MANI DYAG

YA MANI DYAG

un Mani Tagasunul

¹Kakaidwan kun Teofilo, sa nunan sulat ku kamu, insulat kuy dinyag Jesus buy in-aral na paubat sa umpisa yan nangaral ^2-3angga sa allun intag-ay ya sa langit. Nati si Jesus sa kurus, nuwa nanguman yan nabyay buy malakêy dinyag na amên pagpapêtgan na abiin. Buy sa apattapuy allu, katiumnu yan nagpakit sa mani pinili nay apostul buy pansabin na kallay tungkul sa pag-arin Bapan Namalyari. Intipan na êt kallay mani utus sa kapamilatan Ispiritun Bapan Namalyari. ⁴Gisay allu, kaban mipupulung sila kaawyun si Jesus, intipan na kallay, “Agana kaw pun mita sa Jerusalem. Etêngên yu pun na impangakun Bapan Namalyari kamuyuy Ispiritu na. Sinabi kinay abiin kamuyu sabitun nuna. ⁵Ta si Juan ya Mamawtismu, namawtismu ya sa lanêm, nuwa pamakayarin dakun umnuy allu, bawtismuwan kaw sa Ispiritun Bapan Namalyari.”

Ya pag-udung Jesus sa langit

⁶Sên nititipun na mani apostul buy si Jesus, pinatang laya, “Panginuun, ati nayi ya panawun iudung muy pag-ari sa Israel sa mani Israelita?”

⁷Nakitbay si Jesus, “A yina kaylangan matandan nu makanu malyari ya mani intakdan Bapa ku sa kapamilatan kapangyarian na. ⁸Nuwa sa pallumatêng Ispiritun Bapan Namalyari kamuyu, biyan nakaw kapangyarian. Buy sikaw wa magpapêtêg tungkul kangku sa mani tawu baydi sa balayan Jerusalem, sa prubinsyan Judea, sa prubinsyan Samaria buy sa kaganawan lugal baydi sa babun luta.”

⁹Pamakayarin sinabin Jesus ya abiin, nitag-ay yina sa langit. Buy kaban pakaêlêwên layan pamatatag-ay, nasanipan ninan ulap angga sa a layna nakitan. ¹⁰Kaban mamakaêlêw sila sa langit, bêngat tan nidêng sa dani lay luway ang-el ya nakayaming naputi.¹¹Buy sinabin luway ang-el, “Sikaw wa mani taga prubinsyan Galilea, siyan nakaidêng kaw yapun baydin nakaêlêw sa langit ta? Si Jesus ya nakitan yun nitag-ay papakun sa langit, mag-udung ya baydi sa babun luta. Buy nu parasaantu yuyan nakitan na nitag-ay papakun sa langit, para êt bayduy pag-udung na baydi sa babun luta.”

Ya pamilin mani apostul sa kasagilin Judas

¹²Kabay nag-udung ya mani apostul sa balayan Jerusalem ubat sa Bung-uy mani Ulibu. Ya bung-uy ya ati, kulang tan pêrad sa gisay kilumetru ya dayu na sa Jerusalem. ¹³Sên nilatêng silayna sa Jerusalem, nagdaus silan nagdakêy sa bibiyan lay kuwartu ya idi sa têngêl. Ya mani ati sabay silan Pedro, Juan, Santiago, Andres, Felipe, Tomas, Bartolome, Mateo, Santiago ya anak Alfeo, si Simon ya manalangsang sa gubernun Roma, buy si Judas ya anak kaatag Santiago. ¹⁴Pawa silan miaawyun manalangin kaawyun ya dakun umnuy babayi buy si Maria ya indun Jesus buy ya mapatêl Jesus ya lawyaki.

¹⁵Sên nilabas say dakun umnuy allu, nititipun na mani manampalatayay dilag bilang dinalan buy luwampu. Nidêng si Pedro buy sinabi na, ¹⁶“Mapatêl kuway, kaylangan matupad da kasulatan na impatandan Ispiritun Bapan Namalyari kan Arin David sabitun nuna ya tungkul kan Judas Iscariote, ya sabay ya nanawup nandakêp kan Jesus. ¹⁷Sabitun nuna, kaawyun yan si Judas bilang apostul ya pinilin Jesus amên maglingkud kana.”

¹⁸(Nuwa si peray pinamayad kan Judas sa nadawak ka dinyag na, pinanaliw nan luta. Sa lutay nasaliw na, nagnabu yan nipalukub buy inlumtus ya bituka nan niawas sa laman. ¹⁹Natandan kaganawan tawu sa Jerusalem ya nalyari kan Judas. Kabay ya lutan abitu, binêg lan Akeldama ya labay sabin sa sabi la, “Panggitnan ya Dilag Daya.”)

²⁰Sinabi pun êt Pedro,

“Nakasulat sa mani librun Kanta ya tungkul kan Judas,

‘Pasawan tanay bibiyan na

buy ayin nan malyarin manugêl baydu.’ ”1:20 Mani Kanta 69:25.

Buy nakasulat êt,

“Idin ta sa kaatag ya katungkulan na.”1:20 Mani Kanta 109:8.

^21-22Sinabi pun êt Pedro, “Kabay sêpat kitaminan mamilin tawuy panagili kan Judas ya makaawyun yan mamipapêtêg sa pangabyay manguman Panginuun Jesus. Kaylangan ya pilin tamu, gisa sa mani pagkaawyun yan sabitun kaawyun tamu pun si Jesus, paubat sabitun nagpabawtismu ya kan Juan ya Mamawtismu angga sa gintan ya papakun sa langit.” ²³Kabay lagyun luway liyaki ya sinabi la. Ya gisa, si Jose ya pambêgên Barsabas buy pambêgên êt Justo. Ya gisa êt, si Matias. ²⁴Pamakayari, nanalangin sila, sinabi la, “Panginuun, tanda muy idi sa bêkên kaganawan tawu. Kabay ipatanda mu kanyan nu sisabêt sa luway pilin mun ²⁵daygên apostul bilang kasagilin Judas. Ta binukutan Judas ya pandaygên na bilang gisay apostul buy naku ya sa gisay lugal la nanaspat kana.” ²⁶Pamakayari lan nanalangin, nibagutan sila. Ya nabagut la, si Matias. Kabay si Matias ya indagdag sa mapu buy gisay apostul.

Ya pallumatêng Ispiritun Bapan Namalyari

¹Sên inlumatêng ya allun pestan mani Judioy pambêgên Pentecostes, nagtipun sa gisay bali ya kaganawan manampalataya kan Jesus. ²Kaban mititipun sila, mamakun ni, nakalêngê silan sênêg sa buun bali. Ya sênêg ga ati, ubat sa langit ya nanuwad malakas ya angin. ³Buy dilag silan nakit ya paran apuy ya nanuwad dila ya nag-ugpa sa balang gisa kalla. ⁴Natupus Ispiritun Bapan Namalyari ya kaganawan idi baydu buy nakapagsabi silan magmikakanayun na sabi ya a la pun natandan.

⁵Amêsên sa panawun abitu, dilag êt mani Judioy idi sa Jerusalem ya manunul sa Kautusan Bapan Namalyari. Ubat sila sa magmikakanayun na bansa buy asê pariparisuy sabi la. ⁶Sên nalêngê lay sênêg, pinaras lan naku sa pagtipunan mani manampalataya. Nakaupapas sila gawan nalêngê lay magsabi ya mani manampalataya sa mani sabin mani mallêngê. ⁷Kabay sinabi la, “Aw indi, alwa nayin taga prubinsyan Galilea ya mani tawun ati sila? ⁸Uysiyan makapagsabi sila yan sabi tamu ta? ⁹Dilag baydi kantamun taga Partia, taga Media, taga Elam, taga Mesopotamia, taga Judea, taga Capadocia, taga Ponto buy taga Asia. ¹⁰Ya kaatag kantamu taga Frigia, taga Pamfilia, buy taga Egipto. Buy dilag êt ubat sa mani lugal ya sakup Libya ya narani sa Cirene. Dilag êt taga balayan Roma, ¹¹ya mani Judio buy alwan Judio ya napasunul êt sa mani paniwalan mani Judio. Buy ya kaatag, taga Creta buy taga Arabia. Nuwa ya abiin sila, mani taga Galilea. Uysiyan mangalêngê tamu sila yan magsabi sa sabi tamu ta tungkul sa mamakaupapas ya dinyag Bapan Namalyari?”

¹²Nakaupapas sila buy a la makwan maisip pa nalyari. Kabay nipapatang sila, “Sabêt ta labay sabin ati?” ¹³Nuwa ya kaatag, inuyam lay mani manampalataya. Sinabi la, “Kay malasing ya mani tawun abiin!”

Ya pangaral Pedro

¹⁴Kabay nidêng si Pedro kaawyun na mapu buy gisay apostul buy masnêg nan sinabi, “Sikaw wa mapatêl kun mani Judio buy sikaw wa kaatag manugêl sa Jerusalem, pakalêngê kaw, ta itutu ku nu sabêt ta labay sabin ati ya mangapalyari amêsên. ¹⁵Indap yu nu kay malasing kay. A kay malasing, ta tanda tamuy ayin maglasing un alas nuwebin maranun. ¹⁶Ya mangapalyari amêsên kanyan, sabay ya katuparan sinabin propeta Joel sabitun nuna,

¹⁷‘Ati ya pansabin Bapan Namalyari, “Ya daygên ku sa tawlin allu bayu sa katganan babun luta,

iutus kuy Ispiritu ku sa kaganawan layin tawu.

Ya mani anak yuy lawyaki buy babayi,

mamipatandan mani sabi ku.

Ya mani bayuntawu yuy

makakit sulêplêp pa ipasulêplêp ku kalla.

Ya mani mangatwa yuy lawyaki,

makataynêp silan taynêp pa ipataynêp ku kalla.

¹⁸Sa allun abitu, iutus kuy Ispiritu ku sa mani lawyaki buy sa mani babayi ya lingkud ku,

buy ipatanda lay mani sabi ku.

¹⁹Mamipakit takun mani mamakaupapas sa langit buy mani tanda’ sa luta

sa kapamilatan daya, apuy, buy makudpay asuk.

²⁰Dumiglêm ma allu,

buy umudit ta buwan kaparisun daya.

Malyari ya abiin bayu lumatêng nga alluy ayin kaparisu buy mamakaupapas ya sabay ya allun pallumatêng Panginuun.

²¹Buy nu sisabêt man na mamêg sa Panginuun,

miligtas ya.” ’ ”2:21 Joel 2:28-32.

²²Insundun Pedroy pagsabi na, “Kabay sikaw wa kaparisu kun Israelita, pakalêng-ên yuy ati! Si Jesus ya taga Nazaret, in-utus yan Bapan Namalyari kantamu. Buy pinagpapêtgan Bapan Namalyari ya abiin sa kapamilatan mani imala, mamakaupapas, buy tanda’ ya dinyag Jesus. Tanda yuy kaganawan abiin tagawan nalyari baydi kamuyu. ²³Sabitun nuna pun, tanday nan Bapan Namalyari ya igawang kamuyu si Jesus ta taganan parabaysên na palanu na. Impapati yuya sa mani makasalanan na tawu ya nipaku kana sa kurus. ²⁴Nuwa pinabyay yan Bapan Namalyari buy inligtas sa kapangyarian kamatyan, gawan asê malyarin manugêl nati si Jesus. ²⁵Ati ya impasabin Bapan Namalyari kan Arin David tungkul kan Jesus,

‘Nakit kuy Bapan Namalyari ya pawan idi sa arapan ku.

Gawan pawa kuyan kaawyun,

asê magmikakunuy nakêm ku.

²⁶Kabay masayay bêkê ku buy a ku mabênbênan na bêbêy kun mangulimên kan Bapan Namalyari.

Agyan mati yaku, dilag gaku pun kapilmiyan na mabyay yakun manguman.

²⁷Gawan a mu paulayan na kaladwa ku baydu sa lugal la nangamamati.

Buy a mu êt paulayan bumatay bangkay Banal la Lingkud mu.

²⁸Impatanda mu kangkuy mabyay yaku.

Buy gawan pawa katan pagkaawyun, sadyay tula ku.’ ”2:28 Mani Kanta 16:8-11.

²⁹Sinabi pun êt Pedro, “Sikaw wa mani kaparisu kun Judio, sabitun sinabin Arin David da abiin, malinaw wa alwan sarili nay pantukuyun na. Tanda tamuy nati si Arin David buy angga amêsên, tanda tamu nu saantu yan nakalbêng. ³⁰Si David, gisa ya sa mani propeta. Buy tanda nay impangakun Bapan Namalyari kana ya gisa sa mani layi nay mamisundu sa pag-ari na. ³¹Sabitun nuna, tanday nan Arin David da pabyayên Bapan Namalyari si Cristu ya impangaku na. Kabay insabin David da tungkul kana, ‘A naya pinaulayan sa lugal la nangamamati. Buy a na pinaulayan binumatay bangkay na.’ ³²Si pantukuyun na sabay si Jesus ya pinabyay Bapan Namalyari. Buy magpapêtêg kay kaganawan sa pangabyay nan manguman. ³³Sabay siyay intag-ay Bapan Namalyari sa langit buy impaiknu sa wanan na.2:33 Ya tungkulan sa wanan Bapan Namalyari sabay ya tungkulan un karangalan buy kapangyarian. Buy natanggap nay impangakuy Ispiritu ya sabay êt ta indin na kanyan buy abiin na mangakitan yu buy mangalêngê yu amêsên. ³⁴Ta alwan si Arin David da gintan sa langit, nun a si Jesus ya Panginuun na. Kabay sinabin David,

‘Sinabin Bapan Namalyari sa Panginuun ku,

“Miknu ka sa wanan ku,

³⁵angga sa mapasuku ku kamuy mani kapati mu.” ’ ”

³⁶Insundun Pedroy pagsabi na, “Kabay sikaw wa kaganawan kaparisu kun mani Israelita, sêpat yun matandan ya si Jesus ya impapaku yu sa kurus, sabay siyay dinyag Bapan Namalyarin Panginuun buy sabay siyay Cristuy impangaku na!”

³⁷Sên nalêngên mani tawuy abitu, nabêgbêg ga nakêm la. Kabay namatang sila kan Pedro buy sa kaawyun nan mani apostul, sinabi la, “Mapatêl kuway, sabêt kayêk ka sêpat yan daygên?”

³⁸Nakitbay si Pedro kalla, “Ya balang gisa kamuyu, magsisi buy itgên yuy panyag yun kasalanan. Buy magpabawtismu kaw sa lagyun Jesu Cristu amên mapatawad da mani kasalanan yu buy matanggap yuy pan-idin Bapan Namalyari ya ayin kaatag nun a ya Ispiritu na. ³⁹Tagawan na Ispiritun Bapan Namalyari, sabay ya impangaku na kamuyu buy sa mani anak yu buy sa kaganawan tawuy idi sa mangarayuy lugal. Impangakun Bapan Namalyari ya Panginuun tamuy ati sa sisabêt man na tawuy bêgên nan magdani kana.”

⁴⁰Malakê pun êt ta pagpapêtêg ga sinabin Pedro kalla. Buy inyawad na êt kallay paradi, “Agana kaw makiawyun sa mani layi amêsên na mapanyag kadawakan amên miligtas kaw sa parusay lumatêng.”

⁴¹Malakêy naniwala sa sinabin Pedro. Kabay nagpabawtismu sila. Sa allu êt abitu, tatluy libuy tawuy nidagdag sa mani manampalataya kan Jesus. ⁴²Ya mani bayun nanampalataya kan Jesus, pawa silan mamaku sa mani apostul amên mallêngê sa mani pan-ituru la, pawa silan mibêbêtêk bilang mipapatêl sa panampalataya, pawa sila êt miaawyun mangan tinapay2:42 Mangan silan tinapay bilang pangganaka la sa nalyari kan Jesus. buy pawa silan manalangin.

Ya pamibiyaybiyay mani manampalataya

⁴³Gawan sa kapangyarian Bapan Namalyari, nakadyag ya mani apostul un malakêy mamakaupapas buy tanda’. Kabay ya mani tawuy idi baydu, nalimu sila kan Bapan Namalyari. ⁴⁴Ya mani manampalataya kan Jesus, dilag silan gigisay nakêm buy ya pibandiyan la, piniaagêm la. ⁴⁵Pan-isaliw lay luta buy pibandiyan la, ta ya peray naabli la, pan-idin la sa balang gisa ayun sa kaylangan la. ⁴⁶Allu-allu silan mititipun sa Templu. Miaawyun silan mangan sa balin balang gisa un dilag mangêd da nakêm buy tula. ⁴⁷Buy pawa lan pan-ulimênên si Bapan Namalyari. Panggalangên sila êt mani tawuy idi baydu. Allu-allu pan-idagdag Panginuun kallay mani tawuy inligtas na sa parusay lumatêng.

Ya pamaiyul sa tawuy lumpu

¹Gisay allu sên alas tres san kaawat, naku si Pedro buy si Juan sa Templu. Uras panalangin na abitu. ²Baydu sa Templu, dilag pambêgên Mangêd da Pasbul. Dilag gisay liyaki bayduy lumpu ubat ta sa in-anak ya. Allu-allu panggêtan laya baydu amên magpalimus ya sa mani mansumun sa Templu. ³Sên nakit na silan Pedro buy si Juan na pasun sa kasawangan Templu, nanyawad yan limus kalla. ⁴Pinakaêlêw yan Pedro buy si Juan. Sinabin Pedro, “Elêwên mukay.”⁵Kabay nangêlêw wa liyaki kalla, gawan piêêtêng nay biyan layan pera.

⁶Nuwa sinabin Pedro kana, “Ayin nakun pera o gintu, nuwa dilag gakun idin kamu. Sa lagyun Jesu Cristu ya taga Nazaret, midêng ka buy mita ka.” ⁷Tinalan Pedroy wanan gamêt na buy impaidêng naya. Tambêng pinumas-êy ya bitis buy tulatud na. ⁸Kabay tambêng yan nidêng buy nakabita. Pamakayari, nakilaku ya kallan Pedro sa kasawangan Templu. Nibitabita yan nag-ukdu-ukdun mangulimên kan Bapan Namalyari. ⁹Nakitan kaganawan na nakabita ya buy mangulimên nina kan Bapan Namalyari. ¹⁰Nalupan lay sabay siya awêd da abituy liyaki ya lumpu ya magpalimus sa mani mansumun sa pambêgên lan “Mangêd da Pasbul” sa Templu. Kabay sadyay upapas la sa nalyari kana.

Ya pagsabin Pedro sa mani tawuy idi sa Balkun Solomon

¹¹Pamakayarin abitu, asina imbul-is liyaki si Pedro buy si Juan. Kaban mamita sila sa pambêgên lan “Balkun Solomon,” kapagtalantalan na kalla. Nipamwayun nagdani kallay kaganawan tawu, gawan nakaupapas sila sa nalyari. ¹²Pamakakit Pedro sa mani tawu, sinabi na kallay, “Mapatêl kun Israelita, uysiyan nakaupapas kaw ya sa nalyari ta? Buy papakaêlêwên yukay yata? Indap yu nayi nu napabita yan na tawun ati gawan sa sarili yan kapangyarian o sa panunul yan sa kalabayan Bapan Namalyari? Asê! ¹³Alwan sikay ya namaiyul kana, nun a ya Bapan Namalyarin mani ninunu tamu ya silan Abraham, Isaac, buy Jacob amên maparangalan na si Jesus ya Lingkud na. Si Jesus sabay ya indin yu sa mani manungkulan buy insakwil yuya sa arapan Gobernador Pilato, agyan ibus nayna dayi. ¹⁴Agyan sabay siyay Banal buy Matinêk ka Lingkud Bapan Namalyari, insakwil yuya buy inyawad yu kan Pilatoy ibus ya gisay mamatin tawu. ¹⁵Impapati yuy pangubatan biyay ya ayin katganan, nuwa pinabyay yan Bapan Namalyari. Sikay ya magpapêtêg ga nabyay yan manguman, ta nakitan yan ya. ¹⁶Ya panampalataya sa kapangyarian lagyun Jesus sabay ya nakapabita sa liyakin ati ya makit buy malupan yu. Nalyari ya ati gawan sa panampalataya kan Jesus. Buy agyan sikaw, napagpapêtgan yuy inumiyul ya.”

¹⁷“Buy amêsên na mapatêl, tanda kuy nadyag yun impapati si Jesus buy mani mamunu yu gawan a yu tanda nu sisabêt yan tagana. ¹⁸Nuwa sên dinyag yu kanay abiin, natupad day impatandan Bapan Namalyari awlagi sa kapamilatan mani propeta ya si Cristu, kaylangan nan madanasan na pamasakit. ¹⁹Kabay sêpat kawnan magsisi buy magdani kan Bapan Namalyari amên patawarên nay mani kasalanan yu. ²⁰Nu daygên yuy abiin, matanggap yuy bayuy katigsawan na ubat sa Panginuun buy iutus na si Jesus ya Cristuy intalaga na para kamuyu sabitun nuna pun. ²¹Nuwa kaylangan pun manugêl si Jesus sa langit angga sa lumatêng nga panawun ibayun Bapan Namalyari ya kaganawan bagay ayun sa impangaku na sabitun nuna sa kapamilatan mani banal la propeta na. ²²Ta paradi ya sinabin Moises sabitun nuna tungkul kan Cristu, ‘Ya Bapa yun Namalyari ya mamilin gisay propetay nanuwad kangku ya kalayi yu. Sêpat yun sunulun na kaganawan sabin na kamuyu. ²³Nu sisabêt man na asê manunul sa pansabin propetan abitu, ipapawa yan Bapan Namalyari sa mani tawu na amên upudun ya.’ ”3:23 Deuteronomio 18:15; 18:18; 18:19.

²⁴Insundun Pedroy pagsabi na, “Ya kaganawan propetan Bapan Namalyari paubat kan Samuel, impatanda lay tungkul sa mani mangapalyari amêsên. ²⁵Sikitamuy makapagmanan mani impangakun Bapan Namalyari sa kapamilatan mani propeta na. Buy kaawyun kitamu êt sa kasunduwan Bapan Namalyari sa mani ninunu tamu sabitun sinabi na kan Abraham, ‘Pagpalên kuy kaganawan tawu sa kapamilatan layi mu.’ ²⁶Kabay pinilin Bapan Namalyari ya Lingkud na buy nuna nan in-utus kantamun mani Judio amên pagpalên na kitamu sa kapamilatan panawup na kantamun lakwanan ya panyag nadawak.”

Si Pedro buy si Juan sa arapan mangatwan Judioy mangatuynungan

¹Kaban magsabi pun si Pedro buy si Juan sa malakêy idi baydu sa Balkun Solomon sa Templu, dilag inlumatêng nga dakun umnuy pari kaawyun lay kapitan mani magbantay sa Templu buy mani Saduseo. ²Sadyay suluk la kan Pedro buy kan Juan gawan pan-iaral la sa mani tawuy mabyay manguman ya nangamamati gawan nabyay si Jesus. ³Kabay dinakêp la si Pedro buy si Juan. Litisin la sila dayi nuwa gawan yabi yana, insukul la tana sila anggan maranun. ⁴Paraman baydu, malakê sa mani nallêngê sa pangaral lay nanampalataya kan Jesus. Kabay nidagdag ya bilang la angga sa niras limay libuy lawyaki.

⁵Pamakawasak, nipupulung sa Jerusalem ma mani mamunu, ya mani mangatway manungkulan buy mani manurun Kautusan. ⁶Idi êt baydu si Anas ya pinakapuun pari, si Caifas, si Juan, si Alejandro buy ya kaatag kamag-anak Anas. ⁷In-arap kalla si Pedro buy si Juan buy pinatang, “Sabêt ta kapangyarian yu buy kansabêt lagyuy ginamit yu amên mamaiyul sa liyakin ati?”

⁸Natupus Ispiritun Bapan Namalyari si Pedro. Kabay sinabi na, “Sikaw wa panggalangên na mamunu buy sikaw wa mangatway manungkulan, ⁹nu pallitisin yukay amêsên tungkul sa kangêdan na dinyag yan sa liyakin ati buy nu parasaantu yan nakabita, ¹⁰sêpat yun matandan buy kaganawan kaparisu tamun Israelitay ati. Ya liyaki ya nakaidêng amêsên sa arapan yuy ayin nan sakit, inumiyul ya gawan sa kapangyarian Jesu Cristuy taga Nazaret. Sabay siyay impapaku yu sa kurus, nuwa pinabyay yan manguman Bapan Namalyari. ¹¹Buy si Jesus ya pantukuyun sa talatan ati, ‘Ya batuy insakwil yun mani mamipaydêng bali, sabay ya batuy nagin pundasyun.’4:11 Mani Kanta 118:22.¹²Ayin sisabêt man na makapiligtas kantamu sa ayin katganan na parusa, nun a kay si Jesu Cristu ya in-utus Bapan Namalyari baydi sa babun luta.”

¹³Sên natandan lay kay nayêpay pangatawu lan Pedro buy si Juan buy a sila nag-aral, nakaupapas sila sa kapas-êyan nakêm la. Naisip lay sabay silay pagkaawyun Jesus. ¹⁴Nuwa ayin silaynan nasabi laban kalla, ta nakitan lay liyaki ya makabitay na ya nakaidêng kaawyun lan Pedro buy si Juan. ¹⁵Kabay impaawas la pun silan Pedro buy si Juan un mangatwan Judioy mangatuynungan buy nisasabi silan, ¹⁶“Sabêt ta daygên tamu kalla? A tamina maipuglaw wa dinyag lay mamakaupapas, ta tanday nan buun Jerusalem. ¹⁷Patandan tamu ta sila ya agana layna iaral la tungkul kan Jesus amên asina miwagaw wa nalyari.”

¹⁸Kabay impabêg silan manguman buy pinatandan, “Agana kawna magsabi o mangaral tungkul kan Jesus.”

¹⁹Nuwa nakitbay si Pedro buy si Juan, “Pakaisipin yu nu sabêt ta ustu sa pangêlêw Bapan Namalyari, manunul kay kamuyu o kan Bapan Namalyari? ²⁰Gawan para kanyan, a yan malyarin asê sabin na nakitan buy nalêngê yan kan Jesus.”

^21-22Labay la dayin parusan ya luwa, nuwa a la madyag tagawan malimu sila sa mani tawuy mangulimên kan Bapan Namalyari sa mamakaupapas sa nadyag, gawan si abituy liyaki ya nakabitay na, apattapuy tawun nayna. Kabay imbus la tanay luwa buy pinakasipit lan sinabyanan ya aganayna mangaral tungkul kan Jesus.

Ya panalangin mani manampalataya

²³Sên imbus sa silan Pedro buy si Juan, nagtalus sila sa mani kaawyun lan manampalataya kan Jesus buy imbalita lay sinabi kallan mani mamunun pari buy mani mangatway manungkulan. ²⁴Sên nalêngên mani manampalatayay abitu, niaawyun silan nanalangin kan Bapan Namalyari. Sinabi la, “Panginuun yan na Makapangyarian sa kaganawan, sika ya nanyag langit, luta, dagat buy sika ya nanyag kaganawan idi baydi! ²⁵Sa kapamilatan Ispiritu mu, impasabi mu kan David da lingkud muy ninunu yan ya paradi,

‘Uysiyan natubag-tubag yay mani alwan Judio ta?

Buy siyan mangisip yan ayin pukat ta mani Judio ta?

²⁶Naglêan ya mani ari baydi sa babun luta buy nititipun ya mani mamunu

amên makipati kan Bapan Namalyari

buy kan Cristuy intalaga na.’4:26 Mani Kanta 2:1-2.

²⁷Panginuun, natupad day impasabi mu kan Arin David tagawan silan Gobernador Herodes Antipas, si Gobernador Poncio Pilato, ya mani alwan Judio buy ya mani kaparisu yan Judio, nibêbêtêk sila amên patin si Jesus ya Banal la Lingkud ya intalaga mun Mamiligtas. ²⁸Gawan sa kapangyarian buy kalabayan mu, nadyag lay mana mun in-il-an na palanu. ²⁹Buy amêsên na Panginuun, êlêwên mu! Pampalimun lakay. Kabay sawpan mukay ya mani lingkud mu amên maipangaral yan na sabi mu un dilag napas-êy ya nakêm. ³⁰Sa kapamilatan kapangyarian mu, labayên muy mapaiyul yan na nipagsakit buy makadyag kay mani mamakaupapas sa kapamilatan kapangyarian Jesus ya Banal la Lingkud mu.”

³¹Pamakayari lan nanalangin, naêyêg ya bali ya pagtipunan la. Kabay ya kaganawan idi baydu, natupus Ispiritun Bapan Namalyari buy napas-êy ya nakêm lan niaral Sabin Bapan Namalyari.

Ya pamisasawup mani manampalataya

³²Ya mani manampalataya kan Jesus, nibêbêtêk ka isip buy nakêm la buy a la pan-isipin ya kay kallay pibandiyan la nun a para sa kaganawan. ³³Kaban pan-ipapêtêg mani apostul ya nabyay nanguman na Panginuun Jesus, sadyay kapangyarian na idi kalla. Buy sadyay kangêdan Bapan Namalyari sa balang manampalataya. ³⁴Ayin nagkulang agyan gisa kalla, gawan na dilag luta o bali, pan-isaliw lay ati buy ya peray naabli la, ³⁵indin la sa mani apostul. Buy indin êt taman mani apostul ya ati sa balang gisa ayun sa kaylangan la.

³⁶Para êt bayduy dinyag Jose ya taga Cyprus ya ubat sa layin Levi. Pambêgên yan mani apostul un Bernabe ya labay sabin, “Mamapas-êy nakêm.” ³⁷Insaliw nay luta na buy ya peray naabli na, indin na sa mani apostul.

Silan Ananias buy si Safira

¹Dilag êt miasaway nisaliw luta la. Ya lagyun liyaki, Ananias buy ya lagyun babayi, Safira. ²Nuwa nibêtêk ka miasaway baw-asên lay peray naabli la buy ya nitagan sabay ya gintan Ananias sa mani apostul. Sinabi na kalla, “Kay aati ya naabli yan sa luta yan.” ³Nuwa sinabin Pedro kana, “Ananias, uysiyan nagpasakup kaya kan Satanas ta? Naglaram ka sa Ispiritun Bapan Namalyari gawan binaw-asan muy naabli mu sa luta yu. ⁴Sabitun a mu pun insaliw ya luta, kamuy abiin buy sên naisaliw mina, idi êt kamu nu sabêt ta daygên mu sa peray naabli mu! Uysiyan dinyag mu yay parabaysên ta? Naglaram ka alwan kay sa tawu, nun a kan Bapan Namalyari.”

^5-6Pamakalêngên Ananias sa sinabin Pedro, nati yan nitugaw. Kabay dinanyan yan mani bayuntawu buy impunggus lay bangkay na. Pamakayari, gintan layan paawas buy in-ilbêng. Buy ya kaganawan nakalêngê sa nalyari, sadyay limu la.

⁷Pamakalibas tatluy uras, inlumatêng si Safira ya asawan Ananias. Ayin yan katatanda sa nalyari sa asawa na. ⁸Pinatang yan Pedro, “Sabin mu kangku nu kay ati ya naabli yu sa luta yu.”

Sinabi na, “Awu, kay abiin.”

⁹Kabay sinabin Pedro kana, “Uysiyan nibêtêk kaw yan subukan ya Ispiritun Panginuun ta? Elêwên mu! Inlumatêng ngay nilbêng asawa mu buy sikay na êt amêsên ya ilbêng la.”

¹⁰Mamakun ni, nati yan nitugaw sa arapan Pedro. Pamakasun mani bayuntawu, nakitan lay nati ya êt si Safira. Kabay insapat layan insalwang buy in-ilbêng sa danin asawa na. ¹¹Sadyay limun mani manampalatayay miaawyun buy sadyay limun balang nakalêngê sa nalyari.

Mani tanda’ buy mani mamakaupapas sa dyag

¹²Gawan sa kapangyarian Bapan Namalyari, malakêy tanda’ buy mamakaupapas ya dinyag mani apostul sa arapan mani tawu. Pawan mititipun na kaganawan manampalataya sa Balkun Solomon sa Templu. ¹³Ya mani asê manampalataya kan Jesus, agyan panggalangên lay mani manampalataya, malimu silan makiawyun kalla. ¹⁴Buy luyang pun êt inlumakêy lawyaki buy babayi ya manampalataya sa Panginuun. ¹⁵Gawan sa mani mamakaupapas ya dinyag mani apostul, gintan mani tawuy nipagsakit sa agid dan buy indin sa amak la amên sa panduman Pedro, agyan kay maêtêban silan alinaw na buy umiyul sila. ¹⁶Dilag êt malakêy inlumatêng nga ubat sa kaatag baryuy nakapalitêng sa Jerusalem. Panggêtan lay mani nipagsakit buy mani sinêdakan nadawak ka ispiritu. Buy inumiyul silan kaganawan.

Ya pamasakit sa mani apostul

¹⁷Kinasêman pinakapuun pari buy ya mani kaawyun nan Saduseoy mani apostul. ¹⁸Kabay impadakêp lay mani apostul buy impasukul. ¹⁹Nuwa sa yabin abitu, dilag gisay ang-el Panginuun ya naku sa sukulan, ta imbuklat nay pasbul pamisukulan buy impaawas na sila. Sinabin ang-el kalla,²⁰“Maku kaw sa Templu buy iaral yu sa mani tawuy tungkul sa bayun biyay ya pan-idin Bapan Namalyari.” ²¹Kabay dinyag lay sinabin ang-el, ta sên niputak ka mamut, naku sila sa kasawangan Templu buy nangaral sa mani tawu.

Sên inlumatêng nga pinakapuun pari buy mani kaawyun na, impabêg lay mani mangatwan Judioy mangatuynungan. Buy namiutus silan mani magbantay amên kêwên na mani apostul sa sukulan. ²²Nuwa sên inlumatêng nga mani in-utus la sa pamisukulan, ayin na bayduy mani apostul. Kabay nag-udung sila sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan. Sinabi la, ²³“Sên inlumatêng kay sa sukulan, nakit yan na mamangêd da pangakandadun pasbul buy ya mani bantay, idi baydu sa pasbul. Nuwa sên imbuklat yan nay pasbul, ayin kayan nakitan na tawu baydu sa lalê!” ²⁴Sên nalêngên kapitan mani magbantay sa Templu buy ya mani mamunun pari ya abiin, nakatêgag sila buy a la makwan maisip nu sabêt ta nalyari.

²⁵Amêsên, dilag tawuy inlumatêng buy nibalita, “Lêng-ên yuy ati! Ya mani tawuy impasukul yu, idi sila amêsên sa Templuy mangaral sa mani tawu.” ²⁶Kabay tambêng naku sa Templuy kapitan kaawyun nay mani magbantay na amên dakpên manguman ya mani apostul. Nuwa a la sila pinasakitan, gawan malimu sila ta dat batwan silan mani tawu.

²⁷In-arap kapitan buy mani magbantay nay mani apostul sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan. Sinabin pinakapuun pari sa mani apostul, ²⁸“Masipit yan kawnan imbawal mangaral tungkul kan Jesus. Elêwên yuy dinyag yu! Niwagaw sa buun Jerusalem ya pan-iaral yu. Buy sikay pun êt ya pansangkanan yun namati sa tawun abiin!”

²⁹Kabay nakitbay si Pedro buy ya mani kaawyun nan apostul, “Kay si Bapan Namalyari ya sêpat yan sunulun, alwan tawu. ³⁰Si Bapan Namalyari ya pan-ulimênên mani ninunu tamu, pinabyay nan manguman si Jesus ya impaku yun pinati sa kurus. ³¹Intag-ay yan Bapan Namalyari buy pinaiknu naya sa wanan na bilang Mamunu buy Mamiligtas amên sikitamun mani Judio, mabiyan kitamun panawun magsisi buy sa pakapakun baydu, mapatawad da mani kasalanan tamu. ³²Sikay ya magpapêtêg sa kaganawan nalyari kan Jesus. Buy alwan kay sikay nun a ya Ispiritun Bapan Namalyari êt ta indin na sa kaganawan manunul kana.”

³³Sên nalêngên mani mangatwan Judioy mangatuynungan ya abitu, natubag-tubag sila buy labay lan patin na mani apostul. ³⁴Nuwa nidêng nga gisa kalla ya naglagyun Gamaliel. Gisa yan Pariseo buy manurun Kautusan buy panggalangên kaganawan tawu. In-utus nay pasalwangên pun na mani apostul. ³⁵Pamakasalwang mani apostul, sinabin Gamaliel, “Mani kaparisu kun Israelita, isipin yun mangêd nu sabêt ta mangêd yun daygên sa mani tawun abiin. ³⁶Gawan dakun umnuy tawun nay inlumibas dilag êt parabaysên na nalyari. Dilag gisay liyaki ya naglagyun Teudas ya namadayêw nagsabin siyay dakilay pinunu. Nakasagyat yan apat ta ralan na lawyaki ya nakiawyun kana. Nuwa sên pinati ya, nangapisisyay ya mani kaawyun na buy a silayna niaawyun. ³⁷Pamakayarin abitu, sabitun panawun pagsensus mani tawu, dilag êt parabaysên na nalyari. Dilag êt gisay liyaki ya naglagyun Judas ya taga prubinsyan Galilea. Nakasagyat ya êt malakêy lawyaki. Nuwa sên pinati ya, nangapisisyay êt ta mani kaawyun na. ³⁸Kabay ati ya masabi ku kamuyu. Agana yu pakyalaman na mani tawun abiin buy pasawên yu silayna, gawan nu ya palanu o pandaygên la, kay ubat sa tawu, mangapisisyay êt ta abiin. ³⁹Nuwa nu ubat kan Bapan Namalyari, a yu sila mapatgên. Ta dat kay lumtaw kaw tan manalungat kan Bapan Namalyari!” Kabay sinunul mani mangatwan Judioy mangatuynungan na sinabin Gamaliel.

⁴⁰Impabêg lan manguman na mani apostul buy impalatiku. Buy imbawal silan mangaral tungkul kan Jesus bayu sila imbus.

⁴¹Namitay mani apostul sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan un matula-tula, ta tinulutan silan Bapan Namalyarin mipakadêng-êy gawan sa panunul la kan Jesus. ⁴²Allu-allu silan mamaku sa Templu buy mamaku sa balang bali amên manuru buy mangaral Mangêd da Balita ya si Jesus sabay ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari.

Ya pamili sa pituy liyaki ya maglingkud

¹Sa panawun abitu, kaban mallumakêy tagasunul Jesus, dilag mani Judioy magsabin Griego ya nagdeklamu laban sa mani Judioy magsabin Hebreo. Tagawan ya mani nabal-uy babayi ya magsabin Griego, a silayna pambiyan pan-ikabyay la sa inallu-allu. ²Kabay impabêg mapu buy luway apostul ya kaganawan tagasunul Jesus. Sinabi la, “Asê mangêd da paulayan yan na pangaral Sabin Bapan Namalyari amên kay dambin na pam-in kanên. ³Kabay mani mapatêl, mamili kaw sa mani kaawyun yun pituy lawyaki ya tanda yuy panggalangên mani tawu, katanda buy natupus Ispiritun Bapan Namalyari, ta sabay silay pagtiwalan yan amên mandambin mam-in kanên. ⁴Buy sikay, mail-an yan na sarili yan sa panalangin buy pangaral Sabin Bapan Namalyari.”

⁵Nalabayan kaganawan mani manampalataya ya sinabin mani apostul. Kabay pinili la si Esteban ya dilag napas-êy ya panampalataya buy natupus Ispiritun Bapan Namalyari. Pinili la êt silan Felipe, Procoro, Nicanor, Timon, Parmenas, buy si Nicolas ya taga Antioquia. Si Nicolas, alwa yan Judio nuwa napasunul ya sa paniwalan mani Judio. ⁶In-arap lay abituy pituy napili la sa mani apostul. Impaluntun mani apostul ya gamêt la buy nanalangin.

⁷Kabay niwagaw wa Sabin Bapan Namalyari buy kapanlulumakên mani tagasunul Jesus sa Jerusalem. Kapanlulumakê êt pari ya nanampalataya kana.

Ya pandakêp kan Esteban

⁸Si Esteban, binyanan yan Bapan Namalyarin kangêdan buy kapangyarian. Kabay malakêy mamakaupapas buy tanda’ ya dinyag nay nakitan mani tawu. ⁹Nuwa dilag mani tawuy nakisubakan kan Esteban. Naibilang sila sa pambêgên Pagtipunan mani Tawuy Naibus. Ya mani kaatag kalla, taga Cirene, taga Alejandria, taga Cilicia buy taga Asia. ¹⁰Nuwa a la agyun masambut si Esteban, gawan binyanan yan kabiyasnan Ispiritun Bapan Namalyari.

¹¹Kabay liim lan insagyat ta dakun umnuy liyakin magsabin kalaraman. Paradi ya impasabi kalla, “Nalêngê yan si Esteban ya nagsabin nadawak laban kan Moises buy kan Bapan Namalyari!”

¹²Gawan sa sinabi la, naitustus lan manubag ga mani tawu, mani mangatway manungkulan buy mani manurun Kautusan. Kabay dinakêp la si Esteban buy gintan sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan. ¹³Namiarap sila êt mani tawu amên magpapêtêg sa alwan pêtêg laban kan Esteban. Sinabin tawuy in-arap la, “Ya tawun abiin manunggun magsabin nadawak laban sa Templun Bapan Namalyari buy sa Kautusan na impasulat kan Moises. ¹⁴Ta nalêngê yan na sinabi nay si Jesus ya abiin, lasakên nay Templu tamu buy sagilyan nay manan naugalyan na inlakwanan kantamun Moises.” ¹⁵Ya kaganawan kaawyun lay mani mangatwan Judioy mangatuynungan, pinakaêlêw la si Esteban buy nakitan lay lupa nay manginangkinang nanuwad lupan ang-el.

Ya Pangaral Esteban

¹Pinatang pinakapuun pari si Esteban, “Pêtêg nayi ya pansabin mani tawu tungkul kamu?”

²Kabay nakitbay si Esteban, “Mapatêl buy mangatwa ku, pakalêng-ên yuy sabin ku! Si Bapan Namalyari ya makapangyarian, nagpakit ya sa ninunu tamun si Abraham sabitun idi yapun sa Mesopotamia bayu yapun nanugêl sa balayan Haran. ³Sinabin Bapan Namalyari kanay, ‘Lakwanan muy lugal mu buy mani kamag-anak mu buy maku ka sa lugal la ituru ku kamu.’ ”7:3 Genesis 12:1.

⁴“Kabay inlakwanan Abraham ma lugal mani Caldeo ta naku yan nanugêl sa balayan Haran. Sên nati yay bapa na, impalaku yan Bapan Namalyari baydi sa lutay bibiyan tamu amêsên. ⁵Sa panawun na abitu, asê pun binyanan Bapan Namalyari si Abraham un agyan kay pêrad da luta. Nuwa nangaku si Bapan Namalyari ya si lugal la ati, idin na kan Abraham buy sa mani layi na agyan ayin pun anak si Abraham. ⁶Paradi ya sinabin Bapan Namalyari kana, ‘Ya mani layi muy manugêl sa kaatag lugal. Ipusun sila baydu buy pasakitan sila sa apat ta ralan na tawun. ⁷Nuwa parusan kuy mani tawuy mangipus kalla. Pamakayari, mita sila sa lugal la abitu buy mag-udung sila sa lugal la ati buy ulimênên laku baydi.’ ⁸Buy bilang tanda’ sa kasunduwan Bapan Namalyari kalla, in-utus na kan Abraham ma sêpat tulin ya kaganawan lawyaki. Kabay sên in-anak si Isaac, tinuli yan Abraham sa ikawaluy allu. Para êt bayduy dinyag Isaac kan Jacob ya anak na. Buy dinyag êt Jacob ya ati sa mapu buy luway anak na ya ninunu tamu.”

^9-10“Nuwa ya mani ninunu tamun abiin, kinasêman la si Jose ya ali kallan mipapatêl. Kabay insaliw laya amên magin ipus sa bansan Egipto. Nuwa kaawyun na si Bapan Namalyari buy sinawpan naya sa kaganawan kasakitan na pandanasên na. Binyanan yan Bapan Namalyarin kabiyasnan buy nalabayan yan Faraon ya Arin Egipto. Kabay dinyag nayan mamaala sa buun Egipto buy sa kaganawan pibandiyan na.”

¹¹“Amêsên, inlumatêng ya panawun layang sa buun Egipto buy sa Canaan. Magkasakit ta mani tawu. Buy ya mani ninunu tamu, ayin silaynan mapangwanan maêkan. ¹²Sên natandan Jacob ya dilag awêd masaliw wa trigu sa bansan Egipto, in-utus nay maanak na ya sabay ya mani ninunu tamu amên manaliw sila. Sa nuna lan pamaku baydu, a la nakilala si Jose ya patêl la. ¹³Nuwa sa ikalwan pamaku la baydu, nagpakilalay na si Jose kalla. Kabay natandan Faraon ya tungkul sa pamilyan Jose. ¹⁴Pamakayari, in-utus Jose ya ipalakuy bapa na ya si Jacob sa Egipto kaawyun ya buun pamilya na. Pitumpu buy lima silan mipapamilya. ¹⁵Kabay naku si Jacob sa Egipto buy maanak na ya ninunu tamu. Nanugêl sila baydu buy baydu silayna nati. ¹⁶In-uli baydi sa luta tamuy mani bangkay la buy in-ilbêng sa Shekem sa pamilbêngan na sinaliw Abraham sa mani anak Hamor sabitun nuna.”

¹⁷“Sên marani yan matupad da pangakun Bapan Namalyari kan Abraham, ya mani ninunu tamu baydu sa Egipto, kapanlulumakê la. ¹⁸Sa pamisasagilin mani ari, inlumatêng nga panawun na dilag bayuy ari ya a na tanday tungkul kan Jose. ¹⁹Ya arin ati, pinurayit nay mani ninunu tamu buy pinasakitan na sila sa kapamilatan pamilit na kallan lakwanan lay mani kulaw la sa lawasan amên mati.”

²⁰“Abitu êt ta panawun ya in-anak si Moises ya gisay anak ya kinaidwan Bapan Namalyari. Sinaysay yan mangatwa na sa bali la un tatluy buwan. ²¹Nuwa sên napilitan layan lakwanan, kingwa yan babayi ya anak Faraon buy sinaysay nayan intuwad nan pêtêg nan anak. ²²Tinurwanan si Moises sa kaganawan kabiyasnan mani tawu sa Egipto buy nagin dakila ya sa sabi buy sa mani diyag na.”

²³“Sên apattapuy tawun nan Moises, naisipan nan maglimbun sa mani kaparisu nan Israelita amên êlêwên na nu sabêt tay nalyari kalla. ²⁴Sên idi yina baydu, nakitan nay kaparisu nan Israelita ya pampasakitin gisay taga Egipto. Sinawpan nay kaparisu na buy sa pangablas na, pinati nay abituy taga Egipto. ²⁵Indap na nu mapukatan mani kaparisu nay sabay siyay gamitin Bapan Namalyarin mamiligtas kalla, nuwa a la napukatan. ²⁶Pamakawasak, nalatêng nay luway kaparisu nan Israelitay mipapati. Labay na dayin mikasundu sila. Kabay sinabi na, ‘Uysiyan mipapati kaw yata, alwa nayin parisu kaw Israelita?’ ²⁷Nuwa ya namasakit sa kaparisu na, intulak na si Moises buy sinabi na, ‘Sisabêt ta nam-i kamun karapatan mamunu buy mangukum kanyan? ²⁸Labay muku êt nayin patin kaparisun pamati mu sa taga Egipto saybi?’ ²⁹Sên nalêngên Moises ya abiin, tinumakas ya buy naku sa lugal la pambêgên Midian. Nanugêl ya baydu bilang dayuwan buy baydu winan nag-asawa buy nakaanak yan luway liyaki.”

³⁰“Nilabas say apattapuy tawun, idi sa kakyangan si Moises ya marani sa Bung-uy Sinai. Nagpakit baydu kanay gisay ang-el Bapan Namalyari sa nayêpay puun kayuy magdêkêtdêkêt. ³¹Sên nakitan Moises ya abitu, nakaupapas ya. Kabay pinagdanyan nay ati amên êlêwên na. Sên mamadanidani yina, nalêngê nay tunuy Bapan Namalyari ya nagsabin, ³²‘Siku ya Namalyarin mani ninunu mu ya silan Abraham, Isaac, buy Jacob.’ Sên nalêngên Moises ya ati, nanginagin ya gawan sa limu buy a yina makaêlêw. ³³Sinabin Bapan Namalyari kana, ‘Itas muy isteping mu, gawan idi ka sa banal la lugal. ³⁴Mangakit kuy kasakitan mani tawu ku sa Egipto buy mangalêngê kuy pamikilunuslunus la. Kabay nagtabuy yaku baydi amên iligtas sila. Maglêan kay Moises, ta sikay iutus kun mag-udung sa Egipto.’ ”

³⁵“Si ati si Moises, insakwil yan mani kaparisu nan Israelita sabitun sinabi la kanay, ‘Awta sisabêt ta nam-i kamun karapatan mamunu buy mangukum kanyan?’ Nuwa agyan parabaydu, sa kapamilatan sawup ang-el la nagpakit kana sa nayêpay puun kayu ya magdêkêtdêkêt, si Moises pun êt ta in-utus Bapan Namalyarin mamunu buy mamiligtas kalla. ³⁶Si Moises êt ta namiawas kaparisu nan Israelita sa kasakitan la baydu sa Egipto. Nanyag yan mani mamakaupapas buy mani tanda’ sa Egipto, sa Dagat ta Naudit buy sa kakyangan sa lalên apattapuy tawun. ³⁷Si Moises êt ta nagsabi sa mani kaparisu nan, ‘Lumatêng nga panawun na si Bapan Namalyari, mamili yan gisay propetay nanuwad kangku ya kalayi yu.’ ³⁸Sên nititipun na mani ninunu tamu sa kakyangan, si Moises ya namilatan sa mani tawu buy sa ang-el ya nakisabi kana sa Bung-uy Sinai. Sabay siya êt ta nananggap Sabin Bapan Namalyari ya mam-in biyay amên idin êt kantamu.”

³⁹“Nuwa a ya sinunul mani ninunu tamu, nun a insakwil laya bilang pinunu la. Buy labay la pun na mag-udung sila sa Egipto. ⁴⁰Sinabi la kan Aaron, ‘Idyag mukay diyusdiyusan na manguna kanyan, gawan a yan tanda nu sabêt tay nalyari sa Moises ya abiin ya namipaawas kanyan sa Egipto.’ ⁴¹Kabay nanyag silan ribultuy kaparisun biserun baka. Pamakayari, namati silan saysay la ya in-andug la baydu sa ribultu. Nagkalutu silan nagsaya sa pangulimên baydu sa arapan ribultuy dinyag la. ⁴²Gawan baydu, tinalibatukan silan Bapan Namalyari buy pinaulayan na silan mangulimên sa allu, buwan, buy bêtêwên sa langit. Ya dinyag la, kaparisun insulat mani propeta sabitun nuna,

‘Sikaw wa mani Israelita,

sa lalên apattapuy tawun sa kakyangan,

namiandug kaw mani pinati ya saysay,

nuwa alwan sikuy piniandugan yu.

⁴³Pigêgtan yu pun êt ta toldan diyusdiyusan yu ya si Molec

buy ya diyusdiyusan yuy si Renfan na nagwangis bêtêwên.

Dinyag yuy mani abiin amên ulimênên yu sila.

Kabay ipatas kataw mas marayu pun sa Babilonia.’ ”7:43 Amos 5:25-27.

⁴⁴“Sinabi pun êt Esteban, ‘Sabitun idi pun sa kakyangan na mani ninunu tamu, gintan lay tolday tanda’ un pangawyun kallan Bapan Namalyari. Dinyag lay toldan ati ayun sa utus Bapan Namalyari kan Moises buy sa palanuy impakit kana. ⁴⁵Sên nati ya si Moises, si Josue ya kasagili nan namunu sa mani ninunu tamu. Buy pigêgtan lay toldan abiin sabitun sinakup lay lutay impangakun Bapan Namalyari buy impatas Bapan Namalyari ya mani manan manugêl baydi. Buy nanugêl êt baydi ya tolda angga sa panawun pag-arin David. ⁴⁶Kinaidwan Bapan Namalyari si Arin David. Kabay nanyawad yan paintulut kan Bapan Namalyari ya mipaydêng yan Templun Bapan Namalyari amên baydu mangulimên na mani layin Jacob. ⁴⁷Nuwa a ya tinulutan Bapan Namalyari, nun a si Solomon na anak na ya sabay ya namipaydêng Templun Bapan Namalyari.’ ”

⁴⁸“Nuwa agyan parabaydu, si Bapan Namalyari ya Katatag-ayan, a ya manugêl sa bali ya dinyag tawu. Gawan ati ya sinabi na sa kapamilatan propeta Isaias,

⁴⁹‘Miknu wakun mag-ari sa langit,

buy babun lutay tuturakan bitis ku.

Kabay agyan sabêt man na kalasin bali ya daygên yu para kangku, asê minukad kangku.

Ayin dakun sabêt man na lugal la malyari kun pagpaynawan.

⁵⁰Alwa nayin sikuy nanyag kaganawan bagay ya abiin?’ ”

⁵¹Insundu pun êt Esteban na pagsabi na, “Taganan nakdêy ya ulu yu! Para kaw mani alwan Judioy asê kalabay maniwala kan Bapan Namalyari buy a yu labay lêng-ên na mani sabi na. Natubus-tubus yuy ugalin mani ninunu yu, ta pawa yun pangkalabanên na Ispiritun Bapan Namalyari. ⁵²Ayin propeta sa panawun ninunu yuy a la pinasakit. Agyan na mani mamipatanda tungkul sa pallumatêng Matinêk ka Lingkud, pinati la êt. Buy sabitun inlumatêng ya, sikaw êt ta namisupakat buy namati kana. ⁵³Sikaw wa nananggap sa Kautusan na indin Bapan Namalyari sa kapamilatan mani ang-el, nuwa a yu sinunul la abiin.”

Ya pamatu kan Esteban

⁵⁴Sên nalêngên mani mangatwan Judioy mangatuynungan na abiin, sadyay tubag la kan Esteban. Kabay mingêngêt ta bêbêy la. ⁵⁵Nuwa ya Ispiritun Bapan Namalyari idi kan Esteban. Kabay nangêlêw ya sa langit buy nakitan nay sawang Bapan Namalyari buy nakitan na êt si Jesus ya nakaidêng sa wanan Bapan Namalyari. ⁵⁶Kabay sinabin Esteban, “Elêwên yu. Makitan kuy langit ta nakabuklat buy makitan ku êt si Jesus ya in-Anak Tawuy nakaidêng sa wanan Bapan Namalyari!”

⁵⁷Kabay nan-angaw wa mani mangatwan Judioy mangatuynungan buy tinêmpanan lay têk la amên a la malêngêy pansabin Esteban. Buy niaagnan silan nanduyung kana. ⁵⁸Ginuluy la si Esteban paawas sa balayan buy pinisasawpan layan binatwan. Ya mani magpapêtêg laban kan Esteban, intas lay mani balabal la buy imbalag sa gisay bayuntawuy naglagyun Saulo.

⁵⁹Kaban pambatwan la si Esteban, manalangin ya. Sinabi na, “Panginuun Jesus, tanggapên muy kaladwa ku.” ⁶⁰Pamakayari, nanduku ya buy masnêg nan sinabi, “Panginuun, patawarên mu sila sa kasalanan na pandaygên la kangku.” Buy pamakasabi nan abiin, nati ya.

Pinasakit Saulo ya mani manampalataya

^1-2In-ilbêng si Esteban un mani tawuy dilag limu kan Bapan Namalyari buy sadyay panangis la kana.

Ubat ta baydu, nag-umpisay nay sadyay pamasakit sa mani manampalatayay miaawyun na idi sa Jerusalem. Kabay nikyat sila sa buun prubinsyan Judea buy sa prubinsyan Samaria. Kay ya mani apostul tay nabalag sa Jerusalem. Si Saulo ya nakiayun sa pamati kan Esteban, ³ya sabay êt ta magpilit amên sirên nay pamibêbêtêk mani manampalatayay miaawyun. Kabay sinunan nay balang balin mani manampalataya, ta dakpên na silan guluyun buy ipasukul, lawyaki man o babayi.

In-aral la Mangêd da Balita sa Samaria

⁴Ya mani manampalataya kan Jesus, nangapisisyay sa magmikakanayun na lugal. Nuwa agyan antuman na kapilakwan la, pan-iaral lay Mangêd da Balita tungkul kan Jesus. ⁵Si Felipe, gisa ya kalla. Inlumunsan ya sa gisay balayan sa prubinsyan Samaria buy nangaral ya tungkul kan Jesus ya sabay ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari. ⁶Sên nalêngên mani tawuy pansabin Felipe buy sên nakitan lay mani mamakaupapas ya dinyag na, pinakalêngê laya. ⁷Impatas nay mani nangadadawak ka ispirituy nagsêdak sa malakêy tawu. Kaban mag-awas ya nangadadawak ka ispiritu sa mani tawu, man-angaw silan masnêg. Malakê êt ta lumpu buy pilay ya inumiyul. ⁸Kabay natulatulay mani tawu sa balayan abitu.

⁹Dilag liyaki ya maglagyun Simon na manugêl êt baydu sa Samaria. Manay nan manyag mamakaupapas sa mani taga Samaria sa kabiyasnan nan manalamangka. Buy pan-ipadayêw nay dilag yan kapangyarian. ¹⁰Mallêngê kanay kaganawan tawu sa balayan abitu, matag-ay man o nayêpay pangatawu la. Pansabin la, “Si Simon, dilag yan kapangyarian Bapan Namalyari ya pambêgên Dakilan Kapangyarian.” ¹¹Labaylabay yan lêng-ên mani tawu, gawan mana nayna silan napaupapas sa kabiyasnan nan manalamangka. ¹²Nuwa sên in-aral Felipe ya Mangêd da Balita tungkul sa pag-arin Bapan Namalyari buy tungkul kan Jesu Cristu, nanampalataya sila buy nagpabawtismu, lawyaki buy babayi. ¹³Si Simon, nanampalataya ya êt. Nagpabawtismu ya buy nakilaku ya kan Felipe. Nakaupapas ya sa mani imala buy mamakaupapas ya dinyag Felipe.

¹⁴Pamakalêngên mani apostul sa Jerusalem ya nanampalatayay mani taga Samaria sa Sabin Bapan Namalyari, in-utus la baydu si Pedro buy si Juan. ¹⁵Pamakalatêng la sa Samaria, nanalangin sila para sa mani manampalataya baydu amên matanggap lay Ispiritun Bapan Namalyari. ¹⁶Tagawan agyan nabawtismuwan silayna sa lagyun Panginuun Jesus, a la pun natanggap pa Ispiritun Bapan Namalyari. ¹⁷Impaluntun Pedro buy si Juan na gamêt la sa mani manampalataya kan Jesus buy natanggap lay Ispiritun Bapan Namalyari.

^18-19Nakitan Simon ya sa kapamilatan pamipaluntun gamêt mani apostul sa mani manampalataya, natanggap lay Ispiritun Bapan Namalyari. Kabay sinabin Simon kan Pedro buy kan Juan, “Biyan kataw pera nu biyan yukun parabaysên na kapangyarian amên nu sisabêt man na paluntuwan kun gamêt ku, matanggap la êt ta Ispiritun Bapan Namalyari.”

²⁰Nuwa nakitbay si Pedro kana, “Sika, milaku ka dayi sa ayin katganan na kaparusan kaawyun na pera mu. Gawan indap mu nu mabiyan kan kapangyarian Bapan Namalyari sa kapamilatan pera mu. ²¹A ka kaawyun sa pandaygên yan, gawan madinat ta bêkê mu sa pangêlêw Bapan Namalyari. ²²Kabay pagsisyan muy nadawak ka diyag mu buy manalangin ka sa Panginuun ya dayi patawarên naka sa madinat ya pan-isipin mu. ²³Ta makitan kuy sadyay pangasêm mu buy ipus kan kasalanan.”

²⁴Nuwa sinabin Simon kalla, “Nu malyari, manalangin kaw sa Panginuun para kangku amên asê malyari kangkuy parusay pansabin yu.”

²⁵Nagpapêtêg si Pedro buy si Juan sa nakit lay dinyag Jesus buy nangaral silan sabi na. Pamakayarin abitu, nag-udung sila sa balayan Jerusalem. Buy sa pamuli la, in-aral lay Mangêd da Balita tungkul kan Jesus sa mani baryuy madanan la sa prubinsyan Samaria.

Si Felipe buy ya nagtungkulan na taga Etiopia

²⁶Amêsên, dilag gisay ang-el Panginuun ya nagsabi kan Felipe, “Tambêng kan maku sa timug buy tutun muy dan ubat sa Jerusalem papakun sa Gaza.” Ya dan abitu, ayin nan mayngan manduman. ^27-28Kabay tambêng namita si Felipe buy kaban mamita ya, nakitan nay liyaki ya taga Etiopia. Matag-ay ya tungkulan na gawan siyay pinitiwalan sa pibandiyan Candace. Ya labay sabin Candace, reynan Etiopia. Ya nagtungkulan, pauli yinan ubat sa Jerusalem nu saantu yan nangulimên kan Bapan Namalyari buy pauli yinan nakasakay sa kalesa. Kaban mamitay kalesa na, mamasa yan libruy insulat propeta Isaias. ²⁹Sinabin Ispiritun Bapan Namalyari kan Felipe, “Danyan muya buy pakiagnanan muy kalesa na.”

³⁰Kabay nuwayu si Felipe buy natagal nay kalesa. Nalêngê nay mamasay nagtungkulan sa librun propeta Isaias. Kabay pinatang yan Felipe, “Mapukatan mu nayi ya pambasên mu?”

³¹Nakitbay ya nagtungkulan, “A ya bay! Parasaantu kun mapukatan nu ayin mamipapukat kangku?” Kabay sinagyat na si Felipe un magsakay sa kalesa na buy pinaiknu na sa dani na. ³²Ati ya baagin Kasulatan na pambasên na,

“A ya nagdeklamu. Kaparisu yan tupay gêgtan sa pamatyan,

o sa gisay biserun tupay nabêlêng nga ayin tarit

kaban pan-urugun.

³³Dinustak ya buy asê ustuy pangatul kana.

Ayin makapagsabi tungkul sa mani layi na,

gawan tambêng layan pinati.”8:33 Isaias 53:7-8.

³⁴Sinabin nagtungkulan kan Felipe, “Sabin mu kangku nu sabêt ta pantukuyun propeta, sarili na nayi o kaatag tawu?” ³⁵Kabay ubat sa abituy baagin Kasulatan na binasa na, in-aral Felipe kanay Mangêd da Balita tungkul kan Jesus. ³⁶Sa pamita la, niras sila sa lugal la naglanêm. Sinabin nagtungkulan kan Felipe, “Elêwên mu. Dilag lanêm di. Dilag pun nayin sangkan amên a ku mabawtismuwan?”

³⁷[Nakitbay kana si Felipe, “Malyari kaynan bawtismuwan nu manampalataya kan buun bêkê.”

Nakitbay ya nagtungkulan, “Awu, manampalataya ku ya si Jesu Cristu ya sabay ya Anak Bapan Namalyari.”]

³⁸Impapatgên nagtungkulan na kalesa buy inlumunsan silan luwa sa lanêm buy binawtismuwan yan Felipe. ³⁹Sên nagsalwang silayna sa lanêm, tambêng kingwan Ispiritun Panginuun si Felipe. Kabay a yina nakitan nagtungkulan, nuwa matula yan namisundun pamita na. ⁴⁰Bêngat tan idi sa balayan Azoto si Felipe. Paubat ta baydu, nangaral yan Mangêd da Balita sa mani tawu sa kaganawan balayan na mangadanan na angga sa nilatêng ya sa balayan Cesarea.

Nangilala si Saulo sa Panginuun

¹Pan-isundu pun êt Sauloy pagbanta na ya patin nay mani tagasunul Panginuun Jesus. Naku ya sa pinakapuun pari ²buy nanyawad yan sulat ya ipakit na sa mani pinunu sa balin pagtipunan mani Judio sa Damasco bilang pagpapêtêg ga binyanan yan karapatan mandakêp buy mantan sa Jerusalem un sisabêt man na manampalataya sa pangaral Jesus, liyaki man o babayi.

³Sên marani ya si Saulo sa balayan Damasco, bêngat yatan napalitêngan mamakasilêw wa sawang nga ubat sa langit. ⁴Nitugaw ya buy dilag yan nalêngêy tunuy ya nagsabin, “Saulo, Saulo, uysiyan pan-usigin muku yata?”

⁵Sinabin Saulo, “Panginuun, sisabêt ka?”

Pikitbayan yan tunuy, “Siku si Jesus ya pan-usigin mu. [Kay pamparusan mutay sarili mu. Para katan mandansêk sa natayad da kayu.” ⁶Nanginagin ya buy nakaupapas buy sinabi nay, “Panginuun, sabêt ta labay mun daygên ku?”

Sinabin Panginuun kana,] “Midêng ka buy maku ka sa balayan, ta dilag magsabi baydu kamu nu sabêt ta sêpat mun daygên.”

⁷Ya mani kaawyun Saulo, kay nakadêtna tana silan asê nakasabi. Nakalêngê silan tunuy, nuwa ayin silan nakitan. ⁸Nidêng si Saulo, nuwa sên nimukat yan mata na, a yina makakit. Kabay tinambay yatan mani kaawyun na angga sa balayan Damasco. ⁹Tatluy allu nan asê nakakit, asê nangan buy asê maminêm.

¹⁰Baydu sa Damasco, dilag gisay tagasunul Jesus ya maglagyun Ananias. Pinagkasabi yan Panginuun Jesus sa gisay sulêplêp. Sinabi na, “Ananias!”

Nakitbay si Ananias, “Sabêt ta abituy Panginuun?”

¹¹Sinabin Panginuun kan Ananias, “Maku ka sa balin Judas, baydu sa dan na pambêgên ‘Matinêk’, buy têkapên mu bayduy liyaki ya taga Tarso ya maglagyun Saulo. Manalangin ya amêsên. ¹²Impakit ku kana sa kapamilatan gisay sulêplêp pa sumun sa binyanan nay gisay liyaki ya maglagyun Ananias ya mipaluntun gamêt kana amên makakit yan manguman.”

¹³Nuwa nakitbay si Ananias, “Panginuun, malakêy mangabalitan ku tungkul sa tawun abiin buy nu parasaantu nan pampasakitin na mani manampalataya kamu sa Jerusalem. ¹⁴Buy naku ya baydi sa Damasco ya dilag karapatan ubat sa mani mamunun pari amên dakpên na kaganawan manampalataya kamu.”

¹⁵Nuwa sinabin Panginuun kan Ananias, “Mita kayna, ta sabay siyay pinili kun maglingkud kangku amên ipakilala naku sa mani alwan Judio buy sa mani ari la buy kamuyun mani Israelita. ¹⁶Buy ipakit ku êt kanay malakêy pamasakit ta sêpat nan pibabatan gawan kangku.”

¹⁷Kabay inlakun Ananias si Saulo sa bali ya bibiyan na. Pamakasun na baydu, impaluntu nay gamêt na kan Saulo buy sinabi na, “Saulo, patêl ku sa Panginuun, impalaku waku baydin Panginuun Jesus ya sabay ya nagpakit kamu sa dan sabitun papakun ka baydi. In-utus naku baydi amên makakit kan manguman buy matupus kan Ispiritun Bapan Namalyari.” ¹⁸Sa uras êt abitu, bêngat tan nanabu sa matan Saulo ya paran mani kaliskis kênan lanêm buy nakakit yan manguman. Pamakayari, nidêng ya buy nagpabawtismu. ¹⁹Nangan ya buy pinumas-êy yan manguman.

Nangaral si Saulo sa Damasco

Nanugêl si Saulo un dakun umnuy allu sa Damasco kaawyun nay mani tagasunul Jesus. ²⁰Naku ya sa mani balin pagtipunan mani Judio buy in-aral nay sabay si Jesus ya Anak Bapan Namalyari. ²¹Nakaupapas ya kaganawan nakalêngê kana. Kabay sinabi la, “Alwa nayin sabay ya tawun ati ya mamasakit sa mani mamêg sa lagyun Jesus baydu sa Jerusalem? Alwa nayin naku ya baydi amên dakpên na mani manampalataya kan Jesus buy gêtan makagapus sa mani mamunun pari?”

²²Nuwa pinupumas-êy ya nakêm Saulo sa pangaral na. Pinagpapêtgan nay si Jesus sabay ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari. Kabay nagluway nakêm mani Judioy manugêl baydu buy a sila nakapakitbay kana.

²³Sên nilabas ya dakun umnuy allu, nipupulung nga mani Judio amên ipalanu la nu parasaantu lan patin si Saulo. ²⁴Allu buy yabi lan pan-apatên si Saulo sa mani lawasan balayan amên patin. Nuwa dilag nagsabi kan Saulo ya labay layan patin. ²⁵Kabay gisay yabi, ingkulsug yan mani tagasunul na sa maragul la tiklis buy intabuy laya sa lawasan pader balayan.

Si Saulo sa Jerusalem

²⁶Pamakalatêng Saulo sa Jerusalem, sinubukan nan makiawyun sa mani tagasunul Jesus, nuwa malimu sila kana. A sila maniwalan tagasunul linan Jesus. ²⁷Nuwa pikilaku yan Bernabe buy gintan sa mani apostul. Ingkuwentun Bernabe kalla nu parasaantun nakit Saulo ya Panginuun Jesus sa dan buy dilag sinabi si Jesus kana. Buy sinabi na êt nu parasaantun kapas-êy ya nakêm Saulo sa pangaral na tungkul kan Jesus baydu sa Damasco. ²⁸Kabay ubat ta baydu, kaawyun layna si Saulo buy napas-êy ya nakêm nan niaral tungkul kan Jesus agyan saantu man sa Jerusalem. ²⁹Makisabi ya buy makitutul sa mani Judioy magsabin Griego, nuwa nanubag sila buy labay layan patin. ³⁰Sên natandan mani manampalatayay labay lan daygên kan Saulo, in-atêl laya sa Cesarea buy impauli sa Tarso.

³¹Pamakayarin abitu, nipatêtbêk kay mani manampalatayay miaawyun sa buun Judea, sa Galilea, buy sa Samaria. Pinupumas-êy ya panampalataya la buy mambumyay silan dilag limu sa Panginuun. Pampas-êyên Ispiritun Bapan Namalyari ya nakêm la. Kabay inlulumakêy mani manampalataya.

Si Pedro sa Lida buy sa Jope

³²Malakêy lugal la inlakun Pedro amên lakwên na mani manampalataya kan Jesus buy sabin kallay “Nagpapakun kawna.” Naku ya êt sa balayan Lida. ³³Nakilala na bayduy gisay liyaki ya maglagyun Eneas. Sa lalên waluy tawun, kay nakakalêk ya gawan lumpu ya. ³⁴Sinabin Pedro kana, “Eneas, pinaiyul kaynan Jesu Cristu. Kabay midêng kayna buy ilulun muy amak mu.” Tambêng nidêng si Eneas. ³⁵Nakitan kaganawan manugêl sa balayan Lida buy sa Saron na inumiyul la si Eneas. Kabay nanampalataya sila êt sa Panginuun.

³⁶Sa balayan Jope, dilag gisay babayi ya tagasunul Jesus ya maglagyun Tabita. Ya lagyu na sa Griego, Dorcas. Pan-iubus nay panawun na sa panyag kangêdan buy pawa yan manawup sa mani kalulu. ³⁷Nitagun nakatanam ma babayin ati buy nati ya. Inlinis lay bangkay na bayu imburul sa gisay kuwartu sa têngêl. ³⁸Ya Jope, narani sa Lida. Kabay sên natandan mani tagasunul Jesus ya idi sa Lida si Pedro, in-utus lay luway tawu amên pakisabyan si Pedro ya tambêng yan maku sa Jope. ³⁹Kabay tambêng nakilaku si Pedro kalla. Pamakalatêng la sa Jope, gintan laya sa kuwartuy piniburulan sa nati. Dilag mani bal-u bayduy manangis. Impakit la kan Pedroy mani yaming nga tinayin Dorcas para kalla sabitun nabyay yapun.

⁴⁰Impaawas Pedroy kaganawan idi sa kuwartu. Nanduku ya buy nanalangin. Pamakayari, nag-arap ya sa bangkay buy sinabi na, “Tabita, midêng ka.” Pamakamukat Tabita, nakitan na si Pedro. Kabay niknu ya. ⁴¹Tinalan Pedroy gamêt na buy sinawpan nayan nidêng. Pamakayari, binêg Pedroy mani nabal-u buy kaatag manampalataya baydu buy impakit na kalla si Tabita ya nabyay yana. ⁴²Ya nalyarin abiin, niwagaw sa buun Jope. Kabay malakêy nanampalataya sa Panginuun Jesus. ⁴³Nanugêl pun si Pedro sa Jope un dakun umnuy allu sa balin Simon na mamipakyang balat ayup.

Ya pamêg Cornelio kan Pedro

¹Sa balayan Cesarea, dilag gisay liyaki ya maglagyun Cornelio. Kapitan yan mani sundalus Romano ya pambêgên “Batalyun Italianu.” ²Si Cornelio buy ya mani kaawyun na sa bali, matinêk ka pamibiyaybiyay la buy dilag silan limu kan Bapan Namalyari. Agyan alwa yan Judio, malakêy naidin nay sawup sa mani kaluluy Judio buy pawa yan manalangin kan Bapan Namalyari. ³Gisay allu, sên mag-alas tres san kaawat, nasulêplêp nay gisay ang-el Bapan Namalyari ya sinumun sa bali na buy namêg kana, “Cornelio!”

⁴Kabay pinakaêlêw nay ang-el un dilag sadyay limu. Sinabi na, “Sabêt ta abitu?”

Nakitbay ya ang-el kana, “A ka panlitêpên Bapan Namalyari gawan inlêngê nay mani panalangin mu buy masaya ya sa panawup mu sa mani kalulu. ⁵Amêsên, mamiutus kan dakun umnuy tawu sa balayan Jope buy ipasalunsun mu si Simon na pambêgên Pedro. ⁶Makitugêl ya baydu sa balin katukayu na ya mamipakyang balat ayup. Ya bali na, idi sa agid dagat.” ⁷Sên nakabitay nay ang-el, binêg Cornelio ya luway ipus na buy ya gisay sundalus na ya pawan maglingkud kana ya kaparisu nan matinêk. ⁸Ingkuwentun Cornelio kallay kaganawan nalyari. Pamakayari, in-utus na silan maku sa balayan Jope.

⁹Kinawasakan, sên ugtuy nay allu, narani yay mani in-utus Cornelio sa balayan Jope. Si Pedro, nagdakêy ya sa bubung bali amên manalangin.¹⁰Nalayangan Pedro buy kalabay yinan mangan. Nuwa kaban pan-il-an na kanên, dilag impasulêplêp kana si Bapan Namalyari. ¹¹Nakitan nan niwang-at ta langit buy dilag kapanyêyêmêpay nanuwad makwal la êwês ya nagsêêl sa apat ta duyu. ¹²Nakitan na baydu sa êwês ya kaganawan kalasin ayup. Dilag mamita, mandumakap, buy mallumpad.¹³Pamakayari, dilag yan nalêngêy tunuy ya nagsabin, “Pedro, midêng ka! Mamati kan kêna mu.”

¹⁴Nuwa nakitbay si Pedro, “Panginuun, asê malyari ya abiin! Kanuman a ku nadyag ga abiin gawan a ku mangnan mani ayup pa pan-ituwad madinat buy pan-ibawal kêna.”

¹⁵Nanguman nagsabi kanay tunuy, “Agana mu ituwad madinat ta sabêt man na intuwad Bapan Namalyarin malinis.” ¹⁶Katitlun nalyari ya ati buy pamakayari, tambêng nitag-ay ya êwês sa langit.

¹⁷Kaban asê makwan maisip Pedro nu sabêt ta labay sabin nasulêplêp na, inlumatêng sa lugal abituy mani tawuy in-utus Cornelio. Sên natandan lay balin Simon, naku sila sa pasbul bakud. ¹⁸Namêg sila, “Dilag nayin manugêl baydi ya maglagyun Simon Pedro?”

¹⁹Kaban pan-isipin pun Pedroy labay sabin nakit na, sinabi kanan Ispiritun Bapan Namalyari, “Dilag tatluy tawuy mangkap kamu. ²⁰Kabay midêng kayna buy magtabuy. Agana ka magmikakunun kilaku kalla, ta sikuy namiutus kalla.”

²¹Kabay nagtabuy si Pedro buy sinabi na sa mangkap kana, “Sikuy pantêkapên yu. Sabêt ta maisawup ku kamuyu?”

²²Nakitbay sila, “In-utus kay baydin kapitan Cornelio. Mangêd yan tawu buy dilag yan limu kan Bapan Namalyari buy panggalangên yan kaganawan Judio. Sinabin banal la ang-el kanay sagyatên naka sa bali na amên malêngê na nu sabêt ta sabin mu.” ²³Kabay pinasun silan Pedro amên baydu silayna mabêlêw sa yabin abitu.

Pamakamaranun, nakilaku si Pedro kalla. Nakilaku êt kanay dakun umnuy mapatêl kan Jesus ya taga Jope. ²⁴Sên nilabas ya gisay allu, inlumatêng silan Pedro sa balayan Cesarea. Mangêtêng kalla si Cornelio buy mani kamag-anak na buy mani kaluguran nay sinagyat na. ²⁵Sên pasun na si Pedro, timbêng yan Cornelio. Buy nanduku ya sa arapan Pedro amên ulimênên naya. ²⁶Nuwa pinaidêng yan Pedro. Sinabi na, “Midêng ka. Agana muku ulimênên, ta kay kaparisu muku êt tawu.”

²⁷Buy kaban pan-isundu lay pamisasabi la, pasun sila sa bali, siyan nakitan Pedroy malakêy tawuy mititipun baydu. ²⁸Kabay sinabin Pedro kalla, “Tanda yuy bawal sa kautusan yan Judio ya makiawyun o magliwa sa mani alwan Judio. Nuwa impatanda kangkun Bapan Namalyari ya a ku ituwad madinat ta agyan sisabêt man. ²⁹Kabay sên impasalunsun yuku, a ku nagmikakunun nakilaku sa mani in-utus Cornelio. Amêsên, labay kun matandan uysiyan impasalunsun yuku yata.”

³⁰Kabay sinabin Cornelio, “Tatluy nay alluy nilabas sabitun nanalangin naku sa bali un paradi êt ta uras ya mag-alas tres san kaawat. Kaban manalangin naku, bêngat tan nagpakit sa arapan kuy gisay liyaki ya nakaidêng nga mamakapasilêw wa yaming. ³¹Sinabi na kangku, ‘Cornelio, inlêngên Bapan Namalyari ya panalangin mu buy a na nalitêpan na panawup mu sa mani kalulu. ³²Amêsên, mamiutus kan mani tawuy maku sa Jope buy ipasalunsun mu si Simon na pambêgên Pedro. Makitugêl ya baydu sa balin katukayu na ya mamipakyang balat ayup. Ya balin abituy katukayu na, idi sa agid dagat.’ ³³Kabay tambêng katan impasalunsun. Salamat ta naku ka baydi. Amêsên, idi kay baydi sa arapan Bapan Namalyari amên lêng-ên na pan-ipasabi na kamu.”

Nangaral si Pedro sa balin Cornelio

³⁴Kabay nagsabi si Pedro, “Amêsên, tanda kinay asê mamili si Bapan Namalyari sa mani tawu. ³⁵Buy pantanggapên nay sisabêt man na tawu, agyan sabêt pun na layi na, nu dilag yan limu kana buy matinêk ka pandaygên na. ³⁶Tanda yuy Mangêd da Balitay impatandan Bapan Namalyari kanyan mani Israelita ya malyarin makibêtêk ka mani tawu kan Bapan Namalyari sa kapamilatan Jesu Cristu ya sabay ya Panginuun kaganawan. ³⁷Tanda yu êt ta mani nalyari sa buun Judea tungkul kan Jesus ya taga Nazaret. Nag-umpisay ati sa prubinsyan Galilea pamakayarin nangaral Juan tungkul sa pamawtismu. ³⁸Si Jesus ya taga Nasaret, tinupus yan Ispiritun Bapan Namalyari buy kapangyarian na. Kabay naku ya sa magmikakanayun na lugal la pawan manyag kangêdan buy pinaiyul nay kaganawan sinêdakan buy pampasakitan Satanas.”

³⁹Sinabi pun Pedro, “Sikay yanay magpapêtêg sa kaganawan dinyag na, gawan nakit yan na ati sa Jerusalem buy sa kaatag pun balayan mani Judio. Pinati yan mani Judio sa kapamilatan pamipaku la sa kurus. ⁴⁰Nuwa sa ikatluy allu, pinabyay yan Bapan Namalyari buy nagpakit ya kanyan. ⁴¹A ya nagpakit sa kaganawan, nun a kay kanyan mani pinilin Bapan Namalyari ya magpapêtêg ya nabyay yan nanguman. Ta sabitun nabyay yan nanguman, napagkaawyun yan yapun êt nangan buy ninêm. ⁴²In-utus na kanyan na mangaral kay Mangêd da Balita sa mani tawu buy magpapêtêg ga si Jesus sabay ya pêtêg pinilin Bapan Namalyari un mangukum sa mani nabyay buy sa nangamamati. ⁴³Sabay siyay pantukuyun mani propeta ya nu sisabêt man na manampalataya kana, patawarên yan Bapan Namalyari sa kaganawan kasalanan na sa kapamilatan lagyun Jesus.”

Inlumatêng nga Ispiritun Bapan Namalyari sa mani alwan Judio

⁴⁴Kaban magsabi pun si Pedro, inlumatêng ngay Ispiritun Bapan Namalyari sa mani mallêngê kana. ⁴⁵Nakaupapas ya mani manampalatayay Judio ya nakilaku kan Pedro ubat sa Jope, gawan indin êt sa mani alwan Judio ya Ispiritun Bapan Namalyari. ⁴⁶Natandan lay abitu gawan nalêngê lay magsabi silan Cornelio un magmikakanayun na sabi ya a la pun natandan buy mangulimên sila kan Bapan Namalyari.

Kabay sinabin Pedro, ⁴⁷“Natanggap lay nay Ispiritun Bapan Namalyari kaparisu tamu agyan alwa silan Judio. Kabay ayin nan makabênbên kalla amên bawtismuwan sila.” ⁴⁸Kabay in-utus Pedroy bawtismuwan sila sa lagyun Jesu Cristu. Pamakayarin abitu, pikisabi la kan Pedroy manugêl yapun baydu kalla un dakun umnuy allu.

Impaintindin Pedro ya dinyag na

¹Nabalitan mani apostul buy mani mapatêl kan Cristu sa prubinsyan Judea ya si mani alwan Judio, nananggap sila êt Sabin Bapan Namalyari. ²Sên nag-udung nga si Pedro sa balayan Jerusalem, inuyam yan mani manampalatayay Judioy magsabin kaylangan magpatuli ya mani alwan Judio bayu sila makiawyun kalla. ³Sinabi la kan Pedro, “Pakan Judio ka yata, uysiyan sinumun ka sa balin mani alwan Judio buy nakiêkan kalla ta?” ⁴Kabay impaintindin Pedro kallay kaganawan nalyari kana.

⁵Sinabi na kalla, “Kaban idi yaku sa balayan Jope ya manalangin, dilag impakit ta sulêplêp kangku si Bapan Namalyari. Nakitan kuy nanuwad makwal la êwês ya kapanyêyêmêpan ubat sa langit ta nagsêêl sa apat ta duyu buy inyêpa sa dani ku. ⁶Pinapakapupus kun inêlêw wa abitu buy nakitan ku bayduy umnuy kalasin ayup. Dilag mangasilêb buy asê mangasilêb, mandumakap, buy mani mallumpad. ⁷Buy nalêngê kuy tunuy ya nagsabi kangkun, ‘Pedro, midêng ka. Mamati kan kêna mu.’ ⁸Nuwa nakitbay yaku, ‘Panginuun, asê malyari ya abiin! Kanuman, a ku mangnan mani ayup pa pan-ituwad madinat buy pan-ibawal kêna.’ ⁹Pamakayari, nanguman nagsabi ya tunuy ya ubat sa langit, ‘Agana mu ituwad madinat ta sabêt man na intuwad Bapan Namalyarin malinis.’ ¹⁰Katitlun nalyari ya ati buy pamakayari, nabunay ya êwês patag-ay sa langit.”

¹¹“Sa uras êt abitu, baydu sa bali ya bibiyan ku, inlumatêng nga tatluy lawyaki ya ubat sa balayan Cesarea ya in-utus Cornelio ya manalunsun kangku. ¹²Sinabin Ispiritun Bapan Namalyari kangkuy agana ku magmikakunun kilaku kalla agyan alwa silan mani Judio. Kabay nakilaku waku buy sinumun sa balin Cornelio sa balayan Cesarea, kaawyun kuy anêm ma mapatêl tamuy manampalatayay taga Jope. ¹³Ingkuwentun Cornelio kanyan na dilag yan nakitan na gisay ang-el sa lalên bali na ya nagsabi kanan, ‘Mamiutus ka sa Jope amên salunsunun si Simon na pambêgên Pedro. ¹⁴Ta sabin kanun Pedro nu parasaantu kan miligtas buy buun pamilya mu.’ ”

¹⁵“Buy sên nag-umpisa kun nagsabi, inlumatêng ngay Ispiritun Bapan Namalyari kalla, kaparisun nalyari kantamu sabitun nuna. ¹⁶Buy naganaka kuy sinabin Panginuun Jesus, ‘Namawtismu si Juan sa lanêm, nuwa bawtismuwan kaw Bapan Namalyari sa Ispiritu na.’ ¹⁷Ya mani alwan Judio, binyanan silan Bapan Namalyarin Ispiritu na kaparisun dinyag na kantamun Judio ya nanampalataya kan Panginuun Jesu Cristu. Kabay nu parabayduy kalabayan Bapan Namalyari, sisabêt taku amên mamênbên kan Bapan Namalyari?”

¹⁸Sên nalêngên mapatêl la Judioy abiin, a layna inuyam si Pedro, nun a inulimên lay Bapan Namalyari buy sinabi la, “Nu parabaydu, ulimênên si Bapan Namalyari, ta binyanan nan panawun na mani alwan Judio amên magsisi buy mabiyan silan biyay ya ayin katganan.”

Ya miaawyun na manampalataya sa Antioquia

¹⁹Ubat ta sa pinati si Esteban, nikyat ta mani manampalataya gawan sa pamasakit kalla. Dilag nilaku sa prubinsyan Fenicia, sa islan Cyprus, buy sa balayan Antioquia. Agyan dakun antuy lakwên la, pan-iaral lay Mangêd da Balita, nuwa kay sa mani Judio. ²⁰Nuwa ya kaatag gaman manampalatayay taga Cyprus buy taga Cirene, naku sila sa Antioquia buy namiaral Mangêd da Balita tungkul sa Panginuun Jesus, agyan sa mani Griego. ²¹Kaban mangaral sila, idi kallay kapangyarian Panginuun. Kabay malakêy tawuy nanampalataya buy nanunul sa Panginuun.

²²Ya nalyarin abiin, nabalitan mani manampalatayay miaawyun sa Jerusalem. Kabay in-utus la si Bernabe sa balayan Antioquia. ²³Pamakalatêng na baydu, sinumaya ya, gawan nakit nay mani kangêdan na dinyag Bapan Namalyari sa mani tawu baydu. Buy inaralan na silan manugêl tapat buy napas-êy ya panampalataya sa Panginuun. ²⁴Mangêd da tawu si Bernabe. Buy natupus yan Ispiritun Bapan Namalyari buy napas-êy ya panampalataya na. Kabay malakêy tawu sa Antioquia ya nanampalataya sa Panginuun.

²⁵Pamakayari, naku si Bernabe sa Tarso amên têkapên si Saulo. ²⁶Sên nakitan nayna si Saulo, pikilaku nayan nag-udung sa Antioquia. Buy sa lalên gisay tawun, nakiawyun sila sa mani manampalatayay miaawyun baydu buy malakêy tawuy tinurwanan la. Sa balayan Antioquia, baydu nunan binêg “Cristiyanu” ya mani tagasunul Jesus.

²⁷Sa panawun na abitu, inlumatêng sa Antioquia ya mani propetay ubat sa balayan Jerusalem. ²⁸Ya lagyun gisa kalla, si Agabo. Nidêng ya buy nipatanda sa kapamilatan Ispiritun Bapan Namalyari ya dilag lumatêng nga sadyay layang sa buun babun luta. Nalyari ya ati sa panawun Emperador Claudio. ²⁹Kabay napikasunduwan mani tagasunul Jesus sa Antioquia ya si balang gisa kalla mipagtan sawup sa mani mapatêl sa prubinsyan Judea ayun sa agyu lan idin. ³⁰Impagtan lay mani sawup la kallan Bernabe buy kan Saulo amên idin la sa mani mamunu sa manampalatayay miaawyun sa Jerusalem.

Ya pamasakit Arin Herodes sa mani Manampalataya

¹Sa panawun abitu, nag-umpisay pamasakit Arin Herodes sa dakun umnuy manampalataya. ²Impaputus nay bêng Santiago ya patêl Juan. ³Gawan sa dinyag na, napasaya nay mani Judio. Kabay impadakêp na êt si Pedro. Nalyari ya ati sabitun panawun Pestan Tinapay ya Ayin Pamalbag. ⁴Impasukul na si Pedro buy impabantay na sa apat ta grupun mani sundalus ya dilag tiapat ta sundalus ya misasagilin magbantay pamakayarin tatluy uras. Pan-isipin Herodes ya pamakayarin Pestan Kaligtasan, litisin na si Pedro sa arapan mani tawun balayan. ⁵Kaban idi sa sukulan si Pedro, buun nakêm manalangin na mani manampalatayay miaawyun para kana.

Ya kapapaupapas ya pag-awas Pedro sa sukulan

⁶Sa yabin abitu, bayu iarap sa pallitisan si Pedro, mamabêlêw yan nakagapus sa luway tanikala sa pisaêtan luway sundalus. Buy dilag pun êt mani bantay sa pasbul sukulan. ⁷Bêngat tan sinumawang sa lalên sukulan buy nagpakit ta gisay ang-el Panginuun. Dinalpi na sa tagyang si Pedro buy sinabi na, “Mimata ka. Parasên mu!” Buy nitas ya mani tanikala sa gamêt Pedro.

⁸Sinabin ang-el, “Magyakês ka buy mag-isteping ka.” Buy dinyag Pedroy abitu.

Sinabi pun êt ang-el kana, “Upungan muy lawini mu buy manunul ka kangku.”

⁹Buy nanunul ya sa ang-el paawas sa sukulan. Asê tandan Pedro nu pêtêg ga nalyari, tagawan indap na, kay sulêplêp nay abitu. ¹⁰Kay inlibasan lay mumuna buy ikalway mani magbantay. Pamakalatêng la sa bakal la pasbul papakun sa balayan, bêngat tan nibuklat ta ati. Sên nakaawas silayna, nalibasan lay gisay dan. Bêngat tan naplak ka ang-el.

¹¹Baydu pun natandan Pedroy alwa awêd sulêplêp pa ati. Kabay sinabi na, “Pêtêg awêd da in-utus Panginuun na ang-el na buy inligtas naku sa kapangyarian Herodes buy sa labay daygên mani Judio kangku.”

¹²Sên napukatan nay nalyari, naku ya sa balin Maria ya indun Juan ya pambêgên êt Marcos. Malakêy tawuy nititipun baydun manalangin. ¹³Nagbêg si Pedro sa pasbul un bakud buy inlaku yan gisay ipus ya naglagyun Roda amên matandan nu sisabêt ta magbêg.

¹⁴Natunuyan nay si Pedroy abitu. Kabay sa sadyay saya na, a nayna pun imbuklat ta pasbul, nun a nuwayu yan sinumun amên ipatanda sa mani kaawyun nay idi sa lawasan si Pedro.

¹⁵Sinabi la kan Roda, “Tinulaw kay na lawês!”

Nuwa pan-ipilit nay naman, “Pêtêg idi sa lawasan si Pedro.”

Kabay sinabi la, “Dat ang-el Pedroy abitu.”

¹⁶Nuwa paraman baydu, magbêg pun êt si Pedro. Kabay imbuklat lay pasbul buy sên nakitan laya, nakaupapas sila. ¹⁷Kabay siningyalan silan Pedron agana mantarit. Buy ingkuwentu na kalla nu parasaantu yan in-awas Panginuun sa sukulan buy sinabi na kalla, “Sabin yuy ati ya nalyari kan Santiago buy sa kaatag pun mapatêl kan Jesus.” Pamakayari, namita ya buy naku ya sa kaatag lugal.

¹⁸Sên pamakamaranun, naguluy mani magbantay sa sukulan, gawan ayin na si Pedro buy a la tanda nu sabêt ta nalyari kana. ¹⁹Namiutus si Herodes amên têkapên ya. Sên a laya makitan, inlitis nay mani magbantay buy impapati. Pamakayari, namita si Herodes sa prubinsyan Judea. Naku ya sa balayan Cesarea buy nanugêl ya baydu.

Ya pangamatin Arin Herodes

²⁰Nasuluksuluk si Arin Herodes sa mani taga Tiro buy sa mani taga Sidon. Kabay gawan maubat sa pansakupun Arin Herodes ya pangkanên mani taga Tiro buy mani taga Sidon, nakikaluguran sila pun kan Blasto ya pagtiwalan ari sa palasyu. Ta labay lan pasawup kan Blasto amên makikasundu kan Arin Herodes.

²¹Sên inlumatêng ngay allun pamikiarap Arin Herodes sa mani taga Tiro buy sa mani taga Sidon, nagyaming yan yaming ari buy niknu ya sa turonu na buy nagsabi ya sa mani tawu. ²²Masnêg sinabin mani tawuy, “Ya nalêngê tamu, tunuy gisay namalyari, alwan tawu!” ²³Sa uras êt abitu, pinarusan ang-el Panginuun si Arin Herodes, gawan tinanggap nay pamarangal ya kay sêpat kan Bapan Namalyari. Kabay inêwêl ya angga sa ingkamati na.

²⁴Nuwa kapamiwagaw-wagaw Sabin Bapan Namalyari buy kapanlulumakên manampalataya.

²⁵Sên naiatêl lan Bernabe buy si Saulo ya mani sawup sa mani mapatêl sa balayan Jerusalem, nag-udung sila sa balayan Antioquia. Pikilaku la êt si Juan na pambêgên Marcos.

In-utus Ispiritun Bapan Namalyari silan Bernabe buy si Saulo

¹Baydu sa mani manampalatayay miaawyun na idi sa balayan Antioquia, dilag mani propeta buy mani manuru ya sabay silan Bernabe, Simeon na pambêgên Negru, Lucio ya taga Cirene, si Manaen ya kaagnan nan dinumagul sa pamilyan Gobernador Herodes Antipas, buy si Saulo. ²Gisay allu, kaban mag-ayunu sila buy mangulimên sa Panginuun, sinabin Ispiritun Bapan Namalyari kallay paradi, “Italaga yu kangku silan Bernabe buy si Saulo, ta dilag gakun ipadyag kalla.” ³Pamakayari lan nag-ayunu buy nanalangin, impaluntu lay gamêt la kan Bernabe buy kan Saulo bayu silayna pinabita.

Ya nunan pamitan Pedro bilang mangaral

⁴Kabay gawan sa utus Ispiritun Bapan Namalyari, naku silan Bernabe buy si Saulo sa balayan Seleucia. Paubat baydu nagsakay silan barku papakun sa Cyprus. ⁵Pamakalatêng la baydu sa balayan Salamis, nangaral silan Sabin Bapan Namalyari sa mani balin pagtipunan mani Judio. Kaawyun la êt si Juan na pambêgên Marcos buy manawup ya sa mani pandaygên la.

⁶Dinurutan lay buun islan Cyprus angga sa niras sila sa balayan Pafos. Dilag silan nakitan bayduy gisay Judioy manalamangka ya kay magtatalingkayun propetan Bapan Namalyari. Ya lagyu na, Bar-Jesus. ⁷Kaawyun yan Gobernador sa islan Cyprus ya si Sergio Paulo ya katanda. Impabêg Gobernador silan Bernabe buy si Saulo gawan kalabay yan mallêngên Sabin Bapan Namalyari. ⁸Nuwa binênbênan silan Elimas ya manalamangka. Elimas ya lagyun Bar-Jesus sa sabin Griego. Dinyag nay abitu gawan a na labay manampalatayay Gobernador kan Jesus. ⁹Nuwa si Saulo ya pambêgên êt Pablo, natupus yan Ispiritun Bapan Namalyari. Pinakaêlêw na si Elimas buy sinabi na kana, ¹⁰“Elimas, anak kan Satanas buy kapati kan kaganawan mangêd! Pawan kalaraman buy kadawakan na pandaygên mu. Pawa mu tanan pan-itukawkaw wa kapêtêgan ya ubat kan Bapan Namalyari. ¹¹Amêsên, parusan kan Bapan Namalyari. Mabulag ka buy a mu makitan na sawang sa dakun umnuy allu.”

Tambêng dinumiglêm ma pangêlêw Elimas buy nabulag ya. Kabay nagdalikapkapan yatan mangkap tawuy mangakay kana. ¹²Sên nakitan Gobernador ya nalyari kan Elimas, nanampalataya ya gawan nakaupapas ya sa mani pan-iaral tungkul sa Panginuun.

Nangaral si Pablo sa Antioquia Pisidia

¹³Namita silan Pablo sa balayan Pafos buy nagsakay silan barku papakun sa balayan Perga sa prubinsyan Pamfilia. Pamakalatêng la baydu, inlakwanan silan Juan na pambêgên Marcos, ta nag-udung ya sa balayan Jerusalem. ¹⁴Namita si Pablo buy si Bernabe sa balayan Perga buy naku sa balayan Antioquia sa prubinsyan Pisidia. Pallumatêng Allun Pagpaynawa, sinumun sila sa balin pagtipunan mani Judio buy niknu sila. ¹⁵Dilag namasan ubat sa Kautusan na impasulat kan Moises buy sa insulat mani propeta. Pamakayari, namiutus ya mamunu sa balin pagtipunan mani Judio ya sabin nay ati kallan Pablo, “Mani mapatêl, nu dilag kaw sabin na mamakapas-êy nakêm sa mani tawu, sabin yina.”

¹⁶Kabay nidêng si Pablo buy siningyalan nay mani tawun mallêngê kana. Sinabi na, “Sikaw wa mani kaparisu kun Israelita buy sikaw wa alwan Israelitay dilag limu kan Bapan Namalyari, mallêngê kaw kangku! ¹⁷Ya Bapan Namalyarin mani Israelita sabay ya namilin mani ninunu tamu. Sabitun idi sila pun sa Egipto, pinalakê na sila. Buy sa kapamilatan kapangyarian Bapan Namalyari, intas na sila sa Egipto. ¹⁸Sa lalên apattapuy tawun, pinibabatan na sila baydu sa kakyangan. ¹⁹Sên sinambut Bapan Namalyari ya pituy layi13:19 Deuteronomio 7:1. ya idi sa Canaan, indin nay abiin na luta sa mani ninunu tamu. ²⁰Nalyari ya kaganawan abiin sa lalên apat ta ralan buy limampuy tawun.”

“Pamakayari, binyanan na silan mani tawuy mamunu kalla angga sa panawun Propeta Samuel. ²¹Nanyawad silan ari buy pinilin Bapan Namalyari ya gisay liyaki. Ya lagyu na, Saul ya anak Kis ya naubat sa layin Benjamin ya sabay ya magin ari la. Nag-ari si Saul sa lalên apattapuy tawun. ²²Sên intas Bapan Namalyari si Saul, pinili na si David da magin ari. Ati ya sinabin Bapan Namalyari tungkul kan David, ‘Kapapaidu kangku si David ya anak Jesse. Nakal-an yan manunul sa kaganawan iutus ku kana.’ ”

²³Sinabi pun êt Pablo sa mani tawu, “Ubat sa layin David si Jesus ya Mamiligtas ya impangakun Bapan Namalyari kantamun mani Israelita. ²⁴Bayu pun mag-umpisa si Jesus sa pandaygên na, nangaral la si Juan sa kaganawan Israelita ya sêpat lan pagsisyan na mani kasalanan la buy magpabawtismu sila. ²⁵Buy sên marani yan mayarin Juan na pan-ipadyag Bapan Namalyari kana, sinabi na sa mani tawu, ‘Indap yu nayi nu sikuy Cristuy impangakun Bapan Namalyari ya pan-êtêngên yu? Alwan siku, nun a dilag lumatêng nga makapangyarian pun kangku. A ku sêpat magin ipus na.’ ”

²⁶“Mani mapatêl la ubat sa layin Abraham buy mani alwan Judioy dilag limu kan Bapan Namalyari, sikitamuy pinipatandan Bapan Namalyari un Mangêd da Balita nu parasaantu kitamun miligtas sa kaparusan na ayin katganan. ²⁷Ya mani Judioy manugêl sa balayan Jerusalem buy ya mani pinunu la, a la kinilala si Jesus bilang Mamiligtas. Buy a la napukatan na insulat mani propeta, agyan malêngê lay nay pambasên sa balang Allun Pagpaynawa. Kabay sên inatulan lan kamatyan si Jesus, sabay silaynay nanupad abituy insulat mani propeta ya pan-ibasa kalla. ²⁸Agyan ayin silan sêpat ta sangkan amên patin ya, inyawad la pun êt kan Pilatoy ipapati si Jesus. ²⁹Sên nadyag lay nay kaganawan nakasulat ta malyari kan Jesus, intabuy laya sa kurus buy in-ilbêng. ³⁰Nuwa pinabyay yan Bapan Namalyari ubat sa nangamamati. ³¹Buy sa dakun umnuy allu, katiumnu yan nagpakit sa mani tawuy nakilaku kana sên namita ya sa prubinsyan Galilea papakun sa balayan Jerusalem. Angga amêsên, ya mani tawun abitu, sabay silay magpapêtêg sa mani Israelita tungkul kan Jesus.”

³²“Kabay idi kay êt baydi amên ipatanda kamuyuy Mangêd da Balitay impangakun Bapan Namalyari sa mani ninunu tamu. ³³Tinupad na kantamun kaapuapuan lay abitu, ta pinabyay na si Jesus. Ati ya nakasulat sa ikalwan Kanta,

‘Sikay Anak ku,

buy amêsên, ipatanda kuy sikuy Bapa mu.’ ”13:33 Mani Kanta 2:7.

³⁴“Impangakun Bapan Namalyari ya pabyayên na si Jesus buy asê bumatay lawini na. Sinabi na,

‘Tuparên ku kamuy banal la kangêdan na impangaku ku kan Arin David.’ ”13:34 Isaias 55:3.

³⁵“Buy nakasulat pun êt sa kaatag Kanta,

‘A mu paulayan bumatay bangkay Banal la Lingkud mu.’ ”13:35 Mani Kanta 16:10.

³⁶“Alwan si David da pantukuyun di, gawan sên nayarin David da pan-ipadyag Bapan Namalyari kanay maglingkud sa mani tawu sa panawun na, nati ya buy in-ilbêng ya sa danin mani ninunu na buy binumatay lawini na. ³⁷Nuwa si Jesus, pinabyay yan Bapan Namalyari buy asê binumatay lawini na. ^38-39Kabay sikaw wa mapatêl, sêpat yun matandan na sa kapamilatan dinyag Jesus, pan-ipatanda yan na mapatawad Bapan Namalyari ya mani kasalanan tamu. Ta sisabêt man na manampalataya kan Jesus, pan-ituwad yan Bapan Namalyarin matinêk. Nuwa ayin tawuy pan-ituwad Bapan Namalyarin matinêk sa kapamilatan panunul na sa Kautusan na impasulat kan Moises. ⁴⁰Kabay mangillag kaw amên asê malyari kamuyuy pansabin mani propeta ya paradi,

⁴¹‘Sikaw wa mani manguyam, lêng-ên yuy ati.

Makaupapas kaw sa daygên ku, nuwa mati kaw pun êt!

Gawan dilag gakun daygên sa panawun yuy

a yu paniwalan

agyan dilag pun mamipatanda kamuyu.’ ”13:41 Habakuk 1:5.

⁴²Sên pasalwang nga silan Pablo buy si Bernabe sa balin pagtipunan mani Judio, nakisabi ya mani tawu kallan manguman sila pun magsabi tungkul sa mani pan-iaral la sa sumunul la Allun Pagpaynawa. ⁴³Sên nipagsalwang silayna, malakêy mani Judio buy alwan Judioy napasunul sa paniwalan mani Judio ya nanunul kallan Pablo buy kan Bernabe. In-aral Pablo buy si Bernabe kallay isundu lay panampalataya la sa kangêdan Bapan Namalyari.

Inarapan Pablo ya mani alwan Judio

⁴⁴Sên sumunul la Allun Pagpaynawa, ya mani tawu sa balayan, nayin maubus san sumun sa balin pagtipunan mani Judio amên mallêngên Sabin Bapan Namalyari. ⁴⁵Sên nakitan mani Judioy malakêy tawuy nititipun, nakasêm sila. Sinalangsang la si Pablo buy dinustak laya.

⁴⁶Nuwa ayin limun nakitbay silan Pablo buy si Bernabe un paradi, “Sêpat dayi kamuyun mani Judio munan iaral la Sabin Bapan Namalyari. Nuwa gawan a yu tinanggap pa ati, ya labay sabin, inatulan yinay sarili yu ya a kaw sêpat biyan biyay ya ayin katganan. Kabay paubat amêsên, sa alwan Judio kay yana mangaral Mangêd da Balita. ⁴⁷Tagawan ati ya utus Panginuun kanyan,

‘Dinyag katan dêkêt sa mani alwan Judio

amên sa kapamilatan mu, mibalitay kaligtasan sa buun babun luta.’ ”

⁴⁸Sên nalêngên mani alwan Judioy abitu, natula sila buy inulimên lay Sabin Bapan Namalyari. Buy ya kaganawan pinilin Bapan Namalyari ya biyan nan biyay ya ayin katganan, sabay silay nanampalataya kana.

⁴⁹Kabay niwagaw wa Sabin Panginuun sa buun lugal abitu. ⁵⁰Nuwa intustus mani Judioy mani lawyaki ya mamunu sa balayan buy ya mani babayi ya pikatandan buy mangulimên kan Bapan Namalyari ya kalabanên la silan Pablo. Kabay pinasakit laya bay silan Pablo buy si Bernabe buy impatas sa lugal abitu. ⁵¹Kabay ingkampag Pablo buy si Bernabe ya abuy idi sa bitis la bilang pamipatanda kalla ya nadawak ka dinyag la. Buy nagdaus sila sa balayan Iconio. ⁵²Ya mani tagasunul Jesus baydu sa Antioquia, sadyay tula la buy natupus silan Ispiritun Bapan Namalyari.

Silan Pablo buy si Bernabe sa Iconio

¹Nu sabêt ta nalyari sa Antioquia, para êt bayduy nalyari sa Iconio. Naku silan Pablo buy si Bernabe sa balin pagtipunan mani Judio. Buy gawan sa pangaral la baydu, malakêy Judio buy Griegoy nanampalataya kan Jesus. ²Nuwa dilag êt mani Judioy asê manampalataya kan Jesus ya namitustus sa mani alwan Judio amên manubag sila sa mani manampalataya. ³Nabuyutan lan Pablo buy si Bernabe sa Iconio. Ayin silan limun magsabi tungkul sa Panginuun. Buy pinagpapêtgan Panginuun na pêtêg ga pan-iaral la tungkul sa kangêdan na, gawan binyanan na silan kapangyarian manyag imala buy mamakaupapas. ⁴Kabay nisyay ya mani tawu sa balayan abitu. Ya kaatag, nakiawyun sa mani Judio buy ya kaatag, nakiawyun kan Pablo buy kan Bernabe.

⁵Dilag dakun umnuy mani Judio buy mani alwan Judioy kaawyun na mani mamunu kalla ya namalanun mamasakit buy mamatu kan Pablo buy kan Bernabe. ⁶Sên natandan Pablo buy si Bernabe ya palanu la, tambêng silan namita papakun sa balayan Listra buy sa balayan Derbe ya sakup sa prubinsyan Licaonia buy sa kaatag pun lugal la nakapalitêng. ⁷Baydu la in-aral la Mangêd da Balita tungkul kan Jesus.

Silan Pablo buy si Bernabe sa balayan Listra

⁸Sa balayan Listra, dilag gisay nakaiknuy liyaki ya a makabita ta lumpu ya ubat sa in-anak ya. ⁹Nallêngê ya sa mani pangaral Pablo. Pinakaêlêw Pabloy lumpu buy natandan nay dilag yan panampalatayay umiyul ya. ¹⁰Kabay masnêg sinabin Pablo, “Midêng ka!” Tambêng nidêng nga liyaki buy nibitabita.

¹¹Sên nakitan mani tawuy dinyag Pablo, masnêg lan sinabi sa sabin Licaoniay, “Ya mani diyus, nagtabuy baydi kantamu ya nagwangis tawu!” ¹²Si Bernabe, binêg layan Zeus,14:12 Sa paniwalan mani Griego, si Zeus ya arin mani diyus la. ya gisay diyus la. Buy si Pablo êt taman, binêg layan Hermes14:12 Sa paniwalan mani Griego, si Hermes ya tagasabin mani diyus la. ya gisa pun êt ta diyus la, gawan siyay tagapagsabi kaparisun Hermes. ¹³Idi sa lawasan balayan Listra ya narani sa pasbul balayan ya pagsimban la kan Zeus. Kabay ya dinyag pari la, nantan bakay nag-unun bulaklak baydu sa pasbul balayan. Ta labay na buy mani tawuy iandug lay ati kan Bernabe buy kan Pablo, ta pan-isipin lay sabay silay pêtêg diyus la.

¹⁴Nuwa sên natandan lan Bernabe buy si Pabloy abitu, gininit lay yaming la bilang patanday taganan a la labay ya abitu. Buy nuwayu sila sa bunak mani tawuy masnêg magsabin, ¹⁵“Mani kaluguran, uysiyan mag-andug kaw ya kanyan ta? Pakan kay kaparisu yukay yan tawu. Pan-iaral yan kamuyuy Mangêd da Balita amên itgên yinay pangulimên yu sa mani diyusdiyusan ya ayin kapukatan buy magdani kaw kan Bapan Namalyari ya nabyay. Sabay siyay nanyag langit, luta, dagat, buy siyay nanyag kaganawan idi baydi. ¹⁶Sabitun nuna, pinaulayan tan Bapan Namalyari ya kaganawan layi ya manunul sa sarili lan kalabayan. ¹⁷Paraman baydu, pawan pan-ipakit Bapan Namalyari ya pangaNamalyari na sa mani tawu sa kapamilatan mangangêd da diyag na. Pambiyan nakaw uran buy malakêy pupul sa ustuy panawun amên mabsuy kaw buy sumiglay bêkê yu.” ¹⁸Nuwa agyan parabayduy pansabin Pablo buy si Bernabe, nagkasakit sila pun êt sa pamênbên sa mani tawuy agana sila biyan mani andug.

¹⁹Nuwa siyan dilag gaman mani Judioy inlumatêng ubat sa balayan Antioquia buy Iconio. Sinagyat lay mani tawu un makiawyun kalla. Kabay binatwan la si Pablo buy ginuluy layan pasalwang sa balayan, ta indap la nu nati yina. ²⁰Nuwa sên napalitêngan yan mani tagasunul Jesus, nidêng ya buy nag-udung sa balayan. Kinawasakan, naku ya sa balayan Derbe kaawyun si Bernabe.

Nag-udung silan Pablo buy si Bernabe sa Antioquia ya sakup un Syria

²¹Sên nilatêng nga silan Pablo buy si Bernabe sa balayan Derbe, in-aral la bayduy Mangêd da Balita buy malakêy naisagyat lan nagin tagasunul Jesu Cristu. Pamakayari, nag-udung silayna êt sa Listra, Iconio, buy sa Antioquia. ²²Pinapas-êy lay nakêm mani tagasunul Jesus buy insabi ya isundu lay panampalataya la. Sinabi la pun, “Malakêy kasakitan na sêpat tamun danasên bayu kitamu miawyun sa pag-arin Bapan Namalyari.” ²³Namili si Pablo buy si Bernabe un mani mamunu sa balang pustun mani manampalatayay miaawyun. Nag-ayunu sila buy nanalangin para sa mani napili buy intiwala lay mani ati sa Panginuun na panampalatayanan la.

²⁴Pamakayarin abitu, dinuman silan Pablo buy si Bernabe sa prubinsyan Pisidia buy nilatêng sila sa prubinsyan Pamfilia. ²⁵Nangaral sila baydu sa balayan Perga. Pamakayari, inlumunsan sila sa balayan Atalia. ²⁶Ubat ta baydu, nagsakay silan barku paudung sa Antioquia sa prubinsyan Syria. Sabitun nuna sa lugal la abiin, nanalangin na mani manampalataya para kalla ya pagpalên Bapan Namalyari ya mani pandaygên la buy amêsên, nayari lay nay abiin.

²⁷Sên inlumatêng sila sa Antioquia, tinipun lay mani manampalatayay miaawyun buy ingkuwentu la kallay kaganawan dinyag Bapan Namalyari sa kapamilatan la buy nu parasaantun binyanan Bapan Namalyarin panawun na mani alwan Judio ya malyari sila êt manampalataya kan Jesus. ²⁸Buy nabuyutan la sa Antioquia kaawyun na mani tagasunul Jesus baydu.

Ya pamititipun sa Jerusalem

¹Dilag dakun umnuy tawuy inlumatêng ubat sa prubinsyan Judea ya naku sa Antioquia buy nangaral sa mapatêl la manampalataya baydu un paradi, “Nu a kaw magpatuli ayun sa naugalyan na inturun Moises, a kaw miligtas sa parusay ayin katganan.”

²Gawan sa sinabi la, naumut ta pamikisubakan lan Pablo buy si Bernabe kalla. Kabay nibêbêtêk ka mani manampalataya baydu ya ipalaku sa Jerusalem silan Pablo buy si Bernabe buy ya kaatag pun na mani manampalataya sa Antioquia. Ta baydu sila misasabi sa mani apostul buy sa mani mamunu sa mani manampalatayay miaawyun.

³Kabay impalakun mani mapatêl la manampalatayay miaawyun silan Pablo sa Jerusalem. Buy kaban manduman sila sa prubinsyan Fenicia buy sa prubinsyan Samaria, pan-ibalita la sa mani mapatêl la manampalatayay malakêy nay alwan Judioy manampalataya kan Jesus. Sên nalêngê lay ati, sadyay tula la. ⁴Pamakalatêng lan Pablo sa Jerusalem, tinanggap silan mapatêl la manampalataya, mani apostul, buy mani mamunu sa manampalatayay miaawyun. Imbalitan Pablo buy si Bernabe ya kaganawan dinyag Bapan Namalyari sa kapamilatan la. ⁵Nuwa nidêng nga dakun umnuy manampalatayay membrun grupun mani Pariseo buy nagsabi, “Kaylangan tulin na alwan mani Judio buy iutus kallay sunulun lay Kautusan na impasulat kan Moises.”

⁶Kabay nipupulung nga mani apostul buy mani mamunu sa manampalataya amên pisasabyan lay abiin. ⁷Pamakayarin makarang nga pamisusubakan, nidêng si Pedro buy nagsabi, “Mapatêl lay, tanda yuy pinili yakun Bapan Namalyari ubat kamuyu sabitun nuna amên ipatanda kuy Mangêd da Balita sa mani alwan Judio amên makalêngê sila buy manampalataya. ⁸Si Bapan Namalyari ya magtandan laman bêkên balang tawu, impapêtêg na kantamuy pantanggapên nay mani alwan Judio ya manampalataya kan Jesus, gawan indin na êt kallay Ispiritu na kaparisun dinyag na kantamu sabitun nuna. ⁹Sa pangêlêw Bapan Namalyari, Judio man o alwan Judio, kay pariparisu, gawan inlinis na êt ta bêkê la sabitun nanampalataya sila kan Jesus. ¹⁰Amêsên, uysiyan pansubukun yuya si Bapan Namalyari ta? Buy siyan pilitin yu yay mani alwan Judioy tagasunul Jesus ya manunul sa mani kautusan ta? Agyan sikitamu buy mani ninunu tamu, a tamu êt masunul la Kautusan! ¹¹Maniwala kitamun miligtas kitamu sa kapamilatan kangêdan Panginuun Jesu Cristu buy para êt baydu sa mani alwan Judio.”

¹²Nangimbêk ka kaganawan buy nallêngê sila sa pansabin Bernabe buy si Pablo ya tungkul sa mani imala buy mamakaupapas ya dinyag Bapan Namalyari sa mani alwan Judio sa kapamilatan la. ¹³Pamakayari lan nagsabi, sinabin Santiago, “Sikaw wa mapatêl ku, lêng-ên yuku. ¹⁴Ingkuwentun Simon Pedro ya nunan pamêg Bapan Namalyari sa mani alwan Judio. Buy namili si Bapan Namalyari kalla ya magin kana. ¹⁵Nakaayun êt ta abiin sa impasulat Bapan Namalyari sa mani propeta sabitun nuna, gawan sinabi sa Kasulatan,

¹⁶‘Mag-udung ngaku lanu,

ta ipaydêng kun manguman na kaarian Arin David.

Iuman kuyan ipaydêng ubat sa pangalasak na

¹⁷amên têkapên nakun kaatag tawu buy mani alwan Judio ya pinili kun kay kangku.

Sikuy Panginuun na magsabin abiin.

¹⁸Buy mana kinan impatanday abiin.’ ”15:18 Amos 9:11-12.

¹⁹Sinabi pun êt Santiago, “Kabay nu kay kangku, agana tamina daygên masakit sa mani alwan Judioy magdani kan Bapan Namalyari, ²⁰nun a sulatan tamu silan aganayna mangan kanên na in-andug sa diyusdiyusan, gawan pan-ituwad tamun madinat ta ati. Buy agana sila makikanayun. Buy agana mangan daya o karnin mani ayup pa asê pinadaya. ²¹Gawan ubat pun sabitun nuna, tanday nan mani Judioy abiin ya impasulat kan Moises ya pagkaibasa la sa balin pagtipunan la sa balang Allun Pagpaynawa buy pan-iaral la sa balang balayan.”

Ya sulat para sa mani alwan Judio

²²Kabay ya mani apostul buy ya mani mamunu sa manampalatayay miaawyun buy ya kaganawan manampalataya, nikasundu silan mamilin lawyaki ya maubat sa grupu lay iutus sa Antioquia. Sabay silay mapagkaawyun lan Pablo buy si Bernabe. Ya napili la, silan Judas ya pambêgên Barsabas buy si Silas gawan panggalangên silan mani manampalataya. ²³Buy paradi ya nakasulat sa impagtan kalla,

“Mani kakaidwan yan, sikay ya mani apostul buy mani mamunu sa manampalatayay miaawyun na magsulat ati. Nagpapakun kaw nay mapatêl la alwan Judio baysên sa Antioquia, sa Siria buy sa Cilicia.

²⁴Natandan yan na dilag mani tawuy ubat di kanyan na naku baysên ya namilitêp sa isip yu sa mani pan-iaral la. Nuwa a yan sila in-utus maku baysên amên manurun parabaydu. ²⁵Kabay sên nalêngê yan na abiin, napikasunduwan yan na mamili kay mani tawuy iutus yan kamuyun mamisabin mani bagay ya napikasunduwan yan. Kaawyun silan Bernabe buy si Pablo ya pangkaidwan tamun mapatêl. ²⁶In-il-an Pablo buy si Bernabe ya biyay la sa paglingkud la sa Panginuun tamun Jesu Cristu. ²⁷In-utus yan silan Judas buy si Silas baysên kamuyu amên ipapukat lay laman sulat.

²⁸Impaisip Ispiritun Bapan Namalyari kanyan na a yan ipatupad kamuyuy mangabayat ta utus, nun a kay ya idi sa sulat ta ati ya kaylangan yun sunulun. ²⁹Agana kaw mangan mani kanên na in-andug sa diyusdiyusan. Agana kaw mangan daya buy karnin mani ayup pa asê pinadaya. Buy agana kaw makikanayun. Mangêd da magpakarayu kaw sa mani bagay ya abiin. Kay angga ta baydi.”

³⁰Kabay amêsên, ya mani tawuy in-utus la papakun sa Antioquia, namitay nabay. Pamakalatêng la baydu, tinipun lay kaganawan manampalataya buy indin kallay sulat. ³¹Sên nabasa lay sulat, sadyay sayan nakêm la. ³²Si Judas buy si Silas, mani propeta sila êt. Malakêy in-aral la sa mani mapatêl amên papas-êyên na nakêm buy panampalataya la. ³³Nanugêl silan dakun umnuy allu baydu. Bayu sila nuli, nanalangin na mani mapatêl sa Panginuun para kalla amên illagan na pamita la angga sa milatêng sila sa mani namiutus kalla. ³⁴[Nuwa nagpalakwan baydu si Silas.] ³⁵Buy nanugêl pun si Pablo buy si Bernabe sa Antioquia. Malakêy kaawyun lan manuru buy mangaral Sabin Panginuun.

Napisyay silan Pablo buy si Bernabe

³⁶Sên inlumibas ya dakun umnuy allu, sinabin Pablo kan Bernabe, “Mag-udung kita sa kaganawan balayan na inaralan tan Sabin Panginuun buy magliwa sa mapatêl amên matandan tamuy kabilyan la.” ³⁷Labay Bernabe ya pakilaku na si Juan na pambêgên Marcos. ³⁸Nuwa asê labay Pablon pakilaku si Marcos, gawan sabitun idi sila sa prubinsyan Pamfilia, inlakwanan silan Marcos sa pandaygên la. ³⁹Gawan sa sadyay pamisusubakan la, nisyay sila. Pikilakun Bernabe si Marcos buy nagsakay silan barku papakun sa Cyprus. ⁴⁰Pikilakuy naman Pablo si Silas. Bayu sila namita, nanalangin na mani mapatêl para kalla ya sawpan silan Panginuun sa pamita la. ⁴¹Naku silan Pablo sa prubinsyan Siria buy sa prubinsyan Cilicia buy pinapas-êy lay mani manampalatayay miaawyun baydu.

Ya ikalway pamitan Pablo bilang manuru

¹Insundu lan Pabloy pamita la papakun sa balayan Derbe angga sa balayan Listra. Baydu sa Listra, dilag gisay liyaki ya tagasunul Jesus ya maglagyun Timoteo. Judioy indu na buy manampalataya ya kan Jesus nuwa ya bapa na, Griego. ²Ya mani mapatêl tamu baydu sa balayan Listra buy sa balayan Iconio, pagpapêtgan lan mangêd da tawu si Timoteo. ³Labay Pablo, pakilaku na si Timoteo. Kabay impatuli nay ati amên ayin masabi ya mani Judio laban kana, gawan si kaganawan Judioy manugêl baydu sa lugal abitu, tanda lay Griego ya bapa na. ⁴Pamakayari, naku sila sa mani balayan buy pinatandan lay mani manampalatayay sumunul sila sa kautusan na napikasunduwan mani apostul buy mani mamunu sa manampalatayay miaawyun sa Jerusalem. ⁵Kabay pinupumas-êy ya panampalatayan mani manampalatayay miaawyun. Buy sa inallu-allu, kapanlulumakên mani manampalataya.

Ya sulêplêp Pablo tungkul sa liyaki ya taga Macedonia

⁶Asê tinulutan Ispiritun Bapan Namalyari silan Pablo ya mangaral silan Sabin Bapan Namalyari baydu sa prubinsyan Asia. Kabay naku sila sa mani lugal sa prubinsyan Frigia buy sa prubinsyan Galacia. ⁷Pamakalatêng la sa katganan prubinsyan Misia, labay la dayin maku sila sa prubinsyan Bitinia, nuwa a sila tinulutan Ispiritun Jesus. ⁸Kabay dinuman sila tana sa prubinsyan Misia buy naku sa balayan Troas. ⁹Sa yabin abitu, impasulêplêp Bapan Namalyari kan Pablo ya gisay liyaki ya taga Macedonia ya nakaidêng buy magmakalunus kana. Sinabi na, “Maglipay ka baydi sa Macedonia ta sawpan mukay.” ¹⁰Pamakayarin nasulêplêp Pabloy abiin, tambêng kay16:10 Paubat baydi si Lucas ya kaawyun Pablo. Kabay panggamitin nay “kay,” “yan,” buy “kanyan.” nagsakay barku papakun sa prubinsyan Macedonia, gawan napilmi kay ya pan-ipalaku kay baydun Bapan Namalyari amên mangaral Mangêd da Balita sa mani tawu baydu.

Nanampalataya si Lydia kan Jesus

¹¹Baydu sa Troas, nagsakay kay papakun sa islan Samotracia buy kinawasakan, naglipay kay naku sa balayan Neapolis. ¹²Ubat sa Neapolis, namita kay papakun sa balayan Filipos ya sabay ya pinakamaragul la balayan sa prubinsyan Macedonia. Ya mani manugêl baydu, malakê kallay taga Roma. Nanugêl kay baydun dakun umnuy allu.

¹³Pamakalatêng Allun Pagpaynawa, nag-awas kay sa balayan buy naku sa danin ilug. Indap yan dilag baydun lugal la pagtipunan mani Judio amên manalangin. Nitagun dilag baydun mani babayi ya nangapititipun. Kabay nakiiknu kay buy nakisabi kalla. ¹⁴Gisa sa mani mallêngê kanyan, si Lydia ya taga balayan Tiatira. Gisa yan mangalakal mani makamal la telay kulay muradu buy mangulimên ya kan Bapan Namalyari. Kaban mallêngê ya sa pan-iaral Pablo, imbuklat Panginuun na bêkê na amên tanggapên nay mani pansabin Pablo. ¹⁵Nagpabawtismu ya buy ya mani kaawyun na sa bali la. Pamakayari, sinabi na, “Nu maniwala kaw nan gisa kinan pêtêg ga manampalataya kan Jesus, baydu kawna magdaus sa bali ku.” Gawan sa pamilit na kanyan, naisagyat nakay nagdaus sa bali na.

Silan Pablo buy si Silas sa sukulan

¹⁶Gisay allu, kaban papakun kay sa lugal la pagtipunan amên manalangin, natbêng kay gisay dalagay ipus. Ya dalagan abitu, manuga ya gawan sinêdakan yan nadawak ka ispiritu. Maragul la panakitan mani amung na sa panuga na. ¹⁷Pakilalakwan nakay buy masnêg nan pansabin, “Ya mani tawun ati, lingkud silan Bapan Namalyari ya Katatag-ayan! Pan-iaral la kamuyu nu parasaantu kaw miligtas!” ¹⁸Allu-allu nan pandaygên na abitu angga sa napasuluk ka si Pablo. Kabay pinag-arapan nay babayi buy sinabi na sa nadawak ka ispirituy idi kana, “Sa lagyun Jesu Cristu, pan-iutus katan mag-awas kana!” Buy tambêng nag-awas ya nadawak ka ispiritu.

¹⁹Sên nakitan amung nay ayin silaynan panakitan, dinakêp la si Pablo buy si Silas buy ginuluy sa palengki amên iarap sa mani manungkulan sa balayan. ²⁰Sinabi la sa mani manungkulan, “Ya mani Judion ati, manggulu sila sa balayan tamu. ²¹Pan-iaral lay naugalyan ya labag sa kautusan tamun mani Romano. A tamu malyarin sunulun na mani pan-iaral la.”

²²Nibêbêtêk ka mani tawu sa panduyung kan Pablo buy kan Silas. Impalabus mani manungkulan na yaming la buy impabadug. ²³Sên napakangêd silaynan binadug, impasukul sila buy in-utus la sa magbantay, “Papakabantayan mu sila.” ²⁴Kabay impasun magbantay ya luwa sa nalalêlalêy sukulan buy impasun na mani bitis la sa pisaêtan luway mangabayat ta kayuy inlubtan.

²⁵Sên limbanak kan yabi, manalangin silan Pablo buy si Silas buy magkanta silan pangulimên kan Bapan Namalyari. Buy pallêng-ên silan kaatag mani nakasukul baydu. ²⁶Bêngat tan nallayun malakas. Kabay naêyêg êt ta sukulan. Nibuklat ta kaganawan pasbul sukulan buy nangabubuytuy tanikalan kaganawan nakasukul. ²⁷Nipaimatay magbantay buy nakitan nay nakabuklat ta kaganawan pasbul. Indap na nu tinumakas say mani nakasukul. Kabay inanus nay kêya na, ta magpakamati yina dayi. ²⁸Nuwa masnêg sinabin Pabloy, “Agana ka magpakamati! Abiti kay kaganawan!”

²⁹Nipakwan suluy magbantay buy namaras yan sinumun. Nanduku ya sa arapan lan Pablo buy si Silas un manginagin limu. ³⁰Pamakayari, sên in-awas sa silan Pablo sa sukulan, pinatang na sila, “Kakay sabêt ta sêpat kun daygên amên miligtas?”

³¹Nakitbay sila, “Manampalataya ka sa Panginuun Jesus buy miligtas ka buy mani kaawyun mu sa bali.” ^32-34Amêsên, pikilaku na silan Pablo sa bali na, inuyasan nay nuka la buy pinakan. Buy in-aral lan Pabloy Sabin Bapan Namalyari kana buy sa kaganawan kaawyun na sa bali buy nagpabawtismu sila. Masaya-sayay magbantay buy buun pamilya na, ta nanampalataya silayna kan Bapan Namalyari.

³⁵Pamakamaranun, ya mani manungkulan sa balayan, namiutus silan mani pulis ya ibus sa silan Pablo. ³⁶Kabay sinabin magbantay sa sukulan kan Pablo, “Namiutus ya mani manungkulan ya ipabus kawna. Kabay malyari kawnan umawas buy mitan napatêtbêk.”

³⁷Nuwa sinabin Pablo sa mani pulis, “Inlabag mani manungkulan na kautusan Romano, gawan impabarug lakay sa arapan mani tawu buy impasukul kay ayin pallitis, agyan mani Romano kay. Sên amêsên ni, labay lakay ipabus un ayin magtanda. Asê malyari! Silay naman na manungkulan na maku din mamibus kanyan.”

³⁸Kabay nag-udung nga mani pulis sa mani manungkulan buy imbalita kallay sinabin Pablo. Sên natandan mani manungkulan ya Romano awêd silan Pablo, nalimu sila. ³⁹Kabay naku sa sukulan ya mani manungkulan buy nanyawad silan tawad kallan Pablo. Pamakayari, impaawas sila buy pikisabi lay, “Nu malyari dayi, mita kawna sa balayan yan.” ⁴⁰Sên nakaawas sa silan Pablo buy si Silas sa sukulan, naku sila sa balin Lydia. Nalatêng la bayduy mapatêl buy pinas-êy lan Pabloy panampalataya la. Pamakayari, namitay na silan Pablo.

Nangaral si Pablo sa Tesalonica

¹Dinuman silan Pablo sa balayan Amfipolis bayu sa balayan Apolonia angga sa inlumatêng sila sa balayan Tesalonica. Dilag baydun balin pagtipunan mani Judio. ²Buy ayun sa manan pandaygên Pablo, sinumun ya sa balin pagtipunan mani Judio. Buy sa tatluy Allun Pagpaynawa, nakitutul ya sa mani tawu baydu. Ginamit nay Kasulatan Bapan Namalyari amên ³ipaintindi na kallay nakasulat buy ipapêtêg na ya si Cristu kaylangan yan mibabata sa pamasakit buy manguman yan mabyay. Sinabin Pablo, “Si Jesus ya pan-ipatanda ku kamuyu, sabay ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari.” ⁴Ya kaatag Judio, nanampalataya buy nakilaku kan Pablo buy kan Silas. Malakê êt ta mani Griego ya mangulimên kan Bapan Namalyari buy malakê êt ta pikatandan na babayi ya nanampalataya buy nakilaku kalla.

⁵Nuwa dilag kaatag Judioy nakasêm kan Pablo buy kan Silas. Kabay tinipun lay mani tawuy mapanyag kadawakan ya kay nagtukawan sa palengki. Sên malakêy nay natipun la, nag-umpisa silaynan manggulu sa balayan. Pinilit lan sinumun sa balin Jason gawan sa pangkap la kan Pablo buy kan Silas amên iarap sila sa mani tawu. ⁶Nuwa sên a la makit silan Pablo buy si Silas, dinakêp la si Jason buy ya kaatag pun êt mani manampalataya. Ginuluy lay mani ati papakun sa mani manungkulan sa balayan buy masnêg lan sinabi, “Ya mani tawun ati, mapanyag silan kagulwan agyan antuy lakwên la. Buy amêsên, idi silayna baydi sa balayan tamu. ⁷Impasun Jason sa bali na silan Pablo buy si Silas. Kaganawan lay mangalaban sa kautusan Emperador, gawan pansabin lay dilag pun êt kaatag ari ya maglagyun Jesus.” ⁸Sên nalêngên mani tawuy abitu buy mani manungkulan, naguluy isip la. ⁹Bayu la imbus si Jason buy ya mapatêl tamu kan Jesus ya kaawyun na, pinabayad sila pun.

Naku silan Pablo buy si Silas sa Berea

¹⁰Pamakayabi, impalakun mani manampalataya silan Pablo buy si Silas sa balayan Berea. Pamakalatêng la baydu, sinumun sila sa balin pagtipunan mani Judio. ¹¹Luyang pun nakabuklat ya isip mani Judio sa Berea kaysa sa mani taga Tesalonica, tagawan labaylabay lan lêng-ên ya pan-iaral lan Pablo buy allu-allu lan pag-aralan ya Kasulatan Bapan Namalyari amên matandan la nu pêtêg ya pansabin lan Pablo. ¹²Kabay malakê kallay nanampalataya kan Jesus. Malakê êt ta mani Griegoy babayi ya pikatandan sa balayan buy mani Griegoy lawyaki ya nanampalataya kan Jesus.

¹³Nuwa sên nalêngên mani Judio sa Tesalonicay mangaral si Pablo un Sabin Bapan Namalyari sa Berea, naku sila êt baydu buy sinagyat lay mani tawu un manggulu. ¹⁴Kabay tambêng in-atêl mani manampalataya si Pablo sa agid dagat. Nuwa si Silas buy si Timoteo, nagpalakwan baydu sa Berea. ¹⁵Dilag mani tawuy namiatêl kan Pablo angga sa Atenas. Sên mag-udung silayna sa Berea, intipan Pablo kallay tambêng pakamatên kana silan Silas buy si Timoteo.

Nangaral si Pablo sa Atenas

¹⁶Kaban mangêtêng si Pablo kan Silas buy kan Timoteo sa Atenas, nakitan nay malakêy diyusdiyusan baydu. Nabêgbêg ga nakêm na. ¹⁷Kabay sinumun ya sa balin pagtipunan mani Judio buy nakitutul ya sa mani Judio buy sa mani alwan Judioy mangulimên kan Bapan Namalyari. Allu-allu ya êt mamaku sa pangapalan amên makitutul agyan sisabêt man na malatêng na baydu. ¹⁸Dilag êt luway grupun mani manuruy nakitutul kan Pablo. Ya gisa, pambêgên lan mani Epicureo. Ya gisa, pambêgên lan Estoico. Sinabin dakun umnu kalla, “Sabêt ta pansabin tawun abiin ya magbibiyasa?” Ya sinabin kaatag, “Ya pan-iaral nan abiin, abituy pan-ulimênên mani dayuwan.” Pansabin lay abitu gawan mangaral si Pablo un tungkul kan Jesus buy sa panguman nan pangabyay.

¹⁹Kabay pikilaku la si Pablo sa mani manungkulan ya pambêgên grupun Areopago. Sinabi la kana, “Malyari yan nayin matandan nu sabêt ta bayun aral ya pan-iaral mu? ²⁰Babayu yan nalêngêy mani pansabin mu. Kabay labay yan matandan nu sabêt ta labay sabin abiin.” ²¹Sinabi lay abiin gawan ya mani taga Atenas buy mani dayuwan na makitugêl baydu, ayin silan kaatag pandaygên nun a kay misasabi buy mallêngê tungkul sa bayuy aral.

²²Kabay nidêng si Pablo sa arapan mani tawuy pambêgên grupun Areopago buy sinabi na, “Mani taga Atenas! Makit kuy masipêg kaw mangulimên. ²³Tagawan sa paglimbun ku sa balayan yu, nakit kuy mani pan-ulimênên yu. Buy nakit ku êt ta pamiandugan yuy nakasulat ya paradi, ‘Sa namalyari ya a yan kilala,’ Ya pan-ulimênên yuy a yu kilala, sabay ya Bapan Namalyari ya pan-iaral ku kamuyu.”

²⁴“Ya Bapan Namalyari ya pan-iaral ku kamuyu, sabay ya nanyag babun luta buy kaganawan idi baydi ya sabay ya Panginuun langit buy luta. A ya manugêl sa mani templu ya dinyag mani tawu. ²⁵A ya mangaylangan sawup ubat sa tawu, gawan sabay siyay nam-i kantamun biyay, inawanên buy kaganawan pangaylanganan tamu. ²⁶Dinyag nay kaganawan layi ya ubat sa gisay tawu17:26 Sabay si Adan na pantukuyun di. buy in-ikyat na sa buun babun luta. Intalaga nay katganan bibiyan balang layi baydi sa babun luta buy intalaga na êt ta panawun ya mabyay sila. ²⁷Dinyag Bapan Namalyari ya kaganawan abiin amên dat sa pangkap tamu kana, makitan tamu ya. Nuwa sa kapêtêgan, asê marayu si Bapan Namalyari sa balang gisa kantamu. ²⁸‘Gawan sa kapamilatan kapangyarian na, nabyay kitamu buy makakimit buy idi kitamu baydi.’17:28 Sabitun nuna, dilag gisay Griegoy magtula ya nisulat un ati kan Zeus ya pinakamatag-ay ya namalyarin mani Griego. Para êt bayduy sinabin dakun umnuy manyag tula, ‘Anak kitamun Bapan Namalyari.’ ”

²⁹“Kabay gawan anak kitaminan Bapan Namalyari, agana tamu isipin ya si Bapan Namalyari, kay kaparisu yan ribultuy gintu, pilak, o batu ya pawan kay diyag isip buy kabiyasnan tawu. ³⁰Sabitun nuna, sên asê pun kilalan mani tawu si Bapan Namalyari, pinaulayan nay mani pandaygên la. Nuwa amêsên, pan-iutus Bapan Namalyari sa kaganawan tawu sa balang lugal ya magsisi sila buy lakwanan lay mani nadawak ka pandaygên la. ³¹Gawan intakdan Bapan Namalyari ya allu nu makanu na ipatupad ya makatuynungan na pangukum na sa kaganawan tawu baydi sa babun luta sa kapamilatan tawuy pinili nan mangukum. Pinagpapêtgan nay abiin sa kaganawan sabitun pinabyay nan manguman ya tawun abitu.”

³²Sên nalêngê lay sinabin Pablo tungkul sa panguman pangabyay, kinalyan yan dakun umnu. Nuwa sinabin kaatag, “Mag-udung kan manguman baydi, gawan kalabay kay pun mallêngê tungkul baysên.” ³³Pamakayari, inlakwanan silan Pablo sa pagtipunan la. ³⁴Dilag dakun umnuy lawyaki ya nanampalataya kan Jesus buy nakilaku kan Pablo. Ya gisa kalla, si Dionisio ya membrun grupun Areopago buy dilag êt babayi ya naglagyun Damaris buy dilag pun êt kaatag ga nakilaku.

Ya pamakun Pablo sa Corinto

¹Pamakayarin abitu, namita si Pablo sa balayan Atenas buy naku ya sa balayan Corinto. ²Nakilala na bayduy gisay kaparisu nan Judio ya in-anak sa prubinsyan Ponto. Ya lagyu na, Aquila. Kay kapilatêng Aquila sa Corinto ubat sa balayan Roma sa bansan Italia, kaawyun na si Priscila ya asawa na. Nakitugêl sila baydu gawan impatas Arin Claudio ya kaganawan Judio sa balayan Roma. Inlakun Pabloy miasawa sa bali la. ³Gawan manyag silan tolda kaparisun Pablo, nakitugêl ya kalla buy awyun lay nan mag-ubra. ⁴Balang Allun Pagpaynawa, mamaku si Pablo sa balin pagtipunan mani Judio amên makitutul kalla buy pansagyatên nan manampalataya kan Cristuy mani Judio buy mani Griego.

⁵Sên inlumatêng silan Silas buy si Timoteo ubat sa prubinsyan Macedonia, impamisan Pablo ya panawun na sa pangaral nan Sabin Bapan Namalyari. Pinagpapêtgan na sa mani Judioy si Jesus sabay ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari. ⁶Nuwa sinalangsang la si Pablo buy dinustak laya. Kabay ingkampag Pabloy abuy idi sa yaming na bilang patanda laban kalla. Sinabi na, “Nu parusan kaw Bapan Namalyari, kasalanan yina. Ayin nakinan panagutan kamuyu. Paubat amêsên, mangaral lakina sa mani alwan Judio.”

⁷Kabay namita ya baydu buy nakitugêl ya sa balin Ticio Justo ya idi sa danin balin pagtipunan mani Judio. Ya tawun ati, a ya Judio nuwa mangulimên ya kan Bapan Namalyari. ⁸Si Crispo ya mamunu sa balin pagtipunan mani Judio, nanampalataya ya sa Panginuun Jesus buy mani kaawyun na sa bali. Malakê pun na taga Corinto ya nallêngê kan Pablo ya nanampalataya buy nagpabawtismu.

⁹Gisay yabi, nagpakit ya Panginuun kan Pablo buy nagsabi sa kapamilatan sulêplêp. Sinabi na, “Agana ka malimuy Pablo. Isundu muy pangaral mu buy agana ka tunggên, ¹⁰ta kaawyun muku. Buy ayin makapasakit kamu tagawan malakêy tagasunul ku sa balayan ati.” ¹¹Kabay nanugêl si Pablo sa Corinto un gisay tawun buy kapaka. Buy pan-iaral na sa mani tawuy Sabin Bapan Namalyari.

¹²Nuwa sên si Galio ya gobernador sa Acaya, nibêbêtêk ya mani Judio laban kan Pablo. Dinakêp laya buy gintan kan Galio amên litisin. ¹³Sinabi la, “Ya tawun abiin, pan-isagyat nan mangulimên kan Bapan Namalyari ya mani tawu sa paralan ya labag sa kautusan.”

¹⁴Sên magsabi ya dayi si Pablo, nunan nagsabi si Galio sa mani Judio. Sinabi na, “Nu tungkul sa pallabag kautusan o mabayat ta kasalanan ya kasuy gintan yu kangku, lêng-ên kataw. ¹⁵Nuwa gawan kay tungkul sa mani sabi, sa mani lagyu, buy sa kautusan yu, sikaw nay pakabaala baysên. A ku kalabay mangatuynungan sa parabaysên na kasu.” ¹⁶Kabay impaawas na sila sa pallitisan. ¹⁷Si Sostenes, gisa yan mamunu sa balin pagtipunan mani Judio. Dinakêp yan mani Griego buy dinugêdugê laya sa lawasan pallitisan. Nuwa asê dinambin Gobernador Galio ya nalyari.

Ya pag-udung Pablo sa Antioquia ya sakup Siria

¹⁸Nanugêl si Pablo sa Corinto un malakêy allu. Pamakayari, nagpatanda ya sa mani mapatêl buy naku ya sa Cencrea kaawyun nay miasaway silan Aquila buy si Priscila. Nagpaurug ya baydu gawan tinupad nay gisay impangaku na kan Bapan Namalyari. Ubat sa Cencrea, nagsakay silan barku papakun sa prubinsyan Siria. ¹⁹Pamakalatêng la sa Efeso, inlakwanan Pablo ya miasawa ta sinumun ya sa balin pagtipunan mani Judio buy nakitutul ya sa mani Judio baydu. ²⁰Pikisabi la kan Pablo ya manugêl yapun baydu kalla un dakun umnuy allu, nuwa asê kalabay si Pablo. ²¹Nuwa bayu ya namita, sinabi na kalla, “Nu kalabayan Bapan Namalyari, mag-udung ngaku baydi.” Pamakayari, namita ya sa Efeso un nagsakay sa barku.

²²Sên nilatêng ngina sa balayan Cesarea, naku ya sa balayan Jerusalem ta nangumusta ya sa mani manampalatayay miaawyun. Pamakayari, nagdaus ya sa balayan Antioquia. ²³A ya naêpêng baydu. Namita ya buy inlaku nay mani lugal la sakup Galacia buy Frigia, ta pinas-êy nay panampalatayan mani tagasunul Jesus baydu.

Ya pangaral Apolos sa Efeso

²⁴Inlumatêng sa Efesoy gisay Judioy taga Alejandria. Ya lagyu na, Apolos. Mangêd yan magsabi buy malakêy tanda na sa Kasulatan Bapan Namalyari. ²⁵Naturwanan ninan aral tungkul sa Panginuun. Buun nakêm yan mangaral buy ustuy pan-ituru na tungkul kan Jesus. Nuwa ya kay tanda na, kay abituy bawtismu ya in-aral Juan. ²⁶Nagsabi yan ayin limu sa balin pagtipunan mani Judio. Sên nalêngê lan Priscila buy si Aquilay pan-iaral na, insagyat laya sa bali la buy impatanda la kanan mangêd nu parasaantun iligtas Bapan Namalyari ya mani manampalataya sa Panginuun Jesus.

²⁷Buy sên nalabayan Apolos ya maku sa prubinsyan Acaya, pinas-êy ya nakêm nan mani manampalatayay idi sa Efeso buy nanulat sila sa mani tagasunul Jesus ya idi sa Acaya ya tanggapên la si Apolos. Pamakalatêng na baydu, maragul la naisawup na sa mani nanampalataya sa kapamilatan kangêdan Bapan Namalyari. ²⁸Sa pamikitutul na sa mani Judio, sinambut na sila sa kapamilatan Kasulatan Bapan Namalyari. Impapêtêg na kallay sabay si Jesus ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari.

Natanggap mani manampalatayay Ispiritun Bapan Namalyari

¹Kaban idi sa balayan Corinto si Apolos, nagdan naman si Pablo sa lugal la nangatutung-uy angga sa inlumunsan ya sa balayan Efeso. Dilag yan nakitan bayduy mani tagasunul Jesus. ²Namatang si Pablo kalla, “Sabitun nanampalataya kaw kan Jesus, natanggap yina nayi ya Ispiritun Bapan Namalyari?”

Nakitbay sila, “Asê. Ayin kay pun tanda ya dilag awêd pambêgên Ispiritun Bapan Namalyari.”

³Namatang si Pablo kalla, “Sa sabêt kaw binawtismuwan?”

Nakitbay sila, “Binawtismuwan kay ayun sa inturun Juan.”

⁴Sinabin Pablo kallay, “Ya pamawtismun Juan, para sa mani tawuy nagsisi sa mani kasalanan la. Sinabi na sa mani tawuy sêpat silan manampalataya sa lumatêng nga kasunul na ya ayin kaatag nun a si Jesus.” ⁵Sên nalêngê lay abiin, nagpabawtismu sila sa lagyun Panginuun Jesus. ⁶Sên impaluntun Pabloy gamêt na kalla, natupus Ispiritun Bapan Namalyari ya balang gisa kalla. Kabay nakapagsabi silan magmikakanayun na sabi ya a la natandan buy dilag silan impatanday mani sabi ya ubat kan Bapan Namalyari. ⁷Ya bilang kaganawan lawyaki ya nagpabawtismu, mapu buy luwa.

⁸Sa tatluy buwan, magkamaku si Pablo sa balin pagtipunan mani Judio. Ayin yan limun makitutul sa mani tawu buy pan-isagyat na silan magpasakup sa pag-arin Bapan Namalyari. ⁹Nuwa dilag dakun umnu kallay nakdêy ya ulu. Asê kalabay manampalataya buy nagsabi silan nadawak sa arapan malakêy tawu tungkul kan Jesus. Kabay namita si Pablo sa balin pagtipunan mani Judio, kaawyun na mani tagasunul Jesus. Buy allu-allu yan mamaku sa pag-aralan Tirano amên isunduy pamikitutul. ¹⁰Sa lalên luway tawun, parabayduy pandaygên na. Kabay ya kaganawan manugêl sa prubinsyan Asia, Judio buy Griego, nalêngê lay tungkul kan Jesus.

¹¹Malakêy mamakaupapas ya dinyag Bapan Namalyari sa kapamilatan Pablo. ¹²Kabay agyan panyu o sabêt man ya paglatup ya ginamit Pablo, panggêtan mani tawu sa mani nipagsakit. Sa pakapakun baydu, nitas ya sakit buy nangadadawak ka ispiritu.

¹³Dilag dakun umnuy Judio bayduy mibitabita buy mamipatas nadawak ka ispiritu sa mani tawuy sinêdakan. Sinubukan lan gamitin ya lagyun Panginuun Jesus amên ipatas ya nadawak ka ispiritu. Sinabi la sa nangadadawak ka ispiritu, “Sa lagyun Jesus ya pan-iaral Pablo, pan-iutus yan ya magtas kaw.” ¹⁴Parabayduy pandaygên pituy lawyaki ya anak Esceva ya gisa sa mani mamunun parin mani Judio.

¹⁵Sên sinubukan lan impatas ya nadawak ka ispiritu sa lagyun Jesus, nakitbay ya nadawak ka ispiritu, “Kilala ku si Jesus buy kilala ku êt si Pablo, nuwa sisabêt kaw naman?” ¹⁶Buy inukduwan silan tawuy sinêdakan nadawak ka ispiritu, sinambut buy pinasakitan silan kaganawan. Ayin silan nadyag. Kabay nuwayu silan pasalwang sa bali un nikalalabus buy nikasusugat.

¹⁷Ya nalyari sa pituy anak Esceva, nabalitan kaganawan mani Judio buy Griego ya manugêl baydu sa Efeso. Nalimu sila buy inulimên ya lagyun Panginuun Jesus. ¹⁸Malakê sa mani manampalatayay nagdani buy napaawu sa nadawak ka dinyag la. ¹⁹Malakê êt ta mani magkukulam ya nanipun libru la ya panggamitin la sa pangulam bayu la sinlêb sa makitan kaganawan. Ya alagan mani libruy sinlêb la, niras limampuy libun pilak. ²⁰Sa pakapakun baydu, nakit mani tawuy dilag kapangyarian na Sabin Bapan Namalyari. Kabay kapamiwagaw-wagaw Sabi na buy inlumakêy manampalataya kan Jesus.

Ya kagulwan sa Efeso

²¹Pamakayarin abituy mani nalyari, naisip Pablon duman pun sa prubinsyan Macedonia buy Acaya bayu maku sa Jerusalem. Sinabi na pun êt, “Pamakaubat ku sa Jerusalem, kaylangan kun lakwên ya Roma.” ²²Impauna na sa Macedonia silan Timoteo buy si Erasto ya luway manawup kana. Buy nagpalakwan pun si Pablo sa prubinsyan Asia.

²³Sa panawun na abitu, dilag maragul la gulu sa Efeso, gawan ya kaatag mani tawu baydu, a la labay ya pan-iaral tungkul kan Jesus. ²⁴Nag-umpisay abiin ya gulu sa gisay tawuy naglagyun Demetrio ya mamanday. Manyag yan nangabêlêng nga templuy diyag sa pilak ya imparisu sa templun Artemis ya diyusa la. Panakitan nan maragul la abiin kaawyun na mani mag-ubra na. ²⁵Kabay impabêg nay kaganawan mag-ubra na buy ya kaatag pun na mani tawuy para êt bayduy kabyayan. Sinabi na, “Mani kaluguran, tanda yuy gawan sa ubra tamun abiin, mangêd da kabyayan tamu. ²⁶Nakitan yu buy nalêngêy dinyag Pablo. Pansabin nay ya ribultuy dinyag tawu, alwan pêtêg namalyari. Malakêy naniwala kana, alwan kay baydi sa Efeso nun a sa buun prubinsyan Asia. ²⁷Kabay mipakadawak ya kabyayan tamu, gawan dat dawakên mani tawu. Buy alwan kay abiin, mipakadawak êt ta templun diyusa tamun si Artemis. Dat matasan ninan pukat buy asina kilalanên mani tawuy diyusay pansambên tamu, alwan kay baydi sa prubinsyan Asia nun a sa buun babun luta.”

²⁸Sên nalêngên mani tawuy abiin, sadyay tubag la buy masnêg lan sinabi, “Makapangyarian si Artemis ya diyusan mani taga Efeso!” ²⁹Kabay niwagaw wa kagulwan sa buun balayan. Dinakêp lay mani kaawyun Pablo ya silan Gaius buy si Aristarco ya mani taga Macedonia. Pamakayari, kaban pangguluyun lay luwa, niaawyun silan nuwayu sa lugal la pagtipunan mani tawu. ³⁰Labay dayin Pablon makiarap sa mani tawu, nuwa binênbênan yan mani tagasunul Jesus. ³¹Agyan ya kaatag sa mani kaluguran Pabloy manungkulan sa prubinsyan Asia, namiutus silan magsabi kanan agana ya maku sa pagtipunan mani tawu.

³²Luyang pun naguluy mani tawu, ta asê pariparisuy pansabin la gawan asê tandan malakê kalla nu sabêt ta sangkan pititipunan la. ³³Indap kaatag si Alejandro ya nanyag nadawak ta sabay siyay intulak mani Judio sa arapan. Siningyalan nay mani tawuy mangimbêk. ³⁴Nuwa sên natandan mani tawuy Judio awêd si Alejandro, niaagnan silan masnêg magsabin, “Makapangyarian si Artemis ya diyusan mani taga Efeso!” Luway uras lan pansabin ya parabaydu.

³⁵Nuwa pamakayarin napatgên gisay mamunu ya mani tawuy idi sa balayan, sinabi na kalla, “Mani kabalayan kun taga Efeso, tandan kaganawan tawuy sikitamuy mani taga Efeso ya sabay ya mamantay sa templun marangal la Artemis ya makapangyarian buy sa sagraduy batuy kalupa na ya nanabun ubat sa langit. ³⁶Asê mailimêd da abiin agyan kan dakun sisabêt man. Kabay magpatêtbêk kaw! Agana kaw patutulsub. ³⁷Gintan yu baydi ya mani tawun ati, agyan ayin silay naman tinakaw sa templu tamu o pinustak ya diyusa tamu. ³⁸Nu dilag deklamu si Demetrio buy mani kaawyun nan mamanday laban kan dakun sisabêt man, dilag kitamun mani mangatuynungan buy mani manungkulan. Sêpat silan magdeklamu baydu. ³⁹Nuwa nu dilag kaw pun kaatag deklamu, kaylangan pakapalanên na abiin sa pamititipun manungkulan sa balayan. ⁴⁰Nadawak ka malyari kantamu nu dilag magdeklamu sa gubernun Roma tungkul sa gulun ati. Ayin kitamun mangêd da sangkan ya ipakitbay nu siyan pandaygên tamuy ati.” ⁴¹Pamakayari nan nagsabi, pinauli nay mani tawuy nititipun.

Ya pamakun Pablo sa Macedonia buy sa Grecia

¹Sên nayari yay gulu sa balayan Efeso, impabêg Pabloy mani tagasunul Jesus, ta pinas-êy nay nakêm la. Pamakayari, nagpatanda ya kalla ta naku ya sa prubinsyan Macedonia. ²Malakêy lugal ya inlaku na sa Macedonia. Pinas-êy nay nakêm mani manampalataya sa kapamilatan pangaral na kalla. Pamakayari, naku ya sa Grecia ³buy nanugêl ya baydun tatluy buwan. Sên magsakay yina dayi sa barku papakun sa Siria, natandan nay palanun mani Judioy patin ya. Kabay sa pag-udung na, inisip nay duman ya tana sa prubinsyan Macedonia. ⁴Nakilaku kan Pablo si Sopater ya taga Berea ya anak Pirro, silan Aristarco buy si Segundo ya mani taga Tesalonica, si Gaius ya taga Derbe, si Timoteo, buy silan Tiquico buy si Trofimo ya taga prubinsyan Asia. ⁵Pamakalatêng yan sa Filipos, nuna sila kanyan sa Troas buy inêtêng lakay baydu. ⁶Pamakayarin Pestan Tinapay ya ayin Pamalbag, nagsakay kay barku ubat sa Filipos papakun Troas. Pamakayarin limay allu, napikakit kay manguman sa Troas. Nanugêl kay baydun pituy allu.

Ya tawlin pagliwan Pablo sa Troas

⁷Sa nunan allu sa gisay duminggu, niaawyun kay amên mangan tinapay bilang pangganaka sa pangamatin Jesus. Buy gawan mita si Pablo kinawasakan, nangaral ya anggan limbanak yabi. ⁸Malakêy sulu baydu sa kuwartuy pagtipunan yan ya idi sa têngêl. ⁹Dilag baydun gisay bayuntawuy naglagyun Eutico ya nakaiknu sa awang. Buy gawan sa karang pagsabin Pablo, nabêlêwan na. Kabay nanabu ya ubat sa ikatluy palapag bali. Sên insapat laya, nati yina. ¹⁰Nuwa nagtabuy si Pablo buy nagpalukub ya sa babun Eutico buy tinakês naya. Sinabi na sa mani tawu, “Agana kaw napitik, ta nabyay ya.” ¹¹Nag-udung si Pablo sa têngêl buy binis-ilbis-il nay tinapay buy kinnan la. Pamakayari, nangaral yapun angga sa bunatbunat bayu ya namita. ¹²In-uli la si Eutico ya nabyay buy sadyay saya la.

Ubat sa Troas naku si Pablo sa Mitilene

¹³Amêsên, nagsakay kay sa barku papakun sa Ason. Baydu yan pakikitan si Pablo amên isakay, gawan sinabi nay kay mita yan papakun baydu. ¹⁴Sên napikakit kay sa Ason, nagsakay ya sa barkuy pinagsakayan yan buy niaawyun kay naku sa Mitilene. ¹⁵Ubat sa Mitilene, insundu yan na pamita yan buy kinawasakan nilatêng kay sa êtêb islan Quio. Sên sumunul la allu, dinuman kay sa Samos. Nilabas pun na gisay allu, inlumatêng kay sa Mileto. ¹⁶A kay dinuman sa Efeso, gawan asê labay Pablon maabalay panawun na sa prubinsyan Asia. Labay nay idi yina sa Jerusalem bayu miras sa Allun Pentecostes.

Ya pagpatandan Pablo sa mani mamunu sa mani manampalataya sa Efeso

¹⁷Kaban idi sa Mileto si Pablo, dilag yan impalaku sa Efeso amên sabin sa mani mamunu sa mani manampalatayay miaawyun na makikit kan Pablo sa balayan Mileto. ¹⁸Pamakalatêng la, sinabin Pablo kallay, “Tanda yu nu parasaantuy pamibiyaybiyay ku sabitun kaawyun yuku pun, ubat ta sa inlumatêng ngaku baydi sa prubinsyan Asia.¹⁹Naglingkud daku sa Panginuun un dilag nayêpay nakêm buy mantuluy luwa ku. Malakêy panubuk ka dinanasan ku gawan labay mani Judion patin laku. ²⁰Tanda yu êt ta a ku nagmikakunun nangaral agyan sabêt man na makasawup kamuyu. Ta nanuru waku kamuyu sa arapan malakêy tawu buy sa binalibali. ²¹In-aral ku êt sa mani Judio buy sa mani Griego ya kaylangan lan magsisi sa mani kasalanan la, mag-udung kan Bapan Namalyari buy manampalataya sila sa Panginuun tamun Jesus.”

²²Amêsên, maku waku sa Jerusalem gawan ati ya in-utus kangkun Ispiritun Bapan Namalyari. A ku tanda nu sabêt ta malyari kangku baydu. ²³Kay tanda kinaman, agyan saantu pun na balayan na lakwên ku, pan-ipatanda kangkun Ispiritun Bapan Namalyari ya masukul laku buy magkasakit. ²⁴Nuwa asê maulaga kangkuy biyay ku. Ya maulaga kangku, mayari kuy pan-ipadyag kangkun Panginuun Jesus ya sabay ya pamipatandan Mangêd da Balita tungkul sa kangêdan Bapan Namalyari.

²⁵“Sabitun nuna, sên impatanda ku kamuyuy tungkul sa pag-arin Bapan Namalyari, nakiawyun naku kamuyu. Nuwa amêsên, tanda kuy a kitamina mapikakit manguman. ²⁶Kabay pansabin ku kamuyu amêsên ya nu dilag kamuyuy asê miligtas sa ayin katganan na kaparusan, ayin nakinan panagutan kana.” ²⁷Tagawan a ku nagluway nakêm ma nangaral kamuyun buun kalabayan Bapan Namalyari.

²⁸Illagan yuy sarili yu buy ya kaganawan manampalataya, ta sikaw wa pinilin Ispiritun Bapan Namalyari ya mamunu kalla. Mamunu kaw sa mani manampalatayay miaawyun ya inatbus Bapan Namalyari sa kapamilatan dayan Anak na. ²⁹Tanda kuy sa pagtas ku baydi, dilag mani lumatêng baysên na mangaral alwan pêtêg. Nanuwad silan asun aniwid ta labay lan sirên na pamiaawyun yu. ³⁰Dilag êt maubat kamuyuy tawuy mangaral kalaraman amên maisagyat lan manunul kallay mani tagasunul Jesus. ³¹Kabay mangillag kaw. Ganakên yuy sa lalên tatluy tawun, allu buy yabi kun pan-ipaganaka kamuyu un dilag panangis.

³²“Buy amêsên, pan-itiwala kataw kan Bapan Namalyari buy sa Sabi na tungkul sa kangêdan na ya sabay ya makapapas-êy sa panampalataya yu buy abiin na makab-i kamuyun pamana ya in-il-an Bapan Namalyari para sa kaganawan tawuy pinili nan kay kana. ³³A ku inangad da mani pibandiyan yu o mani yaming dakun sisabêt man. ³⁴Tanda yuy nag-ubra ku amên dilag gakun pangwanan kaylangan ku buy mani kaawyun ku. ³⁵Sa pag-ubra ku, impakit ku kamuyuy alimbawan pagsipêg. Ta nu tubsun yuy ati, makasawup kitamu sa mani kalulu. Pawa tamun ganakên na sinabin Panginuun Jesus, ‘Pinagpalay mam-i kaysa sa mananggap.’ ”

³⁶Pamakayarin nagsabin Pablo, niaawyun silan nanduku buy nanalangin. ³⁷Nanangis silan kaganawan buy tinakês la si Pablo buy dinêp.20:37 Ya ugalin mani tawu awlagi, nu magpatanda ya gisay tawu, mitatakês sila buy midêdêp sa pingi.³⁸Ingkalungkut lay sinabin Pabloy a silayna mapikakit manguman. Pamakayari, in-atêl la si Pablo sa barku.

Ya pamakun Pablo sa Jerusalem

¹Nagpatanda kay sa mani mamunu sa manampalataya sa Efeso buy nagsakay kay angga sa islan Cos. Kinawasakan, nilatêng kay sa islan Rodas. Buy ubat ta baydu, insundu yan na pamita yan angga sa balayan Patara. ²Pamakalatêng yan sa Patara, dilag kay nakit ta barkuy papakun sa Fenicia. Kabay tambêng kay nagsakay. ³Dinuman kay sa êtêb Cyprus ya madungawan sa êtêb udi. Insundu yan na pamita yan papakun sa Siria, nuwa tinunggên pun na barku sa Tiro, gawan intabuy bayduy kargan barku. ⁴Tingkap yan bayduy mani tagasunul Jesus buy nakitugêl kay kalla sa lalên pituy allu. Sa kapamilatan Ispiritun Bapan Namalyari, pinatandan la si Pablo ya aganayna maku sa Jerusalem. ⁵Nuwa pamakayarin pituy allu, insundu yan na pamita yan. Ya kaganawan manampalataya buy mani asawa buy anak la ya sabay ya namiatêl kanyan sa lawasan balayan. Nanduku kay sa agid lanêm buy nanalangin. ⁶Sên nakapagpatanda kay kalla, nagsakay kay sa barku buy nuli silayna.

⁷Ubat sa Tiro, insundu yan na paglayag yan papakun sa Tolemaida. Pamakalatêng yan baydu, napikakit kay sa mani mapatêl sa Panginuun buy nanugêl kay kalla un gisay allu. ⁸Kinawasakan, insundu yan na paglayag yan papakun sa balayan Cesarea. Pamakalatêng yan baydu, naku kay sa balin Felipe ya mamiaral Mangêd da Balita buy baydu kay nakitugêl. Si Felipe, gisa ya sa pituy lawyaki ya pinili sabitun nuna sa Jerusalem ya manawup sa mani apostul Jesus. ⁹Si Felipe, dilag yan apat ta anak ka dalaga ya pawan mani propeta.

¹⁰Pamakayarin dakun umnuy allu, inlumatêng nga gisay propeta ya naglagyun Agabo ya ubat sa prubinsyan Judea. ¹¹Inlaku nakay buy kingway yakês Pablo, ta in-is-êl sa mani bitis na buy mani gamêt na. Buy sinabi na, “Ati ya pan-ipasabin Ispiritun Bapan Namalyari. ‘Paradi ya daygên mani Judio sa Jerusalem sa magyakês ati buy idin laya sa mani alwan Judio.’ ”

¹²Sên nalêngê yan na abiin, sikay buy mani mapatêl baydu, nakisabi kay kan Pablo ya aganayna maku sa Jerusalem. ¹³Nuwa nakitbay si Pablo, “Uysiyan manangis kaw yata? Kay pampakaynên yuy nakêm ku. Nakal-an nakun migapus buy agyan mati yaku sa Jerusalem para sa lagyun Panginuun Jesus.” ¹⁴Sên a yan mabênbênan si Pablo sa pamita na, tinunggên kay yana. Kabay sinabi yan tanay, “Matupad day kalabayan Panginuun.”

¹⁵Pamakayarin dakun umnuy allu, naglêan kay buy namita papakun sa Jerusalem. ¹⁶Inawyunan kay dakun umnuy tagasunul Jesus ya taga Cesarea. Impalêt lakay sa balin Mnason buy baydu kay nakitugêl. Si Mnason, taga Cyprus ya buy gisa ya sa mani nunan tagasunul Jesus.

Nagliwa si Pablo kallan Santiago

¹⁷Sên nilatêng kay sa Jerusalem, matula kay tinanggap mani mapatêl sa Panginuun baydu. ¹⁸Kinawasakan, naku si Pablo kan Santiago kaawyun nakay buy idi êt bayduy kaganawan mani mamunu sa manampalataya sa Jerusalem. ¹⁹Sinabin Pablo kallay, “Nagpapakun kawna” buy ingkuwentu nay kaganawan dinyag Bapan Namalyari sa mani alwan Judio sa kapamilatan pangaral na.

²⁰Sên nalêngê lay abiin, inulimên la si Bapan Namalyari. Amêsên, sinabi la kan Pablo, “Tanda muy patêl, libulibuy nay mani Judioy manampalataya kan Jesus buy masipêg silan kaganawan na manunul sa Kautusan na impasulat kan Moises. ²¹Nabalitan layna kanuy pan-iaral mu sa mani Judioy manugêl sa lugal alwan Judio ya a layna kaylangan manunul sa Kautusan na impasulat kan Moises. Sinabi mu kanuy agana layna ipatuli ya anak la o sunulun na kaatag pun êt ta naugalyan taminan mani Judio. ²²Amêsên, sabêt ta daygên tamu amên matandan lay alwan pêtêg ga nabalitan la? Tagawan pilmin matandan lay inlumatêng kayna baydi. ²³Mangêd da daygên muy sabin yan kamu. Dilag apat ta lawyaki baydi ya dilag impangaku kan Bapan Namalyari. ²⁴Pakilaku mu sila sa Templu buy daygên yuy pan-ipadyag Kautusan tungkul sa pallinis. Bayarên mu êt sa pari ya gastus la amên makapagpaurug silan sabut la. Sa paradi ya paralan, matandan kaganawan na alwan pêtêg ga balitay nalêngê la tungkul kamu, gawan makitan lay agyan sika, manunul sa Kautusan na impasulat kan Moises. ²⁵Ya mani alwan Judioy manampalataya sa Panginuun Jesus, sinulatan yan na sila tungkul sa napikasunduwan yan ya aganayna mangan dakun sabêt man na in-andug sa diyusdiyusan buy aganayna mangan daya buy aganayna mangan ayup pa asê pinadaya buy aganayna makikanayun.”

²⁶Kinawasakan, pikilakun Pabloy apat ta lawyaki buy dinyag lay abiin na naugalyan lay pallinis. Pamakayari, naku si Pablo sa Templu buy impatanda na nu makanu mayari ya pallinis amên maiandug ga mani saysay para sa balang gisa kalla.

²⁷Sên marani yan mayari ya ikapituy allun pallinis la, dilag dakun umnuy mani Judioy ubat sa prubinsyan Asia ya nakakit kan Pablo sa kasawangan Templu. Insagyat lay kaganawan tawuy idi baydu sa kasawangan Templu amên dakpên si Pablo. ²⁸Masnêg lan sinabi, “Mani mapatêl yan na Israelita, sawpan yukay! Ya tawun abiin, agyan dakun saantuy lakwên na, manuru ya laban kantamun mani Judio, sa Kautusan na impasulat kan Moises buy sa Templun ati. Alwa pun êt kay abiin, gintan na pun baydi sa Templuy mani alwan Judio. Kabay kinadidiyan nay banal la lugal.” ²⁹Sinabi lay abiin gawan nakitan la si Trofimo ya taga Efeso ya kaawyun Pablo baydu sa Jerusalem buy indap la nu pikilaku yan Pablo sa Templu.

³⁰Kabay naguluy mani tawu sa buun Jerusalem buy nanduyung sila sa Templu amên dakpên si Pablo. Pamakadakêp la kana, ginuluy laya pasalwang sa Templu buy tambêng lan insaray pasbul Templu. ³¹Nuwa sên patin layna dayi si Pablo, dilag nakapagsabi sa pinakamatag-ay ya pinunu un mani sundalus Romanoy maguguluy mani tawu sa buun Jerusalem. ³²Kabay tambêng yan namisagyat mani kapitan buy mani sundalus la buy inlaku lay mani tawuy magugulu. Pamakakit mani tawu sa pinakamatag-ay ya pinunu buy sa mani sundalus, tinunggên silan mandugê kan Pablo.

³³Kabay inlakun pinakamatag-ay ya pinunun sundalus si Pablo buy impadakêp. In-utus na êt ta gapusun yan luway tanikala. Pamakayari, pinatang pinakamatag-ay ya pinunun sundalus ya mani tawu, “Sisabêt ta tawun ati buy sabêt ta dinyag na?” ³⁴Nuwa asê pariparisuy mani pakitbay ya nalêngê na. Buy gawan sa maragul la gulun mani tawu, asê tandan pinakamatag-ay ya pinunun sundalus nu sabêt ta pêtêg nalyari. Kabay in-utus nay mani sundalus ya gêtan si Pablo sa kampu. ³⁵Pamakalatêng la sa eran kampu, insapat la ta si Pablo gawan maguluy mani tawu. ³⁶Pikilalakwan laya buy masnêg lan pansabin, “Patin ya!”

Intanggul Pabloy sarili na

³⁷Sên gêtan na si Pablo sa lalên kampun mani sundalus, sinabi na sa pinakamatag-ay ya pinunun mani sundalus sa sabin Griego, “Dilag gaku dayin sabin kamu.”

Nakitbay ya, “Katanda ka awêd magsabin Griego? ³⁸Nu parabaydu awêd, alwan sikay abituy liyaki ya taga Egipto ya dakun nakanu namunu sa pagribeldi sa gubernu. Gintan na sa kakyangan na apat ta libuy lawyaki ya mangatubag buy mamatin tawu.”21:38 Si ati silay mani Judio, pampatin lan liim ya mani tawuy manawup sa gubernun Roma.

³⁹Nakitbay si Pablo, “Gisa kun Judio ya in-anak sa Tarso ya sabay ya pikatandan na balayan sa prubinsyan Cilicia. Nu malyari, tulutan mukun magsabi sa mani tawu.”

⁴⁰Tinulutan yan pinakamatag-ay ya pinunun mani sundalus. Kabay nidêng si Pablo sa eran buy naningyal ya sa mani tawun dilag yan sabin. Sên nangimbêk silayna, nagsabi ya sa sabin Hebreo ya sarilin sabin mani Judio.

¹“Mapatêl buy mangatwa kuway, lêng-ên yu pun na sabin ku bilang pamitanggul ku sa sarili ku!” ²Sên nalêngên mani tawuy magsabi si Pablo sa sabin Hebreo, suspu silan nangimbêk. Kabay insundun Pablo ya pagsabi na, ³“Judio waku ya in-anak sa balayan Tarso sa prubinsyan Cilicia, nuwa dinumagul laku baydi sa Jerusalem. Nag-aral laku baydi buy ya nanuru kangku, si Gamaliel. Masipit nan inturu kangkuy Kautusan na pansunulun mani ninunu tamu. Buun nakêm ku êt pagsuywan si Bapan Namalyari kaparisu yu amêsên ya idi baydi. ⁴Pinasakit kuy mani manunul sa panurun Jesus buy impapati kuy kaatag. Impadakêp ku sila buy impasukul, lawyaki man o babayi. ⁵Ya pinakapuun pari buy kaganawan mangatwan Judioy mangatuynungan, silay magpapêtêg sa kaganawan sinabi ku. Silay nam-in sulat kangku para sa mani mapatêl tamun mani Judioy idi sa Damasco. Sa kapamilatan sulat ta abitu, indin la kangkuy karapatan maku sa Damasco amên dakpên na mani manampalataya kan Jesus buy gêtan mag-udung baydi sa Jerusalem amên parusan.”

Ingkuwentun Pablo nu parasaantu nan nakilala si Jesus

⁶“Sên ugtuy na buy narani yakina sa Damasco, bêngat tan nangulimad sa palitêng kuy mamakasilêw wa sawang nga ubat sa langit. ⁷Nipalukub baku sa luta buy dilag gakun nalêngêy tunuy ya magsabi kangkun, ‘Saulo, Saulo, uysiyan pan-usigin muku yata?’ ⁸Namatang ngaku, ‘Panginuun, sisabêt ka?’ Nakitbay ya tunuy, ‘Siku si Jesus ya taga Nazaret ya pan-usigin mu.’ ⁹Nakitan mani kaawyun kuy sawang nuwa a la nalêngêy tunuy ya nagsabi kangku. ¹⁰Buy namatang ngaku pun êt, ‘Panginuun, sabêt ta daygên ku?’ Sinabin Panginuun, ‘Midêng ka buy maku ka sa balayan Damasco. Ta dilag baydun magsabi kamun kaganawan in-il-an kun ipadyag kamu.’ ¹¹Nabulag gaku sa sadyay sawang. Kabay tinambay yakun mani kaawyun ku papakun sa Damasco.”

¹²“Baydu sa Damasco, dilag gisay tawuy naglagyun Ananias. Dilag yan limu kan Bapan Namalyari buy manunul ya sa Kautusan. Panggalangên yan mani Judioy manugêl baydu. ¹³Inlaku naku buy sinabi na, ‘Patêl la Saulo, makakit kaynan manguman!’ Pamakasabi na kangku, nakakit takun manguman buy nakit kuya. ¹⁴Sinabi na kangku, ‘Ya Bapan Namalyarin mani ninunu tamu sabay ya namili kamu amên matandan muy kalabayan na buy amên makitan mu buy mallêngêy tunuy un Matinêk ka Lingkud na.22:14 Si labay sabin, si Jesus.¹⁵Ta sikay magpapêtêg sa kaganawan tawu nu sabêt ta abituy nakit buy nalêngê mu. ¹⁶Amêsên, sabêt pun na pan-êtêngên mu? Midêng kayna buy pabawtismu buy mamêg sa Panginuun amên luminis ka sa mani kasalanan mu.’ ”

In-utus si Pablon mangaral sa mani alwan Judio

¹⁷“Pamakayari, nag-udung ngaku sa Jerusalem. Buy kaban manalangin naku sa Templu, dilag gakun nasulêplêp. ¹⁸Nakit ku si Jesus ya magsabi kangkun, ‘Parasên mu! Tambêng kan mita sa Jerusalem, gawan asê tanggapên mani manugêl baydi ya pagpapêtêg mu tungkul kangku.’ ¹⁹Sinabi ku, ‘Panginuun, tanda lay sabitun nuna, dinurutan kuy mani balin pagtipunan mani Judio amên ta dakpên buy dugên na mani tawuy manampalataya kamu. ²⁰Buy sên patin si Esteban na magpapêtêg tungkul kamu, idi yaku baydu buy nakiayun naku kalla, ta sikuy namantay mani balabal mani namati kana.’ ²¹Nuwa sinabin Panginuun kangkuy, ‘Mita ka, gawan iutus kata sa marayuy lugal amên iaral muy tungkul kangku sa mani alwan Judio.’ ”

²²Sên pamakasabin Pablon tungkul sa mani alwan Judio, a yina labay lêng-ên mani Judio buy masnêg lan sinabi, “Patin na tawun abiin! A ya sêpat bumyay baydi sa babun luta!”

²³Insundu lay pan-angaw la, pan-iwêswês lay mani balabal la buy pan-isamwag lay abu patag-ay. ²⁴Kabay in-utus pinakamatag-ay ya pinunu sa mani sundalus nay gêtan si Pablo sa lalên kampu un latikun angga sa sabin na nu sabêt ta nadyag nay kasalanan. Labay nan matandan ya siyan paray nabayduy pansabin mani tawu laban kana. ²⁵Sên naigapus layna si Pablo amên latikun, sinabi na sa kapitan mani sundalus ya nakaidêng bayduy, “Ustu nayi sa batas ya latikun na gisay Romano, agyan asê pun inlitis ya kasu na?”

²⁶Sên nalêngên kapitan mani sundalus ya abiin, naku ya sa pinakamatag-ay ya pinunun sundalus buy sinabi na, “Sabêt ta ati ya pan-ipadyag mu? Romano awêd da tawun abitu.”

²⁷Kabay nakuy pinakamatag-ay ya pinunun sundalus kan Pablo buy namatang, “Romano ka nayi?”

Nakitbay si Pablo, “Awu.”

²⁸Sinabin pinakamatag-ay ya pinunun sundalus, “Siku man êt, napakadyag Romano nuwa kay sa kapamilatan pamayad maragul la alaga.”

Nakitbay si Pablo, “Nuwa siku, in-anak kakinan Romano.”

²⁹Tambêng nakadêtnay mani sundalus ya mallitis dayi kana. Nalimu êt ta pinakamatag-ay ya pinunun sundalus gawan impagapus na si Pablo pakan gisa ya awêd Romano.

Gintan si Pablo sa mangatwan Judioy mangatuynungan

³⁰Taganan labay matandan pinakamatag-ay ya pinunun sundalus nu sabêt ta panangkan mani Judio kan Pablo. Kabay pamakawasak, impabêg nay mani mamunun pari buy kaganawan mangatwan Judioy mangatuynungan. Pamakayari, impakalag nay tanikalan Pablo buy in-arap laya kalla.

¹Pinapakaêlêw Pabloy mani mangatwan Judioy mangatuynungan buy sinabi na, “Mani mapatêl ku, nu tungkul sa pamibiyaybiyay ku, malinis ya nakêm ku kan Bapan Namalyari angga amêsên.”²Pamakasabin Pablon abiin, si Ananias ya pinakapuun pari, impadadpik na si Pablo sa mani tawuy narani kana.

³Sinabin Pablo kana, “Dadpikin ka êt Bapan Namalyari, sikay magtatalingkayu! Nakaiknu ka baysên amên atulan naku ayun sa Kautusan, pakan mismun sika, pallabagên muy Kautusan. Ta agyan asê pun napagpapêtgan na nangasalanan naku, impadadpik mukina!”

⁴Sinabin mani tawuy nakaidêng sa danin Pabloy, “Pallamusun mu yay pinakapuun parin Bapan Namalyari ta!”

⁵Nakitbay si Pablo, “Mani mapatêl, a ku tandan siya awêd da pinakapuun pari. Ta nu tanda ku dayi, a kina sinabi ya parabaydu, tagawan idi sa kasulatan, ‘Agana ka mallamus sa mamunu yu.’ ”23:5 Exodo 22:28.

⁶Amêsên, sên nakitan Pabloy dilag mani Saduseo buy dilag êt mani Pariseo sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan, masnêg nan sinabi kalla, “Mani mapatêl, Pariseo waku. Ya bapa ku, Pariseo êt. Indalum laku gawan napilmi yakun manguman mabyay ya mani nati.”

⁷Sên nasabi nay abiin, nisusubakan na mani Pariseo buy Saduseo buy nangapisisyay ya mani mangatwan Judioy mangatuynungan. ⁸Nalyari ya abitu, gawan ayun sa mani Saduseo, ayin panguman pangabyay. A sila êt maniwalan dilag mani ang-el o mani ispiritu. Nuwa ya kaganawan abiin, paniwalan mani Pariseo. ⁹Kabay naipakasnêg lay sinabi la. Nidêng nga dakun umnuy Pariseoy manurun Kautusan buy impakatutu lan sinabi, “Ayin kay nakitan na kasalanan sa tawun ati. Dat dilag ispiritu o ang-el la nakisabi kana!”

¹⁰Luyang inumumut ta pamisubakan la angga sa nalimuy pinakamatag-ay ya pinunun sundalus ya dat pipapaktangên mani tawu si Pablo. Kabay namiutus yan mani sundalus nan magtabuy buy kêwên si Pablo sa mani tawu ta gêtan ya sa kampu.

¹¹Pamakayabi, nagpakit ta Panginuun kan Pablo buy sinabi kanay, “Pas-êyên muy nakêm mu gawan nu parasaantu kan nagpapêtêg tungkul kangku baydi sa Jerusalem, para êt bayduy daygên mu sa Roma.”

Impalanu lan patin si Pablo

^12-13Pamakamaranun, dilag maigit apattapuy Judioy nititipun amên ipalanu la nu parasaantu lan patin si Pablo. Nangaku silan a sila mangan o minêm anggan a la mapati si Pablo. ¹⁴Kabay naku sila sa mani mamunun pari buy sa mangatway manungkulan buy sinabi kallay, “Impangaku yan ya a kay mangan agyan dakun sabêt man anggan a yan mapati si Pablo. ¹⁵Kabay sikaw buy mani mangatwan Judioy mangatuynungan, yawarên yu sa pinakamatag-ay ya pinunun sundalus Romanoy labay yu pun ipalakun manguman baydi si Pablo. Sabin yuy labay yuya pun papakalitisin. Pakan bayu yapun milatêng baydi, apatan yan nina.”

¹⁶Nuwa ya palanu la, nalêngên liyaki ya angkên Pablo ya anak patêl nay babayi. Kabay sinumun ya sa kampun mani sundalus buy impatanda kan Pabloy abiin. ¹⁷Binêg Pabloy gisa sa mani kapitan sundalus baydu buy sinabi nay, “Ilaku mu kayêk ya bayuntawun ati sa pinakamatag-ay ya pinunun sundalus, gawan dilag yan sabin kana.”

¹⁸Kabay inlaku yabay kapitan sa pinakamatag-ay ya pinunun sundalus. Pamakalatêng la baydu, sinabin kapitan, “Binêg gakun Pabloy nakasukul buy nakisabi ya kangkun ilaku ku baydi kamuy bayuntawun ati, gawan dilag yan sabin kamu.”

¹⁹Tinambay pinakamatag-ay ya pinunun sundalus ya bayuntawu buy inlaku naya sa lugal la ayin kaatag makalêngê buy pinatang naya, “Sabêt ta sabin mu kangku?”

²⁰Sinabin bayuntawu, “Nikasunduy mani Judion yawarên kamuy ilaku wasak si Pablo sa mangatwan Judioy mangatuynungan, gawan pakangêdên laya kanwadis litisin. ²¹Nuwa agana ka maniwala kalla, gawan dilag maigit apattapuy tawuy magbantay ya mangapat kana. Nangaku silan a sila mangan o minêm anggan a la mapati si Pablo. Amêsên, nakal-an silayna. Kay mangêtêng sila tanan paintulut mu.”

²²Sinabin pinakamatag-ay ya pinunun sundalus kanay, “Agana mu sabin agyan kansabêt ta imbalita muy ati kangku.” Buy impauli nay bayuntawu.

Impalaku si Pablo sa Cesarea

²³Tambêng impabêg pinakamatag-ay ya pinunun sundalus sa luway kapitan mani sundalus buy sinabi kallay, “Mamil-an kaw luwan dalan na sundalus ta ipalaku kataw sa Cesarea. Mipikilaku kaw êt pitumpuy sundalus ya nakakabayu buy luwan dalan na sundalus ya nipagbayi. Mita kaw paênggan alas nuwebin yabi. ²⁴Mamil-an kaw êt mani kabayuy pagsakayan Pablo. Papakabantayan yuya amên ayin malyari kana angga sa milatêng ya kan Gobernador Felix.”

²⁵Buy nanulat ta pinakamatag-ay ya pinunun sundalus kan Gobernador Felix. Paradi ya insulat na,

²⁶“Panggalangên na Gobernador Felix, siku si Claudio Lisias ya nanulat kamu. Nagpapakun kayna. ²⁷Ya tawuy pan-igawang ku kamuy dinakêp mani Judio buy patin. Nuwa natandan kuy gisa ya awêd Romano. Kabay namipikilaku wakun mani sundalus buy inligtas ya. ²⁸In-arap kuya sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan amên matandan ku nu sabêt ta pan-isangkan la kana. ²⁹Natandan kuy pan-isangkan kanay kay tungkul awêd sa kautusan reliiyun la. Nuwa ayin sêpat ya sangkan amên ipasukul o ipapati ya. ³⁰Kabay sên natandan kuy palanun mani Judioy patin ya, tambêng kuyan impalaku kamu. Sinabi ku êt sa mani mamidalum kanay magdalum sila kamu.”

³¹Sinunul mani sundalus ya utus kalla. Buy sa yabin abitu, kingwa la si Pablo buy gintan laya sa balayan Antipatris. ³²Pamakawasak, ya mani sundalus ya asê nakakabayu, nag-udung sila sa kampu. Nuwa ya mani sundalus ya nakakabayu, inawyunan la si Pablo papakun sa balayan Cesarea. ³³Sên inlumatêng sila sa Cesarea, in-arap la si Pablo sa gobernador buy indin ya sulat.

³⁴Binasa nay ati buy pinatang na si Pablo, “Taga saantu ka?”

Nakitbay si Pablo, “Taga Cilicia ku.” Sên natandan nay taga Cilicia si Pablo, ³⁵sinabi na, “Nu lumatêng nga mani mamidalum kamu, lêng-ên kuy kasu mu.” Buy impabantay Gobernador si Pablo sa palasyuy impadyag Arin Herodes.

Ya panangkan mani Judio kan Pablo

¹Pamakalibas limay allu, naku sa Cesarea si Ananias ya pinakapuun pari. Kaawyun nay dakun umnuy mangatway manungkulan buy ya abugaduy si Tertulo. Nag-arap sila kan Gobernador Felix buy sinabi lay panangkan la kan Pablo. ²Sên in-arap layna kalla si Pablo, inumpisan nan Tertulo ya pamidalum kana. Sinabi na, “Panggalangên na Gobernador, gawan sa mangêd da pamunu mu, dilag kapatêtbêkan baydi sa bansa yan buy malakêy imbayu muy ingkakangêd bansa yan. ³Kabay agyan saantu man buy agyan kanuman, dilag kay utang nga nakêm kamu buy ayin katganan na pagpasalamat yan kamu. ⁴Amêsên, a yan labay ya maabala ka. Kabay makisabi yaku kamu ya nu malyari, lêng-ên muy naêpêk ka sabin yan. ⁵Nakitan yan na manggulu sa mani Judioy tawun ati agyan antu man na lugal ya lakwên na buy sabay siyay mamunu sa reliiyun ya pambêgên Nazarenu. ⁶Agyan na Templu yan, labay nan dinatan. Kabay dinakêp yan ya. [Atulan yan nina dayi ayun sa Kautusan yan, ⁷nuwa inlumatêng nga pinakamatag-ay ya pinunun sundalus ya si Lisias buy pinilit nan kingwa kanyan si Pablo. ⁸Buy sinabi na êt ta nu sisabêt man na dilag pan-isangkan kan Pablo, kaylangan yan maku kamu.] Nu litisin muy tawun ati, matandan muy pêtêg ga kaganawan pan-isangkan yan kana.” ⁹Buy napaawu êt ta mani Judio sa kaganawan sinabin Tertulo.

Pinakitbayan Pabloy mani pan-isangkan kana

¹⁰Sên siningyalan nan Gobernador si Pablon siyay nay magsabi, sinabi na, “Panggalangên na Gobernador, tanda kuy mana kaw nan mangukum sa bansan ati. Kabay matula kun itanggul la sarili ku sa arapan mu. ¹¹Nu mamatang ka sa kaatag tawu, matandan muy ayin pun mapu buy luway alluy pallumatêng ku sa Jerusalem amên mangulimên. ¹²Ya mani Judion abiin, agyan misan a laku nakitan na nakisubakan agyan kansabêt man sa Templu o nanyag gulu sa balin pagtipunan mani Judio o agyan dakun saantu man sa Jerusalem. ¹³Ayin silan maipapêtêg sa pan-isangkan la kangku. ¹⁴Nuwa pan-aminin ku kamuy pan-ulimênên kuy Bapan Namalyarin mani ninunu yan ayun sa panurun Jesus. Nuwa sa êlêw lay naman awêd, asê ustuy panampalataya ku. Nuwa maniwala ku êt sa kaganawan idi sa Kautusan na impasulat kan Moises buy sa kaganawan insulat mani propeta. ¹⁵Nanuwad êt sa mani kaparisu kun Judio, napilmi yaku êt ta pabyayên Bapan Namalyari ya kaganawan tawu, matinêk man o asê. ¹⁶Kabay pagpilitan kun pawan manyag mangêd amên magin malinis ya nakêm ku sa arap Bapan Namalyari buy sa mani tawu.”

¹⁷“Pamakayarin dakun umnuy tawun na ayin naku sa Jerusalem, nag-udung ngaku baydu amên mantan sawup sa mani kaluluy kaparisu kun Judio buy amên mamiandug gaku kan Bapan Namalyari sa Templu. ¹⁸Pamakayari kun dinyag sa Templuy pan-ipadyag Kautusan tungkul sa pallinis, nalatêng laku bayduy mamiandug. Kay pêpêrad da mani tawu sa Templu sa uras abitu buy ayin gulu. ¹⁹Nuwa dilag baydun mani Judioy ubat sa prubinsyan Asia ya nakakit kangku. Sêpat taman dayin silay idi baydin mamidalum kamu, nu taganan dilag silan isangkan laban kangku. ²⁰Gawan ayin sila baydi, ya mani tawu tay idi baydi ya magsabi nu sabêt ta kasalanan na nakitan la kangku sabitun inlitis laku sa mani mangatwan Judioy mangatuynungan. ²¹Tagawan ayin nakun kaatag sinabi sa arapan la, nun a kay ati ya masnêg kun sinabi, ‘Pansangkanan yuku amêsên, gawan maniwala kun manguman mabyay ya mani nati.’ ”

²²Malakêy nay natandan Gobernador Felix tungkul sa panurun Jesus. Kabay impatgên nay pallitis. Sinabi na, “Nu lumatêng nga pinakamatag-ay ya pinunun sundalus ya si Lisias, litisin kuy kasun ati.” ²³Pamakayari, in-utus Gobernador Felix ya kapitan mani sundalus, “Papakabantayan yu si Pablo, nuwa agana igpitan. Paulayan yuy mani kaluguran nay mandungaw buy manawup sa mani kaylangan na.”

Nag-arap si Pablo kan Felix buy kan Drusila

²⁴Pamakayari, dilag inlaku si Gobernador Felix. Buy sên nilibas say dakun umnuy allu, nag-udung ya kaawyun nay asawa nay si Drusila ya gisay Judio. Impabêg na si Pablo amên lêng-ên nay mani pagsabi na tungkul sa panampalataya kan Cristu Jesus. ²⁵Nuwa sên impaintindin Pabloy tungkul sa matinêk ka pamibiyaybiyay, sa pamênbên sa sarili, buy tungkul sa lumatêng nga Allun Pangukum, nalimu si Gobernador Felix. Kabay sinabi na kan Pablo, “Ustuy na pun na abiin! Ipabêg kata tanan manguman nu dilag gakun panawun.” ²⁶Pawa nan pan-ipabêg si Pablo amên pakisabyan, gawan pan-êtêngên nan bayaran yan Pablo.

²⁷Buy gawan labay Felix ya malabayan yan mani Judio, pinaulayan na si Pablo sa sukulan. Sên nilabas ya luway tawun, insagili kan Felix si Porcio Festo bilang Gobernador.

Ya pamitanggul Pablo sa sarili na kan Festo

¹Si Festo ya bayun gobernador, inlumatêng ya sa prubinsyan Judea sa balayan Cesarea. Pamakalibas tatluy allu, naku ya sa Jerusalem. ^2-3Naku kanay mani mamunun pari buy mangatwan Judio ta sinabi lay panangkan la kan Pablo. Nanyawad sila kan Festo ya biyan silan paintulut ya ipagtan si Pablo sa Jerusalem. Sinabi lay abiin gawan dilag silan palanuy apatan si Pablo sa dan amên patin.

⁴Nakitbay si Festo, “Pambantayan si Pablo sa sukulan Cesarea buy tambêng ngaku êt mag-udung baydu. ⁵Kabay pakilaku yu kangkuy mani manungkulan yu. Nu dilag yan nadyag ga kasalanan, baydu silaynan magdalum.”

⁶Namalibas pun walu o mapuy allu si Gobernador Festo sa Jerusalem. Pamakayari, nag-udung ya sa Cesarea. Kinawasakan, niknu ya sa pallitisan buy namiutus yan iarap kana si Pablo. ⁷Pamakalatêng Pablo, tambêng yan pinalitêngan mani Judioy ubat sa Jerusalem. Buy malakêy mangabayat ta insangkan la kana, pakan a lay naman taganan napagpapêtgan.

⁸Intanggul Pabloy sarili na, “Ayin nakun nadyag ga kasalanan laban sa Kautusan mani Judio, sa Templu o sa Emperador.”

⁹Nuwa gawan sa labay Gobernador Festo ya malabayan yan mani Judio, pinatang na si Pablo, “Labay mu nayin maku sa Jerusalem buy baydu ku litisin na kasu mu?”

¹⁰Nuwa nakitbay si Pablo, “Baydi yakun nakaidêng sa gisay pallitisan un Emperador. Baydi yakun sêpat litisin. Ayin nakun dinyag ga kasalanan sa mani Judio buy tanda muy abiin. ¹¹Nu pêtêg ga nallabag gaku sa Kautusan buy sêpat takun atulan kamatyan, pantanggapên kuy atul kangku. Nuwa nu ayin kapêtêgan na pan-isangkan la kangku, a ku sêpat itiwala kalla. Kabay pilitin kun idani sa Emperador Roma ya kasu ku!”25:11 Nu Romanoy gisay tawu ayin makabawal kana nu ipilit nay Emperador ya mallitis kasu na.

¹²Nakisabi si Festo sa mani kaawyun nan manungkulan. Pamakayari, sinabi na kan Pablo, “Gawan pan-ipilit mun idani sa Emperador ya kasu mu, ipagtan kata kana.”

In-arap si Pablo kan Arin Agripa

¹³Pamakalibas dakun umnuy allu, inlumatêng sa Cesarea si Arin Agripa buy patêl na ya si Bernice gawan labay lan makitan si Gobernador Festo. ¹⁴Kaban manugêl sila baydun dakun umnuy allu, sinabin Festo kan Arin Agripay tungkul sa kasun Pablo, “Dilag liyaki baydi ya nakasukul la manan inlakwanan Gobernador Felix. ¹⁵Sabitun idi yaku sa Jerusalem, indalum mani mamunun pari buy mangatway manungkulan mani Judio ya tawun ati. Inyawad la kangkuy atulun kuya.”

¹⁶“Sinabi ku kallay alwan kaugaliyan mani Romanoy parusan ya agyan sisabêt ta tawu ya asê pun napiarap ya mani manangkan buy pansangkanan buy asê pun nabiyan panawun na maitanggul nay sarili na. ¹⁷Kabay sa pag-udung ku sa Cesarea, nakilaku sila kangku. Kinawasakan tambêng ngakun niknu sa pallitisan buy impakwa kuy tawun abitu. ¹⁸Indap ku nu dilag silan mabayat ta panangkan kana, nuwa sên niaarap silayna, ayin naman awêd. ¹⁹Ya mani pitutubagan la, kay tungkul sa reliiyun la buy sa gisay tawuy maglagyun Jesus. Nati yay tawun abitu, nuwa pan-ipilit Pabloy nabyay ya. ²⁰A ku tanda nu sabêt ta daygên ku sa kasun ati. Kabay pinatang ku si Pablo nu kalabay yan maku sa Jerusalem ta baydu kuya litisin. ²¹Nuwa impilit Pablo ya idani sa Emperador ya kasu na. Kabay namiutus sakun bantayan ya angga sa maipaatêl kuya sa Emperador.”

²²Sinabin Arin Agripa kan Gobernador Festo, “Labay kun malêngêy tawun abitu.”

Nakitbay si Gobernador Festo, “Awu, wasak malêngê muya.”

²³Kinawasakan, inlumatêng sa pallitisan silan Arin Agripa buy si Bernice ya nakayaming un mamangêd. Malakêy pinunun mani sundalus buy mani pikatandan na tawu sa balayan na nakilaku kalla. Pamakayari, impakwan Gobernador Festo si Pablo buy in-arap kalla. ²⁴Sinabin Gobernador Festo, “Panggalangên na Arin Agripa buy sikaw wa kaganawan idi baydi amêsên, abiin nay tawuy indalum kangkun mani Judio baydi sa Cesarea buy sa Jerusalem. Masnêg lan sinabi ya a yina sêpat bumyay. ²⁵Nuwa sa pallitis ku, ayin nakun nakitan na sangkan amên atulun yan kamatyan. Buy gawan impilit nan idani sa Emperador ya kasu na, nagdisisyun nakun ipagtan ya sa Emperador. ²⁶Nuwa ayin nakun maisulat ta sangkan sa Emperador tungkul sa tawun abiin ya ipagtan ku baydu kana. Kabay pan-iarap kuya kamuyu buy luyang ngabay kamuy Arin Agripa amên pamakayarin pallitis tamu kana, dilag gakinan isulat. ²⁷Tagawan asê ustuy ipagtan sa Emperador ya gisay nakasukul nu ayin malinaw wa pan-isangkan laban kana.”

Intanggul Pabloy sarili na sa arapan Arin Agripa

¹Pamakayari, sinabin Arin Agripa kan Pablo, “Malyari minan sabin na pamitanggul mu sa sarili mu!” Kabay naningyal si Pablon magsabi yina. ²Sinabin Pablo, “Panggalangên kun Arin Agripa, pan-ituwad kun mapalad daku gawan binyanan mukun panawun midêng sa arapan mu amên itanggul kuy sarili ku sa kaganawan pan-isangkan mani Judio laban kangku. ³Luyang ta tanda muy kaganawan naugalyan buy mani pamisusubakan mani Judio. Kabay panyawarên ku, nu malyari, lêng-ên muy sabin ku.”

⁴“Tandan mani Judio nu parasaantuy pamibiyaybiyay ku ubat sa anak kaku pun sa sarili kun balayan angga sa idi yaku sa Jerusalem. ⁵Mana lay nan tanday abiin buy nu labayên la ta dayin magpapêtêg, kabilang ngaku sa mani Pariseo ya sabay ya pinakamaigpit sa reliiyun yan mani Judio. ⁶Kabay abiti yaku amêsên na pallitisin sa ukuman gawan sa kapilmiyan kun tuparên Bapan Namalyari ya impangaku na sa mani ninunu yan. ⁷Ya pangakun abiin, sabay êt ta kapilmiyan mapu buy luway layi yan. Kabay allu buy yabi yan pan-ulimênên si Bapan Namalyari. Arin Agripa, gawan sa paniwala ku sa mani abiin, pansangkanan nakun mani Judio. ⁸Buy sikaw wa mani Judio, uysiyan a kaw ya maniwalan agyun pabyayên Bapan Namalyari ya mani nati ta?”

⁹“Sabitun nuna, naisip ku êt ta sêpat kun kalabanên si Jesus ya taga Nazaret. ¹⁰Parabayduy dinyag ku sabitun nuna sa Jerusalem. Sa kapamilatan karapatan na indin kangkun mani mamunun pari, malakêy manampalataya kan Jesus26:10 Sa Griego, pinilin Bapan Namalyari ya kay kana. ya impasukul ku. Buy sên atulan silan kamatyan, nakiayun naku êt kallan nangatul. ¹¹Nakatiumnu wakinan mamaku sa balin pagtipunan mani Judio amên parusan sila buy pampilitin ku silan magsabin laban kan Jesus. Sa sadyay tubag ku kalla, pampasakitin ku sila angga sa mangarayuy lugal.”

¹²“Abiin na sangkan ya naku waku sa Damasco ya dilag gintan na sulat ubat sa mani mamunun pari. Ya sulat abitu, sabay ya nam-i kangkun karapatan buy paintulut ya mandakêp sa mani manampalataya kan Jesus. ¹³Arin Agripa, kaban mamita ku papakun sa Damasco, sên ugtuy nan allu, bêngat tan nangulimad sa palitêng yan ya mamakasilêw wa sawang nga ubat sa langit. ¹⁴Nipalukub kay kaganawan sa luta buy dilag gakun nalêngêy tunuy ya magsabi kangku sa sabin Hebreo, ‘Saulo, Saulo, uysiyan pan-usigin muku yata? Kay pampasakitan mutay sarili mu. Para katan mandansêk sa natayad da kayu.’ ¹⁵Namatang ngaku, ‘Panginuun, sisabêt ka?’ Nakitbay ya Panginuun, ‘Siku si Jesus ya pan-usigin mu. ¹⁶Midêng kayna. Nagpakit taku kamu gawan pinili katan magin lingkud ku buy magpapêtêg un nakitan mu kangku amêsên buy mani ipakit ku pun êt kamu. ¹⁷Iligtas kata sa mani kaparisu mun Judio buy sa mani alwan Judio nu saantu kata iutus. ¹⁸Iutus kata kalla amên ibuklat muy mata la amên iudung silayna sa nasawang nga kapangyarian Bapan Namalyari ubat sa nadiglêm ma kapangyarian Satanas. Sa kapamilatan panampalataya la kangku, patawarên sila sa mani kasalanan la buy miawyun sila sa mani tawuy pinilin Bapan Namalyarin kay kana.’ ”

Insabin Pabloy mani pandaygên na

¹⁹“Kabay Arin Agripa, sinunul kuy sinabi sa sulêplêp pa impakit kangkun ubat sa langit. ²⁰Ya nuna kun dinyag, nangaral laku sa Damasco buy pamakayari, sa Jerusalem. Ubat sa Jerusalem inlaku kuy buun Judea buy inlaku ku êt ta mani alwan Judio. In-aral ku kalla ya sêpat silan magsisi sa mani kasalanan la buy mag-udung kan Bapan Namalyari buy ipakit la sa kapamilatan mani diyag lay pêtêg ga nagsisi sila. ²¹Gawan sa pangaral ku, dinakêp pakun mani Judio baydu sa kasawangan Templu buy labay laku dayin patin. ²²Nuwa pansawpan nakun Bapan Namalyari angga sa allun ati. Kabay idi yaku baydi amêsên amên magpapêtêg tungkul kana sa kaganawan tawu, sa mani tawuy pikatandan o asê. Ayin nakun kaatag sabin, nun a abituy impasulat sa mani propeta buy impasulat kan Moises. ²³Sinabi la ya Cristuy impangakun Bapan Namalyari, kaylangan nan makadanas kasakitan buy mati buy muna yan mabyay ubat sa kamatyan amên maipangaral sa mani Judio buy sa mani alwan Judio ya balitay paran sawang nga mamasawang kalla ya malyari silaynan miligtas sa mani kasalanan la.”

²⁴Kaban magsabi pun si Pablo, masnêg sinabin Festo, “Tinulaw kaynay Pablo! Nasiray nay utêk mu gawan sa subray pag-aral!”

²⁵Nakitbay si Pablo, “Panggalangên na Festo, a ku tinulaw. Pêtêg ga mani pansabin ku buy ustuy isip ku. ²⁶A ku malimun magsabi kana. Napilmi yakun tanda nay mani bagay ya abiin, gawan alwan kay sa liim ya nalyari. ²⁷Arin Agripa, maniwala ka nayi sa mani pansabin mani propeta? Tanda kuy maniwala ka.”

²⁸Nakitbay si Arin Agripa, “Indap mu bay nu bêngat mukun masagyat magin Cristiyanu.”

²⁹Nakitbay si Pablo, “Ya panyawarên ku kan Bapan Namalyari, mabuyutan man o asê, alwan kay sika nun a sikaw kaganawan na mallêngê kangku amêsên, pakadyag Cristiyanu kaparisu ku. Nuwa a ku labay ya misukul kaw.”

³⁰Pamakayari, nidêng si Arin Agripa buy si Gobernador buy si Bernice, buy ya kaganawan kaawyun lay nakaiknu baydu. ³¹Sên inumawas sila, sinabi la sa balang gisa, “Pakan ayin yan dakun sabêt ta dinyag ga tawun abitu amên atulan yan kamatyan o isukul ta.”

³²Sinabin Arin Agripa kan Gobernador Festo, “Nu a na ta dayi indani sa Emperador ya kasu na, malyari ya dayin mibus.”

Ya pamakun Pablo sa Roma

¹Sên napikasunduwan lay maglayag kay papakun sa Italia, intiwala la kan Julio si Pablo buy ya kaatag nakasukul. Si Julio, gisa yan kapitan mani sundalus Romano ya pambêgên “Batalyun Emperador.” ²Baydu sa Cesarea, dilag gisay barkuy ubat sa balayan Adramicio ya papakun sa mani paglatngan prubinsyan Asia. Baydu kay nagsakay. Nakilaku kanyan si Aristarco ya taga balayan Tesalonica sa prubinsyan Macedonia.

³Kinawasakan, inlumatêng kay sa balayan Sidon. Mangêd da nakêm Julio kan Pablo. Kabay tinulutan nan magliwa si Pablo sa mani kaluguran baydu amên masawpan ya sa mani kaylangan na. ⁴Ubat sa Sidon, nanguman kay ya êt naglayag. Nuwa nakasabang kay sa angin. Kabay nagdan kay tana sa kapakan islan Cyprus ya nakasanip sa angin. ⁵Dinuman kay sa dagat ta idi sa êtêb agid prubinsyan Cilicia buy prubinsyan Pamfilia buy nilatêng kay sa balayan Mira sa prubinsyan Licia. ⁶Si Julio ya kapitan mani sundalus, nakakit yan barku ya ubat sa balayan Alejandria ya papakun sa Italia. Kabay impasakay nakay sa barkun abiin.

⁷Sa dakun umnuy allu, pakanaway barkuy sinakayan yan gawan masabangan kay angin buy nagkasakit kay angga sa nilatêng kay marani sa Cinido. Kabay gawan a kay nilaku sa Cinido, naku kay tana sa kapakan Creta ya nakasanip sa angin buy dinuman kay tana marani sa Salmon. ⁸Nangagid kay, nuwa nagkasakit kay pun êt bayu kay nilatêng sa lugal la pambêgên, “Mangangêd da Paglatngan.” Narani ya ati sa balayan Lasea.

⁹Nabuyutan yan baydu angga sa nalatngan kay panawun kapalimun maglayag, gawan nilabas say Allun Pag-ayunu.27:9 Nu nilabas say Allun Pag-ayunu kapalimuy nan magsakay sa barku ta dumawak kay panawun. Kabay pinagpayuwan Pabloy mani kaawyun yan, ¹⁰“Mani mapatêl kuway, sa êlêw ku, kapalimu nu maglayag kitamu pun buy alwan kay mani karga buy barkuy mabating, dat agyan na biyay tamu.” ¹¹Nuwa asê pinaniwalan Kapitan Julio ya sinabin Pablo, nun a pinaniwalan nay abituy sinabin magbandin barku buy ya kapitan barku. ¹²Buy gawan nu panawun nalêpêt asê ligtas sa malakas ya angin ya paglatngan baydu, sinabin mani kaawyun yan, “Isundu tamuy paglayag, dat milatêng kitamu sa gisay paglatngan barku sa Fenix sa prubinsyan Creta. Nu milatêng kitamu baydu, manugêl kitamu pun angga sa mayari ya panawun lêpêt, tagawan natin-êp sa angin.”

Ya malakas ya angin buy alun sa dagat

¹³Sên nikimpay ya maynay angin ubat sa timug, sinabin mani kaawyun yan, “Malyari kitaminan maglayag.” Kabay intag-ay lay pamatgên barku buy nangagid kay sa islan Creta. ¹⁴Nuwa asê naêpêng, suspun inlumakas ya angin ubat sa Creta. ¹⁵Pamakalatêng malakas ya angin kanyan, asina midêsêg ga barku yan. Kabay pinaulayan yan tanay barku nu saantu yan ikimpay angin. ¹⁶Sên idi kaya sa nabêlêng nga isla ya pambêgên Cauda, nakapagsanip kay pêrad. Agyan magkasakit kay, naisakay yan pun na nabêlêng nga bangka ya gêgtan barku amên asê masiray ati. ¹⁷Sên naisakay yay nabêlêng nga bangka, kinêlkêlan lay barku un maragul la sêêl amên asê maaswag. Gawan malimu silan dat misayad da barku sa kabalasan ya marani sa Libya, intabuy lay layag27:17 Ya layag, para yan bandera ya nakaidêng sa barku amên sabay ya kimpayên angin amên mailaku muya nu antuy labay mun pilakwan kana. buy pinaulayan latanan ingkimpay angin na barku. ¹⁸Sadyay lakas pun êt bagyu. Kabay kinawasakan, inumpisan lan mamisamwag mani karga sa dagat. ¹⁹Sên sumunul la alluy na êt, insamwag layna êt ta mani gamit barku. ²⁰Sa lalên dakun umnuy allu, a yan nakitan na allu buy bêtêwên buy sadyay lakas pun êt bagyu. Kabay a yan inisip pa miligtas kay pun.

²¹Dakun umnuy nan allun asê mangan na mani tawu. Kabay nidêng si Pablo buy sinabi na kallay, “Mani kaluguran, nu nallêngê kaw kangku ya a kitamina dayi namita sa Creta, ayin dayin kargay insamwag sa dagat buy ayin dayin nasira. ²²Nuwa amêsên, panyawarên ku kamuyuy pas-êyên yuy nakêm yu gawan ayin mati kantamu nun a kay barku bay ya masira. ²³Tagawan saybi, nagpakit kangkuy ang-el Bapan Namalyari ya Namalyari ya pan-ulimênên buy pagsuywan ku. ²⁴Sinabi na kangku, ‘Agana ka malimuy Pablo! Sêpat kan mag-arap sa Emperador Roma. Gawan sa lunus Bapan Namalyari kamu, iligtas na êt ta kaganawan kaawyun mu sa barku.’ ²⁵Kabay mani mapatêl, pas-êyên yuy nakêm yu! Ta maniwala ku kan Bapan Namalyari ya matupad da impasabi na kangku. ²⁶Nuwa misadsad kitamu sa gisay isla.”

²⁷Sên ikamapu buy apat tan yabi, intangay kay pun bagyu sa Dagat Mediteraneo. Buy sên limbanak kan yabi, natandan mani mandaragat ta narani kay ya sa agid dagat. ²⁸Kabay sinukad lay lalê un dagat buy natandan lay tatlumpu buy pituy metruy lalê. Pamakadêsêg lan pêrad, sinukad layna êt manguman buy natandan lay luwampu buy pituy metru tanay lalên lanêm. ²⁹Buy gawan sa limu yan midumpul sa mani batu, naminabu silan apat ta pamatgên sa tawlin barku buy nanalangin silan tambêng nga dayin mawatwat. ³⁰Labay dayin mani mandaragat ta lakwanan lay nay barku. Kabay intabuy la sa dagat ya nabêlêng nga bangka ta inabu la kanwadis sa mani pamatgên sa mumunan barku. ³¹Nuwa sinabin Pablo kan Kapitan Julio buy sa mani sundalus, “Nu mitay mani mandaragat sa barku, a kaw miligtas.” ³²Kabay pinutus mani sundalus ya mani sêêl nangabêlêng nga bangka buy pinaulayan lay nan mianul la ati.

³³Sên bunatbunat tana, pinilit silan Pablon mangan kaganawan. Sinabi na, “Luway nay duminggu yun asê nangan sa pangêtêng yun tunggên na bagyu. ³⁴Kabay mangan kawna amên pumas-êy kaw. Ayin mati kamuyu agyan gisa.” ³⁵Pamakayarin nagsabin Pablo, nangwa yan tinapay buy nagpasalamat kan Bapan Namalyari sa arapan kaganawan. Binis-ilbis-il nay tinapay buy nangan ya. ³⁶Gawan sa sinabin Pablo, pinumas-êy ya nakêm la buy nangan silan kaganawan. ³⁷Ya bilang yan kaganawan idi sa barku, luwan dalan buy pitumpu buy anêm. ³⁸Sên nangabsuy silayna, insamwag la sa dagat ta mani triguy gintan la amên lumup-aw wa barku.

Ya pangasiran barku

³⁹Sên mawatwat tana, dilag silan naipatanês ya laylay lanêm ya kabalasan, nuwa a la tanda nu sabêt ta lugal abitu. Kabay napikasunduwan lay nu malyari, ipatgên la bayduy barku. ⁴⁰Kabay pinutus lay mani sêêl la nakas-êl sa pamatgên barku buy inlakwanan lay ati sa dagat. Inagwat la êt ta mani sêêl manubela buy intag-ay lay layag sa arap barku amên itangay angin na barku papakun sa agid. ⁴¹Nuwa nisayad da barku sa nayêpay lanêm. Nidadlêk ka mumunan ati buy ayina mibita. Ya tawlin barkuy naman, nasira gawan sa sipwak malakas ya alun.

⁴²Patin na dayin mani sundalus ya kaganawan nakasukul amên ayin makakaway papakun sa agid buy mitakas. ⁴³Nuwa binênbênan silan Kapitan Julio gawan labay nan miligtas si Pablo. In-utus nay munan mag-ukdu ya katandan mangaway buy munay na sa agid. ⁴⁴Buy in-utus na sa kaatag ga mangwa silan mani tabla o kayuy naubat sa barku amên dilag silan pagpaluntuwan. Parabayduy dinyag yan. Kabay niligtas kay buy nilatêng kay kaganawan sa agid.

Sa Malta

¹Sên niligtas kay yana, natandan yan ya islan abitu, pambêgên Malta. ²Ya mani tawu baydu, mamangêd da pananggap la kanyan kaganawan. Gawan manguran buy nalêpêt, nagpayba sila amên mimudu kay.³Nangwa si Pablon gisay bêtêk kayuy pag-atug. Nuwa sên impayba nayna sa apuy ya mani kayu, bêngat tan inumawas ya gisay utan gawan naumut. Tinuktuk nay gamêt Pablo buy nagkêskês kana. ⁴Sên nakitan mani taga bayduy utan na nakakêskês sa gamêt Pablo, sinabi la sa balang gisa, “Pilmin mamatin tawuy abiin. Ta agyan niligtas ya sa dagat, ya diyus sa pambêgên Katuynungan, a na labay ya bumyay yapun.” ⁵Nuwa kay ingkampag Pabloy utan sa apuy buy a ya dakun napakun. ⁶Pan-êtpanan mani tawuy lumbag ga gamêt Pablo o kayay mitugaw ya buy mati. Nuwa pamakayari lan nangêtêng nabuyut, ayin nalyari kan Pablo. Kabay nagbayuy isip la. Sinabi la, “Gisa yan diyus!”

⁷Ya lagyun mamunu sa lugal la sabay si Publio. Ya luta na, narani sa lugal nu saantu kay niras. Mangêd da pananggap na kanyan buy sa lalên tatluy allu nanugêl kay baydu kalla. ⁸Nitagun naman sa panawun abitu ya nagsakit ta bapan Publio. Inumut ya buy tinulis. Kabay sinumun si Pablo sa silid na. Impaluntu nay gamêt na sa nagsakit buy nanalangin. Kabay inumiyul la ati. ⁹Gawan sa nalyarin abitu, ya kaganawan nagsakit sa islan abitu, naku kanyan buy pinaiyul sila êt. ¹⁰Binyanan lakay malakêy degalu. Buy sên mita kay yana, binyanan lakay pun êt mani kaylangan yan sa paglayag.

Ubat sa Malta papakun sa Roma

¹¹Tatluy buwan bayu kay nibita sa Malta. Nagsakay kay sa gisay barkuy namalibas êt baydun panawun nalêpêt. Ya barkun ati, ubat sa balayan Alejandria buy nakaletaratu sa mumunan ati ya kambal la diyus ya pansambên mani taga Alejandria. ¹²Ubat sa Malta, nagsakay kay barku papakun sa balayan Siracusa buy nanugêl kay tatluy allu baydu. ¹³Ubat ta baydu, insundu yan na pamita yan angga sa nilatêng kay sa balayan Regio. Kinawasakan, kayup-kayup pa angin ubat sa timug buy sa ikalway allu, nilatêng kay sa balayan Puteoli. ¹⁴Baydu dilag kay nakit ta mapatêl sa Panginuun. Buy pikisabi la kanyan na manugêl kay pun kallan gisay duminggu. Pamakayari, nagtalus kay sa Roma. ¹⁵Sên nabalitan mani mapatêl kan Jesus sa Roma ya idi kay sa dan papakun baydu, sinalunsun lakay sa Palengkin Apio buy sa Tatluy Balin Pan-upan.28:15 Sa Griego, Tres Tabernas. Sên nakitan Pablo ya mani mapatêl, nagpasalamat ya kan Bapan Namalyari buy pinumas-êy ya nakêm na.

Sa Roma

¹⁶Pamakalatêng yan sa Roma, tinulutan si Pablo un magpapawan tugêlan, nuwa kaawyun nay gisay sundalus ya magbantay kana.

¹⁷Pamakalibas tatluy allu, impabêg Pabloy mamunun mani Judio sa Roma. Sên nitipun na sila, sinabi na, “Mani mapatêl kuway, agyan ayin nakun dinyag ga kasalanan laban sa mani kaparisu tamun Judio o sa mani naugalyan na ubat sa mani ninunu tamu, dinakêp laku sa Jerusalem buy inggawang sa mani manungkulan Romano. ¹⁸Sên inlitis sakun mani Romanoy manungkulan, labay lakina dayin ibus, gawan ayin nakun nadyag ga nadawak amên atulan kamatyan. ¹⁹Nuwa asê taganan labay mani kaparisu tamun Judio ya ibus saku. Kabay napilitan kun idani sa Emperador ya kasu ku, agyan ayin nakun isangkan sa mani kaparisu tamun Judio. ²⁰Kabay impabêg kataw amên mapagkasabi. Intanikala laku gawan sa panampalataya ku sa Mamiligtas ya pan-asaan mani Israelita.”

²¹Pikitbayan la si Pablo, “Ayin kay natanggap ya sulat ubat sa prubinsyan Judea tungkul kamu. Ya mani mapatêl tamuy mani Judioy inlumatêng di ya ubat sa Jerusalem, ayin sila êt imbalita o insabi laban kamu. ²²Paraman baydu, labay yan êt malêngê nu sabêt ta masabi mu, gawan tanda yan na agyan dakun saantuy lugal, dilag magsabin nadawak laban kamuyun mani manampalataya kan Jesus.”

²³Kabay nil-an silan allu nu makanu silan mititipun manguman. Pamakalatêng allun abitu, malakêy naku sa bali ya bibiyan Pablo. Paubat maranun anggan yabi, impapêtêg nay tungkul sa pag-arin Bapan Namalyari buy impaintindi nay tungkul kan Jesus sa kapamilatan mani Kautusan na impasulat kan Moises buy sa mani insulat mani propeta. Dinyag nay abiin amên manampalataya sila kan Jesus. ²⁴Ya kaatag, naniwala sa sinabin Pablo nuwa ya kaatag, asê. ²⁵Kabay a sila nikakasundu sa sinabin Pablo. Sên mag-alig-ig silaynan mita, sinabin Pablo kallay, “Pêtêg ga sinabin Ispiritun Bapan Namalyari sa mani ninunu tamu sa kapamilatan Propeta Isaias! ²⁶Ta paradi ya sinabi na,

‘Lakwên muy mani tawun ati buy sabin mu kallay

agyan kapallêngê-lêngê laman, a sila makapukat,

buy kapangêlêw-êlêw laman, a sila makakit.

²⁷Tagawan nakdêy ya bêkê la.

Tinêmpanan lay têk la

buy impêdêng lay mata la.

Gawan dat makakit ta mata la,

makalêngêy têk la buy makapukat sila.

Nu parabaydu, magdani sila kangku buy paiyulun ku sila.’ ”28:27 Isaias 6:9-10.

²⁸Sinabi pun êt Pablo, “Labay kun ipatanda kamuyu ya sinabi yana sa mani alwan Judio ya Sabin Bapan Namalyari tungkul sa kaligtasan buy taganan mallêngê sila. ²⁹[Pamakasabin Pablon abiin, nipammuli ya mani Judion naumut ta pamisusubakan.”]

³⁰Nanugêl si Pablo sa bali ya pan-upan na un luway tawun buy pantanggapên nay kaganawan mamaku kana. ³¹In-aral na kallay tungkul sa pag-arin Bapan Namalyari buy tungkul sa Panginuun Jesu Cristu. Ayin yan limun mangaral buy ayin namênbên kana.