Pwa Pishaʼakhɔ ŋkwaŋ haʼaŋ

Luka

fɨ̄ʼɨ nɛ

Kāoŋ nu pa thɔ nu

Pwa pishaʼakhɔ ŋkwaŋ haʼaŋ Luka fɨ̄ʼɨ nɛ nōoŋ Jishɔ nɔ ŋkwe Ishrae ŋa Minnwi ni ŋkāʼa nɛ, pugu pa ŋa a ju mbɔ ŋkwe ŋguoŋ ŋgwa. Luka nāʼaŋ ŋa a ni nchuʼɔ Jijwɛ Minnwi nchuʼɔ Jishɔ ŋa a chīi pwa pishaʼakhɔ ni pa ghaŋ pou. Luka fɨ̄ʼɨ ŋkwaŋ Jishɔ fāʼo njùʼɔ mbɨŋ ŋguoŋ ŋkwaŋ ŋgwa ŋa pugu fāʼo ŋguoŋ nthwɛ chà nɛ.

Luka nāʼaŋ ntou pa nnu ŋa a fɛ pwanjuʼɔ. Fǔoŋ yi pɔ moŋ njɛ̄ yi ŋa a fɨ̄ʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ thɔ nu Jishɔ ni mbɔ nɛ, mbɨnɨ mbɔ moŋ ndugwi yi lɨʼɨ haʼaŋ Jishɔ kuʼɔ po nɛ. Luka pɨnɨ nuʼuŋ nāʼaŋ ŋkwaŋ haʼaŋ ŋgwa ni nchhɔ mbiŋ Jishɔ ndɔ ŋkuʼɔ nu moŋ piŋ yugu ndɨɨ ŋa Jishɔ ni ŋkwo kuʼɔ po nɛ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Fàʼa Ghaŋ Ntaoŋ Jishɔ.

1

Nnu ŋa a chwīe Luka nāʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ yei nɛ

1Ndɔ haʼaŋ ntou ŋgwa paʼo nɔ nāʼaŋ nu pa nnu pɛ ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ shɨna pia nɛ, 2wuʼɔ ŋkwaŋ haʼaŋ pia nuʼuŋ njaʼo mbhɔ ŋgwa haʼaŋ pugu ni mbɔ nɔ njɛ̄ yi, njəɨ mbɨnɨ nuʼuŋ nchīi chrà Minnwi, 3nthɛ ŋa ŋ̀kwo ya ntou ŋguoŋ pa nnu shishiʼi ŋkwaŋ haʼaŋ a ki kie llɔ nɔ njɛ̄ yi nɛ, a pwa ŋa ǹāʼaŋ nnu pighɔ mfɛ vɛ ŋkwaŋ haʼaŋ a ki ya ntɔgɔ nɛ, ma Tiofilu ŋoŋ ndiɛŋ, 4nɛnnɛ ŋa mimfɛ ɔ ya nji shishiʼi pa nnu haʼaŋ pi shwei ghɔ nɔ nɛ.

Pi chīi nnu phi Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ

5A ni mbɔ thɔ Hɛrɔ, mbɔ fùoŋ Judia, yichəɨ ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi ni mbɔ fɔ, ligi yi pɔ Shakaria. A ni ndhɔ moŋ ghrà ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi, llɔ moŋ ndaaŋoŋ Abija. A ni mfāʼo ŋgwɛ vi llɔ moŋ ŋgwrɛiŋoŋ Ɛroŋ1:5 Ɛroŋ ni ŋguʼɔ mbɔ pi ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi ŋkaa yu., ligi yi ni mbɔ Ɛlishabe. 6Ŋguoŋ vugu ni mbɔ ŋgwa ndɨndɨ shhɨ Minnwi, nthɔ nūʼɔŋ ŋguoŋ kɨ̀na pugu pa gɨ́ Taathɔ ndɔ ki lɔ mfāʼo ntəɨ. 7Ndɔ paʼa pugu lɔ njiʼi fāʼo muuŋ, nthɛ ŋa Ɛlishabe ni mbɔ pi ŋkhwɛ̄, ndɔ pugu ni ŋkwo ya ndunu.

8A ni ŋga mbɔ llɛ́ chəɨ, a pɔ ndɨɨ ghrà pa Shakaria nɔ fāʼa nu nɔ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi, Shakaria fɛ̄ʼi nu, 9ŋkwaŋ haʼaŋ nùʼɔŋ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Nda Minnwi ni mbɔ nɛ, pugu māʼaŋ yaoŋ nɔ yəɨ nu ŋoŋ ŋa Minnwi chuʼɔ ŋa a tūoŋ *lěi nɛ. A gū mbɨŋ yu ŋa a nii ju Nda Minnwi lɨʼɨ tūoŋ yichəɨ ŋkwaŋ lěi nɔ ghaʼo nu Minnwi. 10Ntou ŋgwa ni mbɔ mbhi nchhɔ nduoŋ Minnwi moŋ ndɨɨ ghɔ ŋa pi ni nthɔ ntūoŋ lěi nɛ.

11Ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ nōoŋ noŋ yi yəɨ yu, nthi ŋgei mbhɔ jɨ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ ŋa pi ni ntūoŋ lěi nɛ. 12Shakaria ni ŋga njəɨ vi, njùʼɔ yi taoŋ, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vi. 13Ndɔ ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ chhu ŋa, “Kiʼi mfāʼo pɔgɔ gu, ma Shakaria. Minnwi yaʼo luoŋ yɔ. Ɛlishabe ŋgwɛ ghɔ shi mbhi muuŋ mimbia ɔ chhɔ̄ ligi yi ni Jouŋ. 14Muuŋ vei shi mbɔ pwanjuʼɔ ni pwatua vɛ, ntou ŋgwa pɨnɨ mfāʼo pwanjuʼɔ ŋa pi phi vi. 15A shi mbɔ mmɛŋoŋ shhɨ Taathɔ. Kiʼi a ma nnu làʼo ki sheshe làʼo tɨtɨnɨ. A shi ndɨnaoŋ ni Jijwɛ Minnwi llɔ ndɨɨ ŋa a pɔ moŋ puŋ nɛ. 16A shi nchwīe ntou puoŋ Ishrae pɨ̄nɨ mbara Taathɔ vugu, mbɔ Minnwi. 17A shi ŋgə̄ɨ ju nɔ likiɛŋ Taathɔ moŋ jijwɛ pugu pa ghrɨ́ nɔ yi njəɨlɨʼɨ Minnwi mbɔ Elaija, nɔ chīni nu njùʼɔ pa tǎa pugu pa yi puoŋ, ŋkara pa ntɨnɨthɔ pugu kwəɨ ŋkuoŋ mbha shiethɔ ŋgwa ndɨndɨ nɛnnɛ nɔ nchwīe nu ŋgwa ŋa pugu pīri noŋ yugu ni Taathɔ.”

18Shakaria pie ni ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ ŋa, “Mi shi ŋkie pi nɛiŋ mfāʼo tɨnɨnjuʼɔ ni nnu pei ŋa ŋ̀kwo lulunu ŋgaʼa, ŋgwɛ a kwo lulunu ŋkaa yu nɛ?”

19Ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Mi Gabreya. Ǹthi shhɨ Minnwi, ŋa a taoŋ a ŋa ǹchrā vɛ ndɔ nshwei ghɔ ni pwa pishaʼakhɔ yei. 20Līi njəɨ, nthɛ ŋa ɔ lɔ njiʼi mbiŋ chrà a nɛ, ɔ shi ŋgū fhɨncho ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ llɛ́ yɛ ŋa nnu pei shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ.”

21Pa ŋgwa ni nchhɔ njwɛrɛ Shakaria, nthɔ ŋgrāo nu ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a yiyiri Nda Minnwi nɛ. 22A gha ntaoŋ mfɨfhɨ, pugu yəɨ kiʼɛ ŋa a yəɨ pi nnu Nda Minnwi, a thɔ nōoŋ nnu pi ni mbhɔ ŋkɨna mbɔ fhɨncho.

23Ndɨɨ ŋa ndɨɨ fàʼa yi Nda Minnwi ni mmɛ nɛ, a pɨ̄nɨ laʼa. 24Pa llɛ́ gha ntɔgɔ, Ɛlishabe ŋgwɛ vi shūu, ndə̄ɨŋ noŋ yi nɔ tiɛŋ nàoŋ, nchhu nu ŋa, 25“Yei nnu ŋa Taathɔ fāʼa mbɨŋ mu, Taathɔ līi a ni pwapuŋ nɔ pɨʼɨ nu lrithɔ mbɨŋ mu shɨna ŋgwamishua.”

Pi chīi nnu phi Jishɔ

26A ni ŋga mbɔ ndɨɨ ŋa Ɛlishabe ni ŋkwo shūu nɔ ntɨgao nàoŋ nɛ, Minnwi taoŋ ŋgaŋ ntaoŋ vi, mbɔ Gabreya, ŋa a ghə̄ɨ Nasharɛ, mbɔ yichəɨ lɨʼɨ Galili, 27njəɨ muuŋ miŋgwɛ chəɨ, ligi yi pɔ Meri, ŋa a shi yaʼa ji mimbia nɛ. Pi ni nōoŋ vi ni Joshɛ nɔ ŋgwɛ vi. Joshɛ ni mbɔ ŋoŋ llɔ moŋ ndaaŋoŋ fùoŋ Devi. 28Ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ ghə̄ɨ nchhu ni Meri ghɔ ŋa, “Ǹchrā vɛ, ma mbrɔthɔ miŋgwɛ, Taathɔ pɔ pəɨ yu kaʼa!”

29Meri fāʼo fiŋthɔ, mbɨnɨ ŋgrāo ŋa yei pɔ pi yəɨ ŋkwaŋ chrā nu nɛiŋ. 30Ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ chhu ghɔ ŋa, “Kiʼi mfāʼo pɔgɔ gu, ma Meri, Minnwi lɔ̄gɔ nthi mi nɔ nōoŋ nu pwapuŋ vɛ. 31Līi njəɨ, ɔ shi nshūu mbhi muuŋ mimbia nchhɔ̄ ligi yi ni Jishɔ. 32A shi mbɔ ŋkiɛŋ mmɛŋoŋ ndiɛŋ, pi mɛ̄iŋ vi ni Muuŋ Minnwi ŋa a Chaapifuoŋ nɛ. Minnwi Taathɔ shi nchərə vi ŋkuoŋ faaŋ tǎa vi, mbɔ Devi. 33A shi nshaʼa ŋgwrɛiŋoŋ Jakɔ nɔ ŋguoŋ ndɨɨ, mbaʼa ndugwi Shaʼafuoŋ yi ma njiʼi mbɔ.”

34Meri pie ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ ŋa, “Mimfɛ a kie pi nɛiŋ mbɔ nnɛ, ŋa ǹdɔ naa nji mimbia nɛ?”

35Ŋgaŋ ntaoŋ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Jijwɛ Minnwi shi nshwiʼi mbɨŋ ghɔ. Njɨ ju ŋa a Chaapifuoŋ nɛ kuru ghɔ. Nthɛ yie ghɔ, muuŋ ŋa ɔ shi mbhi nɛ, shi mbɔ yi taoŋtaoŋ. Pi mɛ̄iŋ vi ŋa Muuŋ Minnwi. 36Līi njəɨ, ndǐŋ ghɔ Ɛlishabe pɔ ni shūu muuŋ mimbia ŋkaa yu nɔ ntɨgao nàoŋ moŋ ndilunu, mbɔ ju ŋa pi ni mɛ̄iŋ vi ni ŋkhwɛ̄ nɛ. 37Nthɛ ŋa yichəɨ nnu shiʼa ŋgaʼa Minnwi.”

38Meri chhu ŋa, “M̀bɔ nɛiŋ, mbɔ muuŋ fàʼa Taathɔ, a pɔ vəɨ ŋkwaŋ haʼaŋ ɔ chhu nɛ.” Nɛnnɛ ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ ghə̄ɨ ni vhi.

Meri kra Ɛlishabe

39A gha ndaʼa shɨgɛi llɛ́, Meri lɔllɔ ŋkɔnɔ ŋgə̄ɨ moŋ yichəɨ laʼataoŋ moŋ Juda, laʼataoŋ ntou mbra. 40A ghə̄ɨ nii nda Shakaria nchrā ni Ɛlishabe. 41Ɛlishabe ni ŋga njaʼo chrà Meri, muuŋ ŋāna ni njɨ moŋ puŋ yu. Ɛlishabe ni ndɨnaoŋ ni Jijwɛ Minnwi, 42nɛnnɛ nchhu ni njɨ ŋa, “Ɔ mbrɔthɔ shɨna ŋguoŋ piŋgɛ ghao, ndɔ mbrɔthɔ pɔ muuŋ ŋa ɔ shi mbhi nɛ! 43Mi pɔ pi gɔ̌, ŋa yei ŋkwaŋ nnu chwīe a, ŋa mǔuŋ Taathɔ a thɔ ŋkra a? 44Nthɛ ŋa ndɨɨ ŋa mi nì njaʼo ɔ chrā vəɨ nɛ, muuŋ ŋa a pɔ puŋ mu nɛ ŋāna ni njɨ nthɛ pwatua. 45Mbɔrɔ pɔ vɛ nthɛ ŋa ɔ piŋ nnu ŋa Taathɔ chhu vɛ nɛ!”

Ŋkhǐ Meri nɔ ghaʼo nu Minnwi

46Meri khwɛ̄ ŋa,

“Ǹchhu ni ŋguoŋ njùʼɔ a ŋa ndighaʼo pɔ ni Taathɔ.

47Mbɨnɨ mfāʼo pwanjuʼɔ nthɛ Minnwi mbɔ ŋkwe a,

48nthɛ ŋa a kwiŋ muuŋ fàʼa yi, yi juju.

Līi njəɨ, llɔ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ ŋguoŋ ŋgwrɛiŋgwa shi mɛ̄iŋ a ni mbrɔthɔ.

49Nthɛ ŋa ju ŋa a tɨnɨ ŋgaʼa nɛ,

chwīe pa mɛmmɛ nnu vəɨ, ligi yi pɔ Ŋoŋ Ki Fhi Yi.

50Llɔ ŋkuoŋ ŋgwrɛiŋoŋ nshwiʼi ŋkuoŋ ŋgwrɛiŋoŋ,

a nōoŋ kwoshɨnɨ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔgɔ vi nɛ.

51A chwīe pa nnu tɨtɨnɨ ni mbhɔ mi,

nshāaŋ pa ghaŋ ntitaʼo moŋ pa kwāʼa nu muŋu.

52A shwiʼi pa mɛmmɛ fùoŋ llɔ ŋkuoŋ faaŋ yugu,

ŋkə̄rə pa ŋgwa pɛ ŋa yugu lɔ mbɔ nɛ tɔthɨ.

53A nɨʼɨŋ pa ghaŋ njì ni pa maoŋ shiʼi,

njōu pa ghaŋ fāʼo pugu ghə̄ɨ ni mbhɔ yó.

54A ghɛ̄rɛ muuŋ fàʼa vi mbɔ Ishrae,

nthɔ ŋkwiŋ pi kwoshɨnɨ yi,

55ŋkwaŋ haʼaŋ a ni ŋkāʼa ni pa tǎa pia,

ni Abrahaŋ pugu pa mbhɛ̌ ŋoŋ yi nɔ ŋguoŋ ndɨɨ ghao nɛ.”

56Meri chhɔ pugu Ɛlishabe nɔ trɛi nàoŋ, maa mbɨnɨ kiʼɛ laʼa yu.

Pi phi Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ

57Ndɨɨ phi Ɛlishabe ni ŋga ŋkāʼo, a phi muuŋ mimbia. 58Pa taakuo pi pugu pa ndaaŋoŋ yi ni ŋa njaʼo fɨʼɨ ntou kwoshɨnɨ ŋa Taathɔ nōoŋ ni Ɛlishabe nɛ, pugu pugu fāʼo pwanjuʼɔ.

59Fúoŋ llɛmbhi ni ŋga ŋkāʼo, pi thɔ lɨʼɨ niʼiŋ vi ŋgunu mbrɛi, ntāʼa nu nchhɔ̄ ligi yi ni Shakaria, mbɔ ligi tǎa vi. 60Mǔuŋ vi lāa, nchhu ŋa, “Pi fāʼo nɔ mɛ̄iŋ nu vi pi ŋa Jouŋ.”

61Ndɔ pugu chhu ghɔ ŋa, “Yichəɨ ndaaŋoŋ yɔ lɔ mbɔ fɔ ŋa pi mɛ̄iŋ vi ni ligi yi nɛ.” 62Nɛnnɛ, pugu nōoŋ ni mbhɔ nɔ pie nu tǎa vi ni ligi ŋa a khwā ŋa muuŋ ghɔ fāʼo nɛ. 63Shakaria chhu pi thɔ ni yaoŋ nāʼaŋ yaoŋ, a nāʼaŋ ŋkuoŋ ghɔ ŋa, “Ligi yi Jouŋ.” Nnu ghɔ ghrāo vugu. 64Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, nchò Shakaria chuʼɔ, lɨŋ yi kɨ̄gɛi, a chrā, njɛ̄ ghaʼo nu Minnwi.

65Pɔgɔ gu wɛ̄iŋ pa taakuo pugu. Shaaŋga nnu pei nyīeŋ moŋ ŋguoŋ laʼataoŋ moŋ ŋguoŋ Judia, mbɔ laʼataoŋ mbra. 66Shesheŋoŋ ŋa a ni njaʼo nnu yei nɛ ywɛrɛ moŋ njùʼɔ yu, nchhu nu ŋa, “Muuŋ vei ma mbɔ pi ŋkwaŋ khɔ? Nthɛ ŋa mbhɔ Taathɔ ni nja mbɔ mbɨŋ yu.”

Ŋkhǐ Shakaria nɔ ghaʼo nu Minnwi

67Shakaria tǎa Jouŋ ni ndɨnaoŋ ni Jijwɛ Minnwi, nɛnnɛ nchhu nnu ŋa Minnwi nōoŋ ghɔ nɛ:

68“Ghaʼo Taathɔ mbɔ Minnwi Ishrae,

nthɛ ŋa a kra ŋgwa pi nɔ njaʼandiʼi yugu,

69Mfɛ tɨtɨnɨ Ŋkwe ni pia

llɔ moŋ nda Devi muuŋ fàʼa vi.

70Wuʼɔ ndɔ haʼaŋ a ni mfɛ kàʼa yi

ni pa njəɨlɨʼɨ pi pi taoŋtaoŋ llɔ llɛshhɨ ŋa pugu chīi ni ŋgwa,

71ŋa pia shi ndūgu mbhɔ pa mimbɨna pia pugu pa ŋguoŋ

pa ŋgwa haʼaŋ pugu pɨ̄na via nɛ.

72A ni ŋkāʼa ŋa a shi nōoŋ kwoshɨnɨ ni pa tǎa pia

ndɔ mbɨnɨ ŋkwiŋ kɨ̀na yi yi taoŋtaoŋ,

73kɨ̀na ŋa a ni nshwrɛ̄i ni tǎa via Abrahaŋ nɛ.

74A ni ŋkāʼa ŋa a shi ŋkwe via mbhɔ pa mimbɨna pia,

nɛnnɛ ŋa mimfɛ pia fāʼa fàʼa yi ki lɔ mfāʼo pɔgɔ gu,

75moŋ taoŋtaoŋ pugu pa ndɨndɨ shhɨ yu moŋ ŋguoŋ chɔmbhi yia ghao.

76Ndɔ gɔ̀, muuŋ a,

ɔ shi mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋa a Chaapifuoŋ nɛ,

nthɛ ŋa ɔ shi ŋgə̄ɨ shhɨ Taathɔ mbīri ndaoŋ yi.

77Ɔ shi nshwei ŋgwa pi, mbɔ ŋgwa Juu ŋkwaŋ haʼaŋ mimfɛ pugu kie ndūgu nɛ,

ŋa Minnwi shi ndīʼɛ phɨ yugu.

78Nthɛ pi juju kwoshɨnɨ Minnwi ni pia,

ndɨɨ ŋa líʼɛ llɔ tɔthɨ shi nthɛ mbɨŋ pia,

79nɔ fɛ nu líʼɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu chhɔ moŋ njiŋnjiŋ pugu pa miliʼi gu nɛ,

ŋkɛ̄ʼi via ŋgə̄ɨ nɔ shɛndaoŋ ghɨghrɨ.”

80Jouŋ muuŋ ghɔ ni ŋkuʼɔ ntɨnɨ moŋ jijwɛ, ndaʼa pi moŋ pa ŋkǔnu njó ti nchəɨŋ ndɨɨ ŋa a ni njɛ̄ chīi nu chrà Minnwi ni ŋgwa Ishrae nɛ.

2

Pi phi Jishɔ

(Matio 1:18-25)

1A ni ŋga mbɔ moŋ pɨɨ ndɨɨ ghɔ, Kaisha Agɔshtu pɔ fùoŋ moŋ ŋguoŋ mbhi Roma, mfɛ gɨ́ ŋa pi nāʼaŋ ligi ŋguoŋ ŋgwa Roma ghao nɔ nnu shia ŋgwa. 2Yei ni mbɔ fǔoŋ nāʼaŋ nu ligi nɔ nnu shia ŋgwa ndɨɨ ŋa Kwirinu ni nthɔ shaʼa Shiria nɛ. 3Shesheŋoŋ ni mbɨnɨ moŋ ji laʼataoŋ nɔ nāʼaŋ nu ligi yi nɔ nnu shia ŋgwa ghɔ. 4Nthɛ ŋa Joshɛ ni mbɔ pi ŋgwrɛiŋoŋ fùoŋ Devi nɛ, a kuʼɔ llɔ Nasharɛ moŋ Galili, ŋgə̄ɨ Bɛtɛlɛhɛiŋ moŋ Judia mbɔ laʼataoŋ Devi. 5A ghə̄ɨ fɔ lɨʼɨ nāʼaŋ ligi yugu Meri ŋa pi ni nōoŋ vi ghɔ nɔ ŋgwɛ vi, a ni mbɔ ni shūu nɛ.

6Nɔ haʼaŋ pugu ni mbɔ fɔ nɛ, muuŋ kāoŋ vi. 7A phi fǔoŋ muuŋ vi, mbɔ muuŋ mimbia, mbara vi moŋ ndhwí, niʼiŋ moŋ ŋkuʼɔ jɨ khí pa minjɨɨ, nthɛ ŋa lɨʼɨ shi ki lɔ mbɔ ni pugu moŋ nda ghɔ ŋa pa ghɨ̀nɨ ghà nthɔ ndaʼa nɛ.

Ghaŋ kɛ̄ʼi minjɨɨ pugu pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi

8Moŋ ŋkǔnu moŋ laʼataoŋ ghɔ pa ŋkɛ̄ʼi minjɨɨ ni mbɔ fɔ nthɔ ŋkɛ̄ʼi pa minjɨɨ pugu ni tuʼu. 9Ŋgaŋ ntaoŋ Taathɔ nōoŋ noŋ yi shɨna pugu, ndighaʼo Taathɔ thɛ ŋgɨ̄ŋ vugu, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu. 10Ŋgaŋ ntaoŋ ghɔ chhu ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu, ǹthɔ ni ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ pwatua, mbɔ yi ŋguoŋ ŋgwa ghao. 11Shiʼa moŋ laʼataoŋ Devi pi phi ŋkwe vəɨ mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe, ŋa a Taathɔ nɛ. 12Yei shi mbɔ lì ni pəɨ: Pəɨ shi njəɨ muuŋ pi para vi moŋ ndhwí, a nūaŋ moŋ ŋkuʼɔ jɨ khí pa minjɨɨ.”

13Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, yú pichəɨ shoogɛ llɔ po wīʼi nchəɨŋ, pugu pa yie ghɔ jɛ̄ nthɔ ŋgaʼo Minnwi, nchhu nu ŋa:

14“Ndighaʼo pɔ ni Minnwi ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ fie moŋ ndugwi po,

ghrɨnjuʼɔ pɔ ni ŋgwa pɛ ŋkuoŋ shhɛ ŋa pwapuŋ Minnwi pɔ mbɨŋ pugu nɛ.”

15Ndɨɨ ŋa pa ghaŋ ntaoŋ pighɔ mieŋ vugu mbɨnɨ po nɛ, pa ghaŋ kɛ̄ʼi minjɨɨ pighɔ chhu ni noŋ pugu ŋa, “Pia ghə̄ɨ Bɛtɛlɛhɛiŋ njəɨ nnu yei ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ Taathɔ chwīe pia ji nɛ.”

16Nnɛ pugu kɔnɔ ŋgə̄ɨ njəɨ Meri ni Joshɛ, ni muuŋ ghɔ a nūaŋ moŋ ŋkuʼɔ jɨ khí pa minjɨɨ. 17Pugu ni ŋga njəɨ muuŋ vei nchīi nnu ŋa ghaŋ ntaoŋ pighɔ ni nchhu nthɛ muuŋ ghɔ nɛ. 18Shesheŋoŋ ŋa a ni njaʼo nnu ghɔ nɛ ghrāo nnu ŋa ghaŋ kɛ̄ʼi minjɨɨ pighɔ ni ǹchhu nɛ. 19Meri lə̄ɨŋ ŋguoŋ nnu pei njùʼɔ yu nthɔ njwɛrɛ nu. 20Pa ghaŋ kɛ̄ʼi minjɨɨ pɨ̄nɨ ni vugu, nthɔ ŋgaʼo Minnwi ndɔ mbɨnɨ ntōo vi nthɛ ŋguoŋ nnu pɛ ŋa pugu yaʼo ndɔ njəɨ wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi shwei vugu nɛ.

Pi chhɔ̄ ligi muuŋ, nōoŋ vi moŋ Nda Minnwi

21Fúoŋ llɛmbhi ni ŋga ŋkāʼo, pi niʼiŋ muuŋ ghɔ ŋgunu mbrɛi nchhɔ̄ ligi yi ni Jishɔ, mbɔ ligi ŋa ŋgaŋ ntaoŋ Minnwi ni mfɛ ŋkaoŋ pi maa nshūu vi nɛ.

22Ndɨɨ ŋa fɨʼɨ llɛmbhi ŋa a ni mbie ŋa Joshɛ pugu Meri chwīe mbɔ yi taoŋtaoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ Mushi chhu nɛ ni ŋkāʼo nɛ2:22 *Ŋwaʼaŋlɨ Ghaŋ Fàʼa Nda Minnwi 12:3,6,8; Ŋwaʼaŋlɨ Ndɨɨ Taoŋ nu 13:2., pugu kuʼɔ ni Jishɔ Jerushalɛiŋ lɨʼɨ fɛ vi ni Taathɔ. 23Yei ni mbɔ wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ moŋ gɨ́ Taathɔ nɛ, “Sheshe fǔoŋ phi ŋa a mimbia nɛ, pi nūʼɔŋ vi lɨʼɨ təʼɨ vi ni Taathɔ.” 24Ndɔ mbɨnɨ nuʼuŋ fɛʼiŋgiɛŋ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ gɨ́ Taathɔ chhu nɛ, “mbɔ paa minthɔ ki paa puoŋ mintuʼɔlibuŋ.”

Nnu ŋa Minnwi ni nōoŋ ni Shimioŋ a chhu nɛ

25Moŋ ndɨɨ ghɔ, ŋoŋ chəɨ ni mbɔ Jerushalɛiŋ, ligi yi pɔ Shimioŋ. A ni mbɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ ndɨndɨ ndɔ mbɔgɔ Minnwi. A ni nthɔ njwɛrɛ nu ŋa lūgu nu thɔ ni puoŋ laʼataoŋ Ishrae, Jijwɛ Minnwi ni mbɔ mbɨŋ yu. 26Jijwɛ Minnwi ni ŋkwo nōoŋ ghɔ ŋa mbaʼa a yiʼi ŋkhu ki lɔ njəɨ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe, ŋa Taathɔ ni ŋkāʼa nɛ. 27Jijwɛ Taathɔ kāoŋ vi ŋa a ghə̄ɨ Nda Minnwi ndɨɨ ŋa Meri pugu Joshɛ ni nthɔ ni muuŋ ghɔ fɔ nɔ chwīe nu nùʼɔŋ mbɨŋ yu ŋkwaŋ haʼaŋ gɨ́ ni nchhu nɛ. 28Shimioŋ kwe muuŋ ghɔ ntuo mbhɔ yu, ntōo Minnwi, nchhu nu ŋa,

29“Ndwɛ, Taathɔ, ɔ mieŋ nu ŋa muuŋ fàʼa yɔ khu ndwɛ moŋ ghɨghrɨ ŋkwaŋ haʼaŋ chrà yɔ chhu nɛ,

30nthɛ ŋa ligi a yəɨ ŋoŋ ŋa ɔ taoŋ vi ŋa a thɔ ŋkwe ŋgwa nɛ,

31ŋa ɔ pīri vi ŋa ŋguoŋ ŋgwa yəɨ nɛ,

32mbɔ líʼɛ nɔ nōoŋ nu nnu ŋa ɔ tāʼa nu nɛ ni pa taoŋ nduoŋ,

mbɨnɨ nthɔ ni ndighaʼo ni ŋgwa pɔ, mbɔ puoŋ Ishrae.”

33Tǎa Jishɔ ghɔ pugu mǔuŋ vi ghrāo pa nnu ŋa Shimioŋ chhu nthɛ Jishɔ nɛ. 34Shimioŋ fɛ mbɔrɔ ni pugu, nchhu ni Meri mǔuŋ vi ŋa, “Līi njəɨ, Minnwi chuʼɔ muuŋ vei ŋa nthɛ vi, ntou ŋgwa shi mbhɛ gha ntou pi lūgu Ishrae, ndɔ mbɔ lì ŋa mbaʼa pi piŋ nɛ, 35nɛnnɛ nɔ nōoŋ nu pa nnu haʼaŋ ŋgwa pīʼi nu njùʼɔ pugu nɛ. Ndɔ ni gɔ̀, ɔ shi mfāʼo yuʼɔ njùʼɔ nɔ haʼaŋ pi she njùʼɔ yɔ pi ni kafa.”

Nnu ŋa Minnwi ni nōoŋ ni Ana a chhu nɛ

36-37Ndunu miŋgwɛ ŋkugu chəɨ ni mbɔ fɔ, ligi yi pɔ Ana, ni mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi, mbɔ muuŋ Fanue, llɔ moŋ ŋgwrɛiŋoŋ Asha. A ni ndaŋ nchwīe khwachəɨ ŋgaʼo ndaoŋ vi khu, a kɨna ŋkugu ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ fúoŋ wuŋ ŋgaʼo ni yi khwɛ ndɨɨ ŋa a ni njəɨ Jishɔ nɛ. Nɔ ŋkugu, a shi ki lɔ nchaʼa nu Nda Minnwi lɨʼɨ ghaʼo Minnwi moŋ jī ŋkhǐ pugu pa luoŋ nu, ni tuʼu pugu pa naoŋchɨ. 38Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, a chənə mbara yəɨ Joshɛ pugu Meri, nthɔ ntōo Minnwi, ndɔ nthɔ nchhu pa nnu nthɛ muuŋ ghɔ ni pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nchhɔ njwɛrɛ nu ŋa Minnwi taoŋ njaʼandiʼi ŋa a thɔ ŋkwe Jerushalɛiŋ nɛ.

39Joshɛ pugu Meri ni ŋga mīʼɛŋ ŋguoŋ pa nnu ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ gɨ́ Taathɔ chhu nɛ, mbɨnɨ laʼa pugu Nasharɛ moŋ Galili. 40Muuŋ ghɔ ni ŋkuʼɔ ntɨnɨ, ndɨnaoŋ ni shiethɔ, mbhɔ Minnwi pɔ nu mbɨŋ yu.

Jishɔ ghə̄ɨ Nda Minnwi mbɔ paanchrɔ ŋgaʼo

41Sheshe ŋgaʼo pa tǎa Jishɔ ghà ŋgə̄ɨ Jerushalɛiŋ nɔ nnu jɨ Lli Njiʼa. 42Jishɔ ni ŋga mbɔ paanchrɔ ŋgaʼo, pugu kuʼɔ nɔ haʼaŋ nùʼɔŋ yugu chhu nɛ lɨʼɨ jɨ Lli Njiʼa. 43Jɨ ghɔ gha ndugwi ti pugu chhɔ mbɨnɨ nu, Jishɔ kɨna njiŋ Jerushalɛiŋ ki pugu lɔ nji. 44Pugu ni mbīʼi ŋa a pɔ shɨna pa ŋgwa ŋa pugu pugu ni mbɨnɨ nu nɛ, nyīeŋ nɔ taʼa llɛmbhi njɛ̄ tāʼa nu vi shɨna ndaaŋoŋ yugu pugu pa shuoŋ pugu. 45Pugu ni ŋga mieŋ ki yəɨ vi, mbɨnɨ kiʼɛ Jerushalɛiŋ nchhɔ ntāʼa vi. 46Ŋga ntāʼa vi nɔ trɛi llɛ́, ŋgə̄ɨ njəɨ vi Nda Minnwi, a chhɔ shɨna pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa nthɔ njwɛrɛ nnu haʼaŋ pugu chhu nu nɛ, ndɔ mbie vugu ni pa píe. 47Ŋguoŋ pa ŋgwa haʼaŋ pugu ni njaʼo vi nɛ ni ŋgrāo fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ a ji nnu nɛ pugu pa khwɛ̀ ŋa a ni mfɛ nu nɛ.

48Pa tǎa pi ni ŋga njəɨ vi, nja ŋgrāo. Mǔuŋ vi chhu ŋa, “Muuŋ vei, ɔ kie nɛiŋ mfāʼa mbɨŋ pigi nɛiŋ? Līi njəɨ, pigi tǎa ghɔ nì nthɔ ntāʼa ghɔ ni shǐgi.”

49A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ nì nthɔ ntāʼa a ŋa? Pəɨ shi ki lɔ nji ŋa m̀fāʼo nɔ pɔ nu nda Tǎa a?” 50Ndɔ paʼa pugu lɔ nji njiŋ chrà ghɔ ŋa a ni nchhu nɛ.

51Nɛnnɛ pugu pa Jishɔ pɨ̄nɨ Nasharɛ a ya njaʼo nchò yugu. Mǔuŋ vi lə̄ɨŋ ŋguoŋ nnu pei ghao njùʼɔ yu. 52Jishɔ ni ŋkuʼɔ nu ŋgū mmɛŋoŋ moŋ shiethɔ pugu pa fɨʼɨ noŋ yi. Minnwi pugu pa ŋgwamishua piŋ vi mbīgi ŋgə̄ɨ shhɨ.

3

Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ thɔ nchhu nnu Minnwi

(Matio 3:1-12; Maaku 1:1-8; Jouŋ 1:19-28)

1Ndɨɨ ŋa Tiberu Kaisha ni ŋkwo pɔ fùoŋ Roma nɔ tiɛŋnchrɔ ŋgaʼo nɛ, Pontiu Pailɛ thɔ shaʼa krao Roma ŋa pi mɛ̄iŋ ni Judia nɛ, Hɛrɔ ni nthɔ shaʼa yichəɨ krao, mbɔ Galili. Ndǐŋ vi, mbɔ Fili, ni nthɔ shaʼa yichəɨ krao, pi mɛ̄iŋ ni Iturea pugu Trakoniti, Lishania ni nshaʼa ji pi Abilɛnɛ. 2Ndɨɨ ghɔ, Anaŋ pugu Kaifa ni mbɔ pa taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi. Ndɨɨ ghɔ, chrà Minnwi ni nthɔ ni Jouŋ, muuŋ Shakaria moŋ ŋkǔnu njó. 3A ghə̄ɨ moŋ ŋguoŋ ŋkɨŋ Jodaŋ nchhɔ nchīi nu ŋa, “Pəɨ pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ, m̀fɛ ŋkhǐ ni pəɨ, Minnwi līʼɛ phɨ yəɨ.” 4A ni ŋga nchhɔ nchhu yei, nthɔ nchwīe pi nnu ŋa Ishaya nāʼaŋ moŋ ŋwaʼaŋlɨ njəɨlɨʼɨ Minnwi, mbɔ ŋwaʼaŋlɨ Ishaya ŋa,

“Ŋoŋ chəɨ thɔ mfɛ gɛ̀ moŋ ŋkǔnu njó, nchhu nu ŋa,

‘Pīri shɛndaoŋ ni Taathɔ,

Chwīe pa lɨʼɨ tɔgɔ pi pɔ pi tithi.

5Pi shi māʼaŋ ŋguoŋ wə́ɨŋ ghao

nshə̄rə ŋguoŋ puoŋ mi mbra pugu pa mɛmmɛ pi,

njuʼu ŋguoŋ ndaoŋ təɨtəɨ,

Ndwēe ŋguoŋ ndaoŋ chəɨŋchəɨŋ.

6Ŋguoŋ ŋgwa shi njəɨ ŋa Minnwi ghà ŋkwe ŋgwa moŋ phɨ pugu.’ ”

7Yú ŋgwa taoŋ nthɔ ŋa a fɛ ŋkhǐ ni pugu. A chhu ni pugu ŋa, “Pa Mbhɛ mitwɛʼi! A shūu gɔ̌ tə́nə yəɨ ŋa pəɨ tei pɨgɨtua Minnwi ŋa a thɔ nu nɛ? 8Pəɨ chwīe pa nnu pɛ ŋa a kāʼo nɛ, nɔ nōoŋ nu ŋa pəɨ kwri, ki lɔ nuʼuŋ nyīeŋ nchhu nu ŋa, ‘Abrahaŋ tǎa vigi.’ Ǹchhu ni pəɨ ŋa mimfɛ Minnwi pɨʼɨ ŋgùʼɔ pei nchwīe puoŋ nɔ ghɔ mfɛ ni Abrahaŋ. 9Pi kwo pīri njiɛŋ nɔ kəʼɨ nu thɨ nɔ ghɔ, llɔ ŋkuoŋ ŋǐeŋ yi, nthɛ yie ghɔ, sheshe thɨ ŋa a lɔ njiʼi njuŋ ntíɛŋ shiʼi nɛ, pi shi ŋkəʼɨ māʼaŋ moŋ móŋoŋ.”

10Yú ŋgwa pighɔ pie vi ŋa, “Ti pigi shi nchwīe pi nɛiŋ?”

11A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ŋoŋ ŋa a fāʼo paa ndhwí fɨgəɨ nɛ fɛ taʼa yi ni ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo nɛ, ŋoŋ ŋa a fāʼo maoŋ jɨ nɛ, fɛ yi pichəɨ ŋgwa.”

12Pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi thɔ ŋkaa pugu ŋa a fɛ ŋkhǐ ni pugu, nchhu ghɔ ŋa, “Masha, pigi shi nchwīe pi nɛiŋ?”

13A chhu ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ nuʼuŋ ŋkwe mbɨŋ taashi a tɔgɔ fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ a kāʼo ŋa pəɨ kwe nɛ.”

14Pichəɨ shoogɛ pie vi ŋa, “Ti pigi nɛ?”

A khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ kwe mbɨŋ ŋoŋ ni nchei. Kiʼi pəɨ nuʼuŋ ndɛʼi ŋgiɛŋ thɔ ŋgwa nɔ fāʼo nu mbɨŋ. Pəɨ yru ni fɨʼɨ yaoŋ ŋa pi ghà mbe vəɨ nɔ ghɔ nɛ.”

15Pa ŋgwa ni nchhɔ njwɛrɛ nu ndɔ mbīʼi thɔ yugu ŋa kəʼɨchəɨ a pɔ nɛnnɛ a pɔ Jouŋ mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ. 16Jouŋ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ŋ̀guʼɔ mfɛ pi ŋkhǐ ni pəɨ, ndɔ yichəɨ ŋoŋ thɔ nu ŋa a chaa a, ǹdɔ njiʼi ŋkāʼo nɔ fēi nu ŋkɨ̌ɨ tra yi, a shi ŋkwe vəɨ ni ŋkhǐ moŋ Jijwɛ Minnwi, pugu pa móŋoŋ. 17A tuo yaoŋ fɨgəɨ reshi mbhɔ yu, mfɨgəɨ mfuʼu ŋkiɛŋ reshi moŋ ŋkuʼu maoŋ nūʼɔŋ shaoŋ yu, ntūoŋ ŋkuʼu maoŋ ghɔ moŋ móŋoŋ ki phɛ.” 18Moŋ ntou puoŋ shɛndaoŋ, Jouŋ ghə̄ɨ shhɨ nthɔ nchhu pwa pishaʼakhɔ ni pugu, ŋkaa nu ŋa pugu piŋ.

19Jouŋ ni mbɨ̄ga Hɛrɔ, mbɔ fùoŋ Galili, ŋa a wugwɛi Herodia ŋgwɛ ndǐŋ vi pugu pa pichəɨ nnu pɨphɨ nduoŋ ŋa ju Hɛrɔ ni ŋkwo chwīe nɛ. 20Hɛrɔ pɨnɨ mbīgi phɨ yi nɔ fɨ̄nɨ nu Jouŋ.

Jishɔ kwe ŋkhǐ mbhɔ Jouŋ

(Matio 3:13-17; Maaku 1:9-11)

21Ŋkaoŋ Jouŋ maa ŋgə̄ɨ chə́ɨŋ, ndɨɨ ŋa ŋguoŋ ŋgwa ni ŋkwo kwe ŋkhǐ nɛ, Jishɔ kwe ŋkaa yu, ŋga nchhɔ nduoŋ Minnwi, po ŋaʼaŋ, 22Jijwɛ Minnwi shwiʼi mbɨŋ yu mbɔ nɔ mintuʼɔlibuŋ, ŋggì taoŋ po, nchhu nu ŋa, “Ŋkiɛŋ muuŋ ŋa ŋ̀khwā, m̀fāʼo pwatua nthɛ ghɔ.”

Ndaaŋoŋ Jishɔ

(Matio 1:1-17)

23Jishɔ ni ŋga njɛ̄ fàʼa yi, mbɔ trɛi wuŋ ŋgaʼo.

Ŋgwa ni mbiʼi ŋa a muuŋ Joshɛ, ŋa a ni mbɔ muuŋ Heli, 24mbɔ muuŋ Matate, mbɔ muuŋ Levi, mbɔ muuŋ Mɛlɛki, mbɔ muuŋ Janai, mbɔ muuŋ Joshɛ, 25mbɔ muuŋ Matatia, mbɔ muuŋ Amo, mbɔ muuŋ Nahuŋ, mbɔ muuŋ Eshu, mbɔ muuŋ Nagai, 26mbɔ muuŋ Maa, mbɔ muuŋ Matatia, mbɔ muuŋ Shɛmɛiŋ, mbɔ muuŋ Joshɛke, mbɔ muuŋ Joda, 27mbɔ muuŋ Joanaŋ, mbɔ muuŋ Resha, mbɔ muuŋ Shɛrubabɛ, mbɔ muuŋ Shɛatie, mbɔ muuŋ Neri, 28mbɔ muuŋ Mɛlɛki, mbɔ muuŋ Adi, mbɔ muuŋ Koshaŋ, mbɔ muuŋ Elemadaŋ, mbɔ muuŋ Erɛ, 29mbɔ muuŋ Joshua, mbɔ muuŋ Eliɛja, mbɔ muuŋ Joriŋ, mbɔ muuŋ Matate, mbɔ muuŋ Levi, 30mbɔ muuŋ Shimioŋ, mbɔ muuŋ Juda, mbɔ muuŋ Joshɛ, mbɔ muuŋ Jonaŋ, mbɔ muuŋ Eliakiŋ, 31mbɔ muuŋ Melea, mbɔ muuŋ Mɛna, mbɔ muuŋ Matata, mbɔ muuŋ Nataŋ, mbɔ muuŋ Devi, 32mbɔ muuŋ Jeshe, mbɔ muuŋ Obɛ, mbɔ muuŋ Boa, mbɔ muuŋ Shamoŋ, mbɔ muuŋ Nashoŋ, 33mbɔ muuŋ Aminada, mbɔ muuŋ Adamiŋ, mbɔ muuŋ Ani, mbɔ muuŋ Hɛshroŋ, mbɔ muuŋ Pɛrɛ, mbɔ muuŋ Juda, 34mbɔ muuŋ Jakɔ, mbɔ muuŋ Aiji, mbɔ muuŋ Abrahaŋ, mbɔ muuŋ Tera, mbɔ muuŋ Nahɔ, 35mbɔ muuŋ Shɛru, mbɔ muuŋ Ruu, mbɔ muuŋ Pɛlɛ, mbɔ muuŋ Eba, mbɔ muuŋ Shela, 36mbɔ muuŋ Kainaŋ, mbɔ muuŋ Arafaka, mbɔ muuŋ Shɛiŋ, mbɔ muuŋ Noa, mbɔ muuŋ Lame, 37mbɔ muuŋ Metushela, mbɔ muuŋ Enoke, mbɔ muuŋ Jarɛ, mbɔ muuŋ Mahalale, mbɔ muuŋ Kainaŋ, 38mbɔ muuŋ Ɛnoshe, mbɔ muuŋ Shhɛnte, mbɔ muuŋ Adaŋ, mbɔ muuŋ Minnwi.

4

Shata mōoŋ Jishɔ

(Matio 4:1-11; Maaku 1:12-13)

1Jishɔ ni ndhɔ Jodaŋ ndɨnaoŋ ni Jijwɛ Minnwi. Jijwɛ ghɔ lɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ nɔ moŋ ŋkǔnu njó. 2Shata mōoŋ vi fɔ nɔ khwɛ wuŋ llɛmbhi. Moŋ ŋguoŋ ndɨɨ ghɔ, a shini ndɔ njɨ sheshe yaoŋ, nɛnnɛ njì ni njia vi ndɨɨ ŋa yie ndɨɨ ni mmɛ nɛ.

3Devɨ chhu ghɔ ŋa, “Ɔ̈ mbɔ Muuŋ Minnwi, ɔ chhu ŋgùʼɔ yei kara ŋgū brɛi.”

4Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, ‘Ŋoŋmishua shiʼa ŋguʼɔ njru pi ŋkuoŋ brɛi təʼɨ vi.’ ”

5Devɨ lɔ̄gɔ vi ŋkuʼɔ nɔ tɔthɨ nōoŋ ŋguoŋ pa laʼataoŋ ŋkuoŋ mbhi ghɔ taʼa ŋgɛ́ ŋa ŋməɨŋ! 6-7Nchhu ghɔ ŋa, “Ǹshi mfɛ njɨ vɛ nɔ shaʼa nu ŋguoŋ taoŋ, fàʼo yugu pɔ jɔ ti ɔ̈ ŋgaʼo a, m̀fɛ vɛ, nthɛ ŋa pi kwo fɛ vəɨ, ti m̈i ŋkhwā m̀fɛ ni shesheŋoŋ ŋa ŋ̀khwā nɛ.”

8Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, ‘Ghaʼo Taathɔ mbɔ Minnwi yɔ, ŋguʼɔ mfāʼa pi mbhɔ yu təʼɨ vi.’ ”

9Shata lɔ̄gɔ vi kəʼɨ ghɔ ŋgə̄ɨ pugu yu Jerushalɛiŋ, ntigi vi ŋkuoŋ nchwɛrɛ Nda Minnwi, nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ̈ mbɔ Muuŋ Minnwi, ɔ thi hɛiŋ ndhi nchəɨŋ shhɛ. 10Nthɛ ŋa pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa,

‘Minnwi shi mfɛ gɨ́ ni pa ghaŋ ntaoŋ pi nthɛ ghɔ nɔ kɛ̄ʼi nu ghɔ.’

11Mbɨnɨ nāʼaŋ ŋa, ‘Pugu shi njā ghɔ tɔthɨ ni mbhɔ,

nnɛ ŋa kiʼi ɔ chhwi kwò yɔ ŋkuoŋ ŋgùʼɔ.’ ”

12Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu ŋa, ‘Kiʼi ma njwɛʼi Taathɔ mbɔ Minnwi yɔ.’ ”

13Ndɨɨ ŋa devɨ ni mīʼɛŋ mōoŋ nu Jishɔ moŋ ŋguoŋ puoŋ shɛndaoŋ nɛ, a mieŋ vi, nchēi shɨna nduoŋ.

Jishɔ jɛ̄ fàʼa yi Galili

(Matio 4:12-17; Maaku 1:14-15)

14Jishɔ pɨ̄nɨ Galili moŋ ghrɨ́ Jijwɛ Minnwi. Pa chrà nɔ ligi yi nyīeŋ ŋkwe ŋguoŋ lɨʼɨ ghɔ ghao. 15A yɛʼi nu moŋ pa nda luoŋ Minnwi. Ŋguoŋ ŋgwa ghaʼo vi ghao.

Pi lāa Jishɔ Nasharɛ

(Matio 13:53-58; Maaku 6:1-6)

16Nɛnnɛ Jishɔ ghə̄ɨ Nasharɛ, mbɔ lɨʼɨ ŋa a ni ŋkuʼɔ nɛ. A gha mbɔ Llɛ́ Ji pa Juu, a ghə̄ɨ nda luoŋ Minnwi wuʼɔ nɔ haʼaŋ a ghà mbīgi nchwīe nɛ. Ndɔllɔ ntithi tɔthɨ lɨʼɨ mɛ̄iŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi. 17Pi ni mfɛ ŋwaʼaŋlɨ ŋa njəɨlɨʼɨ Minnwi, mbɔ Ishaya, ni nāʼaŋ nɛ. A ŋaʼaŋ ŋwaʼaŋlɨ ghɔ, njəɨ lɨʼɨ ŋa pi ni nāʼaŋ fɔ ŋa,

18“Jijwɛ Taathɔ pɔ mbɨŋ mu,

nthɛ ŋa, a chuʼɔ a ŋa ǹchīi pwa pishaʼakhɔ ni ghaŋ pou.

A taoŋ a ŋa ǹchīi lūgu nu ni ghaŋ chə́ɨŋ,

ŋa pa nchriligi shi njəɨ lɨʼɨ,

nchwīe ŋgwa pɛ ŋa pi fɛ vugu ni ŋgəʼɨ nɛ lūgu,

19ndɔ mbɨnɨ nchīi ŋa, ndɨɨ thɔ ŋa Taathɔ shi ŋkwe ŋgwa pi.”

20Jishɔ gha mīʼɛŋ, ŋkra ŋwaʼaŋlɨ ghɔ, mfɛ ni muuŋ fàʼa moŋ nda ghɔ, nchɔchhɔ shhɛ, ligi ŋguoŋ ŋgwa nda luoŋ Minnwi chu mbɨŋ yu. 21A jɛ̄ nthɔ nchhu nu ni pugu ŋa, “Shiʼa, chrà Minnwi yei lɔ̄gɔ lɨʼɨ ligi pəɨ!”

22Ŋgwa ni nchrā nnu shiʼi nthɛ vi. Pugu ghrāo pa ŋkwaŋ chrà shiʼi ŋa a ni ntaoŋ nu nchò yu nɛ, mbie nu ŋa, “Yei shi lɔ mbɔ muuŋ Joshɛ?”

23A chhu ni pugu ŋa, “Ndɔ njiʼi mfāʼo khuthɔ ŋa pəɨ shi nchhu yei luʼɔ chrà vəɨ ŋa, ‘Ŋgaŋ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ, ghɛ̄rɛ noŋ yɔ pia. Ŋguoŋ pa nnu ŋa pigi yaʼo ŋa ɔ chwīe Kapanuŋ nɛ, pɨnɨ nɛ nuʼuŋ nchwīe hɛiŋ shhɛ laʼa pəɨ.’ ”24Jishɔ pigi ŋa, “Shishini, pi shiʼa ma mbiŋ sheshe njəɨlɨʼɨ Minnwi laʼa pugu.

25“Ndɔ, moŋ nnu shini, ǹchhu ni pəɨ ŋa ntou pa ŋkugu ni mbɔ Ishrae moŋ ndɨɨ Elaija, ndɨɨ ŋa Minnwi ni mfɨ̄nɨ po nɔ trɛi ŋgaʼo ni ntɨgao nàoŋ, ndɨɨ ŋa ŋkiɛŋ mmɛ njì ni ŋgū moŋ ŋguoŋ laʼa ghao.26Ndɔ paʼa Minnwi lɔ njiʼi ntaoŋ Elaija ni kaŋ taʼa ŋoŋ vugu, ŋkiɛŋ miŋgwɛ ŋkugu chəɨ Sharafa moŋ laʼataoŋ Shidoŋ.4:26 Ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu ni nthɔ njaʼo chrà Jishɔ nɛ ni nji ŋa miŋgwɛ ŋkugu ghɔ pugu Nemaŋ shi ki lɔ mbɔ ŋgwa Ishrae.27Ntou pa ghaŋ ghɨnɔmbaluŋ ni mbɔ Ishrae moŋ ndɨɨ njəɨlɨʼɨ Minnwi Elaisha, ndɔ paʼa Minnwi lɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ kaŋ taʼa yi, ŋkiɛŋ Nemaŋ mbɔ ŋoŋ Shiria.”

28Ŋguoŋ ŋgwa moŋ nda luoŋ Minnwi ni ŋga njaʼo yei, ndɨnaoŋ ni pɨgɨtua, 29njrɛi shhɛ nshūu vi ntaoŋ nɔ moŋ laʼa, ŋkuʼɔ ni ju thɔ nchwɛrɛ mbra ghɔ ŋa pugu ni ŋkrao laʼa muŋu fɔ nɛ, ntāʼa nu māʼaŋ vi moŋ wə́ɨŋ. 30Ndɔ a shoo shɨna yú ŋgwa pighɔ ŋgə̄ɨ ni vi.

Jishɔ fāʼo ghrɨ́ nɔ pɨ̄ga nu miŋwɛiŋ a taoŋ

(Maaku 1:21-28)

31Jishɔ shwiʼi Kapanuŋ, mbɔ yichəɨ laʼataoŋ Galili, nthɔ njɛʼi vugu Llɛ́ Ji pa Juu. 32Pugu ni ŋgrāo ŋkwaŋ haʼaŋ a ni njɛʼi nu nɛ, nthɛ ŋa a ni njɛʼi ni ghrɨ́.

33Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ moŋ nda luoŋ Minnwi ghɔ, mfāʼo jijwɛ miŋwɛiŋ, a ni mbaʼo ŋgòu ni njɨ ŋa, 34“Yo! Pia fāʼo pi khɔ, Jishɔ llɔ Nasharɛ? Ɔ thɔ pi nɔ pɨrɨ nu vigi? Ǹji ŋoŋ ŋa ɔ yie nɛ, ɔ yi taoŋtaoŋ llɔ mbhɔ Minnwi.”

35Jishɔ pɨ̄ga vi, nchhu nu ŋa, “Lɛrɛ laŋ ndɔ ntaoŋ mbɨŋ yu!” Miŋwɛiŋ ghɔ gha māʼaŋ vi shhɛ shɨna pugu, ntaoŋ mbɨŋ yu kiʼɛ, ndɔ paʼa ndɔ ndəɨŋ vi.

36Ŋguoŋ ŋgwa pighɔ ghrāo nchhu ŋa, “Yei pɔ pi yəɨ ŋkwaŋ chrà nɛiŋ? A fɛ gɨ́ ni pa jijwɛ pɨphɨ ni ghrɨ́ pugu pa njɨ pugu taoŋ!” 37Pi fɨ̄ʼɨ pa nnu nthɛ vi njīŋ ŋguoŋ ŋgei laʼataoŋ ghɔ ghao.

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ mbɨŋ ntou ŋgwa

(Matio 8:14-17; Maaku 1:29-34)

38Jishɔ taoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi ghɔ ŋgə̄ɨ laʼa Shemu. Ndɨɨ ghɔ, mǔuŋ ŋgwɛ Shemu thɔ ŋgɨ̄nɔ shɨ̀gao ndiɛŋ, pugu shwei Jishɔ nɔ ghɔ. 39A ghə̄ɨ ntithi yəɨ yu mbɨ̄ga shɨ̀gao ghɔ, a taoŋ mbɨŋ yu. Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ a lɔllɔ, nchwīe maoŋ, mfɛ ni pugu.

40A ni ŋga mbɔ ni fanaoŋ, ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu ni mfāʼo ŋgwa, pugu ghɨ̌nɔ ŋkwaŋ ŋkwaŋ ghɨ̌nɔ nɛ thɔ ni pugu, a nūʼɔŋ mbhɔ yi mbɨŋ pugu njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu. 41Pa miŋwɛiŋ taoŋ mbɨŋ pichəɨ ŋgwa, mbaʼo ŋgòu ŋa, “Ɔ Muuŋ Minnwi!” A pɨ̄ga vugu paʼa ndɔ njiʼi mieŋ ŋa pugu chrā, nthɛ ŋa pugu ni nji ŋa a Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ.

Jishɔ chhu nnu Minnwi moŋ nda luoŋ Minnwi

(Maaku 1:35-39)

42Mbhi ni ŋga ndaŋ, Jishɔ taoŋ moŋ laʼa ŋgə̄ɨ moŋ ŋkǔnu njó, ŋgwa jɛ̄ nthɔ ntāʼa vi, ŋga njəɨ vi nthɔ ndɨʼɨ vi ŋa kiʼi a mieŋ vugu. 43Ndɔ a chhu ni pugu ŋa, “A pie ŋa ǹchīi pwa pishaʼakhɔ nthɛ Shaʼafuoŋ Minnwi ni pichəɨ pa laʼataoŋ ŋkaa pugu, nthɛ ŋa a nnu ŋa Minnwi taoŋ a ŋa ǹthɔ nchwīe nɛ.” 44A ni nthɔ nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ghɔ moŋ pa nda luoŋ Minnwi Judia.

5

Jishɔ gɛ̄ fǔoŋ ghaŋ younjiŋ pi

(Matio 4:18-22; Maaku 1:16-20)

1A ni mbɔ llɛ́ chəɨ, Jishɔ thi ŋkɨŋ ŋkhǐ chəɨ, pi mɛ̄iŋ ni Gɛnɛsharɛ, ŋgwa thɔ fra nu mbɨŋ yu nɔ yaʼo nu chrà Minnwi. 2A yəɨ paa kikuoŋ a kaoŋ ŋkɨŋ ŋkhǐ, ghaŋ ŋgunu pighɔ kwo taoŋ moŋ ghɔ ŋgə̄ɨ nthɔ shɨ̄gao ndáŋ yugu. 3Jishɔ nii moŋ taʼa kikuoŋ ghɔ, mbɔ yi Shemu, nchhu ghɔ ŋa a tūʼɔ a nii moŋ ŋkhǐ shɨgɛi. A chhɔ pi moŋ kikuoŋ ghɔ nthɔ njɛʼi ŋgwa.

4Jishɔ gha mīʼɛŋ chrā nu, nchhu ni Shemu ŋa, “Chhwi kikuoŋ a pɨnɨ nii lɨʼɨ shishhi. Pəɨ māʼaŋ ndáŋ yəɨ ŋkhǐ nɔ kwo nu shhu.”

5Shemu khwɛ̄ ŋa, “Masha, pigi kwo ya māʼaŋ ŋguoŋ tuʼu paʼa ndɔ ŋgwɛ̄iŋ yaoŋ, ndɔ nɔ haʼaŋ a chhu gɔ̀ nɛ, ǹshi māʼaŋ ndáŋ pighɔ ŋkhǐ.” 6Pugu ni ŋga māʼaŋ ndáŋ yugu, ŋgwɛ̄iŋ ŋkiɛŋ ntou shhu ti pa ndáŋ yugu jɛ̄ shāa nu. 7Pugu krao pichəɨ pakwo ŋgunu pugu ŋa pugu thɔ ŋgɛ̄rɛ vugu. Pugu thɔ mfuʼu shhu niʼiŋ moŋ paa kikuoŋ ghɔ, a lɨnaoŋ ti ntāʼa nu njīe.

8Shemu Pita ni ŋga njəɨ yei nnu, ŋgū ni kwɛ́rɛ yi shhɨ Jishɔ, nchhu nu ŋa, “Lɔllɔ shhɨ a, ma Taathɔ, m̀bɔ pi ŋgaŋ nchwīe phɨ.” 9Nduthɔ Shemu pugu pa ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu pugu ni mbɔ nɛ ghrāo nthɛ fɨʼɨ ntou shhu ŋa pugu ni ŋgwɛ̄iŋ nɛ. 10Jɛiŋ pugu Jouŋ mbɔ puoŋ Shebedi ni ŋgrāo ŋkaa pugu, mbɔ pakwo ŋgunu Shemu.

Jishɔ chhu ni Shemu ŋa, “Kiʼi nuʼuŋ mbɔgɔ, jɛ̄ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ, ɔ shi ŋgwɛ̄iŋ pi ŋgwamishua.” 11Pugu ni ŋga ntaoŋ ŋkaoŋ pa kikuoŋ yugu mbhi, mieŋ ŋguoŋ yaoŋ ghao njōu njiŋ Jishɔ.

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yichəɨ ŋoŋ

(Matio 8:1-4; Maaku 1:40-45)

12Jishɔ ni ŋga mbɔ moŋ laʼataoŋ chəɨ, ŋga njəɨ nu, ŋoŋ chəɨ ghɨnɔmbaluŋ kwo kru vi ti ŋgaʼa yəɨ vi, ŋgū ni puŋ yi shhɛ ndɨ̄gəɨ vi ŋa, “Taathɔ, ɔ̈ ŋkhwā, ɔ chwīe m̀bɔ yi taoŋtaoŋ.”

13Jishɔ fɛ mbhɔ yi ŋkāoŋ vi, nchhu nu ŋa, “Ǹtāʼa nu, pɔ yi taoŋtaoŋ!” Chomilaoŋ ghɔ, ghɨnɔmbaluŋ mmɛ mbɨŋ yu. 14Jishɔ fɛ gɨ́ ghɔ ŋa, “Kiʼi nshwei ŋoŋ, ndɔ ghə̄ɨ nōoŋ noŋ yɔ ni ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi a līi ghɔ nɔ nōoŋ nu ŋa Minnwi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yɔ, ndɔ mfɛ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ nɔ haʼaŋ gɨ́ Mushi chhu nɛ.”

15Ndɔ pa pishaʼakhɔ nthɛ vi ka mīʼɛŋ nyieŋnyieŋ mbīgi moŋ ntou lɨʼɨ, ntou yú ŋgwa kɨrɨ nɔ yaʼo nu pa nnu llɔ mbhɔ yu, a lɔ mbɨnɨ njɨ̄gɨ pa ghɨ̌nɔ yugu. 16Ndɔ a thɔ mfuʼu noŋ yi, ŋgə̄ɨ nu lɨʼɨ ŋa ŋoŋ shi ki lɔ mbɔ nɛ, nthɔ nduoŋ Minnwi.

Jishɔ chwīe ŋkwíni nyīeŋ

(Matio 9:1-8; Maaku 2:1-12)

17Llɛ́ chəɨ ni ŋga mbɔ Jishɔ thɔ njɛʼi nu nɛ, pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ chhɔ yəɨ yu. Pugu ni ndhɔ moŋ ŋguoŋ pa laʼataoŋ Galili, ni Judia, ni Jerushalɛiŋ. Ghrɨ́ Taathɔ ni mbɔ mbɨŋ Jishɔ nɔ yɨ̄gɨ nu ghɨ̌nɔ.

18Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, pichəɨ pa ŋgwa tiɛŋ ŋkwíni ŋkuoŋ kúoŋ nthɔ nu nɔ ghɔ, mbaʼo nɔ nii nu ni ju nda, nūʼɔŋ vi shhɨ Jishɔ. 19Nthɛ ŋa ŋgwa ni njiɛŋ ni njɨ nɛ, paʼa pugu lɔ mfāʼo shɛndaoŋ nɔ nii nu ni ju. Nɛnnɛ pugu tiɛŋ vi ŋkuʼɔ nɔ thɔnda, ŋaʼaŋ mbo fɔ, nshwiʼi vi ŋkuoŋ kúoŋ ghɔ tri kɨrɨ shhɨ Jishɔ. 20Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni njəɨ fɨʼɨ piŋ ŋa pugu fāʼo nɛ, a chhu ni ŋkwíni ghɔ ŋa, “Taannu a, pi līʼɛ pa phɨ pɔ.”

21Pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi jɛ̄ nchhu nu ni noŋ pugu ŋa, “Yei pɔ pi gɔ̌ ŋa a nūʼɔŋ noŋ yi nɔ lɨʼɨ Minnwi? Mimfɛ a līʼɛ gɔ̌ ndīʼɛ phɨ ŋkiɛŋ Minnwi təʼɨ vi?”

22Jishɔ ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu nɛ mbie vugu ŋa, “Pəɨ kie nɛiŋ nthɔ mbīʼi ŋkwaŋ nnu pei nɛiŋ?23A yīʼɛ yəɨ, chhu nu ŋa, ‘Ǹdīʼɛ phɨ yɔ’, ki chhu nu ŋa, ‘Lɔllɔ nyieŋ’?24Yei pɔ nɔ chwīe nu ŋa pəɨ ji ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua fāʼo ghrɨ́ nɔ līʼɛ nu pa phɨ.” A chhu ni ŋkwíni ghɔ ŋa, “Ǹchhu vɛ ŋa lɔllɔ, lɔ̄gɔ kúoŋ yɔ ŋgə̄ɨ laʼa.”

25Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, a lɔllɔ ligi pugu, ndɔ̄gɔ yaoŋ ŋa a ni nūaŋ ŋkuoŋ ghɔ nɛ, ŋgə̄ɨ laʼa nchhɔ ŋgaʼo Minnwi. 26Ŋguoŋ yugu ni ŋgrāo, wiwini wɛ̄iŋ vugu, pugu ghaʼo Minnwi, nchhu nu ŋa, “Pigi yəɨ ŋkiɛŋ nnu ghraoghrao shiʼa!”

Jishɔ gɛ̄ Levi

(Matio 9:9-13; Maaku 2:13-17)

27Ŋguoŋ nnu pei ni ŋga ntɔgɔ, Jishɔ taoŋ mbhi njəɨ ŋgwɛ̄iŋ taashi chəɨ, ligi yi pɔ Levi, a chhɔ moŋ ntǎa kwe taashi, Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Thɔ njōu njiŋ a.” 28A mieŋ ŋguoŋ yaoŋ ghao, ndɔllɔ njōu njiŋ yi.

29Levi pīri mmɛ jɨ nda yu nɔ ghaʼo nu Jishɔ. Ntou pa ŋgwɛ̄iŋ taashi pugu pa ŋgwa nduoŋ ni nthɔ jɨ ghɔ ŋkaa pugu. 30Pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi luo nu ni pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ, nchhu nu ŋa, “A chwīe khɔ pəɨ jɨ yaoŋ ndɔ nnu nu pəɨ pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ phɨ?”

31Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ŋgwa ŋa pugu pɔ shishiʼi nɛ lɔ mfāʼo chà ŋgaŋ fhɔ̌, a fāʼo ŋgwa haʼaŋ pugu ghɨ̌nɔ nu nɛ.32Ǹdɔ njiʼi nthɔ pi nɔ gɛ̄ nu ŋgwa ndɨndɨ, ǹthɔ nthɛ pi ghaŋ phɨ, ŋa pugu pāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ.”

Píe nthɛ nnu jī ŋkhǐ

(Matio 9:14-17; Maaku 2:18-22)

33Pa thishɨ Nda Minnwi pie vi ŋa, “Pa ghaŋ younjiŋ Jouŋ ghà njiɛŋ njī ŋkhǐ nduoŋ Minnwi, ghaŋ younjiŋ pa ŋgwa Farashi wuʼɔ nchwīe pi nɛnnɛ. Ti a chwīe khɔ pa jɔ jɨ maoŋ ndɔ nnu nu?”

34Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Mimfɛ ɔ lāa maoŋ jɨ ni ghaŋ gɛ̀ lɨʼɨ láŋ ndɨɨ ŋa mimbia ŋgaŋ láŋ ghɔ wuʼɔ mbɔ pugu pugu nɛ?35Llɛ́ shi nthɔ ŋa pi shi mfuʼu mimbia láŋ ghɔ moŋ shɨna pugu, nɛnnɛ, pugu shi njī ŋkhǐ moŋ llɛ́ pighɔ.”

36Jishɔ chhu luʼɔ chrà yei ni pugu, “Mbaʼa ŋoŋ shāa ndhwí fhi nchri paʼo ŋkuoŋ ndunu ndhwí nɔ ghɔ. Ä nchwīe nɛnnɛ, kaŋ a pɨrɨ ndhwí fhi ghɔ ndɔ mbaʼa pra ndhwí fhi ghɔ yiʼi nyīeŋ ŋkāʼo pugu yi ndunu.37A wuʼɔ haʼaŋ a pɔ ni mikei ŋgrào nɛ. Mbaʼa ŋoŋ niʼiŋ laʼo fhi moŋ ndunu mikei ŋgrào. Ä nchwīe nɛnnɛ làʼo fhi ghɔ fāʼo ntūgu mikei ghɔ nthɛ ŋa minthɛ paʼa a lɔ nuʼuŋ shwīi mbīgi, kaŋ làʼo ghɔ shi ŋkwrī, mikei ŋgrào ghɔ pɨrɨ gha.38A lɔ njiʼi ŋkāʼo nnɛ. Pəɨ wuʼɔ fāʼo nɔ niʼiŋ nu làʼo fhi moŋ mikei ŋgrào fhi.39Yichəɨ ŋoŋ lɔ mbɔ fɔ ŋa a ghà ŋga ŋkwo nnu ndunu làʼo mbɨnɨ ntāʼa làʼo fhi. Nthɛ ŋa a shi nchhu ŋa a pwa ndunu làʼo.”

6

Mindoundou nthɛ nnu Llɛ́ Ji pa Juu

(Matio 12:1-8; Maaku 2:23-28)

1A ni mbɔ Llɛ́ Ji pa Juu chəɨ, Jishɔ nyīeŋ ntɔgɔ nu moŋ nyìeŋ shíe gɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi ka shíe gɛ, nchiʼi ŋkrù nu. 2Pichəɨ pa ŋgwa Farashi pie ŋa, “A kie pi nɛiŋ pəɨ thɔ nchwīe nnu ŋa gɨ́ lɔ njiʼi mbiŋ ŋa pi chwīe Llɛ́ Ji nɛ?”

3Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pəɨ lɔ naa mɛ̄iŋ nnu ŋa Devi ni nchwīe ndɨɨ ŋa njì ni njia vugu pa ŋgwa pi nɛ?4A ni nii Nda Minnwi, ndɔ̄gɔ brɛi ŋa pi ni mfɛ ni Minnwi ŋkru ndɔ mbɨnɨ fɛ ni ŋgwa pi, mbɔ nnu ŋa gɨ́ shini ndɔ mbiŋ ŋa minthɛ shesheŋoŋ kru, ŋkiɛŋ ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi.”5Jishɔ lūgwi nchhu ŋa, “Muuŋ Ŋoŋmishua taathɔ Llɛ́ Ji pa Juu.”

Jishɔ ywiŋ mbɔ ŋkwíni Llɛ́ Ji pa Juu

(Matio 12:9-14; Maaku 3:1-6)

6A ni mbɔ yichəɨ Llɛ́ Ji pa Juu, Jishɔ nii nda luoŋ Minnwi njɛʼi nu. Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ ŋgei mbhɔ yi yi jɨ pɔ yi kwikwi. 7Ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi ni nthɔ ntāʼa shɨna nɔ wɛ̄iŋ nu Jishɔ ŋa a chwīe nnu ŋa a lɔ njiʼi ŋkāʼo nɛ. Nthɛ yie ghɔ, pugu pɛʼi vi, njəɨ ŋa a shi njwiŋ mbhɔ ŋoŋ ghɔ Llɛ́ Ji.

8Ndɔ a ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu nɛ, nchhu ni ŋoŋ ghɔ ŋa mbhɔ yi ni kwikwi nɛ ŋa, “Lɔllɔ ntithi shhɨ ŋguoŋ ŋgwa.” A lɔllɔ ntithi. 9Jishɔ pɨnɨ nchhu ni pugu ŋa, “Mfāʼo píe yei ni pəɨ. Gɨ́ piŋ ŋa pi chwīe pi yəɨ Llɛ́ Ji, nnu shiʼi ki nnu pɨphɨ? Kwe nu ŋoŋ ki jwi nu mi?”

10Jishɔ kara noŋ yi mbɛʼi ŋguoŋ yugu ghao, nchhu ni ŋgaŋ ŋɨnɛiŋ mbhɔ ghɔ ŋa, “Shwīi mbhɔ yɔ.” A shwīi, mbhɔ yi kiʼi ndɔ mbɔ pi shiʼi. 11Túa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pighɔ pugu pa ŋgwa Farashi pɨgɨ ŋkiɛŋ ntou yi, pugu jɛ̄ nthɔ ŋkri nnu ŋa mimfɛ pi chwīe mbɨŋ Jishɔ nɛ.

Jishɔ tɛrɛ paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi

(Matio 10:1-4; Maaku 3:13-19)

12Moŋ llɛ́ pighɔ, Jishɔ taoŋ ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra lɨʼɨ luoŋ Minnwi. Ŋkɨna fɔ nduoŋ Minnwi ŋguoŋ tuʼu ghao. 13Mbhi ni ŋga ndaŋ, a gɛ̄ ghaŋ younjiŋ pi, ntɛrɛ paanchrɔ shɨna pugu, mɛ̄iŋ vugu ni ghaŋ ntaoŋ pi; 14Shemu, ŋa a ni nchhɔ̄ ligi yi ni Pita, ni Andru ndǐŋ vi, ni Jɛiŋ, pugu Jouŋ, ni Fili, ni Batolomiu, 15ni Matio, pugu Toma, ni Jɛiŋ mbɔ muuŋ Afioshi, ni Shemu ŋa pi ni mɛ̄iŋ vi ni kwìni laʼa nɛ, 16ni Judashi, mbɔ muuŋ Jɛiŋ, ni Judashi Ishikario ŋa a ni mfīni vi nɛ.

Yú ŋgwa ghə̄ɨ nu njiŋ Jishɔ

(Matio 4:23-25)

17Jishɔ shwiʼi pugu pa ghaŋ ntaoŋ pi moŋ pɨprəɨ pugu pa ŋkiɛŋ mmɛ yú ghaŋ younjiŋ pi pugu pa ntou ŋgwa llɔ Judia ni Jerushalɛiŋ, ni ŋgwa llɔ ŋkɨŋ mmɛ ŋkhǐ Tairɛ pugu Shidoŋ. 18Pugu ni nthɔ lɨʼɨ yaʼo pa nnu mbhɔ yu, a lɔ mbɨnɨ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu. Ŋgwa ŋa jijwɛ miŋwɛiŋ ni ŋgana vugu nɛ ni nthɔ ŋkaa pugu a kwe vugu. 19Ŋguoŋ ŋgwa pighɔ ni mbaʼo nu nɔ kāoŋ nu vi nthɛ ŋa njɨ ni ntaoŋ nu mbɨŋ yu nthɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu ghao.

Pichəɨ ŋgwa shi mfāʼo mbɔrɔ

(Matio 5:1-12)

20A kə̄rə ligi yi mbɛʼi ghaŋ younjiŋ pi nchhu ni pugu ŋa,

“Mbɔrɔ yəɨ mbɔ ghaŋ pou,

nthɛ ŋa shaʼafuoŋ Minnwi shi mbɔ yəɨ.

21Mbɔrɔ yəɨ ŋa njì yia vəɨ ndwɛ nɛ,

nthɛ ŋa pəɨ lɛ njru.

Mbɔrɔ pɔ ni pəɨ ŋa pəɨ kə̄ɨ nu nɛ,

nthɛ ŋa pəɨ lɛ ŋgwɛ̄.

22Mbɔrɔ yəɨ ndɨɨ ŋa ŋgwa pɨ̄na vəɨ, mfuʼu vəɨ shɨna pugu ndɔ ŋgwɛʼi vəɨ,

ndɔ mɛ̄iŋ ligi yəɨ ŋa pəɨ ŋgwa pɨphɨ nthɛ Muuŋ Ŋoŋmishua.

23“Pəɨ fāʼo pwanjuʼɔ moŋ ndɨɨ ghɔ ndɔ ndhi ni pwatua nnɛ nthɛ ŋa kɨ̀nɛiŋ yəɨ yiɛŋ po. A wuʼɔ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pa tǎa pugu ni nchwīe ni pa njəɨlɨʼɨ Minnwi nɛ.

Pichəɨ ŋgwa shi mbɔ moŋ ŋgəʼɨ

24“Ndɔ ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ŋa pəɨ ghaŋ fàʼo nɛ,

nthɛ ŋa pəɨ kwo fāʼo yəɨ nchhɔ́ shiʼi.

25Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ŋa pəɨ yru ndwɛ nɛ,

nthɛ ŋa njì lɛ njia vəɨ,

Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ŋa pəɨ gwɛ̄ nu ndwɛ nɛ,

nthɛ ŋa pəɨ lɛ ŋkə̄ɨ ndɔ njūa.

26Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ ndɨɨ ŋa ŋguoŋ ŋgwa piŋ vəɨ piŋ nɛ,

nthɛ ŋa a wuʼɔ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pa tǎa pugu ni mbiŋ pa njəɨlɨʼɨ mifɨɨ nɛ.

Khwā ŋgwa ŋa pugu pɨ̄na ghɔ nɛ

(Matio 5:38-48; 7:12)

27“Ndɔ ni gɔ̀ ŋa ɔ yaʼo nnu ŋa ǹchhu nu nɛ, khwā mbɨ̄na yɔ, nchwīe shiʼi mbɨŋ ŋgwa ŋa pugu pɨ̄na ghɔ nɛ.28Luoŋ mbɔrɔ mbhɔ Minnwi mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu chɔ̄nɔ ghɔ nɛ, nduoŋ Minnwi mfɛ ni ŋgwa haʼaŋ pugu fɛ ŋgəʼɨ vɛ nɛ.29Ŋ̈oŋ ŋgwie ghɔ nɔ ghə̀ʼɨ yɔ, ɔ nōoŋ ŋgei nduoŋ ghɔ a pɨnɨ ŋgwie, ŋ̈oŋ nshiri mmɛ ndhwí fɨgəɨ yɔ ŋkwe, ɔ mieŋ fɔ a kwe muuŋ ndhwí yɔ ŋkaa yu.30Ŋ̈oŋ nduoŋ yaoŋ mbhɔ ghɔ, ɔ fɛ ghɔ, ti ŋ̈oŋ nshiri yaoŋ yɔ ŋkwe, ɔ mieŋ ghɔ.31Chwīe mbɨŋ ŋgwa nduoŋ nnu haʼaŋ ɔ tāʼa nu ŋa pugu chwīe mbɨŋ ghɔ nɛ.

32“Ä mbɔ ŋa ɔ wuʼɔ ŋkhwā pi ŋgwa ŋa pugu khwā ghɔ nɛ, ɔ fāʼo mbɔrɔ kiʼɛ nthɛ pi khɔ? Nthɛ ŋa njiʼi nthɛ pi pa ghaŋ phɨ ghà ŋkhwā pa ŋgwa pɛ ŋa pugu khwā vugu nɛ.33Ä mbɔ ŋa ɔ wuʼɔ nchwīe shiʼi pi mbɨŋ ŋgwa ŋa pugu chwīe shiʼi mbɨŋ ghɔ nɛ, ɔ fāʼo mbɔrɔ kiʼɛ nthɛ pi khɔ? Njiʼi nthɛ ghaŋ nchwīe phɨ ghà ŋguʼɔ nchwīe pi nɛnnɛ.34Ɔ̈ ŋguʼɔ fōo yaoŋ pi ni ŋgwa ŋa pugu shi mbɨnɨ nduʼu nɛ, ɔ fāʼo mbɔrɔ nthɛ pi khɔ? Njiʼi nthɛ ghaŋ chwīe phɨ ghà mfōo pichəɨ ghaŋ chwīe phɨ ni yaoŋ, nji nu ŋa pugu lɛ nduʼu.

35“Ndɔ khwā ŋgwa ŋa pugu pɨ̄na ghɔ nɛ, nchwīe shiʼi mbɨŋ pugu, mfōo ŋoŋ ni yaoŋ ki lɔ njwɛrɛ nu ŋa a pɨnɨ nduʼu, nnɛ kaŋ kɨ̀nɛiŋ yɔ shi njiɛŋ, a lɔ nōoŋ ŋa ɔ muuŋ Minnwi ŋa a Chaapifuoŋ nɛ, nthɛ ŋa a ghà nōoŋ pwapuŋ ni ŋgwa ŋa pugu lɔ nji shiʼi nɛ pugu pa ghaŋ phɨ.36Fāʼo kwoshɨnɨ wuʼɔ nɔ haʼaŋ Minnwi Tǎa ghɔ fāʼo kwoshɨnɨ nɛ.

Shaʼa nu ŋgwa nduoŋ

(Matio 7:1-5)

37“Kiʼi nshaʼa ŋgwa nduoŋ nnɛ ŋa kiʼi pi shaʼa ghɔ. Kiʼi ntuo ŋoŋ nɔ ŋgushaʼa, kaŋ mbaʼa ŋoŋ tuo ghɔ nɔ ŋgushaʼa. Līʼɛ phɨ ŋgwa, kaŋ pi shi ndīʼɛ jɔ.38Fɛ yaoŋ ni ŋgwa nduoŋ, kaŋ pi shi mbɨnɨ mfɛ jɔ. Yaoŋ ŋa ɔ fɛ nɛ shi mbɨnɨ mbɨnɨ mbhɔ ghɔ pi niʼiŋ ti mfrɛ̄i, nchɨʼɨ ŋa a lɨnaoŋ ti ŋkwrī. Yaoŋ ŋa ɔ fɨ̄ʼɨ yaoŋ moŋ ghɔ mfɛ nɛ, ki a ghaʼo ki a kɨgəɨ, pi shi ŋguʼɔ mfɨ̄ʼɨ pi moŋ ghɔ nduʼu vɛ.”

39Jishɔ shwei luʼɔ chrà yei ni pugu: “Mbaʼa nchriligi nōoŋ shɛndaoŋ ni yichəɨ nchriligi, ä nōoŋ, kaŋ ŋguoŋ vugu shi ŋgū moŋ tiɛŋ.40Mbaʼa ŋgaŋ younjiŋ ŋoŋ chaa masha vi, ndɔ ndɨɨ ŋa ŋoŋ mīʼɛŋ yɛʼi nu yaoŋ nɛ, a fhi Masha vi.

41“A chwīe khɔ ɔ yəɨ muuŋ ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ndǐŋ ghɔ, ndɔ ki lɔ mfāʼo ndɨɨ ni mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ ŋa a pɔ moŋ jɔ ligi nɛ?42Ki minthɛ ɔ kie nɛiŋ nchhu ni ndǐŋ ghɔ ŋa, ‘Ǹaʼaŋ mfuʼu ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ghɔ nɛ’, ndɔ paʼa ndɔ njəɨ mmɛ mbɨɨ ŋkwɛiŋ ŋa a pɔ moŋ jɔ ligi nɛ. Ŋgaŋ mifɨɨ yei, fǔoŋ mfuʼu mmɛ Kuo thɨ ŋa a pɔ ligi ghɔ nɛ, nnɛ kaŋ ɔ shi njəɨ lɨʼɨ shishiʼi nɔ fuʼu nu ŋkuʼu thɨ ŋa a pɔ ligi ndǐŋ ghɔ nɛ.

Thɨ pugu ntíɛŋ yi

(Matio 7:16-20; 12:33-35)

43“Nthɛ ŋa thɨ shiʼi shiʼa njuŋ ntíɛŋ thɨ pɨphɨ, ndɔ paʼa thɨ pɨphɨ lɔ njuŋ ntíɛŋ thɨ shiʼi.44Pi ghà nji ŋkiɛŋ thɨ pi ŋkuoŋ ntíɛŋ yi. Pi shiʼa ndɨ̄ga ŋguuŋ laʼo shǐe, ndɔ paʼa ndɔ ŋka chìa ŋkuoŋ mbiembie.45Ŋoŋ shiʼi ghà nchrā nnu shiʼi llɔ shɨna pa nnu shiʼi ŋa a lɨnaoŋ njùʼɔ yu nɛ, ŋoŋ pɨphɨ chrā nnu pɨphɨ llɔ shɨna pa nnu pɨphɨ ŋa a lɨnaoŋ njùʼɔ yu nɛ, nthɛ ŋa njùʼɔ ghà ŋga ndɨnaoŋ, nchò chrā.

Paa ghaŋ krao nda

(Matio 7:24-27)

46“A chwīe khɔ ɔ thɔ mɛ̄iŋ a ŋa, ‘Taathɔ, Taathɔ,’ ndɔ paʼa ndɔ nchwīe nnu ŋa ǹchhu vɛ nɛ?47-48Shesheŋoŋ ŋa a thɔ njəɨ a njaʼo nchrā a nchwīe ndɔ haʼaŋ ǹchhu nɛ, ǹshi nshwei ghɔ ni ŋkwaŋ yaoŋ ŋa a fhi nɛ. A pɔ nɔ ŋoŋ ŋa a gha nthɔ ŋkrao nda, nja ntou kwò yi a shhi, a nūʼɔŋ ŋkuoŋ ŋgùʼɔ. Nɨnəɨ gha mbɨ̄gəɨ, ŋkhǐ thɔ mbɨŋ nda ghɔ ndɔ paʼa ndɔ nchɨʼɨ vi nthɛ ŋa pi ni nja ŋkrao vi shiʼi.49Ndɔ ti ŋoŋ ŋa a yaʼo chrà a ki lɔ nchwīe nɛ pɔ nɔ ŋoŋ ŋa a krao nda shhɛ ndɔ ki lɔ nūʼɔŋ kwò yi, nɨnəɨ gha mbɨ̄gəɨ, ŋkhǐ thɔ mbɨŋ nda ghɔ, a gū wuʼɔ ndɨɨ ghɔ nwīʼiŋ ghao.”

7

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ muuŋ fàʼa

mmɛŋoŋ taʼa ŋkɨɨ shoogɛ Roma

(Matio 8:5-13)

1Jishɔ ni ŋga mīʼɛŋ chhu nu ŋguoŋ pa nnu pei ni ŋgwa pighɔ, ŋgə̄ɨ Kapanuŋ. 2Nthishɨ taʼa ŋkɨɨ pa shoogɛ Roma ni mfāʼo muuŋ fàʼa vi ŋa a ni nja ŋkhwā vi. Muuŋ fàʼa vi ghɔ ni nja ŋgɨ̄nɔ nu ti mbiʼi shɨgɛi ŋkhu. 3Ndɨɨ ŋa a ni njaʼo pa nnu nɔ ligi Jishɔ nɛ, a taoŋ pa thishɨ ŋgwa Juu ghɔ ŋa a thɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ muuŋ fàʼa vi. 4Pugu ni ŋga nthɔ mfɨ̄ʼɨ ni Jishɔ, ndɨ̄gəɨ vi ŋkiɛŋ yie ghɔ, nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ vei kāʼo ŋoŋ ŋa a pie ŋa ɔ ghɛ̄rɛ vi, 5nthɛ ŋa a khwā ŋgwa pia, ŋkrao ju nda luoŋ Minnwi yia.”

6Nɛnnɛ Jishɔ ghə̄ɨ pugu pugu. A ni ŋga nthɔ ti mbara chonda, nthishɨ ghɔ taoŋ taannu pi ŋa pugu chhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, kiʼi ŋgwie noŋ yɔ, ǹdɔ njiʼi ŋkāʼo nɔ ŋoŋ ŋa mimfɛ ɔ nii nda a nɛ. 7-8Ndɔ paʼa ǹdɔ njiʼi ŋkāʼo nɔ thɔ nu njəɨ ghɔ nduthɔ a. Wuʼɔ fɛ pi gɨ́ noŋ muuŋ fàʼa a tɔgɔ. Nthɛ ŋa mmu nduthɔ a, ŋ̀ga mfāʼa mbhɔ ŋgwa, ndɔ nthɔ nshaʼa pa shoogɛ ŋkaa mu. Ŋ̀ga mfɛ gɨ́ ni yei ŋa, ‘Ghə̄ɨ!’ a ghə̄ɨ. Mfɛ gɨ́ ni vini ŋa, ‘Thɔ!’ a thɔ. Mfɛ gɨ́ ni muuŋ fàʼa a ŋa, ‘Chwīe yei!’ a chwīe.”

9Jishɔ ni ŋga njaʼo nnu yei, ŋgrāo, nchhu ni yú ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njōu njiŋ yi nɛ ŋa, “Njiʼi nthɛ pi Ishrae ǹdɔ naa njəɨ ŋoŋ a fāʼo fɨʼɨ piŋ yei.” 10Ndɨɨ ŋa ŋgwa pɛ ŋa pi ni ntaoŋ vugu ni mbɨnɨ nda nthishɨ pa shoogɛ ghɔ nɛ, pugu yəɨ muuŋ fàʼa ghɔ, ghɨ̌nɔ yi kwo tɔgɔ.

Jishɔ ywiŋ muuŋ miŋgwɛ ŋkugu

11A gha ndara, Jishɔ lɔllɔ ŋgə̄ɨ laʼataoŋ chəɨ pi mɛ̄iŋ ni Naiŋ. Pa ghaŋ younjiŋ pi pugu pa mmɛ yú ŋgwa pɔ njiŋ yu. 12A ni ŋga mbara nu choŋkaʼa laʼataoŋ ghɔ, ŋga njəɨ nu pi tiɛŋ khu ŋoŋ ntaoŋ nu nɔ, mbɔ fiɛŋ muuŋ mimbia mbhɔ mǔuŋ vi, ndɔ mbɔ miŋgwɛ ŋkugu. Yú ŋgwa, llɔ laʼataoŋ ghɔ, pɔ pugu pa miŋgwɛ ghɔ. 13Taathɔ ni ŋga njəɨ miŋgwɛ ghɔ, mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ yu nchhu ghɔ ŋa, “Kiʼi nuʼuŋ ŋkə̄ɨ,” 14ŋgə̄ɨ ŋkaoŋ ŋkuŋkhu ghɔ, ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ntiɛŋ nɛ tithi. A chhu ŋa, “Maʼaŋ mikhwa, ǹchhu vɛ ŋa, lɔllɔ.” 15Ŋkukhu ghɔ lɔllɔ nchɔchhɔ njɛ̄ chrā nu, Jishɔ fɛ vi ni mǔuŋ vi.

16Pɔgɔ gu wɛ̄iŋ ŋguoŋ yugu ghao, pugu ghaʼo Minnwi, nchhu nu ŋa, “Mmɛ njəɨlɨʼɨ Minnwi chəɨŋ shɨna pia.” Mbɨnɨ nchhu ŋa, “Minnwi thɔ nɔ kwe nu ŋgwa pi.” 17Pishaʼakhɔ yei nɔ ligi Jishɔ nyīeŋ moŋ ŋguoŋ Judia ghao pugu pa laʼataoŋ ŋkɨŋ Judia.

Ghaŋ ntaoŋ llɔ mbɔ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ

(Matio 11:2-19)

18Pa ghaŋ younjiŋ Jouŋ ni ŋga shwei vi ni ŋguoŋ pa nnu ŋa Jishɔ ni nchwīe nɛ, a mɛ̄iŋ yi paa shɨna pugu 19ntaoŋ vugu ni Taathɔ ŋa pugu pie vi ŋa, “A gɔ̀ mbɔ ŋoŋ vɛ ŋa a ni mbɔ ŋa a shi nthɔ nɛ, ki pigi ywɛrɛ ŋoŋ nduoŋ?”

20Paa ŋgwa pighɔ gha ŋgə̄ɨ njəɨ Jishɔ, nchhu ghɔ ŋa, “Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ taoŋ vigi vɛ ŋa pigi pie ŋa ‘A gɔ̀ mbɔ ŋoŋ vɛ ŋa a ni mbɔ ŋa a shi nthɔ nɛ, ki pigi ywɛrɛ ŋoŋ nduoŋ?’ ”

21Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ntou ŋgwa pugu pa ŋgwa pɛ ŋa jijwɛ pɨphɨ ni mbɔ mbɨŋ pugu nɛ, ŋaʼaŋ ligi pa nchriligi. 22A khwɛ̄ ni pa ghaŋ ntaoŋ Jouŋ ŋa, “Pəɨ pɨ̄nɨ shwei Jouŋ ni yaoŋ ŋa pəɨ yəɨ ndɔ njaʼo nɛ, pa nchriligi yəɨ lɨʼɨ, pa ŋkwíni nyīeŋ, ghaŋ ghɨnɔmbaluŋ pɔ shiʼi, pa fhɨtənə yaʼo lɨʼɨ, pi pɨʼɨ pa ŋgwa khu moŋ gu, pi chīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ni ghaŋ pou.23Mbɔrɔ pɔ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu lɔ njiʼi mfāʼo kɨʼɨŋgɨnɨ moŋ piŋ yugu nthɛ a nɛ.”

24Pa ghaŋ ntaoŋ Jouŋ ni ŋga ŋkwo ghə̄ɨ, Jishɔ jɛ̄ nthɔ nchrā nu ni yú ŋgwa pighɔ nthɛ Jouŋ, “Pəɨ ni ŋgə̄ɨ moŋ ŋkǔnu njó njəɨ pi khɔ fɔ? Trǔ ŋa fɨfrəɨ chɨ̄ʼɨ nu? Ŋga!25Ti pəɨ ni ŋgə̄ɨ kiʼɛ njəɨ pi khɔ fɔ? Ŋoŋ ŋa a ni māʼaŋ ŋkiɛŋ ndhwí chɨgəɨ nchuoŋ? Ŋga! Līi njəɨ, ŋgwa ŋa pugu ghà māʼaŋ ŋkwaŋ ndhwí pighɔ nɛ ndɔ mbɔ moŋ nchhɔ shiʼi nɛ ghà mbɔ pi moŋ ntuʼɔ pa fùoŋ.26Shwei a nɛ, ti pəɨ ni ŋgə̄ɨ nu kiʼɛ njəɨ pi khɔ fɔ? Njəɨlɨʼɨ Minnwi? Ooŋ, ǹshwei vəɨ, ŋoŋ ŋa a chaa njəɨlɨʼɨ Minnwi nɛ.27Nthɛ ŋa Jouŋ ŋoŋ ŋa chrà Minnwi chrā nɔ ligi yi ŋa,

‘Līi njəɨ, ǹshi ntaoŋ ŋgaŋ ntaoŋ a,

a ghə̄ɨ shhɨ pəɨ mbīri ndaoŋ ni pəɨ.’ ”

28Jishɔ pɨnɨ mbīgi ŋa, “Ǹshwei vəɨ ŋa Jouŋ ghaʼo nchaa ŋguoŋ ŋgwa ŋa piŋgɛ kwo ma mbhi nɛ, ndɔ ŋoŋ ŋa a kɨgəɨ nchaa ŋguoŋ ŋgwa moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi nɛ ghaʼo nchaa Jouŋ.”

29Ŋguoŋ ŋgwa pugu pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi ni ŋga njaʼo yei nnu, mbiŋ ŋa nnu ŋa Minnwi chwīe nɛ yi ndɨndɨ, mbɔ ŋgwa ŋa Jouŋ ni mfɛ ŋkhǐ ni pugu nɛ. 30Ndɔ pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ lāa nnu ŋa Minnwi ni ŋkāʼa nthɛ vugu nɛ, nnɛ ki lɔ ntɔgɔ moŋ kwe ŋkhǐ Jouŋ.

31Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ nchhu ŋa, “Mi nthɛ m̀āʼaŋ fɨʼɨ ŋgwa mbhi shiʼa pi ni khɔ? Pugu fhi pi khɔ?32Pugu pɔ nɔ pa mikəʼɨ ŋa pugu chhɔ taŋ, taʼa kwíe chhu nu ni vichəɨ ŋa, ‘Pigi māʼaŋ ŋkhǐ pwanjuʼɔ ni pəɨ, ndɔ paʼa pəɨ lɔ mbini, pigi yrāo ŋkhǐ gu ndɔ paʼa pəɨ lɔ ŋkə̄ɨ.’33Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ni nthɔ, ki lɔ ŋkru brɛi ndɔ paʼa ndɔ nnu làʼo pəɨ chhu ŋa ‘a fāʼo miŋwɛiŋ mbɨŋ yu.’34Muuŋ Ŋoŋmishua thɔ njɨ maoŋ ndɔ nnu nu, pəɨ ŋa, ‘a njru mmɛ yaoŋ ndɔ mbɔ mbaa làʼo, mbɨnɨ mbɔ taannu ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa ghaŋ phɨ.’35Ndɔ ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu piŋ shiethɔ Minnwi nɛ nōoŋ ŋa shiethɔ ghɔ yi shini.”

Jishɔ ghə̄ɨ kra nda Shemu ŋoŋ Farashi

36Yichəɨ taʼa Farashi ni mɛ̄iŋ Jishɔ ŋa a thɔ pugu yu jɨ maoŋ, a ghə̄ɨ nda Farashi ghɔ nchɔchhɔ lɨʼɨ jɨ maoŋ. 37Miŋgwɛ chəɨ ni mbɔ moŋ laʼataoŋ ghɔ, mbɔ nchwīe phɨ, ŋga njaʼo ŋa Jishɔ pɔ nda ŋoŋ Farashi ghɔ lɨʼɨ jɨ maoŋ, a thɔ ni yichəɨ nchɨ́ŋ ŋa pi chwīe ni ŋgùʼɔ, laminda tɨnɨnchuoŋ lɨnaoŋ moŋ ghɔ, 38nthi njiŋ Jishɔ, yəɨ kwò yu ŋkə̄ɨ nu, ŋkwrī ŋkhǐ ligi yi nɔ kwò yi, njɨ̄gɨ ni ŋgiithɔ yi, nthɔ nuaŋ kwò yi, mbɔrɔ kwò yi ni laminda ghɔ.

39Ŋoŋ Farashi ghɔ ni ŋga njəɨ yei nnu nchhu ni noŋ yi ŋa, “Ŋ̈oŋ vei kaŋ nja mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi, a kaŋ nji ŋkwaŋ ŋoŋ ŋa miŋgwɛ vei ŋa a chhɔ ŋkāoŋ vi yie ghɔ nɛ, ŋkwaŋ chɔmbhi pɨphɨ ŋa a ghà nchhɔ nɛ.”

40Nɔ khwɛ̄ nu Jishɔ chhu ŋa, “Shemu, m̀fāʼo nnu nɔ chhu nu vɛ.”

Shemu pie ŋa, “Mbɔ khɔ, ŋgaŋ yɛʼi ŋgwa?”

41“Yichəɨ ŋgaŋ fōo ŋgwa ni mbɨŋ ni mbɔ fɔ mfāʼo paa ghaŋ ŋkru pi. Ŋkrù yi pɔ puŋ taʼa yi mbɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋ̈oŋ mfāʼa nɔ tiɛŋ ŋkɨɨ llɛ́ pi pe vi nɔ nɛ, yichəɨ pɔ fɨʼɨ mbɨŋ ŋa ŋ̈oŋ mfāʼa nɔ tiɛŋ wuŋ llɛ́, pi pe vi nɔ nɛ.42Paʼa kaŋ taʼa ŋoŋ vugu lɔ mfāʼo mbɨŋ ghɔ nɔ pe nu ni ŋoŋ ghɔ, nthɛ yie, a chiʼi ŋkrù yugu ghɔ. A yəɨ shɨna pugu ŋa a shi ŋkhwā vi nchaa vichəɨ?”

43Shemu khwɛ̄ ŋa, “M̀bīʼi ŋa a yɛ ŋa ji ŋkrù ni njiɛŋ nɛ.”

Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ɔ chhu a kāʼo.”

44Nɛnnɛ Jishɔ kara ndīi miŋgwɛ ghɔ, nchhu ni Shemu ŋa, “Ɔ yəɨ miŋgwɛ vei? Mi nì nii nda ghɔ paʼa ɔ lɔ mfɛ ŋkhǐ shɨ̄gao kwò vəɨ, ndɔ miŋgwɛ vei shɨ̄gao kwò ma ni ŋkhǐ ligi yi, ndɔ njɨ̄gɨ ni ŋgiithɔ yi.45Ɔ shini ndɔ nchhu ŋa ǹthɔ a pwa ni paŋ nu ma, ndɔ jɛ̄ nɔ haʼaŋ ǹthɔ hɛiŋ nɛ, a lɔ naa mieŋ nuaŋ nu kwò ma yaʼa.46Ɔ shini ndɔ njiʼi mbɔrɔ thɔ a ni wru, ndɔ ti a pɔrɔ kwò ma ni laminda chɨgəɨ nchuoŋ.47Nthɛ yie ghɔ, ǹchhu vɛ ŋa fɨʼɨ ntou khwǎ ŋa a nōoŋ nɛ, nōoŋ ŋa pi līʼɛ phɨ yi ŋa a yiɛŋ nɛ. Ndɔ ŋoŋ ŋa a wuʼɔ nchwīe pi shɨgɛi phɨ, pi līʼɛ nɛ, nōoŋ khwā pi shɨgɛi yi.”

48Jishɔ chhu kiʼɛ ni miŋgwɛ ghɔ ŋa, “Ǹdīʼɛ phɨ yɔ.”

49Pichəɨ ŋgwa ŋa pugu pugu ni mbɔ ŋkuoŋ taprɛi nɛ, jɛ̄ nchhu nu ni noŋ pugu ŋa, “Yei pɔ pi gɔ̌ ŋa a pɔ ti ndīʼɛ pi phɨ ŋoŋ?”

50A chhu ni miŋgwɛ ghɔ ŋa, “Piŋ yɔ chwīe ɔ lūgu, ghə̄ɨ ni gɔ moŋ ghɨghrɨ.”

8

Piŋgɛ pɛ ŋa pugu pa Jishɔ ni nyīeŋ nu kaʼa nɛ

1A ni ŋga ndaʼa, Jishɔ nyīeŋ moŋ pa mɛmmɛ laʼataoŋ pugu pa puoŋ mi laʼataoŋ, nthɔ nshwei pwa pishaʼakhɔ mbɔ yi Shaʼafuoŋ Minnwi. A ni mbɔ pugu pa paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi, 2pugu pa pichəɨ piŋgɛ, ŋa a ni mfuʼu jijwɛ pɨphɨ mbɨŋ pugu, mbɨnɨ njɨ̄gɨ pa ghɨ̌nɔ mbɨŋ pugu. Piŋgɛ pighɔ ni mbɔ Meri, ŋa pi ni mɛ̄iŋ vi ni Madaliŋ, ŋa khwachəɨ miŋwɛiŋ ni ntaoŋ mbɨŋ yu nɛ, 3ni Joana, mbɔ ŋgwɛ Kusha, mbɔ muuŋ fàʼa Hɛrɔ, ni Shushana, pugu pa ntou pichəɨ piŋgɛ ŋa pugu ni nthɔ ŋgɛ̄rɛ Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi llɔ moŋ yugu ŋkaa nu nɛ.

Luʼɔ chrà nthɛ ŋoŋ ŋa a ghə̄ɨ lɨʼɨ phi mbhɛ̌

(Matio 13:1-9; Maaku 4:1-9)

4Ndɨɨ ŋa ntou yú ŋgwa ni nthɔ ŋkɨrɨ nu, pichəɨ llɔ moŋ ntou pa lɨʼɨ nyīeŋ ŋgə̄ɨ nu yəɨ Jishɔ nɛ, a chhu yei luʼɔ chrà ni pugu:

5“Ŋoŋ chəɨ ni ma mbɔ fɔ, ŋgə̄ɨ lɨʼɨ māʼaŋ mbhɛ̌ maoŋ. Nɔ haʼaŋ a ni māʼaŋ nu nɛ, pichəɨ gū shɛmbua, ŋgwa tie ni kwò yugu, pa mishi llɔ tɔthɨ shwiʼi kru.6Pichəɨ gū moŋ shhɛ ŋkwá, ŋga ŋkhɛ̄, ŋkiʼi ndɔ njaoŋ yaoŋ nthɛ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo ŋkhǐ.7Pichəɨ gū moŋ shishaʼa, shishaʼa yīʼɛ ŋkuʼɔ mfīgi maoŋ pighɔ pugu khu.8Pichəɨ mbhɛ̌ maoŋ pighɔ ni ŋgū moŋ shhɛ shiʼi mbūgu fɔ ndɔ nja njuŋ, nchaa mbhɛ̌ yi ni ŋkɨɨ ŋgɛ.” Jishɔ ghà ŋga nchhu nnu pei mīʼɛŋ, mfɛ gɛ̀ ŋa, “Ŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə nɛ, â yaʼo.”

9Pa ghaŋ younjiŋ pi pie vi ŋa, “Njiŋ luʼɔ chrà ghɔ pɔ pi ŋa?” 10A khwɛ̄ ŋa, “Minnwi chwīe pəɨ ji pa nnu lə̄ɨŋ moŋ Shaʼafuoŋ yi. Ndɔ ni pichəɨ ŋgwa, a pɔ pi moŋ luʼɔ chrà nnɛ ŋa:

‘Pugu shi ndīi,

ndɔ paʼa ndɔ njəɨ;

Njwɛrɛ ndɔ paʼa,

ndɔ njaʼo nji.’8:10 Ishaya 6:9.

11“Yei njiŋ luʼɔ chrà ghɔ: Mbhɛ̌ yaoŋ ghɔ chrà Minnwi.12Pɛ mbhɛ̌ ŋa a ni ŋgū shɛmbua thɔ nōoŋ pi ŋgwa pɛ ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi, ndɔ devɨ thɔ fuʼu chrà ghɔ njùʼɔ pugu, nnɛ ŋa mbaʼa pugu piŋ ndɔ ndūgu.13Pa mbhɛ̌ pɛ ŋa pugu ni ŋgū moŋ shhɛ ŋkwá nɛ pɛ ŋgwa ŋa pugu yaʼo chrà ghɔ, mbiŋ ni pwatua ndɔ paʼa ŋǐeŋ yugu lɔ ntɨnɨ. Pugu piŋ nɔ kuo ndɨɨ, mōoŋ nu gha nthɔ pugu pāʼa ŋkǔnu yugu.14Pa mbhɛ̌ ŋa pugu ni ŋgū moŋ shishaʼa nɛ, ŋgwa ŋa pugu piŋ chrà Minnwi, mbiŋ, ŋga ŋgə̄ɨ pa ghaghana, pa fāʼo, ni nchhɔ́ shiʼi ŋkuoŋ ŋgrào mbhi yei fīgi vugu, paʼa ntíɛŋ yugu lɔ ma ntɨnɨ.15Ndɔ ti mbhɛ̌ moŋ shhɛ shiʼi pɛ ŋgwa ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi ni ŋkiɛŋ njùʼɔ shiʼi, ndɔ ŋgwɛ̄iŋ a tɨnɨ, ŋgwɛ̄iŋ njùʼɔ ti njuŋ ntíɛŋ.

Truka laʼo mikru

(Maaku 4:21-25)

16“Ŋoŋ shiʼa nchuʼu truka ŋkuru ni mikru ki niʼiŋ laʼo kúoŋ, ŋoŋ ghà nchuʼu ntigi pi lɨʼɨ thi truka, nnɛ ŋa ŋgwa ŋa pugu nii nu nda nɛ yəɨ liʼɛ ghɔ.17Yichəɨ yaoŋ lɔ mbɔ fɔ ŋa pi lə̄ɨŋ ŋa mbaʼa pi ma mieŋ ki nōoŋ lɨʼɨ wo, ki nnu ŋa pi kuru ŋa mbaʼa pi ma mieŋ ki ji a lɔ mbɨnɨ ntaoŋ lɨʼɨ liʼɛ.18Lɨna nu kiʼɛ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ɔ ywɛrɛ nnu nɛ, nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a fāʼo nɛ, pi shi mbīgi ntou yi ghɔ, ndɔ ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo nɛ, pi shi ŋkwe shɨgɛi yɛ ŋa a pīʼi ŋa a fāʼo nɛ mbhɔ yu.”

Mǔuŋ Jishɔ pugu pa lǐŋ pi pi pimbia

(Matio 12:14-50; Maaku 3:31-35)

19Mǔuŋ Jishɔ pugu pa lǐŋ pi pi pimbia thɔ lɨʼɨ yəɨ vi, ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo shɨna nthɛ yú ŋgwa yəɨ yu. 20Yichəɨ ŋoŋ chhu ni Jishɔ ŋa, “Mǔuŋ ghɔ pugu pa lǐŋ pɔ pi pimbia pɔ nɛ mbhi ntāʼa nu njəɨ ghɔ.” 21Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Mǔuŋ a pugu pa lǐŋ paŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi ndɔ nchwīe nnu ŋa chrà ghɔ chhu nɛ.”

Jishɔ chwīe fiŋ tithi

(Matio 8:23-27; Maaku 4:35-41)

22Llɛ́ chəɨ, Jishɔ nii moŋ kikuoŋ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi nchhu ŋa, “Pia shāʼa ntaoŋ njiɛŋ hiŋ.” Nnɛ pugu wɛ̄iŋ ndaoŋ. 23Nɔ haʼaŋ pugu ni nchwi kikuoŋ ghɔ ŋgə̄ɨ nu nɛ, lɔgɔ wɛ̄iŋ Jishɔ. Mmɛ fiŋ gū moŋ ŋkhǐ, ŋkhǐ jɛ̄ lɨnaoŋ nu moŋ kikuoŋ yugu, ti pugu thi pi moŋ gu. 24Pugu ghə̄ɨ ŋgūʼu Jishɔ, nchhu nu ŋa, “Masha! Masha! Pia khu nu nɛ ma!”

A wūʼu, mbɨ̄ga fɨfrəɨ ghɔ pugu pa fiŋ moŋ ŋkhǐ, ŋguoŋ yi tithi, moŋ ŋkhǐ ju. 25A chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Piŋ yəɨ pɔ pi hɨŋ?”

Pugu pɔgɔ ndɔ ŋgrāo, nchhu ni noŋ pugu ŋa, “Yei pɔ pi yəɨ ŋkwaŋ ŋoŋ, ŋa a fɛ gɨ́ ni fɨfrəɨ pugu pa fiŋ ŋa pugu tithi pugu yaʼo nnɛ?”

Jishɔ fuʼu miŋwɛiŋ mbɨŋ ŋoŋ

(Matio 8:28-34; Maaku 5:1-20)

26Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi shāʼa ŋkhǐ llɔ Galili ntaoŋ krao ŋgei Gerasha. 27Nɔ haʼaŋ Jishɔ taoŋ moŋ kikuoŋ nɛ, mbāoŋ pugu yichəɨ ŋoŋ a fāʼo pa miŋwɛiŋ, a shini ndɔ māʼaŋ ndhwí nɔ ntaaŋ ndɨɨ, paʼa ndɔ ndaʼa nu nda, ŋka laʼa pi moŋ lɨʼɨ twei ŋgwa. 28A ni ŋga njəɨ Jishɔ, mūʼuŋ ŋgòu, ŋgū shhɛ shhɨ yu, nchhu ni njɨ ŋa, “Pɔgɔ fāʼo pi khɔ, Jishɔ Muuŋ Minnwi ŋa a chaa ŋguoŋ ŋgwa nɛ? M̀baʼo mbhɔ shhɨ ghɔ, kiʼi niʼiŋ a moŋ ŋgəʼɨ!” 29A ni nchhu yei nthɛ ŋa Jishɔ ni ŋkwo fɛ gɨ́ ni miŋwɛiŋ ghɔ ŋa a taoŋ mbɨŋ yu. Yiɛŋ ndɨɨ miŋwɛiŋ ghɔ ni nthɔ ncho vi, njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ pi ni ŋkrao mbhɔ mi, ŋgwɛ kipaʼo nɔ kwò mi nthɔ ŋkɛ̄ʼi vi nɛ, a shi ŋguʼɔ njaʼa maoŋ pighɔ yaʼa, miŋwɛiŋ ghɔ fra vi ŋgə̄ɨ nɔ moŋ ŋkǔnu njó.

30Jishɔ pie vi kiʼɛ ŋa, “Ligi yɔ khɔ?”

A ŋa, “Ligi a Káʼa Yi,” nthɛ ŋa ntou miŋwɛiŋ ni nii mbɨŋ yu. 31Pa miŋwɛiŋ pighɔ lɨ̄gəɨ Jishɔ ŋa kiʼi a fɛ vugu moŋ lɨʼɨ ŋgəʼɨ. 32Ŋkiɛŋ mmɛ kwíe ŋkunyaŋ ni nthɔ njɨ nu fɔ ŋkɨŋ mbra, pugu lɨ̄gəɨ vi ŋa a mieŋ pugu nii moŋ pa ŋkunyaŋ pighɔ, a mieŋ vugu. 33Pugu taoŋ kiʼɛ mbɨŋ ŋoŋ ghɔ, nii mbɨŋ pa miŋkunyaŋ pighɔ. Ŋguoŋ kwíe ŋkunyaŋ pighɔ tei llɔ ŋkɨŋ mbra ghɔ, nshwiʼi ŋkɨŋ ŋkhǐ, ŋgū moŋ ghɔ ŋkhu.

34Ghaŋ kɛ̄ʼi ŋkunyaŋ pighɔ ni ŋga njəɨ nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, ntaoŋ tei ŋgə̄ɨ nchhu moŋ laʼa pugu pa moŋ nyìeŋ. 35Ŋgwa taoŋ nɔ ghə̄ɨ nu njəɨ nnu haʼaŋ a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ. Ŋga nthɔ njəɨ Jishɔ, njəɨ ŋoŋ ghɔ ŋa miŋwɛiŋ pighɔ ni ntaoŋ mbɨŋ yu nɛ, a chɔchɔ yəɨ yu ni ndhwí mbɨŋ yu ndɔ mbɔ shishiʼi, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu. 36Pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njəɨ nnu ghɔ nɛ, shwei vugu ŋkwaŋ haʼaŋ pi kwe ŋoŋ ghɔ ŋa pa miŋwɛiŋ ni mbɔ mbɨŋ yu nɛ. 37Nɛnnɛ ŋguoŋ pa ŋgwa moŋ krao ŋgei Gerasha yōu Jishɔ ŋa a ghə̄ɨ, nthɛ ŋa ŋkiɛŋ pɔgɔ gu ni ŋgwɛ̄iŋ vugu.

Nɛnnɛ Jishɔ nii moŋ kikuoŋ ŋgə̄ɨ. 38Ŋoŋ ŋa miŋwɛiŋ pighɔ ni ntaoŋ mbɨŋ yu lɨ̄gəɨ Jishɔ ŋa, “Mieŋ ǹthɔ pɔgɔ ghə̄ɨ kaʼa.” Jishɔ lāa, nchhu nu ŋa, 39“Pɨnɨ laʼa, nshwei ŋgwa pɔ fɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi fāʼa mbɨŋ ghɔ nɛ.” Ŋoŋ ghɔ nyīeŋ moŋ ŋguoŋ laʼa nthɔ mfɨ̄ʼɨ nnu ŋa Jishɔ chwīe mbɨŋ yu nɛ.

Jishɔ ywiŋ muuŋ miŋgwɛ

nchwīe ghɨ̌nɔ yichəɨ miŋgwɛ mmɛ

(Matio 9:18-26; Maaku 5:21-43)

40Ndɔ haʼaŋ Jishɔ ni mbɨnɨ nɛ, pa ŋgwa ni nchhu ghɔ ŋa a thɔ a pwa, nthɛ ŋa ŋguoŋ vugu ni nchhɔ njwɛrɛ vi. 41Ŋoŋ chəɨ ŋa ligi yi Jairu, yɨ̄ga nchəɨŋ. A ni mbɔ mmɛŋoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi, ŋgū shhɛ shhɨ Jishɔ nchhɔ ndɨ̄gəɨ vi ŋa a thɔ nda yu, 42nthɛ ŋa fiɛŋ muuŋ vi yi miŋgwɛ ŋa a ni mfāʼo, mbɔ muuŋ paanchrɔ ŋgaʼo, ni nthɔ ŋkhu nu.

Ndɔ haʼaŋ Jishɔ wɛ̄iŋ ndaoŋ nɛ, yú ŋgwa ni nthɔ mfra vi moŋ ŋguoŋ ŋgei ghao. 43Shɨna ŋgwa pei, miŋgwɛ chəɨ ni mbɔ fɔ ŋa a ki yəɨ ndɨɨ yi ni njɨ nɔ paanchrɔ ŋgaʼo, ŋkwo tūoŋ ŋguoŋ mbɨŋ yi ghao mbhɔ pa doktɔ, ndɔ paʼa pi lɔ nchwīe ndɨɨ yi yaʼa. Kaŋ taʼa ŋoŋ shi ki lɔ njiʼi mbɔ ŋa a kaŋ ni mfɛ a chwīe ghɨ̌nɔ yi mmɛ. 44Nɛnnɛ, a ni nthɔ njiŋ Jishɔ ŋkāoŋ po ndhwí yi. Ndɨɨ yi ghɔ lɔ ŋkiʼɛ njaʼa yaʼa chomilaoŋ ghɔ.

45Jishɔ pie ŋa, “A kāoŋ gɔ̌ ŋkāoŋ a?”

Ŋguoŋ ŋgwa ni ŋga ndāa noŋ yugu, Pita chhu ŋa, “Taathɔ, yú ŋgwa thɔ ŋkɨrɨ nu ndɔ mfra ghɔ.”

46Jishɔ chhu ŋa, “Yichəɨ ŋoŋ kāoŋ a, mi nì njaʼo ŋkwaŋ haʼaŋ njɨ ntaoŋ mbɨŋ mu.” 47Ndɨɨ ŋa miŋgwɛ vei ni njəɨ ŋa yichəɨ shɛndaoŋ lɔ mbɔ ŋa mimfɛ a lɛ̄rɛ nɛ, a wrū nthɔ nu, ŋgū shhɛ ni puŋ yi shhɨ Jishɔ ndɔ mfɨ̄ʼɨ shhɨ ŋguoŋ ŋgwa nnu haʼaŋ a ni nchwīe vi a kāoŋ Jishɔ nɛ, pugu pa ŋkwaŋ haʼaŋ ghɨ̌nɔ yi mmɛ chomilaoŋ ghɔ nɛ. 48Nɛnnɛ, Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Muuŋ a, piŋ yɔ chwīe ghɨ̌nɔ yɔ tɔgɔ, ghə̄ɨ ni gɔ moŋ ghɨghrɨ Minnwi.”

49Ndɔ haʼaŋ Jishɔ wuʼɔ nchhɔ nchrā nu nɛ, yichəɨ ŋoŋ llɔ nda Jairu, mmɛŋoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi, nthɔ nchhu ghɔ ŋa, “Muuŋ ghɔ kwo khu, kiʼi nuʼuŋ ŋgana masha ghagha.”

50Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni njaʼo nnu yei nɛ, a chhu ni Jairu ŋa, “Kiʼi nuʼuŋ mbɔgɔ gu, wuʼɔ nchhɔ mfāʼo pi piŋ, nnɛ kaŋ muuŋ ghɔ shi ndūgu.”

51Ndɨɨ ŋa Jishɔ ni nchəɨŋ nda Jairu nɛ, a shini ndɔ mbiŋ ŋa ŋoŋ nduoŋ nii nda ŋkiɛŋ Pita pugu Jouŋ ni Jɛiŋ, ni tǎa muuŋ miŋgwɛ ghɔ pugu mǔuŋ vi. 52Ŋguoŋ ŋgwa ni nthɔ ŋkə̄ɨ nu ndɔ njūa vi, Jishɔ ka chhu pi ŋa, “Kiʼi pəɨ nuʼuŋ ŋkə̄ɨ, nthɛ ŋa a lɔ ŋkhu, a lɛllɛ.”

53Pugu gwɛ̄ vi nthɛ ŋa pugu ni nji ŋa a kwo khu. 54Jishɔ ka wɛ̄iŋ pi mbhɔ yi, mɛ̄iŋ nchhu ni njɨ ŋa, “Miyaa, lɔllɔ!” 55A ywiŋ, ndɔllɔ jijwɛ yi pɨnɨ, a lɔllɔ tɔthɨ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ. Jishɔ chhu ni pugu ŋa pugu fɛ maoŋ ghɔ a jɨ. 56A ni ŋgrāo tǎa vi pugu mǔuŋ vi. Jishɔ chhu ni pugu ŋa kiʼi pugu shwei shesheŋoŋ ni nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ.

9

Jishɔ taoŋ paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pi

(Matio 10:5-15; Maaku 6:7-13)

1Jishɔ gɛ̄ paanchrɔ pighɔ lɨʼɨ muʼɔŋ mfɛ njɨ pugu pa ghrɨ́ ni pugu nɔ fuʼu nu pa miŋwɛiŋ ndɔ njɨ̄gɨ pa ghɨ̌nɔ, 2ntaoŋ vugu ŋa pugu ghə̄ɨ nchīi Shaʼafuoŋ Minnwi ndɔ mbɨnɨ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ. 3Nchhu ni pugu ŋa, “Kiʼi pəɨ lɔ̄gɔ sheshe yaoŋ nɔ haʼaŋ pəɨ ghə̄ɨ nyìeŋ ghɔ nɛ. Kiʼi pəɨ lɔ̄gɔ mbìe, ki pìɛŋ kra, ki maoŋ jɨ, ki mbɨŋ, ki ŋgə̄ɨ ni pa kwri ndhwí.4Sheshe nda ŋa pəɨ nii fɔ nɛ, pəɨ laʼa fɔ ti shi nuʼuŋ ntaoŋ laʼataoŋ ghɔ.5Sheshe lɨʼɨ ŋa pi lɔ mbiŋ vəɨ fɔ nɛ, pəɨ krū kwò məɨ, ntaoŋ ni vəɨ laʼataoŋ ghɔ nɔ nōoŋ nu ni pugu ŋa Minnwi pɨ̄na nnu ŋa pugu chwīe nɛ.”

6Pa ghaŋ ntaoŋ pi pighɔ taoŋ, nyīeŋ moŋ ŋguoŋ puoŋ mi laʼataoŋ ghao, nthɔ nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ ghɔ ndɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋguoŋ lɨʼɨ ghao.

Thɔ Hɛrɔ fiŋ

(Matio 14:1-12; Maaku 6:14-29)

7Ndɨɨ ŋa Hɛrɔ, mbɔ fùoŋ Galili, ni njaʼo ŋguoŋ nnu pei nɛ, thɔ yi fiŋ nthɛ ŋa pichəɨ ŋgwa ni nthɔ nchhu nu ŋa Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ ni ŋgwa pɨnɨ ŋkuʼɔ. 8Pichəɨ chhu yugu ŋa Elaija nōoŋ noŋ yi, pichəɨ chhu yugu pi ŋa yichəɨ taʼa ndunu njəɨlɨʼɨ Minnwi pɨnɨ ŋkuʼɔ.

9Hɛrɔ chhu ŋa, “Ŋki yaʼa thɔ Jouŋ, ndɔ yei pɨnɨ mbɔ pi gɔ̌ ŋa njaʼo pa nnu nɔ ligi yi nɛ?” Mbaʼo nɔ yəɨ nu Jishɔ vei.

Jishɔ kugwi tiɛŋ ŋkaŋ ŋgwa

(Matio 14:13-21; Maaku 6:30-44; Jouŋ 6:1-4)

10Ghaŋ ntaoŋ Jishɔ pighɔ ni ŋga mbɨnɨ, nshwei vi ni ŋguoŋ nnu ŋa pugu ni nchwīe nɛ. Jishɔ lɔ̄gɔ vugu pugu pugu fuʼu noŋ yugu shɨna ŋgwa, ŋgə̄ɨ Beshaida. 11Yú ŋgwa ni ŋga njaʼo, njōu njiŋ yi. Jishɔ gha nchhu ni pugu ŋa pugu thɔ a pwa, nthɔ nchīi ŋkɨ̀nɨ pwa pishaʼakhɔ Shaʼafuoŋ Minnwi ni pugu, njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ŋgɨ̄nɔ nu nɛ.

12Minaoŋ ni ŋga njɛ̄ nii nu, paanchrɔ ghaŋ ntaoŋ pighɔ thɔ njəɨ Jishɔ nchhu ghɔ ŋa, “Chhu ŋgwa pei ghə̄ɨ, nji ŋa minthɛ pugu ghə̄ɨ moŋ pa laʼa pugu pa mooŋ mbàŋ mbambara, ntāʼa lɨʼɨ laʼa pugu pa maoŋ jɨ, nthɛ ŋa lɨʼɨ yei pɔ pi ŋkǔnu njó.”

13Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ ŋkaa pəɨ fɛ maoŋ pugu jɨ.”

Pugu chhu ŋa, “Ŋguoŋ yaoŋ ŋa pigi fāʼo nɛ wuʼɔ tiɛŋ brɛi pugu paa shhu. Ɔ taʼa nu ŋa pigi ghə̄ɨ njuoŋ maoŋ jɨ ni mbalaŋ ŋgwa pei?” 14Pimbia ni mbɔ fɔ nchəɨŋ nɔ tiɛŋ ŋkaŋ yugu.

Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi pighɔ ŋa, “Pəɨ chhu ni pugu ŋa pugu chɔchɔ shhɛ, taʼa kwíe pɔ nɔ tiɛŋ wuŋ ŋgwa.” 15Pugu wuʼɔ nuʼuŋ njaʼo pi nɛnnɛ, nchwīe ŋguoŋ ŋgwa chɔchɔ. 16A gha ndɔ̄gɔ tiɛŋ kəɨŋ brɛi ghɔ ni paa shhu ghɔ, mbɨʼɨ ligi yi ndīi po ntōo Minnwi, mbəʼɨ, mfɛ ni pa ghaŋ younjiŋ pi ŋa pugu ghrā ni ŋgwa pighɔ. 17Ŋguoŋ yugu kru ti njru, ti pugu lɨ̄ga pa pəʼɨ pi ŋa a ni mbɨgəɨ nɛ, a lɨnaoŋ paanchrɔ mikuo.

Yaoŋ ŋa Pita chhu ŋa Jishɔ yie ghɔ nɛ

(Matio 16:13-19; Maaku 8:27-29)

18Taʼa llɛ́ chəɨ ni mbɔ, Jishɔ thɔ nduoŋ Minnwi təʼɨ vi, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ mbara vi. A pie vugu ŋa, “Pa ŋgwa ghà nchhu ŋa mi pɔ pi gɔ̌?”

19Pugu khwɛ̄ ŋa, “Pichəɨ ŋgwa ghà nchhu ŋa ɔ Jouŋ Ŋgaŋ Fɛ Ŋkhǐ, pichəɨ ŋa ɔ Elaija, pichəɨ ŋa ɔ taʼa njəɨlɨʼɨ Minnwi llɛshhɨ ŋa a pɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ.”

20A pie vugu ŋa, “Ti pəɨ nɛ? Pəɨ chhu yəɨ ŋa mi gɔ̌?”

Pita khwɛ̄ ŋa, “Ɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, llɔ mbhɔ Minnwi.”

Jishɔ chrā ŋkuoŋ ŋkwaŋ haʼaŋ a shi njəɨ ŋgəʼɨ ndɔ ŋkhu nɛ

(Matio 16:20-28; Maaku 8:30–9:1)

21Jishɔ fɛ tɨtɨnɨ gɨ́ ni pugu ŋa kiʼi pugu shwei nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ ni shesheŋoŋ. 22Mbɨnɨ nchhu ni pugu ŋa, “Muuŋ Ŋoŋmishua shi ŋguʼɔ njəɨ ŋgəʼɨ nthɛ ntou pa nnu, pa thishɨ pa Juu pugu pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi lāa vi, pi jwi vi, a gha ndaʼa trɛi llɛ́ a kuʼɔ.”

23Mbɨnɨ nchhu ni ŋguoŋ vugu ŋa, “S̈hesheŋoŋ ntāʼa nu njōu njiŋ a, â mieŋ phi nnu haʼaŋ a khwā nɛ, ntiɛŋ wáʼa yi sheshe llɛ́ ndɔ njōu njiŋ a.24Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu ndūgu ni chɔmbhi yi nɛ shi nshiɛŋ chɔmbhi yi ghɔ, ti ŋoŋ yɛ ŋa a mīʼaŋ chɔmbhi yi nthɛ a nɛ, shi ndūgu ni chɔmbhi yi ghɔ.25Ŋoŋmishua nthɛ a shei pi khɔ nɔ haʼaŋ ä mfāʼo ŋguoŋ yaoŋ moŋ mbhi hɛiŋ ndɔ mbhɛ chɔmbhi yi?26Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a fāʼo lrithɔ mbɨŋ mu, ki ni chrà a nɛ, Muuŋ Ŋoŋmishua shi mfāʼo lrithɔ mbɨŋ yu ndɨɨ ŋa a thɔ moŋ ndighaʼo yi nɛ, pugu pa ndighaʼo Tǎa, ni pa ghaŋ ntaoŋ taoŋtaoŋ.27Ndɔ ǹchhu pi nnu shini ni pəɨ ŋa pichəɨ ŋgwa thi hɛiŋ ŋa mbaʼa pugu khu ki lɔ njəɨ Shaʼafuoŋ Minnwi.”

Jishɔ nōoŋ noŋ yi moŋ ndighaʼo yi

(Matio 17:1-8; Maaku 9:2-8)

28A ni ŋga nchhu nnu pei ti ndaʼa taʼa taŋ, ndɔ̄gɔ Pita, ni Jouŋ, ni Jɛiŋ pugu pugu kuʼɔ ŋkuoŋ mbra lɨʼɨ luoŋ Minnwi. 29Ndɔ haʼaŋ a ni nthɔ nduoŋ Minnwi nɛ, miŋi mi kwri mbɔ ŋkwaŋ nduoŋ, ndhwí pi fugu, nchīa ŋa ŋmɛiŋ nɔ fiembɨ. 30Ŋga njəɨ nu nɛ, paa ŋgwa chrā nu pugu yu, pugu ni mbɔ Mushi pugu Elaija, 31nōoŋ noŋ yugu moŋ ndighaʼo pa po, nthɔ nchrā nu ŋkuoŋ nnu gu yi ŋa ju Jishɔ ni nthɔ nchwīe nu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ Jerushalɛiŋ, ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ Minnwi ni nūʼɔŋ nɛ.

32Ndɔ lɔgɔ ni njiɛŋ mbɨŋ Pita pugu pa ŋgwa ŋa pugu pugu ni mbɔ nɛ. Pugu gha nja ŋgūʼu, njəɨ líʼɛ ndighaʼo Jishɔ, pugu pa paa ŋgwa pɛ ŋa a ni nthi pugu pugu nɛ. 33Ndɨɨ ŋa ŋgwa pighɔ ni mieŋ Jishɔ ŋgə̄ɨ nu nɛ, Pita chhu ghɔ ŋa, “Masha, a pwa nɔ haʼaŋ pia pɔ hɛiŋ kaʼa nɛ, pigi shi ŋkrao trɛi ntǎa! Taʼa yi vɛ, taʼa yi ni Mushi, taʼa yi ni Elaija.” Ndɔ a shini ndɔ njiʼi nji nnu ŋa a ni chhu nu nɛ. 34A ni ŋga ŋguʼɔ nchrā nu, lúluŋ shwiʼi ŋkuru vugu, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu nɔ haʼaŋ lúluŋ ghɔ ni ŋkuru vugu nɛ.

35Yichəɨ ŋggì chhu moŋ lúluŋ ghɔ ŋa, “Yei Muuŋ a ŋa ǹchuʼɔ vi, p̂əɨ yaʼo mbhɔ yu.” 36Ŋggì ghɔ ni ŋga nchrā ti mīʼɛŋ, pugu yəɨ Jishɔ pi təʼɨ vi, nūʼɔŋ nnu pei shɨna pugu, ki lɔ njiʼi nshwei shesheŋoŋ ni nnu ŋa pugu yəɨ nɛ wuʼɔ ndɨɨ ghɔ.

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yichəɨ mikəʼɨ ŋa a ni mfāʼo miŋwɛiŋ

(Matio 17:14-18; Maaku 9:14-27)

37Mbhi ni ŋga ndaŋ, Jishɔ pugu pa trɛi ghaŋ ntaoŋ pi pighɔ shwiʼi llɔ ŋkuoŋ mbra ghɔ, ŋkiɛŋ mmɛ kɨrɨ ŋgwa thɔ mbara Jishɔ. 38Ŋga njəɨ nu, yichəɨ ŋoŋ paʼo ŋgòu moŋ kɨrɨ ghɔ, nchhu ŋa, “Masha, m̀baʼo mbhɔ vɛ, līi muuŋ a vei njəɨ, ndɔ mbɔ fiɛŋ yi. 39Yichəɨ miŋwɛiŋ ghà ncho vi, a wīʼi mbaʼo ŋgòu, miŋwɛiŋ ghɔ māʼaŋ vi shhɛ, a kwēi nu, faʼofaʼo taoŋ nu nchò yu, nja nchhɔ nwīʼiŋ vi nwīʼiŋ ndɔ paʼa ndɔ mieŋ vi! 40Mi ni ndɨ̄gəɨ pa ghaŋ younjiŋ pɔ ŋa pugu fuʼu miŋwɛiŋ ghɔ mbɨŋ yu, pugu fuʼu kie.”

41Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Pəɨ ŋgwa ki fāʼo piŋ, ŋgwa pɨphɨ, mi shi nchhɔ pia pi fɨʼɨ ndɨɨ nɛiŋ, mfāʼo fɨʼɨ wɛ̄iŋ njùʼɔ nɛiŋ nthɛ vəɨ? Thɔ ni muuŋ ghɔ hɛiŋ.” 42Nɔ haʼaŋ muuŋ ghɔ ni nthɔ nu nɛ, miŋwɛiŋ ghɔ māʼaŋ vi shhɛ, a kwēi nu, faʼofaʼo taoŋ nu nchò yu. Jishɔ pɨ̄ga miŋwɛiŋ ghɔ, njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yi, mfɛ vi ni tǎa vi. 43Ŋguoŋ ŋgwa ni ŋgrāo fɨʼɨ ghrɨ́ ŋa Minnwi fāʼo nɛ.

Jishɔ pɨnɨ nchrā ŋkamuʼɔŋ nthɛ nnu gu yi

(Matio 17:22-23; Maaku 9:30-32)

Ŋgwa ni ŋga ŋguʼɔ nthɔ ŋgrāo ŋguoŋ nnu ŋa Jishɔ ni nchwīe nɛ, a chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, 44“P̂əɨ yaʼo nnu yei ŋa ǹtāʼa nchhu ni pəɨ nɛ shishiʼi! Pi tɔthɔ nchaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ liɛŋ mbhɔ ŋgwamishua.” 45Ndɔ paʼa ghaŋ younjiŋ pi lɔ nji njiŋ nnu ghɔ. Pi ni ndə̄ɨŋ vugu nɔ nnɛ ŋa kiʼi thɔ yugu shie ni nnu ghɔ, ndɔ pugu pɔgɔ nɔ pie nu vi ni nnu ghɔ.

Mindoundou ŋa ŋoŋ ndiɛŋ gɔ̌?

(Matio 18:1-5; Maaku 9:33-37)

46Mindoundou gū shɨna ghaŋ younjiŋ pi ŋa a gɔ̌ mbɔ ŋoŋ ndiɛŋ nchaa pichəɨ? 47Jishɔ ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu njùʼɔ pugu nɛ, ndɔ̄gɔ muuŋ mbrɔ nūʼɔŋ yəɨ yu, 48nchhu ni pugu ŋa, “Ŋoŋ ŋa a piŋ muuŋ vei nɔ ligi a nɛ piŋ pi mmu, ti shesheŋoŋ ŋa a piŋ a nɛ, piŋ pi ŋoŋ ŋa a taoŋ a nɛ. Nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a kɨgəɨ shɨna pəɨ nchaa ŋguoŋ ŋgwa nɛ, a ju mbɔ ŋoŋ ndiɛŋ nchaa ŋguoŋ yəɨ.”

Ŋoŋ ŋa a lɔ ndāa vəɨ nɛ pɔ pəɨ pugu taʼa ŋgei

(Maaku 9:38-40)

49Jouŋ khwɛ̄ ŋa, “Masha, pigi yəɨ ŋoŋ a fuʼu miŋwɛiŋ mbɨŋ ŋoŋ ni ligi yɔ, pigi lāa ghɔ nthɛ ŋa pigi pugu shiʼa njōu njiŋ yɔ kaʼa.”

50Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Kiʼi nuʼuŋ ndāa ghɔ nthɛ ŋa ŋoŋ ŋa a lɔ ndāa ghɔ nɛ pɔ ŋgei ghɔ.”

Ŋgwa moŋ yichəɨ laʼataoŋ Shamaria lāa Jishɔ

51Pa llɛ́ ni ŋga mbara nu ŋa pi shi ndɔ̄gɔ Jishɔ po nɛ, a lɔ̄gɔ nthi mi tɨtɨnɨ nɔ ghə̄ɨ nu Jerushalɛiŋ. 52A taoŋ ghaŋ ntaoŋ shhɨ, pugu ghə̄ɨ nii moŋ yichəɨ laʼataoŋ moŋ Shamaria nɔ pīri nu ŋguoŋ pa yaoŋ ghɔ. 53Ndɔ paʼa ŋgwa pighɔ lɔ mbiŋ vi nthɛ ŋa a shini ndɔ nuʼuŋ mbɔ pi nnu khuthɔ ŋa a ghə̄ɨ pi Jerushalɛiŋ. 54Ndɨɨ ŋa ghaŋ younjiŋ pi, Jɛiŋ pugu Jouŋ, ni njəɨ nnu pighɔ nɛ, pugu pie vi ŋa, “Taathɔ, ɔ tāʼa nu ŋa pigi mɛ̄iŋ móŋoŋ po, a shwiʼi njɨ̄gɨ vugu?” 55Jishɔ shrī mbɨ̄ga vugu. 56Pugu pugu kara kiʼɛ ŋgə̄ɨ laʼataoŋ nduoŋ.

Nchuoŋ yōu nu njiŋ Jishɔ

(Matio 8:19-22)

57Nɔ haʼaŋ pugu ni ŋgə̄ɨ nu shɛndaoŋ nɛ, yichəɨ ŋoŋ chhu ni Jishɔ ŋa, “Ǹshi njōu njiŋ yɔ sheshe lɨʼɨ ŋa ɔ shi ŋgə̄ɨ nɛ”.

58Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Pa mimbaaŋguo fāʼo pa pùo pugu, pa mishi fāʼo pa nda pugu, ndɔ Muuŋ Ŋoŋmishua lɔ njiʼi mfāʼo lɨʼɨ lɛ̄rɛ thɔ yi.”

59Jishɔ kara nchhu ni yichəɨ ŋoŋ ŋa, “Thɔ njōu njiŋ a.”

Ŋoŋ ghɔ chhu ŋa, “Taathɔ, fǔoŋ mieŋ ŋ̀gə̄ɨ ntwei tǎa a ŋkaoŋ.”

60Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Mieŋ ŋgwa ŋa pugu khu nɛ twei khu ŋgwa pugu. Ndɔ ni gɔ̀ ghə̄ɨ nchīi shaʼa nu fùoŋ Minnwi.”

61Yichəɨ ŋoŋ pɨnɨ nchhu ŋa, “Ǹshi njōu njiŋ yɔ, ma Taathɔ, ndɔ fǔoŋ mieŋ ŋ̀gə̄ɨ nchāʼa ŋgwa laʼa pigi.”

62Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ŋoŋ ŋa a wɛ̄iŋ ŋkɨɨ naʼaŋ fāʼa nyìeŋ ŋa a fāʼa nyìeŋ, mbɨnɨ ŋkara nthɔ ndīi njiŋ nɛ, lɔ njiʼi mfāʼo ghɛ̀rɛ moŋ Shaʼafuoŋ Minnwi.”

10

Jishɔ taoŋ khwachəɨ wuŋ ŋgwa ni yi paa

1Pa nnu pei ni ŋga ntɔgɔ, Taathɔ pɨnɨ ntɛrɛ khwachəɨ wuŋ ŋgwa ni yi paa ntaoŋ vugu pa pi paa ŋa pugu ghə̄ɨ shhɨ yu moŋ ŋguoŋ pa laʼataoŋ pɛ ŋa a tāʼa nu ŋgə̄ɨ fɔ nɛ. 2A ni nchhu ni pugu ŋa, “Maoŋ kwōo yiɛŋ ndɔ ghaŋ kwōo pi kɨgəɨ. Nthɛ yie ghɔ, pəɨ luoŋ ni taʼanjuʼɔ mbhɔ Taathɔ ŋa a fāʼo maoŋ pighɔ nɛ ŋa a taoŋ pa ghaŋ fàʼa pugu ghə̄ɨ ŋkwōo maoŋ pi.3P̂əɨ ghə̄ɨ! Ǹtaoŋ vəɨ nɔ pa puoŋ minjɨɨ shɨna pa miŋaŋieŋ.4Kiʼi ntuo pìɛŋ mbɨŋ, ki pìɛŋ maoŋ jɨ, ki kwri tra. Kiʼi nchrā ni ŋoŋ shɛndaoŋ.

5“Sheshe nda ŋa pəɨ nii fɔ nɛ, fǔoŋ nchhu ŋa, ‘Ghɨghrɨ pɔ moŋ nda hɛiŋ.’6Ti ŋ̈oŋ mbɔ fɔ ŋa a khwā ghɨghrɨ, kaŋ ghɨghrɨ yɔ shi nshwiʼi mbɨŋ yu. Ŋkiɛŋ nɛnnɛ, kaŋ ghɨghrɨ yɔ shi mbɨnɨ mbhɔ ghɔ.7Kɨna moŋ yie nda nthɔ njɨ nu ndɔ nnu sheshe yaoŋ ŋa pi fɛ vɛ nɛ, nthɛ ŋa a pie ŋa ŋgaŋ fàʼa fāʼo pe yi. Kiʼi nyīeŋ pi nda nda.

8“Sheshe laʼataoŋ ŋa pəɨ nii fɔ pi piŋ vəɨ fɔ nɛ, pəɨ jɨ sheshe yaoŋ yɛ ŋa pi fɛ ni pəɨ fɔ nɛ.9Pəɨ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ pa ŋgɨ̌nɔ fɔ, nchhu ni pugu ŋa, ‘Shaʼafuoŋ Minnwi thɔ nɛ ti mbara yəɨ pəɨ.’10Ndɔ ti p̈əɨ nii moŋ sheshe laʼataoŋ ki pugu lɔ mbiŋ vəɨ, pəɨ ghə̄ɨ taʼandaoŋ pugu nchhu fɔ ŋa, 11‘Ti mfɛ pi ni pru laʼataoŋ yəɨ ŋa a kuʼɔ nɔ kwò miŋi nɛ, pigi yɨ̄gɨ nɛ mfɛ thɔ pəɨ. Ndɔ pəɨ kwiŋ ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi thɔ nɛ ti mbara.’12Shishini, ǹshwei vəɨ, moŋ llɛmbhi sháʼa, a shi njiʼɛ ni laʼataoŋ Shodoŋ nchaa yie laʼataoŋ ŋa pugu lāa vəɨ nɛ.

13“Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ, ma ŋgwa Korashiŋ! Ŋgəʼɨ pɔ ni pəɨ, ma ŋgwa Beshaida! Nthɛ ŋa pa nnu ghraoghrao pei ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ hɛiŋ nɛ, kaŋ ni mbɔ pi Tairɛ pugu Shidoŋ, pugu kaŋ ni ŋkwo māʼaŋ ndhwí ywei gu nchhɔ moŋ phu nɔ nōoŋ nu ŋa pugu pāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ.14Mbapa nɛnnɛ, a shi ndɛ njiʼɛ ni laʼataoŋ Tairɛ pugu Shidoŋ moŋ llɛmbhi sháʼa nchaa vəɨ.15Ndɔ ni pəɨ, ma ŋgwa Kapanuŋ, pəɨ pīʼi ŋa Minnwi shi ndɔ̄gɔ vəɨ ŋkuʼɔ nɔ po? Ŋga! A shi nshwiʼi vəɨ moŋ lɨʼɨ ŋgwa khu.”

16Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Shesheŋoŋ ŋa a yaʼo nnu ŋa pəɨ chhu nɛ, yaʼo pi mmu, shesheŋoŋ ŋa a lāa nnu ŋa pəɨ chhu nɛ lāa pi mmu. Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a lāa a nɛ lāa pi ŋoŋ ŋa a taoŋ a nɛ.”

Khwachəɨ wuŋ ŋgwa ni yi paa pighɔ pɨ̄nɨ

17Khwachəɨ wuŋ ŋgwa ni yi paa pighɔ pɨ̄nɨ moŋ pwanjuʼɔ, nchhu ŋa, “Taathɔ, pa miŋwɛiŋ yaʼo nchò yigi ndɨɨ ŋa pigi fɛ gɨ́ ni pugu ni ligi yɔ nɛ.”

18Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Mi nì njəɨ Shata gū llɔ po nɔ fiembɨ.19Līi njəɨ, m̀fɛ njɨ ni pəɨ ŋa pəɨ nyīeŋ ŋkuoŋ pa mitwɛʼi pugu pa ŋíeŋ pugu pa ŋguoŋ ghrɨ́ mimbɨna ki kàʼa lɔ ŋkēe vəɨ.20Mbapa nɛnnɛ, kiʼi pəɨ fāʼo pwanjuʼɔ nthɛ pi ŋa pa miŋwɛiŋ yaʼo nchò yəɨ. Pəɨ ka fāʼo pwanjuʼɔ nthɛ pi ŋa Minnwi nāʼaŋ ligi yəɨ po.”

Jishɔ fāʼo pwanjuʼɔ

(Matio 11:25-27; 13:16-17)

21Moŋ ndɨɨ ghɔ, Jishɔ fāʼo pwanjuʼɔ moŋ Jijwɛ Minnwi nchhu ŋa, “Tǎa, a gɔ̀ mbɔ Taathɔ po pugu pa ŋkuoŋ shhɛ. Ǹtōo ghɔ nthɛ ŋa yaoŋ ŋa ɔ lə̄ɨŋ ni ghaŋ shiethɔ pugu pa ghaŋ lɨna nɛ, ɔ nōoŋ ni pa puoŋ fhu. Ooŋ, ma Tǎa, yei ŋkwaŋ haʼaŋ ɔ ni ŋkhwā ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ.

22“Tǎa a kwo chaʼa ŋguoŋ yaoŋ mfɛ mbhɔ mu, yichəɨ ŋoŋ lɔ nji ŋoŋ ŋa Muuŋ yie ghɔ nɛ ŋkiɛŋ Tǎa, ki nji ŋoŋ ŋa Tǎa yie ghɔ nɛ ŋkiɛŋ Muuŋ pugu pa shesheŋoŋ ŋa Muuŋ chuʼɔ nɔ nōoŋ nu Tǎa ghɔ nɛ.”

23Jishɔ kara nchhu ni pa ghaŋ younjiŋ pi njiŋnjiŋ ŋa, “Pəɨ fāʼo ntou prɔthɔ nɔ yəɨ nu pa nnu pɛ ŋa pəɨ yəɨ nu nɛ.24Ǹshwei vəɨ ŋa ntou pa njəɨlɨʼɨ Minnwi pugu pa fùoŋ ni ŋkhwā nɔ yəɨ nu pa nnu ŋa pəɨ yəɨ nu nɛ, ndɔ paʼa ndɔ njəɨ. Ki nɔ yaʼo nu pa nnu ŋa pəɨ yaʼo nu nɛ, ndɔ paʼa ndɔ njaʼo.”

Luʼɔ chrà nthɛ ŋoŋ Shamaria

25Yichəɨ taʼa ŋgaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ lɔllɔ tɔthɨ lɨʼɨ mōoŋ Jishɔ, mbie vi ŋa, “Masha, a yiʼi ŋa ǹchwīe nɛiŋ nɔ fāʼo nu chɔmbhi ki mmɛ?”

26Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi chhu pi ŋa? Njiŋ yi pɔ pi ŋa vɛ?”

27Ŋoŋ ghɔ khwɛ̄ ŋa, “Khwā Taathɔ mbɔ Minnwi yɔ ni ŋguoŋ njùʼɔ yɔ ghao, pugu pa nchə̌ɨ yɔ, pugu pa ŋguoŋ njɨ yɔ, pugu pa ŋguoŋ pīʼi nu yɔ, ndɔ mbɨnɨ nuʼuŋ ŋkhwā taakuo yɔ ndɔ haʼaŋ ɔ khwā noŋ yɔ nɛ.”

28Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Ɔ khwɛ̄ a kāʼo. Chwīe nɛnnɛ mfāʼo chɔmbhi.”

29Ŋgaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ ghɔ tāʼa nu nɔ nōoŋ nu ŋa a ŋoŋ ndɨndɨ, nɛnnɛ mbie Jishɔ ŋa, “Taakuo a pɔ pi gɔ̌?”

30Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Ŋoŋ Juu ni ndhɔ Jerushalɛiŋ nshwiʼi nu Jeriko, ŋgwīʼi mbɨŋ pa ŋgɨna minwi. Pugu wie vi, ŋkwe ndhwí yi pugu pa mbɨŋ yi, ŋgə̄ɨ ni vugu mieŋ vi a piʼi shɨgɛi ŋkhu.

31“A ni ŋga mbɔ nɛnnɛ, ŋgaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi, mbɔ ŋoŋ Juu, ni shwiʼi nu shɛndaoŋ ghɔ ŋga njəɨ vi, mbəɨ ntɔgɔ po ndaoŋ nduoŋ.32Wuʼɔ nɛnnɛ, ŋoŋ Levi10:32 Ŋgwa Levi ni mbɔ ghaŋ fàʼa Nda Minnwi. ni nshwiʼi nu shɛndaoŋ ghɔ ŋkaa yu, ŋga njəɨ vi, mbəɨ ntɔgɔ po ndaoŋ nduoŋ.

33“Ndɔ ŋoŋ Shamaria10:33 Pa Juu ni mbīʼi ŋa Ŋgwa Shamaria lɔ nji Minnwi, nchɨ̄ʼə vugu chɨ̄ʼə kəʼɨ ghɔ. ŋa a ni ŋgə̄ɨ kra taoŋ ŋgwīʼi mbɨŋ yu, ŋga njəɨ vi, mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ yu, 34nshwiʼi ŋgə̄ɨ mbara ŋoŋ vei, nshāʼo wru pugu pa làʼo ŋkuoŋ fɨ́ yi ndɔ ŋkrao. Ntiɛŋ vi nūʼɔŋ ŋkuoŋ ŋkwɛ́iŋ yi, ŋgə̄ɨ ni ju moŋ nda pa ghɨ̀nɨ, nchhɔ ndɨna nu ni ju fɔ.35Mbhi ni ŋga ndaŋ ŋoŋ Shamaria vei fuʼu mbɨŋ mfɛ ni taathɔ moŋ nda yei, nchhu ghɔ ŋa, ‘Lɨna nu ni ju ti ǹshi mbɨnɨ. Mbɨŋ ŋa a shi mbīgi nɛ, ǹshi mbe vɛ.’ ”

36Jishɔ pie ŋa, “A yəɨ shɨna trɛi ŋgwa pei ŋa a taakuo ŋoŋ vei ŋa pa ŋgɨna minwi ni ŋgwɛ̄iŋ vi ŋgwie vi ndəɨŋ vi nɛ?”

37Ŋgaŋ yɛʼi gɨ́ Minnwi khwɛ̄ ŋa, “Ŋoŋ ŋa a ki nōoŋ kwoshɨnɨ nɛ.”

Jishɔ chhu ŋa, “Ghə̄ɨ ŋguʼɔ nchwīe pi nɛnnɛ.”

Jishɔ ghə̄ɨ kra Mata pugu Meri

38Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi ni ŋga nyīeŋ nu, a ghə̄ɨ nii moŋ yichəɨ laʼataoŋ. Miŋgwɛ chəɨ, ligi yi pɔ Mata, chhu ghɔ ŋa a thɔ a pwa nda yu. 39A ni mfāʼo ndǐŋ vi, ligi yi pɔ Meri. Meri chhɔ shhɛ laʼo kwò Taathɔ nthɔ njaʼo ntɨ́gɨ yi. 40Njùʼɔ Mata ni ŋgana vi nthɛ ntou pa maoŋ jɨ ŋa a ni mfāʼo nɔ pīri nu nɛ. A pie Jishɔ ŋa, “Taathɔ, a lɔ ŋgana ghɔ ŋa ndǐŋ a mieŋ a ŋa mbīri ŋguoŋ pa maoŋ təʼɨ a? Chhu nɛ ghɔ a thɔ ŋgɛ̄rɛ a.”

41Ndɔ Taathɔ ka khwɛ̄ ghɔ pi ŋa, “Mata, Mata, njùʼɔ yɔ ghana nu, ɔ wie noŋ yɔ nthɛ ntou pa nnu, 42a wuʼɔ taʼa yaoŋ mbɔ mmɛ nnu. Meri kwo tɛrɛ ŋkiɛŋ yi ghɔ, mbɔ yɛ ŋa mbaʼa pi ma ŋkwe mbhɔ yu nɛ.”

11

Jishɔ yɛʼi ghaŋ younjiŋ pi ni luoŋ nu Minnwi

(Matio 6:9-13; 7:7-11)

1Llɛ́ chəɨ ni mbɔ, Jishɔ thɔ nduoŋ Minnwi lɨʼɨ chəɨ, ŋga mīʼɛŋ, yichəɨ taʼa ŋgaŋ younjiŋ yi thɔ nchhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, yɛʼi vigi ni luoŋ nu Minnwi ŋkwaŋ haʼaŋ Jouŋ ni njɛʼi ghaŋ younjiŋ pi nɛ.”

2Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Ndɨɨ ŋa pəɨ luoŋ Minnwi nɛ, pəɨ chhu ŋa,

‘Minnwi Tǎa vigi, ghaʼo nu pɔ ni ligi yɔ,

shaʼafuoŋ yɔ thɔ.

3Fɛ maoŋ ni pigi ŋa pigi shi njru ŋkuoŋ ghɔ sheshe llɛ́ nɛ,

4ndɔ ndīʼɛ phɨ yigi,

nthɛ ŋa pigi ghà ndīʼɛ phɨ ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu fāaŋ mbɨŋ pigi nɛ.

Kiʼi nchwīe pigi nii moŋ tɨtɨnɨ mōoŋ nu!’ ”

5Nnɛ a pɨnɨ nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Lɔ̄gɔ ŋa taʼa ŋoŋ vəɨ ghə̄ɨ nda taannu vi moŋ ntuŋ mbhi nchhu ghɔ ŋa, ‘Taannu a, fōo a ni trɛi ndigi brɛi, 6nthɛ ŋa taannu a ŋa a chhɔ ŋgə̄ɨ kra, chəɨŋ nda mu, paʼa ǹdɔ mfāʼo maoŋ jɨ nɔ fɛ nu ghɔ!’7Lɔ̄gɔ ŋa taannu yɔ ghɔ khwɛ̄ nda ŋa, ‘Kiʼi ŋgana a! Ŋ̀kwo chri nda ti pigi pa puoŋ paŋ kwo nanuaŋ. Minthɛ paʼa ǹdɔ nuʼuŋ ndɔllɔ mfɛ yaoŋ vɛ.’8Ǹchhu vɛ ŋa, njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ mbaʼa a yiʼi ndɔllɔ mfɛ vɛ nthɛ ŋa a taannu yɔ nɛ, ndɔ ti a shi ndɔllɔ mfɛ vɛ nthɛ ŋa ɔ lɔ njiʼi ndrithɔ nɔ pie nu ki jwɛ.

9“Ndɔ ti ǹshwei vəɨ, p̂əɨ pie, kaŋ Minnwi shi mfɛ ni pəɨ, p̂əɨ tāʼa, kaŋ Minnwi shi nchwīe pəɨ yəɨ, p̂əɨ kwēi kaŋ Minnwi shi nchuʼɔ chonda ni pəɨ.10Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a pie nɛ ghà mfāʼo, ŋoŋ ŋa a tāʼa nɛ yəɨ, ni ŋoŋ ŋa a kwēi nɛ pi shi nchuʼɔ chonda ghɔ.

11“A gɔ̌ shɨna pəɨ ŋa m̈uuŋ vi mbie shhu ghɔ, a fɛ pi mitwɛʼi ghɔ?12Ki mbie vi ni mbāoŋ, a fɛ pi ŋíeŋ ghɔ?13Ti p̈əɨ kiʼɛ ŋa pəɨ ghà nchwīe phɨ nɛ nji fɛ nu pi pa maoŋ shiʼi ni puoŋ pəɨ, ti Tǎa vəɨ ŋa a chhɔ po nɛ shi mfɛ Jijwɛ Minnwi pi fɨʼɨ yi nɛiŋ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu pie vi nɛ?”

Jishɔ fuʼu miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ Minnwi ki ni yi Bɛjɛbu?

(Matio 12:22-30; Maaku 3:20-27)

14Yichəɨ ndɨɨ, Jishɔ ni nthɔ mfuʼu miŋwɛiŋ mbɨŋ ŋoŋ ŋa a ni nchwīe ŋoŋ ghɔ pɔ pi fhɨncho. Miŋwɛiŋ ghɔ ni ŋga ntaoŋ, fhɨncho ghɔ chrā, ŋgwa pighɔ ghrāo. 15Ndɔ pichəɨ ŋgwa pighɔ chhu ŋa, “A fuʼu miŋwɛiŋ ni ghrɨ́ Bɛjɛbu, mbɔ nthishɨ pa miŋwɛiŋ.” 16Pichəɨ tāʼa nu mōoŋ vi, nnɛ nchhu ghɔ ŋa â chwīe taʼa lì nɔ nōoŋ nu ŋa njɨ yi llɔ pi mbhɔ Minnwi.

17Jishɔ ni nji nnu ŋa pugu ni mbīʼi nu nɛ, nnɛ nchhu kiʼɛ ni pugu ŋa, “Mbaʼa sheshe laʼa ŋa ŋgwa chhɔ māʼaŋ noŋ pugu ni nchhɔ̀ nɛ mieŋ ki gū, ndɔ ti sheshe nda ŋa a pɔ pi ni minduoŋnduoŋ nɛ shi ŋgū nshāaŋ.18Nnɛ ti S̈hata nthi pi moŋ minduoŋnduoŋ ni noŋ yi, shaʼafuoŋ yi lara pi nɛiŋ? Nthɛ ŋa ɔ chhu ŋa m̀fuʼu miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ Bɛjɛbu.19Ti ä mbɔ ŋa m̀fuʼu miŋwɛiŋ pi ni ghrɨ́ Bɛjɛbu, kaŋ pa ghaŋ younjiŋ pəɨ ghà mfuʼu pi ni ghrɨ́ gɔ̌? Nthɛ yie ghɔ, pugu shi mbɔ ŋgwa haʼaŋ pugu shi nshaʼa vəɨ nɛ.20Ndɔ ä mbɔ ŋa m̀fuʼu pa miŋwɛiŋ pi ni mbhɔ Minnwi, kaŋ yie nōoŋ ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi kwo nyīeŋ ti mbara vəɨ.21Ndɨɨ ŋa ŋgaŋ ghrɨ́ tuo maoŋ nchhɔ̀ pi nthɔ ŋkɛ̄ʼi laʼa yi nɛ, kaŋ maoŋ pi pighɔ pɔ shiʼi.22Ndɔ ti ndɨɨ ŋa ŋoŋ ŋa a pɨnɨ mfāʼo ghrɨ́ nchaa vi, nii vi ŋgaʼa vi nɛ, kaŋ a shi ŋkwe maoŋ nchhɔ̀ pi ŋa a yɨʼə noŋ yi ŋkuoŋ ghɔ nɛ, ndɔ̄gɔ maoŋ pi pighɔ ŋgə̄ɨ nɔ ŋgra.

23“Shesheŋoŋ ŋa a lɔ mbɔ ŋgei mu nɛ mbɨ̌na a, ŋoŋ ŋa pigi yu lɔ ŋkɨrɨ nu kaʼa nɛ thɔ nshaaŋshaaŋ.

Jijwɛ pɨphɨ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkwəɨ

(Matio 12:43-45)

24“Ndɨɨ ŋa jijwɛ miŋwɛiŋ taoŋ mbɨŋ ŋoŋ nɛ, a nyīeŋ moŋ pa lɨʼɨ yó nthɔ ntāʼa lɨʼɨ fɛrɛ noŋ yi. Ŋga mieŋ ki yəɨ sheshe lɨʼɨ, nchhu ŋa, ‘Ǹshi mbɨnɨ nda mu, lɨʼɨ ŋa mi ni ndhɔ nɛ.’25A ghà mbɨnɨ, njəɨ moŋ nda pi kwo yɨ̄gɨ ndɔ nchwīe a kāʼo.26A pɨnɨ kiʼɛ ndɔ̄gɔ khwachəɨ pichəɨ jijwɛ ŋa pugu pɨ̄nɨ mbɨgɨ nchaa vi nɛ, pugu pugu thɔ nii ndaʼa nu fɔ, chɔmbhi ŋoŋ ghɔ pɨnɨ mbɨgɨ nchaa nɔ haʼaŋ a ni fǔoŋ mbɔ nɛ.”

Ŋkiɛŋ mbɔrɔ

27Jishɔ ni ŋga nchhu nnu yei, yichəɨ miŋgwɛ shɨna yú ŋgwa pighɔ kə̄rə ŋggì yi nchhu ghɔ ŋa, “Mbɔrɔ yi puŋ yɛ ŋa a phi ghɔ nɛ, pugu pa yi pɨnɨ yɛ ŋa a nuʼɔŋ ghɔ nɛ.”

28Ndɔ a khwɛ̄ ŋa, “Mbɔrɔ ka pɔ pi yi ŋgwa pɛ ŋa pugu yaʼo chrà Minnwi ndɔ nchwīe nɛ.”

Píe ŋa Jishɔ nōoŋ lì llɔ mbhɔ Minnwi

(Matio 12:38-42)

29Nɔ haʼaŋ yú ŋgwa ni mbīgi nu nɛ, a jɛ̄ nchhu nu ŋa, “Ŋgwrɛiŋoŋ yei ŋgwrɛiŋoŋ pɨphɨ, a taʼa lì llɔ mbhɔ Minnwi ndɔ mbaʼa pi nōoŋ kaŋ taʼa lì ni pugu ŋkiɛŋ nnu ghraoghrao Jona.30Wuʼɔ nɔ haʼaŋ Jona ni mbɔ lì ni ŋgwa Nineve nɛ, a wuʼɔ ŋkwaŋ haʼaŋ Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɔ lì ni ŋgwrɛiŋoŋ yei nɛ.

31“Moŋ llɛmbhi sháʼa, Ŋgwafuoŋ Sheba shi ma ntithi pugu pa ŋgwrɛiŋoŋ yei ŋgwɛ̄iŋ vugu nɔ pa ŋgushaʼa nthɛ ŋa a ki nyīeŋ ŋkiɛŋ ntaaŋ ndaoŋ llɔ laʼataoŋ yu nthɔ njwɛrɛ ntɨ́gɨ shiethɔ mbhɔ Fùoŋ Sholomu, ndɔ līi njəɨ, yaoŋ ŋa a chaa Sholomu nɛ pɔ hɛiŋ.32Moŋ llɛmbhi sháʼa, ŋgwa Nineve shi ma ntithi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ nɔ pa ŋgushaʼa, nthɛ ŋa pugu ni mbāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ ndɨɨ ŋa Jona ni nshwei chrà Minnwi ni pugu nɛ, ndɔ ti līi njəɨ, yaoŋ ŋa a chaa Jona nɛ pɔ hɛiŋ.

Líʼɛ noŋ ŋoŋmishua

(Matio 5:15; 6:22-23)

33“Ŋoŋ shiʼa nchuʼu truka ndɔ ndə̄ɨŋ, ki niʼiŋ laʼo mikru, ŋoŋ ghà nchuʼu ntigi pi ŋkuoŋ ntigi, nnɛ ŋa ŋgwa gha nii nu pugu yəɨ líʼɛ.34Ligi yɔ pɔ pi laŋ noŋ yɔ. Ndɨɨ ŋa ɔ yəɨ fàʼa Minnwi mbiŋ shiʼi11:34 Moŋ nùʼɔŋ pa Juu, ndɨɨ ŋa ligi ŋoŋ pɔ shiʼi nɛ, a pɔ ŋa a ŋgaŋ pwapuŋ. Ndɨɨ ŋa ligi ŋoŋ yi pɨphɨ kaŋ a ŋgaŋ pei. nɛ ŋguoŋ noŋ yɔ lɨnaoŋ ni líʼɛ. Ndɨɨ ŋa ɔ yaʼo ŋgīʼɛ piŋ nu nɛ, noŋ yɔ lɨnaoŋ ni njiŋnjiŋ.35Nthɛ yie ghɔ, lɨna nu ŋa kiʼi yaoŋ ŋa ɔ pīʼi ŋa a líʼɛ mbɨŋ ghɔ nɛ pɔ pi njiŋnjiŋ.36Ti ŋguoŋ noŋ yɔ ndɨnaoŋ pi ni líʼɛ ki yichəɨ ghrà lɔ mbɔ njiŋ, kaŋ ŋguoŋ noŋ yɔ shi ndiʼɛ, wuʼɔ nɔ haʼaŋ truka ghà ndiʼɛ shiʼi ɔ yəɨ ŋguoŋ noŋ yɔ nɛ.”

Jishɔ nōoŋ fàŋ ghaŋ Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́

(Matio 23:1-36; Maaku 12:38-40)

37Jishɔ ni ŋga mīʼɛŋ chrā nu, ŋoŋ Farashi gɛ̄ vi ŋa pugu yu jɨ maoŋ, nnɛ a nii nda nchɔchhɔ nɔ jɨ nu maoŋ pighɔ. 38Ŋoŋ Farashi ghɔ ni ŋgrào ndɨɨ ŋa a ni njəɨ Jishɔ jɨ nu ki lɔ njiʼi nshɨ̄gao mbhɔ yi nɔ haʼaŋ nùʼɔŋ yugu ni nchhu nɛ. 39Taathɔ chhu ghɔ ŋa, “Pəɨ Farashi ghà nshɨ̄gao ŋkǔnu ndua pugu pa mikru, ndɔ ndɨnaoŋ ni pɨ̀ga pugu pa mbha nnu pɨphɨ.40Pa na pei! Minnwi ŋa a chwīe ŋkuoŋ yi nɛ, lɔ ŋguʼɔ nchwīe ju nchwīe mooŋ yi?41Ndɔ lɔ̄gɔ maoŋ pɛ ŋa a pɔ moŋ ndua pugu pa mikru nɛ ŋgɛ̄rɛ ghaŋ pou nɔ ghɔ, kaŋ ŋguoŋ yaoŋ shi mbɔ yi taoŋtaoŋ nɔ haʼaŋ nùʼɔŋ yəɨ chhu nɛ.

42“Ndɔ ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ, ma ŋgwa Farashi, nthɛ ŋa pəɨ fɛ shwéi pa mishwrɛi pugu pa laoŋ, ni pa trǔ kru, ndɔ paʼa ndɔ ntuʼɔshə nɔ pɔ nu ŋgwa ndɨndɨ ni ŋgwamishua ndɔ mbɨnɨ ŋkhwā Minnwi. Pəɨ chwīe nnu pei ndɔ ki lɔ mieŋ pichəɨ.

43“Ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ, ma ŋgwa Farashi, nthɛ ŋa pəɨ khwā nɔ chhɔ nu ŋkuoŋ lə̌ɨ pa ŋgwa ndiɛŋ moŋ nda luoŋ Minnwi pugu pa ŋa pi chrā ni pəɨ ni ndighaʼo moŋ pa lɨʼɨ kaʼa.44Ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ, nthɛ ŋa pəɨ pɔ nɔ fúŋ ŋa pi lɔ nūʼɔŋ lì yi, ŋgwa nyīeŋ nu ŋkuoŋ ghɔ ki lɔ nji.”

45Yichəɨ taʼa ŋgaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ chhu ghɔ ŋa, “Masha, ɔ ghà ŋga nchhu nɛiŋ ŋgwɛʼi vigi wɛʼi.”

46Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ ŋkaa pəɨ, ma ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́, nthɛ ŋa pəɨ ghà mfrɛ̄i ŋgwa ni lrì ŋa a ghaʼa nɔ tiɛŋ nu, ndɔ paʼa ndɔ mfɛ muuŋshɨmbhɔ yəɨ ŋkaa pəɨ ndrɨ nɔ ghɔ.47Ŋgəʼɨ shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ, nthɛ ŋa pəɨ ghà ŋkrao pa ŋkiɛŋ fúŋ ni pa njəɨlɨʼɨ Minnwi, nɔ kwiŋ nu vugu, ŋguʼɔ mbɔ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi pɛ ŋa tǎa pəɨ ni njwi nɛ.48Pəɨ ŋkaa pəɨ nōoŋ nu ŋa pəɨ piŋ nnu ŋa pa tǎa pəɨ ni nchwīe nu nɛ, pugu ni njwi pa njəɨlɨʼɨ Minnwi, pəɨ krao fúŋ yugu.49Nthɛ yie ghɔ, shiethɔ Minnwi chhu ŋa, ‘Ǹshi ntaoŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi pugu pa ghaŋ ntaoŋ, pi jwi pichəɨ ndɔ mfɛ ŋgəʼɨ ni pichəɨ.’

50“Nɛnnɛ chhǐ ŋguoŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋa pi jwi jɛ̄ ndɨɨ ŋa Minnwi ni mbaʼo mbhi nɛ shi nthi thɔ ŋgwa mbhi shiʼa.51Llɔ ŋkuoŋ jwi nu Abe ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ŋkuoŋ jwi nu Shakaria, ŋa pi ni njwi vi shɨna lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ pugu lɨʼɨ Taoŋtaoŋ Nda Minnwi nɛ. A yie, ǹchhu ni pəɨ ŋa chhǐ yugu shi nthi thɔ pəɨ. Shishini, pəɨ mbhi shiʼa fāʼo njɔ́ nɔ thɔ yugu ghao.

52“Ŋgəʼɨ shi nii vəɨ, ma pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi, pəɨ lə̄ɨŋ chuʼɔ nda yɛ ŋa shiethɔ pɔ moŋ ghɔ nɛ, pəɨ ŋkaa pəɨ lɔ njiʼi mbiŋ nɔ nii nu moŋ ghɔ, ndɔ paʼa ndɔ mieŋ ŋgwa ŋa pugu tāʼa nu nii fɔ nɛ ŋa pugu nii.”

53Jishɔ ni ŋga ndɔllɔ fɔ, pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi thɔ ndāa chrà yi ŋkiɛŋ ntou yi, nthɔ mfra vi ni ntou pie ŋa a chrā ntou nnu. 54Nnɛ nthɔ ŋkuʼɔ puŋ yi ŋa a chrā nnu ŋa a lɔ njiʼi ŋkāʼo nɛ, pugu wɛ̄iŋ vi.

12

Shūu nu tə́nə nthɛ nnu mifɨɨ

(Matio 10:26-27)

1Ndɨɨ nɔ haʼaŋ pa ŋkaŋŋkaŋ ŋgwa ni ŋkɨrɨ nu taʼa lɨʼɨ nɛ ti pichəɨ kuʼɔ nu mbɨŋ pichəɨ nɛ, Jishɔ fǔoŋ njɛ̄ chrā nu pi ni ghaŋ younjiŋ pi, nchhu nu ŋa, “Pəɨ lɨna yishi pa ŋgwa Farashi mbɔ nnu mifɨɨ.2Yichəɨ yaoŋ lɔ njiʼi mbɔ fɔ ŋa pi pūoŋ ŋa mbaʼa Minnwi mieŋ ki nōoŋ páa. Paʼa yichəɨ nnu lə̄ɨŋ lɔ mbɔ fɔ ŋa mbaʼa pi yiʼi mieŋ ki ji.3Nɛnnɛ, sheshe nnu ŋa ɔ chhu moŋ njíŋ nɛ, pi lɛ njaʼo lɨʼɨ líʼɛ, sheshe nnu ŋa ɔ chūuŋ moŋ njiɛŋ nda nɛ, pi lɛ nchīi mbhi.

Wuʼɔ mbɔgɔ pi Minnwi

(Matio 10:28-31)

4“Ǹchhu ni pəɨ, ma pa taannu paŋ, kiʼi pəɨ pɔgɔ ŋgwa pɛ ŋa mimfɛ pugu wuʼɔ njwi pi frɛinoŋ ndɔ paʼa ndɔ nuʼuŋ mfāʼo ghrɨ́ nɔ chwīe nu nnu ŋa a pɨgɨ nchaa yie nɛ.5Ndɔ ǹshi nshwei vəɨ ni ŋoŋ ŋa a pie ŋa pəɨ pɔgɔ vi nɛ, pəɨ pɔgɔ pi ŋoŋ ŋa a pɨnɨ mfāʼo ghrɨ́ nɔ māʼaŋ nu moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ ndɨɨ ŋa a kwo jwi nɛ. Pəɨ piŋ nnu ŋa ǹchhu ni pəɨ nɛ, a ju mbɔ ŋoŋ ŋa a pie ŋa pəɨ pɔgɔ nɛ.

6“Pi shiʼa fīni tiɛŋ puoŋ milunu pi wuʼɔ ni paa puoŋ mi mbɨŋ? Ndɔ ti Minnwi shiʼa ndīʼɛ kaŋ taʼa yi shɨna pugu.7Kiʼi mfāʼo pɔgɔ gu, ɔ ghaʼo mbhɔ Minnwi nchaa ntou milunu. Minnwi shia ŋguoŋ ŋgiithɔ yɔ ghao.

Kiʼi mfāʼo lrithɔ nthɛ Jishɔ

(Matio 10:32-33; 12:32; 10:19-20)

8“Ndɔ ǹshwei vəɨ ŋa shesheŋoŋ ŋa a chhu shhɨ ŋgwamishua ŋa a nyaŋ nɛ, Muuŋ Ŋoŋmishua shi nchhu ŋkaa yu ŋa a ji shhɨ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi.9Ndɔ shesheŋoŋ ŋa a lāa a shhɨ ŋgwamishua nɛ, Muuŋ Ŋoŋmishua shi ndāa vi shhɨ ghaŋ ntaoŋ Minnwi.10Shesheŋoŋ ŋa a shi nchhu nnu pɨphɨ nɔ ligi Muuŋ Ŋoŋmishua nɛ, Minnwi shi ndīʼɛ phɨ yi, ndɔ ti shesheŋoŋ ŋa a shi ŋgwɛʼi Jijwɛ Minnwi nɛ, mbaʼa Minnwi līʼɛ phɨ yi.

11“Ndɨɨ ŋa pi lɔ̄gɔ ghɔ ŋgə̄ɨ nɔ nda luoŋ Minnwi ki shhɨ ghaŋ sháʼa, ki shhɨ pa mɛmmɛ ŋgwa nɛ, kiʼi ŋgwie noŋ yɔ ni nnu ŋa ɔ shi nchhu nɛ ki ŋkwaŋ haʼaŋ ɔ shi ntaa noŋ yɔ nɛ.12Nthɛ ŋa Jijwɛ Minnwi shi ntɨgɨ ghɔ ndɨɨ ghɔ ni nnu ŋa a kāʼo ŋa ɔ chhu nɛ.”

Ŋgaŋ fàʼo ndɔ mbɔ na

13Yichəɨ ŋoŋ moŋ kɨrɨ ŋgwa pighɔ chhu ni Jishɔ ŋa, “Masha, chhu ni ndǐŋ a ŋa a ghrā maoŋ pɛ ŋa tǎa mieŋ ni pigi nɛ, mfɛ nyaŋ.”

14Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Taannu a, a nūʼɔŋ gɔ̌ nūʼɔŋ a nɔ ŋgaŋ shaʼa sháʼa ki ŋgaŋ ghrā maoŋ shɨna pəɨ ndǐŋ ghɔ?” 15Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ywɛrɛ thɔ yəɨ, nthɔ ndɨna nu ŋa kiʼi pəɨ fāʼo sheshe ŋkwaŋ pɨ̀ga nthɛ ŋa chɔmbhi ŋoŋ lɔ njiʼi mbɔ pi moŋ ntou maoŋ ŋa a fāʼo nɛ.”

16Jishɔ shwei yei luʼɔ chrà ni pugu: “Ŋgaŋ fàʼo chəɨ ni mbɔ fɔ, maoŋ pwa moŋ nyìeŋ yu ŋgaʼa.17A pīʼi nu moŋ njùʼɔ yu ŋa, ‘Mi shi nchwīe pi nɛiŋ yo? Nthɛ ŋa ǹdɔ mfāʼo lɨʼɨ ŋa minthɛ ǹūʼɔŋ ŋguoŋ maoŋ paŋ pei fɔ.’18Nɛnnɛ a chhu ŋa, ‘Yei nnu ŋa ǹshi nchwīe nɛ, ǹshi mbɨnɨ nshāʼa lɨʼɨ nūʼɔŋ maoŋ paŋ, ŋkrao pi nduoŋ mbɔ pi ghaʼoghaʼo, nūʼɔŋ maoŋ jɨ paŋ pugu pa pichəɨ maoŋ paŋ moŋ ghɔ.19Nchhu ni noŋ a ŋa, “Mbrɔthɔ ŋoŋ! Ɔ fāʼo ŋguoŋ maoŋ shiʼi ŋa a pie ŋa ɔ fāʼo nɔ ntou ŋgaʼo nɛ, fɛrɛ noŋ yɔ, njɨ, nnu, mfāʼo pwanjuʼɔ.” ’ ”

20“Ndɔ Minnwi chhu ghɔ ŋa, ‘Yaoŋ na yei! Ni tuʼu yei ǹshi ŋkwe chɔmbhi yɔ. A shi ŋga mbɔ nɛnnɛ, maoŋ pinɛ ŋa ɔ kɨrɨ nɛ pɔ yi gɔ̌?’ ”

21Jishɔ lūgwi ŋa, “Yei ŋkwaŋ haʼaŋ a shi mbɔ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu kɨrɨ fāʼo ni noŋ pugu ki lɔ mfāʼo ligi Minnwi nɛ.”

Minnwi ghà ndɨna ni puoŋ pi

(Matio 6:25-34)

22Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ ŋa kiʼi pəɨ wie noŋ yəɨ nthɛ chɔmbhi yəɨ, ŋa pəɨ shi njɨ pi khɔ ki nthɛ ŋgrào noŋ yəɨ, ŋa pəɨ shi māʼaŋ pi khɔ.23Nthɛ ŋa chɔmbhi chaa maoŋ jɨ, noŋ yɔ chaa ndhwí.24Pīʼi mbɨŋ pa mishi, pugu shiʼa mbhi, ndɔ paʼa ndɔ ŋkwōo, paʼa ndɔ mfāʼo shaoŋ ki lɨʼɨ nūʼɔŋ maoŋ, ndɔ Minnwi kugwi vugu ghao. Ndɔ ɔ ghaʼo mbhɔ Minnwi nchaa pa mishi.25Minthɛ shesheŋoŋ vəɨ pɨnɨ mbīgi chɔmbhi yi wuʼɔ shɨgɛi nthɛ ŋa a wie noŋ yi?26Ŋa mimfɛ paʼa ɔ lɔ njiʼi nchwīe muuŋ mi nnu nɔ yinɛ nɛ, ɔ nuʼuŋ ŋgwie noŋ yɔ ni pichəɨ pa nnu nthɛ khɔ?

27“Pīʼi mbɨŋ pa frawa ŋkwaŋ haʼaŋ pugu ghà ŋkuʼɔ nɛ, pugu shiʼa mfāʼa ndɔ paʼa ndɔ ntuŋ ndhwí, ndɔ ǹshwei ghɔ ŋa njiʼi nthɛ pi Sholomu moŋ ŋguoŋ ndighaʼo yi ghao shini ndɔ mbwa ti mbɔ nɔ taʼa frawa.28Ti M̈innwi māʼaŋ fɨʼɨ ndìpwa yei mbɨŋ pa trǔ ŋa a yi maoŋ shiʼa, yua gha mbɔ nu a kwo yaoŋ ti pi tūoŋ nɛ, pəɨ pīʼi ŋa a shi ndɨna ni pəɨ pi fɨʼɨ yi nɛiŋ? Ŋgwa piŋ kikɛʼi pei!29Nɛnnɛ kiʼi pəɨ wuʼɔ nthɔ ŋgwie noŋ yəɨ pi lɨʼɨ taʼa yaoŋ ŋa pəɨ shi njɨ ki nnu nɛ, ki mfāʼo ghaghana moŋ njùʼɔ pəɨ.30Pa ghaŋ ki piŋ Minnwi ŋkuoŋ mbhi yei thɔ ntei pi njiŋ maoŋ pei, ndɔ ni pəɨ, Minnwi Tǎa vəɨ ji ŋa a pie ŋa pəɨ fāʼo maoŋ pei.31Pəɨ ka shigi pi Shaʼafuoŋ Minnwi moŋ chɔmbhi yəɨ, nɛnnɛ kaŋ Minnwi shi mfɛ ŋguoŋ maoŋ pei ghao ni pəɨ.

Fàʼo po

(Matio 6:19-21)

32“Njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ pəɨ, ghaŋ younjiŋ paŋ pɔ pi shɨgɛi nɔ muuŋ kwíe minjɨɨ nɛ, kiʼi pəɨ fāʼo pɔgɔ gu ŋa mbaʼa pəɨ yiʼi mfāʼo yaoŋ ŋa a pie ŋa pəɨ yru ŋkuoŋ ghɔ nɛ, nthɛ ŋa Tǎa vəɨ Minnwi lɔ̄gɔ nthi Mi moŋ khwǎ njùʼɔ yi ŋa pəɨ pugu shi nshaʼa fùoŋ kaʼa.

33“Pəɨ fīni maoŋ pəɨ, mfɛ mbɨŋ ghɔ ni ghaŋ pou, mbaʼo nɔ fāʼo nu pìɛŋ mbɨŋ ŋa mbaʼa a yiʼi mbɨrɨ nɛ, pugu pa fàʼo po ŋa mbaʼa a ma mmɛ, lɨʼɨ ŋa mbaʼa ŋgɨna chəɨŋ fɔ, ndɔ mbaʼa shə́ʼɨ kru.34Nthɛ ŋa lɨʼɨ ŋa fàʼo yɔ pɔ nɛ, a lɨʼɨ ŋa njùʼɔ yɔ shi mbɔ ŋkaa yu nɛ.

Puoŋ fàʼa ki līʼɛ noŋ

35“Pəɨ pīri noŋ yəɨ ni sheshe nnu ŋa a shi nthɔ nɛ, ŋkrao ŋkandaŋ yəɨ a tɨnɨ, nchuʼu laŋ yəɨ a kɨɨ nu, 36nɔ ŋgwa ŋa pugu ywɛrɛ taathɔ vugu a kwəɨ lɨʼɨ jɨ láŋ, nɛnnɛ ŋa a shi ŋga ŋkwəɨ ŋkwēi nda, pugu kiʼi nchuʼɔ chuʼɔ taʼa ŋgɛ.37Pwatua pɔ ni pɛ puoŋ fàʼa ŋa taathɔ vugu kwəɨ njəɨ vugu pugu wuʼɔ mbiʼi tɔthɨ nɛ. Shishini, ǹshwei vəɨ, a shi mbīri noŋ yi nshwei vugu ŋa pugu chhɔ ŋkuoŋ taprɛi, a thɔ ŋgrā maoŋ ni pugu.38Pwatua shi mbɔ ni puoŋ fàʼa pɛ ŋa taathɔ vugu gha njəɨ vugu pugu kwo pīri noŋ yugu nɔ sheshe ndɨɨ ŋa a shi nthɔ nɛ. Ki a thɔ pi moŋ ntuŋ mbhi, ki ni ndaʼambilaŋ.

39“Ndɔ mimfɛ ɔ fāʼo tɨnɨnjuʼɔ ŋa ŋ̈gaŋ nda kaŋ nji ndɨɨ ŋa ŋgɨna shi nthɔ nɛ, a shi kaŋ ndɔ mieŋ nda yi a pəʼɨ.40Pəɨ ŋkaa pəɨ pīri noŋ yəɨ, nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua thɔ nu moŋ ndɨɨ ŋa mbaʼa pəɨ yiʼi mbīʼi nɛ.”

Ŋgaŋ fàʼa tithi ki ŋgaŋ fàʼa təɨtəɨ

(Matio 24:45-51)

41Pita pie ŋa, “Taathɔ, ɔ chrā yei luʼɔ chrà pi ni pigi ki ni ŋguoŋ ŋgwa?”

42Taathɔ khwɛ̄ ŋa, “A gɔ̌ kiʼɛ mbɔ muuŋ fàʼa tithi ndɔ mfāʼo shiethɔ, ŋa taathɔ shi nūʼɔŋ vi a lɨna nu ni nda yi ndɔ ŋgrā maoŋ jɨ ni pichəɨ ghaŋ fàʼa ndɨɨ ŋa ndɨɨ kāʼo nɛ?43Mbɔrɔ shi mbɔ ni muuŋ fàʼa yɛ ŋa masha vi yəɨ vi a thɔ fāʼa nu shiʼi ndɨɨ ŋa a thɔ nɛ.44Shishini, ǹshwei vəɨ, a shi nūʼɔŋ vi a thɔ ndɨna ju ni ŋguoŋ maoŋ pi.45Ndɔ ti m̈uuŋ fàʼa ghɔ mbīʼi moŋ njùʼɔ yu ŋa mbaʼa taathɔ vi yīʼɛ mbɨnɨ, nchhɔ ŋgwie pichəɨ ghaŋ fàʼa, mbɔ pi pimbia pugu pa pi piŋgɛ, nthɔ njɨ maoŋ ndɔ nnu mbaa nu, 46kaŋ taathɔ vi shi nɛ ŋkwəɨ pi llɛ́ yɛ ŋa a shi lɔ mbīʼi nɛ pugu pa ndɨɨ ŋa a shi lɔ nji nɛ, ndɔ nchrɛi vi kaoŋkaoŋ. A yəɨ ŋkwaŋ ŋgəʼɨ ghaŋ fàʼa mbe.

47“Ŋgaŋ fàʼa ŋa a ji nnu ŋa taathɔ vi tāʼa nu ŋa a chwīe nɛ, ki lɔ njiʼi mbīri noŋ yi, ki nchwīe nnu ghɔ ŋa taathɔ vi tāʼa nu nɛ, shi mfāʼo ŋkiɛŋ tɨtɨnɨ wie.48Ndɔ ti ŋoŋ ŋa a shini ndɔ nji, ndɔ nchwīe nnu ŋa a pie wie nɛ, shi ŋkwe shɨgɛi wie. Ŋoŋ ŋa pi fɛ ntou yi ghɔ nɛ, pi shi mbie ntou yi mbhɔ yu. Ndɔ ŋoŋ ŋa pi fɛ ŋkiɛŋ ntou yi ghɔ nɛ, pi shi mbie vi pi ni ŋkiɛŋ ntou yi.

Nnu ŋa Jishɔ ni njɛʼi ŋgwa nɔ nɛ ni nthɔ ni mindoundou

(Matio 10:34-36)

49“Ŋki thɔ pi nɔ māʼaŋ nu móŋoŋ ŋkuoŋ mbhi, ǹjūa ŋa a kaŋ ni ŋkwo kɨɨ nu.50Ndɔ, m̀fāʼo kwe ŋkhǐ nɔ tɔgɔ nu moŋ ghɔ, mbɔ ŋgəʼɨ pugu pa gu. M̀fāʼo yuʼɔ njùʼɔ ti a shi nthɔ ntɔgɔ.51Pəɨ pīʼi ŋa ǹthɔ pi nɔ fɛ nu taʼaŋggi ŋkuoŋ mbhi hɛiŋ? Ŋga, ǹthɔ pi ni minduoŋnduoŋ.52Nthɛ ŋa jɛ̄ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ, moŋ nda ŋa tiɛŋ ŋgwa pɔ fɔ nɛ, pugu shi nchhɔ kikie, trɛi ŋgwa pɔ ni taʼa kwò, pi paa pɔ ni taʼa kwò.53Pugu shi nthi pi nduoŋnduoŋ, tǎa pugu muuŋ vi yi mimbia pɔ kikie, maa pugu muuŋ vi yi miŋgwɛ pɔ kikie, maŋgaoŋ pugu ŋgwɛ muuŋ vi chhɔ kikie, ŋgwɛ muuŋ chhɔ kikie pugu maŋgaoŋ vi.”

Ji nu njiŋ nnu ŋa Jishɔ nthɔ nchwīe nu nɛ

(Matio 16:2-3)

54Jishɔ pɨnɨ nchhu ni yú ŋgwa pighɔ ŋa, “Ndɨɨ ŋa pəɨ yəɨ mbɨ̀ kuʼɔ nu ŋgei nii minaoŋ nɛ, pəɨ kiʼi nchuchu taʼa ŋgɛ́ ŋa, ‘Mbɨ̀ shi ndhɔ.’ Ndɔ a wuʼɔ mbɔ pi nɛnnɛ.55Ndɨɨ ŋa pəɨ yəɨ fɨfrəɨ laoŋ llɔ mbiɛŋ nɛ12:55 Moŋ laʼataoŋ Judia ndɨɨ ŋa fɨfrəɨ llɔ ŋgei ŋkǔnu njó pa lɨʼɨ laoŋlaoŋ nthɛ ŋa a fɨfrəɨ laoŋ., pəɨ kiʼi nchuchu ŋa, ‘Minaoŋ shi ntūoŋ.’ Ndɔ a wuʼɔ mbɔ pi nɛnnɛ.56Pa ŋgwa mifɨɨ pei, mimfɛ pəɨ līi ŋkwaŋ haʼaŋ po pugu shhɛ pɔ nɛ nchhu ŋkwaŋ haʼaŋ yie llɛmbhi shi mbɔ nɛ, ti a chwīe khɔ paʼa pəɨ lɔ nji njiŋ pa nnu ŋa a thɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ndwɛ nɛ?

Lūgwi pəɨ ŋoŋ ŋa pəɨ yu taoŋ nu kikie nɛ

(Matio 5:25-26)

57“A chwīe khɔ paʼa ɔ lɔ mbīʼi ni noŋ yɔ nnu ŋa a kāʼo nɛ ndɔ nchwīe?58Nɔ haʼaŋ ɔ ghə̄ɨ nu pəɨ ŋoŋ haʼaŋ a puru ghɔ shhɨ ŋgaŋ sháʼa nɛ, kāa nɔ lūgwi nu pəɨ yu shɛndaoŋ. Ɔ̈ mieŋ ki chwīe nɛnnɛ, kaŋ a shi ndɔ̄gɔ ghɔ ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ ŋgaŋ sháʼa mfɛ ghɔ ni pa brushi, pugu niʼiŋ ghɔ chə́ɨŋ.59Ǹshwei ghɔ, mbaʼa ɔ ma ntaoŋ ki lɔ naa mbe ŋguoŋ njɔ́ yɔ ghao.”

13

Pāʼa ŋkǔnu yɔ ni phɨ kiɛŋ nnɛ kaŋ ɔ shi khu

(Matio 16:2-3)

1Pichəɨ pa ŋgwa ni mbɔ fɔ ndɨɨ ghɔ ŋa pugu ni nshwei Jishɔ ŋkwaŋ haʼaŋ Pailɛ ni njwi pichəɨ ŋgwa Galili ndɨɨ ŋa pugu thɔ fɛ yaoŋ fɛʼiŋgiɛŋ ni Minnwi nɛ. 2Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Pəɨ pīʼi ŋa ŋgwa Galili pei chwīe phɨ nchaa ŋguoŋ ŋgwa Galili nduoŋ nthɛ ŋa pi jwi vugu nnɛ nɛ?3Ǹshwei vəɨ ŋa ŋga! Ndɔ ti p̈əɨ mieŋ ki pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ kaŋ pəɨ shi ŋkhu ghao ŋkaa pəɨ.4Ki pəɨ pīʼi ŋa fuoŋnchrɔ ŋgwa laʼataoŋ Shiloaŋ, ŋa nda tɔthɨ ni ŋgū njwi vugu nɛ, ni mbɔ pi pa ŋgwo nnu mbɨmbhɨ nchaa ŋguoŋ pa ŋgwa ŋa pugu ni nchhɔ Jerushalɛiŋ13:4 Jishɔ ni ŋkhwɛ̄ nnɛ nthɛ ŋa pa Juu ni mbīʼi yugu ŋa nnu pɨphɨ shiʼa nthɔ ni ŋoŋ ki a lɔ ntāʼa ju. nɛ?5Ǹshwei vəɨ ŋa ŋga! Ndɔ ti p̈əɨ mieŋ ki pāʼa ŋkǔnu yəɨ ni phɨ, kaŋ pəɨ ghao shi ŋkhu ŋkaa pəɨ.”

Luʼɔ chrà nthɛ thɨ ki yuŋ

6Jishɔ chhu yei luʼɔ chrà ni pa ghaŋ younjiŋ pi: “Yichəɨ ŋoŋ ni mbhi wùnu moŋ nyìeŋ yu, nthɔ lɨʼɨ ka ntíɛŋ ŋkuoŋ ghɔ paʼa a lɔ mbɔ.7Nnɛ, a chhu ni ŋgaŋ fàʼa yi ŋa, ‘Līi njəɨ, nɔ trɛi ŋgaʼo ǹthɔ nthɔ nu hɛiŋ nɔ thɔ nu ntāʼa ntíɛŋ thɨ ndɔ paʼa ndɔ njəɨ sheshe yi. Kəʼɨ māʼaŋ shhɛ, kiʼi a nuʼuŋ nthɔ njɨ shhɛ gha.’

8“Muuŋ fàʼa yi ghɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, ‘Taathɔ, pɨnɨ mieŋ fɔ nɔ taʼa ŋgaʼo, ntou laʼo yi niʼiŋ khí fɔ.9Ti ä njuŋ ntíɛŋ ŋgaʼo yini, a pwa, ti ä nchhɔ ki yuŋ, ɔ kəʼɨ vi māʼaŋ shhɛ.’ ”

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ miŋgwɛ Llɛ́ Ji pa Juu

10Yichəɨ taʼa Llɛ́ Ji pa Juu ni mbɔ, Jishɔ thɔ njɛʼi nu moŋ nda luoŋ Minnwi. 11Ŋga njəɨ nu, yichəɨ miŋgwɛ chəɨŋ fɔ, mfāʼo jijwɛ pɨphɨ ŋa a ni nchwīe a ghɨ̄nɔ nu nɔ fuoŋnchrɔ ŋgaʼo. A ni ntuʼutuʼu, ti mimfɛ paʼa a lɔ ntithi tɔthɨ ndɨndɨ. 12Jishɔ gha njəɨ vi, mɛ̄iŋ vi, nchhu ghɔ ŋa, “Miŋgwɛ, ɔ lūgu moŋ ghɨ̌nɔ yɔ.” 13Nūʼɔŋ mbhɔ mi mbɨŋ yu, a pɨʼɨ ntithi ndɨndɨ chomilaoŋ ghɔ, ŋgaʼo Minnwi.

14Mmɛŋoŋ moŋ nda luoŋ Minnwi pɨgɨtua ŋa Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ Llɛ́ Ji. Nchhu ni pa ŋgwa ŋa, “Pi fāʼo nɔ fāʼa nu nɔ ntɨgao llɛmbhi, nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ thɔ pi moŋ shɨna llɛ́ pighɔ pi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yəɨ, kiʼi a pɔ pi Llɛ́ Ji.”

15Taathɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Ghaŋ mifɨɨ pei, shesheŋoŋ shɨna pəɨ shiʼa mfēi fua yi pugu ŋkwɛ́iŋ yi moŋ nda ŋa pugu ghà ndaʼa nɛ, ŋgə̄ɨ ni ju choŋkhi mfɛ ŋkhǐ ghɔ Llɛ́ Ji?16Ti ndwɛ, m̀baʼa ŋkwe miŋgwɛ vei Llɛ́ Ji, muuŋ Abrahaŋ, ŋa Shata ŋkrao vi nɔ fuoŋnchrɔ ŋgaʼo nɛ?” 17A ni ŋga nchhu nnu yei, lrithɔ wɛ̄iŋ pa mbɨ̌na pi, ndɔ ŋguoŋ pichəɨ pa ŋgwa nduoŋ fāʼo pwanjuʼɔ nthɛ ŋguoŋ pa mɛmmɛ nnu ŋa a chwīe nɛ.

Paa luʼɔ chrà ŋkuoŋ Shaʼafuoŋ Minnwi

(Matio 13:31-33; Maaku 4:30-32)

18Nɛnnɛ Jishɔ pie ŋa, “Shaʼafuoŋ Minnwi pɔ pi nɔ khɔ? Mimfɛ m̀āʼaŋ fɨʼɨ yi pi ni khɔ?19A pɔ pi nɔ mbhɛ̌ yaoŋ mbɔ ŋkiɛŋ yi gɛ, ŋa ŋoŋ lɔ̄gɔ ŋgə̄ɨ māʼaŋ moŋ nyìeŋ yu, a kuʼɔ ŋgū thɨ, pa mishi thɔ ŋkrao nda pugu ŋkuoŋ pa mbhɔ pi.”

20A pɨnɨ nuʼuŋ mbie ŋa, “Mimfɛ m̀āʼaŋ fɨʼɨ nɔ Shaʼafuoŋ Minnwi pi ni khɔ?21A pɔ pi nɔ yaoŋ chwīe prupɨna kuʼɔ haʼaŋ miŋgwɛ lɔ̄gɔ niʼiŋ moŋ taʼa brumaʼa prupɨna, a chwīe ŋguoŋ prupɨna ghɔ kuʼɔ ghao.”

Chonda kikɛʼi

(Matio 7:13-14,21-23)

22Jishɔ ni nyīeŋ ntɔgɔ moŋ pa mɛmmɛ laʼataoŋ pugu pa puoŋ mi puoŋ pi, nthɔ njɛʼi nu nɔ haʼaŋ a ni ntɔgɔ ŋgə̄ɨ nu Jerushalɛiŋ nɛ. 23Yichəɨ ŋoŋ pie vi ŋa, “Taathɔ, a wuʼɔ shɨgɛi ŋgwa haʼaŋ pugu shi ndūgu?”

Jishɔ chhu ghɔ ŋa, 24“Ǹshwei vəɨ, pəɨ paʼo nɔ nii nu pi moŋ muuŋ chonda, nthɛ ŋa ntou ŋgwa shi mbaʼo nɔ nii nu ndɔ a ghaʼa vugu.25Ndɨɨ ŋa ŋgaŋ nda shi nuʼuŋ ndɔllɔ mfɨ̄nɨ chonda nɛ, pəɨ tithi mbhi nthɔ ŋkwēi chonda, nchhu nu ŋa, ‘Taathɔ, chuʼɔ chonda ni pigi.’ A shi ŋkhwɛ̄ nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Ǹdɔ njiʼi nji vəɨ ki lɨʼɨ haʼaŋ pəɨ llɔ nɛ.’26Nɛnnɛ, pəɨ shi nchhu ŋa, ‘Pia ni njɨ ndɔ nnu kaʼa, ndɔ ɔ ni njɛʼi shɛndaoŋ laʼataoŋ pigi.’27Ndɔ a shi nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Ǹdɔ njiʼi nji vəɨ ki lɨʼɨ haʼaŋ pəɨ llɔ nɛ. Pəɨ lɔllɔ, ŋguoŋ vəɨ pa ŋgūo nnu mbɨmbhɨ.’

28“Pəɨ shi ŋkə̄ɨ ndɔ ŋkru shua məɨ fɔ ndɨɨ ŋa pəɨ yəɨ Abrahaŋ, ni Aiji, ni Jakɔ, ni ŋguoŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi, pugu pɔ moŋ ntuʼɔ fùoŋ Minnwi ndɔ, pi māʼaŋ vəɨ mbhi.29Ŋgwa shi ma ndhɔ ŋgei laʼataoŋ shaʼa minaoŋ, ni yi ŋgei nii minaoŋ pi ma ndhɔ khwi pugu pa mbiɛŋ, nchhɔ yəɨ taprɛi moŋ ntuʼɔ fùoŋ Minnwi.30Līi njəɨ, pichəɨ pa ŋgwa ŋa pugu pɔ ndugwi njiŋ nɛ ma mbɔ shhɨ, pichəɨ ŋa pugu pɔ shhɨ lūgwi njiŋ.”

Jishɔ fāʼo pəʼɨ njùʼɔ nthɛ Jerushalɛiŋ

(Matio 23:37-39)

31Wuʼɔ ndɨɨ ghɔ, pichəɨ pa ŋgwa Farashi thɔ mbara Jishɔ nchhu ghɔ ŋa, “Kwiɛŋ ŋkiʼɛ ŋgəɨghəɨ, nthɛ ŋa Hɛrɔ tāʼa nu njwi ghɔ.”

32Jishɔ khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Ghə̄ɨ nshwei mimbaaŋguo ghɔ fɛ a nɔ ghɔ ŋa ǹthɔ nɛ mfuʼu pa miŋwɛiŋ ndɔ njɨ̄gɨ pa ghɨ̌nɔ shiʼa pugu pa yua, ndɔ a gha mbɔ moŋ trɛi llɛ́ m̀īʼɛŋ fàʼa a.33Ndɔ a kāʼo vəɨ ŋa shiʼa, ni yua, pugu pa yua vini, m̀bɔ shɛndaoŋ ŋgə̄ɨ nu, nthɛ ŋa mimfɛ paʼa pi lɔ njwi njəɨlɨʼɨ Minnwi ki a lɔ mbɔ pi Jerushalɛiŋ.

34“Jerushalɛiŋ, Jerushalɛiŋ, laʼataoŋ ŋa pugu jwi pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ndɔ ntuŋ pa ŋgwa ŋa pi taoŋ vugu vɛ nɛ ni ŋgùʼɔ, a ŋgɛ́ yi khɔ ŋa ǹtāʼa nu ŋkɨrɨ puoŋ pɔ taʼa lɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ miŋguo ghà ŋkɨrɨ puoŋ pi laʼo prǎ yi nɛ, ndɔ paʼa ɔ lɔ ntāʼa nu.35Līi njəɨ, nda yəɨ kɨna ŋkuʼɔ fùŋ. Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa mbaʼa pəɨ nuʼuŋ njəɨ a, kaŋ a nɛiŋ ndɨɨ thɔ ŋa pəɨ shi nchhu ŋa, ‘Mbɔrɔ pɔ ni ŋoŋ ŋa a thɔ nɔ ligi Taathɔ nɛ.’ ”

14

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋoŋ

1Yichəɨ Llɛ́ Ji ni mbɔ, Jishɔ ghə̄ɨ nda yichəɨ nthishɨ pa ŋgwa Farashi lɨʼɨ jɨ maoŋ, pa ŋgwa thɔ mbɛʼi vi. 2Ŋga njəɨ nu, yichəɨ ŋoŋ ŋa a ni mfāʼo ghɨ̌nɔ mikuʼɔ kwò pugu pa mbhɔ chəɨŋ. 3Jishɔ pie ni pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ pugu pa ŋgwa Farashi ŋa, “Gɨ́ piŋ ŋa pi yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ ŋoŋ Llɛ́ Ji ki ŋga?” 4Paʼa pugu lɔ ŋkhwɛ̄, Jishɔ lɔ̄gɔ ŋgaŋ ghɨ̌nɔ ghɔ njɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yi mieŋ vi kiʼɛ ŋa a ghə̄ɨ. 5Nɛnnɛ a chhu ni pugu ŋa, “A yəɨ ŋoŋ shɨna pəɨ ŋa m̈uuŋ vi ki fua yi ŋgū moŋ tiɛŋ ŋkhǐ shishhi, paʼa a lɔ ŋkiʼi nshūu vi shūu mfuʼu Llɛ́ Ji?” 6Pugu pou khwɛ̀.

Luʼɔ chrà ŋa Jishɔ ni nchhu ni pa ghaŋ gɛ̀

7Jishɔ jɛ̄ nthɔ nchrā luʼɔ chrà ni pa ghaŋ gɛ̀ pi ndɨɨ ŋa a yəɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pugu chhɔ ntɛrɛ pa lɨʼɨ liɛŋ yəɨ taprɛi nɛ, nchhu nu ni pugu ŋa, 8“Ndɨɨ ŋa pi gɛ̄ ghɔ lɨʼɨ jɨ láŋ nɛ, kiʼi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ liɛŋ, nthɛ ŋa kəʼɨchəɨ pi gɛ̄ ŋoŋ ŋa a chɨ̄ɨ nchaa ghɔ.9Nnɛ ŋa ŋoŋ ŋa a gɛ̄ vəɨ nɛ shi nthɔ nchhu vɛ ŋa, ‘Fɛ lɨʼɨ yɔ ni ŋoŋ vei!’, kaŋ ɔ shi ŋgə̄ɨ kiʼɛ moŋ shhunoŋ ndɔ̄gɔ ndugwi njiŋ lɨʼɨ.

10“Ndɔ ndɨɨ ŋa pi gɛ̄ ghɔ lɨʼɨ nɛ, ghə̄ɨ nchhɔ nɔ ndugwi njiŋ lɨʼɨ, nɛnnɛ ŋa ndɨɨ ŋa ŋoŋ vɛ ŋa a gɛ̄ ghɔ thɔ nɛ, kəʼɨchəɨ a chhu vɛ ŋa, ‘Taannu a, kuʼɔ nɔ lɨʼɨ liɛŋ’. Nɛnnɛ ɔ shi nchɨɨ ligi ŋguoŋ pa ŋgwa ŋa pəɨ pugu pɔ ŋkuoŋ taprɛi nɛ.11Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a kə̄rə noŋ yi nɛ, pi shi nshwiʼi vi shhɛ. Shesheŋoŋ ŋa a shwiʼi noŋ yi shhɛ nɛ, pi shi ŋkə̄rə vi tɔthɨ.”

12Jishɔ chhu ni ŋoŋ ghɔ ŋkaa yu ŋa a ni ŋgɛ̄ vi nɛ ŋa, “Ndɨɨ ŋa ɔ pīri ŋkiɛŋ maoŋ jɨ nɛ, kiʼi mɛ̄iŋ pi taannu pɔ, ki lǐŋ pɔ, ki ndaaŋoŋ yɔ, ki taakuo pɔ, mbɔ ghaŋ fàʼo, nthɛ ŋa pugu shi ma ŋgɛ̄ ghɔ ŋkaa pugu nnɛ a pɔ ŋa ɔ kwo fāʼo pe yɔ ni nnu ŋa ɔ ni nchwīe nɛ.13Ndɨɨ ŋa ɔ pīri jɨ nɛ, gɛ̄ pi pa mbou, pa ŋkwíni, pa nchriligi, 14nnɛ, kaŋ ɔ shi mfāʼo mbɔrɔ nthɛ ŋa mimfɛ paʼa pugu lɔ ma nduʼu vɛ. Minnwi shi nduʼu shiʼi yɔ ndɨɨ ŋa pa ŋgwa shiʼi lɛ ŋkuʼɔ nɛ.”

Luʼɔ chrà nthɛ nnu mmɛ jɨ

(Matio 22:1-10)

15Ndɨɨ ŋa yichəɨ taʼa ŋgaŋ gɛ̀ ŋa a ni nchhɔ ŋkuoŋ taprɛi ni njaʼo yei nnu nɛ, nchhu ni Jishɔ ŋa, “A fɨʼɨ pwatua nɛiŋ ni ŋoŋ ŋa a shi mbɔ ŋgia jɨ moŋ ntuʼɔ fùoŋ Minnwi?”

16Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Yichəɨ ŋoŋ ni ma mbīri mmɛ jɨ ŋgɛ̄ ntou ŋgwa.17Ndɨɨ jɨ ghɔ ni ŋga ŋkāʼo, a taoŋ muuŋ fàʼa vi ŋa a chhu ni ghaŋ gɛ̀ pi ŋa, ‘Pəɨ thɔ, ŋguoŋ yaoŋ kwo kāʼo!’18Ŋguoŋ yugu ghao jɛ̄ nthɔ njūa shwieshwie. Fǔoŋ yi chhu ni muuŋ fàʼa ghɔ ŋa, ‘Ǹjuoŋ shhɛ, a pie ŋa ŋ̀guʼɔ ŋgə̄ɨ njəɨ, m̀baʼo mbhɔ ŋa a mieŋ a ǹduʼu.’19Yichəɨ chhu ji ŋa, ‘Ŋ̀kwo yuoŋ wuŋ fua fāʼa nyìeŋ ŋgə̄ɨ nu lɨʼɨ ywɛʼi vugu, nthɛ yie ghɔ, ǹduoŋ ŋa a līʼɛ fàŋ a.’20Vichəɨ chhu ji ŋa, ‘Ŋ̀guʼɔ ŋka laŋlaŋ. Nthɛ yie ghɔ, minthɛ paʼa ǹdɔ nthɔ.’

21“Muuŋ fàʼa ghɔ pɨ̄nɨ nshwei taathɔ vi ni pa nnu pei. Ŋgaŋ nda ghɔ chhu ni muuŋ fàʼa vi ghɔ moŋ pɨgɨtua ŋa, ‘Taoŋ ŋgə̄ɨ moŋ pa laʼa, pugu pa fra, nchhu ni pa ghaŋ pou, pa ŋkwíni, pa nchriligi ŋa pugu thɔ.’22A gha ndara muuŋ fàʼa ghɔ chhu ŋa, ‘Taathɔ, ŋ̀kwo fāʼa ŋkwaŋ haʼaŋ ɔ chhu nɛ, ndɔ shɨna wuʼɔ mbiʼi ni pichəɨ ŋgwa moŋ nda.’23Nɛnnɛ, taathɔ pɨnɨ nchhu ghɔ ŋa, ‘Taoŋ ŋgə̄ɨ shɛndaoŋ ntou, pugu pa ndaoŋ mooŋ trǔ, nɨŋɨ ŋa ŋgwa thɔ nii nnɛ ŋa nda a lɨnaoŋ.24Ndɔ ǹshwei vəɨ, mbaʼa kaŋ taʼa ŋoŋ ŋa mi ni ŋgɛ̄ vugu nɛ ywɛʼi sheshe yaoŋ jɨ.’ ”

Nchuoŋ yōu nu njiŋ Jishɔ

(Matio 10:37-38)

25Ndwɛ, yú ŋgwa ni nthɔ njōu njiŋ Jishɔ, a kara nchhu ni pugu ŋa, 26“Ŋ̈oŋ nthɔ njiŋ a ki lɔ mbɨ̄na tǎa vi, pugu pa mǔuŋ vi, ni ŋgwɛ vi, pugu pa puoŋ pi, ni lǐŋ pi pi pimbia, pugu pa pi piŋgɛ, ooŋ, pugu pa chɔmbhi yi, kaŋ minthɛ paʼa a lɔ mbɔ ŋgaŋ younjiŋ a.27Shesheŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi ntiɛŋ wáʼa yi nthɔ njiŋ mu nɛ, nthɛ paʼa a lɔ njōu njiŋ a.

28“A yəɨ ŋoŋ shɨna pəɨ ŋa ä ntāʼa nu ŋkrao nda tɔthɨ, paʼa a lɔ mfǔoŋ nchɔchhɔ shhɛ ndīi fɨʼɨ nchuoŋ yi, nɔ yəɨ nu ŋa a fāʼo fɨʼɨ mbɨŋ ŋa mimfɛ a krao nɔ ghɔ mīʼɛŋ nɛ?29Kiɛŋ nɛnnɛ, kaŋ a shi ŋga mbɔ ndɨɨ ŋa a nūʼɔŋ kwonda tɔthɨ ghɔ ki lɔ mīʼɛŋ nda tɔthɨ ghɔ nɛ, shesheŋoŋ gha njəɨ, māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, 30nchhu nu ŋa, ‘Ŋoŋ vei ni njɛ̄ ŋkrao nu nda ki lɔ njiʼi mīʼɛŋ.’

31“Ki a yəɨ fùoŋ ŋa minthɛ a ghə̄ɨ nu māʼaŋ yichəɨ fùoŋ ni wuŋ ŋkaŋ ghaŋ māʼaŋ nchhɔ̀, yie fùoŋ lɔ fāʼo pi paa wuŋ ŋkaŋ ghaŋ nchhɔ̀, ki a lɔ fǔoŋ nchɔchhɔ shhɛ ndīi ŋa mimfɛ a māʼaŋ vi ni wuŋ ŋkaŋ ghaŋ nchhɔ̀ pighɔ.32Ti a nchɔchhɔ njəɨ ŋa mimfɛ paʼa a lɔ māʼaŋ vi, a taoŋ ghaŋ ntaoŋ ŋa pugu ghə̄ɨ mbie vie fùoŋ ŋa, ‘Pigi chwīe nɛiŋ nji ŋa mimfɛ pia fāʼo taʼaŋggi.’33Wuʼɔ nɛnnɛ, shesheŋoŋ vəɨ nthɛ paʼa a lɔ njōu njiŋ a ki lɔ mīʼaŋ ŋguoŋ nnu pi nthɛ a.

Khí ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo ghɛ̀rɛ

(Matio 5:13; Maaku 9:50)

34“Khí pwa, ndɔ ghrɨ́ yi nɔ chwīe nu yaoŋ pwa mbhɛ, ɔ pɨnɨ ŋkwəɨ ni ghrɨ́ yi ghɔ pi nɛiŋ?35Nthɛ ŋa mbaʼa a yiʼi nuʼuŋ mfāʼo ghɛ̀rɛ shhɛ, ki nɔ gwí ŋkuʼu maoŋ chwīe yaoŋ pwa. Pi ghà mīʼaŋ khí yɛ ŋa a lɔ nuʼuŋ mfāʼo ghɛ̀rɛ nɛ mīʼaŋ. Ywɛrɛ, ŋoŋ ŋa a fāʼo tə́nə nɛ, â yaʼo!”

15

Pwanjuʼɔ nthɛ taʼa minjɨɨ ŋa a ni mbhɛ pi pɨnɨ njəɨ

(Matio 18:12-14)

1Llɛ́ chəɨ, ghaŋ wɛ̄iŋ taashi pugu pa pichəɨ ghaŋ chwīe phɨ thɔ yəɨ Jishɔ nɔ yaʼo nu nnu ŋa a ni njɛʼi nu nɛ, 2pa ŋgwa Farashi pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi jɛ̄ luo nu, nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ vei piŋ pa ghaŋ chwīe phɨ ti nthɔ njɨ maoŋ jɨ pugu pugu.”

3Nɛnnɛ, Jishɔ ni nchhu yei luʼɔ chrà ni pugu: 4“A yəɨ ŋoŋ shɨna pəɨ ŋa ä mfāʼo taʼa ŋkɨɨ minjɨɨ, taʼa yi shɨna pugu phɛ, paʼa a lɔ mieŋ ndipuʼu wuŋ ni ndigi ndipuʼu moŋ ŋkǔnu, ŋgə̄ɨ njiŋ yɛ ŋa a phɛ nɛ, ntāʼa vi ti njəɨ?5Ndɨɨ ŋa a yəɨ vi nɛ, a tiɛŋ vi ŋkambəʼɨ yu, mbɨnɨ nɔ moŋ pwatua.6Ndɨɨ ŋa a pɨ̄nɨ laʼa nɛ, a gɛ̄ pa taannu pi, pugu pa taakuo pi, nchhu ni pugu ŋa, ‘Pia fāʼo pwatua nthɛ ŋa ǹjəɨ minjɨɨ a yɛ ŋa a ni mbhɛ nɛ.’ ”7Nɛnnɛ Jishɔ lūgwi ŋa, “Wuʼɔ nɛnnɛ, ǹchhu nu vɛ ŋa ntou pwatua shi mbɔ po nthɛ taʼa ŋgaŋ phɨ ŋa a pāʼa ŋkǔnu yi ni phɨ nɛ, nchaa ndipuʼu wuŋ ni ndigi ndipuʼu ŋgwa shiʼi ŋa pugu pīʼi ŋa pugu lɔ mfāʼo nɔ paʼa nu ŋkǔnu yugu ni phɨ nɛ.

Pwanjuʼɔ nthɛ mbɨŋ ŋa a ni mbhɛ pi pɨnɨ njəɨ

8“Ki a yəɨ miŋgwɛ ŋa a mfāʼo wuŋ ndigi mbɨŋ, taʼa yi phɛ, a mieŋ ki lɔ nchuʼu laŋ, njɨ̄gɨ ŋguoŋ nda ghao, ntāʼa pɔpɔrɔ ti nuʼuŋ njəɨ.9Ŋga njəɨ, mɛ̄iŋ taannu pi, pugu pa taakuo pi, nchhu ni pugu ŋa, ‘P̂ia fāʼo pwatua, nthɛ ŋa ǹjəɨ ndigi mbɨŋ a yɛ ŋa a ni mbhɛ nɛ.’ ”10Nɛnnɛ, Jishɔ lūgwi ŋa, “Wuʼɔ nɛnnɛ, ǹchhu nu vɛ ŋa, pwatua shi mbɔ shɨna pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi nthɛ taʼa ŋgaŋ phɨ ŋa a pāʼa ŋkǔnu yi ni phɨ nɛ.”

Pwanjuʼɔ nthɛ muuŋ ŋa a ni mbhɛ mbɨnɨ ŋkwəɨ

11Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ, nchhu nu ŋa: “Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ mfāʼo paa puoŋ pimbia.12Vi mikəʼɨ chhu ni tǎa vugu ŋa, ‘Ghrā maoŋ mfɛ nyaŋ, mbɔ maoŋ pɛ ŋa a kaŋ mbɔ nyaŋ ndɨɨ ŋa ɔ khu nɛ.’ Tǎa ghɔ ghrā maoŋ pi ni pugu.

13“A ni ŋga ndaʼa shɨgɛi llɛ́, vi mikəʼɨ kɨrɨ ŋguoŋ maoŋ pi ghao, ŋgwɛ̄iŋ ndaoŋ ŋgə̄ɨ fie moŋ yichəɨ laʼataoŋ, nshāaŋ fɔ ghao moŋ jɨ ki tou.14A ni ŋga njɨ ŋguoŋ mbɨŋ yi ghao, nji gū moŋ laʼataoŋ ghɔ, a jɛ̄ pɔ nu moŋ pou.15A ghə̄ɨ mfɛ noŋ yi ni ŋoŋ laʼataoŋ ghɔ nɔ ŋgaŋ fàʼa, ŋgaŋ vi taoŋ vi moŋ nyìeŋ yu ŋa a ghə̄ɨ nthɔ ŋkugwi ŋkunyaŋ.16A khwā nɔ kugwi nu noŋ yi ni maoŋ ŋa pa ŋkunyaŋ ni njɨ nu nɛ, ndɔ paʼa ŋoŋ lɔ mfɛ sheshe yaoŋ ŋa a jɨ.

17“Ndugwi yi, lɨna yi gha ŋkwəɨ, a chhu ni noŋ yi ŋa, ‘A fāʼo ghaŋ fàʼa tǎa a pi khɔ mfāʼo maoŋ jɨ ti a ka yiɛŋyiɛŋ ntɔrɔ, ǹthɔ ŋkhu njì hɛiŋ?18Ǹshi ndɔllɔ ŋgə̄ɨ njəɨ tǎa a, njūa ghɔ ŋa, “Tǎa, m̀fāaŋ mbɨŋ Minnwi, mbɨnɨ mfāaŋ mbɨŋ ghɔ.19Ǹdɔ nuʼuŋ ŋkāʼo nɔ pɔ nu muuŋ ghɔ, lɔ̄gɔ a pi nɔ taʼa ŋgaŋ fàʼa yɔ.” ’

20“Nnɛ a lɔllɔ ŋgə̄ɨ lɨʼɨ yəɨ tǎa vi, ŋga ŋguʼɔ mbɔ fie hiŋ, tǎa vi yəɨ vi, mfāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ yu, ntaoŋ ntei ŋgə̄ɨ mbaŋ vi, nchrā ghɔ shiʼi.21Muuŋ ghɔ chhu ni tǎa vi ŋa, ‘Tǎa, m̀fāaŋ mbɨŋ Minnwi, mbɨnɨ mfāaŋ mbɨŋ ghɔ. A lɔ nuʼuŋ ŋkāʼo ŋa pi mɛ̄iŋ a ŋa muuŋ ghɔ.’

22“Ndɔ tǎa ghɔ chhu ni pa ghaŋ fàʼa pi ŋa, ‘Pəɨ kɔnɔ nthɔ ni ŋkiɛŋ ndhwí māʼaŋ mbɨŋ yu, ŋgwɛ krɛ́i nɔ mbhɔ yi, mbɨnɨ ŋgwɛ tra nɔ kwò yi.23Nthɔ ni muuŋ nàʼaŋ fuʼu njwi pia fāʼo jɨ, 24nthɛ ŋa muuŋ a vei ni ŋkwo khu, mbɨnɨ njwiŋ! A ni mbhɛ, m̀bɨnɨ njəɨ vi!’ Pugu jɛ̄ jɨ nu kiʼɛ.

25“Ndɨɨ ghɔ muuŋ shhɨ vi ni mbɔ moŋ nyìeŋ. Ŋga ŋkwəɨ nu ti mbara laʼa, njaʼo lōu pugu pa pini.26Mɛ̄iŋ yichəɨ taʼa muuŋ fàʼa mbie vi ŋa, ‘A lɔ̄gɔ khɔ, ndɔ̄gɔ lɨʼɨ?’27A chhu ghɔ ŋa, ‘Ndǐŋ ghɔ pɨnɨ, tǎa vəɨ jwi muuŋ nàʼaŋ tutru, nthɛ ŋa a kwəɨ laʼa shishiʼi.’

28“A pɨgɨtua ndāa ŋa mbaʼa a yiʼi nii nda. Tǎa vi taoŋ ndɨ̄gəɨ vi.29A luʼu ghɔ ŋa, ‘Līi njəɨ, m̀fāʼa mbhɔ ghɔ nɔ ntou ŋgaʼo paʼa ndɔ ma nchɨ̄ʼə nchò yɔ, ndɔ paʼa ɔ lɔ ma mfɛ muuŋ mimbhi vəɨ ŋa ŋ̀gwrā pigi pa taannu paŋ mfāʼo jɨ nɔ ghɔ.30Ndɔ ti yaoŋ muuŋ ghɔ vei, ŋa a shāaŋ maoŋ pɔ ghao ŋkuoŋ pa shakhɨ, gha ŋkwəɨ, ɔ jwi muuŋ nàʼaŋ tutru ghɔ.’

31“A khwɛ̄ ghɔ ŋa, ‘Muuŋ a, pɔgɔ ghà ŋguʼɔ mbɔ kaʼa, sheshe yaoŋ ŋa a nyaŋ nɛ, a jɔ.32Ndɔ a kāʼo nɔ jɨ nu, ndɔ mfāʼo pwatua, nthɛ ŋa ndǐŋ ghɔ vei ni ŋkhu mbɨnɨ njwiŋ, a ni mbhɛ m̀bɨnɨ njəɨ vi.’ ”

16

Luʼɔ chrà nthɛ muuŋ fàʼa təɨtəɨ

1Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa: “Ŋgaŋ fàʼo chəɨ ni mbɔ fɔ mfāʼo nthishɨ pa puoŋ fàʼa pi, ŋgwa thɔ ntūgu ghɔ ŋa muuŋ fàʼa yi ghɔ thɔ nshāaŋ mbɨŋ yi shāaŋ.2Nthɛ yie ghɔ, a mɛ̄iŋ vi nchhu ghɔ ŋa, ‘Yei khɔ ŋa ǹthɔ njaʼo nu nthɛ ghɔ? Fɨ̄ʼɨ vəɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ ɔ thɔ ntuo maoŋ paŋ nɛ, nthɛ ŋa mbaʼa ɔ nuʼuŋ mbiʼi nthishɨ pa puoŋ fàʼa paŋ.’

3“Nthishɨ pa puoŋ fàʼa ghɔ chhu ni noŋ yi ŋa, ‘Mi shi nchwīe pi nɛiŋ ndwɛ ŋa masha a tāʼa nu mfuʼu a fuʼu moŋ fàʼa a nɛ. Ǹdɔ njiʼi mfāʼo ghrɨ́ fāʼa nu nyìeŋ pi pe a, ndɔ thɔ a lilri nɔ luoŋ nu.4Ǹji nnu ŋa ǹshi nchwīe nɛ ndwɛ, nji ŋa ŋgwa shi mbiŋ a nda pugu ndɨɨ ŋa pi fuʼu a moŋ fàʼa nɛ.’

5“Nnɛ a gɛ̄ ŋguoŋ ghaŋ ŋkrù masha vi pa taʼa yi taʼa yi, ŋa pugu thɔ njəɨ vi. A pie ni fǔoŋ yi ŋa, ‘Ŋkrù masha a pɔ puŋ ghɔ yi khɔ?’6A khwɛ̄ ŋa, ‘Taʼa ŋkɨɨ jo wru.’ A chhu ghɔ ŋa, ‘Chɔchɔ ŋkwe ŋwaʼaŋlɨ ŋkrù yɔ ŋkɛrɛ nāʼaŋ ŋa a tiɛŋ wuŋ jo puŋ ghɔ.’

7“A pɨnɨ nchhu ni yichəɨ ŋa, ‘Jɔ ŋkrù yi khɔ?’ A chhu ŋa, ‘Taʼa ŋkɨɨ pìɛŋ pilei.’ A chhu ghɔ ŋa, ‘Kɛrɛ nāʼaŋ fúoŋ wuŋ pìɛŋ.’

8“Nthɛ yie ghɔ, masha nthishɨ pa puoŋ fàʼa yei piŋ vi16:8 Njiʼi nthɛ nɔ haʼaŋ a ni mbiŋ vi nɛ, a ni ŋguʼɔ mfuʼu vi fuʼu moŋ fàʼa. nthɛ nnu shiethɔ yei ŋa a ni nchwīe nɛ. Nthɛ ŋa ghaŋ ŋkuoŋ mbhi yei fāʼo shiethɔ ni ŋkwaŋ haʼaŋ pugu ghà nchwīe nnu pugu nchaa ŋgwa ŋa pugu pɔ moŋ líʼɛ nɛ.9Ndɔ ǹshwei ghɔ, lɔ̄gɔ maoŋ ŋkuoŋ mbhi yei mbwa puŋ nɔ ghɔ, nji ŋa maoŋ pighɔ shi ŋga mieŋ ki lɔ nūʼɔŋ mbɔ, Minnwi fɛ laʼa vɛ po.

10“Ŋoŋ ŋa a tɔgɔ ndaoŋ ntou moŋ puoŋ mi nnu nɛ shi ntɔgɔ ndaoŋ ntou moŋ mɛmmɛ nnu. Wuʼɔ nɔ haʼaŋ ŋoŋ ŋa a chwīe nnu fifiri moŋ puoŋ mi nnu nɛ, shi nchwīe fifiri moŋ mɛmmɛ nnu.11Ti p̈əɨ mieŋ ki tɔgɔ ndaoŋ ntou ni ŋkwaŋ haʼaŋ pəɨ tuo fàʼo ŋkuoŋ mbhi yei nɛ, Minnwi kie pi nɛiŋ mfɛ ŋkiɛŋ fàʼo llɔ po ni pəɨ, ŋa pəɨ lɨna nɔ ghɔ?12Ti p̈əɨ mieŋ ki tɔgɔ ndaoŋ ntou ni yaoŋ ŋa a yi ŋoŋ nduoŋ nɛ, Minnwi kie pi nɛiŋ mfɛ fàʼo ŋa a shi mbɔ yəɨ nɛ ni pəɨ?

13“Mbaʼa taʼa muuŋ fàʼa fāʼa mbhɔ paa masha. A shi ŋguʼɔ mbɨ̄na taʼa yi ŋkhwā vichəɨ, a shi njaʼo taʼa yi, nchɨ̄ʼə nchò vichəɨ. Mbaʼa pəɨ fāʼa mbhɔ Minnwi pugu mbɨŋ.”

Pichəɨ pa ntɨ́gɨ Jishɔ

(Matio 11:12-13; 5:31-32; Maaku 10:11-12)

14Pa Farashi ni ŋga njaʼo nnu yei, māʼaŋ Jishɔ ni kwə̀ɨŋ nthɛ ŋa pugu ni ŋkhwā mbɨŋ. 15Ndɔ a chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ pa ŋgwa haʼaŋ pəɨ ghà nchwīe ŋa ŋgwamishua līi vəɨ nɔ pa ŋgwa tithi, ndɔ Minnwi ji njùʼɔ yəɨ. Nthɛ ŋa yaoŋ ŋa ŋgwamishua līi a pɔ mmɛ yi nɛ, pɔ pi yaoŋ pɨphɨ ligi Minnwi.

16“Gɨ́ Mushi pugu pa nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nāʼaŋ nɛ ni nthɔ fāʼa nu ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ moŋ ndɨɨ Jouŋ. Jɛ̄ ndɨɨ ghɔ, pi chīi pwa pishaʼakhɔ Shaʼafuoŋ Minnwi, ŋgwa ŋa pugu piŋ nɛ chhɔ mfra nu nii moŋ ghɔ ni pri.17A yīʼɛ ni po pugu shhɛ nɔ pɨrɨ nu nchaa ŋa taʼa muuŋ mi nnu ŋa a pɔ moŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ mieŋ ki lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ.

18“Shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi ndáŋ miŋgwɛ nduoŋ nɛ kwo shúoŋ, ŋoŋ ŋa a laŋ miŋgwɛ ŋa a taoŋ láŋ nɛ kwo shúoŋ ŋkaa yu.

Ŋgaŋ fàʼo pugu Lasharɔ

19“Ŋgaŋ fàʼo chəɨ ni mbɔ fɔ nthɔ māʼaŋ pa ndhwí tɨnɨnchuoŋ, nchhɔ njɨ ŋkiɛŋkiɛŋ maoŋ jɨ ŋguoŋ llɛ́ ghao.20Ŋgaŋ pou chəɨ ni mbɔ fɔ, ligi yi pɔ Lasharɔ, ŋa pi ni nūʼɔŋ vi choŋkaʼa ŋgaŋ fàʼo yei, noŋ yi ni ŋguʼɔ mbɔ pi fɨfɨ ghao.21A ni ŋkhwā nu njɨ pa ŋkuʼu maoŋ pɛ ŋa a gū llɔ ŋkuoŋ taprɛi ŋgaŋ fàʼo ghɔ nɛ. Nɔ pigi nu, pa miŋgu ni nthɔ nchhɔ ndra fɨ́ yi.22Ŋgaŋ pou ghɔ khu, ghaŋ ntaoŋ Minnwi thɔ ndɔ̄gɔ vi ŋgə̄ɨ nūʼɔŋ shoyəɨ Abrahaŋ. Ŋgaŋ fàʼo ghɔ khu ŋkaa yu, pi twei vi, 23a ghə̄ɨ lɨʼɨ haʼaŋ ghaŋ phɨ ghà ŋkhu ŋgə̄ɨ nɛ, nchhɔ njəɨ ŋgəʼɨ fɔ, ŋga mbɨʼɨ ligi yi, njəɨ Abrahaŋ fie hiŋ pugu Lasharɔ shoyəɨ yu.

24“Ŋgaŋ fàʼo ghɔ yūa ni Abrahaŋ ŋa, ‘Tǎa, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu, ntaoŋ Lasharɔ ŋa a chrū thɔ muuŋshɨmbhɔ yi moŋ ŋkhǐ nthɔ ŋgrɨ túa a nɔ ghɔ, nthɛ ŋa m̀bɔ moŋ tɨtɨnɨ yúʼɔ moŋ móŋoŋ yei.’

25“Ndɔ Abrahaŋ chhu ghɔ ŋa, ‘Muuŋ a, kwiŋ ŋa moŋ chɔmbhi yɔ pi ni mfɛ pa maoŋ shiʼi vɛ, Lasharɔ fāʼo ji pi pɨphɨ. Ndɔ ti ndwɛ, a pɔ moŋ nchhɔ́ shiʼi hɛiŋ, ɔ pɔ hɛnɛ moŋ tɨtɨnɨ ŋgəʼɨ.26Mbapa nɛnnɛ, pi nūʼɔŋ mmɛ wə́ɨŋ, a fɛ̄nɛ via, nɛnnɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu nshāʼa hɛnɛ nɛ nthɛ paʼa a lɔ nshāʼa, wuʼɔ nɔ haʼaŋ mbaʼa ŋoŋ llɔ ŋgei pəɨ nthɔ njəɨ vigi nɛ.’

27“Ŋgaŋ fàʼo ghɔ chhu ŋa, ‘Mbaʼo mbhɔ nɛ shhɨ ghɔ, ma tǎa, ŋa ɔ taoŋ nɛ Lasharɔ puŋ nda pigi.28Nthɛ ŋa m̀fāʼo lǐŋ paŋ pi pimbia pi tiɛŋ, nɛnnɛ ŋa a ghə̄ɨ shūu tə́nə yugu, kiɛŋ nɛnnɛ, kaŋ pugu ŋkaa pugu shi nii moŋ lɨʼɨ ŋgəʼɨ yei.’

29“Abrahaŋ khwɛ̄ ŋa, ‘Pugu fāʼo gɨ́ Mushi pugu pa nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi nāʼaŋ nɛ, pugu yaʼo pie ghɔ.’

30“A chhu ŋa, ‘Ŋga, ma tǎa vigi Abrahaŋ, ŋoŋ ŋa a khu nɛ mbɨnɨ ŋkuʼɔ ŋgə̄ɨ nchrā ni pugu, pugu kwri.’

31“Abrahaŋ chhu ghɔ ŋa, ‘P̈ugu mieŋ ki yaʼo gɨ́ Mushi pugu pa nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi nāʼaŋ nɛ, kaŋ mbaʼa pugu yiʼi mbiŋ nɔ haʼaŋ a njiʼi nthɔ ŋoŋ ŋa a khu mbɨnɨ ŋkuʼɔ nɛ.’ ”

17

Pa ntɨ́gɨ nthɛ phɨ

(Matio 18:6-7,21-22; Maaku 9:42)

1Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pa nnu ŋa a nthɛ a chwīe ŋgwa gū moŋ phɨ nɛ shi ŋguʼɔ nthɔ. Ndɔ ti wuwuru ŋgəʼɨ yi ŋoŋ yɛ ŋa a kie pi mbhɔ yu maa nthɔ nɛ.2A kaŋ ni mbwa ŋa pi chu mmɛ ŋgùʼɔ wuʼɔ yaoŋ mmi yu māʼaŋ vi moŋ ŋkhǐ, nchaa ŋa a chwīe sheshe taʼa puoŋ mi puoŋ paŋ pei gū moŋ phɨ.3Pəɨ lɨna ni noŋ pəɨ!

“N̈dǐŋ ghɔ nchwīe phɨ, ɔ fɛ̄ʼi vi, ndɔ ti a mbāʼa ŋkǔnu yi, ɔ līʼɛ phɨ yi.4Ndɔ ti a nchwīe phɨ mbɨŋ ghɔ ni khwachəɨ ŋgɛ́ moŋ taʼa llɛ́, sheshe ŋgɛ́ a pɨnɨ nchhu vɛ ŋa a pāʼa ŋkǔnu yi nɔ ghɔ, a yiʼi ŋa ɔ līʼɛ phɨ yi.”

Njɨ moŋ piŋ

5Pa ghaŋ ntaoŋ Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, pigi luoŋ ŋa ɔ pigi piŋ yigi.”

6Taathɔ khwɛ̄ ŋa, “P̈əɨ mfāʼo piŋ ti a wuʼɔ mbɔ pi nɔ fɨʼɨ mbhɛ̌ frushɨga, kaŋ a nthɛ pəɨ chhu ni thɨ wuŋ ŋa, ‘Mūʼuŋ ŋgə̄ɨ mbhi noŋ yɔ moŋ ŋkhǐ!’, a yaʼo nchò yəɨ.

Fàʼa ŋa ŋkǔna ghà mfāʼa nɛ

7“Lɔ̄gɔ ŋa taʼa ŋoŋ vəɨ fāʼo ŋkǔna ŋa a chhɔ mfāʼa nyìeŋ, ki ŋkɛ̄ʼi minjɨɨ, a nthɛ a gha ŋkwəɨ moŋ nyìeŋ a chhu ghɔ pi ŋa, ‘Thɔ nchhɔ hɛiŋ taʼa ŋgɛ́ njɨ maoŋ?’8Ŋga! A shi ŋka chhu ghɔ pi ŋa, ‘Nyiaŋ maoŋ jɨ vəɨ, mbīri noŋ yɔ, nthɔ mfɛ vəɨ ti ŋ̀ga njɨ ndɔ nnu, ɔ ghə̄ɨ kiʼɛ njɨ jɔ ndɔ nnu.’9Mbaʼa a yiʼi ntōo ŋkǔna ghɔ nthɛ ŋa a chwīe fàʼa ŋa a chhu ghɔ ŋa a chwīe nɛ.10A haʼaŋ a pɔ ni pəɨ nɛ, ndɨɨ ŋa pəɨ kwo chwīe ŋguoŋ nnu ŋa Minnwi chhu ŋa pəɨ chwīe nɛ, pəɨ chhu ni noŋ pəɨ ŋa, ‘Pigi wuʼɔ mbɔ pi pa ŋkǔna, pigi wuʼɔ nchwīe pi yaoŋ ŋa a ni ŋkwo pɔ fàʼa yigi nɛ.’ ”

Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ wuŋ ŋgwa

11Jishɔ ni ŋgə̄ɨ nu Jerushalɛiŋ, ntɔgɔ nu shɨna Shamaria pugu Galili. 12Ŋga nii moŋ yichəɨ muuŋ laʼataoŋ, wuŋ ghaŋ ghɨnɔmbaluŋ paoŋ pugu pugu. Pa ghaŋ ghɨ̌nɔ pighɔ ni nthi pi fie hini, 13mɛ̄iŋ ni njɨ ŋa, “Jishɔ! Taathɔ! Fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ pigi!”

14Jishɔ ni ŋga njəɨ vugu, nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ nōoŋ noŋ yəɨ ni ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi, pugu līi vəɨ njəɨ ŋa ghɨ̌nɔ yəɨ mmɛ.”

Pugu ni ŋga ŋgə̄ɨ nu, Jishɔ yɨ̄gɨ ghɨ̌nɔ yugu.

15Yichəɨ taʼa ŋgaŋ ghɨnɔmbaluŋ ghɔ ni ŋga njəɨ ŋa ghɨ̌nɔ yi mmɛ nɛ, mbɨnɨ nchhɔ ŋgaʼo Minnwi ŋkiɛŋ ni njɨ, 16nthɔ gū shhɨ Jishɔ ni puŋ yi nthɔ ntōo vi. Ŋoŋ vei ni mbɔ ŋoŋ Shamaria.

17Jishɔ pie ni ŋgwa ŋa pugu ni mbɔ fɔ nɛ ŋa, “Mi nì njɨ̄gɨ pi ghɨ̌nɔ wuŋ ŋgwa, pichəɨ ndipuʼu hɨŋ?18A chwīe khɔ a wuʼɔ nthɔ ŋgɨ̀nɨ vei nɔ tōo nu Minnwi?”17:18 Kəʼɨchəɨ pichəɨ ni mbɔ pi ŋgwa Juu. Pa ŋgwa Juu ni ndɔ̄gɔ noŋ yugu nɔ ŋkiɛŋ ŋgwa, nōoŋ nu ŋa a kaŋ ni ŋka thɔ pa Juu lɨʼɨ tōo.19Nchhu ghɔ kiʼɛ ŋa, “Lɔllɔ ŋgə̄ɨ ni gɔ! Piŋ yɔ chwīe ɔ lūgu.”

Thɔ nu Shaʼafuoŋ Minnwi

(Matio 24:23-28,37-41)

20Pichəɨ ŋgwa Farashi ni ŋga mbie Jishɔ ni ndɨɨ ŋa Minnwi shi njɛ̄ shaʼa nu fùoŋ yi nɛ, Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Shaʼafuoŋ Minnwi shiʼa njiʼi nthɔ pi ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ mimfɛ ɔ thɔ njəɨ yəɨ nɛ.21Mbaʼa yichəɨ kaŋ taʼa ŋoŋ yiʼi nchhu ŋa, ‘Līi njəɨ, a pɔ nɛiŋ hɛiŋ!’ ki ŋa, ‘A pɔ ni hini!’, nthɛ ŋa, līi njəɨ, Minnwi thɔ nshaʼa fùoŋ yi shɨna pəɨ!”

Ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi nthɔ nɛ

22Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Ndɨɨ chhɔ nthɔ nu ŋa pəɨ shi ŋkhwā nɔ yəɨ nu taʼa llɛ́ moŋ llɛmbhi Muuŋ Ŋoŋmishua, ndɔ mbaʼa pəɨ yəɨ.23Pichəɨ ŋgwa shi nchhu ni pəɨ ŋa, ‘Līi njəɨ, a pɔ ni, līi njəɨ, a pɔ nɛiŋ!’ Ndɔ kiʼi mbiŋ nnu ŋa pugu chhu nu nɛ ki njōu njiŋ yugu.24Ǹchhu nɛiŋ nthɛ ŋa ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɨnɨ nɛ, a shi mbɔ po nɔ fiembɨ ŋa a shēi llɔ moŋ taʼa ŋgei po ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ moŋ yichəɨ, shesheŋoŋ yəɨ nji.25Ndɔ a shi ŋguʼɔ mfǔoŋ njəɨ ŋgəʼɨ, ŋgwa mbhi shiʼa lāa vi.

26“Ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a ni mbɔ mbhi ŋoŋ ŋa ligi yi ni mbɔ Noa nɛ, a nɔ haʼaŋ a shi mbɔ ndɨɨ ŋa thɔ nu Muuŋ Ŋoŋmishua kaoŋ nɛ.27Ŋgwa ni nchhɔ njɨ maoŋ, ndɔ nnu nu, ndaŋ nu, ndɔ ŋgə̄ɨ nu nda láŋ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ llɛ́ yɛ ŋa Noa ni nii moŋ mmɛ pie ŋa a pɔ nɔ nda nɛ. Ŋkhǐ thɔ kiʼɛ njwi ŋguoŋ yugu ghao.17:27 Yei ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ndaʼa ŋkɨna ŋkaoŋ pi maa mbhi Jishɔ.

28“Wuʼɔ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a ni mbɔ moŋ mbhi ŋoŋ ŋa ligi yi ni mbɔ Lɔti nɛ. Pugu ni nthɔ njɨ maoŋ ndɔ nnu nu, nchwīe taŋ, nthɔ mbhi maoŋ pugu, ŋkrao laʼa muŋu.29Ndɔ ti a ni ŋga mbɔ llɛ́ yɛ ŋa Lɔti ni ntaoŋ ni vhi Shodoŋ nɛ, móŋoŋ pugu móŋoŋ ŋgùʼɔ mikaŋ17:29 *Ŋwaʼaŋlɨ Njɛ̄ yi 18:16–19:29. llɔ vugu, njwi vugu ghao.30A ŋkwaŋ haʼaŋ a lɛ mbɔ llɛ́ yɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɨnɨ nōoŋ noŋ yi nɛ.

31“A mbɔ llɛ́ ghɔ, kiʼi ŋoŋ ŋa a pɔ mbhi, maoŋ pi pɔ nda nɛ, pɨnɨ nii nda lɨʼɨ lɔ̄gɔ maoŋ pighɔ. Wuʼɔ nɛnnɛ kiʼi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ moŋ nyìeŋ nɛ pɨnɨ mbɨnɨ laʼa lɨʼɨ lɔ̄gɔ sheshe yaoŋ.32Kwiŋ nnu ŋa a ni mfɨ̄ʼɨ ŋgwɛ Lɔti nɛ!17:32 Ŋgwɛ Lɔti ni mbīʼi kaku mbɨnɨ, ndugwi yi pɔ a khu.33Shesheŋoŋ ŋa a tāʼa nu ŋkwe chɔmbhi yi nɛ shi nshiɛŋ chɔmbhi yi ghɔ, ndɔ ti ŋoŋ yɛ ŋa a mīʼaŋ chɔmbhi yi nɛ shi ŋkwe chɔmbhi yi ghɔ.34Ǹshwei vəɨ, a lɛ ŋga mbɔ ni tuʼu ghɔ, paa ŋgwa nūaŋ kúoŋ, pi lɔ̄gɔ taʼa yi, vichəɨ kɨna.35Paa piŋgɛ lɛ nthɔ ŋgūʼɔ shíe kaʼa, pi lɔ̄gɔ taʼa yi, taʼa yi kɨna.

36“[Paa pimbia shi mbɔ moŋ nyìeŋ, pi lɔ̄gɔ taʼa yi, taʼa yi kɨna.]”

37Pa ghaŋ younjiŋ pi pie vi ŋa, “Ɔ shi mbɨnɨ pi hɨŋ, Taathɔ?”

Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Lɨʼɨ ŋa khu miyaoŋ pɔ nɛ, pa mishi pɛ ŋa pugu gha ŋkru khu miyaoŋ nɛ shi ŋkɨrɨ fɔ.”

18

Miŋgwɛ ŋkugu pugu ŋgaŋ shaʼa sháʼa

1Jishɔ ni nshwei ghaŋ younjiŋ pi ni yei luʼɔ chrà nɔ tɨgɨ nu vugu ŋa pugu fāʼo nɔ luoŋ nu Minnwi ŋguoŋ ndɨɨ ghao ki lɔ mfāʼo lɨʼənoŋ. 2A ni nchhu ŋa, “Laʼataoŋ chəɨ, ŋgaŋ shaʼa sháʼa chəɨ ni mbɔ fɔ ŋa a lɔ njiʼi mbɔgɔ Minnwi ndɔ paʼa ndɔ fāʼo ndɨɨ ŋoŋmishua.3Miŋgwɛ ŋkugu chəɨ ni mbɔ laʼataoŋ ghɔ ŋa a ni ŋguʼɔ nthɔ ŋgana ŋgaŋ shaʼa sháʼa ghɔ ghana, nchhu nu ghɔ ŋa, ‘Ghɛ̄rɛ a nshaʼa sháʼa yigi mbɨ̌na a yei moŋ ndɨndɨ.’4Ŋgaŋ shaʼa sháʼa vei ni ndāa nɔ kuo ndɨɨ. A ni ndugwi nchhu ni noŋ yi ŋa, ‘Njiʼi nthɛ pi ndɔ haʼaŋ ǹdɔ mbɔgɔ Minnwi ki mfāʼo ndɨɨ ŋoŋmishua nɛ, 5ndɔ ti nthɛ fɨʼɨ ghaghana ŋa miŋgwɛ ŋkugu vei fɛ nu vəɨ nɛ, ǹshi nshaʼa sháʼa yi moŋ ndɨndɨ, kiɛŋ nɛnnɛ, kaŋ a shi nshiɛŋ a moŋ thɔ nu ŋgana a ŋguoŋ ndɨɨ ghao.’ ”

6Taathɔ ghə̄ɨ shhɨ nchhu ŋa, “Pəɨ yaʼo nnu haʼaŋ ŋgaŋ shaʼa sháʼa ni mbe chhu njaʼo.7Mbaʼa Minnwi shaʼa sháʼa ŋgwa pi ŋa a tɛrɛ nɛ moŋ ndɨndɨ, ŋgwa haʼaŋ pugu yūa ghɔ moŋ tuʼu pugu pa naoŋchɨ nɛ? Pəɨ pīʼi ŋa a shi ŋguʼɔ nchhɔ njīri nu nɔ ntaaŋ ndɨɨ?8Ǹshwei vəɨ ŋa Minnwi shi nshaʼa sháʼa yugu moŋ ndɨndɨ pi ni tei. Mbapa nɛnnɛ, ndɨɨ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi nthɔ nɛ, pəɨ pīʼi ŋa a shi ma njəɨ ŋgwa ŋkuoŋ mbhi pugu fāʼo piŋ?”

Farashi pugu ŋgaŋ wɛ̄iŋ taashi

9Jishɔ chhu yei luʼɔ chrà ni pichəɨ ŋgwa ŋa pugu ni mbīʼi ŋa pugu pɔ shiʼi shhɨ Minnwi, ndɔ nchɨ̄ʼə pichəɨ ŋgwa nɛ. 10“Paa ŋgwa pichəɨ ni mbɔ fɔ ŋgə̄ɨ Nda Minnwi lɨʼɨ luoŋ Minnwi. Taʼa yi ni mbɔ ŋoŋ Farashi, vichəɨ pɔ ŋgaŋ wɛ̄iŋ taashi.11Ŋoŋ Farashi ghɔ thi təʼɨ vi nduoŋ ŋa, ‘Ǹtōo ghɔ, ma Minnwi, ŋa ǹdɔ mbɔ ŋoŋ mbembe nɔ pichəɨ ŋgwa. Ǹshiʼa nchīgi ŋoŋ, paʼa ndɔ mbɔ ŋgaŋ mbe, ndɔ paʼa ndɔ mbɔ ŋkwoshuoŋ, ki mbɔ nɔ ŋgwɛ̄iŋ taashi yini hini nɛ.12Ŋga njī ŋkhǐ paa ŋgɛ́ moŋ taʼa taŋ, mfɛ shwéi ŋguoŋ yaoŋ ŋa ŋga mfāʼo nɛ ghao.’

13“Ŋgaŋ wɛ̄iŋ taashi thi fie hini, paʼa ndɔ mbɨʼɨ ligi yi ndīi po, mbɔ ni tuʼuthɔ, nchhu nu ŋa, ‘Minnwi, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu, nchwīe phɨ.’ ”14Jishɔ chhu ŋa, “Ǹshwei ghɔ, ŋoŋ vei ni mbɔ shiʼi shhɨ Minnwi nchaa ŋoŋ Farashi. Nthɛ ŋa shesheŋoŋ ŋa a kə̄rə noŋ yi nɛ, pi shi nshwiʼi vi shhɛ, ŋoŋ ŋa a shwiʼi noŋ yi shhɛ nɛ, pi kə̄rə vi.”

Jishɔ fɛ mbɔrɔ ni puoŋ prɔ

(Matio 19:13-15; Maaku 10:13-16)

15Pichəɨ ŋgwa ni nthɔ ni pa puoŋ prɔ njəɨ Jishɔ nɔ ghɔ ŋa a nūʼɔŋ mbhɔ yi thɔ pugu nɔ fɛ nu mbɔrɔ ni pugu. Pa ghaŋ younjiŋ pi gha njəɨ, mbɨ̄ga ŋgwa pighɔ. 16Jishɔ mɛ̄iŋ puoŋ pighɔ pugu thɔ yəɨ yu, a chhu nu ŋa, “P̂əɨ mieŋ puoŋ prɔ thɔ njəɨ a, kiʼi pəɨ pɔ kɨʼɨŋgɨnɨ ni pugu nthɛ ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi pɔ pi ni ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ nɔ puoŋ prɔ nɛ.17Shishini, ǹshwei vəɨ, mbaʼa shesheŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mbiŋ Shaʼafuoŋ Minnwi nɔ muuŋ mbrɔ nɛ, yiʼi nii moŋ ghɔ.”

Ŋgaŋ fàʼo ŋa a lɔ nji Minnwi

(Matio 19:16-30; Maaku 10:17-31)

18Yichəɨ nthishɨ pa Juu pie ŋa, “Ŋkiɛŋ masha, mimfɛ ǹchwīe pi nɛiŋ mfāʼo chɔmbhi ki mmɛ?”

19Jishɔ pie ŋa, “Ɔ mɛ̄iŋ a ni ŋkiɛŋ ŋoŋ nthɛ khɔ? A wuʼɔ Minnwi mbɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ.20Ɔ ji yaoŋ ŋa pa kɨ̀na chhu nɛ: ‘Kiʼi ŋgaŋ láŋ kwoshuoŋ, kiʼi njwi ŋoŋ, kiʼi njōo, kiʼi ŋkwe ntie ŋoŋ ni mbe, yaʼo nchò tǎa ghɔ pugu muuŋ ghɔ.’ ”

21A khwɛ̄ ŋa, “Ŋguoŋ kɨ̀na pei ŋ̀kwo nūʼɔŋ llɔ ndɨɨ ŋa mi ni mbɔ maʼaŋ mikhwa nɛ.”

22Jishɔ gha njaʼo nnu yei, nchhu ghɔ ŋa, “Ɔ wuʼɔ mbɨnɨ mbou yichəɨ taʼa nnu. Fīni ŋguoŋ maoŋ pɔ ghao ŋgrā ni ghaŋ pou, kaŋ fàʼo yɔ shi mbɔ po, nnɛ nthɔ njōu njiŋ a.” 23A ni ŋga njaʼo nnu yei noŋ yi shwiʼi nthɛ ŋa a ni mfāʼo ŋgaʼa.

24Jishɔ pɛʼi vi ŋkwaŋ haʼaŋ noŋ yi shwiʼi nɛ, nchhu ŋa, “A ya ŋgaʼa ni ghaŋ fàʼo nɔ mieŋ nu Minnwi shaʼa fùoŋ yi moŋ chɔmbhi yugu.25A yīʼɛ ni minyieŋləɨ18:25 Minyieŋ yei ya mbɔ pi kamela. Pi nāʼaŋ nɛiŋ nthɛ ŋa kamela lɔ mbɔ moŋ Chrambo. nɔ tɔgɔ nu moŋ mbo mitaʼa nchaa ŋgaŋ fàʼo nɔ mieŋ nu Minnwi shaʼa fùoŋ yi moŋ chɔmbhi yi.”

26Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njaʼo nnu yei ŋa Jishɔ ni nchhu nɛ chhu ŋa, “Ti ŋoŋ ŋa mimfɛ a lūgu nɛ pɔ pi gɔ̌?”

27Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Nnu ŋa mbaʼa ŋoŋmishua chwīe nɛ yīʼɛ ni Minnwi.”

28Pita chhu ŋa, “Līi njəɨ! Pigi mieŋ pa laʼa miŋi nthɔ njōu njiŋ yɔ.”

29Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, yichəɨ kaŋ taʼa ŋoŋ lɔ mbɔ ŋa a mieŋ nda yi, ki ŋgwɛ vi, ki ndǐŋ vi, ki tǎa vi pugu mǔuŋ vi, ki puoŋ, nthɛ pi Shaʼafuoŋ Minnwi nɛ, 30ŋa a shi mieŋ ki fāʼo ntou yi moŋ yei chɔmbhi ndɔ shi mfāʼo chɔmbhi ki mmɛ ndɨɨ ŋa ǹshi ndɛ mbɨnɨ nthɔ nɛ.”

Jishɔ chrā ŋkamuʼɔŋ nɔ nnu gu yi

(Matio 20:17-19; Maaku 10:32-34)

31A mɛ̄iŋ paanchrɔ ghaŋ younjiŋ pi, nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ līi njəɨ, pia kuʼɔ nu Jerushalɛiŋ, ŋguoŋ nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nāʼaŋ thɛ Muuŋ Ŋoŋmishua nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ.32Pichəɨ ŋgwa shi nchaʼa vi mfɛ mbhɔ ŋgwa pɛ ŋa pugu lɔ njiʼi mbɔ ŋgwa Juu, pi māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, ŋgwɛʼi vi, nthu thwɛ mbɨŋ yu.33Pi shi ŋgwie vi ni ŋgwàŋ, njwi vi, a gha ndaʼa trɛi llɛ́, a pɨnɨ ŋkuʼɔ.”

34Thɔ ghaŋ younjiŋ pi shi ki lɔ njiʼi nshie ni nnu pei, pi ni ndə̄ɨŋ vugu ni njiŋ nnu pighɔ, paʼa pugu lɔ nji nnu ŋa a ni nchhu nu nɛ.

Jishɔ chuʼɔ ligi nchriligi

(Matio 20:29-34; Maaku 10:46-52)

35A ni ŋga nyīeŋ mbara Jeriko, nchriligi chəɨ chhɔ ŋkɨŋ shɛndaoŋ nduoŋ nu. 36Nchriligi ghɔ gha njaʼo yú ŋgwa tɔgɔ nu, a pie ŋa, “A lɔ̄gɔ khɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ?” 37Pi shwei vi ŋa, “A Jishɔ llɔ Nasharɛ ntɔgɔ nu.” 38A mɛ̄iŋ ni njɨ ŋa, “Jishɔ! Muuŋ Devi! Fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu!” 39Ŋgwa pɛ ŋa pugu ni mbɔ shhɨ nɛ pɨ̄ga vi, nchhu ghɔ ŋa, “Lɛrɛ laŋ!” A pɨnɨ mɛ̄iŋ pi ni njɨ ŋa, “Muuŋ Devi, fāʼo kwoshɨnɨ mbɨŋ mu!”

40Jishɔ tithi, mfɛ gɨ́ ŋa pi thɔ ni ju. A gha nthɔ mbara yəɨ yu, a pie vi ŋa, 41“Ɔ tāʼa nu ŋa ǹchwīe pi nɛiŋ vɛ?”

A khwɛ̄ ŋa, “Taathɔ, ǹtāʼa nu mbɨnɨ njəɨ lɨʼɨ!”

42Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Pɨnɨ nɛ njəɨ lɨʼɨ! Piŋ yɔ chwīe ghɨ̌nɔ yɔ tɔgɔ.” 43Wuʼɔ chomilaoŋ ghɔ, ligi yi chuʼɔ a yōu njiŋ Jishɔ, nchhɔ ŋgaʼo Minnwi. Yú ŋgwa pighɔ fɔ nɛ gha njəɨ, mfɛ ndighaʼo ni Minnwi.

19

Jishɔ pugu Shakio

1Jishɔ nii ntiri nu moŋ Jeriko. 2Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ, ligi yi pɔ Shakio, mbɔ mmɛŋoŋ pa ghaŋ wɛ̄iŋ taashi, mbɔ ŋgaŋ fàʼo. 3A ni mbaʼo nu nɔ yəɨ nu ŋoŋ ŋa Jishɔ yie nɛ, nthɛ ŋa ŋgwa ni njiɛŋ fɔ nɛ, paʼa a lɔ njiʼɛ ghɔ nthɛ ŋa a ni mbɔ ŋoŋ kwikwiʼi. 4Nthɛ yie ghɔ, a tei ŋgə̄ɨ shhɨ ŋkuʼɔ ŋkuoŋ thɨ shikamoo nnɛ ŋa a yəɨ Jishɔ, nthɛ ŋa Jishɔ shi ntɔgɔ pi ŋgei ghɔ.

5Jishɔ gha nthɔ nchəɨŋ nɔ lɨʼɨ ghɔ, ndīi tɔthɨ nchhu ŋa, “Shakio, kɔnɔ nshwiʼi shhɛ, nthɛ ŋa a yiʼi ŋa ndaʼa nda ghɔ shiʼa.”

6A kɔnɔ nshwiʼi shhɛ, mbɔ ni pwanjuʼɔ nɔ chhu nu ghɔ ŋa a thɔ a pwa. 7Ŋguoŋ pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njəɨ nɛ jɛ̄ luo nu, nchhu nu ŋa, “Ŋoŋ yei ghə̄ɨ nu mbɔ ŋgaŋ kra nda nchwīe phɨ.”

8Shakio tithi tɔthɨ nchhu ni Taathɔ ŋa, “Līi njəɨ, Taathɔ, ǹshi mfɛ ghrà ndɨndɨ maoŋ paŋ ni ghaŋ pou, ti shesheŋoŋ ŋa mi ni nchīgi vi nɛ, ǹshi nduʼu ghɔ khwɛ lɨʼɨ.”

9Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Shiʼa, lūgu nu thɔ nda hɛiŋ nthɛ ŋa ŋoŋ vei ŋkaa yu muuŋ Abrahaŋ.10Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua ni nthɔ nɔ tāʼa nu ndɔ ŋkwe ŋgwa pɛ ŋa pugu phɛ nɛ.”

Luʼɔ chrà nthɛ mbɨŋ piʼɛ taŋ

(Matio 25:14-30)

11Nɔ haʼaŋ pugu ni nthɔ njwɛrɛ chrà yei nɛ, Jishɔ ghə̄ɨ shhɨ nɔ chhu nu luʼɔ chrà ni pugu. Nthɛ ŋa a ni ŋkwo para Jerushalɛiŋ nɛ, pugu pa ŋa ŋgwa pighɔ ni mbiʼi ŋa Minnwi shi nshaʼa nɔ fùoŋ chomilaoŋ ghɔ nɛ 12a chhu kiʼɛ ŋa, “Ŋoŋ ndiɛŋ chəɨ ni ŋgə̄ɨ fie laʼataoŋ chəɨ, ŋgə̄ɨ njɨ lə̌ɨ fùoŋ ŋkwəɨ shaʼa laʼa yugu.13Ŋkaoŋ a ni maa ŋgə̄ɨ, a mɛ̄iŋ wuŋ puoŋ fàʼa pi, mfɛ ŋkiɛŋ ntou mbɨŋ ni pugu nchhu ni pugu ŋa, ‘Pəɨ tiʼi nthɔ mbiʼɛ taŋ nɔ ghɔ ti ǹshi nuʼuŋ ŋkwəɨ.’14Ndɔ ŋgwa pi pɨ̄na vi pɨ̄na. Nthɛ yie ghɔ, pugu taoŋ ghaŋ ntaoŋ njiŋ yu ŋa pugu ghə̄ɨ nchhu ŋa, ‘Pigi lɔ njiʼi ntāʼa nu ŋa ŋoŋ vei pɔ fùoŋ vigi.’

15“Ndɔ pi wuʼɔ nchərə vi chərə nɔ fùoŋ. A gha mbɨ̄nɨ, ŋgɛ̄ puoŋ fàʼa pi pɛ ŋa a ni mfɛ mbɨŋ ni pugu ŋa pugu piʼɛ taŋ nɔ nɛ, nnɛ ŋa a nthɛ a ji fɨʼɨ shéi yɛ ŋa pugu fāʼo nɛ.16Fǔoŋ muuŋ fàʼa thɔ nchhu ŋa, ‘Taathɔ, mbɨŋ yɛ ŋa ɔ ni mfɛ vəɨ nɛ shei wuŋ lɨʼɨ.’17Ŋoŋ ndiɛŋ ghɔ chhu ghɔ ŋa, ‘Ɔ ya mfāʼa, ma muuŋ fàʼa a yi shishiʼi, nthɛ ŋa ɔ tɔgɔ ndaoŋ ntou moŋ puoŋ mi nnu nɛ, m̀fɛ ghrɨ́ vɛ ŋa ɔ shaʼa wuŋ laʼataoŋ a.’

18“Mbra yi thɔ nchhu ŋa, ‘Taathɔ, mbɨŋ yɛ ŋa ɔ ni mfɛ vəɨ nɛ shei tiɛŋ lɨʼɨ.’19Taathɔ vi ghɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, ‘Kwe tiɛŋ laʼataoŋ nshaʼa nu.’

20“Nɛnnɛ, yichəɨ muuŋ fàʼa thɔ, nchhu nu ŋa, ‘Taathɔ, mbɨŋ yɔ pɔ nɛiŋ, ŋki krao moŋ pra ndhwí nūʼɔŋ, 21nthɛ ŋa ŋki pɔgɔ, nthɛ ŋa ɔ ŋkiɛŋ ŋoŋ tɨtɨnɨ. Ɔ ghà ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ŋa ɔ shi ki lɔ nūʼɔŋ, ŋkwōo lɨʼɨ ŋa ɔ shi ki lɔ mbhi.’

22“Taathɔ vi chhu ghɔ ŋa, ‘Muuŋ fàʼa mbɨmbhɨ vei! Ǹshi ndɔ̄gɔ chrà yɔ ŋkrao ghɔ nɔ ghɔ! Ɔ ya nji ŋa mi ŋoŋ tɨtɨnɨ, ŋkwe yaoŋ ŋa a lɔ mbɔ nyaŋ nɛ, ŋkwōo lɨʼɨ ŋa ǹshi ki lɔ mbhī nɛ.23A ni nchwīe khɔ kiʼɛ paʼa ɔ lɔ niʼiŋ mbɨŋ a moŋ bəɨŋ? Nji ŋa ǹshi ŋga ŋkwəɨ, ŋ̀kwe pugu pa thɔ yi?’24Nɛnnɛ nchhu ni ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthi fɔ nɛ ŋa, ‘Pəɨ kwe mbɨŋ ghɔ mbhɔ yu, mfɛ ni muuŋ fàʼa yɛ ŋa a ni nshei wuŋ lɨʼɨ nɛ.’

25“Ndɔ pugu chhu ghɔ ŋa, ‘Taathɔ, kwaʼa a kwo shei wuŋ lɨʼɨ?’

26“Fùoŋ ghɔ khwɛ̄ ŋa, ‘Ǹshwei vəɨ, shesheŋoŋ ŋa a kwo fāʼo nɛ, pi shi mbīgi ntou yi ghɔ, ndɔ ti ni ŋoŋ yɛ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo nɛ pi shi ŋkwe shɨgɛi yɛ ŋa a fāʼo nɛ mbhɔ yu.27Ndɔ ndwɛ pa mbɨ̌na paŋ pɛ ŋa pugu shini ndɔ ntāʼa nu ŋa m̀bɔ fùoŋ vugu nɛ, pəɨ wɛ̄iŋ vugu nthɔ nsho vugu ligi mu.’ ”

Jishɔ nii Jerushalɛiŋ nɔ fùoŋ

(Matio 21:1-11; Maaku 11:1-11; Jouŋ 12:12-19)

28Jishɔ ni ŋga nchhu yei nnu ti mīʼɛŋ, ŋgwɛ̄iŋ ndaoŋ ŋgə̄ɨ nu shhɨ, ŋkuʼɔ nu Jerushalɛiŋ. 29A ni ŋga nyīeŋ ti mbara Bɛfɛgɛ pugu Betani ŋkuoŋ mbra ŋa pi mɛ̄iŋ ni Olive nɛ, ntaoŋ paa ghaŋ younjiŋ pi, 30nchhu nu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ moŋ muuŋ laʼataoŋ yini shhɨ pəɨ nɛ, pəɨ shi njəɨ muuŋ ŋkwɛ́iŋ ŋa ŋoŋ lɔ naa ma ŋkuʼɔ nɛ, pi chu fɔ, pəɨ kɨ̄gɛi nthɔ nɔ hɛiŋ.31S̈hesheŋoŋ mbie vəɨ ŋa, ‘Pəɨ kɨ̄gɛi nu ŋa?’ pəɨ chhu ŋa, ‘Taathɔ fāʼo fàʼa nɔ ghɔ.’ ”

32Nɛnnɛ ŋgwa pighɔ ŋa a ni ntaoŋ vugu nɛ ghə̄ɨ ŋguʼɔ njəɨ ŋguoŋ nnu pi ŋkwaŋ haʼaŋ a ni nshwei vugu nɛ. 33Nɔ haʼaŋ pugu ni nthɔ mfēi muuŋ ŋkwɛ́iŋ ghɔ nɛ, ŋgwa pɛ ŋa minyieŋ ghɔ ni mbɔ yugu nɛ pie ŋa, “Pəɨ fēi nu ŋa?”

34Pugu khwɛ̄ ŋa, “Taathɔ fāʼo fàʼa nɔ ghɔ.” 35Pugu lɔ̄gɔ muuŋ ŋkwɛ́iŋ ghɔ ŋgə̄ɨ fɛ ni Jishɔ, ŋga nshɛ̄iŋ ndhwí pugu ŋkuoŋ ghɔ, ŋgɛ̄rɛ Jishɔ a kuʼɔ nchhɔ ŋkuoŋ ghɔ.

36Nɔ haʼaŋ a ni nchhɔ ŋkuoŋ ghɔ nyīeŋ ŋgə̄ɨ nu nɛ, pa ŋgwa shɛ̄iŋ pa mɛmmɛ ndhwí pugu shɛndaoŋ. 37Ndɨɨ ŋa a ni nyīeŋ mbara Jerushalɛiŋ nɛ, nɔ lɨʼɨ ŋa shɛndaoŋ shwiʼi laʼo Mbra pa Thɨ Olive nɛ, mmɛ kɨrɨ ghaŋ younjiŋ pi jɛ̄ nthɔ ntōo Minnwi ni njɨ moŋ pwanjuʼɔ nthɛ ŋguoŋ pa nnu ghraoghrao ŋa pugu ni njəɨ nɛ, 38nchhu nu ŋa,

“Mbɔrɔ pɔ ni Fùoŋ ŋa a thɔ nɔ ligi Taathɔ nɛ,

Ghɨghrɨ pɔ po,

ndighaʼo pɔ ni Minnwi ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ fie moŋ ndugwi po!”

39Pichəɨ pa ŋgwa Farashi moŋ yú ŋgwa pighɔ chhu ni Jishɔ ŋa, “Masha, pɨ̄ga pa ghaŋ younjiŋ pɔ ŋa pugu lɛrɛ laŋ.”

40Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Ǹshwei vəɨ, ŋgwa pei ndɛrɛ laŋ, kaŋ pa ŋgùʼɔ shi nchrā ni njɨ!”

Jishɔ yūa Jerushalɛiŋ

41Jishɔ ni ŋga nyīeŋ mbara ti njəɨ moŋ Jerushalɛiŋ ghɔ, ŋkə̄ɨ nthɛ vi, 42nchhu nu ŋa, “Ǹjūa ŋa ɔ kaŋ ni nji shiʼa yaoŋ ŋa a ghà nthɔ ni ghɨghrɨ nɛ, ndɔ ndwɛ, Minnwi chwīe ŋa kiʼi ɔ yəɨ, 43nthɛ ŋa yichəɨ ndɨɨ thɔ nthɔ nu ŋa pa mbɨ̌na pɔ shi ŋgɨ̄ŋ ghɔ ni ŋkaʼa mbāoŋ, nshwiʼi mbɨŋ ghɔ moŋ ŋguoŋ ŋgei ghao.44Pugu shi nshiʼi ghɔ pəɨ pa mbaanda yɔ. Mbaʼa kaŋ taʼa yaoŋ yiʼi mbɨgəɨ mbhɔ ghɔ, nthɛ ŋa ɔ shini ndɔ nji ndɨɨ ŋa Minnwi ni nthɔ nɔ kwe nu ghɔ nɛ.”

Jishɔ ghə̄ɨ Nda Minnwi

(Matio 21:12-17; Maaku 11:15-19; Jouŋ 2:13-22)

45Jishɔ nii Nda Minnwi, njɛ̄ yōu nu ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nthɔ mfīni yaoŋ fɔ nɛ, 46nchhu nu ni pugu ŋa, “Pi nāʼaŋ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa, ‘Nda a shi mbɔ pi nda luoŋ Minnwi,’ ndɔ pəɨ kara a gū pùo pa ŋgɨna.”

47Ŋguoŋ llɛ́ ghao Jishɔ thɔ njɛʼi ŋgwa Nda Minnwi. Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa pichəɨ thishɨ taʼa shɛndaoŋ nɔ jwi nu vi. 48Ndɔ paʼa ndɔ mfāʼo shɛndaoŋ, nthɛ ŋa pa ŋgwa ni mfɛ ŋguoŋ tə́nə yugu nthɔ njaʼo ŋguoŋ nnu ŋa a ni nchhu nu nɛ.

20

Ghrɨ́ Jishɔ llɔ mbhɔ Minnwi ki mbhɔ ŋgwamishua

(Matio 21:23-27; Maaku 11:27-33)

1Llɛ́ chəɨ, Jishɔ gha mbɔ Nda Minnwi nthɔ njɛʼi nu ndɔ nthɔ nshwei pa pwa pishaʼakhɔ, pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ Minnwi ni pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi pugu pa thishɨ thɔ, 2nchhu ghɔ ŋa, “Shwei vigi, ɔ fāʼo pi yəɨ njɨ nɔ chwīe nu pa nnu pei, ki a fɛ gɔ̌ mfɛ njɨ yei vɛ?”

3Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “Mummu ǹshi mbie vəɨ ni taʼa nnu. Ndwɛ, pəɨ shwei a, 4a ni mfɛ Minnwi mfɛ njɨ ni Jouŋ ŋa a fɛ ŋkhǐ ni ŋgwa ki a ni mfɛ ŋgwamishua?”

5Pugu pini nnu ghɔ shɨna pugu, nchhu nu ŋa, “P̈ia nchhu ŋa a ni ndhɔ mbhɔ Minnwi, a pie via ŋa, ‘Ti a ni nchwīe khɔ paʼa pia lɔ mbiŋ vi?’ 6Ndɔ p̈ia nchhu ŋa, ‘A ni mfɛ ŋoŋmishua njɨ ghɔ’, kaŋ ŋguoŋ pa ŋgwa pei shi ntuŋ via ni ŋgùʼɔ nthɛ ŋa pugu ya nji ni tɨnɨnjuʼɔ ŋa Jouŋ ni mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi.” 7Nɛnnɛ, pugu chhu ghɔ ŋa, “Pigi lɔ njiʼi nji lɨʼɨ ŋa a ni ndhɔ nɛ.”

8Nɛnnɛ Jishɔ chhu ni pugu kiʼɛ ŋa, “Kaŋ m̀baʼa mummu shwei vəɨ ni lɨʼɨ ŋa njɨ ŋa ǹchwīe nnu pei nɔ llɔ nɛ.”

Luʼɔ chrà nthɛ puoŋ fàʼa pɨphɨ

(Matio 21:33-46; Maaku 12:1-12)

9Nɛnnɛ, Jishɔ chhu yei luʼɔ chrà ni pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni ŋkɨrɨ yəɨ yu nɛ: “Ŋoŋ chəɨ ni ma mbhi kèi ntíɛŋ thɨ20:9 Ntíɛŋ thɨ ghɔ ni mbɔ grape. Laʼataoŋ pa Juu pugu ni ŋga nchhu pichəɨ ndɨɨ ŋa faaŋ grape njiŋ yi pɔ pi Ishrae. yi mfɛ ni ghaŋ fàʼa ŋa pugu lɨna nɔ ghɔ, ŋga ŋkwōo, pugu pugu ghrā. Nɛnnɛ, ŋgə̄ɨ kra ndaʼa ntaaŋ ndɨɨ.10Ndɨɨ ni ŋga ŋkāʼo nɔ kwōo nu ntíɛŋ thɨ ghɔ, mmɛŋoŋ yɛ taoŋ muuŋ fàʼa vi ni pa ghaŋ fàʼa pɛ, ŋa a ghə̄ɨ ŋkwe ji ghrà ntíɛŋ thɨ ghɔ. Pa ghaŋ fàʼa pighɔ wie muuŋ fàʼa vi ghɔ nduʼu vi ni mbhɔ yó.11A pɨnɨ nuʼuŋ ntaoŋ muuŋ fàʼa nduoŋ, pugu wie vi ŋkaa yu, nshhū vi, ndɔ nduʼu vi ni mbhɔ yó.12A nuʼuŋ ntaoŋ yichəɨ muuŋ fàʼa vi, a pɔ yi trɛi, pugu lə̄ɨŋ vi, mfuʼu vi moŋ nyìeŋ ghɔ māʼaŋ mbhi.

13“Nɛnnɛ, ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ chhu ŋa, ‘Mi shi nchwīe pi nɛiŋ? Ǹshi ntaoŋ taʼa muuŋ a ŋa ŋkhwā nɛ, kəʼɨchəɨ pugu fāʼo pɔgɔ mbɨŋ yu.’

14“Ndɔ ndɨɨ ŋa pa ghaŋ fàʼa pighɔ ki yəɨ vi, pugu chhu ni noŋ pugu ŋa, ‘Yei ya muuŋ ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ, p̂ia jwi vi nnɛ ŋa a nthɛ nyìeŋ ghɔ gū yia!’15Pugu fuʼu vi ntaoŋ nɔ moŋ nyìeŋ ghɔ njwi vi.”

Jishɔ lūgwi mbie vugu ŋa, “Ti ŋgaŋ nyìeŋ ghɔ shi nchwīe pi khɔ mbɨŋ pa ghaŋ fàʼa pei?16A shi nthɔ njwi pa ghaŋ fàʼa pei, mfɛ kèi ntíɛŋ thɨ ghɔ ni ŋgwa nduoŋ.”

Pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni njwɛrɛ nu nɛ ni ŋga njaʼo nnu yei, nchhu ŋa, “Kiʼi Minnwi ma mieŋ ŋkwaŋ nnu yei.”

17Jishɔ tigi ligi yi mbɨŋ pugu nchhu ŋa, “Ti njiŋ chrà Minnwi yei pɔ pi ŋa?

‘Ŋgùʼɔ yɛ ŋa ŋgaŋ nūʼɔŋ nda ni ndāa ŋa a lɔ mfāʼo ghɛ̀rɛ nɛ,

pɨnɨ nɛ ŋkara ju mbɔ ndugwi ŋgùʼɔ shiʼi nchaa ŋguoŋ yi.’20:17 Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ 118:22.

18Shesheŋoŋ ŋa a gu ŋkuoŋ ŋguʼɔ yei shi shɨna kraokrao. Ndɔ ti ä ŋgū ŋgùʼɔ ghɔ mbɨŋ ŋoŋ, a nwīʼiŋ vi.”

Píe nthɛ nnu pe taashi

(Matio 22:15-22; Maaku 12:13-17)

19Pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi ni pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ paʼo nɔ wɛ̄iŋ nu Jishɔ ndɨɨ ghɔ, nthɛ ŋa pugu ni nji ŋa Jishɔ chhu yei luʼɔ chrà pi ni pugu, ndɔ pugu pɔgɔ nnu haʼaŋ pa ŋgwa shi nchwīe nɛ.

20Nɛnnɛ pugu tāʼa shɨ̀na, ntaoŋ pa miyra, ŋa pugu ni mfɨ̄ɨ ŋa pugu ŋgwa ndɨndɨ nɛ, nɛnnɛ ŋa pugu wɛ̄iŋ vi ŋkuoŋ chrà yi, nɔ chaʼa nu vi mfɛ ni ŋoŋ ŋa Roma ni mfɛ ŋa a shaʼa yie ŋgei lɨʼɨ nɛ. 21Pa miyra pighɔ pie Jishɔ ŋa, “Masha, pigi ji ŋa ɔ ghà nchrā ndɔ njɛʼi nnu ndɨndɨ ki lɔ mbiŋ mbe, ndɔ njɛʼi pi nnu ndɨndɨ ŋa Minnwi tāʼa nu nɛ. 22Shwei vigi, a kāʼo ŋa pi pe taashi ni Kaisha ki ŋga?”

23Jishɔ kwo yəɨ mbe yugu nchhu ni pugu ŋa, 24“P̂əɨ nōoŋ ndigi mbɨŋ vəɨ. Yei pɔ pi thɔ gɔ̌ pugu ligi gɔ̌ ŋkuoŋ ghɔ?”

Pugu khwɛ̄ ŋa, “A yi Kaisha.”

25Nɛnnɛ, a khwɛ̄ ni pugu ŋa, “Fɛ yaoŋ Kaisha ni Kaisha. Mfɛ yi Minnwi ni Minnwi.” 26Fɔ shhɨ pa ŋgwa, pugu shi ki lɔ mfāʼo sheshe yaoŋ llɔ ŋkuoŋ chrà yi nɔ wɛ̄iŋ nu vi nɔ ghɔ. Nɛnnɛ pugu lɛrɛ laŋ, nja ŋgrāo ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ a khwɛ̄ nɛ.

Píe nthɛ khu nu mbɨnɨ ŋkuʼɔ

(Matio 22:23-33; Maaku 12:12-27)

27Pa ŋgwa Shadushi, ŋa pugu ni ŋkwāʼa ŋa mbaʼa ŋoŋ khu mbɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ nɛ, thɔ mbara Jishɔ mbie vi ŋa, 28“Masha, Mushi ni nāʼaŋ gɨ́ yei mfɛ ni pigi ŋa, ‘Ndǐŋ ŋoŋ ndaŋ miŋgwɛ ŋkhu ki lɔ mbhi puoŋ, ŋoŋ ghɔ lɔ̄gɔ ŋkugu ndǐŋ vi ghɔ ŋa a khu nɛ mbhi puoŋ nɔ ghɔ nɔ ligi ndǐŋ vi ghɔ.’ 29Pimbia pichəɨ ni mbɔ puŋ nda pugu pi khwachəɨ. Vi shhɨ laŋ ŋkhu ki lɔ mbhi muuŋ, 30mbra yi lɔ̄gɔ ŋkugu ghɔ ŋguʼɔ ŋkukhu ki lɔ mbhi muuŋ, 31ŋiaŋ mbra yi lɔ̄gɔ ŋkaa yu ŋguʼɔ ŋkukhu, wuʼɔ nnɛ ti ŋguoŋ vugu pi khwachəɨ nuʼuŋ mmɛ ndɔ paʼa kaŋ taʼa ŋoŋ vugu lɔ mbhi puoŋ. 32A ni ŋga ndugwi nu, miŋgwɛ ghɔ khu ŋkaa yu. 33Ndwɛ, moŋ llɛmbhi ŋa ŋgwa ŋa pugu khu ma mbɨnɨ ŋkuʼɔ nɛ, miŋgwɛ vei shi mbɔ pi ŋgwɛ gɔ̌, nɔ haʼaŋ ŋguoŋ vugu pi khwachəɨ ki lɔ̄gɔ vi nɔ ŋgwɛ vugu nɛ?”

34Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Ŋgwa mbhi shiʼa laŋ nu ndɔ ŋgə̄ɨ nu nda láŋ.35Ndɔ ŋgwa pɛ ŋa pugu shi ŋkāʼo nɔ pɨnɨ nu nuʼuŋ ŋkuʼɔ ndɨɨ ŋa pugu khu nɛ ndɔ fāʼo chɔmbhi moŋ yɛ mbhi ŋa a shi nthɔ nɛ, mbaʼa pugu ma nuʼuŋ ndaŋ ki ŋgə̄ɨ nda láŋ.36Nthɛ ŋa minthɛ paʼa pugu lɔ ma nuʼuŋ ŋkhu ŋkamuʼɔŋ, nthɛ ŋa pugu pɔ pi nɔ pa ghaŋ ntaoŋ Minnwi ndɔ mbɔ puoŋ Minnwi, mbɔ pa ŋgwa ŋa Minnwi kwo kuʼɔ ni pugu moŋ gu nɛ.37Nɔ pīgi nu, Mushi ni nja nōoŋ ŋa ŋgwa ghà ŋkhu mbɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ. Moŋ lɨʼɨ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ŋa a chrā nu nthɛ móŋoŋ thɔ muuŋ thɨ yuyuʼu nɛ, Mushi gɛ̄ Taathɔ fɔ ŋa a Minnwi Abrahaŋ, Minnwi Aiji, ni Minnwi Jakɔ.38Minnwi lɔ mbɔ pi Minnwi ŋgwa haʼaŋ pugu khu nɛ. A pɔ pi Minnwi pa ŋgwa haʼaŋ pugu pi maoŋ nɛ, nthɛ ŋa ni Minnwi, ŋguoŋ ŋgwa pi maoŋ.”

39Pichəɨ pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi khwɛ̄ ŋa, “Masha, ɔ ya nɛ nchrā shishiʼi.” 40Nthɛ ŋa pugu shi ki lɔ nuʼuŋ njwɛʼi nɔ pie nu vi ni sheshe nnu.

Píe nthɛ Krishto

(Matio 22:41-46; Maaku 12:35-37)

41Jishɔ pie vugu ŋa, “A nthɛ pi kie nɛiŋ nchhu ŋa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, pɔ muuŋ Devi?42Nthɛ ŋa nduthɔ Devi chhu moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ ŋa,

‘Minnwi Taathɔ chhu ni Taathɔ a ŋa,

“Chhɔ hɛiŋ ŋgei mbhɔ a yi jɨ,

43ti ǹshi nuʼuŋ nchwīe pa mbɨ̌na

pɔ gū krɨ́ tigi kwò yɔ.” ’20:43 Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ 110:1.

44Ti nɔ haʼaŋ Devi ni mɛ̄iŋ Krishto ghɔ pi ni Taathɔ vi nɛ, a nthɛ a kie pi nɛiŋ Krishto pɨnɨ mbɔ pi muuŋ vi?”

Jishɔ shūu tə́nə ŋgwa nthɛ pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ pa Juu

(Matio 23:1-36; Maaku 12:38-40)

45Jishɔ chhu ni ghaŋ younjiŋ pi shhɨ ŋguoŋ ŋgwa ghao ŋa, 46“Pəɨ lɨna pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi a pwa. Pugu khwā nɔ nyīeŋ nu moŋ pa mɛmmɛ ndrawaʼa, ndɔ ŋkhwā ŋa pi tuʼu noŋ nchrā ni pugu lɨʼɨ kaʼa, ŋkhwā chhɔ nu nɔ pa lɨʼɨ liɛŋ moŋ nda luoŋ Minnwi pugu pa lɨʼɨ jɨ.47Pugu ghà nchīgi pa piŋgɛ kugu ŋkwe maoŋ pugu, luoŋ Minnwi yugu shɨga ni njɨ nnɛ ŋa ŋgwa yəɨ vugu nɔ pa ŋgwa taoŋtaoŋ. Yugu ŋgəʼɨ shi mbɔ yi wuwuru.”

21

Yaoŋ ŋa miŋgwɛ ŋkugu fɛ nɛ

(Maaku 12:41-44)

1Jishɔ pɨʼɨ ligi yi njəɨ ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pa ghaŋ fàʼo thɔ niʼiŋ pa maoŋ fɛ pugu moŋ mikuo yaoŋ fɛ́ Nda Minnwi nɛ. 2A yəɨ miŋgwɛ ŋkugu chəɨ haʼaŋ a ki ya mbou niʼiŋ paa puoŋ mi mbɨŋ moŋ mikuo. 3Nɛnnɛ, Jishɔ chhu ŋa, “Shishini, ǹshwei vəɨ, miŋgwɛ ŋkugu vei ŋa a pɔ pi mbou nɛ fɛ nchaa ŋguoŋ ŋgwa ghao.4Nthɛ ŋa ŋguoŋ ŋgwa nduoŋ fuʼu yaoŋ fɛ́ yugu pi shɨna ntou maoŋ haʼaŋ pugu fāʼo nɛ, ndɔ miŋgwɛ vei moŋ pou yi fɛ ŋguoŋ yaoŋ ŋa a ni mfāʼo nɔ yru nu ŋkuoŋ ghɔ nɛ.”

Jishɔ shwei ŋkwaŋ haʼaŋ pi shi mbūo Nda Minnwi nɛ

(Matio 24:1-2; Maaku 13:1-2)

5Pichəɨ ghaŋ younjiŋ Jishɔ ni nchrā nu nthɛ Nda Minnwi, ŋkwaŋ haʼaŋ pi ni nchwīe vi ni pa ŋgùʼɔ pwapwa pugu pa maoŋ fɛ haʼaŋ pi ki fɛ fɔ nɛ. Jishɔ khwɛ̄ ŋa, 6“Ŋguoŋ pa maoŋ pei ŋa pəɨ yəɨ nu nɛ, ndɨɨ thɔ nu ŋa mbaʼa taʼa ŋgùʼɔ yiʼi nuʼuŋ nūaŋ ŋkuoŋ ndǐŋ vi. Pi shi mbūo ghao mfɛ shhɛ.”

Ŋgəʼɨ pugu pa mōoŋ nu

(Matio 24:3-14; Maaku 13:3-13)

7Pa ghaŋ younjiŋ Jishɔ pie vi ŋa, “Masha, yei nnu shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi ndɨɨ khɔ? Lì ŋa a shi nōoŋ ŋa ndɨɨ kāʼo ni nnu yei nɔ lɔ̄gɔ nu lɨʼɨ nɛ pɔ pi khɔ?”

8Jishɔ chhu ŋa, “Lɨna nu, kiʼi ŋoŋ fɨ̄ɨ vəɨ, nthɛ ŋa ntou ŋgwa lɛ nthɔ nɔ ligi a, nchhu nu ŋa, ‘a mmu mbɔ Krishto ghɔ’, pugu pa ŋa ‘ndɨɨ kāʼo nɛ’, kiʼi njōu njiŋ yugu.9Kiʼi pəɨ pɔgɔ ndɨɨ ŋa pəɨ yaʼo ŋa nchhɔ̀ pɔ ki pa yɔ̀yɔnɔ, nthɛ ŋa ŋkwaŋ nnu pinɛ shi ŋguʼɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ndɔ paʼa mbhi lɔ ndugwi pi ndɨɨ ghɔ.” 10Nɛnnɛ, Jishɔ chhu ŋa, “Pa laʼataoŋ shi māʼaŋ nchhɔ̀ pugu pa pichəɨ, ŋgwa taʼa fùoŋ māʼaŋ nchhɔ̀ pugu pa ŋgwa vichəɨ fùoŋ.11Shhɛ shi nchɨ̄ʼɨ ti shɨna, pa ghɨ̌nɔ pɨphɨ gū lɨlɨʼɨ, pa njì gū, pa nnu wuwuru lɔ̄gɔ lɨʼɨ, pi yəɨ pa mɛmmɛ lì llɔ po.

12“Ndɔ ŋkaoŋ ŋguoŋ pa nnu pei ma ndɔ̄gɔ lɨʼɨ, pi shi ŋgwɛ̄iŋ vəɨ ŋgūo ŋgəʼɨ mbɨŋ pəɨ. Pi shi ŋɨ vəɨ ŋgə̄ɨ nɔ moŋ pa nda luoŋ Minnwi pugu pa chə́ɨŋ, pi shi ŋgə̄ɨ ni pəɨ shhɨ pa fùoŋ pugu pa ghaŋ sháʼa lɨʼɨ nthɛ ligi a.13Yei shi mfɛ shɨna ni pəɨ nɔ shwei nu pwa pishaʼakhɔ a ni pugu.14Pəɨ nūʼɔŋ moŋ njùʼɔ pəɨ ŋa pəɨ lɔ mfāʼo nɔ wie nu noŋ, ŋkwaŋ nɔ haʼaŋ pəɨ shi ŋkwe thɔ yəɨ nɛ, ŋkaoŋ ndɨɨ maa ŋkāʼo nu.15Nthɛ ŋa ǹshi mfɛ chrà pugu pa shiethɔ ni pəɨ ŋa mbaʼa kaŋ taʼa mbɨ̌na pəɨ yiʼi ŋkāʼo nɔ pəʼɨ nu ki ndāa chrà ghɔ pugu pa shiethɔ ghɔ.16Pa tǎa pəɨ pugu pa lǐŋ pəɨ, ni pa ndaaŋoŋ pəɨ pugu pa taannu pəɨ shi mfīni vəɨ, pi jwi pichəɨ shɨna pəɨ.17Ŋguoŋ ŋgwa shi mbɨ̄na vəɨ nthɛ a18ndɔ mbaʼa taʼa ŋgiithɔ yəɨ phɛ.19Moŋ thi nu a tɨnɨ, pəɨ shi ndūgu.

Jishɔ shwei ŋgəʼɨ ŋa a thɔ nu nii Jerushalɛiŋ

(Matio 24:15-21; Maaku 13:14-19)

20“Ndɨɨ ŋa ɔ yəɨ pa ghaŋ māʼaŋ nchhɔ̀ ghɨ̄ŋ Jerushalɛiŋ mbāoŋ nɛ, ɔ ji ŋa shiʼi nu mi para.21Nɛnnɛ pa ŋgwa ŋa pugu pɔ Judia nɛ tei ŋkuʼɔ ŋkuoŋ pa mbra, pɛ ŋgwa ŋa pugu pɔ moŋ tri laʼa nɛ tei ntaoŋ, pɛ ŋgwa ŋa pugu lɔ njiʼi mbɔ moŋ ghɔ nɛ kiʼi pugu nuʼuŋ nii.22Nthɛ ŋa yei llɛmbhi ŋgəʼɨ ni ŋgwa Ishrae, nɔ chwīe nu nnu haʼaŋ pi ni nāʼaŋ moŋ chrà Minnwi nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ.23A shi mbɔ ŋkiɛŋ wuwuru ŋgəʼɨ ni pa piŋgɛ shūu pugu pa mapuoŋ haʼaŋ pugu thɔ nuʼɔŋ puoŋ moŋ ndɨɨ ghɔ nɛ. Wuwuru ŋgəʼɨ shi mbɔ moŋ laʼataoŋ yei, pɨgɨtua Minnwi shwiʼi mbɨŋ ŋgwa pei.24Pi shi njwi pichəɨ ni kafa, ŋgwɛ̄iŋ pichəɨ ŋgə̄ɨ nɔ moŋ pa chə́ɨŋ nɔ pɔ nu ŋkǔna nchhɔ̀ moŋ pa laʼataoŋ, pa ghɨ̀nɨ shi ŋkie ŋkuoŋ Jerushalɛiŋ ti yugu ndɨɨ ŋa Minnwi nūʼɔŋ nɛ kāʼo.

Muuŋ Ŋoŋmishua shi mbɨnɨ nuʼuŋ nthɔ

(Matio 24:29-31; Maaku 13:24-27)

25“Pa lì shi nōoŋ moŋ minaoŋ pugu pa fhú ni fɨ́nəɨ. Ŋgwa pa laʼalaʼa taoŋ shi mbɔ ni fiŋthɔ nthɛ mbaʼaŋkhi ŋa a thɔ ŋgwara nu nɛ.26Pɔgɔ gu shi nchwīe njùʼɔ ŋgwa shāna nthɛ pa nnu ŋa pugu ywɛrɛ nu ŋa a thɔ nu ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ŋkuoŋ mbhi nɛ, nthɛ ŋa pi shi nchɨ̄ʼɨ pa njɨ haʼaŋ a pɔ moŋ tɔthɨ nɛ.27Nɛnnɛ, pi shi njəɨ Muuŋ Ŋoŋmishua thɔ shwiʼi nu moŋ tɔthɨ ni njɨ pugu pa mmɛ ndighaʼo.28Ndɨɨ haʼaŋ nnu pei jɛ̄ nthɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, lɔllɔ fēi noŋ yɔ, nthɛ ŋa lūgu nu yɔ para.”

Ntɨ́gɨ llɔ ŋkuoŋ thɨ wùnu

(Matio 24:32-35; Maaku 13:28-31)

29Jishɔ chhu luʼɔ chrà yei ni pugu: “Līi thɨ wùnu pugu pa ŋguoŋ pa thɨ nduoŋ, 30nɔ haʼaŋ fhɔ̌ yugu nuʼuŋ njɛ̄ tua nu nɛ, ɔ pɛʼi ni noŋ yɔ nji ŋa ŋkwəɨ mbɨ̀ para.31Wuʼɔ nɛnnɛ, ndɨɨ haʼaŋ ɔ shi njəɨ nnu pei lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, ɔ ji ŋa Shaʼafuoŋ Minnwi para.32Shishini, ǹshwei vəɨ, mbaʼa ŋgwrɛiŋoŋ yei yiʼi ntɔgɔ nnu pei maa ndɔ̄gɔ lɨʼɨ.33Po pugu shhɛ shi ntɔgɔ, ndɔ mbaʼa chrà a ma ntɔgɔ gha.

Pəɨ lɨna nu!

34“Pəɨ lɨna nu, kiʼi pəɨ nūʼɔŋ njùʼɔ yəɨ ŋkuoŋ pa jɨ pugu pa nnu nu mbaa ni pa maoŋ ŋkuoŋ ŋgrào mbhi yei pugu fɨ̄ɨ vəɨ, nnɛ ŋa kɛ̄ʼi llɛmbhi ghɔ lɛ ŋgwīʼi vəɨ nɔ haʼaŋ minyieŋ ghà ŋgwīʼi ŋkuoŋ shiʼi nɛ.35Nthɛ ŋa llɛmbhi ghɔ shi nthɔ ŋkuoŋ ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu pɔ ŋkuoŋ shhɛ nɛ.36Ndɔ lɨna nu ŋguoŋ ndɨɨ, nduoŋ nu ŋa ɔ fāʼo ghrɨ́ nɔ ləʼɨ nu ŋguoŋ nnu pei ŋa a shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, nnɛ ŋa mimfɛ ɔ thi shhɨ Muuŋ Ŋoŋmishua.”

37Jishɔ ni njɛʼi nu ŋguoŋ llɛmbhi ghao moŋ Nda Minnwi, ndɔ tuʼu gha mbɔ, a kuʼɔ ŋkuoŋ mbra ŋa pi mɛ̄iŋ ni Olive nɛ. 38Ŋkiɛŋ ni muuŋ tutuʼu, ŋguoŋ ŋgwa kɨrɨ yəɨ yu moŋ Nda Minnwi nɔ yaʼo nu ntɨ́gɨ mbhɔ yu.

22

Ntáŋ nɔ jwi nu Jishɔ

(Matio 26:1-5; Maaku 14:1-2; Jouŋ 11:45-53)

1Ndɨɨ jɨ mmɛ llɛ́ brɛi ki kuʼɔ ni ŋga mbara nu, mbɔ mmɛ llɛ́ ŋa pi mɛ̄iŋ ni Lli Njiʼa nɛ, 2pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi thɔ ntāʼa shɛndaoŋ nɔ jwi nu Jishɔ njiŋnjiŋ nthɛ ŋa pugu ni nchhɔ mbɔgɔ nnu ŋa ŋgwa shi nchwīe nɛ.

Judashi piŋ nɔ fīni nu Jishɔ

(Matio 26:14-16; Maaku 14:10-11)

3Judashi, ŋa pi ni mɛ̄iŋ vi ni Ishikario nɛ, ŋa a ni mbɔ taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ ghaŋ younjiŋ Jishɔ nɛ, mieŋ noŋ yi Shata nii nùʼɔŋ yu. 4A ghə̄ɨ mbara pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ kɛ̄ʼi Nda Minnwi, nchrā pugu pugu ŋkwaŋ haʼaŋ minthɛ a fɛ Jishɔ ni pugu nɛ. 5Túa yugu ni mbwa. Pugu chrā ŋa pugu shi mfɛ mbɨŋ ghɔ. 6Nɛnnɛ, a piŋ nthɔ ntāʼa shɨna kiʼɛ ŋkwaŋ haʼaŋ minthɛ a fīni vi ni pugu lɨʼɨ haʼaŋ ntou ŋgwa lɔ njiʼi mbɔ nɛ.

Jishɔ pīri noŋ yi nɔ jɨ nu maoŋ Lli Njiʼa

(Matio 26:17-25; Maaku 14:12-21; Jouŋ 13:21-30)

7Llɛ́ jɨ brɛi ki kuʼɔ ni ŋga nthɔ, mbɔ llɛ́ ŋa a ki pie ŋa pi jwi minjɨɨ jɨ Lli Njiʼa nɛ, 8Jishɔ taoŋ Pita pugu Jouŋ, nchhu nu ni pugu ŋa, “Pəɨ ghə̄ɨ mbīri yia maoŋ jɨ Lli Njiʼa nnɛ ŋa minthɛ pia jɨ.”

9Pugu pie vi ŋa, “Ɔ tāʼa nu ŋa pigi pīri pi hɨŋ?”

10A chhu ni pugu ŋa, “Ndɨɨ ŋa pəɨ shi nii moŋ laʼa Jerushalɛiŋ nɛ, pəɨ shi njəɨ mimbia, a tiɛŋ ŋkhǐ moŋ kɨ̌ŋ nchíʼa. Pəɨ yōu njiŋ yi, pəɨ pugu ghə̄ɨ nda ŋa a shi nii fɔ nɛ, 11nchhu ni ŋgaŋ nda ghɔ ŋa, ‘Masha chhu ŋa pi pie ghɔ ŋa, “Njiɛŋ nda pa ghɨ̀nɨ pɔ pi hɨŋ, ŋa minthɛ pigi pa ghaŋ younjiŋ paŋ jɨ Lli Njiʼa fɔ?” ’12A shi nōoŋ mmɛ njiɛŋ nda tɔthɨ ni pəɨ ŋa pi kwo chwīe, pəɨ pīri jɨ Lli Njiʼa ghɔ fɔ.”

13Pugu lɔllɔ ŋgə̄ɨ, njəɨ ŋguoŋ yaoŋ wuʼɔ ŋkwaŋ haʼaŋ a ni nshwei vugu nɛ, mbīri maoŋ jɨ Lli Njiʼa ghɔ fɔ.

Ndugwi maoŋ jɨ Jishɔ pugu pa ghaŋ younjiŋ pi

(Matio 26:26-30; Maaku 14:22-26; 1 Koriŋ 11:23-25)

14Ndɨɨ ni ŋga nthɔ, Jishɔ chɔchɔ yəɨ taprɛi pugu pa ghaŋ ntaoŋ pi, 15nchhu ni pugu ŋa, “Mi ni ŋkwo ya nthɔ ntāʼa nu nɔ jɨ nu Lli Njiʼa yei pia ŋkaoŋ maa njəɨ ŋgəʼɨ.16Mbaʼa ǹjiʼi nuʼuŋ mbɨnɨ njɨ maoŋ pei pia ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ ndɨɨ ŋa njiŋ yi lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, ndɨɨ ŋa Minnwi shi nshaʼa fùoŋ yi nɛ.”

17A lɔ̄gɔ ndua làʼo, ŋga ntōo Minnwi, nchhu ŋa, “Pəɨ kwe yei ŋgrā shɨna pəɨ.18Shishini, ǹchhu ni pəɨ ŋa jɛ̄ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ, m̀baʼa nuʼuŋ nnu làʼo yei, ti Shaʼafuoŋ Minnwi thɔ.”

19A lɔ̄gɔ brɛi, ŋga ntōo Minnwi, mbəʼɨ, mfɛ ni pugu, nchhu nu ŋa, “Yei frɛinoŋ a ŋa pi fɛ ni pəɨ. Pəɨ chwīe nɛiŋ nɔ kwiŋ nu ma.” 20Wuʼɔ nɛnnɛ, a pɨnɨ ndɔ̄gɔ ndua ndɨɨ ŋa pugu ni ŋkwo kru nɛ, nchhu nu ŋa, “Ndua làʼo yei nōoŋ kɨ̀na fhi ŋa Minnwi wrā moŋ chhǐ a ŋa pi shi ŋkwrī nthɛ vəɨ nɛ.

21“Ndɔ līi njəɨ, ŋoŋ ŋa a shi mfīni a nɛ, mbhɔ yigi yu pɔ ŋkuoŋ taprɛi.22Nthɛ ŋa Muuŋ Ŋoŋmishua shi ŋguʼɔ ŋgə̄ɨ pi ŋkwaŋ haʼaŋ Minnwi ni nūʼɔŋ nɛ, ndɔ ŋgəʼɨ wuwuru shi nii ŋoŋ ŋa a fīni vi nɛ.”

23Pa ghaŋ younjiŋ pi jɛ̄ mbie noŋ pugu ŋa a yəɨ ŋoŋ shɨna pugu ŋa a shi nchwīe yei nnu.

Mindoundou ŋa ŋoŋ ndiɛŋ gɔ̌

24Mindoundou gū shɨna pugu ŋa a gɔ̌ ŋa minthɛ pi līi vi nɔ ŋoŋ ndiɛŋ. 25Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pa fùoŋ ŋkuoŋ mbhi hɛiŋ ghà nshaʼa ŋgwa pugu shaʼa, ndɔ pa ŋgwa pei wuʼɔ mɛ̄iŋ pa fùoŋ pighɔ pi ni tǎa ghaŋ ghɛ̄rɛ vugu.26Ndɔ ni pəɨ, a lɔ njiʼi mbɔ pi nnɛ, a ka pie pi ŋa ŋoŋ ndiɛŋ shɨna pəɨ gɛ mi pɔ nɔ mikəʼɨ, nthishɨ pɔ nɔ muuŋ fàʼa.27A gɔ̌ mbɔ ŋoŋ ndiɛŋ, ŋoŋ ŋa a chɔchɔ ŋkuoŋ taprɛi nɛ ki muuŋ fàʼa? A lɔ mbɔ pi ŋoŋ ŋa a chhɔ ŋkuoŋ taprɛi nɛ? Ndɔ m̀bɔ shɨna pəɨ pi nɔ muuŋ fàʼa.28Pəɨ lɔ njiʼi mīʼaŋ a moŋ ndɨɨ ŋa mōoŋ nu thɔ vəɨ nɛ, 29wuʼɔ nɔ haʼaŋ Tǎa a fɛ ghrɨ́ vəɨ nɔ shaʼa nu nɛ, m̀fɛ ni pəɨ ŋkaa mu, 30nɛnnɛ ŋa pəɨ shi njɨ ndɔ nnu ŋkuoŋ taprɛi a moŋ Shaʼafuoŋ a, ndɔ nchhɔ ŋkuoŋ pa faaŋ nshaʼa ŋgwa paanchrɔ taoŋ Ishrae.

Jishɔ chhu ŋa Pita shi ndāa vi

(Matio 26:31-35; Maaku 14:27-31; Jouŋ 13:36-38)

31Shemu, Shemu, līi njəɨ! Shata kwo luoŋ shɨna mbhɔ Minnwi nɔ krū nu vəɨ nɔ haʼaŋ pi ghà ŋkrū prupɨna nɛ.32Ndɔ ŋ̀kwo luoŋ Minnwi mfɛ vɛ, ma Shemu, ŋa kiʼi piŋ yɔ chɨ̄ʼɨ. Ndɨɨ ŋa ɔ pɨnɨ ŋkwəɨ njəɨ a nɛ, ɔ māʼaŋ ghrɨ́ lǐŋ pɔ.”

33Pita khwɛ̄ ŋa, “Taathɔ, m̀bīri noŋ a ŋa pɔgɔ shi ŋguʼɔ ŋgə̄ɨ chə́ɨŋ kaʼa, ŋkhu kaʼa.”

34Jishɔ khwɛ̄ ghɔ ŋa, “Pita, ǹshwei ghɔ, mbaʼa miŋkəʼɨ khwɛ shiʼa ki ɔ lɔ nchhu ni trɛi ŋgɛ́ ŋa ɔ lɔ njiʼi nji a.”

Jishɔ shūu tə́nə ghaŋ younjiŋ pi

35Jishɔ pɨnɨ nchhu ni pugu ŋa, “Ndɨɨ ŋa mi ni ntaoŋ vəɨ ki pəɨ lɔ ntuo pìɛŋ mbɨŋ, ki lɔ ntuo pìɛŋ, ki tra, pəɨ ni mbou yaoŋ?”

Pugu ŋa, “Ŋga.”

36A pɨnɨ nchhu ŋa, “Ndɔ ti ndwɛ, ŋoŋ ŋa a fāʼo mbɨŋ nɛ lɔ̄gɔ pugu pìɛŋ. Ŋoŋ ŋa a lɔ njiʼi mfāʼo kafa nɛ, fīni ndhwí fɨgəɨ yi njuoŋ nɔ ghɔ.37Nthɛ yie ghɔ, ǹchhu ni pəɨ ŋa chrà Minnwi yei ŋa pi nāʼaŋ ŋa, ‘pi shia vi shɨna ghaŋ chwīe phɨ nɛ22:37 Ishaya 53:12.,’ shi ŋguʼɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ mbɨŋ mu nthɛ ŋa pa nnu pɛ ŋa pi nāʼaŋ nthɛ a nɛ thɔ ŋguʼɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ŋkwaŋ haʼaŋ pi ni nāʼaŋ nɛ.”

38Pa ghaŋ younjiŋ pi chhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, līi njəɨ paa kafa pɔ nɛiŋ.”

A chhu ni pugu ŋa, “Yinɛ chrà lūgwi nnɛ.”

Jishɔ luoŋ Minnwi ŋkuoŋ mbra

(Matio 26:36-46; Maaku 14:32-42)

39Jishɔ taoŋ moŋ laʼa ŋkwaŋ haʼaŋ a ghà mbīgi ntaoŋ nɛ, ŋgə̄ɨ ŋkuoŋ Mbra pa Thɨ Olive pugu pa ghaŋ younjiŋ pi. 40Ŋga nchəɨŋ fɔ, nchhu ni ghaŋ younjiŋ pi ŋa, “Pəɨ luoŋ Minnwi nnɛ ŋa kiʼi pəɨ gū moŋ mōoŋ nu.”

41Nchənə ndɔllɔ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ fɨʼɨ lɨʼɨ ŋa ŋoŋ māʼaŋ ŋgùʼɔ a chəɨŋ nɛ, ŋkwi kwɛ́rɛ yi shhɛ nduoŋ Minnwi ŋa, 42“Tǎa a, a mbɔ khwatua yɔ,ɔ pəɨ ndua ŋgəʼɨ pɨphɨ yei ki ǹdɔ nnu. Ndɔ ti kiʼi a pɔ pi nɔ haʼaŋ ǹtāʼa nu nɛ, a pɔ nɔ haʼaŋ ɔ tāʼa nu ŋa a pɔ nɛ.” 43Yichəɨ ŋgaŋ ntaoŋ Minnwi llɔ po nthɔ māʼaŋ ghrɨ́ yi moŋ yúʼɔ ghɔ, 44a luoŋ Minnwi ni njɨ ti lie yi taoŋ mbɔ nɔ chhǐ nchəɨŋ nu shhɛ.

45A gha mīʼɛŋ luoŋ nu, ŋgə̄ɨ mbara pa ghaŋ younjiŋ pi pugu llɛ nu nthɛ yuʼɔ njùʼɔ. 46A pie vugu ŋa, “Pəɨ llɛ pi khɔ? Pəɨ lɔllɔ tɔthɨ nduoŋ Minnwi nnɛ ŋa kiʼi pəɨ gū moŋ mōoŋ nu.”

Pi wɛ̄iŋ Jishɔ

(Matio 26:47-56; Maaku 14:43-50; Jouŋ 18:3-11)

47A gha ŋguʼɔ nchrā nu nɛ, yú ŋgwa chəɨŋ, ŋoŋ chəɨ, ligi yi pɔ Judashi, ŋa a ni mbɔ taʼa ŋoŋ shɨna paanchrɔ ghɔ, pɔ ju shhɨ. Nchənə nthɔ yəɨ Jishɔ mbaŋ vi nɔ chrā nu ghɔ. 48Ndɔ Jishɔ chhu ghɔ ŋa, “Judashi, ɔ shi mfīni a, Muuŋ Ŋoŋmishua, ni paŋ nu ma nɔ chrā nu?”

49Pa ŋgwa pɛ ŋa pugu ni mbɔ yəɨ yu nɛ gha njəɨ nnu ŋa a tāʼa nu ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, nchhu ghɔ ŋa, “Taathɔ, p̂igi shua kafa nshāaŋ vugu nɔ?” 50Yichəɨ taʼa yi shɨna pugu che tə́nə ŋgei mbhɔ jɨ muuŋ fàʼa taʼa taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ.

51Jishɔ chhu ŋa, “Kiʼi pəɨ nuʼuŋ nchwīe!” Ŋkāoŋ tə́nə muuŋ fàʼa ghɔ, a tɨnɨ.

52Nɛnnɛ, Jishɔ chhu ni pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ kɛ̄ʼi Nda Minnwi pugu pa thishɨ ŋa pugu ni nthɔ nu ŋgwɛ̄iŋ vi nɛ ŋa, “M̀bɔ pi ŋgɨna minwi ŋa pəɨ thɔ nu ŋgwɛ̄iŋ ni pa kafa pugu pa wrɛ́i?53Ŋguoŋ llɛ́ ghao pia pɔ nu moŋ Nda Minnwi, paʼa pəɨ lɔ mbaʼo nɔ wɛ̄iŋ nu ma. Ndɔ yei ndɨɨ yəɨ pugu pa yi njɨ moŋ njiŋ.”

Pita lāa Jishɔ

(Matio 26:57-58,69-75; Maaku 14:53-54,66-72; Jouŋ 18:12-18,25-27)

54Nɛnnɛ, pa ghaŋ kɛ̄ʼi Nda Minnwi wɛ̄iŋ vi ŋgə̄ɨ ni ju nda taathɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ. Pita yōu njiŋ yugu ndɔ mbɔ pi fie njiŋ. 55Pugu ni ŋga mfrəɨ móŋoŋ moŋ titri yɨna, ti ŋkɨrɨ nchɔchhɔ kaʼa, Pita chhɔ shɨna pugu. 56Taʼa muuŋ fàʼa mbɔ miŋgwɛ, ni ŋga njəɨ Pita a chhɔ yəɨ móŋoŋ ghɔ, a ya ligi yi mbiŋ yu, nchhu ŋa, “Ŋoŋ vei ni mbɔ pugu Jishɔ ŋkaa yu.”

57A lāa, nchhu nu ŋa, “Maa, ǹdɔ njiʼi nji vi!”

58A gha ndara, yichəɨ ŋoŋ pɨnɨ nuʼuŋ njəɨ vi, nchhu ŋa, “Ɔ taʼa pakwo pi!”

Pita chhu ŋa, “Tǎa, ǹdɔ njiʼi mbɔ taʼa ŋoŋ vugu!”

59A ni ŋga nuʼuŋ njunu, yichəɨ ŋoŋ pɨnɨ nuʼuŋ njəɨ vi, ntīi nu ŋa, “Shishini, ŋoŋ vei ni mbɔ pugu Jishɔ nthɛ ŋa, a llɔ Galili ŋkaa yu!”

60Ndɔ Pita khwɛ̄ ŋa, “Tǎa, ǹdɔ njiʼi nji nnu haʼaŋ ɔ thɔ nchhu nu nɛ!”

Nɔ haʼaŋ Pita ni ŋguʼɔ nchrā nu nɛ, miŋkəʼɨ khwɛ. 61Taathɔ kara mbɛʼi Pita. A kwiŋ chrà Taathɔ, ŋkwaŋ haʼaŋ a ni nchhu ghɔ ŋa, “Ŋkaoŋ miŋkəʼɨ maa ŋkhwɛ̄ shiʼa, ɔ shi ndāa a ni trɛi ŋgɛ.” 62Nɛnnɛ, Pita taoŋ mbhi ŋkə̄ɨ a ghaʼa.

Pi wie Jishɔ mbɨnɨ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ

(Matio 26:67-68; Maaku 14:65)

63Pa ŋgwa ŋa pugu ni ŋkɛ̄ʼi Jishɔ nɛ ni njɛ̄ māʼaŋ nu vi ni kwə̀ɨŋ ndɔ mbɨnɨ nthɔ ŋgwie vi. 64Pugu ni ŋkrao ligi yi ni ndhwí, mbie vi ŋa, “Nɔ njəɨlɨʼɨ, shwei vigi ni ŋoŋ ŋa a wie ghɔ nɛ!” 65Pugu ni nthɔ mbɨnɨ nchhu pichəɨ ntou pa nnu, ŋgwɛʼi vi.

Jishɔ shhɨ pa kúŋ

(Matio 26:59-66; Maaku 14:55-64; Jouŋ 18:19-24)

66Mbhi ni ŋga ndaŋ, pi lɔ̄gɔ Jishɔ ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ kɨrɨ pa thishɨ, mbɔ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ, pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi. Pugu chhu ghɔ ŋa, 67“Ɔ̈ mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, ɔ chhu ni pigi.”

Jishɔ khwɛ̄ ŋa, “M̈i nshwei vəɨ paʼa pəɨ lɔ mbiŋ, 68ndɔ mi mbie vəɨ ni taʼa nnu, paʼa pəɨ lɔ mfāʼo khwɛ̀.69Ndɔ llɔ ndwɛ ŋgə̄ɨ nu shhɨ pi shi nchərə Muuŋ Ŋoŋmishua ŋgei mbhɔ jɨ Minnwi ŋa a fāʼo ŋguoŋ ghrɨ́ nɛ.”

70Nɛnnɛ ŋguoŋ yugu pie vi ŋa, “Yie nōoŋ ŋa ɔ pɔ Muuŋ Minnwi?”

A chhu ŋa, “Pəɨ chhu ŋa mi yie.”

71Nɛnnɛ, pugu chhu ŋa, “Pia nuʼuŋ ntāʼa pi khɔ ndwɛ njaʼo, pia yaʼo ni noŋ yia llɔ mbhɔ yu.”

23

Jishɔ shhɨ Pailɛ

(Matio 27:1-2,11-14; Maaku 15:1-5; Jouŋ 18:28-38)

1Ŋguoŋ kɨrɨ pa thishɨ pighɔ yrɛi ndɔ̄gɔ Jishɔ ŋgə̄ɨ nɔ shhɨ Pailɛ, 2nchhu pa nnu thɔ yu ŋa, “Ŋoŋ yei thɔ nthɔ nu ni tɨtɨnɨ minduoŋnduoŋ shɨna ŋgwa pigi, ndāa nu ŋa kiʼi pigi māʼaŋ taashi ni Kaisha, ndɔ nchhu nu ŋa ju nduthɔ yi, Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, mbɔ fùoŋ.”

3Pailɛ pie vi ŋa, “Ɔ fùoŋ pa Juu?”

A khwɛ̄ ghɔ ŋa, “A haʼaŋ ɔ chhu nɛ.”

4Pailɛ chhu ni pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa yú ŋgwa pighɔ ŋa, “Ǹdɔ njəɨ fàŋ ŋoŋ vei.”

5Pugu wuʼɔ mfrafra, nchhu nu ŋa, “A niʼiŋ puŋ ŋgwa ni yaoŋ ŋa a yɛʼi nu nɛ moŋ ŋguoŋ Judia, llɔ Galili ti nthɔ nchəɨŋ hɛiŋ.”

6Pailɛ ni njaʼo mbie ŋa, “Ŋoŋ vei llɔ pi Galili?” 7A ni ŋga njaʼo ŋa Jishɔ llɔ pi moŋ yɛ lɨʼɨ ŋa a shaʼa fùoŋ Hɛrɔ nɛ, a taoŋ vi ghɔ. Hɛrɔ ni mbɔ Jerushalɛiŋ ndɨɨ ghɔ.

Jishɔ shhɨ Hɛrɔ

8Ndɨɨ ŋa Hɛrɔ ni njəɨ Jishɔ nɛ, mfāʼo ntou pwatua, nthɛ ŋa a ni ŋkwo thɔ njaʼo ntou pa nnu nɔ ligi yi ŋkhwā nu nɔ yəɨ nu vi. A ni ŋkhwā nu nɔ yəɨ nu, a chwīe pa nnu ghraoghrao. 9Nthɛ yie ghɔ, a tou vi ŋkiɛŋ ntou yi, ndɔ paʼa Jishɔ lɔ ŋkhwɛ̄. 10Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ yɛʼi ŋgwa ni gɨ́ Mushi taoŋ shhɨ ntigi ntou pa nnu thɔ yu. 11Hɛrɔ pugu pa ghaŋ nchhɔ̀ pi ni ŋga nshhū vi ndɔ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ, ndɔ̄gɔ pɨ̀rɨ māʼaŋ mbɨŋ yu mbɨnɨ nduʼu vi ni Pailɛ. 12Hɛrɔ pugu Pailɛ gū pa taannu yua ghɔ nthɛ ŋa pugu ni mfǔoŋ mbɔ pi ni kipɨna.

Pi fɛ njɔ́ gu ni Jishɔ

(Matio 27:15-26; Maaku 15:6-15; Jouŋ 18:39–19:16)

13Pailɛ kɨrɨ pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa ghaŋ sháʼa, ni pa ŋgwa gha, 14nchhu ni pugu ŋa, “Pəɨ thɔ ni ŋoŋ vei hɛiŋ nchhu ŋa a thɔ nchwīe nu ŋgwa tɨnɨthɔ, ŋ̀ga ntou vi shhɨ pəɨ, paʼa ndɔ njəɨ a fàŋ sheshe nnu moŋ ŋguoŋ pa nnu ŋa pəɨ wɛ̄iŋ vi nɔ nɛ. 15Ndɔ paʼa Hɛrɔ lɔ njəɨ ŋkaa yu, nnɛ a pɨnɨ nduʼu vi ni pia. Nɔ haʼaŋ pəɨ yəɨ nɛ, a lɔ njiʼi nchwīe yichəɨ nnu ŋa a pie ŋa pi jwi vi, 16nthɛ yie ghɔ, ǹshi ŋguʼɔ ŋgwie vi wie, mieŋ vi a ghə̄ɨ.” 17[Sheshe llɛ́ jɨ Lli Njiʼa Pailɛ ghà nchuʼɔ taʼa ŋgaŋ chə́ɨŋ nɔ ligi yugu.]

18Ŋguoŋ kɨrɨ ŋgwa paʼo ŋgòu ŋa, “Jwi vi, nchuʼɔ Baraba mfɛ ni pigi!” 19Baraba ni mbɔ ŋoŋ ŋa pi ni niʼiŋ vi chə́ɨŋ nthɛ ŋa tɨtɨnɨ minduoŋnduoŋ ni ŋgū moŋ laʼa pi jwi ŋoŋ. 20Pailɛ chrā ni pugu ŋkamuʼɔŋ nthɛ ŋa a ni ntāʼa nu mieŋ vi a ghə̄ɨ nɛ. 21Pugu paʼo ŋgòu ŋa, “Kwiŋ vi ŋkuoŋ wáʼa, kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa!”

22Nɔ ŋgɛ́ yi trɛi, Pailɛ pie ni pugu ŋa, “Nthɛ khɔ, phɨ ŋa ŋoŋ vei chwīe nɛ pɔ pi khɔ? Ǹdɔ njəɨ sheshe fàŋ mbɨŋ yu ŋa a pie ŋa pi jwi vi jwi nɛ, nthɛ yie ghɔ, ǹshi ŋguʼɔ ŋgwie vi wie, nchuʼɔ vi a ghə̄ɨ.”

23Ndɔ pugu lɨʼɨ, njɔ̄nɔ nu ŋkiɛŋ ni njɨ, nchhu nu ŋa pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa. Pugu yɔ̄nɔ ti yugu chəɨŋ. 24Nɛnnɛ, Pailɛ shaʼa ŋa pi jwi Jishɔ nɔ haʼaŋ pugu taʼa nu nɛ. 25A chuʼɔ ŋoŋ ŋa pugu tāʼa nu nɛ, mbɔ ŋoŋ vɛ ŋa pi ni niʼiŋ vi chə́ɨŋ nthɛ tɨtɨnɨ minduoŋnduoŋ ŋa a ni nchwīe a gū moŋ laʼa pi jwi ŋoŋ nɛ, mfɛ Jishɔ ni pugu ŋa pugu jwi vi, mbɔ nnu haʼaŋ pugu ni ntāʼa nu nɛ.

Pi kwīŋ Jishɔ ŋkuoŋ wáʼa

(Matio 27:32-44; Maaku 15:21-32; Jouŋ 19:17-27)

26Pa ghaŋ māʼaŋ nchhɔ Roma wɛ̄iŋ Jishɔ ŋgə̄ɨ nɔ. Nɔ haʼaŋ pugu ni ŋgə̄ɨ nu nɛ, pugu wɛ̄iŋ ŋoŋ chəɨ, ligi yi pɔ Shemu, mbɔ ŋoŋ laʼataoŋ Shiriŋ ŋa a ni ndhɔ moŋ yichəɨ lɨʼɨ laʼataoŋ ghɔ nthɔ nu. Pugu nūʼɔŋ wáʼa mbəʼɨ yu, ŋɨ vi ŋa a tiɛŋ ŋgə̄ɨ nɔ njiŋ Jishɔ.

27Mmɛ kɨrɨ ŋgwa yōu njiŋ Jishɔ pugu pa piŋgɛ ŋa pugu ni nthɔ ŋkə̄ɨ vi ni njɨ nɛ. 28Ndɔ Jishɔ kara nchhu ni pugu ŋa, “Piŋgɛ Jerushalɛiŋ, kiʼi pəɨ kə̄ɨ a, pəɨ kə̄ɨ noŋ pəɨ pugu pa puoŋ pəɨ.29Nthɛ ŋa yichəɨ llɛ́ thɔ nthɔ nu ŋa pi shi nchhu ŋa, ‘Mbrɔthɔ miŋgwɛ ŋa a ŋkhwɛ̄ nɛ, ni pa puŋ pɛ ŋa muuŋ shi yaʼa taoŋ fɔ nɛ, ni pa pɨnɨ pɛ ŋa pugu shi yaʼa nuʼɔŋ muuŋ nɛ.’30Nɛnnɛ, ŋgwa njɛ̄ nchhu nu ni mɛmmɛ mbra ŋa, ‘Gū mbɨŋ pigi,’ nchhu ni puoŋ mi mbra ŋa, ‘Kuru vigi!’31P̈i mfɛ ŋgəʼɨ ni ŋoŋ ŋa mbhɔ yi yi wo nɛ fɨʼɨ yei, kaŋ a shi mbɔ pi nɛiŋ ni ŋoŋ ŋa a fāaŋ nnu nɛ?”23:31 Yei ghrà pɔ moŋ Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi llɛshhɨ pi ŋa Nthɛ ŋa ŋkwaŋ nnu pei ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ndɨɨ ŋa thɨ yi fhɛ nɛ, kaŋ a shi mbɔ pi nɛiŋ ndɨɨ ŋa thɨ yi yó nɛ?

32Pa ghaŋ māʼaŋ nchhɔ Roma lɔ̄gɔ pichəɨ paa ŋgwa ŋa pugu ni mbɔ pa ŋgushaʼa ŋkaa pugu, ŋgə̄ɨ nɔ lɨʼɨ jwi vugu pugu pa Jishɔ. 33Ŋga nthɔ nchəɨŋ lɨʼɨ chəɨ ŋa pi mɛ̄iŋ ni “Kwéi Thɔ”, ŋkwīŋ Jishɔ fɔ ŋkuoŋ wáʼa pugu pa ŋgushaʼa pighɔ, taʼa yi ŋgei mbhɔ jɨ, taʼa yi ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi.

34Jishɔ chhu ŋa, “Tǎa, līʼɛ phɨ yugu nthɛ ŋa pugu lɔ nji nnu haʼaŋ pugu chwīe nu nɛ.” Nɛnnɛ, pugu māʼaŋ yaoŋ nɔ pɛʼi nɔ yəɨ nu ŋa a shi njɨ gɔ̌ ndhwí yi shɨna pugu.

35Pa ŋgwa thi fɔ mbɛʼi nu, pa thishɨ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ ŋa, “A ni nthɔ ŋkwe ŋgwa, a kwe nɛ noŋ yi pia nɔ haʼaŋ a mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe, llɔ mbhɔ Minnwi, yɛ ŋa Minnwi chuʼɔ vi nɛ.” 36Pa ghaŋ māʼaŋ nchhɔ māʼaŋ vi ni kwə̀ɨŋ ŋkaa pugu mfɛ làʼo chəchɨgəɨ ghɔ. 37Nchhu nu ghɔ ŋa, “Ɔ̈ mbɔ fùoŋ pa Juu, ɔ kwe nɛ noŋ yɔ pia! Pigi yəɨ!” 38Pi ni nāʼaŋ yaoŋ ŋkwīŋ ŋkuoŋ thɔ wáʼa thɔ yu ŋa, “Yei fùoŋ pa ŋgwa Juu.”

39Yichəɨ taʼa ŋgushaʼa ghɔ ŋa pi ni ŋkwīŋ vugu pugu nɛ wɛʼi vi, nchhu nu ŋa, “Ɔ lɔ mbɔ Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ? Kwe nɛ noŋ yɔ, mbɨnɨ ŋkwe vigi.”

40Vichəɨ taʼa ŋgushaʼa ghɔ pɨ̄ga vi, nchhu nu ŋa, “Ɔ lɔ ndou ti mbɔgɔ Minnwi, nthɛ ŋa pi yaʼa taʼa fɨʼɨ njɔ́ ni pia, mbɔ gu? 41Yɔgɔ njɔ́ kāʼo nthɛ ŋa pɔgɔ khu nɔ nnu ŋa pɔgɔ tāʼa, ndɔ ti ŋoŋ vei lɔ njiʼi mfāaŋ kaŋ taʼa nnu.” 42Nchhu kiʼɛ ŋa, “Jishɔ, kwiŋ a ndɨɨ ŋa ɔ nii moŋ Shaʼafuoŋ yɔ nɛ.”

43Jishɔ luʼu ghɔ ŋa, “Shishini, ǹshwei ghɔ, shiʼa pɔgɔ shi mbɔ moŋ nchhɔ shiʼi Po.”

Gu Jishɔ

(Matio 27:45-56; Maaku 15:33-41; Jouŋ 19:28-30)

44A ni mbɔ moŋ ntuŋ minaoŋ ŋa njiŋnjiŋ ni gū moŋ ŋguoŋ lɨʼɨ ghao fɔ ti ŋgə̄ɨ nchəɨŋ moŋ trɛi minaoŋ ni naoŋchɨ, 45nthɛ ŋa minaoŋ shi ki lɔ nuʼuŋ nthɛ nu. Ndhwí kɨʼɨ lɨʼɨ ŋa a ni mbɔ moŋ Nda Minnwi shāa ntaoŋ yi paa. 46Jishɔ gha ŋkə̄ɨ ni njɨ nchhu ŋa, “Tǎa a, m̀fɛ jijwɛ a mbhɔ ghɔ!” A ni ŋga nchhu nɛnnɛ, jijwɛ yi taoŋ.

47Nthishɨ pa taʼa ŋkɨɨ shoogɛ ni ŋga njəɨ nnu haʼaŋ a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, ŋgaʼo Minnwi nchhu ŋa, “Shishini, ŋoŋ vei ni mbɔ ŋoŋ ndɨndɨ.” 48Ndɨɨ ŋa ŋgwa ŋa pugu ni ŋkɨrɨ fɔ nɔ yəɨ nu nnu ŋa a shi ndɔ̄gɔ lɨʼɨ ni njəɨ nnu ŋa a ni ndɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, pugu wie njùʼɔ yugu mbɨnɨ laʼa moŋ tuʼuthɔ. 49Ndɔ ŋguoŋ ŋgwa pɛ ŋa pugu ni nji Jishɔ, mbīgi pugu pa piŋgɛ ŋa pugu ni njōu njiŋ yi llɔ Galili nɛ, thi fie hiŋ nthɔ njəɨ nnu pei.

Pa taannu Jishɔ twei vi

(Matio 27:57-61; Maaku 15:42-47; Jouŋ 19:38-42)

50Ŋoŋ chəɨ ni mbɔ fɔ, ligi yi pɔ Joshɛ, llɔ yichəɨ lɨʼɨ Judia ŋa pi mɛ̄iŋ ni Arimatia, mbɔ ŋoŋ shiʼi ndɔ mbɔ ŋoŋ ndɨndɨ. 51Njiʼi nthɛ pi nɔ haʼaŋ a ni mbɔ ŋgia pa thishɨ pighɔ nɛ, a shi ki lɔ njiʼi mbiŋ nnu ŋa pi ni ŋkāʼa ndɔ nchwīe mbɨŋ Jishɔ nɛ, ni nthɔ njwɛrɛ Shaʼafuoŋ Minnwi. 52A ni ŋgə̄ɨ mbara Pailɛ ŋa a fɛ khu Jishɔ ghɔ. 53A shwiʼi khu yi shhɛ, mbara vi moŋ mbhɔ ndhwí fhu, niʼiŋ vi moŋ mbo ŋa pi fīʼi ŋkuoŋ ŋgùʼɔ nɔ fúŋ, mbɔ yɛ ŋa pi shi ki lɔ naa ma ntwei ŋoŋ fɔ. 54A ni mbɔ llɛ́ pīri nu noŋ nɔ Llɛ́ Ji. Llɛ́ Ji ghɔ kwo tāʼa nu njɛ̄.

55Piŋgɛ ŋa pugu pa Jishɔ ni ndhɔ Galili nɛ yōu njiŋ Joshɛ ŋgə̄ɨ njəɨ fúŋ ndɔ njəɨ ŋkwaŋ haʼaŋ pi ni nūʼɔŋ khu Jishɔ moŋ ghɔ nɛ. 56Ŋgə̄ɨ kiʼɛ laʼa mbīri laminda pugu pa pichəɨ pa mbwa wru nūʼɔŋ, mfɛrɛ noŋ Llɛ́ Ji nɔ haʼaŋ kɨ̀na chhu nɛ.

24

Jishɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkuʼɔ

(Matio 28:1-10; Maaku 16:1-8; Jouŋ 20:1-10)

1Moŋ fǔoŋ llɛmbhi mbɔ Shonde moŋ shwiʼi taŋ ghɔ, ŋkiɛŋ ni muuŋ tutuʼu, piŋgɛ pɛ lɔ̄gɔ laminda ŋa pugu ni mbīri nɛ, ŋgə̄ɨ nɔ chofuŋ. 2Ŋga nchəɨŋ fɔ, njəɨ ŋa pi kwo kə̄nə ŋgùʼɔ haʼaŋ a ni nchri chofuŋ nɛ. 3Pugu ni ŋga nii moŋ ghɔ, paʼa ndɔ njəɨ khu Taathɔ mbɔ Jishɔ. 4Nɔ haʼaŋ thɔ yugu ni nthɔ mfiŋ nu ni nnu haʼaŋ a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ, paa ŋgwa wīʼi nthi yəɨ pugu ndhwí yugu thɔ sheishei nɔ fiembɨ. 5Pɔgɔ gu ni ŋga ŋgwɛ̄iŋ vugu, pugu tuʼu thɔ yugu shhɛ, pa ŋgwa pighɔ pie ŋa, “Pəɨ kie nɛiŋ nthɔ ntāʼa ŋoŋ maoŋ shɨna pa ŋgwa khu? 6A lɔ njiʼi mbɔ hɛiŋ, a kuʼɔ llɔ moŋ gu! Kwiŋ nnu ŋa a ni nchhu ni pəɨ ndɨɨ ŋa a ni mbɔ Galili nɛ: 7‘Pi shi nchaʼa Muuŋ Ŋoŋmishua mfɛ mbhɔ ghaŋ phɨ, pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa. A gha ndaʼa trɛi llɛ́, a pɨnɨ ŋkuʼɔ.’ ”

8Piŋgɛ pighɔ kwiŋ chrà yi, 9ŋkwəɨ llɔ chofuŋ ghɔ, nshwei ŋguoŋ nnu pei ni taʼanchrɔ pa ghaŋ ntaoŋ pi pugu pa ŋguoŋ pichəɨ ghaŋ younjiŋ pi. 10Piŋgɛ pighɔ ni mbɔ Meri Madaliŋ, Joana, ni Meri mǔuŋ Jɛiŋ, pugu pa pichəɨ pa piŋgɛ nduoŋ ŋa pugu ni nshwei pa nnu pei ni pa ghaŋ ntaoŋ pi nɛ. 11Pugu līi a pɔ nɔ nnu na, nɛnnɛ paʼa ndɔ mbiŋ nnu pighɔ. 12Ndɔ Pita yrɛi ntei ŋgə̄ɨ chofuŋ, ŋga ntuʼu noŋ yi mbɛʼi moŋ fúŋ, njəɨ ndhwí fhu fɔ ki yaoŋ nduoŋ lɔ mbɔ fɔ. A pɨ̄nɨ laʼa, nchhɔ ŋgrāo nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ.

Jishɔ para paa ŋgwa shɛndaoŋ Emao

(Maaku 16:12-13)

13Wuʼɔ llɛ́ ghɔ, paa ghaŋ younjiŋ Jishɔ ghə̄ɨ nu lɨʼɨ chəɨ, pi mɛ̄iŋ ni Emao, wuŋ ŋkaŋ kwò llɔ Jerushalɛiŋ. 14Pugu ni nthɔ nshāa Shaaŋga ŋkuoŋ ŋguoŋ nnu pɛ ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ. 15Nɔ haʼaŋ pugu ni nchrā nu ndɔ nshāa nu nɛ, Jishɔ nyīeŋ mbara vugu, pugu pugu nyīeŋ nu kaʼa. 16Yaoŋ chri ligi yugu, pugu yəɨ vi ndɔ paʼa ndɔ nji ŋgaŋ vi.

17A pie vugu ŋa, “Pəɨ gha nyīeŋ nu, nthɔ nchrā pi khɔ?”

Pugu tithi ŋkuokuo. 18Taʼa ŋoŋ shɨna pugu, ligi yi pɔ Kleopa, chhu ghɔ ŋa, “A wuʼɔ gɔ̀ təʼɨ ghɔ mbɔ ŋgaŋ kra Jerushalɛiŋ ŋa a lɔ nji nnu pɛ ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ fɔ moŋ llɛ́ pei nɛ?”

19Jishɔ pie vugu ŋa, “Mbɔ pa khɔ?”

Pugu chhu ghɔ ŋa, “Pa nnu nɔ ligi Jishɔ llɔ Nasharɛ, a ni mbɔ njəɨlɨʼɨ Minnwi, ntɨnɨ moŋ ŋguoŋ nnu ŋa a ni nchhu ndɔ nchwīe nɛ, nōoŋ nu ŋa Minnwi ni mbiŋ vi, ŋgwamishua ghaʼo vi. 20Pa thishɨ ghaŋ fɛʼiŋgiɛŋ pugu pa pichəɨ pa mɛmmɛ ŋgwa pia fɛ vi ŋa pi fɛ njɔ́ gu ghɔ pi kwīŋ vi ŋkuoŋ wáʼa. 21Pigi ni ŋkwāʼa ŋa a ju mbɔ ŋoŋ ŋa a shi ŋkwe puoŋ Ishrae nɛ. Mbapa nɛnnɛ, a trɛi llɛ́ shiʼa ndɔ haʼaŋ nnu pei lɔ̄gɔ lɨʼɨ nɛ. 22Nɔ pīgi nu ŋkuoŋ ghɔ, pichəɨ piŋgɛ pigi chhu nnu ghraoghrao ni pigi. Pugu ni mbɔ chofuŋ ni tutuʼu, 23ndɔ paʼa ndɔ njəɨ khu yi, mbɨnɨ nchhu nu ŋa pugu yəɨ ghaŋ ntaoŋ Minnwi, pugu chhu ŋa a yi maoŋ. 24Pichəɨ pa ŋgwa ŋa pigi pugu ni mbɔ nɛ ghə̄ɨ chofuŋ ghɔ ŋguʼɔ njəɨ pi ŋkwaŋ haʼaŋ piŋgɛ pighɔ ni nchhu nɛ, ndɔ paʼa ndɔ njəɨ vi fɔ.”

25Jishɔ chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ kiʼi na pi nɛiŋ, a lɔ ŋkɛ̄ʼi ŋgaʼa vəɨ pi nɛiŋ nɔ piŋ nu pa nnu haʼaŋ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ni nchhu nɛ.26A shi ki lɔ mbie ŋa Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ, yəɨ ŋgəʼɨ pei nii moŋ ndighaʼo yi?” 27A jɛ̄ moŋ ŋwaʼaŋlɨ Mushi ti ŋgə̄ɨ nii moŋ pa ŋwaʼaŋlɨ pichəɨ pa njəɨlɨʼɨ Minnwi, ntɛrɛ ni pugu ŋguoŋ yaoŋ ŋa Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ni nchhu nthɛ vi nɛ.

28Nɔ haʼaŋ pugu ni mbara nu laʼataoŋ ghɔ nɛ, Jishɔ chwīe nɔ haʼaŋ a fəfərə. 29Pugu wɛ̄iŋ vi ŋa a kɨna, nchhu nu ghɔ ŋa, “Pia laʼa kaʼa, llɛmbhi kwo thɔ mɛmmɛ, lɨʼɨ lɔ ŋkwo shini nu.” Nɛnnɛ, a nii nda nɔ laʼa nu pugu pugu. 30Ndɨɨ ŋa pugu pugu ni mbɔ ŋkuoŋ taprɛi lɨʼɨ jɨ maoŋ nɛ, a lɔ̄gɔ brɛi mfɛ tōo nu, mbəʼɨ ŋgrā ni pugu. 31Ligi yugu ŋaʼaŋ, pugu ji vi, ndɔ a phɛ ligi pugu.

32Pugu chhu ni noŋ pugu ŋa, “Njùʼɔ yɔgɔ lɔ ŋguʼɔ nthɔ ŋkɨɨkɨɨ moŋ ghɔ nɔ haʼaŋ a ni nthɔ ntūgu Ŋwaʼaŋlɨ Minnwi ni pɔgɔ nɛ?” 33Pugu yrɛi shhɛ ndɨɨ ghɔ mbɨnɨ Jerushalɛiŋ njəɨ taʼanchrɔ pa ghaŋ ntaoŋ Jishɔ pugu kɨrɨ fɔ pugu pa pichəɨ pi nduoŋ. 34Pugu chhu ni paa ŋgwa pɛ ŋa, “Taathɔ kuʼɔ shini. A nōoŋ noŋ yi ni Shemu.”

Jishɔ nōoŋ noŋ yi ni pa ghaŋ younjiŋ pi

(Matio 28:16-20; Maaku 16:14-18; Jouŋ 20:19-23; Fàʼa 1:6-8)

35Paa ŋgwa pighɔ fɨʼɨ pa nnu ŋa a lɔ̄gɔ lɨʼɨ shɛndaoŋ Emao nɛ ni pugu, pugu pa ŋkwaŋ haʼaŋ pugu ni nji Taathɔ ndɨɨ ŋa a pəʼɨ brɛi nɛ. 36Nɔ haʼaŋ paa ŋgwa pighɔ ni nthɔ nshwei vugu ni nnu pei nɛ, Jishɔ wīʼi nthi shɨna pugu, nchhu ni pugu ŋa, “Ghɨghrɨ Minnwi pɔ mbɨŋ pəɨ.” 37Noŋ ŋguoŋ yugu wīni, pɔgɔ gu wɛ̄iŋ vugu, pugu gɛ̄ ŋa pugu yəɨ pi ŋkhushɛ.

38A chhu ni pugu ŋa, “Pəɨ kie nɛiŋ mbɔgɔ gu nɛiŋ? A chwīe khɔ pəɨ thɔ mfāʼo yei fɨʼɨ khuthɔ?39Līi mbhɔ ma pugu pakwo ma, njəɨ ŋa a lɔ mbɔ mmu? Kāoŋ njaʼo, nthɛ ŋa ŋkhushɛ shiʼa mfāʼo frɛ̀i pugu pa kwéi nɔ haʼaŋ pəɨ yəɨ mfāʼo nɛ.”40A ni nchhu nnu yei, nōoŋ mbhɔ mi pugu pakwo mi ni pugu.

41Pugu ni mfāʼo pwanjuʼɔ ndɔ ŋgrāo ti a fhi ni pugu pi nɔ haʼaŋ a pɔ pi njə̀ɨŋ. Nɛnnɛ, Jishɔ pie vugu ŋa, “Pəɨ fāʼo sheshe yaoŋ jɨ hɛiŋ?” 42Pugu fɛ nyiʼaŋ tūoŋ ghɔ, 43a kwe ŋkru shhɨ pugu.

44Nchhu ŋa, “Yei pa nnu ŋa ŋki chhu ni pəɨ ndɨɨ ŋa pia ni ŋguʼɔ mbɔ kaʼa nɛ, ŋa ŋguoŋ pa nnu ŋa pi ni nāʼaŋ nɔ ligi a moŋ gɨ́ Mushi ni yi pa njəɨlɨʼɨ Minnwi pugu pa Ŋwaʼaŋlɨ Ŋkhǐ nɛ shi ŋguʼɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi nɛnnɛ.” 45Nɛnnɛ, a ŋaʼaŋ lɨna yugu ŋa pugu ji chrà Minnwi. 46Nchhu ni pugu ŋa, “Pi ni nāʼaŋ ŋa, ‘Ju ŋa Minnwi Chuʼɔ Ntaoŋ nɔ Ŋkwe nɛ shi njəɨ ŋgəʼɨ ndɔ ŋkhu a gha mbɔ moŋ trɛi llɛmbhi, a kuʼɔ.’47Pugu pa ŋa moŋ ligi Krishto ghɔ, pi shi nchīi ni pa ŋguoŋ ŋgwa ŋkuoŋ mbhi ŋa pugu pāʼa ŋkǔnu yugu ni phɨ, Minnwi liʼɛ mfɛ ni pugu, p̂əɨ jɛ̄ Jerushalɛiŋ.48Pəɨ yəɨ pa nnu pei, pəɨ ghə̄ɨ nshwei ŋgwa nduoŋ nɔ ghɔ.

49“Ǹshi ntaoŋ kàʼa Tǎa a ni pəɨ. Ndɔ pəɨ chɔchɔ Jerushalɛiŋ hɛiŋ ti njɨ llɔ tɔthɨ shi nshwiʼi mbɨŋ pəɨ.”

Jishɔ kuʼɔ po

(Maaku 16:19-20; Fàʼa 1:9-11)

50Nɛnnɛ, Jishɔ lɔ̄gɔ vugu llɔ Jerushalɛiŋ ŋgə̄ɨ ti nchəɨŋ mbɨŋ laʼataoŋ Betani, mbɨʼɨ mbhɔ mi tɔthɨ nduoŋ mbɔrɔ Minnwi mfɛ ni pugu. 51Ndɔ haʼaŋ a fɛ mbɔrɔ ni pugu nɛ, mieŋ vugu, Minnwi lɔ̄gɔ vi ŋkuʼɔ nɔ po. 52Nɛnnɛ, pugu ghaʼo vi, mbɨnɨ Jerushalɛiŋ ni ntou pwanjuʼɔ. 53Pugu ni ŋkɨna moŋ Nda Minnwi ŋguoŋ llɛ́ nthɔ ntōo Minnwi.