Ya Mangêd da Balita tungkul kan Jesu Cristu ayun kan
JUAN
1Si Jesus ya pambêgên Sabi ya napakadyag tawu
1Bayu pun dinyag ga kaganawan, dilag gay pambêgên Sabi.1:1 Si ati ya pambêgên Sabi, sabay si Jesus. Ya Sabi, kaawyun nan Namalyari buy ya Sabi sabay ya Namalyari. 2Bayu dinyag ga kaganawan, ya Sabi, kaawyun nan Namalyari. 3Ya kaganawan bagay, dinyag Namalyari sa kapamilatan Sabi buy ayin dakun sabêt man na dinyag un ayin na Sabi. 4Ya Sabi sabay ya pinangubatan biyay buy ya biyay na sabay ya dêkêt1:4 Sa Manan Tipan, ya dêkêt sabay ya pamaptêg kangêdan, pagpapala, pangawyun buy kaligtasan na ubat kan Bapan Namalyari (Job 22:28; 29:3; 33:30; Mani Kanta 4:6; Mani Kawikaan 4:18-19). ya mam-in sawang sa mani tawu. 5Ya dêkêt ta ati sabay ya mam-in sawang sa mani tawuy idi sa kadlêman1:5 Ya kadlêman sabay ya pamisyay sa lukup Bapan Namalyari buy sa pagpapala na. buy a ya masambut un kadlêman.
6In-utus Namalyari ya gisay tawuy maglagyun Juan.1:6 Si nanulat sa librun Juan, sabay si Juan na tagasunul Jesus, alwan si Juan ya Mamawtismu.7In-utus ya amên magpapêtêg nu sisabêt ta dêkêt amên manampalatayay kaganawan tawu. 8Alwan si Juan ya dêkêt, nun a kay in-utus ya amên magpapêtêg nu sisabêt ta dêkêt. 9Ya pêtêg ga dêkêt, inlumatêng ngana baydi sa babun luta ya sabay ya mam-in sawang sa kaganawan tawu.
10Nuwa a yapun êt kinilalan mani tawu, agyan idi yina baydi buy agyan dinyag nay babun luta. 11Naku ya sa sarili nan lugal, nuwa malakêy asê nananggap kana. 12Nuwa ya mani nananggap buy nanampalataya kana, binyanan nan karapatan magin anak Bapan Namalyari. 13Nagin anak silan Bapan Namalyari alwan sa kapamilatan pamianak tawu o sa kalabayan miasawa, nun a sa kalabayan Bapan Namalyari.
14Napakadyag tawuy Sabi buy nanugêl yan kaawyun yan. Nakitan yan ya kadakilaan na bilang gigisay Anak Namalyari. Pawa yan kangêdan buy kapêtêgan.
15Nagpapêtêg si Juan tungkul kana. Ati ya masnêg nan pansabin, “Sabay siyay pantukuyun ku sabitun sinabi kuy, ‘Dilag gisay lumatêng nga mas dakila pun kangku, tagawan dilag gina bayu waku pun ianak.’ ”
16Gawan sa lubus sa kangêdan na, pawa kitamun makatanggap kangêdan. 17Ya Kautusan, indin Namalyari kantamu sa kapamilatan Moises, nuwa ya kangêdan buy kapêtêgan, indin naman êt kantamu sa kapamilatan Jesu Cristu. 18Ayin pun nakakit sa Namalyari agyan kanuman, nuwa ya gigisay Anak nay pawa nan kaawyun, impakilala nay Namalyari kantamu.
Ya pamaptêg Juan tungkul kan Jesus
(Mateo 3:1-12; Marcos 1:1-8; Lucas 3:1-18)
19Impalakun mani puun Judio sa Jerusalem ya dakun umnuy mani pari buy Levita1:19 Ya mani layin Levi, manawup sila sa mani pari sa Templu. Bilang 3:17-37. amên patangên la si Juan nu sisabêt ya. 20A na impuglaw wa pêtêg nun a sinabi na, “Alwan sikuy Cristu1:20 Ya Cristu sabay ya ginamit bilang titulu o lagyu. Ya labay sabin Cristu, Mamiligtas. ya impangakun Bapan Namalyari.”
21Namatang silayna êt, “Nu parabaydu, sisabêt ka? Sika nayi si Propeta Elias ya pan-êtêngên yan?”
Nakitbay ya, “Alwan siku.”
Kabay pinatang layna êt manguman, “Nu parabaydu, sika nayi ya Propetay impangakun Bapan Namalyari ya lumatêng?”
Nakitbay si Juan, “Alwa êt.”
22Sinabi la, “Nu parabaydu, sabin mu kanyan nu sisabêt ka amên dilag kay maibalita sa namiutus kanyan. Sabêt ta masabi mu tungkul sa sarili mu?”
23Nakitbay si Juan, “Sabay sikuy pantukuyun Propeta Isaias sabitun sinabi nay,
‘Malêngêy gisay tawuy mamibêg sa kakyangan un paradi,
“Itinêk yuy danan Panginuun.” ’ ”1:23 Isaias 40:3.
24-25Amêsên, dilag ga êt in-utus ya mani Pariseo kan Juan. Namatang sila, “Uysiyan mamawtismu ka yata, pakan alwan sika awêd ya Cristu buy alwan sika si propeta Elias buy alwan sikay Propetay impangakun Bapan Namalyari ya lumatêng?”
26Nakitbay si Juan, “Mamawtismu waku sa lanêm, nuwa dilag nakaidêng ya kaawyun yu ya a yu kilala. 27Sabay siyay pansabin kuy lumatêng buy a ku sêpat magin ipus na.”
28Nalyari ya ati sa lugal Bethania sa lipay Ilug Jordan nu saantun namawtismu si Juan.
Si Jesus ya Tupan Bapan Namalyari
29Pamakawasak, nakitan Juan si Jesus ya mamadanidani kana. Kabay sinabi na sa mani tawu, “Elêwên yu. Abiti yay Biserun Tupan Bapan Namalyari ya mamitas kasalanan mani tawu sa babun luta! 30Sabay siyay pantukuyun ku sabitun sinabi kuy, ‘Dilag gisay lumatêng nga mas dakila pun kangku, tagawan dilag gina bayu waku pun ianak.’ 31-33Sabitun nuna, a ku yapun êt tanda nu sisabêt ya. Nuwa si Bapan Namalyari ya niutus kangkun mamawtismu sa lanêm, sinabi na kangku, ‘Makitan mun magyêpa ya Ispiritu ku sa gisay tawu buy manugêl kana. Sabay siyay tawuy mamawtismu kamuyu sa Ispiritu ku.’ Amêsên, pan-ipapêtêg kuy nakitan kuy Ispiritun Bapan Namalyari ya nanuwad pati-pati ya nagtabuy ubat sa langit buy nanugêl kana. Kabay naku waku baydi ya mamawtismu sa lanêm amên ipakilala kuya kamuyun mani Israelita. 34Nakitan kuy abiin buy magpapêtêg gakun sabay siyay Anak Bapan Namalyari.”
Ya nunan mani Tagasunul Jesus
35Pamakawasak, idi ya êt baydu si Juan kaawyun nay luwa sa mani tagasunul na. 36Sên nakitan na si Jesus ya manduman, sinabi na, “Elêwên yu! Abiti yay Biserun Tupan Bapan Namalyari!”
37Sên nalêngên luway tagasunul Juan ya sinabi na, sinunul la si Jesus. 38Nangawing si Jesus. Kabay nakitan na silay kilalaku kana buy pinatang na sila, “Sabêt ta labay yu?”
Nakitbay sila, “Manuru,1:38 Sa Griego, Rabbi. Ya labay sabin Rabbi, “Manuru.” labay yan matandan nu antuy bibiyan mu.”
39Sinabin Jesus kalla, “Kaksaw kaw amên makitan yu.” Nakilakuy luwa buy nakitan lay bibiyan na. Mag-alas kuwatruy nan kaawat ta abitu. Kabay baydu ta silan namalibas yabi kaawyun na.
40Ya gisa sa luway nakalêngê sa sinabin Juan buy nakilaku kan Jesus sabay si Andres ya patêl Simon Pedro. 41Pamakamaranun, tambêng tingkap Andres ya patêl na ya si Simon buy sinabi kanay, “Nakitan yan nay Mesiyas.” (Ya labay sabin Mesiyas, “Cristu.”)1:41 Sa sabin Hebreo, Mesiyas o sa sabin Griego, Cristu. Si abiin ya luwa, kay gigisay labay sabin sabay ya “Napili.”
42Impikilaku na si Simon kan Jesus. Buy sên nilatêng silayna kan Jesus, inêlêw Jesus si Simon buy sinabi na, “Sika si Simon ya anak Juan, nuwa paubat amêsên, palagyunan katan Cefas.”1:42 Sa Aramaic Cefas. Sa Griego Pedro. Gigisay labay sabin batu. (Ya labay sabin lagyun Cefas, Pedro.)
Ya Pamêg Jesus kan Felipe buy kan Nathanael
43Pamakawasak, naisip Jesus ya maku sa prubinsyan Galilea. Nakitan na baydu si Felipe buy sinabi na kana, “Kilaku ka kangku.” 44Si Felipe taga balayan Bethsaida ya, kaparisu lan Andres buy si Pedro.
45Nakitan Felipe si Nathanael buy sinabi na kana, “Nakitan yan nay tawuy pantukuyun sa Kautusan na impasulat kan Moises buy impasulat sa mani propeta. Sabay siya si Jesus ya taga Nazaret ya anak Jose.”
46Sinabin Nathanael kana, “Kali! Taga Nazaret si Cristu? Dilag nayin mangêd da maubat sa Nazaret?”
Kabay nakitbay si Felipe, “Kaksaw ka amên makit muya.”
47Sên nakitan Jesus ya magdani kana si Nathanael, sinabin Jesus kana, “Abiti yay gisay pêtêg Israelita ya asê mapamurayit.”
48Pinatang yan Nathanael, “Parasaantu mukun nakilala?”
Nakitbay si Jesus, “Bayu ka pun binêg Felipe, nakitan katay nay idi sa aypan puun kayun igus.”
49Nakitbay si Nathanael, “Manuru, sika yabay ya Anak Bapan Namalyari! Sika ya arin Israel!”
50Sinabin Jesus kana, “Manampalataya ka nayi kangku gawan sinabi kuy nakitan kata sa aypan puun kayun igus? Alwan kay abiin na makit mu, ta igit pun baysên na makitan mu.”
51Buy sinabi pun êt Jesus kana, “Pansabin ku kamuyuy makitan yuy mawang-at ta langit buy makitan yu êt ya mani ang-el Bapan Namalyari ya magdakêy buy magtabuy sa bibiyan kuy in-Anak Tawuy ubat sa langit.”
2Ya tangênan sa Cana
1Sên nilabas say luway allu, dilag tangênan sa Cana sa prubinsyan Galilea. Idi bayduy indu nan Jesus. 2Buy naku êt baydu si Jesus kaawyun nay mani tagasunul na gawan sinagyat sila. 3Sên naubus say alak sa kalutu, sinabin indu nan Jesus kana, “Naubus ya alak la.”
4Sinabin Jesus kana, “Tuwa kuway, paulayan muku pun. Asê pun inlumatêng nga uras ku.”
5Sinabin indu nan Jesus sa mani manawup sa kalutu, “Daygên yuy sabêt man na iutus na kamuyu.”
6Dilag baydun anêm ma tapayan ya panggamitin mani Judio sa naugalyan lan pag-uyas. Ya balang tapayan, malyarin maglaman pitumpu buy limay litru anggan dinalan buy mapu buy limay litruy lanêm. 7Sinabin Jesus sa mani manawup, “Pakapnun yun lanêm ma mani tapayan.” Buy pinakapnu la yabay.
8Pamakayari, sinabin Jesus kalla, “Manaksêb kaw buy gêtan yu sa mamaala sa kalutu.” Nanaksêb sila yabay buy indin la sa mamaala. 9Kabay tinawayan mamaalay lanêm ya napakadyag alak. A na tanda nu saantu naubat ya alak nuwa ya mani manawup, tanda la ta silay nanaksêb lanêm. Kabay impabêg nay liyaki ya pan-itangên 10buy sinabi na, “Babayu muyan in-awas ya mamanyaman na alak ta. Pakan sa balang kalutuy mumuna lan pan-iawas ya mamanyaman na alak. Buy nu malakêy nay nainêm mani tawu, baydu la pun iawas ya pêrad manyaman na alak.”
11Ya nalyarin abiin sa Cana sa prubinsyan Galilea, sabay ya nunan mamakaupapas ya dinyag Jesus. Buy sa kapamilatan dinyag na, impakit nay kapangyarian na. Kabay luyang nanampalataya kanay mani tagasunul na.
12Pamakayarin tangênan, naku si Jesus sa balayan Capernaum, kaawyun nay indu na, mapatêl na buy mani tagasunul na. Nanugêl sila baydun dakun umnuy allu.
Ya pagmalasakit Jesus sa Templu
(Mateo 21:12-13; Marcos 11:15-17; Lucas 19:45-46)
13Narani yay pestan mani Judioy pambêgên Pestan Kaligtasan.2:13 Ya Pestan Kaligtasan sabay ya pangganakan mani Judio sa allun pamiligtas Bapan Namalyari kalla ubat sa pangaipus la sa Egipto sa panawun Moises. Kabay naku si Jesus sa balayan Jerusalem. 14Nalatêng na sa kasawangan Templun Bapan Namalyari ya mani magtindan baka, mani tupa buy mani pati-pati ya pan-iandug kan Bapan Namalyari. Nakitan na êt ta mani tawuy nakaiknu ya mallibay peran dayuwan sa peran mani Judio. 15Pamakakit na kalla, nangwa yan sêêl ya pinallatiku na buy inuday nan impaawas ya mani baka buy tupa sa Templu. Imbulaglag nay mani peran mani mallibay buy imbabaliswag nay mani lamesa la. 16Sinabin Jesus sa mani mamisaliw mani pati-pati, “Itas yuy mani abiin! Agana yu daygên palengki ya balin Bapa ku!”
17Naganakan mani tagasunul nay idi sa kasulatan, “Mipakadawak kaku gawan sa pagmalasakit ku sa bali mu.”2:17 Mani Kanta 69:9.
18Gawan sa dinyag na, pinatang yan puun mani Judio, “Sabêt ta mamakaupapas ya maipakit mu kanyan amên maipapêtêg mun dilag kan karapatan daygên na abiin?”
19Pikitbayan silan Jesus, “Lasakên yuy Templun ati buy sa lalên tatluy allu, ipaydêng kun manguman.”
20Sinabi lay naman, “Nayin kay tatluy allu minaman daygên ya Templun ati, pakan dinyag ga ati sa lalên apattapu buy anêm ma tawun?” 21Nuwa a la mapukatan ya templuy pansabin Jesus sabay ya lawini na. 22Kabay sên nanguman nabyay si Jesus, naganakan mani tagasunul nay mani sinabi na tungkul sa Templu. Buy luyang silan nanampalataya sa pansabin Kasulatan Bapan Namalyari buy sa mani sinabin Jesus.
Tandan Jesus ya laman bêkên mani tawu
23Sabitun Pestan Kaligtasan, idi pun sa Jerusalem si Jesus. Malakêy mamakaupapas ya dinyag na. Kabay malakêy nanampalataya kana. 24Nuwa asê nagtiwala si Jesus sa mani tawu, gawan tanda nay isip kaganawan tawu. 25Buy a nayna kaylangan dilag magsabi kana tungkul sa pan-isipin mani tawu, ta tanda nayna nu sabêt ta idi sa bêkê la.
3Tungkul sa panguman pamianak
1Dilag gisay tawuy maglagyun Nicodemo. Gisa ya sa puun mani Judio buy kaawyun ya sa grupun mani Pariseo. 2Gisay yabi, naku ya kan Jesus buy sinabi na, “Manuru, tanda yan ya gisa ka sa mani manuruy in-utus Bapan Namalyari, tagawan ayin makadyag sa mani mamakaupapas ya pandaygên mu, kaynu idi kana si Bapan Namalyari.”
3Nakitbay si Jesus kana, “Pansabin ku kamuy nu asê ianak manguman ya gisay tawu, a ya miawyun sa mani tawuy pag-arian Bapan Namalyari.”
4Namatang si Nicodemo, “Parasaantun ianak manguman ya gisay tawu nu tuwa yina? A yina malyarin miudung sa bitukan indu na amên ianak yan manguman.”
5Sinabin Jesus, “Pansabin ku kamuy liban ta nu asê ianak sa kapamilatan lanêm buy sa Ispiritun Bapan Namalyari ya gisay tawu, a ya miawyun sa mani tawuy pag-arian Bapan Namalyari. 6Ya in-anak sa kapamilatan tawu, dilag yan lawini. Nuwa ya in-anak sa kapamilatan Ispiritun Bapan Namalyari, dilag yan bayun biyay gawan sa Ispiritun Bapan Namalyari. 7Kabay agana ka magtaka sa sinabi ku kamuy kaylangan kaw ianak manguman. 8Ya Ispiritun Bapan Namalyari, para yan angin ya asê makitan. Ya angin, malêngê tamuy pantumyêp na, nuwa a tamu tanda nu antuy ubatan na o antuy lakwên na. Para êt baydu sa tawuy idi kanay Ispiritun Bapan Namalyari, ta abituy makitan sa biyay na.”
9Namatang si Nicodemo, “Parasaantun malyari ya abitu?”
10Nakitbay si Jesus, “Gisa kan kilalay manurun Kautusan sa Israel, nuwa siyan a muya mapukatan na ati ta? 11Pansabin ku kamuyuy pan-ipatanda yan na mani natandan yan buy pan-ipapêtêg yan na mani nakitan yan. Nuwa a yu pantanggapên ya pan-ipapêtêg yan. 12Nu a kaw maniwala sa pansabin ku tungkul sa mani bagay baydi sa babun luta, luyang kawnan asê maniwala sa sabin ku kamuyu tungkul sa mani bagay sa langit. 13Ayin kaatag nakalaku sa langit liban kangkuy ubat sa langit ta in-Anak Tawu.”
14Sinabi pun êt Jesus, “Sabitun nuna, intag-ay êt Moises ya utan ya tangsu3:14 Ya utan ya tangsu intag-ay Moises sa têkên na kayu. Para êt baydu si Jesus itag-ay ya êt sa kurus sa kayu. sa kayu sa kakyangan amên ya balang natuktuk utan ya mangêlêw sa utan ya tangsu, miligtas sila. Para ku êt bayduy ubat sa langit ta in-Anak Tawu ya sêpat êt itag-ay3:14 Mani Bilang 21:8-9.15amên nu sisabêt man na manampalataya kangku, mabiyan yan biyay ya ayin katganan.”
16“Gawan kakaidwan Bapan Namalyari ya kaganawan tawu sa babun luta, indin nay kagisagisay Anak na amên nu sisabêt man na manampalataya kana, a ya milaku sa ayin katganan na kaparusan, nun a mabiyan yan biyay ya ayin katganan. 17Gawan asê in-utus Bapan Namalyari ya Anak na baydi sa babun luta amên atulan kaparusan ya mani tawu, nun a amên iligtas na sila.”
18“Ya manampalataya sa Anak na, a ya atulan kaparusan. Nuwa ya asê manampalataya kana, inatulan ninan Bapan Namalyari sa kaparusan, gawan a ya nanampalataya sa kagisagisay Anak na. 19Inatulan silayna gawan inlumatêng nga Anak Bapan Namalyari bilang dêkêt baydi sa babun luta. Nuwa labay la pun manugêl sa nadiglêm kaysa magdani kanay mam-in sawang, gawan nadawak ka mani pandaygên la. 20Ta ya tawuy manyag nadawak, a ya kalabay sa nasawang buy a ya magdani sa nasawang, gawan a na labay makitan ya pandaygên na. 21Nuwa ya tawuy mambumyay sa kapêtêgan, magdani ya sa nasawang amên makit kaganawan na nadyag nay mangangêd sa kapamilatan panunul na sa kalabayan Bapan Namalyari.”
Si Jesus buy si Juan ya Mamawtismu
22Pamakayarin abiin, naku si Jesus buy mani tagasunul na sa prubinsyan Judea. Nanugêl sila baydun pêrad da panawun buy namawtismun mani tawu. 23Namawtismu êt si Juan sa lugal la pambêgên Enon ya narani sa balayan Salim, gawan malakêy lanêm baydu. Mamaku kanay mani tawu amên magpabawtismu. 24Sa panawun na abitu, asê pun impasukul si Juan.
25Amêsên, dilag pamisusubakan ya gisay Judio buy mani tagasunul Juan tungkul sa naugalyan lay pallinis. 26Kabay nakuy mani tagasunul Juan kana buy sinabi la, “Manuru, si Jesus ya impakilala mu sa mani tawu sa lipay Ilug Jordan, mamawtismu ya êt buy malakê êt ta tawuy mamaku kana.”
27Nakitbay si Juan, “Ayin madyag ga tawu nu asê tulutan Bapan Namalyari. 28Sikaw way makapagpapêtêg sa sinabi kuy alwan sikuy Cristu, nun a kay gisa kun in-utus Bapan Namalyari ya nuna kana amên ipatanday pallumatêng na. 29Alimbawa sa gisay tangên, nu palatêng ngay liyaki ya manangên buy nu malêngêy nan abay ya tunuy na, sadyay sayan abay gawan mapagkaawyun nan liyaki ya babayi ya pantangênên na. Para ku êt baydu. Sadyay saya ku gawan mapagkaawyun nan mani tawu si Jesus. 30Sêpat yan mitag-ay buy sikuy naman miyêpa.”
31Sinabi pun êt Juan, “Si Cristu, ubat ya sa langit. Kabay dakila ya sa kaganawan. Sikitamina man, idi baydi sa babun luta buy magsabin kay tungkul sa mani bagay baydi sa babun luta. Nuwa si Cristu, ubat ya sa langit. Kabay dakila ya sa kaganawan. 32Pan-ipapêtêg nay nakitan na buy nalêngê na sa langit, nuwa kay dakun umnuy naniwala sa pan-ipapêtêg na. 33Nuwa ya naniwala sa pansabin na, magpapêtêg yan mapagtiwalan ya mani pansabin Bapan Namalyari. 34Ta si Cristuy in-utus Bapan Namalyari ya sabay ya mamipatanda kantamun mani pansabin Bapan Namalyari, gawan lubus indin kanay Ispiritun Bapan Namalyari. 35Kakaidwan Bapan Namalyari ya Anak na buy impaaypa nay kaganawan sa kapangyarian na. 36Ya manampalataya sa Anak Bapan Namalyari, mabiyan yan biyay ya ayin katganan. Nuwa ya asê manunul kana, a ya mabiyan biyay ya ayin katganan, nun a manugêl kanay tubag Bapan Namalyari.”
4Si Jesus buy babayi ya taga Samaria
1Nabalitan mani Pariseoy mas malakêy tagasunul Jesus buy binawtismuwan na kaysa kan Juan. 2Pakan ya pêtêg, alwan si Jesus ya mamawtismu nun a mani tagasunul nay pan-iutus nan mamawtismu. 3Namita si Jesus sa prubinsyan Judea buy nag-udung ya sa prubinsyan Galilea. 4Kaylangan nan duman sa Samaria.
5Sên manduman na si Jesus buy mani tagasunul na sa Samaria, niras sila sa gisay balayan ya pambêgên Sicar ya narani sa lutay manan indin Jacob sa anak nay si Jose. 6Dilag baydun pangasuyan ya manan dinyag Jacob. Sên napagalan Jesus sa pamita na, niknu ya sa danin pangasuyan. Marani yan ugtuy mamut ya abitu. 7-8Ya mani tagasunul na, napapakun sa balayan amên manaliw kanên. Kaban nakaiknu si Jesus, dilag inlumatêng ya gisay babayi ya Samaritana amên mangasuy. Sinabin Jesus kana, “Malyari yaku nayin makiinêm?”
9Nuwa sinabin babayi kana, “Uysiyan manyawad kayan lanêm kangku ta? Pakan Judio ka buy Samaritana ku.” Sinabi nay abiin tagawan ayin pamikiawyun na mani Judio sa mani Samaritano.
10Pikitbayan Jesus ya babayi, “Nu tanda mu ta dayi ya pan-idin Bapan Namalyari buy nu sisabêt ta makiinêm amêsên kamu, dat sika pun na makiinêm lanêm kangku buy biyan katan lanêm ya mam-in biyay.”
11Sinabin babayi, “Patêl lay, malalêy pangasuyan buy ayin kan panaksêb. Saantuy pangwanan mun lanêm ya mam-in biyay? 12Awta igit ka pun nayi sa ninunu tamun si Jacob ya nipamana kanyan ati ya pangasuyan nê? Sabitun nuna, baydi sila maminêm buy mani anak na, agyan na mani saysay na.”
13Nakitbay si Jesus, “Ya kaganawan minêm sa lanêm ma pan-asuyun yu baydi, pumêl-ang yan manguman, 14nuwa sisabêt man na minêm sa lanêm ma idin ku, a yina pumêl-ang. Ta ya lanêm ma idin ku kana, kaparisun lanêm sa sibul ya nabyay sa lalên bêkê na ya sabay ya mam-in biyay ya ayin katganan kana.”
15Sinabin babayi, “Patêl lay, biyan muku bay abiin na lanêm ya pansabin mu amên a kina mapêl-ang buy a kina miudung-udung mangasuy baydi.”
16Sinabin Jesus kanay, “Muli kay na pun buy pakilaku muy asawa mu baydi.”
17Pikitbayan yan babayi, “Ayin nakun kayêk asawa.”
Sinabin Jesus kana, “Pêtêg ga sinabi muy ayin kan asawa, 18gawan limay nay napag-asawa mu buy ya pagkaawyun mu amêsên, alwa mu êt pêtêg asawa. Kabay pêtêg ga sinabi mu.”
19Sinabin babayi, “Tanda kuy gisa kan propeta. 20Ya mani ninunu yan, baydi sa bung-uy mangulimên kan Bapan Namalyari. Nuwa sikaw waman na mani Judio, magsabin kay sa Jerusalem sêpat mangulimên na mani tawu.”
21Sinabin Jesus kana, “Maniwala ka sa sabin ku. Lumatêng nga panawun na alway nan sa bung-uy ya ati o sa Jerusalem kaw mangulimên kan Bapan Namalyari. 22Sikaw wa mani Samaritano, a yu kilala ya pan-ulimênên yu. Nuwa sikay ya mani Judio, kilala yan na pan-ulimênên yan, tagawan maubat sa layin mani Judio ya mamiligtas sa mani tawu. 23Nuwa palatêng ngay panawun buy idi yana baydi, ya mani pêtêg mangulimên kan Bapan Namalyari, mangulimên sila sa kapamilatan sawup Ispiritun Bapan Namalyari buy sa kapêtêgan, ta parabaysên na kalabayan Bapa. 24Si Bapan Namalyari, Ispiritu ya. Kabay ya mangulimên kana, sêpat yan mangulimên kana sa kapamilatan Ispiritun Bapan Namalyari buy sa kapêtêgan.”
25Sinabin babayi, “Tanda kuy lumatêng nga Mesiyas ya pambêgên Cristu. Pamakalatêng na, siyay mipatanda kanyan kaganawan bagay.”
26Sinabin Jesus kana, “Siku amêsên na kasabi mu ya sabay ya Mesiyas ya pan-êtêngên yu.”
27Sa uras abitu, inlumatêng nga mani tagasunul Jesus. Nakamulala sila gawan nalatêng lay makisabi ya sa gisay babayi. Nuwa ayin gisa man kallay namatang nu sabêt ta kaylangan babayi. Buy ayin êt namatang kan Jesus ya siyan makisabi ya sa babayi.
28Inlakwanan babayi ya banga na buy nag-udung ya sa balayan buy sinabi na sa mani tawu bayduy, 29“Kaksaw kaw! Elêwên yuy tawuy siyan tanda nay kaganawan dinyag ku! Dat sabay siyay nay Cristuy pan-êtêngên tamu.” 30Kabay namitay mani tawu sa balayan buy inlaku la si Jesus.
31Kaban ayin pun na babayi, nakisabi ya mani tagasunul kan Jesus, “Manuru, mangan kayna.”
32Nuwa nakitbay si Jesus, “Dilag gakun kanên na a yu tanda.”
33Kabay nipapatang nga mani tagasunul na, “Dilag nayin namalêt kanên kana?”
34Sinabin Jesus kalla, “Ya kanên ku sabay ya panunul ku sa kalabayan Bapan Namalyari ya namiutus kangku buy yarin na pan-ipadyag na. 35Alwa nayin pansabin yuy ‘apat ta buwan pun bayuy pamipupul’? Nuwa pansabin ku kamuyuy êlêwên yuy mani tawuy mallumatêng. Para silan pali ya nawtuy na buy malyari yan pupulun! 36Amêsên, pupulun yu silayna amên makatanggap kaw gantimpalay ubat kan Bapan Namalyari. Buy ya mani tawuy pampupulun yu, mabiyan silan biyay ya ayin katganan. Kabay masayan miaawyun na nananêm buy namupul. 37Pêtêg ga panabin, ‘Kaatag ga nananêm buy kaatag êt ta namupul.’ 38In-utus kataw amên pupulun na a yu intanêm. Kaatag ga nagkasakit nitanêm Sabin Bapan Namalyari kalla, nuwa sikaw waman na mamupul sa intanêm la.”
Malakêy Samaritanoy nanampalataya
39Malakêy Samaritano sa balayan abituy nanampalataya kan Jesus gawan sa imbalitan babayi, “Tandan Jesus ya kaganawan dinyag ku.” 40Kabay pamakalatêng mani Samaritano kan Jesus, inyawad lay, “Manuru, manugêl ka pun baydi kanyan.” Kabay nanugêl yabay baydu kallan luway allu.
41Gawan sa pangaral Jesus, malakê pun êt kallay nanampalataya. 42Sinabin mani tawu sa babayi, “Manampalataya kay amêsên kana, alwan gawan sa sinabi mu, nun a gawan nalêngê yan na pagsabi na buy tanda yan na sabay siyay nay Mamiligtas sa kaganawan tawu baydi sa babun luta.”
Pinaiyul Jesus ya anak gisay pinunu
43Pamakayarin luway allun panugêl Jesus baydu, namita yan papakun sa prubinsyan Galilea. 44Si Jesus ya nagsabin ya gisay propeta, asê panggalangên sa sarili nan lugal. 45Sên nilatêng ya sa prubinsyan Galilea, mangêd yan tinanggap mani tawu, gawan nakitan lay kaganawan dinyag na sa Jerusalem sabitun Pestan Kaligtasan.
46Nanguman nag-udung si Jesus sa Cana sa prubinsyan Galilea nu saantu nan dinyag alak ka lanêm. Baydu dilag gisay pinunuy nag-anak liyaki ya nagsakit ta idi sa balayan Capernaum. 47Sên nabalitan nay nag-udung si Jesus sa prubinsyan Galilea ubat sa Judea, inlaku nay ati. Nakisabi ya kan Jesus, “Panginuun, nagsakit kayêk ka anak kuy liyaki buy marani yan mati. Nu malyari dayin kayêk, kilaku ka pun kangku sa Capernaum amên paiyulun muya.”
48Sinabin Jesus kana, “Anggan a kaw makakit mamakaupapas buy mani tanda’, a kaw pun maniwala kangku.”
49Sinabin pinunu, “Panginuun, kilaku kayna pun dayin kayêk kangku bayu pun mati ya anak ku.”
50Sinabin Jesus kana, “Muli kayna. Umiyul lay anak mu.” Naniwalay pinunu sa sinabin Jesus buy nuli yina.
51Kaban idi yapun sa dan, timbêng nginan mani ipus na buy sinabi kanay, “Inumiyul lay anak mu!”
52Kabay pinatang naya, “Sabêt ta uras nan inumiyul?”
Nakitbay sila, “Saybi pun ala unan kaawat, a yina inumut.” 53Naganakan pinunu ya sa uras êt ta abitu, sinabin Jesus kanay “Inumiyul lay anak mu!” Kabay nanampalataya ya kan Jesus buy kaganawan kaawyun na sa bali.
54Ati ya ikalway mamakaupapas ya dinyag Jesus sa prubinsyan Galilea sabitun pamakaubat na sa prubinsyan Judea.
5Pinaiyul Jesus ya gisay liyaki sa Bethzata
1Pamakayarin abiin, naku si Jesus sa Jerusalem sa gisay pestan mani Judio. 2Sa gisay pasbul la pasun sa balayan Jerusalem nu saantu la pan-idan na mani tupa, dilag narani ya dinyag lan pagpaluynan ya nu bêgên sa sabin Hebreo, Bethzata. Sa palitêng ati, dilag limay dinyag ga pagpagêmwan, 3nu saantun nakakalêk ka malakêy nagsakit, mani bulag, mani pilay buy mani lumpu. [Pan-êtêngên lan magkimit ta lanêm, 4gawan nu misan, dilag gisay ang-el Bapan Namalyari ya magtabuy bayu mamikimit lanêm. Nu naikimit tan ang-el la lanêm, ya munan makalaku baydu sa lanêm, umiyul ya agyan sabêt man na sakit na.]
5Dilag baydun liyaki ya tatlumpu buy waluy tawun nan sinakit. 6Sên nakitan yan Jesus buy natandan nay nabuyut tinan sinakit, pinatang naya, “Labay mu nayin umiyul ka?”
7Nakitbay ya nagsakit, “Awuy patêl ku, nuwa ayin manawup kangkun maku nu pan-ikimit ta lanêm. Kaban papakun naku pun baydu, maunan nakinan kaatag.”
8Sinabin Jesus kana, “Midêng ka, gêtan muy kalapayan mu buy mita kayna!” 9Tambêng inumiyul la liyaki buy gintan nay amak na buy nakabita ya. Nalyari ya abiin sa Allun Pagpaynawa.
10Kabay sinabin mani puun Judio sa tawuy pinaiyul, “Allun Pagpaynawa amêsên! Labag sa Kautusan na pantan mun abiin na amak mu.”
11Nuwa nakitbay ya, “Ya tawuy nakapaiyul kangku sabay ya nagsabin gêtan kuy amak ku buy mita ku.”
12Pinatang laya, “Magkatawwan nagsabi kamun gêtan muy amak mu buy mita ka?” 13Nuwa asê tandan liyaki nu sisabêt ta namaiyul kana tagawan nakiagêm si Jesus sa malakêy tawu.
14Asê naêpêng, nakitan Jesus sa Templuy tawuy pinaiyul na. Kabay sinabi na kana, “Elêwên mu, inumiyul kayna. Agana kayna manguman manyag kasalanan, ta dat mas nadawak pun na malyari kamu.”
15Sên nakilala na si Jesus, nagdani ya sa mani puun Judio buy sinabi na kallay, “Si Jesus ya nakapaiyul kangku.” 16Gawan namaiyul si Jesus sa Allun Pagpaynawa, inumpisan yan pinasakit mani puun Judio.5:16 Ya pamaiyul Jesus sa Allun Pagpaynawa, intuwad mani Judio un gisay pag-ubra buy a la pantulutun na mamaiyul sa Allun Pagpaynawa.
17Nuwa sinabin Jesus kalla, “Pawan manyag ga Bapa kun Namalyari. Kabay pawa ku êt manyag.” 18Gawan sa sinabin Jesus, ingkadus pun mani puun Judioy patin ya. Tagawan alwan kay inlabag nay batas tungkul sa Allun Pagpaynawa, nun a binêg na pun êt sarili nan bapa si Bapan Namalyari. Buy sa pakapakun baydu, imparisu naynay sarili na kan Bapan Namalyari.
Ya kapangyarian Anak Bapan Namalyari
19Kabay sinabin Jesus kalla, “Pansabin ku kamuyuy sikuy Anak Bapan Namalyari, ayin nakun pandaygên na kay sa sarili ku, nun a ya pandaygên ku, kay ya mangakit kuy pandaygên Bapa ku. Ta nu sabêt man na pandaygên Bapa ku, para êt bayduy pandaygên ku bilang Anak na. 20Ta kakaidwan nakun Bapa kun Namalyari buy pan-ipakit na kangkuy kaganawan pandaygên na. Buy ya ipakit na kangku amêsên, igit pun sa nakitan yu amên makaupapas kaw. 21Nu parasaantun pampabyayên Bapay mani nati, para ku êt bayduy Anak na, pabyayên kuy sisabêt man na labay kun pabyayên. 22Alwan si Bapay mangatul sa sisabêt man, nun a sikuy Anak na, ta impabaala na kangkuy kaganawan karapatan mangatul 23amên parangalên nakun kaganawan tawu kaparisun pamarangal la kan Bapa. Ya asê mamarangal kangku, a ya êt parangalên Bapa kuy namiutus kangku.”
24“Pansabin ku kamuyuy sisabêt man na mallêngê sa mani sabi ku buy manampalataya sa namiutus kangku, mabiyan yan biyay ya ayin katganan. A yina atulun ta inligtas sina sa kamatyan buy mabyay yinan ayin katganan. 25Pansabin ku kamuyuy palatêng ngay panawun buy inlumatêng ngana, ya si mani tawuy nati sa pangêlêw Bapan Namalyari, malêngê lay nay tunuy ku ya Anak na buy ya mallêngê buy maniwala sa sabin ku, mabiyan yan biyay ya ayin katganan. 26Ta dilag kapangyarian na Bapay mam-in biyay. Para ku êt bayduy Anak na, ta binyanan nakun kapangyarian mam-in biyay. 27Buy binyanan naku êt karapatan mangatul, gawan sikuy ubat sa langit ta in-Anak Tawu.”
28“Agana yu pagtakan na sinabi ku, gawan lumatêng lanuy uras ya kaganawan mani nati ya nakalbêng, malêngê lay tunuy ku 29buy mimata silan mipag-awas. Ya mani nanyag mangêd, pabyayên na silan ayin katganan. Nuwa ya mani nanyag nadawak, parusan silan ayin katganan.”
Ya mani mamipapêtêg kan Jesus
30Sinabi pun êt Jesus, “Ayin nakun madyag nun kay sarili ku. Mangatul laku, nuwa ya pangatul kuy kay ayun sa malêngê kun pansabin Bapa ku. Kabay makatuynungan na pangatul ku, gawan alwan sarili kun kalabayan na pansunulun ku, nun a ya kalabayan namiutus kangku.”
31“Nu kay sikuy magpapêtêg tungkul sa sarili ku, dat kay sabin yuy alwan pêtêg ga mani pansabin ku.5:31 Ayun sa batas Moises kaylangan luwa o tatlu ya testigu amên papêtgan na gisay bagay.32Nuwa dilag gisay magpapêtêg tungkul kangku ya sabay ya Bapa ku buy tanda kuy pêtêg ga pansabin na.”
33“Para êt baydu si Juan ya Mamawtismu. Sên niutus kaw tawu amên patangên ya, nagpapêtêg ya tungkul kangku. 34Insabi kuy tungkul sa pagpapêtêg Juan, alwan gawan kaylangan kuy pagpapêtêg gisay tawu, nun a amên manampalataya kaw kangku buy miligtas.
35Si Juan, kaparisu yan gisay dêkêt ta mansumawang. Buy agyan a ya naêpêng, lubus kaw natula sa sawang pagpapêtêg na. 36Nuwa dilag pun pagpapêtêg tungkul kangku ya igit pun sa pagpapêtêg Juan. Ayin kaatag nun a ya mani pan-ipadyag kangkun Bapa ku ya pandaygên ku amêsên ta abiin na magpapêtêg ya si Bapay namiutus kangku. 37Buy si Bapay namiutus kangkuy magpapêtêg êt tungkul kangku. Kanuman a yu pun nalêngêy tunuy na o nakitan na wangis na. 38Buy ayin sa bêkê yuy sabi na, gawan a kaw nanampalataya kangkuy in-utus na. 39Pan-usisên yuy Kasulatan Bapan Namalyari ta indap yu nu sa kapamilatan pangusisa yu, mabiyan kaw biyay ya ayin katganan. Ya Kasulatan na abiin, sabay ya magpapêtêg tungkul kangku, 40nuwa a kaw kalabay magdani kangku amên mabiyan kaw biyay ya ayin katganan.”
41“A ku pan-angadên na pangulimên mani tawu. 42Nuwa kilala kataw buy tanda ku êt ta ayin sa bêkê yuy pangidu kan Bapan Namalyari. 43In-utus sakun Bapan Namalyari baydi sa lagyu na, nuwa a yuku labay tanggapên. Nuwa nu dilag kaatag lumatêng kamuyu sa sarili nan lagyu, pantanggapên yuya. 44Parasaantu kaw manampalataya kangku nu kay pangulimên kaparisu yun tawuy labay yu buy alwan pangulimên sa gigisay Bapan Namalyari?”
45“Agana yu isipin na sikuy mamidalum kamuyu sa Bapa ku, nun a si Moises ya pan-asaan yu ya sabay ya mamidalum kamuyu, 46ta tungkul kangkuy insulat Moises. Kabay nu paniwalan yuya, paniwalan yuku êt. 47Nuwa gawan a yu paniwalan na mani insulat na, ipakun yu saantun paniwalan na mani pansabin ku?”
6Ya pamakan sa limay libuy tawu
(Mateo 14:13-21; Marcos 6:30-44; Lucas 9:10-17)
1Pamakayarin pesta, nag-udung si Jesus buy mani tagasunul na sa prubinsyan Galilea. Gisay allu, naglipay sila sa lawan Galilea ya pambêgên êt Tiberias. 2Sinunul sadyay lakên tawu si Jesus, gawan nakitan lay mani mamakaupapas ya dinyag na sa mani nipagsakit. 3Tinumuksaw sa bung-uy si Jesus kaawyun nay mani tagasunul na buy niknu sila baydu. 4Narani yanay pestan mani Judioy pambêgên Pestan Kaligtasan.
5Sên nangêlêw si Jesus, nakitan nay sadyay lakên tawuy magdani kana. Kabay pinatang na si Felipe, “Saantu kitamu makasaliw kanên amên maipakan sa mani tawun ati?” 6Pinatang nay ati amên subukan si Felipe, gawan tanday nan Jesus nu sabêt ta daygên na.
7Nakitbay si Felipe, “Asê nukad da luwan dalan na dinaryu6:7 Ya luwan dalan na dinaryu, katumbas yan upan gisay tawu sa waluy buwan. amên panaliw tinapay sadyay lakên tawu, agyan kay tipêrad pun êt ta balang gisa.”
8Sinabi yaman Andres ya patêl Pedro ya gisa sa tagasunul Jesus, 9“Dilag gisay anak ka liyaki baydi ya dilag lilimay tinapay buy luluway kênan lanêm. Nuwa asê nukad da ati sa sadyay lakên tawu.”
10Sinabin Jesus, “Paiknun yuy mani tawu.” Niknuy naman na mani tawu baydu sa malakêy lamun. Ya bilang mani lawyaki, limay libu. 11Kingwan Jesus ya tinapay buy kênan lanêm buy impasalamat na kan Bapan Namalyari. Pamakayari, inatag-atag nay ati sa mani tawu buy nangan sila.
12Sên nanabsuy yay mani tawu, sinabin Jesus sa mani tagasunul na, “Tipunun yuy kaganawan tagan amên ayin masayang.” 13Kabay tinipun lay tagan na tinapay buy napakapnu lay mapu buy luway salikap.
14Sên nakitan mani tawuy mamakaupapas ya dinyag Jesus, sinabi lay, “Sabay siyay nay propetay pan-êtêngên tamun lumatêng baydi sa babun luta!” 15Tandan Jesus ya labay layan pilitin daygên ari. Kabay namita ya baydu buy nanguman yan nagtuksaw sa bung-uy un kay kakapad na.
Namita si Jesus sa babun lanêm
(Mateo 14:22-33; Marcos 6:45-52)
16Sên mamayabiyabi yana, inlumunsan na mani tagasunul Jesus sa agid lawa. 17Nadêm mana buy ayin pun si Jesus. Kabay nagsakay silayna sa gisay bangka buy munay nan maglipay papakun sa balayan Capernaum. 18Kaban maglipay sila, nag-umpisan inlumakas ya angin buy dinumagul la alun. 19Sên nakasagwan silaynan lima o anêm ma kilumetru, dilag silan nakitan na mamita sa babun lanêm ya mamadanidani sa bangka la. A la nakilalay si Jesus awêd da abitu. Kabay sadyay limu la. 20Nuwa sinabin Jesus kallay, “Sikuy ati! Agana kaw malimu.”21Kabay impasakay la si Jesus sa bangka la buy mamakun ni, nilatêng sila sa lugal la lakwên la.
Tingkap mani tawu si Jesus
22-23Kinawasakan, ya mani tawu nu saantu sila pinakan tinapay un Panginuun, idi sila pun êt baydu. Tanda lay kay gigisay bangka ya sinakayan mani tagasunul na buy asê nakilaku si Jesus kalla. Kabay indap la, idi pun baydu si Jesus.
Amêsên, dilag inlumatêng nga mani bangka ya ubat sa Tiberias ya tinunggên sa lugal nu saantu impasalamat Panginuun na tinapay ya kinnan mani tawu. 24Sên a layna nakit si Jesus baydu buy mani tagasunul na, nagsakay sila sa mani bangkan abitu buy naku sa Capernaum amên têkapên si Jesus.
Ya kanên na mam-in biyay
25Pamakalatêng mani tawu sa Capernaum, nakitan la si Jesus buy pinatang laya, “Manuru way, nakanu kaw pun naku baydi?”
26Nakitbay si Jesus kalla, “Pansabin ku kamuyuy kay pantêkapên yuku, gawan nakaêkan kaw tinapay ya nakabsuy kamuyu, alwan gawan sa mani nakitan yuy mamakaupapas. 27Mag-ubra kaw alwan kay sa kanên na mangasira, nun a sa kanên na asê mangasira buy makab-in biyay ya ayin katganan. Sikuy ubat sa langit ta in-Anak Tawu ya mam-i kamuyun ati, ta sikuy pinilin Bapan Namalyarin binyanan nan kapangyarian mam-i kamuyun ati ya kanên na sabay ya mam-in biyay ya ayin katganan kamuyu.”
28Kabay pinatang mani tawu si Jesus, “Sabêt ta sêpat yan daygên amên madyag yan na pan-ipadyag Bapan Namalyari kanyan?”
29Nakitbay si Jesus, “Ati ya pan-ipadyag Bapan Namalyari kamuyu. Manampalataya kaw kangkuy in-utus na.”
30Namatang nga mani tawu, “Sabêt ta mamakaupapas ya ipakit mu kanyan amên manampalataya kay kamu? 31Sabitun idi sa kakyangan na mani pipuunpuunan yan, nangan silan kanên. Ta abituy idi sa Kasulatan, ‘Binyanan silan Moises kanên ya ubat sa langit.’ ”6:31 Exodo 16:4; Nehemias 9:15; Mani Kanta 78:24.
32Sinabin Jesus kalla, “Pansabin ku kamuyuy alwan si Moises ya nam-in kanên na ubat sa langit sa pipuunpuunan yu, nun a ya Bapa kuy nam-i. Buy siya êt amêsên na mam-i kamuyun pêtêg kanên na ubat sa langit. 33Gawan ya kanên na pan-idin Bapan Namalyari, ayin kaatag nun a abituy ubat sa langit buy mam-in biyay sa mani tawu sa babun luta.”
34Kabay sinabin mani tawu, “Panginuun, pawa mukay biyan abiin na pansabin muy kanên.”
35Sinabin Jesus kallay, “Sikuy kanên na mam-in biyay. Sisabêt man na magdani buy manampalataya kangkuy a yina lumayang o pumêl-ang agyan kanuman.”
36“Nuwa sabitun nuna, sinabi kina kamuyuy agyan nakit yinay mamakaupapas ya dinyag ku, a kaw pun êt nanampalataya kangku. 37Ya kaganawan tawuy pan-itiwala kangkun Bapa, sabay silay magdani kangku. Buy ya tawuy magdani kangku, tanggapên kuya. 38Gawan naku waku baydin ubat sa langit amên daygên kuy kalabayan Bapa kuy namiutus kangku, alwan ya sarili kun kalabayan. 39Ati ya kalabayan namiutus kangku. A ku paulayan mipakadawak ka mani intiwala na kangku, nun a pabyayên ku sila sa allun pangukum ku. 40Gawan ati ya kalabayan Bapa ku, ya si kaganawan nangilala buy nanampalataya kangku ya Anak na, mabiyan silan biyay ya ayin katganan. Buy pabyayên ku sila sa allun pangukum ku.”
41Amêsên, niaayas ya mani Judio gawan sinabin Jesus ya sabay siyay kanên na ubat sa langit. 42Sinabi la, “Alwa nayin kay si Jesus ya abiin ya anak Jose? Siyan pansabin nayay ubat ya sa langit ta, pakan kay kilala tamuy mangatwa na?”
43Sinabin Jesus kallay, “Agana kaw miaayas. 44Ayin tawuy manampalataya kangku liban ta nu si Bapay namiutus kangkuy mipakadani kana. Buy ya mani magdani kangku, pabyayên ku sila sa allun pangukum ku. 45Idi sa insulat mani propetay, ‘Turwanan silan kaganawan Bapan Namalyari.’6:45 Isaias 54:13. Kabay ya kaganawan mallêngê buy makatanda sa sabin Bapa, sabay ya magdani kangku. 46Asê labay sabin na dilag gan nakakit kan Bapa, liban kangkuy ubat kan Bapan Namalyari ya sabay ya nakakit kana.”
47“Pansabin ku kamuyuy ya manampalataya kangku, mabiyan yan biyay ya ayin katganan. 48Sikuy kanên na mam-in biyay. 49Ya mani pipuunpuunan yu, nangan silan kanên na indin Bapan Namalyari kalla sa kakyangan, nuwa nati sila pun êt kaganawan. 50Nuwa idi ya baydi ya kanên na ubat sa langit buy ya mangan ati, a yina mati. 51Sikuy kanên na mam-in biyay ya ubat sa langit. Ya lawini ku sabay ya kanên na idin kun ikabyay mani tawu sa babun luta. Sisabêt man na mangan kanên na ati, mabiyan yan biyay ya ayin katganan.”
52Nisusubakan na mani Judioy mallêngê kan Jesus. Sinabi la, “Parasaantun maidin tawun ati ya lawini na amên kanên tamu?”
53Sinabin Jesus kalla, “Pansabin ku kamuyuy nu a kaw mangan lawini ku ya in-Anak Tawuy ubat sa langit buy minêm daya ku, a kaw mabiyan biyay ya ayin katganan. 54Nuwa sisabêt man na mangan lawini ku buy minêm daya ku, mabiyan yan biyay ya ayin katganan buy pabyayên kuya sa allun pangukum. 55Tagawan na lawini kuy pêtêg kanên buy ya daya kuy pêtêg pan-inêmên. 56Sisabêt man na mangan lawini ku buy minêm daya ku, manugêl ya kangku buy manugêl laku êt kana. 57Si Bapan Namalyari ya namiutus kangku ya sabay ya pinangubatan biyay buy bumyay yaku gawan kana. Para êt baydu, sisabêt man na mangan lawini ku, bumyay ya êt gawan kangku. 58Sikuy kanên na ubat sa langit. Ya kanên na ati, alwan kaparisun kanên na kinnan mani pipuunpuunan yu, tagawan agyan nangan sila, nati sila pun êt. Nuwa sisabêt man na mangan lawini ku, mabiyan yan biyay ya ayin katganan.” 59Abiin na sinabin Jesus sa pangaral na sa balin pagtipunan mani Judio sa Capernaum.
Ya mani sabi ya mam-in biyay ya ayin katganan
60Sên nallêngên mani tagasunul Jesus ya abitu, malakê kallay nagsabin, “Mangasakit ta pan-iaral na. Sisabêt ta makatanggap ati?”
61Nuwa agyan ayin magsabi kana, tandan Jesus ya piaayasan mani tagasunul nay in-aral na. Kabay sinabi na kallay, “Natibsê kaw nayi sa sinabi ku? 62Luyang ngabay nu makitan yu kuy ubat sa langit ta in-Anak Tawuy mag-udung sa ubatan ku. 63Ya Ispiritun Bapan Namalyari sabay ya mam-in biyay. Asê madyag tawuy ati. Ya mani pansabin ku kamuyuy ubat sa Ispiritun Bapan Namalyari ya sabay ya mam-in biyay. 64Nuwa dilag dakun umnu kamuyuy asê maniwala sa mani pansabin ku.” Sinabin Jesus ya abiin gawan sa umpisa pun, tanda nayna nu sisabêt ta asê manampalataya buy nu sisabêt ta mamisupakat kana. 65Sinabi pun êt Jesus, “Ati ya sangkan na sinabi ku kamuyuy ayin manampalataya kangku nu asê tulutan Bapa ku.”
66Ubat ta baydu, malakê sa mani tagasunul nay nallakwan kana buy asina nanunul kana. 67Kabay pinatang nay mapu buy luway tagasunul na, “Sikaw way, lakwanan yuku êt nayi?”
68Nakitbay si Simon Pedro, “Panginuun, sisabêt pun na sunulun yan? Kay sikay dilag mani sabi ya mam-in biyay ya ayin katganan. 69Maniwala kay kamu buy tanda yan na kay sikay Banal la in-utus Bapan Namalyari.”
70Sinabin Jesus kallay, “Alwa nayin sikuy namili kamuyun mapu buy luwa? Nuwa ya gisa kamuyu, pinagsuklutan Satanas!” 71Ya pantukuyun Jesus sabay si Judas ya anak Simon Iscariote, gawan agyan kaawyun si Judas sa mapu buy luway tagasunul na sabay siyay mamisupakat kan Jesus.
7Asê nanampalatayay mapatêl Jesus kana
1Pamakayarin abiin, inlibut nay prubinsyan Galilea. Nuwa a ya naku sa prubinsyan Judea gawan labay yan patin mani puun Judio baydu. 2Sên narani yay pestan mani Judioy pambêgên Pestan Pamipaydêng mani Sawung, 3sinabin mani mapatêl Jesus kanay, “Siyan a kaya naku sa Judea amên makitan mani tagasunul muy mani pandaygên mu ta? 4Gawan ayin tawuy manyag paliim nu labay nan makilala ya. Nu manyag kaynan mamakaupapas, ipakit mina sa kaganawan tawu.” 5Sinabin mapatêl Jesus ya abiin gawan agyan sila, a sila manampalataya kana.
6Kabay sinabin Jesus kalla, “Alwa pun amêsên na panawun kun maku. Nuwa sikaw, malyari kaw maku agyan sabêt ta panawun. 7Ta asê nasulapu kamuyuy mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, nuwa siku, pangkasulapwan la, gawan pagpapêtgan kuy kadawakan na pandaygên la. 8Sikaw tanay maku sa pesta, ta a ku pun panawun maku baydu.” 9Pamakasabi nan abiin, nagpalakwan ya sa prubinsyan Galilea.
Naku si Jesus sa Pestan Pamipaydêng mani Sawung
10Pamakabitan mapatêl Jesus papakun sa pesta, naku êt si Jesus nuwa paliim. 11Baydu sa pesta, pantêkapên yan mani puun Judio. “Antuyna kanung a?”, patang la.
12Malakêy piaayasan mani tawu tungkul kan Jesus. Dilag magsabin, “Mangêd yan tawu.” Nuwa sinabi yaman kaatag, “Asê, kay pan-ilitêp nay mani tawu.” 13Nuwa ayin nagsabi tungkul kana sa arapan malakêy tawu gawan malimu sila sa mani puun Judio.
14Sên kabunakan nan allun pesta, naku si Jesus sa Templu buy nanuru ya sa kasawangan. 15Nakaupapas ya mani puun Judio sa panuru na buy sinabi lay, “Saantu na nakway abiin na kabiyasnan na, pakan a ya nag-aral?”
16Kabay sinabin Jesus kallay, “Ya pan-ituru ku alwan ubat kangku, nun a ubat sa namiutus kangku. 17Sisabêt man na manunul sa kalabayan Bapan Namalyari, matandan na nu ya pan-ituru kuy ubat kan Bapan Namalyari o kay ubat kangku. 18Ya manurun ubat sa sarili na, kay labay nay ulimênên ya. Nuwa ya maglabay ulimênên na namiutus kana, tapat ya buy a ya malaram. 19Alwa nayin indin Moises kamuyuy Kautusan? Nuwa siyan ayin yan gisa man kamuyuy manunul sa Kautusan. Gawan nu pansunulun yuy Kautusan, uysiyan labay yuku yan patin ta?”
20Nakitbay ya mani tawu, “Pansêdakan kaynan nadawak ka ispiritu! Sisabêt taman na kalabay mamati kamu?”
21Sinabin Jesus kalla, “Nakamulala kaw gawan pinaiyul kuy gisay tawu sabitun Allun Pagpaynawa. 22Alwa nayin indin Moises kamuyuy utus tungkul sa panuli? Sa kapêtêgan, alwan ubat kan Moises ya abiin, nun a ubat sa mani pipuunpuunan yu. Kabay pantulin yuy mani anak, agyan sa Allun Pagpaynawa. 23Amêsên, nu tinuli yina bay ya anak sa Allun Pagpaynawa amên asê malabag ga utus ya impasulat kan Moises, uysiyan manubag kaw ya kangku gawan pinaiyul kuy buun lawinin gisay tawu sa Allun Pagpaynawa ta? 24Agana kaw mangusga ayun sa mangakitan yu, nun a bayu kaw mangusga, usisên yu pun amên matandan yuy kapêtêgan.”
Namatang nga mani tawu nu si Jesus ya Cristu
25Sinabin dakun umnuy taga Jerusalem, “Alwa nayin sabay ya tawun ati ya labay patin mani pinunu tamu? 26Nuwa êlêwên yu! Magsabi ya sa arapan malakêy tawu buy ayin pansabin na mani pinunu laban kana. Dat pangkilalanên lay nan siyay Cristu. 27Nuwa tanda tamu nu antuy ubatan tawun ati. Nu lumatêng nga Cristu, ayin makatanda nu antuy ubatan na.”
28Kaban manuru si Jesus sa kasawangan Templu, masnêg nan sinabi, “Indap yu nayi nu kilala yu kina buy indap yu nayi nu tanda yina nu antuy ubatan ku. Naku waku baydi alwan kay sa sarili kun kalabayan, nun a kalabayan namiutus kangku. Tapat ya, nuwa a yuya kilala. 29Kilala kuya gawan ubat taku kana buy sabay siyay namiutus kangku.”
30Gawan sa mani sinabin Jesus, labay yina dayin dakpên mani puun Judio. Nuwa ayin nandakêp kana gawan alwa na pun uras. 31Agyan paraman baydu, malakê pun na mani tawuy manampalataya kana. Sinabi la, “Sabay siyay nabay ya Cristu, gawan ayin makaigit sa mani mamakaupapas ya dinyag na!”
In-utus ya mani magbantay sa Templu amên dakpên si Jesus
32Nalêngên mani Pariseoy piaayasan mani tawu tungkul kan Jesus. Kabay ya mani mamunun pari buy mani Pariseo, in-utus lay dakun umnuy magbantay sa Templu amên dakpên si Jesus.
33Sinabin Jesus, “Pêrad tanay panawun na mapagkaawyun yuku buy pamakayari, mag-udung ngakina sa namiutus kangku. 34Têkapên yuku, nuwa a yuku makitan, gawan a kaw makalaku sa lakwên ku.”
35Kabay nipapatang nga mani puun Judio, “Antu kanuy lakwên na ta a tamuy na makitan? Maku ya nayi sa mani Judioy nikyat sa lugal mani Griego? Dat turwanan nay mani Griego? 36Sabêt ta labay nan sabin sa sinabi nay, ‘Têkapên yuku, nuwa a yuku makitan,’ buy ‘A kaw makalaku sa lakwên ku’?”
Ya lanêm ma mam-in biyay
37Sên kapupusan nan allun pesta ya sabay ya pinakamaulaga, nidêng si Jesus buy masnêg nan sinabi, “Sisabêt man na napêl-ang, magdani ya kangku buy minêm. 38Tagawan idi sa Kasulatan nu sisabêt man na manampalataya kangku, ‘Mag-awas ubat sa bêkê nay lanêm ma nanuwad sibul la mam-in biyay.’ ” 39Ya lanêm ma pansabin Jesus, sabay ya Ispiritun Bapan Namalyari ya marani yan tanggapên mani manampalataya kana. Sa panawun abitu, asê pun indin na Ispiritun Bapan Namalyari gawan asê pun nag-udung si Jesus sa langit.
Ya paniwalan mani tawu tungkul kan Jesus
40Malakêy tawuy nakalêngê sa sinabin Jesus buy sinabin dakun umnu kalla, “Sabay siyay Propetay pan-êtêngên tamu!”7:40 Deuteronomio 18:15.
41Sinabi êt taman kaatag, “Sabay siyay Cristu!”
Nuwa dilag êt magsabin, “Alwan siyay Cristu, gawan asê malyarin maubat ta Cristu sa Galilea. 42Alwa nayin idi sa Kasulatan ya si Cristuy maubat sa layin Arin David buy ianak ya sa Bethlehem ma balayan David?” 43Kabay asê mipaparisuy paniwalan mani tawu tungkul kan Jesus. 44Labay kaatag ga dakpên ya, nuwa ayin nandakêp kana.
Asê kalabay maniwalay mani puun Judio kan Jesus
45Amêsên, nag-udung nga mani magbantay sa Templu sa mani mamunun pari buy mani Pariseo ya sabay ya namiutus kalla. Pinatang silan mani ati, “Siyan a yuya gintan baydi ta?”
46Nakitbay sila, “Babayu kay pun nakalêngên tawuy magsabin parabaysên.”
47Sinabin mani Pariseo, “Alwa ta, agyan sikaw nayiy nailitêp êt tawun abitu? 48Dilag kawna nayin nakitan na mani pinunu o mani Pariseoy manampalataya kana? 49Ayin! Kay mani tawuy ayin tanda sa Kautusan na impasulat kan Moises ya manampalataya kana. Parusan silan Bapan Namalyari!”
50Si Nicodemo ya naku kan Jesus sabitun nuna buy gisa ya êt sa mani Pariseoy idi baydu. Sinabi na sa mani kaawyun na, 51“Alwa nayin labag sa Kautusan tamuy atulan na gisay tawu anggan a yapun inlitis buy anggan asê pun natandan nu sabêt ta dinyag na?”
52Pikitbayan la si Nicodemo, “Awta taga Galilea ka êt nayi? Mangusisa ka sa Kautusan buy mangabasa muy ayin propetay lumatêng nga kay maubat sa Galilea.” 53[Pamakayarin abiin, nipamuli silaynan kaganawan.]
8Ya babayi ya nadakêp sa pamikikanayun
1[Si Jesus saman, naku ya sa Bung-uy mani Ulibu. 2Pamakawasak, kaban mamabunatbunat, nag-udung si Jesus sa kasawangan Templu. Buy malakêy tawuy nagdani kana. Kabay niknu yan nangaral kalla. 3Kaban mangaral ya, inlumatêng nga mani manurun Kautusan buy mani Pariseoy dilag aakay ya babayi ya nadakêp lan makikanayun. In-arap lay babayi sa mani tawu 4buy sinabi la kan Jesus, “Manuru, ya babayin ati, nadakêp yan makikanayun. 5Idi sa Kautusan na impasulat kan Moises, ya tawuy nangasalanan pamikikanayun, sêpat yan batwan angga sa mati ya. Kabay amêsên, sabêt ta masabi mu?”8:5 Nu asê ipabatun Jesus sa babayi, nallabag ya sa Kautusan impasulat kan Moises (Deuteronomio 22:22). Nu impabatu êt Jesus sa babayi, nallabag ya êt sa batas Romano.6Abiin na impatang la kana amên subukan ya, gawan mangkap silan maisangkan laban kana. Nuwa kay nagduku si Jesus buy pinanulat nay panudun gamêt na sa luta.
7Nuwa sên piuman-uman layan pinatang, nidêng si Jesus buy sinabi kallay, “Sisabêt baydi kamuyuy ayin kasalanan, sabay siyay munan mamatu kana.” 8Nanguman nagduku si Jesus buy nanulat sa luta.
9Pamakalêngê lan sinabi na, tisatisa silan namita. Nunay mangatwa angga sa kay si Jesus tay nitagan buy babayi. 10Amêsên, nidêng si Jesus buy sinabi na sa babayi, “Antu silayna? Ayin nayin nitagan agyan gisa man amên mangatul kamu?”
11Nakitbay ya babayi, “Ayin na kayêk.”
Kabay sinabin Jesus kana, “Agyan siku, a kata êt atulun. Mita kayna, nuwa agana kayna manguman manyag kasalanan.”]
Si Jesus ya dêkêt sa babun luta
12Nanguman nagsabi si Jesus sa mani tawu, “Sikuy dêkêt sa babun luta. Sisabêt man na manunul kangku, a yina bumyay sa kadlêman, nun a bumyay yina sa dêkêt.”
13Sên nalêngên mani Pariseoy abiin, sinabi lay, “A yan ka paniwalan ta kay kakapad minaman na magpapêtêg tungkul sa sarili mu.”
14Nakitbay si Jesus, “Agyan magpapêtêg gaku tungkul sa sarili ku, pêtêg ga pansabin ku, tagawan tanda ku nu antuy ubatan ku buy nu antuy lakwên ku. Nuwa sikaw, a yu tanda nu antuy ubatan ku o nu antuy lakwên ku. 15Pan-atulun yuku ayun sa kabiyasnan mani tawu baydi sa babun luta. Nuwa siku, a ku mangatul sa sisabêt man. 16Nuwa agyan mangatul laku, makatuynungan na pangatul ku. Ta alwan kay kakapad kuy mangatul, nun a kaawyun ku si Bapa ya namiutus kangku. 17Idi sa Kautusan yuy nu miparisuy pagpapêtêg luway nakakit, sêpat yun paniwalan ya pansabin la. 18Kabay sêpat yun paniwalan ya pagpapêtêg ku tungkul sa sarili ku, ta alwan kay sikuy magpapêtêg, nun a ya Bapa ku êt ta namiutus kangku.”
19Kabay namatang nga mani Pariseo, “Antu yabay ya Bapa mu?”
Nakitbay si Jesus, “A yuku pêtêg kilala buy a yu êt kilalay Bapa ku. Ta nu kilala yuku dayi, kilala yu êt ta Bapa ku.”
20Abiin na sinabin Jesus kaban mangaral ya sa danin pamyanan pera sa Templu. Nuwa ayin nandakêp kana, gawan a na pun panawun.
Asê taga babun luta si Jesus
21Kabay nanguman nagsabi si Jesus sa mani pinunun mani Judio, “Mita ku buy têkapên yuku. Nuwa a kaw makalaku sa lakwên ku, ta mati kaw un asê pun napatawad da mani kasalanan yu.”
22Kabay nisasabi ya mani puun Judio, “Magpakamati ya lawês? Sabêt ta labay nan sabin ya a kitamu makalaku sa lakwên na?”
23Sinabin Jesus kallay, “Sikaw, taga babun luta, nuwa siku, taga langit. 24Kabay sinabi ku kamuyuy mamatyan yun asê pun napatawad da mani kasalanan yu. Tagawan nu a kaw maniwala ya sikuy Cristu, taganan mamatyan yun asê napatawad da mani kasalanan yu.”
25Kabay namatang sila kana, “Awta, sisabêt ka?”
Nakitbay si Jesus, “Alwa nayin sinabi kina kamuyu sabitun nuna pun nu sisabêt taku.8:25 Sa Griego malyarin paradi êt ta labay sabin “Uysiyan kaylangan tamu yapun misasabi ta?”26Malakêy maisabi ku buy maiatul laban kamuyu. Nuwa paraman baydu, ya pan-ipatanda ku sa mani tawu sa babun luta, kay abituy mani pan-ipasabin namiutus kangku. Buy mapagtiwalan na mani pansabin na.”
27A la mapukatan ya si pantukuyun na, sabay ya Bapa nay idi sa langit. 28Kabay sinabin Jesus, “Sikuy ubat sa langit ta in-Anak Tawu, nu intag-ay8:28 intag-ay ya labay sabin intag-ay, intag-ay sa kurus. yu kinay ubat sa langit ta in-Anak Tawu, matandan yuy sikuy Cristu. Buy matandan yu êt ta kaganawan pandaygên ku buy pansabin kuy kay abituy in-aral kangkun Bapa ku. 29Pawa kun pagkaawyun na namiutus kangku. A naku pallakwanan un kay kakapad ku, tagawan pawa kun pandaygên na mani kapapaidu kana.” 30Sên nalêngên mani tawuy sinabin Jesus, malakêy nanampalataya kana.
Ya kapêtêgan na mamibus sa tawu ubat sa kasalanan
31Sinabin Jesus sa mani Judioy nanampalataya kana, “Nu isundu yuy panunul yu sa pan-iaral ku, pêtêg ga mani tagasunul kataw. 32Matandan yuy kapêtêgan buy ya kapêtêgan sabay ya mamibus kamuyu.”
33Nakitbay sila kan Jesus, “Layi kay Abraham buy kanuman, a kay napaipus agyan kan sisabêt man. Uysiyan sinabi muyay mibus kay yata?”
34Nakitbay si Jesus kalla, “Pansabin ku kamuyuy nu sisabêt man na mangasalanan, ipus yan kasalanan. 35Ya ipus, asê kaawyun sa gisay pamilya, nuwa ya anak, kaawyun ya kanuman. 36Kabay nu ya Anak Bapan Namalyari ya mamibus kamuyu sa kasalanan, taganan mibus kaw. 37Tanda kuy layi kaw Abraham, nuwa labay yukun patin, gawan a yu labay tanggapên na pangaral ku. 38Pansabin ku kamuyuy mani nakitan ku sa lukup Bapa ku, nuwa sikaw, pandaygên yuy naman na nalêngê yu sa bapa yu.”
39Sinabin mani tawu, “Layi kay Abraham!”
Nakitbay si Jesus, “Nu pêtêg kaw mani layin Abraham, pandaygên yu dayi ya mangangêd da dinyag na. 40Nuwa amêsên, siyan labay yu kinan patin, agyan pansabin kina kamuyuy kapêtêgan na nalêngê ku kan Bapan Namalyari. Alwan parabaysên na dinyag Abraham. 41Sikaw, pandaygên yuy mani pandaygên bapa yu.”
Nakitbay sila kan Jesus, “Alwa kay anak sa kaatag! Kay si Bapan Namalyari ya bapa yan.”
42Sinabin Jesus kalla, “Nu si Bapan Namalyari ya Bapa yu, kakaidwan yuku dayi, gawan ubat taku kana. Buy naku waku baydi alwan sa sarili kun kalabayan, nun a in-utus sakun Bapan Namalyari. 43A yu mapukatan na pansabin ku, gawan a yu labay tanggapên na pan-iaral ku. 44Si Satanas ya bapa yu, ta nu sabêt ta labay na, sabay ya pandaygên yu. Mamati yan tawu ubat pun sa umpisa buy a na labay ya kapêtêgan, gawan ayin kanay kapêtêgan. Ugali naynay malaram, gawan sabay siyay bapan kaganawan kalaraman. 45Nuwa agyan kapêtêgan na pansabin ku, a yuku labay paniwalan. 46Sisabêt kamuyuy makapagsabin nakadyag gakun kasalanan? Ayin! Nu kapêtêgan na pansabin ku, uysiyan a kaw ya kalabay manampalataya kangku ta? 47Ya mani anak Bapan Namalyari, mallêngê sila sa pansabin Bapan Namalyari. Nuwa sikaw, a kaw mallêngê gawan a kaw anak Bapan Namalyari.”
Si Jesus buy si Abraham
48Sinabin puun mani Judio kan Jesus, “Pêtêg awêd da gisa kan Samaritano8:48 Nayêpay êlêw mani Judio sa mani Samaritano gawan naawyunan silaynan kaatag layi. buy pansêdakan nadawak ka ispiritu.”
49Nakitbay si Jesus, “A ku pansêdakan nadawak ka ispiritu, nun a pamparangalên kuy Bapa ku. Nuwa sikaw, a yuku pamparangalên. 50A ku mangkap pamarangal. Si Bapay mangkap mani tawuy mamarangal kangku buy kay siyay mangukum. 51Pansabin ku kamuyuy nu sisabêt man na manunul sa pan-iaral ku, a ya mati kanuman.”
52Sinabin mani Judio, “Amêsên, pêtêg yabay ya pansêdakan kaynan nadawak ka ispiritu. Ta nati si Abraham buy mani propeta, pakan pansabin muy asê mati kanuman na manunul sa pan-iaral mu. 53Mas igit ka pun nayi sa bapa yan ya si Abraham? Agyan siya buy mani propetay nati! Sisabêt ka sa êlêw mu?”
54Nakitbay si Jesus, “Nu kay sikuy mamarangal sa sarili ku, ayin kapukatan na ati. Nuwa si Bapay pansabin yuy Bapan Namalyari yuy sabay ya mamarangal kangku. 55A yuya kilala, nuwa kilala kuya. Nu sabin kuy a kuya kilala, kaparisu yu kinan malaram. Nuwa taganan kilala kuya buy pansunulun kuy pansabin na. 56Sên natandan bapa yun Abraham ma tungkul sa panawun na pallumatêng ku baydi, natula ya. Pamakakit na, natulatula yabay.”
57Sinabin mani puun Judio kanay, “Ayin ka pun limampuy tawun. Parasaantu mun masabi ya nakitan mina si Abraham?”8:57 Si Abraham nati ya sabitun luway libuy tawun bayu pun in-anak si Jesus. Nag-umpisan nangaral si Jesus sabitun tatlumpuy tawun nayna.
58Nakitbay si Jesus, “Pansabin ku kamuyuy bayu pun ianak si Abraham, Sikuwi Sikina.”8:58 Siku wi Sikina gisa sa lagyun Bapan Namalyari sa Exodo 3:15.59Gawan sa sinabi na, namulut batuy mani tawu amên batwan ya. Nuwa nakapagtagu si Jesus buy namita ya sa Templu.
9Pinaiyul Jesus ya gisay bulag
1Kaban mamita si Jesus, dilag yan nakitan na gisay liyaki ya in-anak kinan bulag. 2Pinatang mani tagasunul na si Jesus, “Manuru, sisabêt ta nangasalanan ta in-anak yan bulag? Siya nayi o mangatwa na?”
3Nakitbay si Jesus, “Alwan siya o mangatwa nay nangasalanan, nun a in-anak yan bulag amên makitan kanay kapangyarian Bapan Namalyari. 4Kabay kaban allu pun, sêpat tamun daygên na pan-ipadyag Bapan Namalyari ya namiutus kangku. Gawan nu yabi yana, a tamina madyag ga pan-ipadyag na. 5Kaban idi yaku pun sa babun luta, sikuy dêkêt mani tawu.”
6Pamakasabi nan ati, nanupay ya sa luta ya dinyag nan burak buy impunu na sa matan bulag. 7Sinabin Jesus sa bulag, “Maku ka sa pagpaluynan ya pambêgên Siloe buy magpulamus ka baydu.” Ya labay sabin Siloe, “In-utus.” Kabay naku yabay bayduy bulag buy nagpulamus. Sên nag-udung ngina, nakakit tina.
8Kabay nipapatang nga mani karani nan bali buy kaatag pun na nakakit kana sabitun magpalimus yapun. Sinabi la, “Alwa nayin sabay siyay nakaiknun magpalimus allu-allu?”
9Sinabin kaatag, “Awya sabay siya yabay.”
Nuwa sinabi êt kaatag, “Te! Alwa, kay kalupa nay abitu.”
Sinabin bulag, “Sabay sikuy abitu.”
10Kabay pinatang lay liyaki, “Parasaantu kan nakakit?”
11Nakitbay ya, “Ya liyaki ya pambêgên lan Jesus, nanyag yan burak buy impunu nay ati sa mata ku buy sinabi na kangkuy, ‘Maku ka sa pagpaluynan na pambêgên Siloe buy magpulamus ka baydu.’ Kabay naku waku baydu buy nagpulamus. Pamakayari, nakakit takina.”
12Namatang nga mani tawu, “Antuyna?”
Nakitbay ya liyaki, “Tawan, a kina tanda.”
Inlitis mani Pariseo si Jesus
13Amêsên, ya manan bulag, gintan nan mani tawu sa mani Pariseo. 14Allun Pagpaynaway abitu sabitun nanyag burak si Jesus buy pinaiyul la bulag. 15Pinatang nga êt mani Pariseoy manan bulag, “Parasaantu kan nakakit.”
Kabay sinabi na, “Pinunwan nan burak ka mata ku. Nagpulamus saku buy pamakayari, nakakit takina.”
16Sinabin dakun umnuy Pariseo, “Pilmin alwan ubat kan Bapan Namalyari ya tawuy nanyag abiin, gawan a na sinunul la utus tungkul sa Allun Pagpaynawa.”
Nuwa sinabi yaman kaatag, “Nu makasalanan ya, parasaantu nan nadyag ga parabaysên na mamakaupapas?” Kabay asê nikakasunduy mani Pariseo tungkul kan Jesus.
17Kabay pinatang manguman mani Pariseoy manan bulag, “Sabêt ta masabi mu tungkul sa tawuy namaiyul kamu?”
Nakitbay ya, “Ya masabi ku, gisa yan propeta.”
18Nuwa asê pun êt naniwalay mani puun Judio ya sabay siyay manan bulag buy amêsên, makakit tina. Kabay impabêg lay mangatwa na 19buy pinatang, “Anak yu nayi ya ati? Pêtêg nayin in-anak kinan bulag? Uysiyan makakit tina amêsên ta?”
20Nakitbay ya mangatwa na, “Awu, tanda yan na anak yan yabay buy in-anak kinan bulag. 21Nuwa a yan naman tanda nu parasaantu yan makakit amêsên. Buy a yan êt tanda nu sisabêt ta namaiyul kana. Siya tay patangên yu, ta idi yina sa ustuy idad. Makapikitbay yina para sa sarili na.” 22Abiin na sinabin mangatwan manan bulag gawan malimu sila sa mani puun Judio. Tagawan napikasunduwan mani puun Judio ya nu sisabêt man na magsabin si Jesus sabay siyay Cristu, isakwil lina sa balin pagtipunan mani Judio. 23Kabay paradi ya pikitbay mangatwa na, “Idi yina sa ustuy idad. Siya tay patangên yu.”
24Kabay manguman lan impabêg ga manan bulag buy sinabi kanay, “Manumpa ka sa lagyun Bapan Namalyari ya sabin mu kanyan ya pêtêg! Tanda yan na makasalanan na tawun abitu!”
25Nakitbay ya, “A ku tanda nu makasalanan ya o asê. Ta kay tanda kinamanbay, mana kinan bulag, nuwa amêsên, makakit takina.”
26Kabay pinatang layna êt ta manan bulag, “Sabêt ta dinyag na kamu? Parasaantu nakan pinaiyul?”
27Nakitbay ya, “Pakan sinabi kina kamuyu ta, nuwa kay a kaw kalabay maniwala. Awta labay yuku yan malêngên manguman ta? Kalabay kaw êt nayin madyag tagasunul na?”
28Kabay nanubag ga mani Pariseo buy inuyam laya, “Sikay naman na tagasunul na, nuwa sikay, tagasunul kay yaman Moises. 29Tanda yan na nagsabi si Bapan Namalyari kan Moises, nuwa ya tawun abitu, a yan tanda nu antuy ubatan na!”
30Nakitbay ya liyaki, “Abiin yabay ya mamakaupapas. A yu tanda nu antuy ubatan na, nuwa pinaiyul nay mata ku. 31Tanda tamuy asê pallêng-ên Bapan Namalyari ya mani makasalanan, nun a pallêng-ên nay sisabêt man na mangulimên kan Bapan Namalyari buy manyag sa kalabayan na. 32Paubat awlagi angga amêsên, ayin kitamu pun nalêngêy tawuy nakapaiyul tawuy in-anak kan bulag. 33Nu alwan ubat kan Bapan Namalyari ya tawun abiin, a na dayi nadyag kangkuy ati ya mamakaupapas.”
34Nakitbay ya mani puun Judio, “In-anak kaynan makasalanan! Alwa ta siyan napas-êy yapun na nakêm mun aralên ka yaman ta!” Kabay impatas laya sa balin pagtipunan mani Judio.
Ya Ispiritwal la Pangabulag
35Nabalitan Jesus ya manan bulag, impatas ya sa balin pagtipunan mani Judio. Kabay tingkap nay ati. Sên nakitan naya, pinatang naya, “Sikayna man nay, manampalataya ka nayi sa in-Anak Tawuy ubat sa langit?”
36Nakitbay ya liyaki, “Sisabêt ya? Sabin mu wati kangku amên manampalataya ku kana.”
37Sinabin Jesus kana, “Nakitan mu wina. Sabay ya pagkasabi mu amêsên.”
38Kabay sinabin liyaki, “Panginuun, manampalataya kina kamu.” Nanduku ya buy nangulimên kan Jesus.
39Sinabi pun êt Jesus, “Naku waku baydi sa babun luta amên mipatandan pêtêg ga kabilyan mani tawu sa pangêlêw Bapan Namalyari. Ya mani tawuy magsabin makakit sila sa kapêtêgan, sabay silay bulag. Nuwa ya magsabin a la makitan na kapêtêgan, sabay silay makakit.”
40Dilag dakun umnuy Pariseoy nakalêngê sa sinabin Jesus. Kabay pinatang laya, “Pansabin mu nayi ya bulag kay êt?”
41Nakitbay si Jesus, “Nu pansabin yuy bulag kaw sa kapêtêgan, ayin dayi kamuyuy kasalanan. Nuwa gawan pansabin yuy makakit kaw, manugêl pun kamuyuy kasalanan.”
10Ya paalimbawa sa pastul
1Nagsabi si Jesus sa kapamilatan paalimbawa, “Pansabin ku kamuyuy ya mansumun sa kural mani tupa un asê manduman sa pasbul nun a kay mallukbang ya sa bakud, sabay siyay manakaw buy tulisan. 2Nuwa ya manduman sa pasbul, sabay siyay magpastul sa mani tupa. 3Ya magbantay sa pasbul, pasunun nay magpastul buy tandan mani tupay tunuy magpastul kalla. Pambêgên nay lagyun mani tupa na buy umawas silan manunul kana. 4Nu namipaawas yan tupa, mumuna ya kalla buy manunul kanay mani tupa, tagawan tanda lay tunuy na. 5A sila manunul sa kaatag tawu, nun a muwayu silan pakarayu, gawan a la tanday tunuy kaatag.”
6Sinabin Jesus sa mani tawuy paalimbawan abiin, nuwa a la napukatan na labay nan sabin.
Si Jesus ya mangêd da pastul
7Kabay nanguman nagsabi si Jesus, “Pansabin ku kamuyuy sikuy pasbul la dadanan mani tupa. 8Ya kaganawan nangaral kamuyun alwan pêtêg ya nuna kangku sabay silay mani manakaw tupa buy mani tulisan. Nuwa a sila inlêngên mani tupa ku. 9Sikuy pasbul. Buy sisabêt man na sumun duman kangku sabay siyay miligtas. Manuwad yan tupay malyarin sumun buy umawas sa kural buy makakit yan pagpastulan. 10Kay mallumatêng nga manakaw amên manakaw, mamati buy manira. Nuwa inlumatêng ngaku amên biyan kuy mani tawun biyay ya sagana buy ganap.”
11“Sikuy mangêd da pastul. Buy ya mangêd da pastul, nakal-an yan mati para sa mani tupa na. 12Ya pan-upan na magpastul, nu makakit yan asun aniwid da mallumatêng, muwayu ya buy lakwanan nay mani tupa, gawan alwan kana. Kabay duyungun asun aniwid da mani tupa buy mangapisisyay sila. 13Ya pan-upan na magpastul, muwayu ya buy lakwanan nay mani tupa gawan kay pan-upan ya buy ayin yan malasakit sa mani tupa.”
14-15“Sikuy mangêd da pastul. Nu parasaantu wakun kilalan Bapa ku buy nu parasaantu kuyan kilala, parabaysên êt ta pangilala ku sa mani tupa ku buy ya pangilala la kangku. Buy nakal-an nakun mati para kalla. 16Dilag gaku pun tupay a ku pun naikural.10:16 Ya pantukuyun Jesus abitu silay alwan mani Judio. Kaylangan ku silan ipasun sa kural. Pallêng-ên lay naman na tunuy ku buy piaawyunun ku sila amên kay gigisa ta sila ya dilag gigisay magpastul.”
17“Kakaidwan nakun Bapa, gawan nakal-an nakun mati para kalla amên manguman nakun mabyay. 18Ayin makakwan biyay ku, nun a kay kusa kun idin. Dilag gakun kapangyarian idin na ati buy dilag gaku êt kapangyarian mabyay manguman, ta abiin na in-utus kangkun Bapa ku.”
19Gawan sa sinabin Jesus, asina êt nikakasunduy mani Judio. 20Malakê kallay magsabin, “Tulawên ya buy pansêdakan yan nadawak ka ispiritu. Siyan mallêngê kaw ya kana ta?”
21Nuwa sinabi yaman kaatag mani Judio, “Alwan parabaysên na pansabin tawuy pansêdakan nadawak ka ispiritu. Ta nu pêtêg yan pansêdakan nadawak ka ispiritu, a na dayi napaiyul la bulag.”
Insakwil mani Judio si Jesus
22Amêsên sa balayan Jerusalem, Pestay nan Pamitalagan Templu kan Bapan Namalyari. Panawun nalêpêt ta abitu. 23Idi sa Templu si Jesus ya mamita sa balkun Solomon. 24Pinalitêngan yan mani Judio buy sinabi kanay, “Makanu mu sabin kanyan nu sisabêt ka? Nu sikay Cristu, sabin minan tapatan kanyan.”
25Nakitbay si Jesus kalla, “Sinabi kina kamuyu nu sisabêt taku, nuwa a kaw kalabay maniwala kangku. Ya mamakaupapas ya dinyag ku sa lagyun Bapa ku, sabay ya magpapêtêg nu sisabêt taku. 26Nuwa a kaw maniwala kangku, gawan alwan sikaw wa mani tupa ku. 27Mallêngê kangkuy mani tupa ku. Kilala ku sila buy manunul sila kangku. 28Pambiyan ku silan biyay ya ayin katganan buy kanuman a sila milaku sa ayin katganan na kaparusan. Idi silayna kangku buy ayin nan makasakmut kalla. 29Indin sila kangkun Bapa kun Namalyari ya makapangyarian sa kaganawan buy ayin makasakmut kalla sa Bapa ku. 30Siku buy si Bapa, gigisa.”
31Sên nalêngên mani Judioy abiin, nanguman silan namulut batuy pamatu la kan Jesus. 32Nuwa sinabin Jesus kallay, “Impakit kina kamuyuy malakêy mangangêd da dinyag ku ya impadyag kangkun Bapa ku. Sabêt sa mani abiin na sangkan ta siyan batwan yuku yata?”
33Nakitbay sila, “A yan ka batwan gawan sa mangangêd da dinyag mu, nun a sa pallamus mu kan Bapan Namalyari, tagawan pan-iparisu muy sarili mu kan Bapan Namalyari, pakan kay tawu ka.”
34Nakitbay si Jesus, “Alwa nayin idi sa kasulatan na sinabin Bapan Namalyari ya mani namalyari kaw? 10:34 Mani Kanta 82:6.35Tanda tamuy a tamu malyarin daygên ayin pukat ta Kasulatan Bapan Namalyari. Kabay nu binêg nan namalyari ya mani ninunu tamu ya pinipatandan nan sabi na, 36siyan pansabin yu yay pallamusun ku si Bapan Namalyari gawan sinabi kuy, ‘Anak kakun Bapan Namalyari ta.’ Sikuy pinili na buy in-utus baydi sa babun luta! 37Nu a ku pandaygên na mani pan-ipadyag kangkun Bapa ku, agana kaw maniwala kangku. 38Nuwa pandaygên kuy mani pan-ipadyag na kangku. Kabay agyan a yuku paniwalan, paniwalan yu dayi ya mani dinyag kuy mamakaupapas amên matandan yu buy mapukatan na idi kangku si Bapa buy idi yaku kana.”
39Gawan sa sinabin Jesus, dakpên nina dayin mani Judio, nuwa a laya nadakêp.
40Kabay nanguman naku si Jesus sa lipay Ilug Jordan, sa lugal la pinamawtismuwan Juan sabitun nuna. Nanugêl ya baydu 41buy malakêy tawuy naku kana. Sinabi la, “Ayin yabay dinyag si Juan na mamakaupapas, nuwa pêtêg ga kaganawan sinabi na tungkul sa tawun ati.” 42Buy malakêy tawu bayduy nanampalataya kan Jesus.
11Ya pangamatin Lazaro
1Dilag gisay liyaki ya naglagyun Lazaro sa baryun Bethania, kaawyun nay mapatêl na ya silan Maria buy si Marta. 2Si Maria, sabay ya namibulug pabangi sa bitis Panginuun buy pamakayari, pinunisan nan sabut na. Amêsên, dilag sakit si Lazaro. 3Kabay impasabin Marta buy si Maria kan Jesus, “Panginuun, nagsakit ta kakaidwan mun kaluguran.”
4Sên natandan Jesus ya abiin, sinabi nay, “A na ikamati ya sakit ta ati. Nalyari ya abiin amên maparangalan si Bapan Namalyari buy maparangalan naku êt ta Anak na.”
5Kakaidwan Jesus ya mipapatêl ya silan Marta, Maria buy si Lazaro. 6Paraman baydu, sên nabalitan nay nagsakit si Lazaro, nanugêl yan luway allu sa binyanan na.
7Pamakayari, sinabi na sa mani tagasunul nay, “Mag-udung kitamina sa prubinsyan Judea.”
8Nakitbay sila kana, “Manuru, uysiyan labay muyan mag-udung ka sa Judea ta pakan dakun nakanu pun, labay kan batwan mani Judio baydu?”
9Nakitbay kalla si Jesus, “Alwa nayin dilag mapu buy luway uras ya nasawang sa gisay allu? Kabay ya mamita sa nasawang, a ya midumpul, gawan nasawang nga babun luta. 10Nuwa ya mamita sa yabi, midumpul ya gawan ayin nan sawang.”
11Pamakayari, sinabi pun êt Jesus, “Ya kaluguran tamun si Lazaro, mamabêlêw ya. Nuwa lakwên kuyan pêwên.”
12Kabay sinabin mani tagasunul na, “Panginuun, nu kay mamabêlêw ya, umiyul yapun.” 13Indap la nu kay mamabêlêw si Lazaro, pakan ya labay sabin Jesus, nati yina.
14Kabay intusêk sinabin Jesus kallay, “Nati yana si Lazaro. 15Nuwa matula ku ya ayin naku baydu ta abiin na makakangêd kamuyu. Ta sa kapamilatan daygên ku, luyang kaw pun manampalataya kangku. Kaksaw kawna, ta lakwên tamu ya.”
16Si Tomas ya pambêgên lan Kambal, sinabi na sa mani kaparisu nan tagasunul, “Kilaku kitamu kana agyan mati kitamun kaawyun na.”
Si Jesus ya Biyay buy ya Panguman Pangabyay
17Sên inlumatêng si Jesus sa balayan Bethania, natandan nay apat tay allun nakalbêng si Lazaro. 18Kay tatluy kilumetruy dayun Bethania sa balayan Jerusalem. 19Kabay malakêy Judioy ubat sa Jerusalem ya nakun nakidamay kallan Marta buy kan Maria sa pangamatin patêl la.
20Sên nalêngên Martay inlumatêng ngana si Jesus, timbêng naya. Nuwa si Maria, nanugêl ya sa bali la.
21Sinabin Marta kan Jesus, “Panginuun, nu idi kata dayi baydi, asê dayi nati si Lazaro ya patêl ku. 22Nuwa paraman baydu, agyan amêsên, tanda kuy agyan sabêt man na yawarên mu kan Bapan Namalyari, idin na kamu.”
23Sinabin Jesus kanay, “Manguman mabyay ya patêl mu.”
24Nakitbay si Marta, “Tanda kuy mabyay ya sa tawlin allu nu pabyayên manguman na nangamamati.”
25Sinabin Jesus kanay, “Sikuy mam-in biyay buy sikuy mamabyay manguman sa mani nati. Ya manampalataya kangku, agyan mati ya, manguman yan mabyay. 26Buy sisabêt man na nangabyay buy manampalataya kangkuy agyan mati ya, mabyay yan ayin katganan. Maniwala ka nayi sa sinabi ku?”
27Nakitbay si Marta, “Awuy Panginuun. Manampalataya kun sikay Cristuy Anak Bapan Namalyari ya pan-êtêngên yan lumatêng baydi sa babun luta.”
Nanangis si Jesus
28Pamakasabi nan abiin, nag-udung si Marta sa bali la buy dinanyan na si Maria buy in-ayas kanay, “Inlumatêng ngay Manuru. Pan-ipabêg naka.” 29Sên nalêngên Mariay abiin, tambêng yan nidêng buy naku kan Jesus. 30Asê pun nilatêng si Jesus sa Bethania, ta idi yapun sa lugal nu saantu yan timbêng Marta. 31Sên nakitan mani Judioy makidamay kallay tambêng nidêng si Maria buy nag-awas, pikilakwan laya, ta indap la nu maku ya sa pinilbêngan kan Lazaro amên manangis.
32Pamakalatêng Maria sa binyanan Jesus, nanduku ya sa arapan na buy sinabi na, “Panginuun, nu idi kata dayi baydi, asê dayi nati ya patêl ku.”
33Sên nakitan Jesus ya manangis si Maria buy ya mani Judioy kaawyun na, nalunus ya buy nalugmay nakêm na. 34Pinatang na sila, “Antuy pinilbêngan yu kana?”
Nakitbay sila, “Panginuun, kaksaw ka, ta êlêwên muya.”
35Nakatangis si Jesus.
36Kabay sinabin mani Judio, “Elêwên yu nu parasaantu nan kakaidwan si Lazaro.”
37Nuwa sinabi yaman kaatag, “Pinaiyul nay liyaki ya bulag. Uysiyan pinaulayan nayan nati si Lazaro ta?”
Pinabyay si Lazaro
38Kaban papakun silan Jesus sa pinilbêngan kan Lazaro, nanguman nalugmay nakêm na. Ya pinilbêngan kan Lazaro, gisay lêyang nga tinakpan gisay maragul la batu. 39Pamakalatêng la baydu, sinabin Jesus, “Itas yuy batu.”
Nuwa nakitbay si Marta ya magpatêl sa nati, “Panginuun, nabatay na amêsên na bangkay na, ta apat tay allu nan nakalbêng.”
40Sinabin Jesus kanay, “Alwa nayin sinabi kina kamuy nu manampalataya ka, makitan muy kapangyarian Bapan Namalyari?”
41Kabay intas lay batu. Nangêlêw si Jesus sa langit buy sinabi na, “Bapa, magpasalamat taku kamu, gawan inlêngê muku. 42Tanda kuy pawa mukun pallêng-ên, nuwa pansabin kuy ati para sa ikakangêd mani idi sa palitêng ku amên maniwala silan sikay namiutus kangku.”
43Pamakasabi nan abiin, masnêg nan sinabi, “Lazaro, magsalwang ka!” 44Kabay nagsalwang yabay si Lazaro ya nakabêlêbêl pun telay paglêbêng ya mani gamêt buy bitis na buy nakatakêp pun telay lupa na. Sinabin Jesus kallay, “Itas yuy telay nakabêlêbêl kana amên makabita ya.”
Ya palanun mani puun Judio laban kan Jesus
(Mateo 26:1-5; Marcos 14:1-2; Lucas 22:1-2)
45Ya mani Judioy nakidamay kallan Maria, sên nakitan lay dinyag Jesus, malakê kallay nanampalataya kana. 46Nuwa ya kaatag kalla, naku sa mani Pariseo buy sinabi lay dinyag Jesus. 47Kabay impabêg mani mamunun pari buy mani Pariseoy kaganawan mangatwan Judioy mangatuynungan. Buy sên nititipun silayna, sinabi lay, “Sabêt ta daygên tamu? Malakêy nay mamakaupapas ya pandaygên tawun abiin. 48Nu paulayan tamu ya, maniwalay kaganawan tawuy sabay siyay Cristu buy daygên layan ari tamu. Nu malyari ya abiin, lakwên kitamun mani sundalus Romano buy sirên lay Templu buy bansa tamu.”
49Nuwa gisa kalla si Caifas ya pinakapuun pari sa panawun abitu ya nagsabin, “Pêtêg yabay ayin kaw tanda. 50A yu nayi naisip pa mas mangêd da kay gigisay tawuy mati kaysa mipakadawak ka buun bansa?”
51Alwan ubat sa sarilin Caifas ya sinabi na nun a bilang pinakapuun pari sa panawun abitu, impatanda nay pan-ipasabin Bapan Namalyari kana ya mati si Jesus para sa ikakangêd buun bansa. 52Alwan kay para sa ikakangêd buun bansa, nun a para sa kaganawan anak Bapan Namalyari ya nikyat sa buun babun luta amên tipunun buy pibêtêkên sila. 53Kabay paubat ta baydu, nangisip silayna nu parasaantu lan ipapati si Jesus.
54Kabay paubat ta baydu, a yina mamaku si Jesus sa piakit-akit mani Judio, nun a kay naku yata sa balayan Efraim ya narani sa kakyangan buy nanugêl ya baydu kaawyun ya mani tagasunul na.
55Sên narani yay pestan mani Judioy pambêgên Pestan Kaligtasan, malakêy tawuy ubat sa kaatag lugal Israel ya naku sa Jerusalem amên daygên na naugalyan lay pallinis bayu magpesta. 56Pantêkapên mani tawu si Jesus buy nipapatang sila sa kasawangan Templu, “Sabêt ta êlêw yu? Maku ya nayi baydi sa pesta?”
57Sa panawun abitu, nam-in utus ya mani mamunun pari buy mani Pariseo un paradi, “Nu tanda yuy binyanan Jesus, sabin yu kanyan.” In-utus lay abiin amên maipadakêp laya.
12Binulugan pabangi si Jesus
(Mateo 26:6-13; Marcos 14:3-9)
1Anêm ma allu bayu miras ya Pestan Kaligtasan, naku si Jesus sa Bethania nu saantu manugêl si Lazaro ya pinabyay na. 2Kabay namil-an apunan na mani kaluguran Jesus ya silan Maria, Marta buy si Lazaro. Si Martay mangapag kalla buy gisa si Lazaro sa kaêm Jesus. 3Si Maria, dilag yan kapitnan litruy makamal la pabangi ya pawan nardo.12:3 nardo sabay ya tanaman na ubat sa kaatag ga bansa. Pakanawa nan imbulug ga ati sa bitis Jesus buy pinunisan nan sabut na. Kabay sadyay bawun pabangi sa lalên bali.
4Si Judas Iscariote ya gisa sa mani tagasunul Jesus ya sabay ya mamisupakat kana, idi ya êt baydu. Sinabi na, 5“Ya pabangin abiin, alagan upan gisay tawu sa gisay tawun. Uysiyan a na yata insaliw buy ya naabli na, maidin sa mani kalulu?” 6Sinabin Judas ya abiin, alwan gawan magmalasakit ya sa mani kalulu nun a gawan mapanakaw ya. Tagawan sabay siyay manalan pera la, nuwa pallimêdên nay ati.
7Sinabin Jesus, “Paulayên muya. Imbulug nay ati bilang pamil-an sa pamilbêng kangku. 8Pawa yun mapagkaawyun na mani kalulu. Nuwa siku, a yu pawan mapagkaawyun.”
Ya palanun pamati kan Lazaro
9Malakêy Judioy nakabalitan idi sa Bethania si Jesus. Kabay nipammaku sila baydu, alwan kay gawan kan Jesus nun a labay la êt makitan si Lazaro ya pinabyay na. 10Kabay pinalanun mani mamunun pari ya ipapati la êt si Lazaro. 11Tagawan sa pangabiyay nan manguman, malakêy Judioy nakisyay kalla buy nanampalataya kan Jesus.
Ya pansumun Jesus sa Jerusalem
(Mateo 21:1-11; Marcos 11:1-11; Lucas 19:28-40)
12Pamakawasak, nabalitan malakêy tawuy nakipesta, ya maku si Jesus sa Jerusalem. 13Kabay nangwa silan mani palapan palma buy timbêng si Jesus. Mansaway silan magsabin, “Ulimênên na Bapan Namalyari! Pagpalên Bapan Namalyari ya mallumatêng sa lagyu na! Pagpalên na Arin Israel!”12:13 Mani Kanta 118:26.14Nakasakay ya sa biserun asnu kaparisun nakasulat sa Sabin Bapan Namalyari,
15“Sikaw wa mani tawuy idi sa balayan Zion,12:15 Ya Zion sabay ya balayan Jerusalem. agana kaw malimu!
Elêwên yu! Palatêng ngay ari yu
ya nakasakay sa gisay biserun asnu!”12:15 Zacarias 9:9.
16Asê pun mapukatan mani tagasunul na ya abiin na pandaygên mani tawu kana. Nuwa sên nag-udung nga si Jesus sa langit, baydu la pun napukatan ya si pangulimên mani tawu kana, sabay ya pantukuyun un kasulatan.
17Sabitun binêg Jesus si Lazaro sa pinilbêngan kana buy pinabyay ya, malakêy nakakit. Kabay imbalita lay nalyari. 18Sên nabalitan malakêy tawuy mamakaupapas ya dinyag Jesus, timbêng laya. 19Kabay nisasabi ya mani Pariseo, “Elêwên yu ba! Ayin kitaminan madyag, ta manunul la kanay kaganawan tawu!”
Dilag mani Griegoy mangkap kan Jesus
20Dilag dakun umnuy mani Griegoy naku sa pesta sa Jerusalem amên mangulimên kan Bapan Namalyari. 21Nagdani sila kan Felipe ya taga Bethsaida sa prubinsyan Galilea. Sinabi la kana, “Patêl lay, labay yan dayin makit si Jesus.” 22Inlakun Felipe si Andres buy sinabi kanay panyawarên mani Griego. Pamakayari, inlaku la si Jesus buy sinabi lay panyawarên la.
23Sinabin Jesus kallay, “Inlumatêng ngay uras ya sikuy ubat sa langit ta in-Anak Tawu, parangalên nakun Bapa ku. 24Pansabin ku kamuyuy nu asê ilbêng nga lasi sa luta, manugêl yan kay gigisa. Nuwa nu ilbêng nga lasi sa luta buy mati, tumubu ya buy managêy yan malakê. 25Ya tawuy mamakamal biyay na, sabay ya matasan ati. Nuwa ya asê mamakamal biyay na baydi sa babun luta, sabay ya mabiyan biyay ya ayin katganan. 26Sisabêt man na kalabay maglingkud kangkuy sêpat yan manunul kangku. Buy nu antuy binyanan ku, idi ya êt baydu. Sisabêt man na maglingkud kangkuy parangalên yan Bapa ku.”
Sinabin Jesus ya tungkul sa pangamati na
27Sinabi pun êt Jesus, “Naalipusan naku amêsên. Sabin ku nayi sa Bapay iligtas naku sa marani ya pamasakit? Asê, tagawan naku waku baydi amên madanasan na pamasakit ta abiin.” 28Pamakayari, sinabin Jesus, “Bapay, parangalên muy lagyu mu.”
Nasên anti, bêngat natan nalêngêy tunuy Bapan Namalyari ya ubat sa langit ya magsabin, “Pinarangalan kina buy parangalên kun manguman.”
29Sên nalêngên mani tawuy idi bayduy tunuy, sinabi lay, “Nangilat!”
Nuwa sinabi yaman kaatag, “Pakisabyan yan gisay ang-el.”
30Sinabin Jesus kallay, “Ya tunuy ya nalêngê yu, impalêngê alwan para kangku nun a para kamuyu. 31Inlumatêng ngay panawun pangatul Bapan Namalyari sa mani tawu sa babun luta. Buy si Satanas ya manakup kalla, masambut tana. 32Buy nu itag-ay yakina, idani kuy kaganawan tawu kangku.” 33Sinabin Jesus ya abiin amên ipatanda nu parasaantu yan mati.
34Nakitbay kana ya mani tawu, “Idi sa Kasulatan Bapan Namalyari ya si Cristu, mabyay yan ayin katganan. Uysiyan sinabi muyay kaylangan itag-ay ya in-Anak Tawu ta? Sisabêt ta in-Anak Tawuy pansabin mu?”
35Nakitbay si Jesus, “Pêrad tay panawun na mapagkaawyun yuy dêkêt. Kabay kaban kaawyun yuy dêkêt, bumyay kaw sa sawang amên a kaw malatêng nadiglêm. Tagawan na mamita sa nadiglêm, a na tanda nu antuy lakwên na. 36Kaban kaawyun yuku pun bilang dêkêt yu, manampalataya kaw kangku amên masawangan na isip yu.” Pamakasabi nan abiin, namitay na si Jesus buy asina nagpakit kalla.
Asê kalabay manampalatayay mani Judio kan Jesus
37Agyan nakitan mani tawuy malakêy mamakaupapas ya dinyag Jesus, a sila pun êt nanampalataya kana. 38Sa pakapakun baydu, natupad da sinabin Propeta Isaias,
“Panginuun, paran ayin naniwala sa in-aral yan.
Agyan impakit mina kallay kapangyarian mu, a sila pun êt naniwala kamu.”12:38 Isaias 53:1.
39Kabay a sila maniwala tagawan sinabi pun êt Isaias ya sangkan sabitun sinabi nay,
40“Binulag Bapan Namalyari ya mata la amên a sila makakit
buy pinakdêy nay ulu la amên a sila makapukat,
gawan dat mag-udung sila pun kana buy paiyulun na sila.”12:40 Isaias 6:10.
41Sinabin Propeta Isaias ya abiin gawan nakitan nay kadakilaan Jesus buy nagsabi ya tungkul kana.
42Paraman baydu, malakêy puun mani Judioy nanampalataya kan Jesus. Nuwa a la impatanday panampalataya la gawan malimu sila sa mani Pariseo, ta dat isakwil sila sa balin pagtipunan mani Judio. 43Tagawan inlabay la pun na parangalên silan mani tawu kaysa parangalên silan Bapan Namalyari.
Ya sabin Jesus sabay ya mangatul sa mani tawu
44Amêsên, nagsabin masnêg si Jesus, “Ya manampalataya kangku, alwan kay kangku ya manampalataya, nun a kan Bapan Namalyari ya sabay ya namiutus kangku. 45Buy ya nakakit kangku, nakakit êt sa namiutus kangku. 46Naku waku baydi bilang dêkêt sa babun luta amên nu sisabêt man na manampalataya kangku, a yina manugêl sa kadlêman.
47Sisabêt man na nakalêngên pan-iaral ku nuwa a na pansunulun na abiin, maatulan ya. Nuwa alwan sikuy mangatul kana, tagawan naku waku baydi amên iligtas ya mani tawu, alwan amên atulun sila. 48Sisabêt man na asê mananggap kangku buy sa pan-iaral ku, dilag kaatag mangatul kalla sa allun pangukum sabay ya mani sabi ya in-aral ku kalla. 49Tagawan na pan-iaral kuy alwan ubat sa sarili ku nun a ubat sa Bapay namiutus kangku. Siyay namisabi nu sabêt ta sabin ku. 50Buy tanda kinay ya mani utus nay mam-in biyay ya ayin katganan. Kabay nu sabêt ta pan-ipasabin Bapa, sabay ya pansabin ku.”
13Inuyasan Jesus ya bitis mani tagasunul na
1Kinawasakan Pestay nan Kaligtasan. Tandan Jesus ya inlumatêng ngay panawun pamita na baydi sa babun luta amên mag-udung ya sa Bapa nay idi sa langit. Kakaidwan nay mani tagasunul na baydi sa babun luta buy impakit na kallay pangidu na angga sa katganan biyay na.
2Sa yabin abitu, kaban mangan si Jesus kaawyun na mani tagasunul na, pinaisipan nan Satanas si Judas ya anak Simon Iscariote ya isupakat nayna si Jesus. 3Tandan Jesus ya kaganawan kapangyarian, indin nan Bapan Namalyari kana. Buy tanda na êt ta ubat ya kan Bapan Namalyari buy mag-udung ya êt kan Bapan Namalyari. 4Kaban mangan sila, nidêng si Jesus. Intas nay latêp yaming na buy niyakês yan tuwalya sa awak na. 5Pamakayari, namibulug yan lanêm sa gisay palanggana. Inumpisan nan inuyasan na bitis mani tagasunul na buy pinunisan nan tuwalyay nakayakês sa awak na.
6Pamakadani na kan Simon Pedro, sinabin Simon kan Jesus, “Panginuun, siyan sika yay manguyas bitis ku ta?”
7Nakitbay si Jesus, “A mu mapukatan na pandaygên ku amêsên, nuwa lanu mapukatan mu.”
8Sinabin Pedro kanay, “Asê malyarin sika ya manguyas mani bitis ku kanuman.”
Nakitbay si Jesus, “Nu a ku uyasan na bitis mu, ayin kan pamikibêtêk kangku.”
9Kabay sinabin Simon Pedroy, “Nu parabayduy Panginuun, alwan kay bitis kuy uyasan mu, nun a agyan gamêt buy ulu ku!”
10Nuwa sinabin Jesus kanay, “Ya nagpaluyuy na, malinis say buun lawini na. Kabay a yina kaylangan uyasan pun, liban tay bitis na. Malinis kawna, nuwa alwan kaganawan kamuyu.” 11Kabay sinabin Jesus ya alwan kaganawan kallay malinis, gawan tanda na nu sisabêt ta mamisupakat kana.
12Sên nauyasan nan Jesus ya bitis la, inuman nan inyaming nga latêp na buy nanguman yan niknu sa panganan la. Pamakayari, pinatang na sila, “Napukatan yu nayi ya dinyag ku kamuyu? 13Pambêgên yukun ‘Manuru’ buy ‘Panginuun’. Ustu kaw, ta sikinay abitu. 14Nu sikuy manuru yu buy Panginuun yu ya nanguyas bitis yu bilang paglingkud ku kamuyu, sêpat yu êt daygên na parabaysên sa balang gisa. 15Dinyag kuy abiin kamuyu amên dilag kaw alimbaway pakitbusan yu. Kabay daygên yu êt ta dinyag ku kamuyu. 16Pansabin ku kamuyuy ayin ipus ya igit pun sa amung na buy ayin êt in-utus ya igit pun sa namiutus kana. 17Amêsên, tanda yinay mani bagay ya abiin. Kabay nu daygên yuy abiin, pinagpala kaw.”
18“A ku pansabin na pinagpala kaw kaganawan, ta kilala kuy mani pinili ku. Nuwa kaylangan matupad da idi sa Kasulatan ya paradi, ‘Isupakat takun gisa sa kaêm ku.’ ”13:18 Mani Kanta 41:9.
19“Pansabin ku kamuyuy ati bayu pun malyari amên nu nalyari yana, maniwala kaw wa sabay sikuy Cristu. 20Pansabin ku kamuyuy sisabêt man na mananggap sa mani tawuy in-utus ku, sikinay tinanggap na. Buy sisabêt man na mananggap kangku, tinanggap naynay namiutus kangku.”
Sinabin Jesus nu sisabêt ta mamisupakat kana
(Mateo 26:20-25; Marcos 14:17-21; Lucas 22:21-23)
21Pamakasabin Jesus, nalugmay nakêm na. Sinabi nay, “Pansabin ku kamuyuy isupakat takun gisa kamuyu.” 22Niêêlêw wa mani tagasunul na, ta a la tanda nu sisabêt ta pantukuyun na. 23Nakaunsalig sa danin Jesus ya kakaidwan nay tagasunul. 24Kabay siningyalan yan Simon Pedro amên patangên si Jesus nu sisabêt ta pantukuyun na.
25Kaban nakaunsalig ya sa danin Jesus, nangawing yan namatang, “Panginuun, sisabêt ta pantukuyun mu?”
26Nakitbay si Jesus, “Nu sisabêt ta biyan kun tinapay ya insawsaw, sabay siyay abitu.” Kabay nangwan tinapay si Jesus buy pamakayari nan insawsaw, indin na kan Judas ya anak Simon Iscariote. 27Pamakakwan Judas sa tinapay, nagsêdak ka kana si Satanas.
Kabay sinabin Jesus kanay, “Ya pandaygên mu, parasên minan daygên.” 28Asê napukatan mani kaêm na sa apunan ya siyan sinabi yan Jesus ya abitu ta. 29Nuwa gawan si Judas sa manalan pera la, indap kaatag nu kay pan-iutus yan Jesus manaliw kaylangan la sa pesta o mam-in limus sa mani kalulu. 30Pamakaêkan Judas un tinapay, tambêng yan namita. Yabi yay abitu.
Ya bayuy utus
31Sên nakabitay na si Judas, sinabin Jesus, “Sikuy ubat sa langit ta in-Anak Tawu, maparangalan nana. Buy sa kapamilatan ku, maparangalan êt si Bapan Namalyari. 32Buy nu sa kapamilatan kuy parangalên si Bapan Namalyari, parangalên naku êt buy tambêng nan daygên na ati.”
33Sinabi pun êt Jesus, “Mani anak kuway, naêpêk tay panawun na mapagkaawyun yuku. Têkapên yuku, nuwa a yuku makitan kaparisun sinabi ku sa mani Judio, ‘A kaw makalaku sa lakwên ku.’ 34Amêsên, ati ya bayuy utus sa idin ku kamuyu. Miiidu kaw. Nu para kataw saantun inidu, para kaw êt baydun miiidu sa balang gisa. 35Nu miiidu kaw, matandan kaganawan tawuy tagasunul kataw.”
Sinabin Jesus ya ipuglaw yan Pedro
(Mateo 26:31-35; Marcos 14:27-31; Lucas 22:31-34)
36Pinatang Simon Pedro si Jesus, “Panginuun, antuy lakwên mu?”
Nakitbay si Jesus, “A ka pun makapikilaku sa lakwên ku amêsên, nuwa lanu, makalaku ka êt sa lakwên ku.”
37Pinatang pun êt Pedro si Jesus, “Panginuun, uysiyan a kuya malyarin makapikilaku kamu amêsên ta? Pakan nakal-an nakun mati para kamu.”
38Nakitbay si Jesus, “Pêtêg ka nayin nakal-an mati para kangku? Pansabin ku kamuy bayu mangkati ya manuk, katitlu mukun ipuglaw.”
14Si Jesus ya dan papakun kan Bapan Namalyari
1Sinabin Jesus kalla, “Agana kaw naalipusan. Magtiwala kaw kan Bapan Namalyari buy magtiwala kaw êt kangku. 2Sa balin Bapa ku, malakêy kuwartu. Maku waku baydu amên il-an kataw mabiyan. A ku sabin na abiin nu alwan pêtêg. 3Pamakayari kun maku baydu buy nu nail-an kinay mabiyan yu, mag-udung ngaku buy pakilaku kataw na amên nu idi yaku saantu, idi kaw êt baydu. 4Buy tanda yinay dan papakun sa lakwên ku.”
5Sinabin Tomas kana, “Panginuun, parasaantu yan matandan ya dan, pakan a yan tanda nu antuy lakwên mu?”
6Nakitbay si Jesus, “Sikuy dan, sikuy kapêtêgan buy sikuy biyay. Ayin makalaku kan Bapa nu a ya duman kangku. 7Nu kilala yuku, kilala yu êt ta Bapa ku. Buy paubat amêsên, kilala yuwina buy nakitan yinay Bapa.”
8Sinabin Felipe kana, “Panginuun, ipakit mu kanyan na Bapa buy nukad dana kanyan na abiin.”
9Nakitbay si Jesus kana, “Felipe, mana yu kinan kaawyun. A muku pun êt nayi kilala? Ya nakakit kangku, nakakit ta kan Bapa. Uysiyan panyawarên mu yay ipakit ku kamuyuy Bapa ta? 10A ka nayi maniwalan idi yaku kan Bapa buy idi êt kangkuy Bapa? Ya mani sabi ya pansabin ku kamuyuy alwan ubat kangku, nun a ubat kan Bapa ya idi kangku ya sabay ya manyag un mani pandaygên ku. 11Maniwala kaw ya idi yakina kan Bapa buy idi êt kangkuy Bapa. Nu a kaw kalabay maniwala sa pansabin ku, maniwala kaw tana kangku gawan sa mani dinyag kuy mamakaupapas. 12Pansabin ku kamuyuy ya manampalataya kangku, madyag na êt ta mani pandaygên ku buy igit pun di ya madyag na, tagawan papakun nakina kan Bapa. 13Buy agyan dakun sabêt man na yawarên yu sa lagyu ku, daygên ku amên maparangalan si Bapa sa kapamilatan ku ya Anak na. 14Awu, agyan sabêt man na yawarên yu sa lagyu ku, daygên ku.”
Impangakun Jesus ya Ispiritun Bapan Namalyari
15Sinabin Jesus, “Nu kaidwan yuku, sunulun yuy mani utus ku. 16Buy yawarên ku kan Bapay biyan nakaw pun gisay Manawup ya manugêl kamuyu kanuman. 17Sabay siyay Ispiritun Bapan Namalyari ya manurun kapêtêgan. A ya matanggap mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, gawan a laya makitan buy a laya makilala. Nuwa sikaw, kilala yuya, tagawan kaawyun yuya buy manugêl ya kamuyu kanuman.”
18“A kataw lakwanan ayin kaawyun. Mag-udung ngaku kamuyu. 19Asê mabuyut, a kina makitan mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, nuwa sikaw, makitan yuku. Buy gawan mabyay yakun manguman, mabyay kaw êt. 20Sa allun abitu, matandan yuy idi yaku kan Bapa buy idi kaw êt kangku buy idi yaku êt kamuyu. 21Sisabêt man na mananggap buy manunul sa mani utus ku, sabay siyay mangidu kangku. Buy ya mangidu kangku, idun ya êt Bapa ku. Idun kuya êt buy ipakilala kuy sarili ku kana.”
22Pinatang yan gisay Judas ya alwan si Judas Iscariote, “Panginuun, uysiyan kay kanyan kaya magpakilala ta? Uysiyan alwa yan sa kaganawan tawu ta?”
23Nakitbay si Jesus, “Ya mangidu kangku, pansunulun nay sabi ku. Kaidwan yan Bapa ku buy manugêl kay kana. 24Nuwa ya asê mangidu kangku, a ya manunul sa mani sabi ku. Buy ya mani sabi ya nalêngê yu, alwan ubat kangku, nun a ubat sa Bapa kuy namiutus kangku.”
25“Pansabin ku kamuyuy mani abiin kaban kaawyun yuku pun. 26Nuwa iutus Bapa kuy Ispiritu na kamuyu ya Manawup kamuyu bilang kasagili ku. Sabay siyay manuru kamuyun kaganawan buy siyay mipaganaka kamuyun kaganawan sinabi ku. 27Agana kaw naalipusan buy agana kaw malimu, gawan bayu waku mita, idin ku sa bêkê yuy kapatêtbêkan. Ya kapatêtbêkan na idin ku kamuyu, alwan kaparisun kapatêtbêkan mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari.”
28“Nalêngê yuy sinabi ku, ‘Mita ku nuwa mag-udung ngaku êt kamuyu.’ Nu kaidwan yuku, ikatula yuy pamaku ku kan Bapa, gawan mas dakilay Bapa kaysa kangku. 29Pansabin ku kamuyuy ati bayu pun malyari amên nu nalyari yana, maniwala kaw kangku. 30A kina pakakarangên ya pagsabi ku tagawan palatêng nga si Satanas ya mag-ari sa mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari. Ayin yan kapangyarian kangku. 31Nuwa kaylangan daygên kuy pan-iutus kangkun Bapa ku amên matandan kaganawan tawuy kakaidwan kuy Bapa ku. Kaksaw kawna, mita kitamina.”
15Ya pêtêg puun ubas
1Sinabi pun êt Jesus, “Sikuy pêtêg puun ubas buy Bapa kuy manaysay. 2Pamputusun nay balang sanga kuy asê managêy buy pallinisin nay balang sangay managêy amên luyang pun managêy. 3Malinis kawna gawan sa mani sabi ya sinabi ku kamuyu. 4Manugêl kaw kangku buy manugêl laku êt kamuyu. Asê malyarin managêy ya gisay sanga nu a ya manugêl nakatumpang sa puun. Para êt taman baydu, a kaw malyarin managêy nu a kaw manugêl kangku.”
5“Sikuy puun ubas buy sikaw wa mani sanga. Ya tawuy manugêl kangku buy manugêl laku êt kana, managêy yan malakê. Ta ayin kaw madyag nu nakasyay kaw kangku. 6Ya asê manugêl kangku, kaparisu yan sangay asê managêy ya pan-isamwag buy nayanguy na. Kabay ibuntun buy isamwag ya sa apuy amên maulam. 7Nu manugêl kaw kangku buy manugêl kamuyuy mani sabi ku, yawarên yuy agyan sabêt ta labay yu buy idin kamuyu. 8Nu managêy kaw sadyay lakê, maparangalan na Bapa ku. Buy sa paradi ya paralan, mapagpapêtgan yuy mani tagasunul kataw.”
9“Kaidwan kataw kaparisun pangidu kangkun Bapa ku. Kabay manugêl kaw sa pangidu ku. 10Nu pansunulun yuy mani utus ku, manugêl kaw sa pangidu ku kaparisun panunul ku sa mani utus Bapa ku buy manugêl laku sa pangidu na.”
11“Sinabi ku kamuyuy kaganawan abiin amên mapakamuyuy tula ku buy lubus pun êt ta tula yu. 12Ati ya utus ku kamuyu. Miiidu kaw kaparisun pangidu ku kamuyu. 13Ayin nan pangiduy makaigit pun sa pangidun gisay tawuy nam-in biyay na para sa mani kaluguran na. 14Nu pansunulun yuy mani utus ku, kaluguran kataw. 15A kataw na pan-ituwad ipus, tagawan asê tandan ipus nu sabêt ta pandaygên amung na. Nun a intuwad kataw nan kaluguran, tagawan na kaganawan nalêngê ku sa Bapa ku, impatanda kina kamuyu. 16Alwan sikaw wa namili kangku, nun a sikuy namili kamuyu buy in-il-an kun mitan mangaral amên managêy kaw mani tagêy ya manugêl kanuman. Sa pakapakun baydu, sabêt man na yawarên yu kan Bapa sa lagyu ku, idin na kamuyu. 17Buy ati ya pan-iutus ku kamuyu, miiidu kaw sa balang gisa.”
Ya sulapun mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari sa mani manampalataya kan Jesus
18Sinabi pun êt Jesus, “Nu nasulapu kamuyuy mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, ganakên yuy bayu lakaw kinasulapwan, sikina pun na kinasulapwan la. 19Nu kabilang kaw sa mani asê manunul kan Bapan Namalyari, kaidwan la kaw. Nuwa a kaw kabilang sa mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, nun a pinili kataw ubat sa mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari. Kabay nasulapu sila kamuyu. 20Tandanên yuy sinabi ku kamuyu ya ayin ipus sa igit pun sa amung na. Nu pinasakit laku, pisakitin lakaw êt. Buy nu sinunul lay sabi ku, sunulun la êt ta sabi yu. 21Daygên la kamuyuy kaganawan abiin gawan sa panunul yu kangku, ta a la kilalay namiutus kangku. 22Nu a ku dayi naku baydi sa babun luta buy nangaral kalla, malyari lan sabin na a la tanday dilag silan kasalanan. Nuwa amêsên, ayin silaynan mapagsasangkanan sa mani kasalanan la. 23Ya nasulapu kangku, nasulapu êt sa Bapa ku. 24Nu a ku nanyag sa arap lan mani mamakaupapas ya kanuman asê nadyag agyan sisabêt man, malyari lan sabin na ayin silan kasalanan. Nuwa agyan nakitan lay nay mani mamakaupapas sa dinyag ku, kinasulapwan laku pun êt buy Bapa ku. 25Nuwa sa dinyag lan abiin, natupad day idi sa Kautusan la, ‘Kinasulapwan lakun ayin sangkan.’ ”15:25 Mani Kanta 35:19; 69:4.
26Pamakayari, sinabin Jesus, “Iutus ku kamuyuy Ispiritu ya ubat kan Bapa ya sabay ya Manawup kamuyu buy mamipatandan kapêtêgan. Nu lumatêng ngina, magpapêtêg ya tungkul kangku. 27Buy sikaw êt ta magpapêtêg tungkul kangku, tagawan ubat pun sabitun nuna, kaawyun kataw na.”
161“Sinabi kuy abiin kamuyu amên nu lumatêng nga pamisakit, a yu talibatukan na panampalataya yu kangku. 2Isakwil kaw kaparisu yun mani Judio sa balin pagtipunan la. Buy lumatêng nga panawun na sisabêt man na mamati kamuyu, indap na nu sabay ya abiin na pagsuyu na kan Bapan Namalyari. 3Daygên lay mani abiin gawan a laku kilala buy a la kilalay Bapa ku. 4Sinabi kina kamuyuy abiin amên nu malyari yanay pamisakit, maganaka yuy sinabi ku kamuyu.”
Ya pandaygên Ispiritun Bapan Namalyari
“A ku sinabi kamuyu sabitun nunay tungkul sa pamisakit, tagawan kaawyun yuku pun. 5Nuwa amêsên, pansabin ku kamuyuy abiin tagawan mag-udung ngakina sa namiutus kangku. Buy ayin tan gisa man kamuyuy namatang kangku nu antuy lakwên ku. 6Nuwa sên sinabi ku kamuyuy lakwên ku, ingkalungkut yu. 7Paraman baydu, sêpat yun matandan na kapêtêgan. Ya pamita ku para sa ikakangêd yu, tagawan nu a ku mita, asê maku baydi ya Ispiritun Bapan Namalyari ya Manawup kamuyu.16:7 Buy ati pun êt ta gisay labay sabin ya siyay mamitanggul kantamu. Nuwa nu nakabita kina, iutus kuya kamuyu. 8Pamakalatêng Ispiritun Bapan Namalyari, ipapêtêg na sa mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari ya asê ustuy pangintindi la tungkul sa kasalanan, tungkul sa pangamatinêk buy tungkul sa pangatul Bapan Namalyari. 9Ipapêtêg na sa mani tawuy makasalanan sila, ta a sila nanampalataya kangku. 10Ipapêtêg na sa mani tawuy matinêk kaku, ta papakun nakina sa Bapa buy a yu kina makitan. 11Ipapêtêg na êt kallay atulun Bapan Namalyari ya mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, ta inatulan nayna si Satanas ya manakup sa mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari.”
12“Malakê pun dayi ya sabin ku kamuyu, nuwa a yu pun agyun mapukatan amêsên. 13Nuwa pamakalatêng Ispiritun mamipatandan kapêtêgan, sabay siyay manawup kamuyu amên mapukatan yuy kaganawan kapêtêgan. Ta a ya magsabin kay ubat sa sarili na, nun a abituy nalêngê na kan Bapan Namalyari ya sabay ya sabin na buy ipatanda na kamuyuy tungkul sa malyari lanu. 14Parangalên nakun Ispiritun Bapan Namalyari gawan ya kaganawan kapêtêgan na ipatanda na kamuyu, ubat kangku. 15Ya kaganawan idi sa Bapa, idi êt kangku. Kabay sinabi kuy maubat kangkuy kaganawan ipatandan Ispiritun Bapan Namalyari kamuyu.”
Sagilyan tula ya paglungkut
16Sinabin Jesus, “Naêpêk tay panawun, a yu kina makitan, nuwa pamakayarin naêpêk ka panawun, makitan yu kinan manguman.”
17Nipapatang nga dakun umnuy mani tagasunul na, “Sabêt ta labay nan sabin? Siyan sinabi nayay naêpêk tay panawun, a tamuy na makitan ta, nuwa pamakayarin naêpêk ka panawun, makitan tamu yan manguman? Sabêt êt ta labay nan sabin ya, ‘tagawan maku waku kan Bapa’? 18Sabêt êt ta labay nan sabin na, ‘Naêpêk tay panawun’? A tamu mapukatan na labay nan sabin.”
19Tandan Jesus ya mamatang dayi ya mani tagasunul na. Kabay sinabi na kallay, “Pipapatangan yu nayi nu sabêt ta labay kun sabin sa sinabi kun, ‘Naêpêk tay panawun, a yu kina makitan, nuwa pamakayarin naêpêk ka panawun, makitan yu kinan manguman’? 20Pansabin ku kamuyuy manangis kaw manyubêk sa malyari kangku, nuwa matulay mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari. Maglungkut kaw, nuwa ya paglungkut yu, masagilyan tula. 21Kaparisun gisay babayi ya makatanam ilab, gawan inlumatêng ngay uras panganak na. Nuwa pamakayari nan nanganak, a nayna maganakay ilab na gawan sa tula na sa gisay kulaw wa naianak na. 22Para kaw êt baydu. Maglungkut kaw amêsên, nuwa sa allun pamikakit tamun manguman, matula kaw buy ayin sisabêt man na makapitas tula yu.”
23“Sa allun abitu, ayina kaylangan mamatang kangku.16:23 Malyari êt paradi ya labay sabin, “Ayina kaylangan manyawad kangku.” Pansabin ku kamuyuy idin Bapa ya agyan sabêt man na yawarên yu kana sa lagyu ku. 24Angga amêsên, ayin kaw pun inyawad kana sa kapamilatan lagyu ku. Manyawad kaw buy makatanggap kaw amên magin lubus ya tula yu.”
Nasambut Jesus ya kapangyarian babun luta
25Sinabi pun Jesus, “Pansabin kuy mani abiin kamuyu sa kapamilatan paalimbawa. Nuwa lumatêng nga panawun ya a kina magsabi kamuyun paradi, nun a ipapakatulyag kina kamuyuy tungkul kan Bapa. 26Sa allu êt abitu, sikaw way manyawad kan Bapa sa kapamilatan lagyu ku. Alway nan sikuy manyawad kan Bapa para kamuyu. 27Ta kakaidwan kaw Bapa, tagawan inidu yuku buy maniwala kaw ya ubat taku kan Bapan Namalyari. 28Ubat taku kan Bapa buy naku waku baydi sa babun luta. Nuwa amêsên, mita kinan mag-udung kan Bapa.”
29Kabay sinabin mani tagasunul nay, “Amêsên magsabi kaynan tulyag kanyan buy alway nan paalimbawa. 30Amêsên, tanda yan na tanda muy kaganawan bagay. Agyan a yan kaw pampatangên, tanda mu nu sabêt ta ipatang yan. Kabay maniwala kay ya ubat ka kan Bapan Namalyari.”
31Sinabin Jesus kalla, “Pêtêg kalin manampalataya kawna amêsên kangku? 32Nadanidani yay uras ya mangapisisyay kawna buy mangapipapaway balang gisa. Lakwanan yuku nuwa paraman baydu, a ku magpagisa gawan kaawyun kuy Bapa ku. 33Sinabi ku kamuyuy abiin amên mabiyan kaw kapatêtbêkan sa pamikibêtêk yu kangku. Baydi sa babun luta, makadanas kaw kasakitan.16:33 Malyari êt paradi ya labay sabin, pasakitan kaw mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari. Nuwa pas-êyên yuy nakêm yu, gawan nasambut kinay nadawak ka kapangyarian babun luta.”
17Nanalangin si Jesus para sa mani tagasunul na
1Pamakasabin Jesus sa mani abiin, nangêlêw ya sa langit buy nanalangin yan paradi, “Bapa, inlumatêng ngay uras. Parangalên mu kinay Anak mu amên maparangalan kata. 2Tagawan binyanan mukun kapangyarian sa kaganawan tawu amên mabiyan biyay ya ayin katganan ya kaganawan tawuy indin mu kangku. 3Ya mani tawuy mangilala kamun sikay pêtêg buy gigisay Bapan Namalyari buy mangilala kangkun sikuy in-utus mu, sabay silay mabiyan biyay ya ayin katganan. 4Pinarangalan kata baydi sa babun luta, ta inyari kinay impadyag mu kangku. 5Kabay amêsên ya Bapa, parangalên mukina sa arapan mu kaparisun karangalan ku sabitun idi yaku sa lukup mu bayu pun daygên ya babun luta.”
6“Impakilala katay na sa mani tawuy indin mu kangku ubat sa mani tawu baydi sa babun luta. Kamu sila buy indin mu sila kangku buy sinunul lay sabi mu. 7Tanda layna amêsên ya si kaganawan indin mu kangkuy ubat kamu. 8Tagawan impatanda ku kallay aral la impatanda mu kangku buy tinanggap la. Tanda la êt ta ubat taku kamu buy naniwala silan in-utus muku.”
9“Manalangin naku para kalla. A ku manalangin para sa mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari nun a para sa mani tawuy indin mu kangku, tagawan kamu sila. 10Ya kaganawan kangku, kamu êt. Buy ya kaganawan kamu, kangku êt buy maparangalan naku sa kapamilatan la. 11Buy amêsên, mag-udung ngakina kamu buy a kina manugêl baydi sa babun luta, nuwa manugêl sila pun sa babun luta. Banal la Bapa, illagan mu sila sa kapamilatan kapangyarian lagyuy indin mu kangku amên mapibêtêk sila kaparisu ta. 12Kaban kaawyun laku pun, illagan ku sila sa kapamilatan kapangyarian lagyu muy indin mu kangku. Buy ayin kallay milaku sa ayin katganan na kaparusan liban ta sa tawuy intakday na sa ayin katganan na kaparusan amên matupad da idi sa Kasulatan.”
13“Amêsên, mag-udung ngakina kamu. Buy pansabin ku kallay abiin kaban idi yaku pun baydi sa babun luta amên lubus ya tula la kaparisun tula ku. 14Impatanda kina kallay sabi mu buy kinasulapwan silan mani tawuy asê manunul kamu, tagawan a silayna kabilang sa mani tawuy asê manunul kamu, kaparisu kun asê kabilang kalla. 15A ku manalangin ya kêwên mu silayna sa babun lutan ati, nun a manalangin nakun illagan mu sila laban kan Satanas. 16A sila kabilang sa mani tawuy asê manunul kamu, kaparisu kun asê kabilang sa mani tawuy asê manunul kamu. 17Ipakal-an mu sila ya magin kay kamu sa kapamilatan kapêtêgan. Ya sabi mu sabay ya kapêtêgan. 18Nu parasaantu mukun in-utus sa babun luta, para ku sila êt baydun pan-iutus. 19Alang-alang kalla, impakal-an kuy sarili ku para kamu amên ipakal-an sila êt para kamu sa kapamilatan kapêtêgan.”
20“Ya panalangin ku, alwan kay para sa mani tagasunul ku, nun a para êt sa mani manampalataya kangku sa kapamilatan pangaral la. 21Manalangin naku kamuy Bapa ya silan kaganawan, pakadyag gigisa kaparisun pamikibêtêk mu kangku buy pamikibêtêk ku kamu. Kibêtêk ta dayi sila kanta amên maniwalay mani tawu ya in-utus muku. 22Indin kina kallay karangalan na indin mu kangku amên pakadyag silan gigisa kaparisu ta ya gigisa. 23Nakibêtêk kaku kalla buy nakibêtêk ka êt kangku amên lubus silan mapibêtêk. Sa pakapakun baydu, matandan mani tawu sa babun luta ya in-utus muku buy matandan la êt ta kakaidwan muy mani manampalataya kangku kaparisun pangidu mu kangku.”
24“Bapay, indin mu sila kangku. Buy labay kun makaawyun ku sila sa lakwên ku amên makit lay karangalan ku ya indin mu kangku gawan inidu mukina bayu pun dinyag ga babun luta. 25Bapa kun Namalyari ya makatuynungan, a ka kilalan mani tawuy asê manunul kamu, nuwa kilala kata buy tandan mani tagasunul kuy sikay namiutus kangku. 26Impakilala katay na kalla buy pan-isundu katan pan-ipakilala amên na pangidu mu kangku, manugêl kalla buy manugêl laku êt kalla.”
18Ya pandakêp kan Jesus
(Mateo 26:47-56; Marcos 14:43-50; Lucas 22:47-53)
1Pamakayarin nanalangin Jesus, namita ya kaawyun na mani tagasunul na buy naglipay sa sapan Kidron buy naku sa lugal la panggitnan ulibu.
2Si Judas Iscariote ya mamisupakat kan Jesus, tanda nay lugal abitu, gawan pawan mamaku si Jesus baydu kaawyun na mani tagasunul na amên mipupulung. 3Kabay naku baydu si Judas kaawyun nay gisay grupun mani Romanoy sundalus buy dakun umnuy Judioy magbantay sa Templu ya in-utus mani mamunun pari buy mani Pariseo. Dilag silan gêgtan na sulu, atang buy mani almas.
4Tandan Jesus ya kaganawan malyari kana. Kabay timbêng na sila buy pinatang, “Sisabêt ta pantêkapên yu?”
5Nakitbay sila, “Si Jesus ya taga Nazaret.”
Sinabin Jesus kallay, “Sikuy Sikina.”18:5 Ati ya lagyun Bapan Namalyari sa Manan Tipan. Idi êt bayduy mamisupakat ya si Judas ya nakaidêng kaawyun na mani tawuy mangkap kan Jesus.
6Sên sinabin Jesus ya “Sikuy Sikina,” nakadêtna sila buy nitugaw. 7Kabay nanguman namatang si Jesus, “Sisabêt ta pantêkapên yu?”
Nakitbay sila, “Si Jesus ya taga Nazaret.”
8Sinabin Jesus kallay, “Sinabi kina kamuyuy Sikuy Sikina. Kabay nu sikuy pantêkapên yu, paulayan yun makabitay mani kaawyun ku.” 9Sinabi nay abiin amên matupad da sinabi na sa Bapa, “Ayin gisa man na mipakadawak sa mani indin mu kangku.”
10Amêsên, nanganus kêya si Simon Pedro buy pinutus nay têk ipus pinakapuun pari sa wanan. Ya lagyun abituy ipus, Malco.
11Nuwa sinabin Jesus kan Pedro, “Isakêb muy kêya mu sa kaluban! Sêpat kun tanggapên na kasakitan na indin kangkun Bapa ku.”
Gintan si Jesus kan Anas
12Amêsên, ya mani Romanoy sundalus, ya kapitan la buy mani Judioy magbantay sa Templu, dinakêp la si Jesus buy inggapus. 13Gintan yapun kan Anas ya sabay ya ampun Caifas. Sa panawun na abitu, si Caifas ya pinakapuun pari 14buy sabay siyay nagsabi sabitun nuna sa mani puun Judio un paradi, “Mangêd da kay gigisay tawuy mati amên asê mipakadawak ya buun bansa.”
Impuglaw Pedroy kilala na si Jesus
(Mateo 26:69-70; Marcos 14:66-68; Lucas 22:55-57)
15Nanunul si Simon Pedro kan Jesus kaawyun nay gisa pun na tagasunul. Ya tagasunul la ati, kilala yan pinakapuun pari. Kabay nakasun yan kaawyun Jesus sa sural pinakapuun pari. 16Nagpalakwan si Pedro sa lawasan pasbul. Kabay nagsalwang nga tagasunul la kakilalan pinakapuun pari buy nakisabi ya sa babayi ya mamantay sa pasbul. Sinabi na, “Malyari nayin pasunun muy kaawyun ku?” Kabay pinasun nayna si Pedro.
17Pinatang babayi si Pedro, “Alwa nayin gisa ka sa mani tagasunul tawun abiin?”
Nakitbay si Pedro, “Asê!”
18Nalêpêt ta uras abitu. Kabay nag-atug ga mani ipus buy mani magbantay buy nititipun sila sa palitêng apuy amên mimudu. Nakiawyun êt si Pedro kalla buy nimudu.
Pinatang si Jesus un pinakapuun pari
(Mateo 26:59-66; Marcos 14:55-64; Lucas 22:66-71)
19Sa uras êt abitu, pinatang pinakapuun pari si Jesus tungkul sa mani tagasunul na buy sa pan-iaral na.
20Nakitbay si Jesus, “Pawa kun mangaral sa arapan mani tawu sa kasawangan Templu buy sa mani balin pagtipunan mani Judio. Ayin nakun pan-iliim sa pagsabi ku. 21Siyan siku yay pampatangên mu ta? Ya patangên minaman, abituy mani nakalêngê kangku, ta tanda la nu sabêt ta sinabi ku.”
22Pamakasabin Jesus abiin, dinalpi yan gisa sa mani magbantay buy sinabi nay, “Alwa ta para kaya baydun makitbay sa pinakapuun pari ta?”
23Pikitbayan yan Jesus, “Nu dilag gakun sinabi ya asê ustu, papêtgan mu. Nuwa nu ustuy sinabi ku, siyan dinalpi muku yata?”
24Kaban nakagapus pun si Jesus, impalaku yan Anas kan Caifas ya sabay ya pinakapuun pari.
Inuman impuglaw Pedro si Jesus
(Mateo 26:71-75; Marcos 14:69-72; Lucas 22:58-62)
25Kaban mamimudu pun si Simon Pedro, sinabi kanan mani idi bayduy, “Pakan gisa kaya sa mani tagasunul na ta?”
Nakitbay si Pedro, “Asê!”
26Pinatang ya êt gisa sa mani ipus pinakapuun pari ya kamag-anak pinutusan nan têk, “Alwa nayin sikay nakitan ku ya kaawyun Jesus sa panggitnan ulibu?” 27Nanguman nagpuglaw si Pedro buy sa uras êt abitu, nangkati ya manuk.
Gintan si Jesus kan Gobernador Pilato
(Mateo 27:1-2; 11-14; Marcos 15:1-5; Lucas 23:1-5)
28Sên mawatwat tana, kingwan mani puun Judio si Jesus sa balin Caifas buy gintan la sa palasyun Gobernador Pilato. Nuwa asê sinumun na mani Judio sa palasyu gawan ayun sa kautusan la, nu sumun sila sa balin gisay alwan Judio, maituwad silan madinat buy a silayna sêpat mangan apunan sa Pestan Kaligtasan. 29Kabay nagsalwang si Gobernador Pilato buy pinatang na sila, “Sabêt ta isangkan yu laban sa tawun ati?”
30Nakitbay sila, “Gobernador, nu asê nanyag nadawak ka tawun ati, a yan ya gêtan baydi.”
31Sinabin Gobernador Pilato kalla, “Kêwên yuya buy sikaw tay mangatul ayun sa kautusan yu.”
Nakitbay ya mani puun mani Judio, “Nuwa ayin kay karapatan mangatul kamatyan.” 32Nalyari ya abiin amên matupad da sinabin Jesus nu parasaantuy kamatyan na danasên na.
33Nanguman sinumun si Gobernador Pilato sa palasyu buy impabêg si Jesus buy pinatang naya, “Sika nayi ya Arin mani Judio?”
34Nakitbay si Jesus, “Ubat nayi kamuy abiin na patang o kay dilag nagsabi kamu tungkul kangku?”
35Nakitbay si Gobernador Pilato, “Alwa kun Judio. Ya mani kaparisu mun Judio buy mani mamunun pari sabay silay nilaku kamu baydi kangku. Sabêt ta dinyag mu?”
36Sinabin Jesus kanay, “Ya kaarian ku, ayin baydi sa babun luta. Ta nu baydi dayi ya kaarian ku, inlumaban nay mani tagasunul ku amên a ku madakêp mani Judio. Nuwa alwan baydi ya kaarian ku.”
37Sinabin Gobernador Pilato, “Nu parabaydu, gisa kan ari!”
Nakitbay si Jesus, “Ustuy sinabi mun gisa kun ari.18:37 Malyarin paradi êt, “Sikay nay nagsabin ari yaku.” In-anak kaku baydi sa babun luta amên magpapêtêg tungkul sa kapêtêgan. Sisabêt man na kalabay makatandan kapêtêgan, mallêngê ya kangku.”
38Pinatang yan Gobernador Pilato, “Sabêt ta kapêtêgan?”
Labay mani tawuy ipaku sa kurus si Jesus
(Mateo 27:15-31; Marcos 15:6-20; Lucas 23:13-25)
Pamakasabin Pilaton abiin, nagsalwang ya buy sinabi na sa mani Judio, “Ayin nakun nakitan na kasalanan sa tawun ati. 39Nuwa ayun sa naugalyan yu, balang Pestan Kaligtasan, panyawarên yu kangkuy mamibus sakun gisay nakasukul. Amêsên, labay yu nayin ibus kuy Ari yun mani Judio?”
40Masnêg sinabin mani tawuy, “Alwan siya! Si Barabbas saman!” Si Barabbas, gisa yan manalangsang sa gubernu.
191Kabay impakwan Gobernador Pilato si Jesus buy impalatiku. 2Nanyag ga mani sundalus un kuronay nagdiwi buy impakurona la kan Jesus. Buy pinayamingan layan kulay muraduy balabal. 3Pamakayari, tisatisa silan nagdani kana buy nagsabin panguyam, “Pagpalên baman na Arin mani Judio!” Buy pagkadinalpi laya.
4Nanguman nag-awas si Gobernador Pilato buy sinabi na sa mani tawuy, “Mallêngê kaw! Iarap kuyan manguman kamuyu amên matandan yuy ayin nakun nakitan na kasalanan kana!” 5Buy in-awas la si Jesus ya nakakuronay nan diwi buy nakayaming ngan batêk muraduy balabal. Sinabin Gobernador Pilato kalla, “Elêwên yuya!”
6Sên nakitan yan mani mamunun pari buy mani magbantay sa Templu, masnêg lan sinabi, “Ipaku ya sa kurus! Ipaku ya sa kurus!”
Nuwa nakitbay si Gobernador Pilato, “Kêwên yuya. Pakabaala kaw nay mipaku kana sa kurus, gawan para kangku, ayin nakun makit ta kasalanan kana.”
7Nakitbay ya mani Judio, “Ayun sa kautusan yan, sêpat yan mati, gawan pansabin nay Anak yan Bapan Namalyari.”
8Sên nalêngên Pilatoy sinabi la, luyang nginan nalimu. 9Kabay impikilakun Gobernador Pilato si Jesus sa lalên palasyu buy pinatang, “Taga saantu ka?” Nuwa asê nakitbay si Jesus.
10Kabay sinabin Pilatoy, “Siyan a muku ya pakitbayan ta? A mu nayi tanday dilag gakun kapangyarian ipabus ka o ipapaku ka sa kurus?”
11Nakitbay si Jesus, “Ayin kan madyag kangku nu a ka binyanan Bapan Namalyarin kapangyarian. Kabay mas maragul la kasalanan tawuy nilaku kangku baydi kamu.”
12Sên nalêngên Pilatoy abiin, nangisip yan paralan amên ibus si Jesus. Nuwa masnêg sinabin mani Judioy, “Nu ibus muy tawun abiin, a ka kaluguran Emperador! Tagawan nu sisabêt man na magsabin ari ya, kapati yan Emperador.” 13Sên nalêngên Gobernador Pilatoy abiin, in-awas na si Jesus sa palasyu. Pamakayari, niknu ya sa pallitisan sa lugal la pambêgên “Tinapil la Batu” ya sa sabin Hebreo, “Gabatha.”
14Sên ugtuy nan mamut duspiras Pestan Kaligtasan, sinabin Gobernador Pilato sa mani Judioy “Abiti yay ari yu!”
15Nuwa masnêg sinabin mani Judioy, “Patin ya! Patin ya! Ipaku ya sa kurus!”
Kabay sinabin Gobernador Pilato kallay, “Ipaku ku nayi sa kurus ya ari yu?”
Nakitbay ya mani mamunun pari, “Ayin kay kaatag ga ari, nun a kay ya Emperador.”
16Kabay inggawang Gobernador Pilato si Jesus kalla amên ipaku ya sa kurus.
Impaku sa kurus si Jesus
(Mateo 27:32-44; Marcos 15:21-32; Lucas 23:26-43)
Gintan mani sundalus si Jesus 17pasalwang sa balayan. Buy impabakay la kanay kurus papakun sa lugal la pambêgên lan “Lugal Bungu” ya sa sabin Hebreo, Golgota. 18Pamakalatêng la baydu, impaku laya kaawyun na luwa. Ya gisa, idi sa wanan na buy ya gisa, idi sa udi na buy idi sa bunak la si Jesus.
19Impab-in Gobernador Pilaton karatula ya kurus Jesus buy paradi ya impasulat na, “Si Jesus ya taga Nazaret ya Arin mani Judio.” 20Nakasulat ta abiin sa sabin Hebreo, Latin, buy Griego. Malakêy Judioy nakabasan ati, gawan kay narani sa balayan ya pinipakwan kan Jesus. 21Kabay sinabin mani mamunun pari kan Gobernador Pilato, “Agana mu isulat ya ‘Arin mani Judio’ nun a ya isulat mu, ‘Sinabin tawun ati siyay Arin mani Judio.’ ”
22Nuwa pikitbayan silan Gobernador Pilato, “Nu sabêt ta impasulat ku, sabay yana.”
23Sên naipakuy nan mani sundalus si Jesus sa kurus, kingwa lay mani yaming na buy piaatagan lan apat, tisatisay balang sundalus. Kingwa la êt ya yaming nay makarang nga panglalê. Ayin tayi ya ati ubat sa babu angga sa aypa.
24Kabay nisasabi ya mani sundalus, “Agana tamina ginitin ya ati nun a mibabagutan kitamu tana nu kansabêt milakuy ati.” Nalyari ya ati amên matupad da idi sa Kasulatan,
“Piaatagan lay mani yaming ku
buy pibabagutan la.”19:24 Mani Kanta 22:18.
Buy dinyag yabay mani sundalus ya abiin.
25Baydu sa danin kurus Jesus nakaidêng nga indu na, ya patêl indu nay babayi, si Maria ya asawan Cleopas buy si Mariay taga Magdala. 26Sên nakitan Jesus ya indu na buy ya kakaidwan nay tagasunul ya idi sa danin indu na, sinabi na, “Tuwa kuway, ibilang muyan anak mu.” 27Buy sinabi na sa tagasunul na, “Ati ya indu mu.” Kabay paubat ta baydu, in-uli yan tagasunul ya kakaidwan Jesus sa bali na ya indu na.
Ya pangamatin Jesus
(Mateo 27:45-56; Marcos 15:33-41; Lucas 23:44-49)
28Tandan Jesus ya naganap pay impadyag kanan Bapa na. Kabay sinabi nay, “Napêl-ang ngaku.” Sinabi nay abitu amên matupad da idi sa Kasulatan.19:28 Mani Kanta 69:21; 22:15.29Dilag baydun gisay banga ya napnun nangisuy alak. Kabay insawsaw mani sundalus sa nangisuy alak ya paran bulak ya nakaptês sa sangan isopu buy impasêpsêp kan Jesus. 30Sên nasêpsêp pan Jesus, sinabi nay, “Naganap pana.” Indêngdêng nay ulu na buy nabuytuwan yan inawanên.
Inlatug ga tagyang Jesus
31Allun Bernis sa abitu buy asê labay mani Judion idi pun sa kurus ya mani bangkay angga sa Allun Pagpaynawa. Luyang maulagay Allun Pagpaynawan ati gawan allu êt Pestan Kaligtasan. Kabay inyawad la kan Pilatoy, “Gobernador ray, ipatukis minay asêl mani impaku sa kurus buy itabuy ya mani bangkay la.” 32Kabay abiin ya dinyag mani sundalus. Tinukis lay asêl luway impakun kaawyun Jesus. 33Nuwa pamakalatêng la kan Jesus, nakitan lay nati yina. Kabay a layna tinukis ya asêl na, 34nun a inlatug gisa sa mani sundalus ya tagyang Jesus buy tambêng nanukusuk ka daya buy lanêm.
35Siku si Juan ya nakakit abiin. Pêtêg ya nakitan ku buy pan-ipapêtêg kuy ati kamuyu amên manampalataya kaw êt. 36Nalyari ya kaganawan abiin amên matupad da idi sa Kasulatan, “Ayin matukis gisa man sa mani but-u na.”19:36 Exodo 12:46; Mani Bilang 9:12; Mani Kanta 34:20.37Buy idi pun êt sa kaatag ga baagin Kasulatan, “Papakaêlêwên lay tawuy inlatug la.”19:37 Zacarias 12:10.
Ya pamilbêng kan Jesus
(Mateo 27:57-61; Marcos 15:42-47; Lucas 23:50-56)
38Amêsên, si Jose ya taga Arimatea, gisa yan tagasunul Jesus nuwa kay liim gawan malimu ya sa mani puun Judio. Inyawad na kan Pilatoy kêwên ya bangkay Jesus buy tinulutan naya. Kabay inlaku nay bangkay Jesus buy kingwa nay ati. 39Kaawyun na si Nicodemo ya sabay ya nagpaksa kan Jesus sabitun gisay yabi. Dilag bay-in maigit tatlumpuy kilun pabangi ya gêgtan na ya diyag sa mira buy aloe. 40Kaban pambêdbêdan lan makamal la telay bangkay na, pagkabulugan layan pabangi, ta abituy naugalyan mani Judio sa pamilbêng. 41Sa lugal nu saantu impaku si Jesus, dilag panamnan. Buy dilag êt baydun gisay bayuy pamilbêngan na inlubtan sa agid tung-uy ya asê pun pinilbêngan kanuman. 42Allun paglêan na abiin para sa Allun Pagpaynawa. Buy narani sa inlubtan na dapas ya dinyag lay pamilbêngan. Kabay baydu layna in-ilbêng si Jesus.
20Pinabyay si Jesus
(Mateo 28:1-8; Marcos 16:1-8; Lucas 24:1-12)
1Pamakagalingaldaw allun Duminggu, kaban nadiglêm pun, naku si Mariay taga Magdala sa pinilbêngan kan Jesus. Nakitan nay intas say batuy pinanakêp sa lawasan ati. 2Kabay nuwayu yan naku kan Simon Pedro buy sa tagasunul ya kakaidwan Jesus buy sinabi na kallay, “Dilag nangwa sa Panginuun baydu sa pinilbêngan kana buy a yan tanda nu antuy pinilakwan kana.”
3Kabay naku si Pedro sa pamilbêngan kaawyun nay tagasunul ya kakaidwan Jesus. 4Parisu silan nuwayu, nuwa mabilis pun ya tagasunul la kakaidwan Jesus kaysa kan Pedro. Kabay niuna yan nilatêng sa pamilbêngan. 5A ya sinumun sa pamilbêngan ta kay nagduku ya buy nanilip. Nakit na bayduy telay makamal la pinamêdbêd kan Jesus. 6Sên nilatêng si Simon Pedro, nagdaus yan sinumun sa pamilbêngan buy nakitan nay telay makamal ya idi sa pinikalêkan kan Jesus. 7Buy ya telay pinamêdbêd sa ulun Jesus, siyan napakapalay na buy nakapapaway ati sa telay makamal. 8Sinumun êt ta tagasunul ya nunan inlumatêng. Sên nakitan nay telay nalakwan, naniwala yan nabyay si Jesus. 9Agyan idi sa Kasulatan na kaylangan mati si Jesus buy mabyay manguman, a la pun mapukatan na abiin. 10Pamakayari, nuli ya luway tagasunul na.
Nagpakit si Jesus kan Maria ya taga Magdala
(Mateo 28:9-10; Marcos 16:9-11)
11Nuwa nakaidêng sa lawasan pamilbêngan si Maria ya manangis. Kaban manangis ya, nagduku ya buy nanilip sa lalên pamilbêngan. 12Buy nakitan nay luway ang-el la nakayaming naputi ya nakaiknu sa pinipakalêkan sa bangkay Jesus. Ya gisa, idi sa ubatan ulu na buy ya gisa, idi sa ubatan kabitisan na.
13Pinatang la si Maria, “Siyan manangis kaya ta?”
Nakitbay ya, “Gawan dilag nangwan bangkay Panginuun ku buy a ku tanda nu antuy pinilakwan kana.”
14Pamakasabi nan abitu, nangawing ya buy nakakit yan gisay tawuy nakaidêng baydu. Nuwa a na nakilala ya si Jesus sa abitu.
15Pinatang yan Jesus, “Tuwa kuway, siyan manangis kaya ta? Sisabêt ta pantêkapên mu?”
Indap Maria manaysay tanaman bayduy namatang kana. Kabay sinabin Maria, “Patêl lay, nu sikay nangwa kana, sabin mu kangku nu antuy pinilakwan mu kana, ta kêwên kuya.”
16Sinabin Jesus kana, “Mariay!”
Nag-arap si Maria kan Jesus buy sinabi na sa sabin Hebreo, “Rabboni!” Ya labay sabin, “Manuru”.
17Sinabin Jesus kana, “Agana muku talanên, ta a ku pun nakapag-udung sa Bapa ku. Maku ka sa mapatêl ku buy sabin mu kallay mag-udung ngaku sa langit sa Bapa ku ya Bapa yu êt buy sa Namalyari ku ya Namalyari yu êt.” 18Kabay naku si Maria ya taga Magdala sa mani tagasunul Jesus buy sinabi na kallay, “Nakitan kinay Panginuun!” Buy sinabi na êt kallay mani pan-ipasabin Jesus.
Nagpakit si Jesus sa mani tagasunul na
(Mateo 28:16-20; Marcos 16:14-18; Lucas 24:36-49)
19Pamakayabin allun Duminggu, nititipun na mani tagasunul Jesus. Impapakasara lay mani pasbul bali gawan sa limu la sa mani puun Judio. Bêngat tan nagpakit si Jesus buy nidêng sa pibunakan la buy sinabi na, “Mapakamuyuy kapatêtbêkan.” 20Pamakasabi nan abiin, impakit na sa mani tagasunul nay mani gamêt na buy mani tagyang na. Sên nakit lay Panginuun, natulatula sila.
21Inuman na êt sinabin Jesus kallay, “Mapakamuyuy kapatêtbêkan. Nu parasaantu wakun in-utus Bapa ku, para kataw êt baydun pan-iutus.” 22Pamakasabi nan abiin, kinayupan na sila buy sinabi na, “Tanggapên yuy Ispiritun Bapan Namalyari. 23Nu patawarên yuy gisay tawu sa kasalanan na, patawarên ya êt Bapan Namalyari. Nuwa nu a yuya patawarên sa kasalanan na, a ya êt patawarên Bapan Namalyari.”
Si Jesus buy si Tomas
24Nuwa sabitun nagpakit si Jesus, ayin baydu si Tomas ya pambêgên Kambal ya gisa sa mapu buy luway apostul na. 25Kabay sinabi la kanay, “Nakitan yan na Panginuun.”
Nuwa sinabin Tomas kallay, “A ku maniwala anggan a ku makitan ya nukay ubatan paku sa gamêt na buy matalan ya ati buy anggan a ku maisun ya galamay ku sa nukay idi sa tagyang na.”
26Nilabas sa waluy allu, nanguman nititipun na mani tagasunul Jesus sa lalên bali, kaawyun layna si Tomas. Impapakasara lay mani pasbul, nuwa nisun pun si Jesus buy nidêng sa pibunakan la. Buy sinabi na, “Mapakamuyuy kapatêtbêkan.”
27Sinabin Jesus kan Tomas, “Elêwên mu buy dukpan na nuka sa gamêt ku buy dukpan muy nukay idi sa tagyang ku. Agana kayna magluway nakêm, nun a maniwala kayna.”
28Nakitbay si Tomas, “Panginuun ku buy Namalyari ku!”
29Sinabin Jesus kana, “Naniwala kayna nayi gawan nakitan mukina? Pinagpalay mani manampalataya kangku agyan a laku nakitan.”
Ya sangkan na insulat ta librun ati
30Malakê pun na mamakaupapas ya dinyag Jesus ya nakitan mani tagasunul nay asê pun naisulat sa librun ati. 31Nuwa ya mani nakasulat sa librun ati, insulat amên manampalataya kaw ya si Jesus sabay siyay Cristu ya Anak Bapan Namalyari. Buy nu manampalataya kaw kana, mabiyan kaw biyay ya ayin katganan.
21Nagpakit si Jesus sa pituy tagasunul na
1Nilabas sa dakun umnuy allu, nanguman nagpakit si Jesus sa mani tagasunul na sa agid lawan Tiberias. Paradi ya nalyari. 2Sa panawun na abitu, niaawyun silan Simon Pedro, si Tomas ya pambêgên Kambal, si Nathanael ya taga balayan Cana sa prubinsyan Galilea, ya luway anak Zebedeo, buy luwa pun êt ta tagasunul Jesus. 3Sinabin Simon Pedro kalla, “Mandakêp pakun kênan lanêm.”
Sinabi la, “Kilaku kay kamu.” Kabay nagsakay sila sa bangka amên mandakêp silan kênan lanêm sa lawa. Nuwa namawatwat silan ayin nakwa. 4Sên nasawang ngana, nakaidêng si Jesus sa agid lawa, nuwa a laya nakilala. 5Binêg silan Jesus, “Mapatêl kuway, dilag kaw nayin nakwa?”
Nakitbay sila, “Ayin na kayêk.”
6Sinabin Jesus kalla, “Inabu yu sa lanêm ya pukut yu sa wanan bangka amên makakwa kaw.” Kabay dinyag lay nabay ya abitu buy sên guluyun lay nay dala la, a layna maguluy gawan sa lakên nakwa lay kêna.
7Ya tagasunul ya kakaidwan Jesus, sinabi na kan Pedroy, “Sabay ya Panginuun na abitu!” Sên nalêngên Pedroy abiin, kingwa nay yaming nga inlukas na ta in-is-êl na sa awak na. Nag-ukdu ya sa lanêm buy nangaway ya papakun sa agid lawa. 8Ya kaatag mani tagasunul ya idi sa bangka, nag-udung sila sa agid ya miguguluy dalay napnun kênan lanêm, gawan kay manga siyam mapuy metruy dayu la sa agid. 9Pamakalatêng la sa agid, nakitan la bayduy dilag kênan lanêm ma nakasagpa sa bayan apuy buy dilag êt tinapay.
10Sinabin Jesus kallay, “Mantan kaw baydin dakun umnuy kênan lanêm ya nakwa yu.”
11Kabay nagsakay si Simon Pedro sa bangka buy ginuluy nay dala papakun sa agid ya napnun mangaragul ya kênan lanêm. Dinalan buy limampu buy tatluy kaganawan. Nuwa agyan parabaydun kalakêy kêna, asê nasiray dala. 12Sinabin Jesus kalla, “Kaksaw kaw ta mangalmusal kitamu.” Ayin gisa man kallay nakadêgdêg namatang nu sisabêt ya tagawan tanda lay sabay siyay Panginuun. 13Nangwan tinapay si Jesus buy indin kalla. Pamakayari, nangwa ya êt kênan lanêm buy indin na kalla.
14Abiin ya ikatluy pagpakit Jesus sa mani tagasunul na pamakayari nan nabyay nanguman ubat sa nangamamati.
Si Jesus buy si Pedro
15Pamakayari lan nangan, sinabin Jesus kan Simon Pedro, “Simon ya anak Juan, kaidwan muku nayin igit pun sa pangidu la kangku?”
Nakitbay si Pedro, “Awuy Panginuun, tanda muy kakaidwan kata.”
Kabay sinabin Jesus kana, “Nu parabaydu, pakanên muy mani tupa ku.”
16Pinatang yan manguman Jesus, “Simon na anak Juan, kaidwan muku nayi?”
Nakitbay si Pedro, “Awuy Panginuun, tanda muy kakaidwan kata.”
Kabay sinabin Jesus kana, “Nu parabaydu, saysayên muy mani tupa ku.” 17Katitlu yan pinatang Jesus, “Simon ya anak Juan, kaidwan muku nayi?”
Nalêlêy nakêm Pedro gawan katitlu yan pinatang Jesus nu kaidwan naya. Kabay nakitbay ya, “Panginuun, tanda muy kaganawan bagay buy tanda mu êt ta kaidwan kata.”
Kabay sinabin Jesus kana, “Pakanên muy mani tupa ku. 18Pansabin ku kamuy sabitun anak ka pun, sikay mamayaming sarili mu buy pallakwên muy labay mun lakwên. Nuwa nu tuwa kayna, ipaktang muy gamêt mu ta kaatag gay mamayaming kamu buy gêtan laka sa lugal la a mu labay.” 19Sinabin Jesus ya abiin amên ipatanda na nu parasaantuy pangamati ya danasên Pedro amên maparangalan si Bapan Namalyari. Pamakayari, sinabin Jesus kan Pedro, “Kilaku ka kangku.”
Ya tagasunul ya kakaidwan Jesus
20Sên nangawing si Pedro, nakitan nay manunul kallay kakaidwan na tagasunul Jesus. Sabay siyay tagasunul Jesus ya nakaunsalig sa dani na sabitun mangapun sila buy namatang kana nu sisabêt ta mamisupakat kana. 21Sên nakitan Pedro si Jesus, pinatang naya, “Panginuun, sabêt taman na malyari sa tawun abiin?”
22Nakitbay si Jesus, “Nu labay kuyan mabyay angga sa pag-udung ku, makapakun naman kamu? Kay sumunul ka kangku.” 23Kabay niwagaw wa balita sa mani manampalataya ya asê mati ya tagasunul ya kakaidwan Jesus. Nuwa asê sinabin Jesus ya a ya mati. Ya kay sinabi na, “Nu labay kuyan mabyay angga sa pag-udung ku, makapakun naman kamu?”
24Siku si Juan na tagasunul Jesus ya magpapêtêg sa mani bagay ya ati buy siku êt ta nanulat. Buy tandan mani kaawyun ku ya pêtêg ga pansabin ku.
25Malakê pun êt ta mani dinyag Jesus. Nu isulat kuy kaganawan ati, sa êlêw kuy asê minukad sa buun babun lutay kaganawan libruy maisulat ku.