu, ndɨɨ ŋa ligi ŋoŋ pɔ shiʼi nɛ, a pɔ ŋa a ŋgaŋ pwapuŋ. Ndɨɨ ŋa pi ghà nchhu ŋa ligi ŋoŋ yi pɨphɨ kaŋ a ŋgaŋ pei., mbɔ ŋa mbhɔ yɔ ghà ntaoŋ, ŋguoŋ noŋ yɔ lɨnaoŋ ni líʼɛ. 23Ndɔ l̈igi yɔ mieŋ ki pɔ shiʼi, mbɔ ŋa ɔ ŋgaŋ ghìʼɛ, ŋguoŋ noŋ yɔ lɨnaoŋ ni njiŋnjiŋ. Ä mbɔ ŋa líʼɛ ŋa ɔ pīʼi ŋa ɔ fāʼo nɛ pɔ pi njiŋnjiŋ, kaŋ njiŋnjiŋ ghɔ ghaʼo pi ŋkwaŋ nɛiŋ!
24“Mbaʼa taʼa ŋoŋ pɔ muuŋ fàʼa mbhɔ paa masha, nthɛ ŋa a shi mbɨ̄na taʼa yi ŋkhwā vichəɨ, ki nɛ, a fɛ noŋ yi ni taʼa yi nchɨ̄ʼə vichəɨ. Mbaʼa pəɨ fāʼa mbhɔ Minnwi pugu mbɨŋ.
Kiʼi mfāʼo ghana njùʼɔ yɨʼə noŋ yɔ mbɨŋ Minnwi
25“Nthɛ yie ghɔ, ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi pəɨ fāʼo ghana njùʼɔ nthɛ chɔmbhi yəɨ ŋa pəɨ shi njɨ pi khɔ ki nnu khɔ, ki nthɛ ŋgrào noŋ yəɨ ŋa pəɨ shi māʼaŋ pi khɔ? Chɔmbhi lɔ nchaa maoŋ jɨ, noŋ yəɨ chaa ndhwí? 26Pɛʼi pa mishi ŋa pugu ghà njei tɔthɨ njəɨ, pugu shiʼa mbhi maoŋ, ki kwōo, ki nūʼɔŋ maoŋ shaoŋ, ndɔ Tǎa vəɨ po ghà ŋkugwi vugu ghao. Pəɨ lɔ ŋgāʼo nchaa pa mishi? 27Minthɛ shesheŋoŋ vəɨ pɨnɨ mbīgi chɔmbhi yi wuʼɔ shɨgɛi nthɛ ŋa a wie noŋ yi?
28“Ti pəɨ fāʼo ghana njùʼɔ nthɛ ndhwí pi nɔ khɔ? Pīʼi mbɨŋ pa frawa moŋ trǔ, pugu shiʼa mfaʼa ndɔ paʼa ndɔ ntuŋ ndhwí, 29ndɔ ǹshwei vəɨ ŋa njiʼi nthɛ pi Sholomu moŋ ŋguoŋ ndighaʼo yi ghao shini ndɔ mbwa ti nchəɨŋ nɔ taʼa frawa. 30Ti M̈innwi māʼaŋ fɨʼɨ ndìpwa yei mbɨŋ pa trǔ ŋa a yi maoŋ shiʼa, yua gha mbɔ nu a kwo yaoŋ ti pi tūoŋ nɛ, pəɨ pīʼi ŋa a shi ndɨna ni pəɨ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Ŋgwa piŋ kikɛʼi pei?
31“Kiʼi pəɨ fāʼo ghana njùʼɔ, nthɔ nchhu nu ŋa, ‘Ti pigi shi njɨ pi khɔ, ki pigi shi nnu pi khɔ, ki pigi shi māʼaŋ pi khɔ?’ 32Nthɛ ŋa pa ghaŋ ki piŋ Minnwi thɔ ntei pi njiŋ pa maoŋ pei, Tǎa vəɨ po ji ŋa a pie ŋa pəɨ fāʼo maoŋ pei. 33Pəɨ ka shigi pi Shaʼafuoŋ Minnwi pugu pa ndɨndɨ yi, kaŋ Minnwi shi mfɛ ŋguoŋ maoŋ pei ghao ni pəɨ.
34“Nthɛ yie ghɔ, kiʼi njùʼɔ yɔ ghana nthɛ llɛmbhi yua, nthɛ ŋa llɛmbhi yua fāʼo ji pa nnu nɔ ghana nu nɔ ghɔ. Sheshe llɛ́ fāʼo pa ji ghaghaʼa.
7Shaʼa nu ŋgwa nduoŋ
1“Kiʼi pəɨ shaʼa pa ŋgwa nduoŋ nnɛ ŋa kiʼi pi shaʼa vəɨ. 2Nthɛ ŋa nɔ haʼaŋ pəɨ shaʼa ŋgwa nduoŋ nɛ, a ŋkwaŋ haʼaŋ pi shi nshaʼa vəɨ nɛ, nthɨŋkwo haʼaŋ pəɨ lɔ̄gɔ nɔ shaʼa nu ŋgwa nɔ nɛ, pi shi nshaʼa vəɨ pi wuʼɔ ni fɨʼɨ nthɨŋkwo ghɔ.
3“A chwīe khɔ ɔ yəɨ muuŋ ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ndǐŋ ghɔ, ndɔ ki lɔ mfāʼo ndɨɨ ni mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ ŋa a pɔ moŋ jɔ ligi nɛ? 4Ki minthɛ ɔ kie nɛiŋ nchhu ni ndǐŋ ghɔ ŋa, ‘Naʼaŋ mfuʼu ŋkuʼu thɨ ligi ghɔ,’ ndɔ mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ lɔ mbɔ nɔ jɔ ligi? 5Ŋgaŋ mifɨɨ vei, fǔoŋ mfuʼu mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ ŋa a pɔ moŋ jɔ ligi nɛ ŋkaoŋ, kaŋ ɔ shi njəɨlɨʼɨ shishiʼi nɔ fuʼu nu muuŋ ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ndǐŋ ghɔ nɛ.
6“Kiʼi mfɛ yaoŋ ŋa a yi taoŋtaoŋ nɛ ni pa miŋgu, kaŋ pugu shi ŋkara nshāa ghɔ paapaa, ndɔ kiʼi pəɨ māʼaŋ pa ŋgùʼɔ tɨnɨnchuoŋ ŋa pi mɛ̄iŋ ni pəə nɛ shhɨ pa miŋkunyaŋ, kaŋ pugu shi nɛ nɨ̄ɨ ni kwò.
Pie kaŋ pi shi mfɛ vɛ
7“P̂əɨ pie, kaŋ Minnwi shi mfɛ ni pəɨ, p̂əɨ taʼa, kaŋ Minnwi shi nchwīe pəɨ yəɨ, p̂əɨ kwēi kaŋ Minnwi shi nchuʼɔ chonda ni pəɨ. 8Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a pie nɛ, ghà mfāʼo, ŋoŋ ŋa a tāʼa nɛ yəɨ, ni ŋoŋ ŋa a kwēi nɛ, pi shi nchuʼɔ chonda ghɔ.
9“Ki a gɔ̌ ŋoŋ shɨna pəɨ ŋa m̈uuŋ vi mbie kəɨŋ brɛi mbhɔ yu, a fɛ pi kəɨŋ ŋguʼɔ ghɔ, 10ki mbie vi ni shhu, a fɛ pi mitwɛʼi ghɔ? 11Ti pəɨ kiʼɛ ŋa pəɨ ghà nchwīe phɨ nɛ nji fɛ nu maoŋ shiʼi ni puoŋ pəɨ, ti Tǎa vəɨ ŋa a chhɔ po nɛ shi mfɛ pa ŋkiɛŋ maoŋ ni ŋgwa haʼaŋ pugu pie nɛ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ?
12“Nthɛ yie ghɔ, moŋ ŋguoŋ pa nnu ghao, chwīe mbɨŋ ŋgwa nduoŋ wuʼɔ nɔ haʼaŋ ɔ khwā ŋa pi chwīe mbɨŋ ghɔ nɛ, nthɛ ŋa yei nnu ŋa gɨ́ Mushi pugu pa njəɨlɨʼɨ Minnwi chhu nu nɛ.
Choŋkaʼa kikɛʼi
13“Tɔgɔ pi choŋkaʼa kikɛʼi nii, nthɛ ŋa choŋkaʼa ŋa a tɔgɔ nii moŋ móŋoŋ ŋguʼɔ liɛŋ shhɛ nɛ ghaʼo ndɔ njiʼɛ, ntou ŋgwa tɔgɔ nu fɔ nii nu. 14Nthɛ ŋa choŋkaʼa pugu pa ndaoŋ ŋa a tɔgɔ nii moŋ chɔmbhi nɛ yi kikɛʼi, ŋgwa pɛ ŋa pugu yəɨ ntɔgɔ fɔ nɛ pɔ shɨgɛi.
Thɨ pugu ntíɛŋ yi
15“P̂əɨ chhɔ ndɨna pa njəɨlɨʼɨ mifɨɨ ŋa pugu thɔ ni pəɨ moŋ ŋgrào pa minjɨɨ ndɔ moŋ ghɔ pugu pɔ pa miŋaŋieŋ7:15 Yei yichəɨ ŋkwaŋ minyieŋ ŋa a pɔ nɔ miŋgu, ndɔ ŋgāʼo nchaa vi. A ghà ŋkru pichəɨ mimaoŋ ndɔ minthɛ a kru ŋoŋ ŋkaa yu. pɨgɛi lɨʼɨ. 16Pəɨ shi nji vugu ŋkuoŋ ntíɛŋ yugu. Pi shiʼa ndɨ̄ga ŋguuŋ laʼo shǐe ndɔ paʼa ndɔ ŋka chìa ŋkuoŋ mbiembie. 17Nɛnnɛ sheshe thɨ ŋa a lɔ mfāʼo ghɨ̌nɔ nɛ ghà njuŋ ntíɛŋ shiʼi, ndɔ thɨ ŋa a fāʼo ghɨ̌nɔ nɛ yuŋ ntíɛŋ pɨphɨ. 18Mbaʼa thɨ ŋa a lɔ mfāʼo ghɨ̌nɔ nɛ yuŋ ntíɛŋ pɨphɨ, ki thɨ ŋa a fāʼo ghɨ̌nɔ nɛ yuŋ ntíɛŋ shiʼi.19Sheshe thɨ ŋa a lɔ njuŋ ntíɛŋ shiʼi, pi shi ŋkəʼɨ māʼaŋ shhɛ ndɔ māʼaŋ moŋ móŋoŋ. 20Nɛnnɛ, ɔ shi nji vugu ŋkuoŋ ntíɛŋ yugu.
Ǹshini ndɔ njiʼi nji ghɔ
21“A lɔ mbɔ shesheŋoŋ ŋa a mɛ̄iŋ a ŋa, ‘Taathɔ, Taathɔ,’ nɛ ŋa a lɛ ma nii moŋ Shaʼafuoŋ Po, a wuʼɔ ŋoŋ yɛ ŋa a ghà nchwīe nnu ŋa Tǎa a po tāʼa nu nɛ ŋa a shi nii. 22Llɛmbhi ghɔ, ntou pa ŋgwa ma nchhu vəɨ ŋa, ‘Taathɔ, Taathɔ, pigi shini ndɔ njəɨ pa nnu chhu nɔ ligi yɔ, mfuʼu pa miŋwɛiŋ nɔ ligi yɔ, mfāʼa pa mɛmmɛ tɨtɨnɨ fàʼa nɔ ligi yɔ?’ 23Ǹchhu kiʼɛ ni pugu ŋa, ‘Ǹshini ndɔ nji vəɨ, pəɨ lɔllɔ, pa ŋgūo nnu mbɨmbhɨ pei.’
Paa ghaŋ krao nda
24“Shesheŋoŋ ŋa a yaʼo pa chrà paŋ pei ndɔ nchwīe nɛ pɔ nɔ ŋgaŋ shiethɔ ŋa a ni ŋkrao nda yi ŋkuoŋ ŋkiɛŋ ŋgùʼɔ, 25mbɨ̀ ghà ndhɔ, ŋkhǐ shwiʼi, fɨfrəɨ thɔ ntuŋ nda ghɔ, paʼa a lɔ ŋgū nthɛ ŋa pi ni krao pi ŋkuoŋ ŋkiɛŋ ŋgùʼɔ.26Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a yaʼo chrà a yei ki lɔ nchwīe nɛ, shi mbɔ nɔ nàna ŋa a ni ŋkrao nda yi pi ŋkuoŋ shíshhɛ. 27Mbɨ̀ ni ŋga ndhɔ, ŋkhǐ shwiʼi, fɨfrəɨ thɔ ntuŋ ŋkuoŋ nda ghɔ, a gū nwīʼiŋ ghao.”
Njɨ Jishɔ
28Jishɔ ni ŋga mīʼɛŋ chhu nu nnu pei, pa yú ŋgwa pighɔ fɔ nɛ ghrāo ŋkwaŋ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ, 29nthɛ ŋa a ni nthɔ njɛʼi vugu pi nɔ ŋoŋ ŋa a fāʼo ghrɨ́, ki lɔ mbɔ pi nɔ pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi.
8Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨnɔmbaluŋ mbɨŋ ŋoŋ
1Jishɔ ni ŋga nshwiʼi ŋkuoŋ mbra, yú ŋgwa yōu njiŋ yi. 2Ŋga njəɨ nu nɛ, ŋgaŋ ghɨnɔmbaluŋ chəɨ thɔ njəɨ vi, ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɨ yu, nchhu nu ŋa, “Taathɔ, ɔ̈ ntāʼa nu, ɔ chwīe m̀bɔ yi taoŋtaoŋ.”
3Jishɔ fɛ mbhɔ yi ŋkāoŋ vi, nchhu nu ŋa, “Ǹtāʼa nu, pɔ yi taoŋtaoŋ.” Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, ghɨnɔmbaluŋ mmɛ mbɨŋ yu. 4Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Kiʼi nshwei shesheŋoŋ, ndɔ ghə̄ɨ nōoŋ noŋ yɔ ni *ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi, a līi ghɔ nɔ nōoŋ nu ŋa Minnwi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yɔ. Fɛ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ nɔ haʼaŋ gɨ́ Mushi chhu nɛ.”
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ muuŋ fàʼa mmɛŋoŋ taʼa ŋkɨɨ shoogɛ Roma
5Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni nii Kapanuŋ nɛ, yichəɨ nthishɨ pa taʼa ŋkɨɨ shoogɛ thɔ njəɨ vi ndɨ̄gəɨ vi ŋa, 6“Taathɔ, muuŋ fàʼa a nūaŋ kúoŋ, taʼa ŋgei noŋ yi khu, a thɔ njəɨ ŋgəʼɨ ŋkiɛŋ yie ghɔ.”
7Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ǹshi nthɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yi.”
8Ndɔ nthishɨ ghɔ khwɛ̄ ŋa, “Taathɔ, ǹdɔ njiʼi ŋkāʼo fɨʼɨ ŋoŋ ŋa minthɛ ɔ nii nda mu nɛ, wuʼɔ fɛ pi gɨ́ ghɨ̌nɔ muuŋ fàʼa a tɔgɔ. 9Nthɛ ŋa mmu nduthɔ a, ŋ̀ga mfāʼa mbhɔ ŋgwa ndɔ nthɔ nshaʼa pa shoogɛ ŋkaa mu. Ŋ̀ga mfɛ gɨ́ ni taʼa yi ŋa, ‘Ghə̄ɨ,’ a ghə̄ɨ, mfɛ gɨ́ ni yichəɨ ŋa, ‘Thɔ,’ a thɔ. Mfɛ gɨ́ ni muuŋ fàʼa a ŋa chwīe yei, a chwīe.”
10Jishɔ ni ŋga njaʼo nnu yei ŋgrāo, nchhu ni ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthɔ njōu njiŋ yi nɛ ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, ǹdɔ naa njəɨ ŋoŋ ni fɨʼɨ ŋkwaŋ piŋ yei moŋ laʼataoŋ Ishrae. 11Ǹshwei vəɨ ŋa ntou ŋgwa shi ndhɔ ŋgei laʼataoŋ shaʼa minaoŋ ni ŋgei nii minaoŋ nchhɔ ŋkuoŋ taprɛi pugu pa Abrahaŋ ni Aiji ni Jakɔ moŋ Shaʼafuoŋ Po. 12Ndɔ pi māʼaŋ puoŋ Shaʼafuoŋ mbhi moŋ njiŋnjiŋ mbɔ lɨʼɨ ŋa kə̄ɨ nu pugu pa kru nu shua shi mbɔ fɔ.”
13Jishɔ chhu ni nthishɨ ghɔ ŋa, “Ghə̄ɨ, nɔ haʼaŋ ɔ piŋ nɛ, a nɔ haʼaŋ a shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ vɛ nɛ.” Ghɨ̌nɔ muuŋ fàʼa ghɔ kāʼo ndɔ ntɔgɔtɔgɔ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ntou ŋgwa
14Jishɔ ni ŋga nii nda Pita, njəɨ mǔuŋ ŋgwɛ vi nūaŋ kúoŋ nthɔ ŋgɨ̄nɔ shɨ̀gao. 15Jishɔ kāoŋ mbhɔ yi shɨ̀gao ghɔ taoŋ mbɨŋ yu, a lɔllɔ nchwīe maoŋ mfɛ ghɔ.
16Fanaoŋ ni ŋga mbɔ, pi thɔ ni ntou pa ŋgwa ni miŋwɛiŋ mbɨŋ pugu njəɨ vi nɔ ghɔ, a fuʼu pa jijwɛ pighɔ ni taʼa chrà, ndɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu ni ŋgɨ̄nɔ nu nɛ. 17Yei ni mbɔ nɔ chwīe nu nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Ishaya ni nchhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ:
“Ju nduthɔ yi ni ŋkwe pa noŋ kikie yia
ndɔ nchwīe pa ghɨ̌nɔ pia tɔgɔ.”
Nchuoŋ yōu nu njiŋ Jishɔ
18Jishɔ ni ŋga njəɨ yú ŋgwa yəɨ yu, mfɛ gɨ́ ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa pugu shāʼa nɔ njiɛŋ ŋkhǐ nduoŋ.
19Yichəɨ masha ŋgaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi thɔ nchhu ghɔ ŋa, “Masha, ǹshi njōu njiŋ yɔ sheshe lɨʼɨ ŋa ɔ shi ŋgə̄ɨ nɛ.”
20Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Pa mimbaaŋguo fāʼo pa pùo pugu, pa mishi fāʼo pa nda pugu, ndɔ *Muuŋ Ŋoŋmishua lɔ njiʼi mfāʼo lɨʼɨ lɛ̄rɛ thɔ yi.”
21Yichəɨ taʼa *ŋgaŋ younjiŋ yi chhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, fǔoŋ mieŋ ŋgə̄ɨ ntwei tǎa a ŋkaoŋ.”
22Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Thɔ njōu njiŋ a, mieŋ ŋgwa ŋa pugu khu8:22 Njiŋ nnu ŋa Jishɔ chhu nɛ pɔ ŋa ŋgwa pɛ ŋa pugu lɔ naa mbiŋ Minnwi nɛ. nɛ twei khu ŋgwa pugu.”
Jishɔ chwīe fiŋ tithi
23Jishɔ ni ŋga nii moŋ kikuoŋ, pa ghaŋ younjiŋ pi yōu njiŋ yi. 24Ŋga njəɨ nu nɛ, mmɛ fiŋ gū moŋ ŋkhǐ ti kikuoŋ tāʼa nu njīe, ndɔ Jishɔ ka thɔ ndɛllɛ. 25Pugu ghə̄ɨ ŋgūʼu vi lɔgɔ, nchhu nu ŋa, “Kwe vigi, ma Taathɔ, pia chhɔ nɛ ŋkukhu.”
26A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ chhɔ mbɔgɔ pi khɔ, ghaŋ piŋ kikɛʼi pei?” Ndɔllɔ kiʼɛ mbɨ̄ga fɨfrəɨ ghɔ pugu pa ŋkhǐ, mmɛ juju gū moŋ ŋkhǐ.
27Ŋgwa pighɔ ghrāo, nchhu nu ŋa, “Yei pɔ pi yəɨ ŋkwaŋ ŋoŋ nɛiŋ ŋa njiʼi nthɛ pi fɨfrəɨ pugu pa ŋkhǐ yaʼo nchò yi?”
Jishɔ fuʼu miŋwɛiŋ mbɨŋ paa ŋgwa
28Jishɔ ni ŋga nshāʼa ŋkhǐ ntaoŋ krao ŋgei laʼataoŋ Gadara, mbāoŋ pugu pa paa ŋgwa ŋa miŋwɛiŋ ni mbɔ mbɨŋ pugu, pugu taoŋ nu moŋ fúŋ moŋ ŋgùʼɔ, pugu ni nchɨgəɨ ti minthɛ paʼa ŋoŋ lɔ ntɔgɔ ndaoŋ ghɔ.
29Ŋga njəɨ nu nɛ, pugu paʼo ŋgòu, nchhu nu ŋa, “Yo! Muuŋ Minnwi, pia fāʼo pi khɔ? Ɔ thɔ hɛiŋ nɔ fɛ nu ŋgəʼɨ ni pigi ki ndɨɨ lɔ naa ŋkāʼo?”
30Kwíe ntou ŋkunyaŋ ni nthɔ njɨ nu ni ŋgei lɨʼɨ ghɔ yəɨ pugu. 31Pa miŋwɛiŋ pighɔ jɛ̄ nthɔ ndɨ̄gəɨ vi, nchhu nu ŋa, “Ä mbɔ ŋa ɔ shi mfuʼu vigi, ɔ taoŋ vigi pigi nii mbɨŋ kwíe ŋkunyaŋ pinɛ.”
32A chhu ni pugu ŋa, “Ghə̄ɨ!” Pugu taoŋ kiʼɛ nii mbɨŋ pa ŋkunyaŋ pighɔ. Ŋga njəɨ nu nɛ, ŋguoŋ kwíe ŋkunyaŋ ghɔ tei llɔ ŋkɨŋ mbra ghɔ nshwiʼi ŋgū moŋ ŋkhǐ ŋkhu.
33Ghaŋ kɛ̄ʼi ŋkunyaŋ pighɔ tei, ŋga ŋgə̄ɨ moŋ laʼa, nshwei ŋguoŋ pa nnu ŋa a ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, mīʼɛŋ mbɔ nnu ŋa a ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ paa ŋgwa pighɔ ŋa pugu ni mfāʼo miŋwɛiŋ nɛ. 34Ŋga njəɨ nu nɛ, ŋguoŋ ŋgwa moŋ laʼataoŋ ghɔ taoŋ nthɔ lɨʼɨ para Jishɔ, ŋga njəɨ vi, ndɨ̄gəɨ vi ŋa a taoŋ moŋ krao ŋgei laʼa yugu ŋgə̄ɨ.
9Jishɔ chwīe ŋoŋ ŋa ŋgei noŋ yi khu pɔ shiʼi
1Jishɔ nii moŋ kikuoŋ nshāʼa ntaoŋ moŋ ji laʼataoŋ. 2Ŋgaŋ njəɨ nu, pichəɨ ŋgwa thɔ ni yichəɨ ŋkwíni ŋkuoŋ kúoŋ. Jishɔ ni ŋga njəɨ fɨʼɨ piŋ yugu, nchhu ni ŋkwíni ghɔ ŋa, “Fāʼo tɨnɨnjuʼɔ, ma muuŋ a, pi līʼɛ pa phɨ pɔ.”
3Ŋga njəɨ nu, pichəɨ pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi chhu ni noŋ pugu ŋa, “Ŋoŋ vei chrā chrà nchɨʼəshə nɔ ligi Minnwi!”
4Jishɔ ni nji nnu ŋa pugu ni mbiʼi nu nɛ nchhu ŋa, “Pəɨ thɔ mbīʼi nnu pɨphɨ njùʼɔ pəɨ nthɛ khɔ? 5A yīʼɛ yəɨ: Chhu nu ŋa, ‘Pi līʼɛ pa phɨ pɔ,’ ki chhu nu ŋa, ‘Lɔllɔ, nyieŋ’? 6Ndɔ nɔ chwīe nu pəɨ ji ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua fāʼo ghrɨ́ ŋkuoŋ shhɛ nɔ līʼɛ nu pa phɨ,” a chhu ni ŋkwíni ghɔ ŋa, “Lɔllɔ, lɔ̄gɔ kúoŋ yɔ ŋgə̄ɨ laʼa.”
7A lɔllɔ ŋgə̄ɨ laʼa. 8Yú ŋgwa pighɔ ni ŋga njəɨ nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, mbɔgɔ gu ŋgaʼo Minnwi ŋa a fɛ ŋkwaŋ ghrɨ́ ghɔ ni ŋgwamishua nɛ.
Jishɔ gɛ̄ Matio
9Jishɔ ni ŋga ndɔllɔ fɔ, njəɨ ŋoŋ chəɨ, ligi yi pɔ Matio, a chhɔ moŋ ntǎa kwe taashi, a chhu ghɔ ŋa, “Yōu njiŋ a!” A yrɛi shhɛ njōu njiŋ yi.
10Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchhɔ yəɨ taprɛi nthɔ njɨ maoŋ nda Matio nɛ, ntou pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ chwīe phɨ thɔ nthɔ njɨ maoŋ pugu pa Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi. 11Pa ŋgwa Farashi ni ŋga njəɨ nnu yei, nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “A chwīe khɔ masha vəɨ jɨ yaoŋ pugu pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ phɨ?”
12A ni ŋga njaʼo, nchhu ŋa, “Ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ shiʼi nɛ lɔ mfāʼo chà ŋgaŋ fhɔ̌, a fāʼo ŋgwa pɛ ŋa pugu ghɨ̌nɔ nu nɛ. 13Pəɨ ghə̄ɨ ntāʼa njiŋ nnu yei ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu nɛ ŋa, ‘Ǹtāʼa nu ŋa ŋgwa nōoŋ kwoshɨnɨ ki lɔ ŋguʼɔ mfɛ pi yaoŋ *fɛʼiŋgiɛŋ.’ Nthɛ ŋa ǹshini ndɔ nthɔ pi nɔ gɛ̄ nu ŋgwa ndɨndɨ, ǹthɔ nthɛ pi ghaŋ phɨ.9:13 Pa ghaŋ Farashi ni ndīi pa ŋgwa nduoŋ nɔ pa ghaŋ phɨ ndɔ haʼaŋ p̈ugu mieŋ ki lɔ ŋgwɛ̄iŋ nùʼɔŋ pa Juu tɨtɨnɨ.”
Pie nthɛ nnu jī ŋkhǐ
14Nnɛ pa ghaŋ younjiŋ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ thɔ njəɨ Jishɔ mbie vi ŋa, “A chwīe khɔ pigi pa ŋgwa Farashi jī ŋkhǐ, ndɔ paʼa pa ghaŋ younjiŋ pɔ lɔ njī?”
15Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Mimfɛ pa ghaŋ gɛ̀ lɨʼɨ láŋ pɔ ni tuʼuthɔ ndɨɨ ŋa pugu pa mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ wuʼɔ mbɔ kaʼa nɛ? Ndɔ pa llɛ́ pighɔ shi nthɔ ŋa pi shi mfuʼu mimbia láŋ ghɔ shɨna pugu, nɛnnɛ pugu shi njī ŋkhǐ.
16“Mbaʼa ŋoŋ chri paʼo ŋkuoŋ ndunu ndhwí ni pra ndhwí fhi, nthɛ ŋa pra ndhwí fhi ghɔ shi ŋga ŋɨnɛiŋ, a ka mīʼɛŋ māʼaŋ pi mmɛ mbo ŋkuoŋ ndhwí ghɔ.
17“Ŋgwa shiʼa niʼiŋ làʼo fhi moŋ ndunu mikei ŋgrào, p̈i niʼiŋ, làʼo fhi ghɔ fāʼo ntūgu mikei ŋgrào ghɔ ŋkwrī shhɛ, ŋgrào ghɔ pɨrɨ. Ndɔ pi ghà niʼiŋ làʼo fhi moŋ mikei ŋgrào fhi, nɛnnɛ ŋguoŋ yi ghao pɔ shiʼi.”
Jishɔ ywiŋ muuŋ miŋgwɛ ŋa a khu, mbɨnɨ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yichəɨ miŋgwɛ
18Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni ŋguʼɔ nthɔ nchhu nnu pei ni pugu nɛ, a gha njəɨ nu, yichəɨ nthishɨ pa Juu nii ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɨ yu, nchhu nu ŋa, “Muuŋ a yi miŋgwɛ khu wuʼɔ ndwɛ yei. Thɔ nūʼɔŋ mbhɔ yɔ mbɨŋ yu nnɛ ŋa a ywiŋ.”
19Jishɔ lɔllɔ njōu njiŋ yi pugu pa ghaŋ younjiŋ pi. 20Ŋga njəɨ nu, yichəɨ miŋgwɛ ŋa a ni ŋkwo yəɨ ndɨɨ yi ki a lɔ ntithi nɔ paanchrɔ ŋgaʼo thɔ njiŋ yu, ŋkāoŋ po ndhwí yi. 21Nthɛ ŋa a ni nchhu ni noŋ yi ŋa, “M̈i ŋguʼɔ ŋkāoŋ pi po ndhwí yi, ghɨ̌nɔ a tɔgɔ.”
22Ndɔ Jishɔ gha ŋkara njəɨ vi, nchhu ŋa, “Fāʼo tɨnɨnjuʼɔ, ma muuŋ a, piŋ yɔ chwīe ghɨ̌nɔ yɔ tɔgɔ.” Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, pi ni nchwīe ghɨ̌nɔ miŋgwɛ ghɔ tɔgɔ.
23Jishɔ ni ŋga ŋgə̄ɨ nda nthishɨ ghɔ, njəɨ pa ghaŋ tua ndua pugu pa yú ŋgwa pugu yɔ̄nɔ nu moŋ fiŋthɔ. 24A chhu ni pugu ŋa, “Ŋguoŋ vəɨ taoŋ! Muuŋ miŋgwɛ yei lɔ ŋkukhu, a chhɔ ndɛllɛ.” Pugu gwɛ̄ vi. 25Ndɔ pi ni ŋga mfuʼu ŋguoŋ yú ŋgwa pighɔ mfɛ mbhi, a nii nda ŋgwɛ̄iŋ muuŋ miŋgwɛ ghɔ nɔ mbhɔ yi, a lɔllɔ. 26Shaaŋga nnu yei nyīeŋ moŋ ŋguoŋ krao laʼataoŋ ghɔ.
Jishɔ chuʼɔ ligi paa pa nchriligi
27Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni ndhɔ fɔ ŋgə̄ɨ nu nɛ, paa pa nchriligi yōu njiŋ yi, mbaʼo ŋgòu, nchhu nu ŋa, “Muuŋ Devi, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pigi.”
28Jishɔ ni ŋga nii nda, paa pa nchriligi pighɔ thɔ njəɨ vi, a pie vugu ŋa, “Pəɨ piŋ ŋa a nthɛ ǹchuʼɔ ligi yəɨ?”
Pugu chhu ghɔ ŋa, “Ooŋ, ma Taathɔ.”
29Nnɛ Jishɔ kāoŋ ligi yugu, nchhu nu ŋa, “A pɔ ni pəɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ piŋ yəɨ pɔ nɛ.”30Ligi yugu chuʼɔ. Jishɔ shūu tə́nə yugu, nchhu nu ŋa, “Kiʼi pəɨ chwīe ŋoŋ ji nnu yei.”31Ndɔ pugu taoŋ ŋgə̄ɨ nchīi pa nnu ŋa Jishɔ chwīe nɛ moŋ ŋguoŋ krao laʼataoŋ ghɔ ghao.
Jishɔ chwīe fhɨncho chrà
32Nɔ haʼaŋ pugu ni ŋgə̄ɨ nu nɛ, ŋga njəɨ nu nɛ, pi thɔ nu ni ŋoŋ chəɨ ŋa miŋwɛiŋ ni mbɔ mbɨŋ yu, a pɔ fhɨncho, njəɨ vi ni ju. 33Nɔ haʼaŋ pi ni mfuʼu miŋwɛiŋ ghɔ nɛ, fhɨncho ghɔ chrā. Yú ŋgwa pighɔ ghrāo, nchhu nu ŋa, “Pi lɔ naa ma njəɨ ŋkwaŋ nnu yei moŋ Ishrae!”
34Ndɔ pa ŋgwa Farashi chhu ŋa, “A fuʼu miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ nthishɨ pa miŋwɛiŋ.”
Maoŋ kwōo yiɛŋ, ghaŋ fàʼa kɨgəɨ
35Jishɔ nyīeŋ moŋ ŋguoŋ pa mɛmmɛ laʼataoŋ pugu pa puoŋ mi laʼataoŋ, njɛʼi ŋgwa moŋ pa nda luoŋ Minnwi, nthɔ nchīi pwa pishaʼakhɔ mbɔ yi Shaʼafuoŋ, nthɔ njɨ̄gɨ ŋguoŋ ŋkwaŋ ghɨ̌nɔ pugu pa chəɨchəɨ. 36A ni ŋga njəɨ yú ŋgwa pighɔ, mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pugu, nthɛ ŋa pugu ni mbɔ moŋ ŋgəʼɨ ndɔ mbou ghrɨ́ nɔ ghɛ̄rɛ nu noŋ pugu nɔ pa minjɨɨ ki ŋkɛ̄ʼi yi. 37Nnɛ a chhu ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Maoŋ kwōo yiɛŋ ndɔ ghaŋ kwōo pi kɨgəɨ, 38nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ luoŋ ni taʼanjuʼɔ mbhɔ Taathɔ ŋa a fāʼo maoŋ pighɔ nɛ, a taoŋ pa ghaŋ fàʼa pugu ghə̄ɨ ŋkwōo maoŋ pi.”
10Paanchrɔ pa ghaŋ ntaoŋ Jishɔ
1Jishɔ mɛ̄iŋ paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi, mfɛ ghrɨ́ ni pugu ŋa pugu fuʼu pa jijwɛ pɨphɨ nɔ ghɔ, ndɔ njɨ̄gɨ ŋguoŋ ŋkwaŋ ghɨ̌nɔ pugu pa chəɨchəɨ.
2Yei ligi paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi pighɔ: fǔoŋ yi, Shemu, ŋa pi ni mɛ̄iŋ vi ni Pita nɛ, ni Andru ndǐŋ vi, ni Jɛiŋ muuŋ Shebedi, ni Jouŋ ndǐŋ vi, 3Fili pugu Batolomiu, Toma ni Matio mbɔ ŋgwɛ̄iŋ taashi, ni Jɛiŋ muuŋ Afioshi, ni Tadio, 4ni Shemu mbɔ kwìni laʼa, ni Judashi Ishikario ŋa a ni mfīni vi nɛ.
Jishɔ taoŋ paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi
5Jishɔ ni ntaoŋ paanchrɔ pei, ni ntɨ́gɨ yei, “Kiʼi pəɨ ghə̄ɨ laʼa ŋgwa taoŋ nduoŋ ki moŋ sheshe laʼa pa ŋgwa Shamaria. 6Pəɨ ka ghə̄ɨ pi wuʼɔ moŋ mbaanda Ishrae, ŋa pugu pɔ nɔ minjɨɨ ŋa a kwo phɛ nɛ. 7Nɔ haʼaŋ pəɨ ghə̄ɨ nu nɛ, p̂əɨ chīi nu ŋa, ‘Shaʼafuoŋ Po kwo para!’ 8P̂əɨ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋgwa, njwiŋ ŋgwa ŋa pugu khu nɛ, njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ghaŋ ghɨnɔmbaluŋ, mfuʼu pa miŋwɛiŋ mbɨŋ ŋgwa. Pəɨ ni ŋkwe ghrɨ́ chwīe nu nnu pei mbhɔ mu pi ki lɔ mbe, nthɛ yie ghɔ, pəɨ chwīe pa nnu pei mbɨŋ ŋgwa pi ki pugu lɔ mbe.
9“Kiʼi pəɨ lɔ̄gɔ sheshe laoŋgo, ki mbɨŋ ntɨʼə ki yi kikɛʼi moŋ pìɛŋ mbɨŋ yəɨ, 10Kiʼi pəɨ lɔ̄gɔ pìɛŋ kra, ki kwri ndhwí, ki tra, ki mbìe, nthɛ ŋa a pie ŋa ŋgaŋ fàʼa fāʼo maoŋ jɨ pi.
11“Sheshe mmɛ laʼataoŋ ki muuŋ laʼataoŋ ŋa pəɨ nii fɔ nɛ, p̂əɨ līi ŋoŋ ŋa a kāʼo ndɔ ŋkhwā nɔ tuo nu vəɨ nɛ, ndaʼa pəɨ pugu ti shi nuʼuŋ ŋgə̄ɨ. 12Nɔ haʼaŋ pəɨ nii moŋ nda ghɔ nɛ, pəɨ chrā ni pugu ŋa, ‘Ghɨghrɨ pɔ mbɨŋ pəɨ.’ 13Ti ghaŋ nda pighɔ ŋkāʼo, ghɨghrɨ yəɨ kɨna nda ghɔ, ti pugu mieŋ ki kāʼo ghɨghrɨ yəɨ pɨ̄nɨ mbɨŋ pəɨ. 14Ti sheshe nda mieŋ ki lɔ mbiŋ vəɨ, ki mbiŋ chrà yəɨ, pəɨ krū kwò məɨ ndɨɨ ŋa pəɨ taoŋ nu nda ghɔ ki laʼataoŋ ghɔ nɛ. 15Shishini, ǹshwei vəɨ ŋa a shi ndɛ njiʼɛ ni laʼataoŋ Shodoŋ pugu Gomora moŋ llɛmbhi sháʼa nchaa yie laʼataoŋ ŋa pugu lāa vəɨ nɛ!
Ŋgəʼɨ shi nthɔ
(Maaku 13:9-13; Luka 21:12-17)
16“Pəɨ līi njəɨ, ǹtaoŋ vəɨ nɔ pa minjɨɨ shɨna pa miŋaŋieŋ. Nnɛ pəɨ chhɔ ni lɨna məɨ nɔ pa mitwɛʼi ndɔ njū nɔ pa mintuʼɔlibuŋ. 17P̂əɨ chhɔ ndɨna pichəɨ ŋgwa nthɛ ŋa pugu shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ nchaʼa mfɛ moŋ pa ndashaʼa, pi wie vəɨ moŋ pa nda luoŋ Minnwi yugu. 18Pi shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ ghaŋ shaʼa ŋgwa pugu pa fùoŋ nthɛ a, p̂əɨ pɔ pa miŋkwentie shhɨ pugu, pugu pa ŋgwa taoŋ nduoŋ. 19Ndɨɨ ŋa pi wɛ̄iŋ vəɨ nchaʼa mfɛ ŋa pi shaʼa vəɨ nɛ, kiʼi njùʼɔ yəɨ ghana vəɨ ni ŋkwaŋ haʼaŋ pəɨ shi nchrā nɛ pugu pa nnu ŋa pəɨ shi nchhu nɛ. Nthɛ ŋa pi shi mfɛ yaoŋ ŋa pəɨ shi nchu nɛ ndɨɨ ghɔ. 20Nthɛ ŋa a lɔ nchrā pəɨ, a chrā Jijwɛ Tǎa vəɨ mbɨŋ pəɨ.
21“Ŋoŋ shi nchaʼa ndǐŋ vi mfɛ ŋa pi jwi, Tǎa fɛ muuŋ vi ŋa pi jwi, pa puoŋ kara mbara pa tǎa, pugu pa ma ni nchhɔ̀, nchwīe pi jwi vugu. 22Ŋguoŋ ŋgwa shi mbɨ̄na vəɨ nthɛ a, ndɔ ŋoŋ ŋa a shi ntīi shii ti ŋgə̄ɨ ndugwi nɛ shi ndūgu. 23Ndɨɨ ŋa pi fɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ moŋ taʼa laʼataoŋ nɛ, pəɨ tei ŋgə̄ɨ moŋ yichəɨ laʼataoŋ. Nthɛ ŋa shishini ǹshwei vəɨ, mbaʼa pəɨ yiʼi mīʼɛŋ fàʼa yəɨ moŋ ŋguoŋ laʼataoŋ moŋ Ishrae ki Muuŋ Ŋoŋmishua lɔ nthɔ.
24“Mbaʼa ŋgaŋ younjiŋ ŋoŋ chaa masha vi, ndɔ paʼa muuŋ fàʼa lɔ nchaa ju nchaa masha vi. 25A kāʼo ni ŋgaŋ younjiŋ ŋoŋ nɔ pɔ nu nɔ masha vi, muuŋ fàʼa pɔ nɔ masha vi. Ti pi mɛ̄iŋ masha nda ni Bɛjɛbu10:25 Bɛjɛbu pɔ pi taathɔ pa miŋwɛiŋ. kaŋ pi shi ŋka mɛ̄iŋ pa ŋgwa nda ghɔ pi ni ligi ŋa a pɨgɨ nchaa yie nɛ.
Ŋoŋ ŋa a pie ŋa ɔ pɔgɔ vi nɛ
26“Nnɛ kiʼi mfāʼo pɔgɔ gu nthɛ vugu, nthɛ ŋa yichəɨ yaoŋ lɔ njiʼi mbɔ fɔ ŋa pi pūoŋ ŋa mbaʼa Minnwi mieŋ ki nōoŋ páa. Paʼa yichəɨ nnu lə̄ɨŋ lɔ mbɔ ŋa mbaʼa pi yiʼi mieŋ ki ji. 27Nnu ŋa ǹchhu ni pəɨ moŋ njíŋ nɛ, pəɨ chhu nthɛ minaoŋ, yaoŋ ŋa pəɨ yaʼo pi chūuŋ nɛ, pəɨ thi ŋkuoŋ pa thɔnda nchīi.
28“Ndɔ kiʼi pəɨ pɔgɔ ŋgwa pɛ ŋa mimfɛ pugu wuʼɔ njwi pi frɛinoŋ yəɨ, ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo ghrɨ́ nɔ jwi nu nchə̌ɨ yəɨ nɛ. Pəɨ ka pɔgɔ pi Minnwi ŋa minthɛ a pɨrɨ frɛinoŋ pugu pa nchə̌ɨ yəɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ. 29Pi shiʼa fīni paa puoŋ milunu pi wuʼɔ ni taʼa muuŋ mi mbɨŋ? Ndɔ mbaʼa taʼa ŋoŋ vugu gū shhɛ ki a lɔ mbiŋ Tǎa. 30Njiʼi nthɛ pi ŋguoŋ ŋgiithɔ yɔ yi shia ghao. 31Nthɛ yie ghɔ, kiʼi mfāʼo pɔgɔ gu, nthɛ ŋa ɔ ghaʼo mbhɔ Minnwi nchaa ntou milunu.
Kiʼi mfāʼo lrithɔ nthɛ Krishto
32“Nnɛ shesheŋoŋ ŋa a chhu shhɨ ŋgwamishua ŋa a nyaŋ nɛ, mummu ŋkaa mu shi nchhu shhɨ Tǎa a po ŋa a nyaŋ. 33Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a lāa a shhɨ ŋgwamishua, mummu shi ndāa vi shhɨ Tǎa a ŋa a chhɔ po nɛ.
Ǹdɔ nthɔ pi ni taʼaŋggi, ǹthɔ pi ni kafa
34“Kiʼi njiʼi mbīʼi ŋa ǹthɔ pi nɔ fɛ nu taʼaŋggi ŋkuoŋ shhɛ. Ǹdɔ nthɔ pi nɔ fɛ ni taʼaŋggi, ǹthɔ pi ni kafa.
35‘Ǹthɔ pi nɔ chwīe nu muuŋ mimbia kara ŋkǔnu yi ni tǎa vi,
muuŋ miŋgwɛ pāʼa ŋkǔnu yi ni mǔuŋ vi,
muuŋ miŋgwɛ pāʼa ŋkǔnu yi ni maŋgaoŋ vi.
36Mbɨ̌na ŋoŋ shi ŋguʼɔ mbɔ pi pa ndǎa pi.’
37“Shesheŋoŋ ŋa a khwā tǎa vi ki mǔuŋ vi nchaa a nɛ lɔ njiʼi ŋkāʼo ŋgaŋ younjiŋ a. Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a khwā muuŋ vi yi mimbia ki vi miŋgwɛ nchaa a nɛ lɔ njiʼi ŋkāʼo ŋgaŋ younjiŋ a. 38Shesheŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi ntiɛŋ wáʼa yi njōu njiŋ a nɛ lɔ njiʼi ŋkāʼo ŋgaŋ younjiŋ a. 39Shesheŋoŋ ŋa a yəɨ chɔmbhi yi nɛ shi mbhɛ chɔmbhi yi ghɔ, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a phɛ chɔmbhi yi nthɛ a nɛ shi njəɨ chɔmbhi yi ghɔ.
Pa kɨ̀nɛiŋ
40“Shesheŋoŋ ŋa a piŋ ghɔ ŋa ɔ thɔ a pwa nɛ piŋ pi mmu. Shesheŋoŋ ŋa a piŋ a nɛ piŋ pi ŋoŋ ŋa a taoŋ a nɛ. 41Shesheŋoŋ ŋa a piŋ njəɨlɨʼɨ Minnwi nthɛ ŋa a njəɨlɨʼɨ Minnwi nɛ shi mfāʼo ŋkwaŋ kɨ̀nɛiŋ njəɨlɨʼɨ Minnwi, wuʼɔ nɛnnɛ shesheŋoŋ ŋa a piŋ ŋoŋ ndɨndɨ nthɛ ŋa a ŋoŋ ndɨndɨ nɛ shi mfāʼo ŋkwaŋ kɨ̀nɛiŋ ŋoŋ ndɨndɨ. 42Shesheŋoŋ ŋa a fɛ ndua ŋkhǐ ghɨghrɨ ni taʼa muuŋ mi ŋgaŋ younjiŋ a yei nthɛ ŋa a ŋgaŋ younjiŋ a nɛ, shishini ǹshwei vəɨ, mbaʼa a yiʼi nshiɛŋ kɨ̀nɛiŋ yi.”
11Ghaŋ ntaoŋ llɔ mbhɔ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ
1Jishɔ ni ŋga ŋkwo mīʼɛŋ tɨgɨ nu paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi, ndɔllɔ fɔ ŋgə̄ɨ nthɔ ntɨgɨ nu ndɔ nchīi nu moŋ pa laʼa pugu.
2Ndwɛ Jouŋ ni ŋga nchhɔ moŋ chə́ɨŋ njaʼo fàʼa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, ntaoŋ pa ghaŋ younjiŋ pi ni Jishɔ 3ŋa pugu ghə̄ɨ mbie vi ŋa, “A gɔ̀ mbɔ ŋoŋ vɛ ŋa a ni mbɔ ŋa a shi nthɔ nɛ, ki pigi ywɛrɛ ŋoŋ nduoŋ?”
4Jishɔ khwɛ̄ ni pa ghaŋ ntaoŋ Jouŋ ŋa, “P̂əɨ pɨ̄nɨ shwei Jouŋ ni yaoŋ ŋa pəɨ yaʼo ndɔ njəɨ nɛ, 5pa nchriligi yəɨ lɨʼɨ, pa ŋkwíni nyīeŋ, ghaŋ ghɨnɔmbaluŋ pɔ shiʼi, pa fhɨtənə yaʼo lɨʼɨ, pi pɨʼɨ pa ŋgwa khu moŋ gu, pi chīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ni ghaŋ pou.6Mbɔrɔ pɔ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu lɔ njiʼi mfāʼo kɨʼɨŋgɨnɨ moŋ piŋ yugu nthɛ a nɛ.”
7Nɔ haʼaŋ ghaŋ younjiŋ Jouŋ ni ndɔllɔ ŋgə̄ɨ nɛ, Jishɔ jɛ̄ nthɔ nchrā nu ni yú ŋgwa pighɔ nthɛ Jouŋ, “Pəɨ ni ŋgə̄ɨ moŋ ŋkǔnu njó njəɨ pi khɔ fɔ? Trǔ ŋa fɨfrəɨ chɨ̄ʼɨ nu? Ŋga! 8Pəɨ ni ŋgə̄ɨ kiʼɛ njəɨ pi khɔ fɔ? Ŋoŋ ŋa a ni māʼaŋ mbwa ndhwí? Ŋga! Līi njəɨ, ŋgwa ŋa pugu ghà māʼaŋ mbwambwa ndhwí nɛ ghà mbɔ pi moŋ ntuʼɔ pa fùoŋ. 9Ti pəɨ ni ŋgə̄ɨ nu kiʼɛ njəɨ pi khɔ fɔ? Njəɨlɨʼɨ Minnwi? Ooŋ, ǹshwei vəɨ, ŋoŋ ŋa a chaa njəɨlɨʼɨ Minnwi nɛ. 10Nthɛ ŋa Jouŋ ŋoŋ ŋa chrà Minnwi chrā nɔ ligi yi ŋa,
‘Līi njəɨ, ǹshi ntaoŋ ŋgaŋ ntaoŋ a,
a ghə̄ɨ shhɨ pəɨ mbīri ndaoŋ ni pəɨ.’
11“Shishini, ǹshwei vəɨ, shɨna ŋguoŋ ŋgwa ŋa piŋgɛ kwo ma mbhi nɛ, yichəɨ taʼa yi lɔ mbɔ ŋa a ghaʼo nchaa Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ, ndɔ ŋoŋ ŋa a kɨgəɨ nchaa ŋguoŋ ŋgwa moŋ Shaʼafuoŋ Po nɛ, ghaʼo nchaa Jouŋ. 12Llɔ ndɨɨ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ti nthɔ nchəɨŋ ndwɛ, Shaʼafuoŋ Po kwo yəɨ ŋgəʼɨ mbhɔ kɨkrɨ, ghaŋ kɨkrɨ kwe ni ghrɨ́.11:12 Yichəɨ njiŋ yi pɔ ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi thɔ ŋgə̄ɨ nu shhɨ ni ghrɨ́.13Ŋguoŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi pugu pa gɨ́ ni nthɔ nchrā nthɛ pi Shaʼafuoŋ Po ti nthɔ nchəɨŋ thɔ Jouŋ, 14ti ɔ̈ ŋkhwā nɔ piŋ nu ŋkɨ̀nɨ yugu, kaŋ Jouŋ nduthɔ yi Elaija ŋa a ni mfāʼo nɔ thɔ nu nɛ. 15Shesheŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə nɛ, â yaʼo!
16“Mimfɛ m̀āʼaŋ fɨʼɨ ŋgwrɛiŋoŋ yei pi ni khɔ? A pɔ nɔ pa mikəʼɨ ŋa pugu chhɔ moŋ lɨʼɨ taŋ, nthɔ mɛ̄iŋ pakwo michwe pugu ŋa,
17‘Pigi māʼaŋ ŋkhǐ pwanjuʼɔ ni pəɨ ndɔ paʼa pəɨ lɔ mbini,
pigi yrāo ŋkhǐ gu ndɔ paʼa pəɨ lɔ ŋkə̄ɨ.’
18Jouŋ ni nthɔ paʼa ndɔ njɨ maoŋ ki nnu yaoŋ pugu chhu ŋa, ‘A fāʼo miŋwɛiŋ mbɨŋ yu.’ 19Muuŋ Ŋoŋmishua nthɔ njɨ maoŋ ndɔ nnu nu pugu chhu ŋa, ‘Līi njəɨ, a njru mmɛ yaoŋ, ndɔ mbɔ mbaa làʼo, mbɨnɨ mbɔ shúoŋ ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ phɨ.’ Ndɔ shiethɔ nōoŋ noŋ yi ŋa a kāʼo pi ni ŋkwaŋ ntíɛŋ ŋa a yuŋ nɛ.”
Ŋgəʼɨ ni laʼataoŋ ŋa pugu lɔ mbāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ nɛ
20Jishɔ jɛ̄ nchhɔ mbɨ̄ga ŋgwa pa laʼataoŋ pɛ ŋa a ni njiɛŋ nchwīe pa nnu ghraoghrao fɔ nɛ, nthɛ ŋa pugu shini ndɔ mbāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ. 21“Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ, ma ŋgwa Korashiŋ! Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ, ma ŋgwa Beshaida! Nthɛ ŋa pa nnu ghraoghrao pei ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ hɛiŋ nɛ kaŋ ni mbɔ pi Tairɛ pugu Shidoŋ, pugu kaŋ ni ŋkwo māʼaŋ ndhwí ywei gu nchhɔ moŋ phu nɔ nōoŋ nu ŋa pugu pāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ. 22Ndɔ ǹshwei vəɨ, a shi ndɛ njiʼɛ ni ŋgwa Tairɛ pugu Shidoŋ moŋ llɛmbhi sháʼa nchaa vəɨ. 23Ndɔ ni pəɨ, ma ŋgwa Kapanuŋ, pəɨ pīʼi ŋa Minnwi shi ndɔ̄gɔ vəɨ ŋkuʼɔ nɔ po? Ŋga! A shi nshwiʼi vəɨ moŋ lɨʼɨ ŋgwa khu. Pa nnu ghraoghrao pei ŋa ǹchwīe nu shhɨ pəɨ nɛ kaŋ ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi Shodoŋ, pugu kaŋ ni ŋkwri nnɛ ŋguʼɔ mbɔ shiʼa. 24Ndɔ ǹshwei vəɨ, a shi ndɛ njiʼɛ ni ŋgwa laʼataoŋ Shodoŋ moŋ llɛmbhi sháʼa nchaa vəɨ.”
Thɔ njəɨ a, m̀fɛ fɛrɛ noŋ vɛ
25Moŋ ndɨɨ ghɔ Jishɔ chhu ŋa, “Tǎa, a gɔ̀ mbɔ Taathɔ po pugu pa ŋkuoŋ shhɛ. Ǹtōo ghɔ nthɛ ŋa yaoŋ ŋa ɔ lə̄ɨŋ ni ghaŋ shiethɔ pugu pa ghaŋ lɨna nɛ, ɔ nōoŋ ni pa puoŋ fhu. 26Ooŋ, ma Tǎa, yei ŋkwaŋ haʼaŋ ɔ ni ŋkhwā ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ.
27“Tǎa a kwo chaʼa ŋguoŋ yaoŋ mfɛ mbhɔ mu, yichəɨ ŋoŋ lɔ nji ŋoŋ ŋa Muuŋ yie ghɔ nɛ ŋkiɛŋ Tǎa, ndɔ paʼa yichəɨ ŋoŋ lɔ nji ŋoŋ ŋa Tǎa yie ghɔ nɛ ŋkiɛŋ Muuŋ pugu pa shesheŋoŋ ŋa muuŋ chuʼɔ nɔ nōoŋ nu Tǎa ghɔ nɛ.
28“P̂əɨ thɔ njəɨ a, ŋguoŋ vəɨ ŋa pəɨ wie noŋ pəɨ ndɔ ntiɛŋ lrì nɛ, m̀fɛ fɛrɛ noŋ ni pəɨ.29Tiɛŋ shhɔ̀ a mbəʼɨ ghɔ, njɛʼi mbhɔ mu nthɛ ŋa mi ŋoŋ mbɔmbɔrɔ ndɔ mbɔ ŋoŋ juju llɔ moŋ njùʼɔ mu, nnɛ, kaŋ ǹshi mfɛ fɛrɛ ni nchə̌ɨ yɔ.30Nthɛ ŋa shhɔ̀ a yīʼɛ, lrì a pɔ yi yīʼɛ yīʼɛ ŋkaa yu.”
12Pa píe nthɛ nnu Llɛ́ Ji
1Moŋ ndɨɨ ghɔ Jishɔ nyīeŋ nu *Llɛ́ Ji pa Juu moŋ nyìeŋ shíe gɛ. Njì yia ghaŋ younjiŋ pi, pugu ka shíe gɛ ŋkru nu. 2Pa ŋgwa Farashi ni ŋga njəɨ, nchhu ghɔ ŋa, “Līi njəɨ, pa ghaŋ younjiŋ pɔ thɔ nchwīe nnu ŋa gɨ́ lɔ mbiŋ ŋa pi chwīe Llɛ́ Ji nɛ.”
3A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ nnu ŋa Devi ni nchwīe ndɨɨ ŋa njì ni njia vugu pa ŋgwa pi nɛ?4Ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a ni nii Nda Minnwi pugu pa ŋgwa pi, ndɔ̄gɔ brɛi ŋa pi ni mfɛ ni Minnwi nɛ ŋkru, mbɔ nnu ŋa gɨ́ shini ndɔ mbiŋ ŋa a kru, ki ŋa ŋgwa ŋa pugu pugu ni mbɔ nɛ kru, ŋkiɛŋ pa ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi.5Ki pəɨ lɔ mɛ̄iŋ moŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ moŋ Nda Minnwi ghà mbəʼɨ Llɛ́ Ji12:5 Pi chhu ŋa pugu ghà mbəʼɨ Llɛ́ Ji pa Juu nthɛ ŋa fɛʼiŋgiɛŋ ŋa pugu ghà mfɛ̄ʼi nɛ fàʼa ŋa pugu fāʼa nu. ndɔ paʼa gɨ́ lɔ ŋgwɛ̄iŋ vugu? 6Ǹshwei vəɨ, yaoŋ ŋa a chaa Nda Minnwi nɛ pɔ hɛnɛiŋ. 7P̈əɨ kaŋ nji njiŋ nnu yei ŋa, ‘Ǹtāʼa nu ŋa ŋgwa nōoŋ kwoshɨnɨ ki lɔ ŋguʼɔ mfɛ pi yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ,’ pəɨ shi kaŋ ndɔ ŋgwɛ̄iŋ ŋoŋ ŋa mbhɔ yi yi woo nɛ nɔ ŋgushaʼa. 8Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua Taathɔ Llɛ́ Ji pa Juu.”
Jishɔ ywiŋ mbhɔ ŋkwíni Llɛ́ Ji pa Juu
9Jishɔ lɔllɔ fɔ ŋgə̄ɨ nii moŋ nda luoŋ Minnwi yugu. 10Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ mbɔ ŋkwíni mbhɔ. Pugu pie Jishɔ ŋa, “Gɨ́ piŋ ŋa pi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋoŋ Llɛ́ Ji?” nnɛ nɔ wɛ̄iŋ nu mi.
11A chhu ni pugu ŋa, “A gɔ̌ shɨna pəɨ ŋa ä mfāʼo minjɨɨ a gū moŋ tiɛŋ llɛ́ ji, paʼa a lɔ ŋgə̄ɨ ŋgwɛ̄iŋ vi ŋkə̄rə mfuʼu? 12Ŋoŋmishua ghaʼo nchaa minjɨɨ kiʼɛ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Nɛnnɛ gɨ́ piŋ ŋa pi chwīe shiʼi llɛ́ Ji.”
13Nnɛ a chhu ni ŋkwíni mbhɔ ghɔ ŋa, “Shwīi mbhɔ yɔ.” Ŋoŋ ghɔ shwīi mbhɔ yi, a kiʼi ndɔ mbɔ pi shiʼi nɔ yichəɨ taʼa ŋgei mbhɔ yi. 14Ndɔ pa ŋgwa Farashi taoŋ mbhi ŋgə̄ɨ nyiaŋ ntáŋ nthɛ Jishɔ, ŋkwaŋ haʼaŋ pugu shi njwi vi nɛ.
Jishɔ pɔ pi muuŋ fàʼa Minnwi ŋa a chuʼɔ
15Jishɔ ni ŋga nji ntáŋ yei, nshūu mbɨnɨ njiŋ llɔ fɔ. Ntou ŋgwa younjiŋ yi, a yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu ghao, 16ndɔ fɛ gɨ́ ni pugu ŋa kiʼi pugu chwīe pichəɨ ŋgwa ji vi. 17Yei ni mbɔ nɔ chwīe nu nnu ŋa Ishaya, mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi, ni nchhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ:
18“Līi njəɨ, muuŋ fàʼa a yei ŋa ǹchuʼɔ,
mbɔ muuŋ yɛ ŋa ŋ̀khwā nɛ, m̀fāʼo pwanjuʼɔ mbɨŋ yu.
Ǹshi nūʼɔŋ Jijwɛ a mbɨŋ yu,
a shi nchīi ndɨndɨ12:18 Njiŋ yei pɔ ŋa ndɨɨ ŋa ju, Minnwi, shi ŋkwe ŋgwa pi nɛ kwo chəɨŋ. ni ŋgwa pa taoŋ nduoŋ.
19Mbaʼa a yiʼi mfɛ̄ʼi fɛ̀ʼi ki mbaʼo ŋgòu thɔ ŋgwa,
mbaʼa ŋoŋ yiʼi njaʼo ŋggì yi moŋ pa taʼandaoŋ.
20Mbaʼa a yiʼi mbəʼɨ kàʼa ŋa a kwo fāʼo lə̄ɨŋ nɛ,
ki mbɨgɛi truka ŋa a ŋkɨɨ nu nɛ ti a shi nuʼuŋ nchwīe ndɨndɨ ghaʼa lɨʼɨ12:20 Njiŋ ghrà yei pɔ ŋa Ju ŋa pi chuʼɔ ntaoŋ nɛ shi mfāʼo pwapuŋ ni ŋgwa ŋa yugu lɔ mbɔ nɛ pugu pa ŋgwa ŋa pugu lɔ mfāʼo ghrɨ́ nɛ ti a shi nuʼuŋ nchwīe ndɨndɨ ghaʼa lɨʼɨ..
21Ŋgwa pa laʼataoŋ nduoŋ shi mfāʼo kwàʼa pi mbiŋ yu.”
Jishɔ pugu Bɛjɛbu
(Maaku 3:20-30; Luka 11:14-23)
22Nɛnnɛ ŋgwa pichəɨ ghə̄ɨ njəɨ Jishɔ ni ŋoŋ chəɨ ŋa miŋwɛiŋ ni mbɔ mbɨŋ yu, paʼa a lɔ nthɔ njəɨ lɨʼɨ, mbɨnɨ mbɔ fhɨncho. Jishɔ chwīe a pɔ shiʼi, nnɛ mfāʼo njɨ nɔ chrā nu ndɔ mbɨnɨ njəɨ lɨʼɨ. 23Yú ŋgwa pighɔ ni ŋgrāo nthɔ nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ vei nthɛ a pɔ muuŋ Devi?”
24Ndɔ pa ŋgwa Farashi ni ŋga njaʼo nnu yei, nchhu ŋa, “Ŋoŋ vei wuʼɔ mfuʼu miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ Bɛjɛbu mbɔ nthishɨ pa miŋwɛiŋ.”
25Jishɔ ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu nɛ, nnɛ nchhu ŋa, “Sheshe laʼataoŋ ŋa ŋgwa chhɔ māʼaŋ noŋ pugu ni nchhɔ̀ fɔ nɛ shi ŋguʼɔ ŋgū, ndɔ mbaʼa sheshe laʼa ki nda ŋa a pɔ pi ni minduoŋnduoŋ yiʼi ntithi. 26Ti S̈hata mfuʼu Shata, kaŋ a thi pi moŋ minduoŋnduoŋ ni noŋ yi, shaʼafuoŋ yi lara pi nɛiŋ? 27Ti ä mbɔ ŋa m̀fuʼu miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ Bɛjɛbu, kaŋ pa ghaŋ younjiŋ pəɨ ghà, mfuʼu yugu kiʼɛ pi ni ghrɨ́ gɔ̌? Nthɛ yie ghɔ, pugu shi mbɔ pa ŋgwa haʼaŋ pugu shi nshaʼa vəɨ nɛ. 28Ndɔ ä mbɔ ŋa m̀fuʼu pa miŋwɛiŋ pi ni Jijwɛ Minnwi, kaŋ Shaʼafuoŋ Minnwi thɔ shɨna pəɨ.
29“Ki minthɛ ŋoŋ kie nɛiŋ nii nda ŋgaŋ ghrɨ́ ntiɛŋ maoŋ pi ŋgə̄ɨ nɔ ghɔ ki lɔ mfǔoŋ ŋkrao ŋgaŋ ghrɨ́ ghɔ. A wuʼɔ kəʼɨ ghɔ, ŋa minthɛ a tiɛŋ maoŋ pi ntaoŋ nɔ nda yu. 30Shesheŋoŋ ŋa a lɔ mbɔ ŋgei mu nɛ mbɨ̌na a, ŋoŋ ŋa pigi yu lɔ ŋkɨrɨ nu kaʼa nɛ thɔ nshaaŋshaaŋ.
31“Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ, pi shi ndīʼɛ sheshe phɨ pugu pa chrà nchɨʼəshə ŋa ŋgwa chrā nɛ, ndɔ ti shesheŋoŋ ŋa a shi nchrā chrà nchɨʼəshə nɔ ligi Jijwɛ Minnwi nɛ, mbaʼa pi līʼɛ phɨ yi. 32Shesheŋoŋ ŋa a shi nchrā nnu pɨphɨ nthɛ Muuŋ Ŋoŋmishua nɛ pi shi ndīʼɛ phɨ yi, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a chrā phɨ nthɛ Jijwɛ Minnwi nɛ, mbaʼa pi līʼɛ phɨ yi moŋ yei mbhi ndwɛ ki moŋ yɛ ŋa a thɔ nu nɛ.
Pi ghà nji thɨ pi ŋkuoŋ ntíɛŋ yi
33“Chwīe thɨ pwa kaŋ ntíɛŋ yi shi mbwa, ndāa nnɛ ɔ chwīe a pɔ yi pɨphɨ, ntíɛŋ yi pɔ yi pɨphɨ, nthɛ ŋa pi ghà nji thɨ pi ŋkuoŋ ntíɛŋ yi. 34Mbhɛ mitwɛʼi pei! Pəɨ nthɛ pəɨ kie pi nɛiŋ nchrā nnu shiʼi ŋa pəɨ pɔ pi ŋgwa pɨphɨ nɛ. Nthɛ ŋa nchò ghà nchrā pi yaoŋ ŋa a pɨgəɨ llɔ moŋ njùʼɔ nɛ.35Ŋoŋ shiʼi ghà nthɔ ni maoŋ shiʼi llɔ moŋ pìɛŋ maoŋ shiʼi pi, ŋoŋ mbɨmbhɨ thɔ ni maoŋ pɨphɨ llɔ moŋ pìɛŋ maoŋ pi pi pɨphɨ. 36Ǹshwei vəɨ, moŋ llɛmbhi sháʼa, ŋgwa shi mfɨ̄ʼɨ sheshe muuŋ mi chrà ki tou ŋa a taoŋ nchò pugu nɛ. 37Pi shi ndɔ̄gɔ chrà yɔ nshaʼa ghɔ nɔ ghɔ, nɔ nōoŋ nu ŋa ɔ tɔgɔ sháʼa ki ŋa ɔ gū sháʼa.”
Jishɔ pɨ̄ga ŋgwa haʼaŋ pugu tāʼa lì nɛ
(Maaku 8:11-12; Luka 11:29-32)
38Nnɛ pichəɨ pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi chhu ni Jishɔ ŋa, “Masha, pigi tāʼa nu ŋa ɔ nōoŋ lì pigi yəɨ.”
39A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ŋgwrɛiŋoŋ pɨphɨ pugu pa ŋgwrɛiŋoŋ ŋa a lɔ ŋkɨna pugu Minnwi ghà ntāʼa pi lì, ndɔ mbaʼa pi nōoŋ kaŋ taʼa lì ghɔ ŋkiɛŋ yi njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Jona. 40Nthɛ ŋa wuʼɔ nɔ haʼaŋ Jona ni mbɔ puŋ mmɛ shhu nɔ trɛi naoŋchɨ ni trɛi tuʼu nɛ, a wuʼɔ nɔ haʼaŋ Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɔ moŋ njùʼɔ shhɛ nɔ trɛi naoŋchɨ ni trɛi tuʼu nɛ. 41Moŋ llɛmbhi sháʼa, ŋgwa Nineve shi ma ntithi pugu pa ŋgwrɛiŋgwa yei ŋgwɛ̄iŋ vugu nɔ pa ŋgushaʼa, nthɛ ŋa pugu ni mbāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ ndɨɨ ŋa Jona ni nchu chrà Minnwi ni pugu nɛ, ndɔ ti līi njəɨ, yaoŋ ŋa a chaa Jona nɛ pɔ hɛiŋ. 42Moŋ llɛmbhi sháʼa, Ŋgwafuoŋ llɔ mbiɛŋ shi ma ntithi pugu pa ŋgwrɛiŋoŋ yei ŋgwɛ̄iŋ vugu nɔ pa ŋgushaʼa nthɛ ŋa a ki nyīeŋ ŋkiɛŋ ntaaŋ ndaoŋ llɔ laʼataoŋ yu nthɔ njwɛrɛ ntɨ́gɨ shiethɔ mbhɔ Fùoŋ Sholomu, ndɔ līi njəɨ, yaoŋ ŋa a chaa Sholomu nɛ pɔ hɛiŋ.
Jijwɛ pɨphɨ pɨnɨ ŋkwəɨ
43“Ndɨɨ ŋa jijwɛ miŋwɛiŋ taoŋ mbɨŋ ŋoŋ nɛ, a nyīeŋ moŋ pa lɨʼɨ yó nthɔ ntāʼa lɨʼɨ fɛrɛ noŋ yi, ndɔ paʼa ndɔ njəɨ sheshe yi. 44Nnɛ nchhu ŋa, ‘Ǹshi mbɨnɨ nda mu lɨʼɨ ŋa mi ni ndhɔ nɛ.’ A ghà mbɨnɨ, njəɨ moŋ nda a pɔ yi yo ki yaoŋ lɔ mbɔ fɔ, pi kwo yɨ̄gɨ ndɔ nchwīe a kāʼo. 45Nɛnnɛ, a pɨ̄nɨ kiʼɛ ndɔ̄gɔ khwachəɨ pichəɨ jijwɛ haʼaŋ pugu pɨgɨ nchaa vi nɛ pugu pugu thɔ nii ndaʼa nu fɔ, chɔmbhi ŋoŋ ghɔ pɨnɨ mbɨgɨ nchaa nɔ haʼaŋ a ni fǔoŋ mbɔ nɛ. A nɔ haʼaŋ a shi mbɔ ni ŋgwrɛiŋoŋ pɨphɨ yei nɛ.”
Pa mǔuŋ Jishɔ pugu pa lǐŋ pi pi pimbia
46Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni ŋguʼɔ nthɔ nchrā nu ni ŋgwa pighɔ nɛ, ŋga njəɨ nu mǔuŋ vi pugu pa lǐŋ pi pi pimbia thi mbhi nthɔ ntāʼa nu nchrā pugu pugu. 47Nɛnnɛ, pichəɨ pa ŋgwa ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ chhu ghɔ ŋa, “Līi njəɨ, mǔuŋ ghɔ pugu pa lǐŋ pɔ pi pimbia pɔ nɛ mbhi ntāʼa nu ŋa pəɨ pugu chrā.”12:47 Pichəɨ pa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi moŋ chrà Gri lɔ njiʼi mfāʼo ghrà yei.
48Ndɔ Jishɔ khwɛ̄ ni ŋoŋ ghɔ ŋa a ni nchhu ghɔ nɛ ŋa, “Mǔuŋ a pɔ pi gɔ̌, pa lǐŋ paŋ pɔ pa gɔ̌?”49Mfɛ mbhɔ yi nshwɛ̄ pa ghaŋ younjiŋ pi nchhu ŋa, “Līi njəɨ, mǔuŋ a pugu pa lǐŋ paŋ pɔ nɛiŋ! 50Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a chwīe nnu ŋa Tǎa a po tāʼa nu nɛ, ndǐŋ a yi mimbia pugu yi miŋgwɛ ni mǔuŋ a.”
13Luʼɔ chrà nthɛ ŋoŋ ŋa a ghə̄ɨ lɨʼɨ phi mbhɛ̌
1Wuʼɔ llɛ́ ghɔ, Jishɔ taoŋ nda ŋgə̄ɨ nchhɔ ŋkɨŋ ŋkhǐ. 2Mmɛ yú ŋgwa kɨrɨ yəɨ yu ti a nii pi moŋ kikuoŋ nchɔchhɔ fɔ, yú ŋgwa pighɔ thi ŋkɨŋ ŋkhǐ. 3A chhu ntou pa nnu ni pugu moŋ luʼɔ chrà ŋa, “Ŋoŋ chəɨ ni ma mbɔ fɔ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ māʼaŋ mbhɛ̌ maoŋ. 4Nɔ haʼaŋ a ni māʼaŋ nu nɛ, pichəɨ gū shhɛmbua, pa mishi shwiʼi ŋkru. 5Pichəɨ gū moŋ shhɛ ŋkwá lɨʼɨ haʼaŋ ntou nchíʼa shi ki lɔ mbɔ nɛ, njiʼa ŋkhɛkhɛ nthɛ ŋa nchíʼa shi ki lɔ njiɛŋ fɔ. 6Ndɔ minaoŋ ghà nthɛ ntūoŋ vugu, nthɛ ŋa pugu shini ndɔ mfāʼo ŋǐeŋ yugu nɛ, pugu kāʼo mbraoprao ŋkhu. 7Pichəɨ mbhɛ̌ gū moŋ shishaʼa, shishaʼa yīʼɛ ŋkuʼɔ mfīgi maoŋ pighɔ pugu khu. 8Pichəɨ mbhɛ̌ maoŋ pighɔ gū moŋ shhɛ shiʼi, mbūgu fɔ ŋkuʼɔ nja njuŋ: pichəɨ yuŋ taʼa ŋkɨɨ yi, pichəɨ yuŋ ntɨgao wuŋ yi, pichəɨ yuŋ trɛi wuŋ. 9Ŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə nɛ, â yaʼo.”
Láʼo nnu ŋa a chwīe Jishɔ chrà moŋ luʼɔ chrà nɛ
10Nnɛ pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ nchhu ghɔ ŋa, “A chwīe khɔ ɔ chrā nu ni pugu pi moŋ luʼɔ chrà?”
11Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pi fɛ njɨ ni pəɨ ŋa pəɨ ji pa nnu lə̄ɨŋ ŋa a pɔ moŋ Shaʼafuoŋ Po nɛ, ndɔ paʼa ndɔ mfɛ ni pugu. 12Nthɛ ŋa ni ŋoŋ ŋa a kwo fāʼo nɛ, pi shi mbīgi ntou yi a fāʼo a yiɛŋ, ndɔ ni ŋoŋ ŋa a lɔ mfāʼo nɛ, njiʼi nthɛ pi shɨgɛi yɛ ŋa a fāʼo nɛ, pi shi ŋka kwekwe. 13A chwīe yie ǹchrā ni pugu pi moŋ luʼɔ chrà nthɛ ŋa,
Pugu shi njəɨ nu ndɔ paʼa ndɔ njəɨ,
njaʼo nu ndɔ paʼa ndɔ njaʼo ki nji.
14Nnɛ nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Ishaya ni nchhu nɛ wɛ̄iŋ vugu, nnu ghɔ ni mbɔ ŋa,
‘Pəɨ shi nja njaʼo ndɔ paʼa ndɔ nji njiŋ yi,
Pəɨ shi nja ndīi ndɔ paʼa ndɔ njəɨ.
15Nthɛ ŋa njùʼɔ ŋgwa pei kwo fɨ̄nɨ,
tə́nə yugu chri ki lɔ nuʼuŋ njaʼo lɨʼɨ,
pugu kwo kwiri ligi yugu
nnɛ ŋa kiʼi pugu yəɨ ni ligi yugu,
njaʼo ni tə́nə yugu,
nji ni njùʼɔ yugu
ŋkara mbara a, ǹchwīe pugu pɔ shiʼi.’
16“Ndɔ ni pəɨ, pəɨ fāʼo mbɔrɔ, nthɛ ŋa ligi yəɨ yəɨ lɨʼɨ tə́nə yəɨ yaʼo lɨʼɨ. 17Nthɛ ŋa shishini ǹshwei vəɨ, ntou pa njəɨlɨʼɨ Minnwi pugu pa ŋgwa ndɨndɨ ni njūa nu nɔ yəɨ nu nnu ŋa pəɨ yəɨ nɛ, ndɔ paʼa ndɔ njəɨ, njūa nɔ yaʼo nu nnu ŋa pəɨ yaʼo nɛ, ndɔ paʼa ndɔ njaʼo.
Njiŋ luʼɔ chrà nthɛ ŋgaŋ māʼaŋ mbhɛ̌ ghɔ
18“Yaʼo nɛ njiŋ luʼɔ chrà nthɛ ŋgaŋ māʼaŋ mbhɛ̌. 19Ndɨɨ ŋa shesheŋoŋ yaʼo chrà Shaʼafuoŋ Po ki lɔ nji njiŋ yi nɛ, ŋoŋ mbɨmbhɨ thɔ mfuʼu yaoŋ ŋa pi phi njùʼɔ yu nɛ. Yei pɔ nɔ yɛ mbhɛ̌ ŋa pugu ni ŋgū pi shɛmbua nɛ. 20Pɛ mbhɛ̌ maoŋ ŋa pugu ni ŋgū pi moŋ shhɛ ŋkwá nɛ pɔ pi pɛ ŋgwa ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi njiʼɛ ŋkwe ni pwanjuʼɔ 21ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo ŋǐeŋ yugu yi tɨtɨnɨ, ŋguʼɔ ntithi pi nɔ muuŋ kuo ndɨɨ, mōoŋ nu pugu pa ŋgəʼɨ gha nthɔ nthɛ chrà ghɔ ŋa pugu yaʼo nɛ, pugu pāʼa ŋkǔnu yugu ni chrà ghɔ. 22Pɛ mbhɛ̌ ŋa pugu ni ŋgū moŋ shishaʼa nɛ, pɛ ŋgwa ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi, ŋga ŋgə̄ɨ, pa ghaghana ŋkuoŋ mbhi yei, pugu pa mifɨɨ ŋa pa fāʼo ghà nthɔ nɔ nɛ fīgi chrà ghɔ paʼa a lɔ ma njuŋ ntíɛŋ. 23Pɛ mbhɛ̌ ŋa pi ni mbhi moŋ shhɛ shiʼi nɛ pɛ ŋgwa ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi ndɔ nji njiŋ yi, nja njuŋ ntíɛŋ, pichəɨ yuŋ ti nchəɨŋ taʼa ŋkɨɨ yi, pichəɨ pɔ ntɨgao wuŋ, pichəɨ pɔ trɛi wuŋ.”
Luʼɔ chrà nthɛ trǔ shɨna maoŋ phi
24Jishɔ pɨnɨ nchhu yichəɨ luʼɔ chrà ni pugu: “A nthɛ pi māʼaŋ fɨʼɨ Shaʼafuoŋ Po ni ŋoŋ ŋa a ni māʼaŋ mbhɛ̌ maoŋ shiʼi moŋ nyìeŋ yu 25ndɔ nɔ haʼaŋ ŋgwa pi ni ndhɛ nu nɛ, mbɨ̌na vi thɔ māʼaŋ mbhɛ̌ trǔ shɨna pa shíe gɛ pighɔ ŋgə̄ɨ ni vhi. 26Maoŋ pighɔ gha ŋkhɛ̄ ti njuŋ nu, pa trǔ pighɔ khɛ̄ ŋkaa pugu.
27“Pa puoŋ fàʼa ŋoŋ ghɔ thɔ nchhu ghɔ ŋa, ‘Masha, ɔ ni māʼaŋ pi ŋkiɛŋ mbhɛ̌ moŋ nyìeŋ, ti a kie pi nɛiŋ pa trǔ pɔ moŋ ghɔ?’
28“A khwɛ̄ ni pugu ŋa, ‘Nnu yei chwīe Mimbɨna.’
“Puoŋ fàʼa pighɔ pie vi ŋa, ‘Ɔ tāʼa nu kiʼɛ ŋa pigi ghə̄ɨ shūʼɔ pa trǔ pighɔ?’
29“Ndɔ a khwɛ̄ ni pugu ŋa, ‘Ŋga! A nthɛ pəɨ gha nthɔ nshūʼɔ pa trǔ, nshūʼɔ pa shíe gɛ ŋkaa pugu. 30Pəɨ mieŋ ŋguoŋ yi ghao kuʼɔ kaʼa ti ndɨɨ kwōo nuʼuŋ nthɔ, moŋ ndɨɨ kwōo, ǹshi nshwei ni ghaŋ kwōo ŋa, p̂əɨ fǔoŋ nshūʼɔ pa trǔ, ŋkrao moŋ pa káʼa ntūoŋ, ndɔ nshūʼɔ shíe gɛ kiʼɛ nūʼɔŋ shaoŋ mu.’ ”
Luʼɔ chrà ŋkuoŋ muuŋ mi mbhɛ̌ yaoŋ gɛ
(Maaku 4:30-32; Luka 13:18-19)
31Jishɔ pɨnɨ nuʼuŋ nchhu yichəɨ luʼɔ chrà ni pugu, “Shaʼafuoŋ Po pɔ pi nɔ mbhɛ̌ yaoŋ mbɔ ŋkiɛŋ yi gɛ, ŋa ŋoŋ lɔ̄gɔ ŋgə̄ɨ māʼaŋ moŋ nyìeŋ yu. 32A lɔ mbɔ ŋgɨgɛi nchaa ŋguoŋ pa pichəɨ mbhɛ̌ maoŋ, ndɔ a gha ŋkuʼɔ, mbɔ ŋkiɛŋ mmɛ yi nchaa ŋguoŋ yaoŋ moŋ nyìeŋ, ŋgū thɨ, nnɛ pa mishi thɔ ŋkrao pa nda pugu ŋkuoŋ pa mbhɔ mi.”
Luʼɔ chrà nthɛ yaoŋ chwīe prupɨna kuʼɔ
33A pɨnɨ nuʼuŋ nchhu yichəɨ luʼɔ chrà ni pugu ŋa, “Shaʼafuoŋ Po pɔ pi nɔ yaoŋ chwīe prupɨna kuʼɔ, haʼaŋ miŋgwɛ lɔ̄gɔ niʼiŋ moŋ taʼa brumaʼa prupɨna, a chwīe ŋguoŋ prupɨna ghɔ kuʼɔ ghao.”
Yaoŋ ŋa Minnwi nōoŋ nɛ pugu pa luʼɔ chrà
34Jishɔ ni nchhu ŋguoŋ nnu pei ni pa yú ŋgwa pighɔ moŋ luʼɔ chrà, a shini ndɔ nchhu kaŋ taʼa nnu ni pugu ki lɔ mbɔ pi moŋ luʼɔ chrà. 35Yei ni mbɔ nɔ chwīe nu nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nchhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ ŋa,
“Ǹshi ŋaʼaŋ nchò a nchrā moŋ pa luʼɔ chrà.
Ǹshi nchhu pa nnu ŋa pi shi ki lɔ nji llɔ moŋ ndɨɨ ŋa pi ni nchwīe mbhi nɛ.”
Jishɔ fɨ̄ʼɨ njiŋ luʼɔ chrà nthɛ trǔ shɨna pa maoŋ phi
36Jishɔ ni ŋga mieŋ yú ŋgwa pighɔ nii nda, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi, nchhu nu ghɔ ŋa, “Fɨ̄ʼɨ njiŋ luʼɔ chrà nthɛ trǔ moŋ nyìeŋ ni pigi.”
37A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ŋoŋ ghɔ ŋa a māʼaŋ ŋkiɛŋ mbhɛ̌ maoŋ nɛ Muuŋ Ŋoŋmishua. 38Moŋ nyìeŋ ghɔ pɔ ŋkuoŋ mbhi, mbhɛ̌ maoŋ shiʼi pɔ ŋgwa pɛ ŋa pugu puoŋ Shaʼafuoŋ Po nɛ, pa trǔ pɔ pa puoŋ ŋoŋ mbɨmbhɨ, 39mimbɨna ŋa a phi trǔ ghɔ nɛ pɔ devɨ, maoŋ kwōo pɔ ndɨɨ ŋa mbhi shi ndugwi nɛ, ghaŋ kwōo maoŋ pɔ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi.
40“Wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi ghà ŋkɨrɨ trǔ ntūoŋ ni móŋoŋ nɛ, a wuʼɔ nɔ haʼaŋ a shi mbɔ ndɨɨ ŋa mbhi lūgwi nɛ. 41Muuŋ Ŋoŋmishua shi ntaoŋ ghaŋ ntaoŋ pi pugu kɨrɨ ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu ghà nchwīe ŋgwa chwīe phɨ ndɔ mbəʼɨ kɨna nɛ mfuʼu moŋ Shaʼafuoŋ yi, 42māʼaŋ vugu moŋ nda móŋoŋ ŋguʼɔ liɛŋ. Moŋ lɨʼɨ ghɔ, kə̄ɨ pugu pa kru shua shi mbɔ fɔ.43Nnɛ ŋgwa ndɨndɨ thɛ nɔ minaoŋ moŋ Shaʼafuoŋ Tǎa vugu. Shesheŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə nɛ, â yaʼo.
Luʼɔ chrà nthɛ fàʼo ŋa pi lə̄ɨŋ
44“Shaʼafuoŋ Po pɔ nɔ fàʼo ŋa pi lə̄ɨŋ moŋ nyìeŋ ŋa yichəɨ ŋoŋ ghə̄ɨ njəɨ mbūoŋ. Nnɛ moŋ pwanjuʼɔ yi, a ghə̄ɨ mfīni ŋguoŋ yaoŋ ŋa a fāʼo nɛ ŋgə̄ɨ njuoŋ nyìeŋ ghɔ.
Luʼɔ chrà nthɛ ŋgùʼɔ tɨnɨnchuoŋ
45“Ŋkamuʼɔŋ, Shaʼafuoŋ Po pɔ nɔ ŋgaŋ piʼɛ taŋ ŋa a ni nthɔ ntāʼa ŋkiɛŋ ŋgùʼɔ13:45 Yei pa puoŋ mi ŋguʼɔ ŋa a ni ndhɔ nu moŋ pa ŋkɨŋ ŋkhǐ, mbɔ yi fhu ŋa pi ni nthɔ nchwīe pa shɨ́ga tɨnɨnchuoŋ nɔ ghɔ. tɨnɨnchuoŋ, 46ŋga njəɨ taʼa ŋkiɛŋ ŋgùʼɔ tɨnɨnchuoŋ ŋa pi mɛ̄iŋ ni pəə nɛ, a ghə̄ɨ mfīni ŋguoŋ yaoŋ ŋa a fāʼo nɛ njuoŋ nɔ ghɔ.
Luʼɔ chrà nthɛ ndáŋ ŋa pi māʼaŋ
47“Nɔ pigi nu, yei ŋkwaŋ haʼaŋ Shaʼafuoŋ Po pɔ nɛ. A pɔ nɔ ndáŋ ŋa pi māʼaŋ moŋ ŋkhǐ ŋgwɛ̄iŋ ŋguoŋ ŋkwaŋ shhu ghao. 48Ndɨɨ ŋa ndáŋ ghɔ lɨnaoŋ nɛ, ŋgwa shūu ŋkuʼɔ nɔ ghɔ mbhi nchɔchhɔ ntɛrɛ pa ŋkiɛŋ shhu niʼiŋ moŋ pa mikuo mīʼaŋ pi pɨphɨ. 49A ŋkwaŋ haʼaŋ a shi mbɔ moŋ ndugwi mbhi yei nɛ. Pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi shi nthɔ ntɛrɛ ŋgwa pɨphɨ, mfuʼu moŋ ŋgwa ndɨndɨ, 50māʼaŋ vugu moŋ nda móŋoŋ ŋguʼɔ liɛŋ. Moŋ lɨʼɨ ghɔ, kə̄ɨ shi mbɔ fɔ pugu pa kru shua.
Ndunu fàʼo pugu pa yi fhi
51“Thɔ yəɨ shie ni ŋguoŋ nnu pei?”
Pugu chhu ghɔ ŋa, “Ooŋ.”
52A chhu ni pugu ŋa, “Nthɛ yie ghɔ, sheshe ŋgaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi ŋa a ŋgaŋ younjiŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po nɛ pɔ nɔ ŋgaŋ nda ŋa a fuʼu pa maoŋ fhi pugu pa ndunu maoŋ llɔ moŋ lɨʼɨ nūʼɔŋ pugu.”
Pi lāa Jishɔ Nasharɛ
53Jishɔ ni ŋga mīʼɛŋ pa luʼɔ chrà pei, ndɔllɔ fɔ ŋgə̄ɨ 54ŋga nchəɨŋ moŋ ji laʼataoŋ, nthɔ njɛʼi vugu moŋ nda luoŋ Minnwi yugu. Pa ŋgwa ŋa pugu ni njaʼo nɔ haʼaŋ a yɛʼi nu nɛ ghrāo nchhu ŋa, “Ŋoŋ vei yəɨ fɨʼɨ shiethɔ yei pugu pa ghrɨ́ pi hɨŋ nɔ fāʼa nu tɨtɨnɨ fàʼa pei nɔ ghɔ? 55Yei lɔ mbɔ muuŋ kaminda? Ligi mǔuŋ vi lɔ mbɔ Meri? Jɛiŋ, Joshɛ, Shemu pugu Judashi shi lɔ mbɔ pa lǐŋ pi? 56Pia pa lǐŋ pi pi piŋgɛ shi lɔ mbɔ hɛiŋ kaʼa? Ti a yəɨ shiethɔ pugu ghrɨ́ pi hɨŋ nɔ chwīe nu ŋkwaŋ nnu pei nɔ ghɔ?” 57Nnɛ pugu lāa vi.
Ndɔ Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pi shiʼa nchɨ̄ʼə njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋkiɛŋ laʼa pugu shɨna ŋgwa pi.”
58A shini ndɔ nchwīe ntou pa nnu ghraoghrao fɔ nthɛ ŋa pugu ni mbɔ ghaŋ ki piŋ.
14Pi jwi Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ
1Hɛrɔ, mbɔ ŋgaŋ shaʼa Galili, ni ŋga njaʼo fɨʼɨ ndighaʼo Jishɔ, 2nchhu ni puoŋ fàʼa pi ŋa, “Yei Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ. Pi kuʼɔ vi llɔ moŋ gu, a chwīe yie a fāʼo ghrɨ́ nɔ chwīe nu pa nnu ghraoghrao pei.”
3Nthɛ ŋa Hɛrɔ ni ŋkwo wɛ̄iŋ Jouŋ ŋkrao vi māʼaŋ moŋ chə́ɨŋ nthɛ nnu Herodia mbɔ ŋgwɛ Fili ndǐŋ vi. 4Nthɛ ŋa nɔ yichəɨ fɨʼɨ ndɨɨ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ni nthɔ nchhu nu ni Hɛrɔ ŋa, “A lɔ njiʼi ŋkāʼo vɛ ŋa ɔ laŋ Herodia!” 5Njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ Hɛrɔ ni ntāʼa nu njwi vi ndɨɨ ghɔ nɛ, a ni mbɔgɔ pa ŋgwa Juu nthɛ ŋa pugu ni ndɔ̄gɔ Jouŋ nɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi.
6Pi ni ŋga nthɔ njɨ llɛ́ phi Hɛrɔ, muuŋ Herodia yi miŋgwɛ pini pini shhɨ ŋgwa, túa Hɛrɔ pwa. 7Nnɛ, a kāʼa vi ndɔ nshwrɛ̄i ŋa a shi ŋkɨnɛiŋ vi ni sheshe yaoŋ ŋa a shi mbie vi nɔ ghɔ nɛ. 8Mǔuŋ vi chwīe a pie ŋa, “Fɛ thɔ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ vəɨ hɛiŋ ŋkuoŋ pashinja yei.” 9Fùoŋ ni mbɔ ni tuʼuthɔ, ndɔ nthɛ kɨna ŋa a ni ŋkwo shwrɛ̄i shhɨ ghaŋ gɛ̀ pi nɛ, a fɛ gɨ́ ŋa pi thɔ ni thɔ Jouŋ mfɛ ghɔ. 10A taoŋ ŋgwa pi yaʼa thɔ Jouŋ moŋ chə́ɨŋ, 11nthɔ ni thɔ yi ghɔ ŋkuoŋ pashinja, mfɛ ni muuŋ miŋgwɛ ghɔ, a ghə̄ɨ njəɨ mǔuŋ vi nɔ ghɔ. 12Pa ghaŋ younjiŋ Jouŋ thɔ ndɔ̄gɔ khu Jouŋ ŋgə̄ɨ ntwei, ndɔ ŋgə̄ɨ nshwei Jishɔ nɔ ghɔ.
Jishɔ kugwi tiɛŋ ŋkaŋ pimbia maa ndɔ̄gɔ piŋgɛ pugu pa puoŋ
(Maaku 6:30-44; Luka 9:10-17; Jouŋ 6:1-14)
13Jishɔ ni ŋga njaʼo yei nnu, ndɔllɔ fɔ moŋ kikuoŋ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ ŋa ŋgwa lɔ mbɔ nɛ. Ndɔ pa ŋgwa ni njaʼo, njōu njiŋ yi ni kwo llɔ moŋ pa laʼa. 14A ni ŋga ntaoŋ ŋkaoŋ mbhi, njəɨ ŋkiɛŋ mmɛ yú ŋgwa, mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pugu, njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu.
15A ni ŋga mbɔ ni fanaoŋ, ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi nchhu ghɔ ŋa, “Yei pɔ pi lɨʼɨ ŋa ŋgwa lɔ mbɔ, ndɨɨ lɔ ŋkwo ya ŋgə̄ɨ, chhu yú ŋgwa pei ghə̄ɨ moŋ pa laʼa, njuoŋ maoŋ jɨ pugu fɔ njɨ.”
16Ndɔ Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pugu lɔ njiʼi mfāʼo nɔ ghə̄ɨ nu, p̂əɨ fɛ yaoŋ ni pugu pugu jɨ.”
17Pugu chhu ghɔ ŋa, “Pigi wuʼɔ mfāʼo pi tiɛŋ kəɨŋ brɛi hɛiŋ ni paa shhu.”
18Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ thɔ nɔ hɛiŋ.”19Nɛnnɛ a fɛ gɨ́ ni yú ŋgwa pighɔ ŋa pugu chɔchɔ ŋkuoŋ trǔ. A lɔ̄gɔ tiɛŋ kəɨŋ brɛi ni paa shhu pighɔ, ŋga mbɨʼɨ ligi yi ndīi po, mfɛ tōo nu ni Minnwi. Mbəʼɨ brɛi pighɔ kiʼɛ mfɛ ni pa ghaŋ younjiŋ pi. Pa ghaŋ younjiŋ pi fɛ ni yú ŋgwa pighɔ. 20Ŋguoŋ yugu kru ti njru. Pugu ni ndɨ̄ga pa pəʼɨ pəʼɨ pɨgəɨ pi, a lɨnaoŋ paanchrɔ mikuo. 21Ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ŋkru nɛ ni mbɔ tiɛŋ ŋkaŋ pimbia maa ndɔ̄gɔ piŋgɛ pugu pa puoŋ.
Jishɔ nyīeŋ ŋkuoŋ ŋkhǐ
22Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ Jishɔ chwīe ghaŋ younjiŋ pi nii moŋ kikuoŋ ŋgə̄ɨ shhɨ nɔ shaʼa nu ntaoŋ njiɛŋ hiŋ nɔ haʼaŋ a ni nchhu nu ni kɨrɨ ghɔ ŋa pugu ghə̄ɨ nɛ. 23A ni ŋga ŋkwo chhu ni kɨrɨ ghɔ ti pugu ghə̄ɨ, a kuʼɔ ŋkuoŋ mbra lɨʼɨ luoŋ Minnwi təʼɨ vi. Fanaoŋ ni ŋga nthɔ, Jishɔ wuʼɔ mbɔ fɔ təʼɨ vi.
24Ndɔ ndɨɨ yei, kikuoŋ ghɔ ni ŋkwo ya ŋgə̄ɨ ndaoŋ shɨga moŋ ŋkhǐ, fɨfrəɨ thɔ ndɨʼɨ vi nthɛ ŋa a ni ntaoŋ pi ŋgei yɛ ŋa pugu ni ŋgə̄ɨ nu nɛ. 25A ni ŋga mbɔ ni ndaʼa mbhi laŋ, moŋ shɨna trɛi minaoŋ pugu ntɨgao minaoŋ, a nyīeŋ nu ŋkuoŋ ŋkhǐ nthɔ nu yəɨ pugu. 26Ndɔ pa ghaŋ younjiŋ pi ni ŋga njəɨ vi a nyīeŋ nu ŋkuoŋ ŋkhǐ nthɔ nu nɛ, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu pugu chhu ŋa, “A pɔ pi ŋkhushɛ!” mbaʼo ŋgòu moŋ pɔgɔ gu.
27Ndɔ wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ Jishɔ chrā ni pugu, nchhu nu ŋa, “P̂əɨ fāʼo wɛ̄iŋ njùʼɔ, a mmu, kiʼi pəɨ pɔgɔ gu.”
28Pita chhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, ä mbɔ gɔ̀, ɔ fɛ gɨ́ vəɨ ŋa nthɔ ŋkuoŋ ŋkhǐ mbara ghɔ.”
29A chhu ghɔ ŋa, “Thɔ.”
Nnɛ, Pita taoŋ moŋ kikuoŋ nyīeŋ ŋkuoŋ ŋkhǐ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ para Jishɔ. 30Ndɔ a ni ŋga njəɨ fɨfrəɨ, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vi, a jɛ̄ yie nu, ŋkə̄ɨ ŋa, “Taathɔ, kwe a!”
31Jishɔ fɛ mbhɔ yi chomilaoŋ ghɔ ŋgwɛ̄iŋ vi, nchhu nu ghɔ ŋa, “Yo, ŋgaŋ piŋ kikɛʼi vei! A ni nchwīe khɔ ɔ fāʼo khuthɔ?”
32Pugu yu gha nii moŋ kikuoŋ, fɨfrəɨ ghɔ tithi. 33Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni mbɔ moŋ kikuoŋ nɛ ghaʼo vi, nchhu nu ŋa, “Shishini, ɔ Muuŋ Minnwi!”
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ghaŋ ghɨ̌nɔ
lɨʼɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Gɛnɛsharɛ nɛ
34Pugu ni ŋga nshaʼa, ntaoŋ mbhi lɨʼɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Gɛnɛsharɛ nɛ, 35pa ŋgwa lɨʼɨ pighɔ gha nji ŋa a Jishɔ, ntaoŋ ŋgwa moŋ ŋguoŋ krao ŋgei ghɔ, pugu thɔ ni pa ghaŋ ghɨ̌nɔ njəɨ vi nɔ ghɔ. 36Pugu lɨ̄gəɨ vi ŋa a mieŋ ghaŋ ghɨ̌nɔ wuʼɔ ŋkāoŋ pi po ndhwí yi. Ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu ni ŋkāoŋ ndhwí yi nɛ, noŋ yugu tɔgɔ.
15Nùʼɔŋ ŋgwamishua pugu pa gɨ́ Minnwi
1Nnɛ, a gha ndara pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi thɔ llɔ Jerushalɛiŋ njəɨ Jishɔ nchhu ŋa, 2“A chwīe khɔ pa ghaŋ younjiŋ pɔ pəʼɨ nùʼɔŋ pa tǎa? Pugu shiʼa njiʼi nshɨ̄gao mbhɔ yugu maa njɨ maoŋ.”
3A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ti a chwīe khɔ pəɨ pəʼɨ kɨ̀na Minnwi nthɛ nùʼɔŋ yəɨ? 4Nthɛ ŋa Minnwi fɛ gɨ́ ŋa, ‘Ghaʼo tǎa ghɔ pugu mǔuŋ ghɔ,’ ndɔ ‘Shesheŋoŋ ŋa a chrā nnu pɨphɨ nthɛ tǎa vi, ki mǔuŋ vi nɛ yiʼi ŋa pi shi njwi vi.’ 5Ndɔ pəɨ chhu yəɨ ŋa, ‘Ŋ̈oŋ nchhu ni tǎa vi ki mǔuŋ vi ŋa, “Yaoŋ ŋa ŋ̀ka ni mfɛ vɛ nɛ, mfɛ ni Minnwi,” 6ŋoŋ ghɔ lɔ mfāʼo nɔ ghaʼo nu tǎa vi.’ Nnɛ nthɛ nùʼɔŋ yəɨ, pəɨ chwīe chrà Minnwi pɔ gha. 7Pa ŋgwa mifɨɨ pei! Njəɨlɨʼɨ mbɔ Ishaya ni nchhu shini ndɨɨ ŋa a ni nchrā nthɛ vəɨ ŋa,
8‘Ŋgwa pei ghà ŋgaʼo a pi ni nchò yugu,
ndɔ paʼa njùʼɔ yugu lɔ mbara yəɨ mu,
9Ghɛ̀rɛ lɔ mbɔ ni pugu moŋ ghaʼo nu ma,
nthɛ ŋa pugu yɛʼi nūʼɔŋ ŋgwamishua nɔ haʼaŋ a pɔ pi gɨ́ a!’ ”
Yaoŋ ŋa a ghà mfuo ŋoŋ nɛ
10Jishɔ mɛ̄iŋ ŋgwa pighɔ pugu thɔ njəɨ vi, a chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ ywɛrɛ ndɔ njaʼo. 11A lɔ njiʼi mbɔ yaoŋ ŋa a ghà nii nchò ŋoŋ nɛ ŋa a ghà mfuo vi, a pɔ pi yaoŋ ŋa a taoŋ nchò yu nɛ. A yie ghɔ mbɔ yaoŋ ŋa a ghà mfuo ŋoŋ nɛ.”
12Nnɛ pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ ji ŋa pa ŋgwa Farashi fāʼo pɨgɨtua ndɨɨ ŋa pugu yaʼo ɔ chhu nnu yei nɛ?”
13A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Sheshe thɨ ŋa a lɔ mbhi Tǎa a po nɛ, pi shi nshūʼɔ. 14Kiʼi pəɨ wie noŋ yəɨ nthɛ vugu. Pugu pa nchriligi nthɔ nōoŋ ndaoŋ ni pa nchriligi. Ndɔ ti n̈chriligi nōoŋ ndaoŋ ni nchriligi, ŋguoŋ vugu gū moŋ tiɛŋ.”
15Ndɔ Pita chhu ghɔ ŋa, “Shwei njiŋ luʼɔ chrà ghɔ ni pigi.”
16A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ wuʼɔ mbou pi lɨna ŋkaa pəɨ? 17Pəɨ lɔ naa njəɨ ŋa sheshe yaoŋ ŋa a nii nchò nɛ tiri nii moŋ puŋ, ntiri ntaoŋ nii moŋ krao? 18Ndɔ ti yaoŋ ŋa a taoŋ moŋ nchò nɛ, llɔ pi moŋ njùʼɔ, nchwīe ɔ pɔ yi fuo. 19Nthɛ ŋa pa kwàʼa pɨphɨ, jwi nu ŋoŋ, nnu shúoŋ mbhɔ ghaŋ láŋ, ŋguoŋ ŋkwaŋ nnu kwoshuoŋ ghao, ŋgɨna, kwe nu ntie ni mbe pugu pa chrā nu phɨ nɔ ligi ŋoŋ, llɔ pi moŋ njùʼɔ ŋoŋ. 20A pa pie ghɔ mbɔ pa maoŋ pɛ ŋa a ghà mfuo ŋoŋ nɛ. Ndɔ jɨ nu yaoŋ ki lɔ nshɨ̄gao mbhɔ shiʼa njiʼi mfuo ŋoŋ.”
Fɨʼɨ piŋ yichəɨ miŋgwɛ
21Jishɔ lɔllɔ fɔ nshūu mbɨnɨ njiŋnjiŋ ŋgə̄ɨ moŋ krao ŋgei Tairɛ pugu Shidoŋ. 22Ŋga njəɨ nu nɛ, miŋgwɛ Kanaŋ chəɨ llɔ krao ŋgei ghɔ taoŋ mbaʼo ŋgòu nchhu ŋa, “Fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu, yo Taathɔ, Muuŋ Devi, muuŋ a yi miŋgwɛ thɔ mfāʼo ŋgəʼɨ llɔ mbhɔ pa miŋwɛiŋ.”
23Ndɔ paʼa Jishɔ lɔ njiʼi ŋkhwɛ̄ taʼa chrà ghɔ. Ndɔ pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi ndɨ̄gəɨ vi ŋa, “Yōu vi a ghə̄ɨ nthɛ ŋa a nyīeŋ mbaʼo ŋgòu nthɔ nu njiŋ pia!”
24Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pi ni ntaoŋ a pi wuʼɔ ni pa puoŋ Ishrae ŋa pugu pɔ nɔ pa minjɨɨ ŋa pugu phɛ nɛ.”
25Ndɔ miŋgwɛ ghɔ thɔ ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɨ yu, nchhu nu ŋa, “Taathɔ, ghɛ̄rɛ a.”
26A khwɛ̄ ŋa, “A lɔ njiʼi ŋkāʼo nɔ lɔ̄gɔ nu maoŋ jɨ puoŋ māʼaŋ ni pa miŋgu.”
27Miŋgwɛ ghɔ chhu ŋa, “Ooŋ, ma Taathɔ, ndɔ njiʼi nthɛ pi pa miŋgu ghà njɨ pa ŋkuʼu maoŋ ŋa a gū llɔ ŋkuoŋ taprɛi taathɔ vugu nɛ.”
28Jishɔ khwɛ̄ ghɔ kiʼɛ ŋa, “Yo, miŋgwɛ vei! Ɔ fāʼo mmɛ piŋ! Nnu ŋa ɔ tāʼa nu nɛ pi shi nchwīe mfɛ vɛ.” Chomilaoŋ ghɔ noŋ muuŋ vi ghɔ kiʼi ndɔ ntɔgɔtɔgɔ.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ntou ŋgwa
29Jishɔ lɔllɔ fɔ ŋgə̄ɨ nyīeŋ nu ŋkɨŋ ŋkhǐ Galili. Ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra nchɔchhɔ fɔ. 30Ŋkiɛŋ ntou yú ŋgwa thɔ njəɨ vi ni pa ŋkwíni kwo, pa nchriligi, pa sheshe ŋkwaŋ ŋkwíni, pa fhɨncho, pugu pa ntou pichəɨ ghaŋ ghɨ̌nɔ, nūʼɔŋ vugu shhɨ Jishɔ a yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu. 31Pa yú ŋgwa pighɔ ni ŋgrāo ndɨɨ ŋa pugu ni njəɨ fhɨncho chrā nu, pa sheshe ŋkwaŋ ŋkwíni pɔ nu shiʼi, pa ŋkwíni kwò nyīeŋ nu, pa nchriligi yəɨ lɨʼɨ. Pugu ghaʼo Minnwi ŋgwa Ishrae.
Jishɔ kugwi khwɛ ŋkaŋ pimbia
maa ndɔ̄gɔ piŋgɛ pugu pa puoŋ
32Jishɔ mɛ̄iŋ pa ghaŋ younjiŋ pi yəɨ yu nchhu ni pugu ŋa, “M̀fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ yú yei nthɛ ŋa pugu kwo pɔ pigi pugu ndwɛ ni trɛi llɛ́ ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo yaoŋ njɨ. Ǹdɔ njiʼi ntāʼa nu mieŋ pugu ghə̄ɨ ni njì, kaŋ minthɛ shɔnɔ ŋgū ndaoŋ.”
33Pa ghaŋ younjiŋ pi chhu ghɔ ŋa, “Pia shi njəɨ ntou brɛi pi hɨŋ moŋ lɨʼɨ yó yei ti fɨʼɨ mmɛ yú ŋgwa pei kru njru?”
34Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ fāʼo pi ndigi brɛi yi khɔ?”
Pugu chhu ŋa, “Yi khwachəɨ, ni shɨgɛi puoŋ mi shhu.”
35Jishɔ chhu ni yú ŋgwa pighɔ ŋa pugu chɔchɔ shhɛ. 36A lɔ̄gɔ khwachəɨ ndigi brɛi ghɔ pugu pa shhu ghɔ, ŋga ŋkwo tōo Minnwi, mbəʼɨ mfɛ ni ghaŋ younjiŋ pi, pa ghaŋ younjiŋ pi fɛ ni yú ŋgwa pighɔ.
37Ŋguoŋ vugu ghao kru ti njru. Pa ghaŋ younjiŋ pi lɨ̄ga pa pəʼɨpəʼɨ pɨgəɨ pi, a lɨnaoŋ moŋ khwachəɨ mɛmmɛ mikuo. 38Ŋguoŋ pimbia pɛ ŋa pugu ni njɨ maoŋ pighɔ nɛ ni mbɔ khwɛ ŋkaŋ yugu, ŋkaoŋ maa ndɔ̄gɔ piŋgɛ pugu pa puoŋ. 39A gha ŋkwo chhu pa yú ŋgwa pighɔ ghə̄ɨ, a nii moŋ kikuoŋ ŋgə̄ɨ moŋ krao ŋgei Magadaŋ.
16Pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋgwa Shadushi tāʼa pa nnu ghraoghrao
(Maaku 8:11-13; Luka 12:54-56)
1Pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋgwa Shadushi thɔ njəɨ Jishɔ, ntāʼa nu mōoŋ vi, nchhu ghɔ ŋa a nōoŋ lì ni pugu llɔ po.
2A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “A ghà ŋga mbɔ ni fanaoŋ, pəɨ chhu ŋa mbhi shi mbwa nthɛ ŋa pəɨ līi ghaa mbhi njəɨ ŋa a pie. 3A ghà mbɔ ni tutuʼu, pəɨ chhu ŋa, ‘mbɨ̀ shi ndhɔ nthɛ ŋa mbhi pie nshishini.’ Pəɨ ya nji līi nu ghaa mbhi nshwei njiŋ yi ndɔ paʼa ndɔ nji njiŋ pa lì ŋa a thɔ nōoŋ nu moŋ mbhi nɛ. 4Ŋgwrɛiŋoŋ pɨphɨ pugu pa ŋgwrɛiŋoŋ ŋa a lɔ ŋkɨna pugu Minnwi ghà ntāʼa pi lì, ndɔ mbaʼa pi yiʼi nōoŋ kaŋ taʼa lì ghɔ ŋkiɛŋ lì Jona.” Nnɛ a mieŋ vugu ŋgə̄ɨ ni vhi.
Pəɨ chhɔ ndɨna ntɨ́gɨ pa ŋgwa Farashi
pugu pa ŋgwa Shadushi
5Pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ ni ŋga nshāʼa ntaoŋ njiɛŋ hiŋ, ndīʼɛ nɔ lɔ̄gɔ nu brɛi. 6Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “P̂əɨ lɨna yishi16:6 Yishi yaoŋ ŋa pi ghà ntrao prupɨna brɛi niʼiŋ moŋ ghɔ a chwīe a kuʼɔ nɛ. Jishɔ ni nthɔ māʼaŋ pi fɨʼɨ ntɨ́gɨ pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋgwa Shadushi ni yishi ndɔ paʼa pa ghaŋ younjiŋ pi lɔ nji. pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋgwa Shadushi.”
7Pugu jɛ̄ nthɔ nchrā nu ni noŋ pugu, nchhu nu ŋa, “Pia lɔ nthɔ ni brɛi, a chwīe yie a chhu nnɛ.”
8Ndɔ Jishɔ ni ŋga nji nnu pei, nchhu ŋa, “Yo, ghaŋ fāʼo piŋ kikɛʼi pei, A chwīe khɔ pəɨ chrā nu ni noŋ pəɨ ŋkuoŋ nnu pou brɛi? 9Thɔ yəɨ lɔ naa nshie yaʼa? Pəɨ lɔ ŋkwiŋ tiɛŋ ndigi brɛi yɛ ni tiɛŋ ŋkaŋ pimbia, ni fɨʼɨ mikuo yɛ ŋa pɨgəɨ yi ni ndɨnaoŋ nɛ? 10Ki ŋkwiŋ khwachəɨ ndigi brɛi ni khwɛ ŋkaŋ pimbia, ni fɨʼɨ pa mɛmmɛ mikuo ndɨnaoŋ ŋa pəɨ ni ndɨ̄ga nɛ? 11A pɔ pi nɛiŋ ŋa pəɨ lɔ nji ŋa ǹdɔ njiʼi nchrā nthɛ pi brɛi? P̂əɨ chhɔ ndɨna yishi pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋgwa Shadushi.”
12Nɛnnɛ thɔ yugu shie kiʼɛ ŋa a shini ndɔ nchhu pi ŋa pugu chhɔ ndɨna yishi brɛi, a ni nchhu pi ŋa pugu lɨna yaoŋ ŋa pa ŋgwa Farashi pugu pa ŋgwa Shadushi ghà ntɨgɨ nɛ.
Pita chhu ŋa Jishɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ
13Jishɔ ni ŋga nthɔ moŋ krao ŋgei Kaisharia Filipai, mbie ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Ŋgwa ghà nchhu ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua pɔ pi gɔ̌?”
14Pugu chhu ŋa, “Pichəɨ chhu ŋa Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ, pichəɨ chhu ŋa Elaija, pichəɨ ŋa Jɛrimaya ki taʼa njəɨlɨʼɨ Minnwi.”
15A chhu ni pugu ŋa, “Ti pəɨ chhu ŋa mi pɔ pi gɔ̌?”
16Shemu Pita khwɛ̄ ŋa, “Ɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, mbɔ Muuŋ Minnwi maoŋ.”
17Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Mbɔrɔ pɔ vɛ, ma Shemu muuŋ Jona. A lɔ njiʼi nōoŋ ŋoŋmishua nōoŋ yinɛ nnu vɛ, a nōoŋ Tǎa a ŋa a chhɔ po nɛ. 18Ndɔ ǹshwei ghɔ, ɔ Pita (njiŋ yi pɔ ŋa ŋgùʼɔ), ndɔ ŋkuoŋ ŋgùʼɔ yei ǹshi ŋkrao chɔshi a, ndɔ ti mbaʼa njɨ gu lɛ ŋgaʼa vi. 19Ǹshi mfɛ chuʼɔ nda Shaʼafuoŋ Po vɛ, sheshe yaoŋ ŋa ɔ krao ŋkuoŋ shhɛ hɛiŋ nɛ shi mbɔ yi krao po, sheshe yaoŋ ŋa ɔ fēi ŋkuoŋ shhɛ nɛ shi mbɔ yi fēi po.16:19 Minthɛ pi pɨnɨ ŋkara yei ŋa Yaoŋ ŋa ɔ krao ŋkuoŋ shhɛ nɛ shi ŋkwo fǔoŋ mbɔ yi krao po; yaoŋ ŋa ɔ fēi ŋkuoŋ shhɛ nɛ shi ŋkwo fùoŋ mbɔ yi fēi po.”
20Nnɛ, Jishɔ fɛ gɨ́ ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa kiʼi pugu shwei shesheŋoŋ ŋa a Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ.
Jishɔ chrā ŋkuoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ a shi njəɨ ŋgəʼɨ ŋkhu nɛ
(Maaku 8:31–9:1; Luka 9:22-27)
21Jɛ̄ ndɨɨ ghɔ Jishɔ jɛ̄ nōoŋ nu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa a yiʼi ŋa a ghə̄ɨ Jerushalɛiŋ, njəɨ ŋgəʼɨ nthɛ ntou pa nnu llɔ mbhɔ pa thishɨ pugu pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ ni pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi, pi jwi vi, a gha mbɔ trɛi llɛ́, a kuʼɔ.
22Pita lɔ̄gɔ vi pugu yu ghə̄ɨ lɨʼɨ təʼɨ vugu njɛ̄ pɨ̄ga nu vi, nchhu nu ŋa, “Mbaʼa a yiʼi mbɔ nnɛ vɛ, ma Taathɔ. Mbaʼa nnu yei ma ndɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ ghɔ.”
23Ndɔ a kara nchhu ni Pita ŋa, “Lɔllɔ yəɨ mu, ma Shata. Ɔ pɔ pi kɨʼɨŋgɨnɨ vəɨ nthɛ ŋa ɔ lɔ njiʼi nūʼɔŋ njùʼɔ yɔ pi ŋkuoŋ pa nnu Minnwi, ɔ ka nūʼɔŋ pi ŋkuoŋ nnu ŋgwamishua.”
Tiɛŋ wáʼa yɔ njōu njiŋ Jishɔ
24Nnɛ Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Shesheŋoŋ ntāʼa nu njōu njiŋ a, a mieŋ phi nnu haʼaŋ a khwā nɛ, ntiɛŋ wáʼa yi njōu njiŋ a. 25Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu ndūgu ni chɔmbhi yi nɛ shi shiɛŋ chɔmbhi yi ghɔ, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a mīʼaŋ chɔmbhi yi nthɛ a nɛ, shi ndūgu ni chɔmbhi yi ghɔ. 26Nthɛ ŋa ŋoŋmishua nthɛ a shei pi khɔ nɔ haʼaŋ ä mfāʼo ŋguoŋ mbhi ghao nɔ ji ndɔ nshiɛŋ chɔmbhi yi, ki ŋoŋmishua nthɛ a kwri chɔmbhi yi ŋkwe pi khɔ? 27Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi nthɔ pugu pa ghaŋ ntaoŋ pi moŋ ndighaʼo Tǎa vi, ŋkɨnɛiŋ shesheŋoŋ wuʼɔ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ŋoŋ ghɔ fāʼa nɛ. 28Shishini, ǹshwei vəɨ, pichəɨ ŋgwa thi hɛiŋ ŋa mbaʼa pugu yiʼi ŋkhu ŋkaoŋ maa njəɨ Muuŋ Ŋoŋmishua a thɔ nɔ fùoŋ.”
17Jishɔ nōoŋ noŋ yi moŋ ndighaʼo yi
1Ntɨgao llɛ́ ni ŋga ntɔgɔ, Jishɔ lɔ̄gɔ Pita, ni Jɛiŋ, ni Jouŋ ndǐŋ vi, pugu pugu kuʼɔ ŋkuoŋ ntaaŋ mbra mbɔ fɔ wuʼɔ pugu. 2Nɔ haʼaŋ pugu ni ndīi Jishɔ nɛ, a kwri ligi pugu, miŋi mi thɛ nɔ minaoŋ, ndhwí yi fugu ti nchīa nɔ líʼɛ. 3Ŋga njəɨ nu nɛ, Mushi pugu Elaija nōoŋ noŋ yugu, pugu pa Jishɔ chrā nu.
4Pita chhu ni Jishɔ ŋa, “Taathɔ, a pwa nɔ haʼaŋ pia pɔ hɛiŋ nɛ. Ɔ̈ ŋkhwā, ŋ̀krao trɛi ntǎa hɛiŋ, taʼa yi vɛ, taʼa yi ni Mushi, taʼa yi ni Elaija.”
5A ni ŋguʼɔ nchrā nu ŋga njəɨ nu nɛ, lúluŋ chiachia kuru vugu, ŋggì chhu moŋ lúluŋ ghɔ ŋa, “Yei ŋkiɛŋ Muuŋ a ŋa ŋ̀khwā, m̀fāʼo pwatua nthɛ vi. P̂əɨ yaʼo mbhɔ yu.” 6Pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ ni ŋga njaʼo nnu yei, mfūŋ ni thɔ yugu shhɛ, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu.
7Ndɔ Jishɔ thɔ ŋkāoŋ vugu, nchhu nu ŋa, “Pəɨ lɔllɔ, kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu.” 8Pugu gha mbɨʼɨ thɔ yugu, paʼa ndɔ njəɨ kaŋ taʼa ŋoŋ ŋkiɛŋ Jishɔ.
9Nɔ haʼaŋ pugu ni nthɔ nshwiʼi mbra nɛ, Jishɔ fɛ gɨ́ ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ shwei ŋoŋ ni nnu ŋa pəɨ yəɨ nɛ ti Muuŋ Ŋoŋmishua shi nuʼuŋ ŋkuʼɔ moŋ gu.”
10Pa ghaŋ younjiŋ pi pie vi ŋa, “Ti a ni nchwīe khɔ pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi chhu ŋa Elaija shi fǔoŋ nthɔ?”
11A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Elaija thɔ nu, ndɔ shi mbīri ŋguoŋ yaoŋ ghao a kāʼo nɔ haʼaŋ a ni fǔoŋ mbɔ nɛ. 12Ndɔ ǹshwei vəɨ ŋa Elaija kwo thɔ, ndɔ paʼa pugu lɔ nji vi, pugu fāʼa mbɨŋ yu ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pugu khwā nɛ. A haʼaŋ Muuŋ Ŋoŋmishua ŋkaa yu shi njəɨ ŋgəʼɨ mbhɔ pugu nɛ.”13Thɔ ghaŋ younjiŋ pi shie kiʼɛ ŋa a thɔ nchhu pi Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ.
Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yichəɨ mikəʼɨ ŋa a ni mfāʼo miŋwɛiŋ
14Pugu ni ŋga nthɔ njəɨ yú ŋgwa pighɔ, chəɨ ŋoŋ thɔ njəɨ vi ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɛ shhɨ yu, 15nchhu ŋa, “Taathɔ, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ muuŋ a, a ghà ŋgū thɔ, nthɔ njəɨ ŋgəʼɨ ŋkiɛŋ ntou yi. A ghà ŋgū moŋ móŋoŋ pugu pa moŋ ŋkhǐ ŋgɛŋgɛ. 16Mi ni ndɔ̄gɔ vi nthɔ njəɨ ghaŋ younjiŋ pɔ nɔ ghɔ, ndɔ pugu yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yi kikie.”
17Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ŋgwrɛiŋgwa ki fāʼo piŋ ndɔ mbɔ ŋgwa təɨtəɨ moŋ kwāʼa nu məɨ, mi shi mbɔ pia pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Mi shi mfāʼo wɛ̄iŋ njùʼɔ nthɛ vəɨ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Pəɨ thɔ nu muuŋ ghɔ hɛiŋ.”18Jishɔ pɨ̄ga miŋwɛiŋ, ghɔ a taoŋ mbɨŋ muuŋ ghɔ, ghɨ̌nɔ muuŋ ghɔ mmɛ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ.
19Pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ thɔ njiŋnjiŋ mbara vi mbie vi ŋa, “A ni nchwīe khɔ pigi fuʼu miŋwɛiŋ ghɔ kikie?”
20A chhu ni pugu ŋa, “Nthɛ ŋa pəɨ fāʼo pi puoŋ mi piŋ. Nthɛ ŋa shishini ǹshwei vəɨ, p̈əɨ mfāʼo piŋ, a wuʼɔ ŋkɨgəɨ ti mbɔ pi nɔ ŋkiɛŋ muuŋ mi mbhɛ̌ yaoŋ gɛ, pəɨ chhu ni mbra yei ŋa, ‘Lɔllɔ hɛiŋ nyīeŋ ŋgə̄ɨ hiŋ,’ kaŋ a shi nyīeŋ, ndɔ mbaʼa yichəɨ nnu ghaʼa vəɨ.” 21[Ndɔ yei ŋkwaŋ miŋwɛiŋ shiʼa ntaoŋ, kaŋ a nɛiŋ pi luoŋ Minnwi ni jī ŋkhǐ.]
Jishɔ pɨnɨ nchrā ŋkamuʼɔŋ ŋkuoŋ nnu gu yi
22Nɔ haʼaŋ pa ghaŋ younjiŋ pi ni ŋkɨrɨ nu Galili nɛ, Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pi tɔthɔ nchaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ mbhɔ ŋgwamishua. 23Pugu shi njwi vi, a gha mbɔ moŋ trɛi llɛ́, Minnwi kuʼɔ ni ju moŋ gu.” Nnu ghɔ ghana vugu ŋkiɛŋ yie ghɔ.
Māʼaŋ nu taashi Nda Minnwi
24Pugu ni ŋga nthɔ nchəɨŋ Kapanuŋ, pa ghaŋ kwe taashi moŋ Nda Minnwi17:24 Taashi yei ni mbɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋ̈oŋ fāʼa nɔ paa llɛ́ pi pe vi nɔ nɛ. thɔ njəɨ Pita, nchhu ghɔ ŋa, “Masha yɔ shiʼa mbe taashi moŋ Nda Minnwi?”
25A khwɛ̄ ŋa, “A ghà mbe.”
Pita ni ŋga nii nda, a fǔoŋ Jishɔ nchrā ghɔ, nchhu nu ŋa, “Ɔ pīʼi jɔ ŋa, Shemu? Pa fùoŋ ŋkuoŋ mbhi yei ghà ŋkwe shebe ki taashi pi mbhɔ pa gɔ̌? Llɔ mbhɔ puoŋ pugu ki llɔ mbhɔ pa ŋgwa nduoŋ?”
26Pita khwɛ̄ ŋa, “Pa ŋgwa nduoŋ.”
Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “A nōoŋ ŋa pa puoŋ lɔ mfāʼo nɔ pe nu. 27Ndɔ nɔ chwīe nu ŋa kiʼi túa yugu pɨgɨ, ghə̄ɨ moŋ ŋkhǐ māʼaŋ mbaʼa. Fǔoŋ shhu ŋa ɔ wɛ̄iŋ nɛ, ŋaʼaŋ nchò yi, ɔ shi nɛ njəɨ mbɨŋ fɔ. Fuʼu ŋgə̄ɨ mbe ni pugu nɔ ligi yɔgɔ.”
18Ŋoŋ ndiɛŋ gɔ̌?
1Ndɨɨ ghɔ, pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ thɔ njəɨ vi mbie vi ŋa, “A gɔ̌ mbɔ ŋoŋ ndiɛŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po?”
2Nnɛ, Jishɔ gha mɛ̄iŋ muuŋ mbrɔ ntigi vi shɨna pugu 3nchhu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, p̈əɨ mieŋ ki lɔ njiʼi ŋkara mbɔ nɔ puoŋ prɔ paʼa pəɨ lɔ ma nii moŋ Shaʼafuoŋ Po. 4Shesheŋoŋ ŋa a jū noŋ yi mbɔ nɔ muuŋ vei nɛ pɔ ju ŋoŋ ndiɛŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po. 5Shesheŋoŋ ŋa a piŋ taʼa muuŋ nɔ yei nɔ ligi a nɛ piŋ pi mmu.
6“Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a chwīe taʼa yi shɨna puoŋ mi puoŋ pei ŋa pugu piŋ a nɛ kɔ̄rɔ ŋgū moŋ phɨ nɛ, a nì mbwa ŋa pi chu mmɛ ŋgùʼɔ wuʼɔ yaoŋ mmi yu njīe vi laʼo ŋkhǐ nchaa ŋa a thi sháʼa Minnwi.
Pa kɨʼɨŋgɨnɨ
7“Wuwuru ŋgəʼɨ pɔ ni ŋkuoŋ mbhi nthɛ ŋa pa yaoŋ ŋa a nthɛ a chwīe ŋgwa gū moŋ phɨ nɛ pɔ moŋ ghɔ. Ndɔ a yiʼi ŋa pa yaoŋ nɔ chwīe nu ŋgwa gū moŋ phɨ shi nthɔ. Ndɔ ŋgəʼɨ pɔ ni ŋoŋ ŋa pa nnu pighɔ kie pi mbhɔ yu maa nthɔ nɛ. 8Ndɔ ti kwò yɔ ki mbhɔ yɔ nchwīe ɔ gū moŋ phɨ, ɔ yaʼa vi mīʼaŋ. A pwa ŋa ɔ nii moŋ chɔmbhi nɔ ŋkwíni ki ŋkwíni kwò, nchaa ŋa ɔ fāʼo paa mbhɔ yɔ pugu paa kwò yɔ, pi lɔ māʼaŋ ghɔ moŋ móŋoŋ ki ndugwi yi. 9L̈igi yɔ nchwīe ɔ gū moŋ phɨ, ɔ fuʼu vi mbɨŋ ghɔ mīʼaŋ. A pwa ŋa ɔ nii chɔmbhi ni taʼa ligi nchaa fāʼo nu paa ligi pi lɔ māʼaŋ ghɔ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
Luʼɔ chrà nthɛ taʼa minjɨɨ ŋa a ni mbhɛ pi pɨnɨ njəɨ
10“Paʼo nɔ yəɨ nu ŋa pəɨ lɔ nchɨ̄ʼə taʼa puoŋ mi ŋgwa pei, nthɛ ŋa ǹchhu ni pəɨ ŋa ghaŋ ntaoŋ Minnwi pugu ghà ŋguʼɔ mbɔ shhɨ Tǎa a po. 11[Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua ni nthɔ pi nɔ kwe nu ŋgwa pɛ ŋa pugu phɛ nɛ.]
12“Pəɨ pīʼi yəɨ ŋa? Ŋ̈oŋ mfāʼo taʼa ŋkɨɨ minjɨɨ, taʼa yi ghə̄ɨ mbhɛ, paʼa ŋoŋ ghɔ lɔ mieŋ ndipuʼu wuŋ ni ndigi ndipuʼu ŋkuoŋ ŋkǔnu, ŋgə̄ɨ nɔ tāʼa nu taʼa yi yɛ ŋa a phɛ nɛ? 13Ti ä njəɨ, shishini ǹchhu ni pəɨ ŋa, a shi mfāʼo pwanjuʼɔ nɔ ghɔ nchaa ndipuʼu wuŋ ni ndigi ndipuʼu ŋa pugu lɔ njiʼi mbhɛ nɛ. 14Nnɛ, a lɔ njiʼi mbɔ khwǎ njùʼɔ Tǎa a ŋa kaŋ taʼa yi shɨna puoŋ mi ŋgwa pei phɛ gha.
Ndɨɨ ŋa yichəɨ ŋoŋ chwīe phɨ mbɨŋ ghɔ nɛ
15“N̈dǐŋ ghɔ nchwīe phɨ mbɨŋ ghɔ, ɔ ghə̄ɨ njəɨ vi nshwei fàŋ yi ghɔ, wuʼɔ shɨna pəɨ yu pi paa. Ti a njwɛrɛ nnu ŋa a chhu nu nɛ, kaŋ ɔ ghɛ̄rɛ ndǐŋ ɔ ŋkwəɨ ni ju. 16Ndɔ ä mieŋ ki lɔ njaʼo nnu ŋa ɔ chhu nɛ, ɔ lɔ̄gɔ taʼa ŋoŋ ki paa ŋgwa mbīgi mbɨŋ ghɔ nnɛ ŋa paa ŋgwa ki trɛi ŋgwa shi mbɔ pa miŋkwentie moŋ nnu ŋa pugu chhu nɛ nɔ nōoŋ nu ŋa nnu ghɔ nnu shini. 17Ndɔ ti ä ndāa ki lɔ njaʼo vugu, ɔ shwei chɔshi nɔ ghɔ. Ti ä mieŋ ki yaʼo njiʼi nthɛ pi mbhɔ chɔshi, pəɨ tuo vi nɔ haʼaŋ pi ghà ntuo ŋoŋ ŋa a lɔ mbiŋ Minnwi nɛ pugu pa ŋgwɛ̄iŋ taashi.
18“Shishini, ǹshwei vəɨ, sheshe yaoŋ ŋa pəɨ krao ŋkuoŋ shhɛ hɛiŋ nɛ shi mbɔ yi krao po, sheshe yaoŋ ŋa pəɨ fēi ŋkuoŋ shhɛ nɛ shi mbɔ yi fēi po.18:18 Minthɛ pi pɨnɨ ŋkara lɨʼɨ yei ŋa Yaoŋ ŋa ɔ krao ŋkuoŋ shhɛ nɛ shi ŋkwo fǔoŋ mbɔ yi krao po, yaoŋ ŋa ɔ fēi ŋkuoŋ shhɛ nɛ shi ŋkwo fǔoŋ mbɔ yi fēi po.
19“Ŋkamuʼɔŋ ǹshwei vəɨ, p̈əɨ pi paa mbiŋ nnu ŋkuoŋ shhɛ ŋa pəɨ luoŋ nu ŋa Minnwi chwīe nɛ, Tǎa a po shi nchwīe mfɛ ni pəɨ. 20Nthɛ ŋa lɨʼɨ ŋa paa ŋgwa ki trɛi ŋgwa kɨrɨ nɔ ligi a nɛ, m̀bɔ fɔ pigi pugu.”
21Nnɛ Pita thɔ nchhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, ndǐŋ a nthɛ a chwīe phɨ mbɨŋ a pi fɨʼɨ yi nɛiŋ ŋ̀guʼɔ ndīʼɛ phɨ yi liʼɛ? Khwachəɨ ŋgɛ?”
22Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ŋga, ǹdɔ njiʼi nchhu ŋa khwachəɨ ŋgɛ. Ǹchhu pi ŋa khwachəɨ wuŋ ŋgɛ́ ti nchəɨŋ khwachəɨ lɨʼɨ!18:22 Khwachəɨ wuŋ ŋgɛ́ ni ŋgɛ́ yi khwachəɨ.
23“Nthɛ yie ghɔ, minthɛ m̀āʼaŋ fɨʼɨ Shaʼafuoŋ Po pi ni yichəɨ fùoŋ ŋa a ni ntāʼa nu ŋka ŋkrù yi mbhɔ puoŋ fàʼa pi. 24Ŋga njɛ̄ pīʼi nu, pi thɔ ni yichəɨ taʼa muuŋ fàʼa yi ghɔ njəɨ vi nɔ ghɔ ŋa ŋkrù taathɔ yi ghɔ ni mbɔ puŋ yu fɨʼɨ mbɨŋ ŋa m̈uuŋ fàʼa mfāʼa a tɔgɔ paa ŋkɨɨ ŋkaŋ ŋgaʼo pi pe vi nɔ ghɔ nɛ. 25Nthɛ ŋa a kaŋ mfɛ paʼa a lɔ mbe nɛ, taathɔ yi fɛ gɨ́ ŋa pi fīni vi pugu pa ŋgwɛ vi, ni puoŋ pi pugu pa ŋguoŋ yaoŋ ŋa a ni mfāʼo nɛ nɔ kɛ̄ʼi nu ŋkrù ghɔ.
26“Nnɛ muuŋ fàʼa ghɔ gū ni kwɛ́rɛ yi shhɨ taathɔ yi ghɔ ndɨ̄gəɨ, nchhu nu ŋa, ‘Fāʼo wɛ̄iŋ njùʼɔ mbɨŋ mu, nji ŋa ǹshi ŋkɛ̄ʼi ŋguoŋ ŋkrù yɔ ghao!’ 27Nthɛ kwoshɨnɨ, taathɔ muuŋ fàʼa ghɔ, līʼɛ ŋkrù yi ghɔ mieŋ vi a ghə̄ɨ.
28“Ndɔ muuŋ fàʼa ghɔ gha ntaoŋ mbhi, njəɨ yichəɨ ŋoŋ ŋa ŋkrù yi ni mbɔ puŋ ŋoŋ ghɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa m̈uuŋ fàʼa mfāʼa nɔ taʼa ŋkɨɨ llɛ́ pi pe vi nɔ ghɔ nɛ. Ŋgwɛ̄iŋ vi njɛ̄ kiɛŋ nu mmi yi, nchhu nu ŋa, ‘Kɛ̄ʼi ŋkrù a.’
29“Ndɔ ŋoŋ ghɔ ŋa a ni mbɔ muuŋ fàʼa nɔ ju nɛ gū shhɛ, ndɨ̄gəɨ vi, nchhu nu ŋa, ‘Fāʼo wɛ̄iŋ njùʼɔ mbɨŋ mu, nji ŋa ǹshi ŋkɛ̄ʼi ŋkrù yɔ.’ 30A lāa, ŋgə̄ɨ shhɨ ndɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ niʼiŋ chə́ɨŋ ti a shi nuʼuŋ ŋkɛ̄ʼi ŋkrù yi.
31“Pichəɨ pa puoŋ fàʼa ni ŋga njəɨ nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, a pɨgɨ vugu nshāʼa laʼa muŋu. Pugu ghə̄ɨ mfɨ̄ʼɨ ŋguoŋ nnu ghao ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ ni fùoŋ ghɔ. 32Nɛnnɛ, a gɛ̄ muuŋ fàʼa ghɔ, nchhu ghɔ ŋa, ‘Muuŋ fàʼa mbɨmbhɨ vei! Ǹdīʼɛ ŋguoŋ ŋkrù yɔ nthɛ ŋa ɔ lɨ̄gəɨ a. 33A ka ni mfɛ paʼa ɔ lɔ mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ muuŋ fàʼa nɔ gɔ̀ wuʼɔ nɔ haʼaŋ ŋki fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ ghɔ nɛ?’ 34Moŋ pɨgɨtua, fùoŋ ghɔ chaʼa vi mfɛ ŋa pi niʼiŋ vi chə́ɨŋ mfɛ ŋgəʼɨ ghɔ ti a shi nuʼuŋ mbe ŋguoŋ mbɨŋ ghɔ.
35“A haʼaŋ Tǎa a po shi nchwīe ni shesheŋoŋ vəɨ nɔ haʼaŋ p̈əɨ mieŋ ki līʼɛ phɨ pa lǐŋ pəɨ llɔ moŋ njùʼɔ pəɨ.”
19Ntɨ́gɨ ŋkuoŋ nnu shāaŋ láŋ
1Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni ŋkwo mīʼɛŋ chhu nu pa nnu pei nɛ, a lɔllɔ Galili ŋgə̄ɨ krao ŋgei Judia njiɛŋ ŋkhǐ Jodaŋ. 2Ntou yú ŋgwa yōu njiŋ yi, a yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu fɔ. 3Pa ŋgwa Farashi thɔ njəɨ vi, mōoŋ vi ni pie nu ŋa, “Gɨ́ Mushi piŋ ŋa ŋoŋ shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nthɛ sheshe nnu?”
4A khwɛ̄ ŋa, “Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ ŋa ŋoŋ vɛ ŋa a ni nchwīe vugu llɔ moŋ njɛ̄ yi nɛ ni nchwīe mimbia pugu miŋgwɛ5nchhu ŋa, ‘Nthɛ yie ghɔ, mimbia shi mieŋ tǎa vi pugu mǔuŋ vi nchīni mbɨŋ ŋgwɛ vi. Pugu pi paa gū taʼa frɛinoŋ’? 6Nnɛ pugu lɔ nuʼuŋ mbiʼi paa ŋgwa. Pugu pɔ pi taʼa frɛinoŋ. Nthɛ yie ghɔ, yaoŋ ŋa Minnwi chīni nɛ, kiʼi ŋoŋ fɛ̄nɛ.”
7Pugu pie vi ŋa, “Ti a ni nchwīe khɔ Mushi fɛ gɨ́ ŋa pi fɛ ŋwaʼaŋlɨ shāaŋ láŋ mbhɔ miŋgwɛ ghɔ njōu vi a ghə̄ɨ?”
8A chhu ni pugu ŋa, “Nthɛ ŋa thɔ yəɨ ni ŋkwei nɛ, Mushi ni mieŋ ŋa pəɨ shāaŋ láŋ pəɨ pa ŋgwɛ pəɨ. Ndɔ llɔ moŋ njɛ̄ yi a shini ndɔ mbɔ pi nɛnnɛ. 9Ndɔ ǹshwei vəɨ ŋa shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi ŋkiɛŋ ŋa a kwo shúoŋ mbɨnɨ ndaŋ miŋgwɛ nduoŋ nɛ, kwo shúoŋ.”
10Pa ghaŋ younjiŋ pi chhu ghɔ ŋa, “Shɨ̀na mimbia pugu ŋgwɛ vi mbɔ pi nɛnɛiŋ, a pwa ŋa ŋoŋ chhɔ ki laŋ.”
11Ndɔ Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Yei ntɨ́gɨ lɔ mbɔ pi ni ŋguoŋ ŋgwa ghao, a wuʼɔ mbɔ pi ni ŋgwa pɛ ŋa Minnwi fɛ ni pugu nɛ. 12Nthɛ ŋa ntou pa nnu pɔ fɔ ŋa a chwīe ki ŋgwa lɔ ndaŋ, pichəɨ pɔ nthɛ ŋa pi ni mbhi vugu ŋa pugu pɔ nɛnnɛ, pichəɨ pɔ nthɛ ŋa ŋgwamishua chwīe ŋa pugu pɔ nɛnnɛ, pichəɨ chwīe noŋ yugu mbɔ nɛnnɛ nthɛ Shaʼafuoŋ Po. Ŋoŋ ŋa a nthɛ a piŋ ntɨ́gɨ yei nɛ chwīe nɛnnɛ.”
Jishɔ fɛ mbɔrɔ ni puoŋ prɔ
(Maaku 10:13-16; Luka 18:15-17)
13Nnɛ pi thɔ ni pa puoŋ prɔ ŋa a nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ pugu nduoŋ Minnwi mfɛ ni pugu, pa ghaŋ younjiŋ pi pɨ̄ga vugu.
14Jishɔ chhu ŋa, “P̂əɨ mieŋ pa puoŋ prɔ thɔ njəɨ a, kiʼi pəɨ pɔ kɨʼɨŋgɨnɨ ni pugu nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Po pɔ pi ni ŋkwaŋ ŋgwa pei.”15A gha nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ pugu, ndɔllɔ ŋgə̄ɨ.
Maʼaŋ mikhwa chəɨ mbɔ ŋgaŋ fàʼo
(Maaku 10:17-31; Luka 18:18-30)
16Yichəɨ ŋoŋ ni nthɔ njəɨ Jishɔ nchhu ŋa, “Masha, a yəɨ ŋkwaŋ nnu shiʼi ŋa minthɛ ǹchwīe nɔ fāʼo nu chɔmbhi ki mmɛ?”
17A khwɛ̄ ghɔ ŋa, “A chwīe khɔ ɔ pie a ni nnu ŋa a yi shiʼi nɛ? A wuʼɔ Taʼa ŋoŋ shiʼi. Ndɔ ɔ̈ ntāʼa nu nii moŋ chɔmbhi ki mmɛ, ɔ nūʼɔŋ pa kɨ̀na.”
18Nnɛ a chhu ghɔ ŋa, “Mbɔ pa pəɨ kɨna?”
Jishɔ chhu ŋa, “ ‘Kiʼi njwi ŋoŋ, kiʼi ŋgaŋ láŋ kwoshuoŋ, kiʼi njōo, kiʼi ŋkwe ntie ŋoŋ ni mbe. 19Ghaʼo tǎa ghɔ pugu mǔuŋ ghɔ, ŋkhwā taakuo yɔ nɔ haʼaŋ ɔ khwā noŋ yɔ nɛ.’ ”
20Maʼaŋ mikhwa ghɔ chhu ghɔ ŋa, “Ŋ̀kwo nūʼɔŋ ŋguoŋ yei ghao, ti mi pou pi khɔ ŋkamuʼɔŋ?”
21Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ɔ̈ ntāʼa mbɔ yi kaʼokaʼo, ɔ ghə̄ɨ mfīni maoŋ pɔ mfɛ ni ghaŋ pou, kaŋ ɔ shi mfāʼo fàʼo po, ndɔ nthɔ njōu njiŋ a.”
22Ndɔ maʼaŋ mikhwa ghɔ ni ŋga njaʼo nnu yei, ndɔllɔ ŋgə̄ɨ moŋ tuʼuthɔ nthɛ ŋa a ni mbɔ ŋkiɛŋ ŋgaŋ fàʼo.
23Jishɔ chhu ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa, a shi ŋguʼɔ ntɔgɔ pi moŋ ghaghaʼa ŋgaŋ fàʼo maa nii moŋ Shaʼafuoŋ Po. 24M̀bɨnɨ nshwei vəɨ ŋa, a yīʼɛ ni minyieŋləɨ19:24 Yei ya mbɔ pi ŋkwaŋ minyieŋ chəɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni kamela. nɔ tɔgɔ nu moŋ mbo mitaʼa nchaa ŋgaŋ fàʼo nɔ nii nu moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi.”
25Pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ ni ŋga njaʼo yei, ŋgrāo ŋkiɛŋ ntou yi nchhu ŋa, “A nthɛ a lūgu gɔ̌ kiʼɛ?”
26Ndɔ Jishɔ līi vugu nchhu ŋa, “Ni ŋoŋmishua, minthɛ paʼa a lɔ mfāʼa, ndɔ ni Minnwi, minthɛ a fāʼa.”
27Nnɛ Pita khwɛ̄ ŋa, “Līi njəɨ, pigi mieŋ ŋguoŋ yaoŋ ghao njōu njiŋ yɔ, ti pigi shi mfāʼo pi khɔ?”
28Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa pəɨ ŋa pəɨ yōu njiŋ a nɛ, a shi ŋga mbɔ moŋ mbhi fhi ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi nchhɔ ŋkuoŋ faaŋ ndighaʼo yi nɛ, pəɨ ŋkaa pəɨ shi nchhɔ ŋkuoŋ paanchrɔ faaŋ nthɔ shaʼa paanchrɔ laʼataoŋ Ishrae. 29Ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu mieŋ pa laʼa pugu, pa lǐŋ pugu pi pimbia pugu pa piŋgɛ, ki tǎa vugu, ki mǔuŋ vi, ki pa puoŋ pi, ki pa shhɛ pi nthɛ a nɛ, shi mbɨnɨ mfāʼo taʼa ŋkɨɨ lɨʼɨ, mbɨnɨ mfāʼo chɔmbhi ki mmɛ.30Ndɔ ntou ŋgwa ŋa pugu thi shhɨ nɛ shi mbɔ ndugwi njiŋ, pa ndugwi njiŋ thi shhɨ.”
20Pa ghaŋ fàʼa moŋ nyìeŋ
1“Shaʼafuoŋ Po pɔ pi nɔ yichəɨ ŋgaŋ nyìeŋ ŋa a taoŋ ni muuŋ tutuʼu ŋgə̄ɨ lɨʼɨ tāʼa pa puoŋ fàʼa pugu fāʼa moŋ nyìeŋ yu.2A ni ŋga ŋkwo chrā fɨʼɨ nchuoŋ fāʼa nu taʼa llɛ́, mbɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋoŋ ghà mfāʼa pi pe vi nɔ taʼa llɛ́ nɛ, ntaoŋ vugu moŋ nyìeŋ yu.
3“A gha ntaoŋ ŋgə̄ɨ taŋ moŋ ndipuʼu minaoŋ ni tutuʼu, njəɨ pichəɨ ŋgwa thi fɔ ki lɔ nthɔ nchwīe yaoŋ;4a chhu ni pugu ŋa, ‘Pəɨ ŋkaa pəɨ ghə̄ɨ moŋ nyìeŋ a, sheshe yaoŋ ŋa a kāʼo nɛ ǹshi mbe vəɨ nɔ ghɔ.’5Nnɛ pugu ghə̄ɨ. A gha mbɨnɨ mbɔ moŋ paanchrɔ minaoŋ pugu trɛi minaoŋ, a wuʼɔ mbɨnɨ nchwīe pi nɛnnɛ.
6“A gha ŋgə̄ɨ pi tiɛŋ minaoŋ, a pɨnɨ ŋgə̄ɨ njəɨ pichəɨ ŋgwa pugu tithi moŋ taŋ, a chhu ni pugu ŋa, ‘A chwīe khɔ pəɨ thi hɛiŋ ŋguoŋ ndɨɨ ki lɔ nthɔ nchwīe yaoŋ?’
7“Pugu chhu ghɔ ŋa, ‘Nthɛ ŋa ŋoŋ lɔ mbe vigi ni fàʼa.’
“Ŋoŋ ghɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, ‘Pəɨ ghə̄ɨ moŋ nyìeŋ ghɔ ŋkaa pəɨ.’
8“Fanaoŋ gha nthɔ, ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ chhu ni ŋoŋ ŋa a ghà ndɨna ni puoŋ fàʼa nɛ ŋa, ‘Mɛ̄iŋ puoŋ fàʼa mbe mbɨŋ yugu llɔ ŋkuoŋ pa ndugwi pi ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ŋkuoŋ pa fǔoŋ pi.’9Ŋgwa pɛ ŋa pi ni ndɔ̄gɔ vugu moŋ tiɛŋ minaoŋ ni ŋga nthɔ, pi pe vugu ni fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋoŋ ghà mfāʼa taʼa llɛ́ pi pe vi nɔ ghɔ nɛ. 10Ŋgwa pɛ ŋa pi ki fǔoŋ ndɔ̄gɔ vugu nɛ ni ŋga nthɔ, mbīʼi nu ŋa yugu pe shi njiɛŋ, ndɔ shesheŋoŋ vugu ŋkaa pugu fāʼo pi fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋoŋ ghà mfāʼa taʼa llɛ́ pi pe vi nɔ ghɔ nɛ.11Pugu ni ŋga ŋkwe mbɨŋ yugu, nduo nu ni ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ, 12nchhu nu ŋa, ‘Pɛ ŋgwa ŋa pugu thɔ ni njiŋ nɛ wuʼɔ mfāʼa pi nɔ taʼa awa, ɔ lɔ̄gɔ vigi pugu ŋkuoŋ taʼa nthɨŋkwo, pigi lɔ mbɔ ŋgwa pɛ ŋa pigi fāʼa nɔ taʼa llɛ́ ghɔ ghao, minaoŋ tūoŋ vigi.’
13“Ndɔ ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ khwɛ̄ ni taʼa yi ŋa, ‘Taannu a, ǹdɔ njiʼi mfāaŋ yichəɨ nnu mbɨŋ ghɔ, pɔgɔ shini ndɔ nchrā ŋa ǹshi mbe ghɔ ni fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋ̈oŋ mfāʼa taʼa llɛ́ pi pe vi nɔ ghɔ nɛ?14Kwe yaoŋ ŋa a jɔ nɛ ŋgə̄ɨ. Ndɔ ŋ̀khwā nɔ fɛ nu ni ndugwi njiŋ muuŋ fàʼa wuʼɔ fɨʼɨ yaoŋ ŋa m̀fɛ vɛ nɛ.15A lɔ ŋkāʼo vəɨ nɔ chwīe nu nnu ŋa ŋ̀khwā nɛ ni yaoŋ ŋa a nyaŋ nɛ, ki ɔ thɔ mfāʼo kighɨʼə nthɛ ŋa ǹōoŋ pwapuŋ nɛ?’
16“Nnɛ, ŋgwa ŋa pugu lūgwi njiŋ nɛ shi nthi shhɨ, pɛ ŋa pugu thi shhɨ nɛ, lūgwi njiŋ.”
Jishɔ pɨnɨ nchrā nɔ ŋgɛ́ yi trɛi ŋkuoŋ nnu gu yi
(Maaku 10:32-34; Luka 18:31-34)
17Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni ŋkuʼɔ nu Jerushalɛiŋ nɛ, a gɛ̄ paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi njiŋnjiŋ, pugu pugu gha mbɔ shɛndaoŋ a chhu ni pugu ŋa, 18“Pəɨ līi njəɨ, pia kuʼɔ nu nɛ Jerushalɛiŋ. Pi shi nchaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ mbhɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi, pugu fɛ njɔ́ gu ghɔ, 19nchaʼa vi mfɛ mbhɔ pa ŋgwa taoŋ nduoŋ, pugu māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, ŋgwie vi ndɔ ŋkwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa, a gha mbɔ moŋ trɛi llɛ́ a pɨnɨ ŋkuʼɔ.”
Yaoŋ haʼaŋ mamuuŋ pie nɛ
20Nnɛ, mǔuŋ Jɛiŋ pugu Jouŋ, mbɔ puoŋ Shebedi, ghə̄ɨ njəɨ Jishɔ ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɨ yu nduoŋ yaoŋ mbhɔ yu. 21Jishɔ pie vi ŋa, “Ɔ tāʼa pi khɔ?”
A chhu ghɔ ŋa, “Kāʼa ŋa paa puoŋ paŋ pei shi nchhɔ, taʼa yi ŋgei mbhɔ yɔ yi jɨ, taʼa yi ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi, ndɨɨ ŋa ɔ thɔ nshaʼa fùoŋ yɔ nɛ.”
22Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pəɨ lɔ njiʼi nji yaoŋ ŋa pəɨ pie nu nɛ, minthɛ pəɨ nnu ndua ŋgəʼɨ ŋa ǹshi nnu nɛ?”
Pugu khwɛ̄ ghɔ ŋa, “A nthɛ pigi nnu.”
23A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ shi nnu llɔ moŋ ndua a, ndɔ chhɔ nu ŋgei mbhɔ a yi jɨ pugu pa ŋkwrɛi lɔ mfāʼo mmu njɨ nɔ fɛ nu, ndɔ a pɔ pi ni ŋgwa pɛ ŋa Tǎa a kwo pīri ni pugu nɛ.”
24Ndɔ pɨgəɨ wuŋ ghaŋ younjiŋ Jishɔ ni ŋga njaʼo nnu yei, mbɨgɨ túa ni paa pa lǐŋ pighɔ. 25Ndɔ Jishɔ mɛ̄iŋ vugu, pugu thɔ njəɨ vi, a chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ji ŋa pa thishɨ ŋkuoŋ mbhi yei ghà nshaʼa ŋgwa pugu shaʼa, pa mɛmmɛ ŋgwa pugu nōoŋ pi nnu ghrɨ́ ni pugu.26Ndɔ mbaʼa a yiʼi mbɔ pi nnɛ ni pəɨ. Shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu nɔ pɔ nu ŋoŋ ndiɛŋ shɨna pəɨ nɛ fāʼo nɔ pɔ nu muuŋ fàʼa vəɨ. 27Shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu mbɔ nthishɨ shɨna pəɨ nɛ, fāʼo nɔ pɔ nu ŋkǔna vəɨ.28Wuʼɔ nɔ haʼaŋ Muuŋ Ŋoŋmishua shini ndɔ nthɔ pi ŋa pi fāʼa mbhɔ yu, a ni nthɔ pi nɔ fāʼa nu ndɔ mfɛ chɔmbhi yi nɔ nchúoŋ yuoŋ thɔ ntou ŋgwa.”
Jishɔ chuʼɔ ligi paa nchriligi
(Maaku 10:46-52; Luka 18:35-43)
29Nɔ haʼaŋ Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi ni ntaoŋ nu Jeriko nɛ, mmɛ yú ŋgwa yōu njiŋ yi. 30Paa pa nchriligi ni nchhɔ ŋkɨŋ ndaoŋ, pugu ni ŋga njaʼo ŋa Jishɔ tɔgɔ nu shɛndaoŋ ghɔ, mbaʼo ŋgòu ŋa, “Taathɔ, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pigi, ma Muuŋ Devi!”
31Yú ŋgwa pighɔ pɨ̄ga vugu, nshwei vugu ŋa pugu lɛrɛ laŋ, pugu pɨnɨ nuʼuŋ mbaʼo pi ŋgòu ni njɨ ŋa, “Taathɔ, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pigi, ma Muuŋ Devi!”
32Jishɔ gha ntithi, mɛ̄iŋ vugu mbie vugu ŋa, “Pəɨ tāʼa nu ŋa ǹchwīe khɔ mbɨŋ pəɨ?”
33Pugu chhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, ŋaʼaŋ ligi yigi, pigi yəɨ lɨʼɨ.” 34Jishɔ fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pugu, ŋkāoŋ ligi yugu. Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ ligi yugu chuʼɔ, pugu yəɨ lɨʼɨ, njōu njiŋ Jishɔ.
21Jishɔ nii Jerushalɛiŋ nɔ fùoŋ
(Maaku 11:1-11; Luka 19:28-40; Jouŋ 12:12-19)
1Pugu ni ŋga mbara nu Jerushalɛiŋ, ti ŋkwo chəɨŋ Bɛfɛgɛ ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive nɛ, Jishɔ taoŋ paa pa ghaŋ younjiŋ pi shhɨ, 2nchhu nu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ moŋ laʼataoŋ yinɛ shhɨ pəɨ, pəɨ shi ŋga nchəɨŋ fɔ, pəɨ kiʼɛ njəɨ ŋkwɛ́iŋ yəɨ ni muuŋ vi yəɨ yu. Pəɨ kɨ̄gɛi vugu, nthɔ ni pugu mfɛ vəɨ.3Ti s̈hesheŋoŋ nchhu sheshe nnu ni pəɨ, pəɨ chhu ghɔ ŋa, ‘Taathɔ fāʼo chà nɔ ghɔ’ kaŋ a shi mieŋ vugu ni pəɨ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ.”
4Yei ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɔ chwīe nu nnu ŋa Minnwi ni nchrā ni njəɨlɨʼɨ yi nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ ŋa,
5“Chhu ni puoŋ laʼataoŋ Shayaoŋ,
‘Līi njəɨ, fùoŋ vəɨ thɔ nu nɛ njəɨ vəɨ moŋ juju,
ndɔ nchhɔ ŋkuoŋ ŋkwɛ́iŋ,
mbɔ muuŋ ŋkwɛ́iŋ.’”
6Pa ghaŋ younjiŋ pi ghə̄ɨ ŋguʼɔ nchwīe pi nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchhu ni pugu ŋa pugu chwīe nɛ. 7Pugu ghə̄ɨ nthɔ ni ŋkwɛ́iŋ pugu muuŋ ŋkwɛ́iŋ, nūʼɔŋ pa ndhwí pugu mbɨŋ pugu a kuʼɔ nchhɔ fɔ.
8Ntou ŋgwa moŋ yú ghɔ shɛ̄iŋ pa ndhwí pugu shɛndaoŋ, pichəɨ yaʼa pa mbhɔthɨ nshɛ̄iŋ shɛndaoŋ. 9Yú ŋgwa pighɔ ni ŋgə̄ɨ nu shhɨ yu, pa ŋgwa ŋa pugu ni nthɔ nu njiŋ yu nɛ ni nthɔ mbaʼo ŋgòu ŋa,
“Ndighaʼo pɔ ni Muuŋ Devi!
Mbɔrɔ pɔ ni ju ŋa a thɔ nɔ ligi Taathɔ nɛ!
Ndighaʼo pɔ ni Minnwi ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ fie moŋ ndugwi po!”
10A gha nii Jerushalɛiŋ, ŋguoŋ laʼataoŋ ghɔ chɨ̄ʼɨ ghao, ŋgwa pie nu ŋa, “Yei pɔ pi gɔ̌?”
11Yú ŋgwa pighɔ khwɛ̄ ŋa, “Yei njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Jishɔ llɔ Nasharɛ moŋ Galili.”
Jishɔ ghə̄ɨ Nda Minnwi
(Maaku 11:15-19; Luka 19:45-48; Jouŋ 2:13-22)
12Jishɔ ghə̄ɨ Nda Minnwi njōu ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu ni nthɔ mfīni yaoŋ pugu pa ghaŋ yuoŋ yaoŋ moŋ Nda Minnwi, nshrī taprɛi ghaŋ kwri mbɨŋ pugu pa lə̌ɨ ghaŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu ni thɔ mfīni pa mintuʼɔlibuŋ nɛ. 13Nchhu ni pugu ŋa, “Pi nāʼaŋ ŋa, ‘Nda a shi mbɔ lɨʼɨ luoŋ Minnwi,’ ndɔ pəɨ lɔ̄gɔ a pɔ pùo pa ŋgɨna.”
14Pa nchriligi pugu pa ŋkwíni kwò thɔ njəɨ vi moŋ Nda Minnwi, a chwīe pugu pɔ shiʼi. 15Ndɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi ni ŋga njəɨ pa mbwambwa nnu ŋa a chwīe, pugu pa mikəʼɨ ŋa pugu ni mbaʼo ŋgòu moŋ Nda Minnwi ŋa, “Ndighaʼo pɔ ni Muuŋ Devi!” nɛ, pugu pɨgɨtua. 16Nchhu ni Jishɔ ŋa, “Ɔ yaʼo nnu ŋa ŋgwa pei chhu nu nɛ?”
Jishɔ chhu ŋa, “Ooŋ, pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ ŋa, ‘Llɔ nchò pa puoŋ fhu pugu pa puoŋ prɔ ɔ pīri ndighaʼo ŋa pi ghaʼo ghɔ nɔ ghɔ.’ ”
17Jishɔ mieŋ vugu ntaoŋ moŋ laʼataoŋ ghɔ ŋgə̄ɨ Betani ndaʼa fɔ.
Jishɔ chɔ̄nɔ thɨ wùnu
18A ni ŋga mbɔ ni tutuʼu, nɔ haʼaŋ a ni mbɨnɨ nu laʼataoŋ ghɔ nɛ, njì yia vi. 19A gha njəɨ thɨ wùnu ŋkɨŋ shɛndaoŋ, ŋgə̄ɨ fɔ ndɔ paʼa ndɔ njəɨ sheshe yaoŋ ŋkiɛŋ wuʼɔ pa fhɔthɨ. A chhu ni thɨ ghɔ ŋa, “Mbaʼa kaŋ taʼa ntíɛŋ ma nuʼuŋ njuŋ mbɨŋ ghɔ ŋkamuʼɔŋ,” thɨ wùnu ghɔ wuʼɔ mbrāo pi ndɨɨ ghɔ.
20Pa ghaŋ younjiŋ pi gha njəɨ, ŋgrāo, nchhu nu ŋa, “A kie pi nɛiŋ thɨ wùnu ghɔ kiʼi mbraoprao taʼa ŋgɛ?”
21Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, p̈əɨ mfāʼo piŋ ki lɔ mfāʼo khuthɔ, paʼa pəɨ lɔ ŋguʼɔ nchwīe pi nnu ŋa pi chwīe mbɨŋ thɨ wùnu yei nɛ, p̈əɨ njiʼi nchhu pi ni mbra yei ŋa, ‘Shūʼɔ hɛiŋ ŋgə̄ɨ ŋgū moŋ ŋkhǐ,’ a wuʼɔ mbɔ pi nnɛ.22Sheshe yaoŋ ŋa pəɨ pie moŋ luoŋ nɛ, pəɨ shi ŋguʼɔ mfāʼo nɔ haʼaŋ p̈əɨ mfāʼo piŋ.”
Píe nthɛ ghrɨ́ Jishɔ
23Jishɔ ni ŋga nii moŋ Nda Minnwi, pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ thishɨ thɔ mbara vi nɔ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ thɔ nchwīe nnu pei pi ni ghrɨ́ gɔ̌, a lɔ mfɛ gɔ̌ mfɛ ghrɨ́ ghɔ vɛ?”
24Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Mummu ŋkaa mu shi mbie vəɨ ni taʼa píe, ti p̈əɨ mfɛ khwɛ̀ vəɨ, kaŋ ǹshi nshwei vəɨ ni ghrɨ́ ŋoŋ ŋa ǹthɔ nchwīe nnu pei nɔ ghɔ nɛ.25Kwe ŋkhǐ Jouŋ ni ndhɔ pi hɨŋ? A ni ndhɔ pi po ki mbhɔ ŋgwamishua?”
Pugu chrā nnu yei shɨna pugu, nchhu nu ŋa, “P̈ia nchhu ŋa a ni ndhɔ pi po, a chhu ni pia ŋa ti a ni nchwīe khɔ paʼa pia lɔ mbiŋ vi? 26Ndɔ p̈ia nchhu ŋa a llɔ mbhɔ ŋgwamishua, pia thɔ mbɔgɔ nnu ŋa yu ŋgwa pei shi nchwīe nɛ, nthɛ ŋa ŋguoŋ vugu ji ŋa Jouŋ ni mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi.”
27Nnɛ pugu khwɛ̄ ni Jishɔ ŋa, “Pigi lɔ njiʼi nji.”
Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Kaŋ mbaʼa mummu shwei vəɨ ni lɨʼɨ ŋa m̀fāʼo ghrɨ́ nthɔ nchwīe nnu pei nɔ ghɔ nɛ.
Luʼɔ chrà nthɛ paa puoŋ
28“Pəɨ pīʼi yəɨ ŋa? Yichəɨ ŋoŋ ni mfāʼo paa puoŋ pi mimbia, ŋgə̄ɨ njəɨ fǔoŋ yi nchhu ghɔ ŋa, ‘Muuŋ a, ghə̄ɨ mfāʼa fàʼa moŋ nyìeŋ shiʼa.’
29“Muuŋ ghɔ khwɛ̄ ŋa, ‘M̀baʼa njiʼi ŋgə̄ɨ,’ ndɔ a gha ndara shɨgɛi yi, a kwri njùʼɔ yi, nnɛ ŋgə̄ɨ moŋ nyìeŋ ghɔ.
30“Ŋoŋ ghɔ ghə̄ɨ mbara yichəɨ muuŋ vi ŋguʼɔ nchhu pi taʼa nnu ghɔ. Muuŋ ghɔ khwɛ̄ ŋa, ‘Ǹshi ŋgə̄ɨ, ma baba,’ ndɔ paʼa ndɔ ŋgə̄ɨ.31A yəɨ shɨna paa puoŋ pei ŋa a chwīe nnu ŋa tǎa vi ni ntāʼa nu nɛ?”
Pugu chhu ŋa, “Fǔoŋ yi.”
Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa shakhɨ thɔ ŋgə̄ɨ nu moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi shhɨ pəɨ.32Nthɛ ŋa Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ni nthɔ njəɨ vəɨ, nōoŋ ndaoŋ ndɨndɨ ŋa pəɨ tɔgɔ, ndɔ paʼa pəɨ lɔ mbiŋ vi, ndɔ pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa shakhɨ piŋ vi, ndɔ njiʼi nthɛ pi ndɨɨ ŋa pəɨ ni njəɨ nnu pei nɛ, paʼa ndɔ ndaʼa ŋkwri njùʼɔ yəɨ mbiŋ vi.”
Luʼɔ chrà nthɛ puoŋ fàʼa pɨphɨ
33Jishɔ chhu ŋa, “Pəɨ pɨnɨ njaʼo yichəɨ luʼɔ chrà. Yichəɨ ŋgaŋ nyìeŋ ni mbɔ fɔ ŋa a ni mbhi faaŋ ntíɛŋ thɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni grape nɛ. A ni ŋkrao ŋkaʼa ŋgɨ̄ŋ nɔ, ndɔ ntuo ŋkuʼɔ nɨ̄ɨ ntíɛŋ thɨ ghɔ ŋkhǐ yi taoŋ nɔ chwīe nu làʼo, ndɔ ŋkrao muuŋ nda tɔthɨ nɔ chhɔ nu fɔ ŋkɛ̄ʼi nyìeŋ ghɔ. Mfɛ nyìeŋ ghɔ ni ghaŋ fàʼa ŋa pugu lɨna nu nɔ ghɔ ŋga ŋkwōo maoŋ, pugu pugu ghrā, ndɔllɔ ŋgə̄ɨ laʼataoŋ nduoŋ.34Ndɨɨ kwōo ntíɛŋ thɨ ghɔ ni ŋga ŋkāʼo, a taoŋ puoŋ fàʼa pi ni ghaŋ fàʼa moŋ nyìeŋ ŋa pugu ghə̄ɨ ŋkwe ji ghrà ntíɛŋ thɨ ghɔ.
35“Pa ghaŋ fàʼa pighɔ wɛ̄iŋ puoŋ fàʼa pi pighɔ ŋa a ni ntaoŋ nɛ, ŋgwie taʼa yi, njwi taʼa yi, ntuŋ yichəɨ ni ŋgùʼɔ.36Ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ pɨnɨ ntaoŋ pichəɨ puoŋ fàʼa ŋa pugu yiɛŋ nchaa fǔoŋ pi pɛ ŋa a ni ntaoŋ nɛ, ghaŋ fàʼa moŋ nyìeŋ ghɔ wuʼɔ nchwīe mbɨŋ pugu pi nɛnnɛ.
37“Ndugwi yi ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ taoŋ muuŋ vi, nchhu nu ŋa, ‘Pugu shi ŋgaʼo muuŋ a.’
38“Ndɔ pa ghaŋ fàʼa moŋ nyìeŋ ghɔ ghà njəɨ muuŋ vi thɔ nu, pugu chhu ni noŋ pugu ŋa, ‘Yei muuŋ ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ ŋa ŋguoŋ maoŋ shi mbɔ ji nɛ, pəɨ thɔ pia jwi vi nshīŋ maoŋ pi.’39Pugu wɛ̄iŋ vi mfuʼu vi moŋ faaŋ ntíɛŋ thɨ ghɔ māʼaŋ vi mbhi, njwi vi.
40“Ndwɛ, ndɨɨ ŋa ŋgaŋ faaŋ ntíɛŋ thɨ ghɔ shi nthɔ kiʼɛ nɛ, a shi nchwīe pi nɛiŋ ni ghaŋ fāʼa moŋ nyìeŋ ghɔ?”
41Pugu khwɛ̄ ghɔ ŋa, “A shi njwi ŋgwa pɨphɨ pighɔ, mfɛ faaŋ ntíɛŋ thɨ ghɔ ni pa ghaŋ fàʼa nduoŋ ŋa pugu shi mfɛ ji ntíɛŋ thɨ ndɨɨ ŋa ndɨɨ kwōo kāʼo nɛ.”
42Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ yaoŋ ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi nchhu nɛ yaʼa?
‘Muuŋ nchíʼa yɛ ŋa pəɨ ghaŋ krao nda ni ndāa ŋa a lɔ mfāʼo ghɛ̀rɛ nɛ,
pɨnɨ nɛ ŋkara ju mbɔ muuŋ nchíʼa kwonda.
Yei fàʼa llɔ mbhɔ Taathɔ,
ndɔ mbɔ ŋkiɛŋ nnu pwapwa ligi pia.’
43Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ, pi shi ŋkwe Shaʼafuoŋ Minnwi mbhɔ pəɨ mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu yuŋ ntíɛŋ ŋa a kāʼo nɛ.44Shesheŋoŋ ŋa a gū ŋkuoŋ ŋgùʼɔ yei shi shɨna kraokrao, ndɔ ti a ŋgū ŋgùʼɔ ghɔ mbɨŋ ŋoŋ a nwīʼiŋ vi.”21:44 Pichəɨ pa ndunu Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi llɛshhɨ moŋ chrà Gri lɔ njiʼi mfāʼo ghrà yei.
45Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ŋgwa Farashi ni ŋga njaʼo pa luʼɔ chrà pi pei, nji ŋa a ni nchrā nthɛ pi pugu. 46Ndɔ njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ pugu ni nthɔ ntāʼa nu ŋgwɛ̄iŋ vi nɛ, pugu ni mbɔgɔ pa ŋgwa nthɛ ŋa ŋgwa pighɔ ni ndɔ̄gɔ Jishɔ ŋa a njəɨlɨʼɨ Minnwi.
22Luʼɔ chrà nthɛ jɨ tini
1Jishɔ pɨnɨ nchrā ni pugu ŋkamuʼɔŋ moŋ pa luʼɔ chrà, nchhu nu ŋa, 2“Minthɛ pi māʼaŋ fɨʼɨ Shaʼafuoŋ Po pi ni yichəɨ fùoŋ ŋa a ni mbīri jɨ nɔ nnu tini muuŋ vi yi mimbia.3Ntaoŋ puoŋ fàʼa pi ŋa pugu ghə̄ɨ mɛ̄iŋ ŋgwa pɛ ŋa pi ni ŋgɛ̄ vugu nɔ nnu jɨ tini ghɔ nɛ, ndɔ paʼa pugu lɔ ŋkhwā nɔ thɔ nu.
4“A pɨnɨ nuʼuŋ ntaoŋ pichəɨ puoŋ fàʼa, nchhu nu ŋa, ‘Pəɨ chhu ni pa ŋgwa pɛ ŋa pi gɛ̄ vugu nɛ ŋa ŋ̀kwo pīri maoŋ jɨ nɛ, ŋ̀kwo sho pa fua pugu pa naʼaŋ fuʼu, ti mbīri ŋguoŋ yaoŋ a kāʼo. Pəɨ thɔ lɨʼɨ jɨ tini ghɔ.’5Ndɔ paʼa pugu lɔ ndīi a fhi nnu, nnɛ pugu ghə̄ɨ ni vugu, taʼa yi moŋ nyìeŋ yu, yichəɨ taʼa yi lɨʼɨ taŋ yi.6Pɨgəɨ yi wɛ̄iŋ puoŋ fàʼa pi pighɔ, mfɛ ŋgəʼɨ ni pugu, njwi vugu.
7“Túa fùoŋ ghɔ pɨgɨ, a fɛ gɨ́ ni pa shoogɛ pi pugu ghə̄ɨ njwi ŋgwa pighɔ ŋa pugu ni njwi puoŋ fàʼa pi pighɔ nɛ ndɔ ntūoŋ laʼa muŋu mfɛ shhɛ.8Nnɛ fùoŋ ghɔ chhu ni puoŋ fàʼa pi ŋa, ‘Maoŋ jɨ tini ghɔ kāʼo nɛ, ndɔ paʼa pa ŋgwa ŋa ŋki gɛ̄ nɛ lɔ ŋkāʼo ŋkwaŋ ŋgwa ŋa minthɛ pugu jɨ nɛ.9Nthɛ yie ghɔ, pəɨ taoŋ ŋgə̄ɨ moŋ pa taʼandaoŋ fɨʼɨ ŋgwa ŋa pəɨ yəɨ fɔ nɛ, pəɨ gɛ̄ vugu ŋa pugu thɔ lɨʼɨ jɨ tini ghɔ.’ 10Nnɛ pa puoŋ fàʼa pighɔ ghə̄ɨ moŋ pa shɛndaoŋ, ŋkɨrɨ ŋguoŋ pa ŋgwa ŋa pugu ni njəɨ nɛ, ŋgwa shiʼi pugu pa pi pɨphɨ. Nnɛ nda jɨ tini ghɔ ni ndɨnaoŋ ni ŋgwa ŋa pi gɛ̄ vugu nɛ.
11“Ndɔ fùoŋ ghɔ gha nthɔ lɨʼɨ yəɨ pa ghaŋ gɛ̀ pighɔ, njəɨ yichəɨ ŋoŋ fɔ paʼa a lɔ mfāʼo ndhwí tini.12A chhu ghɔ ŋa, ‘Taannu a, ɔ kie pi nɛiŋ maa nii hɛiŋ ki lɔ njiʼi mfāʼo ndhwí tini?’ Ŋoŋ ghɔ pou chrà.13Nnɛ fùoŋ ghɔ chhu ni pa ghaŋ fàʼa lɨʼɨ tini ghɔ ŋa, ‘Pəɨ krao kwò yi pugu pa mbhɔ mi māʼaŋ vi mbhi moŋ njiŋ. Moŋ lɨʼɨ ghɔ, kə̄ɨ pugu pa kru shua shi mbɔ fɔ.’
14“Nthɛ ŋa pi gɛ̄ ntou ŋgwa, ndɔ ŋguʼɔ ntɛrɛ pi shɨgɛi yi.”
Pie nthɛ nnu pe taashi ni Kaisha
(Maaku 12:13-17; Luka 20:20-26)
15Nnɛ pa ŋgwa Farashi nyiaŋ ntáŋ ŋkwaŋ haʼaŋ a nthɛ pugu pīri Jishɔ ŋgwɛ̄iŋ vi ŋkuoŋ chrà yi nɛ. 16Nnɛ pugu taoŋ pa ghaŋ younjiŋ pugu pugu pa ŋgwa fùoŋ Hɛrɔ, nchhu nu ŋa, “Masha, pigi ji ŋa ɔ ghà nchrā nnu shini, njɛʼi nnu ŋa Minnwi tāʼa nu nɛ moŋ nnu shini ki lɔ mbɔgɔ ligi shesheŋoŋ nthɛ ŋa ɔ shiʼa njiʼi ndīi pi ŋa ŋoŋ pɔ pi moŋ yəɨ ŋkwaŋ nthɨŋkwo. 17Ndwɛ shwei vigi, ɔ pīʼi jɔ ŋa? A kāʼo ŋa pi māʼaŋ taashi ni Kaisha ki ŋga?”
18Jishɔ kwo ji ntáŋ pɨphɨ ŋa pugu ni mfāʼo nɛ, nnɛ nchhu ŋa, “Pəɨ tāʼa nu njwɛʼi a ŋa pa ŋgwa mifɨɨ pei?19Pəɨ nōoŋ ndigi mbɨŋ ŋa pi ghà māʼaŋ taashi nɔ nɛ vəɨ.” Pugu thɔ ni ndigi mbɨŋ ghɔ mbɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋoŋ ghà mfaʼa taʼa llɛ́ pi pe vi nɔ ghɔ nɛ. 20Jishɔ pie vugu ŋa, “Yei thɔ gɔ̌ pugu pa ligi gɔ̌ ŋkuoŋ ghɔ?”
21Pugu chhu ŋa, “A yi Kaisha.”
A chhu ni pugu kiʼɛ ŋa, “Nthɛ yie ghɔ, pəɨ fɛ yaoŋ ŋa a yi Kaisha nɛ ni Kaisha, mfɛ yi Minnwi ni Minnwi.”
22Pugu ni ŋga njaʼo nnu yei, a ghrāo vugu, pugu lɔllɔ mieŋ vi ŋgə̄ɨ.
Píe nthɛ nnu khu nu mbɨnɨ ŋkuʼɔ
(Maaku 12:18-27; Luka 20:27-40)
23Wuʼɔ llɛ́ ghɔ, pa ŋgwa Shadushi ŋa pugu ghà nchhu ŋa ŋoŋ ghà ŋkhu paʼa ndɔ nuʼuŋ ŋkuʼɔ nɛ thɔ njəɨ vi mbie vi ni taʼa pie ŋa, 24“Masha, Mushi ni nchhu ŋa, ‘Ŋoŋ ŋkhu ki lɔ njiʼi mfāʼo muuŋ, a yiʼi ŋa ndǐŋ vi lɔ̄gɔ ŋkugu yi ghɔ mbhi muuŋ nɔ ghɔ nɔ ligi ndǐŋ vi ŋa a khu nɛ.’ 25Ndwɛ khwachəɨ puoŋ pimbia pichəɨ ni mbɔ shɨna pigi mbɔ taʼa puŋ. Fǔoŋ yi ni ndaŋ ŋkhu ki lɔ njiʼi mfāʼo muuŋ, nnɛ mieŋ ŋgwɛ vi ndǐŋ vi lɔ̄gɔ. 26Mbra yi, pugu yichəɨ mbra yi wuʼɔ mbɔ pi nɛnnɛ ti ŋguoŋ vugu pi khwachəɨ nuʼuŋ mmɛ. 27A ni ŋga ndugwi, miŋgwɛ ghɔ khu ŋkaa yu. 28Ndwɛ, moŋ llɛmbhi ŋa ŋgwa lɛ mbɨnɨ ŋkuʼɔ moŋ gu nɛ, miŋgwɛ ghɔ shi mbɔ pi ŋgwɛ gɔ̌ shɨna pugu pi khwachəɨ pei, nthɛ ŋa ŋguoŋ yugu ghao ni ndaŋ vi?”
29Ndɔ Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ fāaŋ nthɛ ŋa pəɨ lɔ nji Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ndɔ paʼa ndɔ nji njɨ Minnwi.30A lɛ ŋga mbɔ ndɨɨ ŋa ŋgwa ŋa pugu khu lɛ mbɨnɨ ŋkuʼɔ nɛ, paʼa ŋgwa lɔ ndaŋ ki ŋgə̄ɨ láŋ. Ŋgwa lɛ mbɔ pi nɔ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi po.
31“Ndɔ nthɛ ŋgwa pɛ ŋa pugu shi ndɛ ŋkuʼɔ moŋ gu nɛ, pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ nnu ŋa Minnwi ni nchhu ni pəɨ nɛ:32‘A mmu mbɔ Minnwi Abrahaŋ, mbɔ Minnwi Aiji, mbɔ Minnwi Jakɔ’? A lɔ njiʼi mbɔ pi Minnwi pa ŋgwa khu, a pɔ pi yi ŋgwa maoŋ.”
33Yú ŋgwa pighɔ ni ŋga njaʼo yei nnu, ŋgrāo ŋkwaŋ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ.
Mmɛ kɨna ŋa a chaa ŋguoŋ yi nɛ
(Maaku 12:28-34; Luka 10:25-28)
34Ndɔ pa ŋgwa Farashi ni ŋga njaʼo ŋa Jishɔ chri nchò pa ŋgwa Shadushi, ŋkɨrɨ noŋ yugu taʼa lɨʼɨ. 35Yichəɨ taʼa yi shɨna pugu ŋa a ni nji gɨ́ Mushi ŋgaʼa pie Jishɔ ni taʼa pie nɔ mōoŋ nu vi. 36“Masha, a yəɨ mbɔ mmɛ kɨ̀na ŋa a chaa ŋguoŋ yi moŋ gɨ́ nɛ?”
37A chhu ghɔ ŋa, “ ‘Khwā Taathɔ mbɔ Minnwi yɔ ni ŋguoŋ njùʼɔ yɔ ghao, ŋguoŋ nchə̌ɨ yɔ ghao, ni ŋguoŋ kwāʼa nu mɔ ghao.’38Yei mmɛ kɨ̀na ndɔ mbɔ fǔoŋ yi.39Mbra yi pɔ nɔ yie ghɔ: ‘Khwā taakuo yɔ nɔ haʼaŋ ɔ khwā noŋ yɔ nɛ.’40Ŋguoŋ gɨ́ Mushi ghao pugu pa yaoŋ ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi yɛʼi nɛ yɨʼə pi ŋkuoŋ paa kɨ̀na yei.”
Píe nthɛ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ
(Maaku 12:35-37; Luka 20:41-44)
41Ndɨɨ ŋa pa ŋgwa Farashi ni ŋkɨrɨ taʼa lɨʼɨ nɛ, Jishɔ pie vugu ni taʼa pie, 42nchhu nu ŋa, “Pəɨ pīʼi yəɨ ŋa nthɛ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ? A pɔ pi muuŋ gɔ̌?”
Pugu chhu ghɔ ŋa, “Muuŋ Devi.”
43Jishɔ pie vugu kiʼɛ ŋa, “Ti a ki pɔ pi nɛiŋ kiʼɛ Devi moŋ njɨ Jijwɛ Minnwi mɛ̄iŋ vi ŋa ‘Taathɔ,’ nchhu nu ŋa,
44‘Taathɔ ni nchhu ni Taathɔ a ŋa,
Chɔchɔ hɛiŋ ŋgei mbhɔ a yi jɨ
ti ǹshi nuʼuŋ nchwīe pa mimbɨna pɔ pɔ laʼo kwò yɔ.’ ”
45“Ti nɔ haʼaŋ Devi mɛ̄iŋ vi ni ‘Taathɔ,’ ti a pɨnɨ ŋkie pi nɛiŋ mbɔ pi muuŋ vi?”
46Kaŋ taʼa ŋoŋ shini ndɔ mfāʼo khwɛ̀ nɔ fɛ nu ghɔ, ndɔ paʼa ndɔ nuʼuŋ mbie vi ni kaŋ taʼa pie jɛ̄ llɛ́ ghɔ.
23Jishɔ shūu tə́nə pa masha ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi
(Maaku 12:38-39; Luka 11:43,46; 20:45-46)
1Nnɛ Jishɔ chhu ni kɨrɨ ghɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa, 2“Pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi pɔ pi ŋgwa ŋa pi ji vugu nɔ ghaŋ tūgu gɨ́ Mushi. 3Nthɛ yie ghɔ, pəɨ yaʼo nchò yugu ndɔ nchwīe ŋguoŋ nnu ŋa pugu shwei vəɨ nɔ ghɔ nɛ, ndɔ ki lɔ mbīni vugu. Nthɛ ŋa pugu ghà nchhu ndɔ paʼa ndɔ nchwīe nnu ŋa pugu chhu nɛ. 4Pugu ghà ŋkrao pa lrì ŋa a ghaʼa nɔ tiɛŋ nu nɛ nūʼɔŋ mbəʼɨ ŋgwa, ndɔ paʼa ndɔ ŋkhwā nɔ fɛ nu muuŋshɨmbhɔ yugu nɔ ghɛ̄rɛ nu ŋgwa pighɔ ni lrì ghɔ.
5“Pugu ghà mfāʼa ŋguoŋ yugu fàʼa pi ŋa ŋgwa yəɨ vugu, nthɛ ŋa yugu ŋgrào ŋa pugu ghà nāʼaŋ chrà Minnwi ŋkuoŋ ghɔ nchu nɔ pa yéi yugu pugu pa ŋgei mbhɔ yugu yi ŋkwrɛi nɛ ghaʼo ŋgaʼa ndɔ nchwīe pa yugu shɨ̌gəɨ ŋkuoŋ pa ndhwí pugu shɨga ŋgaʼa.23:5 Pa ŋgwa Juu ni mfāʼo nùʼɔŋ ŋa a ni nchu ŋa sheshe muuŋ mimbia jɛ̄ ŋkuoŋ trɛinchrɔ ŋgaʼo nɛ fāʼo nɔ nāʼaŋ nu khwɛ lɨʼɨ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Ndunu Kɨ̀na (Ŋwaʼaŋlɨ Ndɨɨ Taoŋ nu 13:1-10; 13:11-16; Ŋwaʼaŋlɨ Mbra Fɛ nu Gɨ́ 6:4-5; 11:13-21) ŋkuoŋ ŋgrào nchhu choyei yugu pugu pa ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi. Pa pimbia ni mbɨnɨ mfāʼo nɔ chhu nu pa shɨ̌gəɨ ŋkuoŋ pa khwɛ ghaa ndhwí yugu (Ŋwaʼaŋlɨ Shia Ŋgwa 15:37-41).6Pugu khwā pa lə̌ɨ chɨɨchɨɨ lɨʼɨ jɨ pugu pa lə̌ɨ ŋgwa liɛŋ moŋ pa nda luoŋ Minnwi, 7ndɔ ŋkhwā ŋa pi tuʼu noŋ nchrā ni pugu moŋ lɨʼɨ taŋ pugu pa ŋa ŋgwamishua mɛ̄iŋ vugu ŋa ‘Masha.’
8“Ndɔ kiʼi pi mɛ̄iŋ vəɨ ŋa ‘Masha,’ nthɛ ŋa pəɨ fāʼo pi wuʼɔ taʼa Masha ndɔ ŋguoŋ vəɨ ghao pɔ pi pa lǐŋ. 9Kiʼi pəɨ mɛ̄iŋ shesheŋoŋ ŋkuoŋ shhɛ hɛiŋ ni tǎa vəɨ, nthɛ ŋa pəɨ wuʼɔ fāʼo pi taʼa Tǎa, mbɔ ju ŋa a pɔ po nɛ. 10Kiʼi pi mɛ̄iŋ vəɨ ni ‘pa ghaŋ fɛ ntɨgɨ,’ nthɛ ŋa ŋgaŋ fɛ ntɨ́gɨ wuʼɔ taʼa yi, mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ. 11Ndɔ ŋoŋ ndiɛŋ shɨna pəɨ shi mbɔ muuŋ fàʼa vəɨ. 12Shesheŋoŋ ŋa a kə̄rə noŋ yi nɛ, pi shi nshwiʼi vi shhɛ, shesheŋoŋ ŋa a shwiʼi noŋ yi nɛ, pi kə̄rə vi.
Ŋgəʼɨ shi nii pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi mbɔ pa ghaŋ mifɨɨ
(Maaku 12:40; Luka 11:39-42,44,52; 20:47)
13“Ndɔ ŋgəʼɨ shi nii vəɨ ma pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi. Pəɨ ŋgwa mifɨɨ, nthɛ ŋa pəɨ fɨ̄nɨ Shaʼafuoŋ Po ni ŋgwa, ndɔ pəɨ nduthɔ yəɨ lɔ nii moŋ ghɔ, ndɔ paʼa ndɔ mieŋ ŋgwa haʼaŋ pugu nii nu nɛ ŋa pugu nii. 14[Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ ma pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi, pa ŋgwa mifɨɨ, nthɛ ŋa pəɨ ghà nchīgi pa piŋgɛ kugu ŋkwe maoŋ pugu, ŋkuru nnu ŋa pəɨ chwīe nɛ ni pa ntaaŋntaaŋ luoŋ Minnwi lɨʼɨ kaʼa, nthɛ yie ghɔ, yəɨ sháʼa shi mbɔ yi wuwuru.]
15“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi pəɨ ŋgwa mifɨɨ, nthɛ ŋa pəɨ ghà nshāʼa ŋkhǐ pugu pa ndaoŋ ntou nɔ ghə̄ɨ nu kara ŋoŋ a younjiŋ nnu Minnwi yəɨ, ndɔ a gha njōu njiŋ yəɨ, pəɨ chwīe vi a pɨnɨ mbɨgɨ nchaa vəɨ paa lɨʼɨ nɔ ghə̄ɨ nu moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
16“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma pa ghaŋ chriligi ŋa pəɨ thɔ nōoŋ ndaoŋ ni ŋgwa nɛ, ŋa pugu chhu ŋa, ‘Ŋ̈oŋ nshwrɛ̄i ligi Nda Minnwi, paʼa nnu lɔ mbɔ, ndɔ ti ŋ̈oŋ nshwrɛ̄i pi laoŋgo ŋa a pɔ moŋ Nda Minnwi nɛ, a yiʼi vi.’ 17Pa na ŋa ligi yugu yi chri! A ghaʼo yəɨ? Laoŋgo ki Nda Minnwi ŋa a chwīe laoŋgo ghɔ pɔ yi taoŋtaoŋ nɛ? 18Pəɨ ghà mbɨnɨ nchhu ŋa ŋ̈oŋ nshwrɛ̄i lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ paʼa nnu lɔ mbɔ, ndɔ ŋ̈oŋ nshwrɛ̄i yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ ŋkuoŋ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ, kaŋ a yiʼi vi. 19Pəɨ pa ghaŋ chriligi, a ghaʼo yəɨ nchaa yichəɨ, yaoŋ fɛ́, ki lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ ŋa a ghà nchwīe yaoŋ fɛ ghɔ pɔ yi taoŋtaoŋ nɛ. 20Shesheŋoŋ ŋa a shwrɛ̄i lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ nɛ, shwrɛ̄i lɨʼɨ ghɔ pugu sheshe yaoŋ ŋa a pɔ ŋkuoŋ ghɔ nɛ. 21Nnɛ shesheŋoŋ ŋa a shwrɛ̄i Nda Minnwi nɛ, shwrɛ̄i Nda ghɔ pugu Minnwi mbɔ ŋoŋ ŋa a pɔ Nda ghɔ nɛ. 22Shesheŋoŋ ŋa a shwrɛ̄i po nɛ, shwrɛ̄i faaŋ Minnwi pugu Minnwi mbɔ ŋoŋ ŋa a chhɔ ŋkuoŋ ghɔ nɛ.
23“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi. Pəɨ pa ŋgwa mifɨɨ. Nthɛ ŋa pəɨ ghà mfɛ shwéi pa mishwrɛi pugu pa pichəɨ pa puoŋ mi mbhɛ ŋa pi ghà niʼiŋ moŋ maoŋ jɨ, ndɔ ki lɔ mfāʼo ndɨɨ nɔ nūʼɔŋ nu pa mɛmmɛ ntɨ́gɨ moŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ nɔ pa ndɨndɨ, ni kwoshɨnɨ pugu pa yaʼo nu nchò Minnwi, ndɔ yei pa nnu pɛ ŋa pəɨ kaŋ ni nchwīe ndɔ ki lɔ nchɨ̄ʼə pi ni. 24Ghaŋ chri ligi pei ŋa pugu nōoŋ ndaoŋ ni ŋgwa, pəɨ ghà nde minjinji mfuʼu moŋ làʼo yəɨ, ndɔ mmi minyieŋləɨ23:24 A ya mbɔ pi ŋa kamela.!
25“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi. Pəɨ ghaŋ mifɨɨ! Nthɛ ŋa pəɨ shɨ̄gao ŋkuoŋ ndua pugu pa kumbu ndɔ mooŋ yi lɨnaoŋ ni pɨ̀ga pugu pa pou wɛ̄iŋ nu noŋ. 26Pa ghaŋ chri ligi pei mbɔ pəɨ Farashi, pəɨ fǔoŋ nshɨ̄gao pa mooŋ ndua pugu pa mooŋ kumbu nnɛ ŋa minthɛ ŋkuoŋ yi gū yi taoŋtaoŋ ŋkaa yu.
27“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi. Pəɨ pa ghaŋ mifɨɨ! Pəɨ pɔ nɔ fúŋ ŋa pi shini njùʼɔ ni yaoŋ fhu ŋa a pwa mbhi, ndɔ mooŋ yi lɨnaoŋ ni kwéi khu ŋgwa pugu pa ŋguoŋ ŋkwaŋ maoŋ tɔtrɔ. 28A haʼaŋ pi līi vəɨ mbhi pəɨ pɔ nɔ ŋgwa ndɨndɨ, ndɔ mooŋ njùʼɔ yəɨ lɨnaoŋ ni nnu mifɨɨ pugu pa ŋguoŋ ŋkwaŋ phɨ.
29“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi. Pəɨ pa ghaŋ mifɨɨ, pəɨ krao fúŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi, nchwīe fúŋ pa ŋgwa ndɨndɨ a pwa, 30nchhu nu ŋa, ‘Pigi kaŋ ni mbɔ mbhi pi ndɨɨ pa tǎa pigi, pigi shi kaŋ ndɔ nchɨ kwò pigi pugu nɔ jwi nu pa njəɨlɨʼɨ Minnwi.’
31“Nnɛ pəɨ pa miŋkwentie ni noŋ pəɨ ŋa pəɨ pa puoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njwi pa njəɨlɨʼɨ Minnwi nɛ. 32Pəɨ ghə̄ɨ nɛ shhɨ mīʼɛŋ nnu pɛ ŋa pa ŋkhu tǎa pəɨ ni njɛ̄. 33Pa mitwɛʼi, pa mbhɛ̌ mitwɛʼi mbɨmbhɨ pei, pəɨ shi ŋkie pi nɛiŋ maa ntei njɔ́ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ?
34“Nthɛ yie ghɔ, ǹshi ntaoŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni pa ghaŋ shiethɔ ni pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi ni pəɨ. Pəɨ shi njwi pichəɨ, ŋkwīŋ pichəɨ ŋkuoŋ wáʼa, ŋgwie pichəɨ ni ŋgwàŋ moŋ pa nda luoŋ Minnwi pəɨ, mfɛ ŋgəʼɨ ni pichəɨ llɔ moŋ taʼa laʼataoŋ nii moŋ yichəɨ laʼataoŋ. 35Ǹshi ntaoŋ vugu nɛnnɛ, nji ŋa chhǐ ŋguoŋ ŋgwa ndɨndɨ ŋa pi ni nshrāo vugu njwi ŋkuoŋ shhɛ, llɔ thɔ Abe ŋa mbhɔ yi ni mbɔ yi woo nɛ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ thɔ jwi nu Shakaria, mbɔ muuŋ Bɛrɛkia, shɨna Nda Minnwi pugu lɨʼɨ Fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi. 36Shishini ǹshwei vəɨ, ŋguoŋ nnu pei shi nshwiʼi mbɨŋ ŋgwrɛiŋoŋ yei.
Jishɔ fāʼo pəʼɨ njùʼɔ nthɛ Jerushalɛiŋ
37“Yo, Jerushalɛiŋ, Jerushalɛiŋ! Laʼataoŋ ŋa a jwi pa njəɨlɨʼɨ Minnwi, ntuŋ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi pɛ ŋa pi taoŋ vugu ghɔ nɛ ni ŋgùʼɔ. A fɨʼɨ yi nɛiŋ ŋa mi ni ntāʼa nu ŋkɨrɨ puoŋ pɔ taʼa lɨʼɨ nɔ haʼaŋ miŋguo ghà ŋkɨrɨ puoŋ pi laʼo prǎ yi nɛ, ndɔ paʼa pəɨ lɔ ntāʼa nu! 38Līi njəɨ, nda yəɨ kuʼɔ fùŋ. 39Nthɛ ŋa ǹchhu ni pəɨ ŋa, jɛ̄ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ, mbaʼa pəɨ nuʼuŋ njəɨ a, ti nuʼuŋ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa pəɨ shi nchhu ŋa, ‘Mbɔrɔ pɔ ni ju yɛ ŋa a thɔ nɔ ligi Taathɔ nɛ!’ ”
24Jishɔ chhu ŋa pi shi mbūo Nda Minnwi
1Jishɔ ni ntaoŋ Nda Minnwi ŋgə̄ɨ nu, ndɨɨ ghɔ pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ njəɨ vi nthɔ nōoŋ pa nda ghɔ moŋ Nda Minnwi. 2Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ yəɨ ŋguoŋ maoŋ pei hɛiŋ ghao? Shishini, ǹshwei vəɨ, mbaʼa taʼa ŋgùʼɔ hɛiŋ yiʼi ŋkɨna ŋkuoŋ ndǐŋ vi ki pi lɔ mbūo mfɛ shhɛ.”
Ŋgəʼɨ pugu pa mōoŋ nu
3Nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchɔchhɔ ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive nɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ njiŋnjiŋ njəɨ vi, nchhu nu ŋa, “Shwei vigi, pa nnu pei shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi ndɨɨ khɔ? Lì thɔ nu yɔ pugu pa yi ndugwi mbhi yei shi mbɔ pi khɔ?”
4Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ lɨna nu kiʼi ŋoŋ fɨ̄ɨ vəɨ. 5Nthɛ ŋa ntou ŋgwa shi nthɔ nɔ ligi a, nchhu nu ŋa, ‘Mbɔ pi Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ,’ mfɨ̄ɨ ntou ŋgwa. 6Pəɨ shi njaʼo pa nchhɔ̀ pugu pa pishaʼakhɔ nnu nchhɔ̀. Ndɔ kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu nthɛ ŋa pa nnu pighɔ shi ŋguʼɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ, ndɔ yinɛ lɔ naa mbɔ ndugwi yi. 7Pa laʼataoŋ shi ndɔllɔ māʼaŋ yichəɨ ni nchhɔ̀, ŋgwa taʼa fùoŋ māʼaŋ ŋgwa yichəɨ ni nchhɔ̀. Njì shi ŋgū moŋ pa lɨʼɨlɨʼɨ, shhɛ shi nchɨʼɨ ti shɨna moŋ pa lɨʼɨlɨʼɨ. 8Ŋguoŋ nnu pei pɔ pi nɔ haʼaŋ muuŋ ghà njɛ̄ naoŋ nu miŋgwɛ shūu nɛ.
9“Nnɛ pi shi nchaʼa vəɨ mfɛ ŋa pi fɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ ndɔ njwi vəɨ. Ŋguoŋ pa laʼataoŋ shi mbɨ̄na vəɨ nthɛ a. 10Ntou ŋgwa shi ŋgū moŋ piŋ yugu, mfīni noŋ pugu, mbɨ̄na noŋ pugu. 11Ntou pa njəɨlɨʼɨ mifɨɨ shi nthɔ mfɨ̄ɨ ntou ŋgwa. 12Nthɛ ŋa phɨ shi mbīgi nɛ, khwǎ ŋa ntou ŋgwa fāʼo nɛ shi ŋkɛrɛ. 13Ndɔ ŋoŋ ŋa a tīi shii ti nchəɨŋ nɔ ndugwi yi nɛ shi ndūgu. 14Ndɔ pi shi nchīi pwa pishaʼakhɔ yei ŋa Minnwi shaʼa fùoŋ yi moŋ ŋguoŋ mbhi yei nnɛ ŋa ŋguoŋ pa laʼataoŋ ghao yaʼo, ndugwi yi thɔ kiʼɛ.
Ŋgəʼɨ ŋa a thɔ nu nɛ
(Maaku 13:14-23; Luka 21:20-24)
15“Nnɛ ndɨɨ ŋa pəɨ shi njəɨ nnu wuwuru yɛ ŋa a fuo Nda Minnwi nchwīe pi tei nɛ, a thi Lɨʼɨ Taoŋtaoŋ,24:15 Lɨʼɨ yei ni mbɔ pi moŋ Nda Minnwi. mbɔ nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Dania ni nchhu nɛ, (shesheŋoŋ ŋa a mɛ̄iŋ yaoŋ yei nɛ pīʼi, nji ŋa a shi nji njiŋ nnu yei), 16nnɛ ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ moŋ Judia nɛ tei ŋkuʼɔ thɔ pa mbra. 17Kiʼi ŋoŋ ŋa a chhɔ thɔnda nɛ nuʼuŋ nshwiʼi shhɛ lɨʼɨ lɔ̄gɔ yaoŋ ŋa a pɔ moŋ nda nɛ, 18kiʼi shesheŋoŋ ŋa a pɔ moŋ nyìeŋ nɛ nuʼuŋ mbɨnɨ laʼa lɨʼɨ lɔ̄gɔ mmɛ ndhwí yi. 19Ndɔ a shi mbɔ ŋkiɛŋ wuwuru ŋgəʼɨ ni pa piŋgɛ shūu pugu pa mapuoŋ haʼaŋ pugu thɔ nuʼɔŋ puoŋ nɛ moŋ llɛ́ pighɔ! 20Pəɨ luoŋ ni Minnwi ŋa kiʼi nnu pei lɔ̄gɔ lɨʼɨ pi moŋ laoŋ ki llɛ́ ji. 21Nthɛ ŋa moŋ pɨɨ ndɨɨ ghɔ, ŋgəʼɨ shi mbɔ ti nchəɨŋ fɨʼɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a lɔ naa ma mbɔ, jɛ̄ ndɨɨ ŋa Minnwi ni mbuoŋ mbhi nɛ ti nthɔ nchəɨŋ ndwɛ, ndɔ paʼa ndɔ mbiʼi piʼi ma nuʼuŋ mbɔ. 22Ti pi kaŋ ni mieŋ ki kɛrɛ fɨʼɨ llɛ́ pighɔ paʼa kaŋ taʼa ŋoŋ lɔ ndūgu. Ndɔ nthɛ ŋgwa pɛ ŋa Minnwi ni nchuʼɔ vugu nɛ, Minnwi shi ŋkɛrɛ fɨʼɨ llɛ́ pighɔ.
23“Nɛnnɛ s̈hesheŋoŋ nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Līi njəɨ, Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ pɔ nɛiŋ,’ ki ŋa, ‘A pɔ ni hiŋ!’ Kiʼi pəɨ piŋ, 24nthɛ ŋa pa mifɨɨ ŋa pugu chhu nu ŋa pi chuʼɔ vugu ntaoŋ nɔ ŋkwe nɛ, pugu pa njəɨlɨʼɨ mifɨɨ shi nōoŋ noŋ yugu, nōoŋ ntou pa mɛmmɛ lì pugu pa nnu ghraoghrao nɔ fɨ̄ɨ nu pa ŋgwa ti mfɨ̄ɨ pa ŋgwa haʼaŋ Minnwi chuʼɔ nɛ nɔ haʼaŋ a kaŋ njiʼɛ. 25Pəɨ līi njəɨ, ŋ̀kwo shwei vəɨ ŋkaoŋ ndɨɨ maa ŋkāʼo.
26“Nɛnnɛ, p̈ugu nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Līi njəɨ, a pɔ nɛ moŋ ŋkǔnu njó!’ Kiʼi pəɨ ghə̄ɨ fɔ. Ti p̈ugu nchhu ŋa ‘Līi njəɨ, a pɔ nɛ hɛiŋ moŋ njiɛŋ nda,’ kiʼi pəɨ piŋ. 27Nthɛ ŋa wuʼɔ nɔ haʼaŋ fiembɨ ghà nshei llɔ ŋgei shaʼa minaoŋ ŋgə̄ɨ nii ŋgei nii minaoŋ nɛ, a haʼaŋ thɔ nu Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɔ nɛ. 28Sheshe lɨʼɨ ŋa khu miyaoŋ pɔ nɛ, pa mishi ŋa pugu ghà ŋkru khu miyaoŋ nɛ shi ŋkɨrɨ fɔ.
Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɨnɨ nuʼuŋ nthɔ
(Maaku 13:24-27; Luka 21:25-28)
29“Pa ŋgəʼɨ pei shi ŋga ntɔgɔ, wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ,
minaoŋ shi ŋgū njiŋ,
paʼa fhú lɔ nuʼuŋ mfɛ líʼɛ,
pa fɨ́nəɨ gū llɔ po,
Minnwi chɨ̄ʼɨ pa njɨ moŋ tɔthɨ.
30“Lì Muuŋ Ŋoŋmishua shi nōoŋ noŋ yi po, nnɛ ŋguoŋ pa laʼataoŋ ŋkuoŋ shhɛ shi njūa, njəɨ Muuŋ Ŋoŋmishua a thɔ nu moŋ lúluŋ po ni ghrɨ́ pugu pa mmɛ ndighaʼo. 31Pi shi ntua ntàŋ ŋggì ya ŋkuʼɔ, a taoŋ ghaŋ ntaoŋ pi pugu kɨrɨ pa ŋgwa pi ŋa a chuʼɔ nɛ moŋ ŋguoŋ mbhi moŋ khwɛ ghaa mbhi, llɔ moŋ taʼa ŋgei po ŋgə̄ɨ moŋ yichəɨ.
Ntɨ́gɨ llɔ ŋkuoŋ thɨ wùnu
(Maaku 13:28-31; Luka 21:29-33)
32“Yɛʼi ntɨ́gɨ llɔ ŋkuoŋ thɨ wùnu: Nɔ haʼaŋ fhɔ̌ yi nuʼuŋ njɛ̄ tua nu ŋkuoŋ mbhɔ yi nɛ, ɔ ji ŋa ŋkwəɨ mbɨ̀ para. 33Wuʼɔ nɛnnɛ, ndɨɨ ŋa pəɨ ŋkaa pəɨ yəɨ ŋguoŋ nnu pei nɛ, pəɨ ji ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua kwo para ti mbɔ chonda. 34Shishini, ǹshwei vəɨ, mbaʼa ŋgwrɛiŋoŋ yei yiʼi ŋkhu mmɛ ki ŋguoŋ nnu pei lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ. 35Po pugu shhɛ shi ntɔgɔ gha, ndɔ mbaʼa pa chrà paŋ yiʼi ntɔgɔ gha.
Ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi nthɔ nɛ
(Maaku 13:32-37; Luka 17:26-30,34-36)
36“Ndɔ nɔ llɛ́ ghɔ pugu pa ndɨɨ ghɔ, ŋoŋ lɔ nji, njiʼi nthɛ pi ghaŋ ntaoŋ Minnwi po, ki nduthɔ Muuŋ ni noŋ yi. A wuʼɔ nji Tǎa təʼɨ vi. 37Nɔ haʼaŋ a ni mbɔ moŋ pɨɨ ndɨɨ Noa nɛ, a haʼaŋ thɔ nu Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɔ nɛ. 38Nthɛ ŋa a ni mbɔ ndɨɨ ŋa ŋkhǐ shini ndɔ naa ŋkuʼɔ mfīgi mbhi nɛ, ŋgwa ni njɨ maoŋ ndɔ nnu nu, ndaŋ nu ndɔ mfɛ ŋgwa nda láŋ, ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa Noa ni nii moŋ mmɛ pie ŋa a pɔ nɔ nda nɛ. 39Pugu shini ndɔ nji ti ŋkhǐ nuʼuŋ ŋkuʼɔ mfīgi njɨ̄gɨ vugu ŋgə̄ɨ nɔ ghɔ. A haʼaŋ thɔ nu Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɔ nɛ.
40“Paa ŋgwa shi mbɔ moŋ nyìeŋ, pi lɔ̄gɔ taʼa yi, taʼa yi kɨna. 41Paa piŋgɛ shi nthɔ ŋguʼɔ maoŋ, pi lɔ̄gɔ taʼa yi, taʼa yi kɨna.
42“Nthɛ yie ghɔ, pəɨ chhɔ ni lɨna məɨ, nthɛ ŋa pəɨ lɔ njiʼi nji llɛ́ yɛ ŋa Taathɔ vəɨ thɔ nu nɛ. 43Ndɔ p̂əɨ ji yei nnu ŋa, ŋ̈gaŋ nda kaŋ nji ndɨɨ yɛ ŋa ŋgɨna thɔ nu ni tuʼu nɛ, a kaŋ nchhɔ ni lɨna mi, ndɨna nu ni nda yi ŋa kiʼi pi pəʼɨ. 44Nthɛ yie ghɔ, pəɨ ŋkaa pəɨ pīri noŋ yəɨ, nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua thɔ nu moŋ ndɨɨ ŋa mbaʼa pəɨ yiʼi mbīʼi nɛ.
45“A gɔ̌ kiʼɛ mbɔ muuŋ fàʼa taʼanjuʼɔ, mfāʼo shiethɔ ŋa masha vi nūʼɔŋ vi ŋa a lɨna nu ni pichəɨ puoŋ fàʼa moŋ mbaanda yi, mfɛ maoŋ jɨ moŋ ndɨɨ kaʼokaʼo. 46Mbɔrɔ shi mbɔ ni muuŋ fàʼa yɛ ŋa masha vi yəɨ vi a fāʼa nu shiʼi ndɨɨ ŋa a thɔ nɛ. 47Shishini ǹshwei vəɨ, a shi nūʼɔŋ vi a lɨna nu ni ŋguoŋ maoŋ pi. 48Ndɔ ti ä mbɔ muuŋ fàʼa mbɨmbhɨ, kaŋ a shi nchhu ni noŋ yi ŋa, ‘Mbaʼa masha a yiʼa ŋkwəɨ,’ 49njɛ̄ wie nu pichəɨ puoŋ fàʼa, njɨ maoŋ ndɔ nnu nu pugu pa mbaa làʼo. 50Taathɔ muuŋ fàʼa yei shi ŋkwəɨ moŋ llɛ́ yɛ ŋa muuŋ fàʼa ghɔ shini ndɔ mbīʼi nɛ, pugu pa ndɨɨ ŋa a lɔ njiʼi nji nɛ 51nchrɛi vi kaoŋkaoŋ, mīʼaŋ vi lɨʼɨ ŋa pa ŋgwa mifɨɨ shi ŋgə̄ɨ nɛ. Nɔ lɨʼɨ ghɔ kə̄ɨ pugu pa kru shua shi mbɔ fɔ.”
25Luʼɔ chrà nthɛ wuŋ puoŋ piŋgɛ
1“Nnɛ Shaʼafuoŋ Po shi mbɔ nɔ wuŋ puoŋ piŋgɛ ŋa pugu lɔ naa nji mimbia, ŋa pugu ni ndɔ̄gɔ pa laŋ pugu ŋgə̄ɨ lɨʼɨ para mimbia láŋ. 2Yi tiɛŋ ni mbɔ pa na, yi tiɛŋ pɔ pa ndɨna. 3Pɛ ŋa pugu ni mbɔ pa na nɛ ni ŋga ndɔ̄gɔ laŋ yugu paʼa ndɔ ntuo yichəɨ krashi25:3 Yei ni mbɔ wru olive ŋa pugu ni nchuʼu laŋ yugu nɔ ghɔ., 4ndɔ pɛ ŋa pugu ni ndɨna nɛ lɔ̄gɔ tuʼɔ krashi yugu pugu pa laŋ yugu. 5Nɔ haʼaŋ mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ ni nthɔ njiyiri nɛ, lɔ̄gɔ wɛ̄iŋ vugu pugu llɛ.
6“Ndɔ a gha mbɔ moŋ ntuŋ mbhi pi paʼo ŋgòu ŋa, ‘Mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ pɔ nɛiŋ! Pəɨ taoŋ nthɔ mbara vi.’
7“Wuŋ puoŋ piŋgɛ pighɔ lɔllɔ mbīri laŋ yugu. 8Pɛ ŋa pugu ni mbɔ pa na nɛ chhu ni pɛ ŋa pugu ni mbɔ pa ndɨna nɛ ŋa, ‘Pəɨ fɛ yichəɨ krashi yəɨ ni pigi nthɛ ŋa laŋ yigi thɔ mbɛphɛ.’
9“Ndɔ pa pi shiethɔ pighɔ khwɛ̄ ŋa, ‘Ŋa minthɛ paʼa yɛ ŋa pigi fāʼo nɛ lɔ ŋkāʼo ni pia nɛ, pəɨ ghə̄ɨ moŋ nda taŋ njuoŋ yəɨ fɔ.’
10“Ndɨɨ ŋa pugu ni ŋgə̄ɨ lɨʼɨ yuoŋ nɛ, mimbia láŋ ghɔ thɔ, pɛ tiɛŋ piŋgɛ ŋa pugu ni mbīri noŋ yugu mbɔ fɔ nɛ ghə̄ɨ pugu pa mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ lɨʼɨ jɨ láŋ, pi fɨ̄nɨ nda. 11A gha ndara pichəɨ nchǔʼɔ mbɨnɨ pighɔ thɔ ŋkaa pugu, nchhu nu ŋa, ‘Taathɔ, taathɔ, chuʼɔ nda ni pigi.’
12“Ndɔ a khwɛ̄ ŋa, ‘Shishini ǹshwei vəɨ, ǹdɔ njiʼi nji vəɨ.’ ”
13Jishɔ lūgwi ŋa, “Nthɛ yie ghɔ, pəɨ chhɔ ni lɨna məɨ, nthɛ ŋa pəɨ lɔ nji llɛ́ ki ndɨɨ.
Luʼɔ chrà nthɛ trɛi puoŋ fàʼa
14“Ndɨɨ ghɔ, Shaʼafuoŋ Po shi ma mbɔ pi nɔ ŋoŋ ŋa a tāʼa nu ŋgə̄ɨ kra, nnɛ mɛ̄iŋ pa puoŋ fàʼa mfɛ maoŋ pi ni pugu ŋa pugu tiʼi nchhɔ ndɨna nu nɔ ghɔ. 15A ni mfɛ tiɛŋ pìɛŋ mbɨŋ ni taʼa yi. Taʼa pìɛŋ pɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋ̈oŋ mfaʼa nɔ paa wuŋ ŋgaʼombhi, pi pe vi nɔ ghɔ nɛ, ni vichəɨ, a fɛ paa pìɛŋ mbɨŋ, ni vichəɨ a fɛ taʼa pìɛŋ mbɨŋ. A ni mfɛ mbɨŋ ni shesheŋoŋ vugu nɔ fɨʼɨ njɨ yi ndɔllɔ kiʼɛ ŋgə̄ɨ kra yi.
16“Chomilaoŋ ghɔ, yɛ ŋoŋ ŋa a ni ŋkwe tiɛŋ pìɛŋ mbɨŋ nɛ ghə̄ɨ ni ji mbɨŋ mbiʼɛ taŋ nɔ ghɔ nshei tiɛŋ pìɛŋ mbɨŋ mbīgi. 17Wuʼɔ nɛnnɛ, yɛ ŋoŋ ŋa ji mbɨŋ ni mbɔ paa pìɛŋ nɛ shei paa pìɛŋ mbɨŋ mbīgi. 18Ndɔ yɛ ŋoŋ ŋa ji mbɨŋ ni mbɔ taʼa pìɛŋ nɛ ghə̄ɨ ntou tiɛŋ ndə̄ɨŋ mbɨŋ taathɔ yi moŋ ghɔ.
19“A ni ŋga ndaʼa nɔ ntaaŋ ndɨɨ, taathɔ pa puoŋ fàʼa pighɔ pɨnɨ, pugu pugu pīʼi ŋkrù yi. 20Yɛ ŋoŋ ŋa a ni mfɛ tiɛŋ pìɛŋ mbɨŋ ghɔ nɛ thɔ njəɨ taathɔ vi ni tiɛŋ pìɛŋ mbɨŋ nduoŋ mbīgi, nchhu nu ŋa, ‘Taathɔ, ɔ ni mfɛ tiɛŋ pìɛŋ mbɨŋ vəɨ. Njəɨ, m̀bɨnɨ nuʼuŋ nshei tiɛŋ pìɛŋ mbīgi.’
21“Taathɔ vi chhu ghɔ ŋa, ‘Ɔ ya mfāʼa, ma muuŋ fàʼa shishiʼi ndɔ mbɔ muuŋ fàʼa taʼanjuʼɔ. Ɔ tɔgɔ ndaoŋ ntou ni shɨgɛi yaoŋ, ǹshi mfɛ ntou yi vɛ ɔ lɨna nɔ ghɔ, thɔ pɔgɔ fāʼo pwanjuʼɔ kaʼa!’
22“Vɛ ŋkaa yu ŋa pi ni mfɛ paa pìɛŋ mbɨŋ ghɔ nɛ thɔ nchhu ŋa, ‘Taathɔ, ɔ ni mfɛ paa pìɛŋ mbɨŋ vəɨ. M̀bɨnɨ nuʼuŋ nshei paa pìɛŋ mbɨŋ mbīgi.’
23“Taathɔ yi chhu ghɔ ŋa, ‘Ɔ ya mfāʼa, ma muuŋ fàʼa shishiʼi ndɔ mbɔ muuŋ fàʼa taʼanjuʼɔ. Ɔ tɔgɔ ndaoŋ ntou ni shɨgɛi yaoŋ, shi mfɛ ntou yi vɛ ɔ lɨna nɔ ghɔ, thɔ pɔgɔ fāʼo pwanjuʼɔ kaʼa.’
24“Yɛ ŋkaa yu ŋa pi ni mfɛ taʼa pìɛŋ mbɨŋ ghɔ nɛ thɔ nchhu ŋa, ‘Taathɔ, ǹji ghɔ ŋa ɔ ŋoŋ tɨtɨnɨ, ŋkwōo nu lɨʼɨ haʼaŋ ɔ shini ndɔ njiʼi mbhi, ŋkɨrɨ nu lɨʼɨ haʼaŋ ɔ shini ndɔ njiʼi māʼaŋ kaŋ taʼa mbhɛ̌. 25Ŋki mfāʼo pɔgɔ gu ŋgə̄ɨ ndə̄ɨŋ mbɨŋ yɔ moŋ shhɛ. Njəɨ, yaoŋ yɔ pɔ nɛiŋ.’
26“Ndɔ taathɔ yi khwɛ̄ nchhu ghɔ ŋa, ‘Muuŋ fàʼa mbɨmbhɨ, muuŋ fàʼa lɨʼəlɨʼə, ɔ ni nji ŋa ŋga ŋkwōo lɨʼɨ haʼaŋ ǹshini ndɔ njiʼi mbhi nɛ, ŋkɨrɨ lɨʼɨ haʼaŋ ǹshini ndɔ njiʼi māʼaŋ mbhɛ̌ nɛ. 27Nɛnnɛ, ɔ ni mfāʼo nɔ niʼiŋ nu mbɨŋ a moŋ bəɨŋ, ŋ̀ga mbɨnɨ ŋ̀kwe mbɨŋ a pugu pa thɔ yi. 28Nthɛ yie ghɔ, pəɨ kwe mbɨŋ ghɔ mbhɔ yu mfɛ ni ŋoŋ ŋa a ni mfāʼo wuŋ pìɛŋ mbɨŋ nɛ. 29Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a kwo fāʼo nɛ, pi shi mbīgi ntou yi ghɔ nji ŋa a shi mfāʼo a ya njiɛŋ ti ŋgaʼa, ndɔ ni ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo nɛ, njiʼi nthɛ pi shɨgɛi yɛ ŋa a pɔ mbhɔ yu nɛ, pi shi ŋkwe. 30Pəɨ māʼaŋ muuŋ fàʼa ghagha yinɛ mbhi moŋ njiŋnjiŋ, moŋ lɨʼɨ ghɔ, kə̄ɨ pugu pa kru shua shi mbɔ fɔ.’
Ndugwi sháʼa
31“Ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi nthɔ moŋ ndighaʼo yi, pugu pa ŋguoŋ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi po, kaŋ a shi nchhɔ kiʼɛ ŋkuoŋ faaŋ ndighaʼo yi. 32Ŋguoŋ pa laʼataoŋ ghao shi ŋkɨrɨ shhɨ yu, a shɛrɛ vugu pugu taoŋ lɨʼɨ yi paa, wuʼɔ nɔ haʼaŋ ŋkɛ̄ʼi pa minjɨɨ ghà shɛrɛ pa minjɨɨ mfuʼu shɨna pa mimbhi nɛ. 33A shi nūʼɔŋ pa minjɨɨ ŋgei mbhɔ yi yi jɨ, pa mimbhi pɔ yugu ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi.25:33 Pa minjɨɨ hɛiŋ thɔ nōoŋ pi pa ghaŋ piŋ mbɔ pa ŋgwa ndɨndɨ, pa mimbhi pɔ pa ghaŋ ki piŋ Minnwi.
34“Nnɛ fùoŋ ghɔ shi nchhu ni pɛ ŋgwa ŋa pugu pɔ ŋgei mbhɔ jɨ nɛ ŋa, ‘Pəɨ ŋa mbɔrɔ Tǎa a pɔ mbɨŋ pəɨ nɛ thɔ, pəɨ shi nshei Shaʼafuoŋ ŋa pi ni mbīri ni pəɨ moŋ njɛ̄ mbhi nɛ. 35Nthɛ ŋa njì ni njia a, pəɨ fɛ maoŋ jɨ vəɨ, njùʼɔ a yaoŋ pəɨ fɛ yaoŋ nnu vəɨ, ŋki pɔ ŋgɨ̀nɨ, pəɨ chuʼɔ chonda vəɨ. 36Ŋki pɔ ntii, pəɨ gwɛ ndhwí mbɨŋ mu, ŋki ghɨ̌nɔ nu, pəɨ kra a, ŋki pɔ moŋ chə́ɨŋ, pəɨ thɔ njəɨ a.’
37“Pa ŋgwa ndɨndɨ shi khwɛ̄ ghɔ ŋa, ‘Taathɔ, pigi ni njəɨ ghɔ pi yəɨ ndɨɨ nji yia ghɔ pigi fɛ maoŋ jɨ vɛ, ki njùʼɔ yɔ yaoŋ pigi fɛ yaoŋ nnu vɛ? 38Ndɔ pigi ni njəɨ ghɔ pi yəɨ ndɨɨ ɔ pɔ ŋgɨ̀nɨ pigi chuʼɔ nda yigi ŋa ɔ nii fɔ, ki ɔ pɔ ntii pigi māʼaŋ ndhwí mbɨŋ ghɔ? 39Pigi ni njəɨ ghɔ pi yəɨ ndɨɨ ɔ ghɨ̌nɔ nu ki mbɔ moŋ chə́ɨŋ pigi thɔ ŋkra ghɔ?’
40“Fùoŋ ghɔ shi ŋkwe nchhu ni pugu ŋa, ‘Shishini, ǹshwei vəɨ, nɔ haʼaŋ pəɨ ni nchwīe nnɛ ni taʼa miŋkwasha shɨna pa lǐŋ paŋ pei nɛ, pəɨ ni nchwīe pi vəɨ!’
41“Nnɛ a shi nchhu ni pɛ ŋa pugu pɔ ŋgei mbhɔ yi yi ŋkwrɛi nɛ ŋa, ‘Pəɨ lɔllɔ yəɨ mu, pəɨ ŋa nchɔ̀nɔ Minnwi pɔ mbɨŋ pəɨ nɛ, ŋgə̄ɨ moŋ móŋoŋ ki ndugwi yi ŋa pi ni mbīri ni Devɨ pugu pa ghaŋ ntaoŋ pi nɛ. 42Nthɛ ŋa njì ni njia a paʼa pəɨ lɔ mfɛ maoŋ jɨ vəɨ, njùʼɔ a ni njaoŋ paʼa pəɨ lɔ mfɛ yaoŋ vəɨ ŋa ǹnu, 43ŋki pɔ ŋgɨ̀nɨ paʼa pəɨ lɔ nchuʼɔ chonda yəɨ vəɨ ŋa ǹii fɔ, ŋki pɔ ntii paʼa pəɨ lɔ māʼaŋ ndhwí mbɨŋ mu, ŋgɨ̄nɔ ndɔ mbɨnɨ mbɔ moŋ chə́ɨŋ paʼa pəɨ lɔ njiʼi ŋkra a.’
44“Pugu ŋkaa pugu shi ŋkhwɛ̄ ŋa, ‘Taathɔ, pigi ni njəɨ ghɔ pi ndɨɨ khɔ nji yia ghɔ, ki njùʼɔ yɔ yaoŋ, ki ɔ pɔ ŋgɨ̀nɨ, ki ɔ pɔ ntii, ki ŋgɨ̄nɔ nu ki mbɔ moŋ chə́ɨŋ ki pigi lɔ ŋgɛ̄rɛ ghɔ?’
45“Nnɛ a shi ŋkhwɛ̄ ni pugu ŋa, ‘Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa nɔ haʼaŋ pəɨ shini ndɔ nchwīe nɛnnɛ ni miŋkwasha shɨna ŋgwa pei nɛ, pəɨ shini ndɔ njiʼi nchwīe vəɨ.’
46“Nnɛ pi shi mfɛ pei moŋ ŋgəʼɨ ki mmɛ ndɔ pa ŋgwa ndɨndɨ, pi fɛ vugu moŋ chɔmbhi ki mmɛ.”
26Ntáŋ nɔ jwi nu Jishɔ
(Maaku 14:1-2; Luka 22:1-2; Jouŋ 11:45-53)
1Jishɔ ni ŋga mīʼɛŋ yɛʼi nu ŋguoŋ pa nnu pei, nchhu ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa, 2“Pəɨ ji ŋa paa llɛ́ shi ŋga ntɔgɔ, a pɔ Jɨ *Lli Njiʼa, ndɔ pi shi nchaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ ŋa pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa.”
3Nnɛ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa thishɨ pa ŋgwa Juu paoŋ ntuʼɔ Kaifa, mbɔ *taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ, 4ntáŋ nɔ wɛ̄iŋ nu Jishɔ njiŋnjiŋ ki ŋgwa lɔ nji ndɔ njwi vi. 5Ndɔ pugu ni nchhu nu ŋa, “Kiʼi a pɔ pi ndɨɨ Jɨ Lli Njiʼa, kiɛŋ nnɛ kaŋ ŋgwa shi nsha mighei.”
Pi yuʼɔ laminda mbɨŋ Jishɔ laʼataoŋ Betani
6Jishɔ ni ŋga mbɔ Betani nda Shemu mbɔ ŋgaŋ ghɨnɔmbaluŋ, 7nɔ haʼaŋ Jishɔ ni njɨ maoŋ ŋkuoŋ taprɛi fɔ nɛ, miŋgwɛ chəɨ thɔ njəɨ vi ni yichəɨ nchɨ́ŋ ŋa pi chwīe ni ŋgùʼɔ, laminda tɨnɨnchuoŋ lɨnaoŋ moŋ ghɔ, a shāʼo thɔ Jishɔ nɔ pɔrɔ nu vi nɔ ghɔ.
8Ndɔ pa ghaŋ younjiŋ pi ni mbɨgɨ túa ndɨɨ ŋa pugu ni njəɨ nnu yei nɛ, nnɛ nchhu ŋa, “Láʼo yei phɛ pɔ pi ŋa? 9Nthɛ ŋa a ka ni mfɛ pi fīni laminda yei ni ŋkiɛŋ ntou mbɨŋ ŋgɛ̄rɛ pa ghaŋ pou nɔ ghɔ.”
10Ndɔ Jishɔ ji nnu ŋa pugu chhu nu nɛ, nnɛ, nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghana miŋgwɛ vi nɛ ŋa? A chwīe pi nnu shiʼi vəɨ. 11Nthɛ ŋa pəɨ ghà ŋguʼɔ mfāʼo pa ghaŋ pou ŋguoŋ ndɨɨ, ndɔ mbaʼa pəɨ yiʼi mfāʼo a ŋguoŋ ndɨɨ. 12A shāʼo laminda yei mbɨŋ mu nɔ pīri nu noŋ a nɔ twei nu. 13Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa sheshe lɨʼɨ ŋa pi shi nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ yei moŋ ŋguoŋ mbhi nɛ, nnu ŋa miŋgwɛ vei chwīe nɛ, pi shi nchhu nɔ kwiŋ nu vi.”
Judashi piŋ nɔ fīni nu Jishɔ
14Taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ mbɔ Judashi Ishikario ghə̄ɨ njəɨ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ, 15nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ shi mfɛ pi khɔ vəɨ nɔ haʼaŋ mi mfīni vi ni pəɨ?” Nnɛ pugu pe vi ni trɛi wuŋ ndigi mbɨŋ.26:15 Shakaria 11:12.16Llɔ ndɨɨ ghɔ ŋgə̄ɨ nu shhɨ a taʼa shɨna nɔ fīni nu vi.
Jishɔ jɨ Jɨ Lli Njiʼa pugu pa ghaŋ younjiŋ pi
(Maaku 14:12-21; Luka 22:7-13,21-23; Jouŋ 13:21-30)
17A ni mbɔ fǔoŋ llɛ́ jɨ Jɨ Brɛi Ki Kuʼɔ, pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ thɔ njəɨ vi, nchhu nu ghɔ ŋa, “Ɔ tāʼa nu ŋa pigi pīri maoŋ jɨ Lli Njiʼa vɛ pi hɨŋ?”
18A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ nii moŋ laʼa, nchhu ni ŋoŋ chəɨ ŋa pəɨ shi njəɨ vi nɛ ŋa, ‘Masha chhu ŋa ndɨɨ a kwo para, ǹshi njɨ Lli Njiʼa nda ghɔ pigi pa ghaŋ younjiŋ paŋ.’ ”19Pa ghaŋ younjiŋ pi chwīe wuʼɔ nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nchhu ni pugu nɛ, mbīri maoŋ jɨ Lli Njiʼa ghɔ.
20A ni ŋga mbɔ ni fanaoŋ, a chɔchɔ yəɨ taprɛi nthɔ njɨ maoŋ pugu pa paanchrɔ ghɔ. 21Nɔ haʼaŋ pugu ni njɨ nu nɛ, Jishɔ chhu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, taʼa ŋoŋ shɨna pəɨ shi mfīni a.”
22Nnu ghɔ wīni vugu ŋkiɛŋ ntou yi, pugu jɛ̄ nchhu nu ghɔ pa taʼa yi taʼa yi ŋa, “Taathɔ, ŋa a lɔ mbɔ mmu?”
23A khwɛ̄ ŋa, “Ŋoŋ ŋa mbhɔ yigi yu shi mbāoŋ moŋ pɛiŋ nɛ, a ju ŋa a shi mfīni a nɛ. 24Muuŋ Ŋoŋmishua shi ŋguʼɔ ŋgə̄ɨ pi nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nthɛ vi nɛ, ndɔ ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ ŋoŋ vɛ ŋa a fīni vi nɛ. A ni mbwa ghɔ ŋa kiʼi pi phi vi.”
25Judashi, ŋa a ni mfīni vi nɛ, chhu ŋa, “Masha, ŋa a lɔ mbɔ mmu?”
Jishɔ chhu ŋa, “A chhu gɔ̀ ni noŋ yɔ.”
Ndugwi maoŋ jɨ Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi
(Maaku 14:22-26; Luka 22:14-20; 1 Koriŋ 11:23-25)
26Nɔ haʼaŋ pugu ni nchhɔ njɨ nu nɛ, Jishɔ lɔ̄gɔ brɛi, ŋga ŋkwo tōo Minnwi, mbəʼɨ mfɛ ni pa ghaŋ younjiŋ pi, nchhu ŋa, “Pəɨ kwe ŋkru, yei frɛinoŋ a.”
27A lɔ̄gɔ ndua, ŋga ŋkwo tōo Minnwi mfɛ ni pugu, nchhu nu ŋa, “Ŋguoŋ yəɨ ghao nnu. 28Nthɛ ŋa làʼo yei chhǐ a ŋa a krao *kɨ̀na yɛ ŋa Minnwi wrā pugu pɔ ŋgwa pi nɛ, ŋa a ni ŋkwrī nthɛ ntou ŋgwa nɔ līʼɛ nu pa phɨ. 29Ndɔ ǹshwei vəɨ ŋa m̀baʼa nuʼuŋ nnu làʼo yei pia, ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa ǹshi mbɨnɨ nnu pia kaʼa fifhi moŋ Shaʼafuoŋ Tǎa a nɛ.”
30Pugu gha njrāo taʼa ŋkhǐ ntaoŋ kəʼɨ ghɔ ŋkuʼɔ ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive.
Jishɔ chhu ŋa Pita shi ndāa vi
(Maaku 14:27-31; Luka 22:31-34; Jouŋ 13:36-38)
31Nnɛ Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Ni tuʼu yei, pəɨ shi ntei mieŋ a nthɛ ŋa pi nāʼaŋ ŋa,
‘Ǹshi njwi ŋkɛ̄ʼi minjɨɨ,
pa minjɨɨ sha.’
32Ndɔ pi shi ŋga ŋkwo kuʼɔ ni mmu moŋ gu, ŋ̀gə̄ɨ shhɨ pəɨ Galili.”
33Ndɔ Pita chhu ŋa, “Njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ pi shi ntei njiŋ yɔ ghao nɛ, m̀baʼa njiʼi ntei.”
34Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Shishini ǹshwei ghɔ ŋa ni tuʼu yei ŋkaoŋ miŋkəʼɨ maa ŋkhwɛ, ɔ shi ŋkwo lāa a ni trɛi ŋgɛ.”
35Pita chhu ghɔ ŋa, “Ä njiʼi mbɔ pi ŋa pɔgɔ khu kaʼa, paʼa ǹdɔ ndāa ghɔ.” Ŋguoŋ pichəɨ pa ghaŋ younjiŋ pi wuʼɔ nchhu pi nnɛ.
Jishɔ luoŋ Minnwi Geshemani
(Maaku 14:32-42; Luka 22:39-46)
36Jishɔ lɔllɔ ŋgə̄ɨ pugu pugu lɨʼɨ chəɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Geshemani, nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pəɨ chɔchɔ hɛiŋ ŋgə̄ɨ hiŋ nduoŋ Minnwi.” 37A lɔ̄gɔ Pita pugu pa paa puoŋ Shebedi, njɛ̄ nthɔ mfāʼo yuʼɔ njùʼɔ. 38Nnɛ, a chhu ni pugu ŋa, “Njùʼɔ a ya mbəʼɨ ti minthɛ ŋka kukhu, pəɨ kɨna hɛiŋ pia yra nu kaʼa.”
39A chənə ŋgə̄ɨ shɨgɛi yi shhɨ, mfūŋ thɔ yi shhɛ nduoŋ Minnwi, nchhu nu ŋa, “Tǎa a, ä njiʼɛ, ɔ pəɨ ndua ŋgəʼɨ yei vəɨ, ndɔ kiʼi a pɔ pi nɔ haʼaŋ ǹtāʼa nu nɛ, a pɔ pi nɔ haʼaŋ ɔ tāʼa nu nɛ.”
40A gha nthɔ, njəɨ pa ghaŋ younjiŋ pi pugu thɔ ndɛllɛ. A chhu ni Pita ŋa, “Nnɛ minthɛ paʼa pəɨ lɔ nchhɔ tɔthɨ pia kaʼa nɔ taʼa awa? 41Pəɨ chhɔ tɔthɨ nduoŋ Minnwi nnɛ ŋa kiʼi pəɨ gū moŋ mōoŋ nu. Jijwɛ yəɨ khwā nu, ndɔ frɛinoŋ yəɨ pou ghrɨ́.”
42Nɔ mbra ŋgɛ, a pɨnɨ ŋgə̄ɨ nduoŋ Minnwi, nchhu nu ŋa, “Tǎa a, ä mbɔ ŋa minthɛ paʼa ndua ŋgəʼɨ yei lɔ tɔgɔ ki ǹdɔ njiʼi nnu, a pɔ nɛ nɔ haʼaŋ ɔ tāʼa nu nɛ.” 43Jishɔ pɨ̄nɨ ŋkamuʼɔŋ njəɨ vugu pugu llɛ nu, nthɛ ŋa lɔ̄gɔ ni ndɨnaoŋ ligi pugu.
44A pɨnɨ nuʼuŋ mieŋ vugu ŋgə̄ɨ nduoŋ Minnwi, a pɔ trɛi ŋgɛ, ŋguʼɔ nchhu pi taʼa nnu ghɔ ŋa a ni ŋkwo fǔoŋ nchhu nɛ. 45Nnɛ a thɔ njəɨ pa ghaŋ younjiŋ pi nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ wuʼɔ nchhɔ ndhɛ nu mfɛrɛ noŋ yəɨ?26:45 Pichəɨ chhu ŋa Pəɨ llɛ ndɔ mfɛrɛ noŋ yəɨ ŋgɛ́ nduoŋ. Njəɨ, ndɨɨ kāʼo nɛ, pi fīni Muuŋ Ŋoŋmishua nɛ ni pa ghaŋ phɨ. 46Pəɨ lɔllɔ pia ghə̄ɨ. Pəɨ līi njəɨ, ŋoŋ ŋa a fīni a nɛ pɔ nɛiŋ!”
Pi fīni Jishɔ pi wɛ̄iŋ vi
(Maaku 14:43-50; Luka 22:47-53; Jouŋ 18:3-12)
47Jishɔ ni ŋga ŋguʼɔ nchrā nu, Judashi, mbɔ taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi chəɨŋ pugu pa ntou yú ŋgwa, pugu tuo pa kafa pugu pa wrɛ́i, llɔ mbhɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ pa thishɨ pa ŋgwa moŋ laʼa. 48Ŋoŋ ŋa a ni mfīni vi nɛ ni ŋkwo fɛ lì ni pugu, nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ ŋa nshi mbaŋ vi nɛ, ju, pəɨ wɛ̄iŋ vi.” 49Judashi kuʼɔ nthɔ mbara Jishɔ nchhu ghɔ ŋa, “Ǹchrā vɛ, ma Masha,” mbaŋ vi nɔ chrā nu ghɔ.
50Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Taannu a, chwīe yaoŋ ŋa ɔ ni nthɔ nɔ chwīe nu nɛ.”
Nnɛ ŋgwa pighɔ thɔ ŋgwɛ̄iŋ Jishɔ nshūu vi ŋgə̄ɨ nɔ. 51Ŋga njəɨ nu nɛ, yichəɨ taʼa ŋoŋ ŋa pugu pa Jishɔ ni mbɔ nu nɛ shua kafa ŋkəʼɨ muuŋ fàʼa taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ nɔ ghɔ njaʼa tə́nə yi.
52Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Pɨnɨ niʼiŋ kafa yɔ lɨʼɨ ŋa ɔ fuʼu nɛ. Ghaŋ wie ŋkrɔ̀ ndɔ njwi ŋgwa ni kafa ghà ŋguʼɔ ŋkhu ntɔgɔ pi ŋkuoŋ kafa. 53Ki ɔ pīʼi ŋa minthɛ paʼa ndɔ ǹjūa ni Tǎa a ŋa a ghɛ̄rɛ a, a wuʼɔ ntaoŋ pa ghaŋ ntaoŋ po ŋa pugu ghà māʼaŋ nchhɔ̀ nɛ pugu tɔgɔ khwachəɨ wuŋ ŋkaŋ yugu ni ŋkaŋ yi paa wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ? 54Ndɔ ä mbɔ nɛnnɛ kiʼɛ, nnu ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu nɛ shi ŋkie pi nɛiŋ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ, ŋa a yiʼi ŋa a wuʼɔ mbɔ pi nɛnnɛ nɛ?”
55Moŋ ndɨɨ ghɔ Jishɔ chhu ni yú ŋgwa pighɔ ŋa, “M̀bɔ pi ŋgɨna minwi ŋa pəɨ thɔ nu ŋgwɛ̄iŋ a ni pa kafa pugu pa wrɛ́i? Pa lɛllɛ ŋga nchhɔ Nda Minnwi njɛʼi nu paʼa pəɨ lɔ ŋgwɛ̄iŋ a. 56Ndɔ ŋguoŋ pa nnu pei lɔ̄gɔ lɨʼɨ nnɛ nɔ chwīe nu nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nāʼaŋ nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ.” Nnɛ ŋguoŋ pa ghaŋ younjiŋ pi mieŋ vi ntei ni vugu.
Jishɔ shhɨ Kaifa pugu pa thishɨ
(Maaku 14:53-65; Luka 22:54-55,63-71; Jouŋ 18:13-14,19-24)
57Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ŋgwɛ̄iŋ Jishɔ nɛ lɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ Kaifa, mbɔ taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ, mbɔ lɨʼɨ ŋa pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa pichəɨ pa thishɨ ni ŋkɨrɨ nɛ. 58Pita ni thɔ nu njiŋ pugu ndɔ mbɔ pi fie hiŋ, mbɔ nɔ haʼaŋ yɨna taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ ni mbɔ nɛ nii nchɔchhɔ pugu pa ghaŋ kɛ̄ʼi lɨʼɨ nɔ yəɨ nu nnu ŋa a shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ.
59Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ŋguoŋ pa kúŋ ghao ni nthɔ ntāʼa lɛʼiŋgiɛŋ ŋa minthɛ pugu shwiʼi thɔ Jishɔ nnɛ ŋa pugu jwi vi nɛ. 60Ndɔ pugu shini ndɔ fāʼo sheshe yi, njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ ntou pa ghaŋ piŋ nnu mbe ni ntaoŋ nthɔ nɛ. Ndugwi yi, yi paa taoŋ nthɔ shhɨ 61nchhu ŋa, “Ŋoŋ vei ni nchhu ŋa, ‘Mfāʼo ghrɨ́ nɔ shaʼa nu Nda Minnwi mfɛ shhɛ mbɨnɨ ŋkrao moŋ trɛi llɛ́.’ ”
62Ndɔ taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ lɔllɔ ntithi tɔthɨ nchhu ŋa, “Ɔ lɔ mfāʼo khwɛ̀ nɔ fɛ nu? Nnu ŋa ŋgwa pei wɛ̄iŋ ghɔ ŋa ɔ chwīe nɛ pɔ pi khɔ?” 63Ndɔ paʼa Jishɔ lɔ nchrā. Taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ chhu ghɔ ŋa, “M̀fɛ gɨ́ vɛ nɔ ligi Minnwi maoŋ ŋa ɔ shwei vigi ŋa ɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe mbɔ Muuŋ Minnwi nɛ?”
64Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ɔ chhu nɛnnɛ. Ndɔ ǹshwei ghɔ, llɔ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ, pəɨ shi njəɨ Muuŋ Ŋoŋmishua a chhɔ ŋgei mbhɔ jɨ ju ŋa a fāʼo ghrɨ́ nɔ chwīe nu sheshe nnu nɛ, ndɔ nshwiʼi nu moŋ lúluŋ llɔ po.”
65Taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ ni ŋga njaʼo yei, nshāa ndhwí yi nchhu ŋa, “A chɨ̄ʼə ligi Minnwi. Pia nuʼuŋ ntāʼa pa miŋkwentie mbīgi nchwīe khɔ nɔ ndwɛ? Līi njəɨ, pəɨ yaʼo chrà nchɨʼəshə yei ni noŋ yəɨ. 66Pəɨ pīʼi yəɨ ŋa?”
Pugu khwɛ̄ ŋa, “A pie ŋa a khu.”
67Nnɛ pugu thu thwɛ nɔ ligi yi ndɔ ŋgwie vi, pichəɨ chrə̄ɨ vi ni lrì 68nchhu ŋa, “Gɔ̀ ŋa pi Chuʼɔ ghɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, yəɨ nɛ lɨʼɨ nshwei vigi, ŋoŋ ŋa a chhwi ghɔ nɛ gɔ̌?”
Pita lāa Jishɔ
(Maaku 14:66-72; Luka 22:56-62; Jouŋ 18:15-18,25-27)
69Pita ni nchhɔ mbhi moŋ yɨna, muuŋ fàʼa chəɨ, mbɔ miŋgwɛ, thɔ njəɨ vi nchhu ghɔ ŋa, “Gɔgɔ ŋkaa ghɔ ni mbɔ pəɨ Jishɔ ŋoŋ Galili.”
70Ndɔ Pita lāa shhɨ pugu ghao, nchhu nu ŋa, “Ǹdɔ njiʼi nji njiŋ nnu ŋa ɔ chhu nu nɛ.”
71A gha nchəɨŋ cho yɨna, yichəɨ muuŋ fàʼa mbɔ miŋgwɛ yəɨ vi nchhu ni ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ ŋa, “Ŋoŋ vei ni mbɔ pugu Jishɔ llɔ Nasharɛ.”
72A pɨnɨ nuʼuŋ ndāa ti nshwrɛ̄i ŋa, “Ndɔ nji ŋoŋ ghɔ.”
73A gha ndara shɨgɛi, ŋgwa haʼaŋ pugu ni nthi fɔ nɛ kuʼɔ mbara Pita nchhu ghɔ ŋa, “Shishini, ɔ taʼa pakwo pugu, nthɛ ŋa ŋkwaŋ haʼaŋ ɔ chrā nu nɛ fīni ghɔ.”
74Nnɛ a jɛ̄ chɔ̄nɔ nu noŋ yi nshwrɛ̄i nu ŋa, “Ndɔ njiʼi nji ŋoŋ ghɔ.” Ndɔ chomilaoŋ ghɔ miŋkəʼɨ khwɛ.
75Nnɛ Pita kwiŋ nnu ŋa Jishɔ ni nchhu nɛ ŋa, “Ŋkaoŋ miŋkəʼɨ ma ŋkhwɛ, ɔ shi ndāa a ni trɛi ŋgɛ.” Ǹtaoŋ mbhi ŋkə̄ɨ a ghaʼa.
27Pi chaʼa Jishɔ mfɛ ni Pailɛ
(Maaku 15:1; Luka 23:1-2; Jouŋ 18:28-32)
1A ni ŋga mbɔ ni muuŋ tutuʼu, ŋguoŋ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa thishɨ pa ŋgwa Juu nyiaŋ ŋkwaŋ haʼaŋ pugu shi njwi Jishɔ nɛ. 2Pugu krao vi, ŋgə̄ɨ ni ju nchaʼa mfɛ ni Pailɛ, mbɔ ŋgaŋ shaʼa ŋgwa.
Judashi krə̄ɨ noŋ yi
3Nnɛ ndɨɨ ŋa Judashi, ŋa a ni mfīni Jishɔ nɛ, ni njəɨ ŋa pi fɛ njɔ́ gu ni Jishɔ nɛ, a kwri njùʼɔ yi mbɨnɨ nduʼu trɛi wuŋ ndigi mbɨŋ pighɔ ni pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ thishɨ, 4nchhu nu ŋa, “Ǹchwīe phɨ nɔ fīni nu ŋoŋ ŋa mbhɔ yi yi wo nɛ pi jwi vi.”
Ndɔ pugu chhu ŋa, “Yinɛ pɔ pi khɔ ni pigi? Yinɛ yəɨ pi gɔ̀!”
5Judashi māʼaŋ mbɨŋ ghɔ moŋ Nda Minnwi ndɔllɔ ŋgə̄ɨ ŋkrə̄ɨ noŋ yi.
6Ndɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ lɔ̄gɔ mbɨŋ ghɔ nchhu ŋa, “Gɨ́ lɔ njiʼi mbiŋ ŋa pia niʼiŋ moŋ lɨʼɨ nūʼɔŋ mbɨŋ Nda Minnwi nthɛ ŋa a pɔ pi mbɨŋ chhǐ.” 7Nnɛ pugu pini, njuoŋ lɨʼɨ shhɛ ŋa pi mɛ̄iŋ ni shhɛ ŋgaŋ puoŋ pa kɨ̌ŋ, ndɔ̄gɔ nɔ lɨʼɨ twei pa ghɨ̀nɨ. 8Nthɛ yie ghɔ, pi mɛ̄iŋ shhɛ ghɔ ni Shhɛ Chhǐ ti nchəɨŋ thɔ pa shiʼa. 9Nnɛ nnu ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Jɛrimaya ni nchhu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ ŋa,
“Ndɔ pugu lɔ̄gɔ trɛi wuŋ ndigi mbɨŋ ghɔ,
mbɔ fɨʼɨ nchuoŋ thɔ ju yɛ ŋa pichəɨ pa ŋgwa Ishrae ni nūʼɔŋ nɔ pe nu nɔ thɔ yi nɛ,
10Mfɛ mbɨŋ ghɔ nɔ yuoŋ nu lɨʼɨ shhɛ yɛ ŋa pi ni mɛ̄iŋ ni shhɛ ŋgaŋ puoŋ yaoŋ,
nɔ haʼaŋ Taathɔ ni nōoŋ vəɨ nɛ.”
Jishɔ shhɨ Pailɛ
(Maaku 15:2-5; Luka 23:3-5; Jouŋ 18:33-38)
11Jishɔ thi shhɨ ŋgaŋ shaʼa ŋgwa, ŋgaŋ shaʼa ŋgwa ghɔ pie vi ŋa, “Ɔ Fùoŋ pa Juu?”
Jishɔ chhu ŋa, “A haʼaŋ ɔ chhu nɛ.”
12Ndɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ pa thishɨ ni ŋga nchhu pa nnu thɔ yu, paʼa a lɔ njiʼi ŋkhwɛ̄. 13Nnɛ Pailɛ chhu ghɔ kiʼɛ ŋa, “Ɔ lɔ njaʼo fɨʼɨ pa nnu ŋa pugu chhu nu thɔ ghɔ nɛ?” 14Ndɔ paʼa a lɔ njiʼi ŋkhwɛ̄ sheshe nnu ghɔ ki taʼa ndigi nnu ŋa pi chhu thɔ yu nɛ, nnɛ ti ŋgaŋ shaʼa ŋgwa ghɔ ghrāo ŋkiɛŋ ntou yi.
Pi fɛ njɔ́ gu ni Jishɔ
(Maaku 15:6-15; Luka 23:13-25; Jouŋ 18:39–19:16)
15A ghà mbɔ nùʼɔŋ ŋgaŋ shaʼa ŋgwa moŋ sheshe ndɨɨ Jɨ Lli Njiʼa nɔ chuʼɔ nu sheshe ŋgaŋ chə́ɨŋ ŋa ŋgwa chhu ŋa a chuʼɔ nɛ. 16A ni ŋga mbɔ ndɨɨ ghɔ, pugu fāʼo yichəɨ wuwuru ŋgaŋ nchəɨŋ ŋa pi ya nji vi, ligi yi pɔ Baraba. 17Nnɛ pugu gha ŋkɨrɨ, Pailɛ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ tāʼa nu ŋa ǹchuʼɔ pi gɔ̌ mfɛ ni pəɨ, Baraba ki Jishɔ ŋa pi mɛ̄iŋ vi ŋa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ?” 18Nthɛ ŋa a ni nji ŋa a ni nchwīe nnu kighɨʼə pugu wɛ̄iŋ vi nchaʼa mfɛ ghɔ.
19Nɔ pigi nu, a ni ŋga mbɔ nɔ haʼaŋ ju Pailɛ ni nchɔchhɔ ŋkuoŋ faaŋ yi nchhɔ shaʼa nu nɛ, ŋgwɛ vi taoŋ ŋkɨ̀nɨ ghɔ ŋa, “Kiʼi nchwīe nnu mbɨŋ ŋoŋ ndɨndɨ yinɛ, nthɛ ŋa ŋ̀kwo yəɨ ŋgəʼɨ shiʼa ntou yi moŋ njə̀ɨŋ nthɛ vi.”
20Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ pa thishɨ kwo niʼiŋ puŋ yú ŋgwa pighɔ fɔ nɛ ŋa pugu pie pi ŋa pi fɛ Baraba ni pugu njwi Jishɔ. 21Ŋgaŋ shaʼa ŋgwa ghɔ pɨnɨ mbie vugu ŋkamuʼɔŋ ŋa, “Pəɨ tāʼa nu ŋa ǹchuʼɔ yəɨ ŋoŋ shɨna paa ŋgwa pei mfɛ ni pəɨ?”
Pugu ŋa, “Baraba!”
22Pailɛ pie ni pugu ŋa, “Ti mi shi nchwīe pi nɛiŋ ni Jishɔ ŋa pi mɛ̄iŋ vi ni Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ.”
Ŋguoŋ yugu chhu ŋa, “Pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa!”
23A chhu ŋa, “Nthɛ khɔ? Nnu pɨphɨ ŋa a chwīe nɛ khɔ?”
Ndɔ pugu pɨnɨ mbaʼo ŋgòu mbīgi ŋgə̄ɨ shhɨ ŋa, “Pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa!”
24Pailɛ ni ŋga njəɨ ŋa ghɛ̀rɛ lɔ mbɔ nɔ ghə̄ɨ nu shhɨ ndōu nu, ndɔ njəɨ ŋa minthɛ ŋgwa pighɔ sha mighei nɛ, a kwe ŋkhǐ nshɨ̄gao mbhɔ mi nɔ ghɔ shhɨ yú ŋgwa pighɔ, nchhu nu ŋa, “Mbhɔ ma yi wo nɔ chhǐ ŋoŋ vei, yei pɔ pi fàʼa yəɨ.”
25Ŋguoŋ ŋgwa pighɔ khwɛ̄ ŋa, “Chhǐ yi shi mbɔ thɔ pigi pugu pa thɔ puoŋ pigi!”
26Nnɛ, a chuʼɔ Baraba mfɛ ni pugu, ŋga ŋkwo wie Jishɔ, nchaʼa vi mfɛ ŋa pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa.
27Nnɛ pa ghaŋ māʼaŋ nchhɔ̀ ŋgaŋ shaʼa ŋgwa ghɔ lɔ̄gɔ Jishɔ ŋgə̄ɨ ni ju moŋ ntuʼɔ, ŋkɨrɨ kwíe ntɨgao ŋkɨɨ pa shoogɛ yəɨ yu. 28Pugu shrāo ndhwí yi māʼaŋ pɨ̀rɨ pipie mbɨŋ yu. 29Pugu ni ŋga ŋkra ŋkie michwɛʼichwɛʼi, ŋgwɛ thɔ yu, niʼiŋ mbìe pa fùoŋ ŋgei mbhɔ yi yi jɨ, ŋkwi kwɛ́rɛ yugu shhɨ yu māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, nchhu nu ŋa, “Chrá njɨ yɔ, ma fùoŋ pa ŋgwa Juu!” 30Pugu thu thwɛ mbɨŋ yu, ŋkwe mbìe ghɔ ndɔ ŋgwie vi nɔ thɔ yi. 31Pugu ni ŋga ŋkwo māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, nshrāo pɨ̀rɨ pipie ghɔ mbɨŋ yu māʼaŋ ji ndhwí mbɨŋ yu, ndɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ nɔ lɨʼɨ kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa.
Pi kwīŋ Jishɔ ŋkuoŋ wáʼa
(Maaku 15:21-32; Luka 23:26-43; Jouŋ 19:17-27)
32Nɔ haʼaŋ pugu ni ntaoŋ nu mbhi nɛ, njəɨ ŋoŋ chəɨ llɔ Shiriŋ, ligi yi pɔ Shemu, pugu ŋɨ vi ŋa a tiɛŋ wáʼa Jishɔ. 33Pugu ni ŋga nchəɨŋ lɨʼɨ chəɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Gogota, njiŋ yi pɔ ŋa Lɨʼɨ Kwéi Thɔ. 34Pugu fɛ làʼo ghɔ ŋa pi nyāaŋ ni yaoŋ lwilwi ŋa a nnu, ndɔ a gha njwɛʼi, paʼa ndɔ nnu.
35Pugu ni ŋga ŋkwo kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa, māʼaŋ pɛʼi nɔ ghrā nu ndhwí yi shɨna pugu. 36Nnɛ pugu chɔchɔ shhɛ nchhɔ ŋkɛ̄ʼi vi fɔ. 37Pugu nāʼaŋ yaoŋ ŋa pi ni ŋgwɛ̄iŋ vi nɔ ghɔ nɛ ŋkuoŋ wáʼa thɔ yu ŋa, “Yei Jishɔ, mbɔ Fùoŋ pa Ŋgwa Juu.” 38Pi ni ŋkwīŋ vugu pa paa ŋgɨna minwi kaʼa, taʼa yi ŋgei mbhɔ jɨ, taʼa yi ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi.
39Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ntɔgɔ nu fɔ nɛ ni nthɔ ŋgwɛʼi vi, nchɨʼɨ thɔ yugu, 40nchhu nu ŋa, “Gɔ̀ ŋa ɔ kaŋ ni nthɛ ɔ shāʼa Nda Minnwi mbɨnɨ ŋkrao moŋ trɛi llɛ́ nɛ, kwe nɛ noŋ yɔ pia! Ä mbɔ ŋa ɔ Muuŋ Minnwi, ɔ shwiʼi nɛ ŋkuoŋ wáʼa yinɛ pia.”
41Wuʼɔ nɛnnɛ, pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ, pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa pichəɨ thishɨ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ ŋkaa pugu, nchhu nu ŋa, 42“A ni ŋkwe ŋgwa ndɔ minthɛ paʼa a lɔ ŋkwe noŋ yi. A pɔ pi Fùoŋ pa ŋgwa Ishrae, a shwiʼi nɛ ŋkuoŋ wáʼa ndwɛ pigi piŋ vi. 43A ni njɨʼə noŋ yi pi mbɨŋ Minnwi, Minnwi kwe nɛ vi ndwɛ nɔ haʼaŋ ä ŋkhwā vi, nthɛ ŋa a ni nchhu ŋa, ‘M̀bɔ pi Muuŋ Minnwi.’ ” 44Pa ŋgɨna minwi ŋa pi ni ŋkwīŋ vugu pugu nɛ ni māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ wuʼɔ nɛnnɛ ŋkaa pugu.
Gu Jishɔ
(Maaku 15:33-41; Luka 23:44-49; Jouŋ 19:28-30)
45A ni ŋga mbɔ moŋ ntuŋ minaoŋ, njiŋnjiŋ gū moŋ ŋguoŋ laʼa ghao ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ moŋ trɛi minaoŋ ni naoŋchɨ. 46A gha mbɔ moŋ trɛi minaoŋ ghɔ, Jishɔ kə̄ɨ ŋa, “Eli, Eli, lema shabatani?” njiŋ yi pɔ ŋa, “Minnwi a, Minnwi a, ɔ mīʼaŋ a ŋa?”
47Pichəɨ ŋgwa ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ gha njaʼo, nchhu ŋa, “Ŋoŋ vei thɔ mɛ̄iŋ pi Elaija.” 48Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, yichəɨ taʼa ŋoŋ vugu kɛ̄ʼi ntei tei ŋgə̄ɨ ndɔ̄gɔ kusha niʼiŋ làʼo chəchɨgəɨ fɔ nchwɛʼi thɔ muuŋ thɨ mfɛ ghɔ ŋa a nnu. 49Ndɔ pichəɨ ŋgwa ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ chhu ŋa, “Mieŋ vi pia yəɨ ŋa Elaija shi nthɔ ŋkwe vi.”
50Ndɔ Jishɔ pɨnɨ ŋkə̄ɨ ŋkiɛŋ ni njɨ, jijwɛ yi taoŋ. 51Ŋga njəɨ nu nɛ, ndhwí kɨʼɨ lɨʼɨ ŋa a ni mbɔ moŋ Nda Minnwi shāa ntaoŋ yi paa llɔ thɔ ghɔ nshwiʼi mfɛ làʼo ghɔ, shhɛ chɨ̄ʼɨ, pa ŋgùʼɔ shɨna. 52Pa fúŋ moŋ ŋgùʼɔ chuʼɔ ŋkaa pugu, ntou khu ŋgwa Minnwi pi taoŋtaoŋ ŋa pugu ni ŋkwo khu nɛ kuʼɔ moŋ gu, 53ntaoŋ moŋ fúŋ moŋ ŋgùʼɔ, Jishɔ ni ŋga ŋkuʼɔ moŋ gu, pugu pugu ghə̄ɨ moŋ mmɛ laʼataoŋ taoŋtaoŋ nōoŋ noŋ yugu ni ntou ŋgwa.
54Ndɨɨ ŋa nthishɨ pa taʼa ŋkɨɨ shoogɛ, pugu pa ŋgwa ŋa pugu pugu ni mbɔ nchhɔ ŋkɛ̄ʼi Jishɔ ni njəɨ shhɛ nchɨʼɨ pugu pa nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu, pugu chhu ŋa, “Shishini, ŋoŋ vei ni mbɔ Muuŋ Minnwi.”
55Ntou pa piŋgɛ ni mbɔ fɔ ŋkaa pugu nthi fie hini nchhɔ mbɛʼi nu. Yei ni mbɔ piŋgɛ pɛ ŋa pugu ni njōu njiŋ Jishɔ llɔ Galili nchhɔ ŋgɛ̄rɛ vi nɛ. 56Shɨna pugu ni mbɔ Meri Madaliŋ, ni Meri mǔuŋ Jɛiŋ ni Joshɛ, ni mǔuŋ puoŋ Shebedi.
Pi twei Jishɔ
(Maaku 15:42-47; Luka 23:50-56; Jouŋ 19:38-42)
57A ni ŋga mbɔ ni fanaoŋ, ŋgaŋ fàʼo chəɨ llɔ Arimatia, ligi yi pɔ Joshɛ, ŋa juju ŋkaa yu ni mbɔ ŋgaŋ younjiŋ Jishɔ nɛ thɔ. 58A ni ŋgə̄ɨ mbara Pailɛ mbie vi ŋa a fɛ khu Jishɔ ghɔ. Nnɛ Pailɛ fɛ gɨ́ ŋa pi fɛ ghɔ. 59Joshɛ lɔ̄gɔ khu Jishɔ ndiŋ moŋ mbhɔ ndhwí fhu, mbɔ yi fhi, 60niʼiŋ vi moŋ ji fúŋ ŋa a ni ŋguʼɔ ŋka fiʼifiʼi moŋ ŋgùʼɔ, ŋkə̄nə ŋkiɛŋ mmɛ ŋgùʼɔ nchri chofuŋ ghɔ nɔ, ŋgə̄ɨ ni vhi. 61Meri Madaliŋ pugu yichəɨ taʼa Meri ni mbɔ fɔ nchɔchhɔ njɨna chofuŋ moŋ ŋgùʼɔ ghɔ.
Ghaŋ kɛ̄ʼi fúŋ
62Mbhi ni ŋga ndaŋ, llɛ́ pīri noŋ kwo tɔgɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ŋgwa Farashi kɨrɨ shhɨ Pailɛ, 63nchhu ŋa, “Masha, pigi kwiŋ ŋa ŋgaŋ mifɨɨ yinɛ ni ŋga ŋguʼɔ mbɔ yi maoŋ, nchhu ŋa, ‘Trɛi llɛ́ shi ŋga ntɔgɔ, m̀bɨnɨ ŋkuʼɔ.’ 64Nthɛ yie ghɔ, mfɛ gɨ́ pi thɔ ŋkɛ̄ʼi chofuŋ ti trɛi llɛ́ nuʼuŋ ntɔgɔ kaŋ pa ghaŋ younjiŋ pi shi nthɔ njōo khu yi ŋgə̄ɨ nɔ ghɔ nchhu ni pa ŋgwa ŋa, ‘A kuʼɔ moŋ gu.’ Ndugwi njiŋ fɨ̄ɨ nu yei wūru nchaa fǔoŋ yi.”
65Pailɛ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ lɔ̄gɔ pa shoogɛ kɛ̄ʼi lɨʼɨ ŋgə̄ɨ nchwīe pugu ya ndɨna ni fúŋ ghɔ nɔ haʼaŋ pəɨ tāʼa nu nɛ.” 66Nnɛ pugu fɨ̄nɨ chofuŋ ghɔ nɔ haʼaŋ mbaʼa ŋoŋ nii fɔ ntɔgɔ pi ŋkuoŋ lēi nu pugu pa mieŋ nu ghaŋ kɛ̄ʼi lɨʼɨ fɔ.
28Jishɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ
(Maaku 16:1-10; Luka 24:1-12; Jouŋ 20:1-10)
1Llɛ́ ji pa Juu ni ŋga ntɔgɔ, mbhi jɛ̄ laŋ nu, mbɔ fǔoŋ llɛmbhi moŋ shwiʼi taŋ ghɔ, mbɔ Shonde, Meri Madaliŋ pugu yichəɨ taʼa Meri ghɔ ghə̄ɨ lɨʼɨ yəɨ fúŋ.
2Ŋga njəɨ nu, shhɛ chɨ̄ʼɨ ŋkiɛŋ yie ghɔ nthɛ ŋa ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ ni nshwiʼi llɔ po ŋkə̄nə ŋguʼɔ chofuŋ mbɨnɨ nɔ njiŋ nchɔchhɔ ŋkuoŋ ghɔ. 3Miŋi mi ni nshei nɔ fiembɨ, ndhwí yi fugu nɔ wěi. 4Pa ghaŋ kɛ̄ʼi lɨʼɨ pɔgɔ vi ŋgrū ti noŋ yugu khu.
5Ndɔ ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ chhu ni piŋgɛ pighɔ ŋa, “Kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu, ǹji ŋa pəɨ thɔ ntāʼa pi Jishɔ ŋa pi ni ŋkwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa nɛ. 6A lɔ njiʼi mbɔ hɛiŋ, nthɛ ŋa a kwo kuʼɔ moŋ gu nɔ haʼaŋ a ni nchhu nɛ, pəɨ thɔ njəɨ lɨʼɨ ŋa pi ni ntwei vi nɛ. 7Nnɛ, pəɨ yiʼa ŋgəɨghəɨ nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa a kwo kuʼɔ moŋ gu, ndɔ pəɨ līi njəɨ, a ghə̄ɨ nu nɛ shhɨ pəɨ moŋ Galili, ndɔ pəɨ shi njəɨ vi fɔ! Pəɨ kwiŋ nnu ŋa ǹshwei vəɨ nɔ ghɔ nɛ.”
8Nnɛ pugu lɔllɔ chofuŋ ni tei moŋ pɔgɔ gu pugu pa mmɛ pwanjuʼɔ, ntei ŋgə̄ɨ lɨʼɨ shwei pa ghaŋ younjiŋ pi nɔ ghɔ. 9Ndɔ ŋga njəɨ nu nɛ, Jishɔ paoŋ pugu pugu nchhu ŋa, “Nchrā ni pəɨ!” Ndɔ pugu thɔ ŋgwɛ̄iŋ kwò yi ŋgaʼo vi. 10Nnɛ Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu, pəɨ ghə̄ɨ nchhu ni pa lǐŋ paŋ ŋa pugu ghə̄ɨ Galili kaŋ pugu shi njəɨ a fɔ.”
Ŋkɨ̀nɨ pa ghaŋ kɛ̄ʼi fúŋ
11Nɔ haʼaŋ piŋgɛ pighɔ ni ŋgə̄ɨ nu nɛ, ŋga njəɨ nu, pichəɨ pa ghaŋ kɛ̄ʼi fúŋ ghɔ thɔ moŋ laʼa mfɨ̄ʼɨ ŋguoŋ pa nnu ŋa a ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ ni pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ. 12Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pighɔ kɨrɨ pugu pa pichəɨ pa thishɨ, mbini ntaoŋ mfɛ ntou mbɨŋ ni pa shoogɛ pighɔ, 13nchhu ŋa, “Pəɨ fāʼo nɔ chhu nu pi ŋa, ‘Pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ ni tuʼu njōo vi ŋgə̄ɨ nɔ ghɔ ndɨɨ ŋa pigi ni ndhɛ nu nɛ.’ 14Ndɔ ti ÿei nchəɨŋ tə́nə ŋgaŋ shaʼa ŋgwa, pigi ji ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pigi shi ŋkara vi nnɛ ŋa kiʼi pəɨ fāʼo ŋgəʼɨ.” 15Pugu kwe mbɨŋ ghɔ nchwīe nɔ haʼaŋ pi ni nchhu ni pugu nɛ. Chrà yei nyīeŋ wuʼɔ nnɛ shɨna pa Juu ti nthɔ nchəɨŋ thɔ pa shiʼa.
Ndugwi njiŋ gɨ́ ŋa Jishɔ fɛ ni ghaŋ younjiŋ pi nɛ
(Maaku 16:14-18; Luka 24:36-49; Jouŋ 20:19-23; Fàʼa 1:6-8)
16Taʼanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi pighɔ ghə̄ɨ Galili ŋkuoŋ mbra nɔ haʼaŋ Jishɔ ni nshwei vugu nɛ. 17Pugu ni ŋga njəɨ vi, ŋgaʼo vi ndɔ pichəɨ fāʼo khuthɔ.
18Jishɔ thɔ nchhu ni pugu ŋa, “Pi kwo fɛ ŋguoŋ ghrɨ́ po pugu pa ŋkuoŋ shhɛ vəɨ. 19Nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ ghə̄ɨ nchwīe ŋgwa pugu pɔ pa ghaŋ younjiŋ paŋ moŋ ŋguoŋ pa laʼataoŋ ghao nchhɔ ŋkwe vugu ni ŋkhǐ moŋ ligi Tǎa ni Muuŋ ni Jijwɛ Minnwi, 20nchhɔ njɛʼi vugu ŋa pugu nūʼɔŋ ŋguoŋ pa nnu ŋa ǹchhu ni pəɨ nɛ ghao. Pəɨ līi njəɨ, pia shi mbɔ kaʼa ŋguoŋ ndɨɨ ti mbhi shi nuʼuŋ ndugwi.”