Ya Nunan Sulat Pablo sa mani taga
CORINTO
11Siku si Pabloy binêg Bapan Namalyari ayun sa kalabayan na amên magin apostul Jesu Cristu, kaawyun ku si Sostenes ya patêl tamu sa panampalataya. Ubat kanyan na sulat ta ati.
2Nagpapakun kawnay mani mapatêl yan na manampalataya kan Bapan Namalyari ya miaawyun ya idi baysên sa balayan Corinto, sikaw wa pinilin Bapan Namalyarin kay kana sa kapamilatan pamikibêtêk yu kan Jesu Cristu. Binêg nakaw amên magin banal, kaawyun na kaganawan mamêg sa Panginuun tamun Jesu Cristu saantu man na lugal. Siyay Panginuun tamun kaganawan.
3Labay kuy manugêl kamuyuy kangêdan buy kapatêtbêkan na ubat kan Bapan Namalyari ya Bapa tamu buy sa Panginuun Jesu Cristu.
Mani kaagyuwan na ubat kan Cristu
4Pawa kun magpasalamat kan Bapan Namalyari gawan sa mani kangêdan na indin na kamuyu sa kapamilatan pamikibêtêk yu kan Jesu Cristu. 5Gawan sa pamikibêtêk yu kana, pinatigsaw kaw Bapan Namalyari sa kaganawan kaagyuwan, sa kaganawan pagsabi buy sa kaganawan kabiyasnan. 6Gawan sa parabaysên, napaptêgan yun pêtêg ga mani inturu yan kamuyu tungkul kan Cristu. 7Kabay kaban nasabêk kaw mangêtêng sa pag-udung Panginuun tamun Jesu Cristu, idi kamuyuy kaganawan kaagyuwan na indin Ispiritun Bapan Namalyari. 8Pakapas-êyên Bapan Namalyari ya panampalataya yu angga sa katganan amên ayin makitan na nadawak sa biyay yu sa allun pag-udung Jesu Cristu. 9Tapat si Bapan Namalyari ya namêg kamuyu amên makibêtêk sa Anak na ya si Jesu Cristu ya Panginuun tamu.
Ya pamisisyay mani manampalataya
10Mani mapatêl ku, bilang gisay apostul Panginuun tamun Jesu Cristu, makisabi yakun itgên yinay pamitutubagan yu, nun a mibêbêtêk kaw kaganawan sa pagsabi buy agana kaw misisyay. Mibêtêk kaw sa pangisip buy sa kalabayan. 11Pansabin ku kamuyuy abiin ya mapatêl, gawan dilag ubat sa balin Cloe ya nipatanda kangkun pasabtan mipapati kaw. 12Ati ya labay kun sabin, nangapiaatag kaw nan pansunulun na manuru. Pasabtan kaatag kamuyun, “Kan Pablo waku.” Si kaatag gaman, “Kan Apolos saku.” Pasabtan dilag êt kaatag magsabin, “Kan Pedro waku” buy si kaatag gaman, “Kan Cristu waku.”
13Awta, nangapiaatag nayi si Cristu? Si Pablo nayi ya impaku sa kurus para kamuyu? Binawtismuwan kaw nayi sa lagyun Pablo?
14Salamat kan Bapan Namalyari gawan ayin nakun binawtismuwan kamuyu liban kallan Crispo buy Gaius. 15Kabay ayin makapagsabin binawtismuwan kataw sa lagyu ku. 16Binawtismuwan ku êt awêd si Estefanas buy pamilya na. Ayin nakinan matandanan na binawtismuwan ku liban kalla. 17Tagawan a ku in-utus Cristu amên mamawtismu nun a amên mangaral Mangêd da Balita. In-aral ku yabay ya ati, nuwa alwan sa kapamilatan mangangêd da pagsabi buy sa kabiyasnan tawu amên sa pakapakun baydu, asê matasan kapangyarian na pangamatin Cristu sa kurus.
Si Cristuy kapangyarian buy kabiyasnan Bapan Namalyari
18Tagawan ya aral tungkul sa pangamatin Jesu Cristu sa kurus, ayin kapukatan para sa mani tawuy mipakabili sa ayin katganan na kaparusan. Nuwa para kantamun miligtas, ya kamatyan Cristu sa kurus sabay ya kapangyarian na ginamit Bapan Namalyari amên iligtas sa mani tawu. 19Asê kaylangan na kabiyasnan tawu gawan paradi ya nakasulat sa Kasulatan Bapan Namalyari,
“Sirên kuy kabiyasnan mani biyasa
buy daygên kun ayin pukat ta tandan mani katanda.”1:19 Isaias 29:14.
20Nu abiin ya idi sa Kasulatan, sabêt amêsên na ulagan mani katanda, mani manurun Kautusan ubat kan Moises, buy mani biyasa sa pamikisubakan sa panawun ati? Alwa nayin pan-ipakit Bapan Namalyari ya si indap tawun kabiyasnan kay ayin kapukatan awêd?
21Tagawan sa kabiyasnan Bapan Namalyari, a na pinaulayan na makilala yan mani tawu sa kapamilatan sarili lan kabiyasnan. Nun a kalabayan Bapan Namalyari ya iligtas ya mani tawuy manampalataya kana sa kapamilatan pangaral Mangêd da Balita, ya sa pangêlêw mani tawu, kay ayin kapukatan. 22Ya mani Judio, asê kalabay maniwala anggan ayin makit ta mamakaupapas amên mapagpapêtgan pêtêg ga pangaral yan. Buy si mani Griegoy mangkap êt pansabin lay kabiyasnan. 23Nuwa sikay, pan-iaral yan si Cristu ya impaku sa kurus. Kabay asê makapaniwalay mani Judio.1:23 Asê maniwalay mani Judioy mati ya Cristuy magin ari la, luyang ngay ipaku ya sa kurus. Buy paray naman sa mani alwan Judio, kay ayin kapukatan. 24Nuwa para sa mani pinilin Bapan Namalyarin kay kana, Judio man o Griego, tanda lay si Cristu ya sabay ya kabiyasnan buy kapangyarian Bapan Namalyari amên iligtas sa mani tawu. 25Tagawan ya indap mani tawun kay ayin kapukatan kaparisun pamiturun Mangêd da Balita, igit pun sa kabiyasnan mani tawu. Buy ya indap lan kakaynan Bapan Namalyari, kaparisun pangamatin Cristu sa kurus, igit pun sa kapas-êyan mani tawu.
26Mani mapatêl, isipin yu nu sabêt ta kabilyan yu sabitun binêg kaw Bapan Namalyarin magin kana. Kay dakun umnu kamuyuy masabin biyasa sa êlêw mani tawu, buy kay dakun umnu kamuyuy dilag kapangyarian o kay umnu kamuyuy naubat sa pikatandan na layi. 27Nuwa ya mani tawuy pan-ituwad malakên ayin kabiyasnan, sabay silay pinilin Bapan Namalyari amên ipakadêng-êy ya mani tawuy magsabin nipagkabiyasnan sila. Buy ya mani tawuy pan-ituwad malakê un asê napas-êy, sabay silay pinilin Bapan Namalyari amên ipakadêng-êy ya mani tawuy napas-êy. 28Buy pinilin Bapan Namalyari ya mani tawuy nayêpa sa êlêw mani tawu, mani pandustakên buy pan-ituwad ayin ulaga. Dinyag Bapan Namalyari ya ati amên itas nay ulagan mani bagay ya pan-ituwad maulagan mani tawu. 29Kabay ayin makapagmatag-ay sa arap Bapan Namalyari. 30Gawan na pamikibêtêk tamu kan Jesu Cristu, ubat kan Bapan Namalyari. Buy si Cristuy nagin kabiyasnan tamu ya ubat kan Bapan Namalyari. Sa kapamilatan pamiandug Jesus un biyay na, intuwad kitamun Bapan Namalyarin matinêk, pinili na kitamun kay kana, buy inatbus sa parusan kasalanan tamu. 31Kabay ya sêpat yun daygên kaparisun nakasulat sa Kasulatan Bapan Namalyari,
“Nu dilag kalabay magmaragul, ipagmaragul nata nu sabêt ta dinyag Panginuun.”1:31 Jeremias 9:24.
2Ya tungkul sa pangamatin Cristu sa kurus
1Mani mapatêl, sabitun naku waku baysên amên ipatanda kamuyuy liim ma palanun Bapan Namalyari, a ku nanggamit mamakaupapas sa pagsabi o kabiyasnan. 2Tagawan inisip kuy ayin nakun kaatag iaral nun a kay si Jesu Cristu buy ya pangapaku na sa kurus. 3Maynay nakêm ku buy manginagin naku sa sadyay limu ku. 4Buy sa pagsabi ku buy sa pangaral ku kamuyu, a ku nanggamit mangatatam-is sa sabi ayun sa kabiyasnan tawu amên sagyatên kaw. Nun a, pinagpapêtgan Ispiritun Bapan Namalyari ya pangaral ku kamuyu sa kapamilatan mani mamakaupapas sa dinyag na sa kapangyarian na. 5Sa pakapakun baydu, asê nakaayun sa kabiyasnan tawuy panampalataya yu, nun a sa kapangyarian Bapan Namalyari.
6Nuwa agyan paramanbaydu, nangaral kay kabiyasnan na ubat kan Bapan Namalyari sa mani mangapas-êy ya panampalataya. Nuwa si kabiyasnan na ati, alwan ubat sa mani tawu, o sa mani pinunu baydi sa babun lutay nakal-an nan mitas. 7Ya kabiyasnan na pan-iaral yan sabay ya inliim ma palanun Bapan Namalyari sabitun nuna. Nuwa intalaga nay palanun ati para sa ikakangêd tamu bayu na pun dinyag ga babun luta. 8Si ati ya kabiyasnan, asê napukatan mani pinunu baydi sa babun luta. Gawan nu napukatan lay ati, a layna dayi impaku sa kurus ya dakilay Panginuun. 9Paradi ya idi sa Kasulatan Bapan Namalyari,
“Ayin pun tawuy nakakit, nakalêngê,
o nakaisip sa mani bagay
ya in-il-an Bapan Namalyari sa mani mangidu kana.”2:9 Isaias 64:4.
10Nuwa ya mani bagay ya in-il-an Bapan Namalyari sa mani mangidu kana, impatanda na kantamu sa kapamilatan Ispiritu na. Tagawan tandan Ispiritun Bapan Namalyari ya kaganawan, agyan na mani mangalalêy pan-isipin Bapan Namalyari. 11Alwa nayin ayin magtanda sa pan-isipin gisay tawu nun a sarili nan Ispiritu? Para êt baydu, ayin magtanda sa pan-isipin Bapan Namalyari nun a ya Ispiritu nay naman. 12Kabay amêsên, para kantamun mani manampalataya, ya Ispiritun Bapan Namalyari ya tinanggap tamu, alwan ispiritun babun luta. Kabay ya pangintindi tamu, alwan kaparisun pangintindin mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, nun a kaparisun pangintindin Bapan Namalyari. Gawan sa Ispiritun Bapan Namalyari ya indin na kantamu, matandan tamuy kangêdan na pan-idin kantamun Bapan Namalyarin kusan nakêm.
13Kabay sa pangaral yan, a kay nanggamit sabi ya naubat sa kabiyasnan tawu nun a ya panggamitin yan, mani sabi ya pan-ituru kanyan Ispiritun Bapan Namalyari. Pan-ipaintindi yan na mani kapêtêgan Bapan Namalyari sa kapamilatan mani sabi ya indin Ispiritun Bapan Namalyari.2:13 Malyarin para êt di ya labay sabin. Pan-iaral yan na ispiritwal la mani bagay sa mani tawuy idi kallay Ispiritun Bapan Namalyari.14Nuwa si tawuy ayin kanay Ispiritun Bapan Namalyari, a na pantanggapên na mani aral la ubat sa Ispiritun Bapan Namalyari, gawan para kana kay ayin ulagay abiin. Gawan ya mani aral Bapan Namalyari, kay agyun usisên gisay tawuy idi kanay Ispiritun Bapan Namalyari. 15Si tawuy idi kanay Ispiritun Bapan Namalyari, agyu nan usisên na kaganawan bagay, nuwa ya mani tawuy ayin kallay Ispiritun Bapan Namalyari, a la agyun usisên na tawuy idi kanay Ispiritun Bapan Namalyari.2:15 Malyarin, si labay sabin usisên, manyag ustuy pangusga.16Gawan idi sa Kasulatan,
“Sisabêt ta mamakatandan isip Panginuun?
Sisabêt ta makapagpayu kana?”2:16 Isaias 40:13.
Nuwa sikitamuy dilag Ispiritun Bapan Namalyari, kaparisun pangisip Cristuy pangisip tamu.
3Mani lingkud Bapan Namalyari
1Nuwa mani mapatêl ku, a kataw maturwanan bilang mani tawuy pan-awyunan Ispiritun Bapan Namalyari, nun a bilang mani tawuy paran asê manunul kan Bapan Namalyari buy kulaw pun sa panampalataya kan Cristu. 2Kaparisu kaw mani kulaw gawan a yu pun agyun mapukatan na mangalalêy pangaral. Si mani pan-iaral yan kamuyu awlagi, kay mani aral la tambêng mapukatan. Buy agyan amêsên, a yu pun êt mapukatan na mangalalêy aral, 3gawan mambumyay kaw pun sa kalabayan lawini yu. Mikakasêm buy mitutubag kaw. Alwa nayin pagpapêtêg ga ati ya mambumyay kaw pun sa kalabayan lawini yu buy mambumyay kaw kaparisun mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari? 4Nu pansabin yuy “Kan Pablo waku,” o “Kan Apolos saku,” alwa nayin para kaw mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari?
5Awta, sisabêt si Apolos? Buy sisabêt si Pablo? Kay mani lingkud kay Bapan Namalyari ya panggamitin na amên manampalataya kaw. Buy si balang gisa kanyan, kay manyag sa pan-ipadyag Panginuun kanyan. 6Sikuy nunan nipatanda kamuyun Mangêd da Balita buy si dinyag ku, kaparisun pananêm bini. Pamakayari ku, inlumatêng si Apolos kamuyu amên manawup mangaral buy si dinyag na, kaparisun panugtug tanaman. Nuwa si Bapan Namalyari ya namatubun sabi na kamuyu. 7Kabay asê maulaga nu sisabêt ya nananêm buy nu sisabêt ya nanugtug, nun a ya maulaga si Bapan Namalyari ya namatubu. 8Si nananêm buy nanugtug, kay parisun maglingkud. Si balang gisa kallay mananggap gantimpala ayun sa pagpagal la. 9Siku buy si Apolos ya misasawup bilang mani lingkud Bapan Namalyari buy maiparisu kaw sa panggitnan na impagitna kanyan Bapan Namalyari. Maiparisu kaw êt sa gisay karagulan bali ya pan-ipaydêng na.
10Sikuy nunan nangaral kamuyu tungkul kan Jesus ayun sa kaagyuwan na indin kangkun Bapan Namalyari. Ya dinyag ku, maiparisu sa gisay katandan mamipaydêng bali ya namipaydêng pundasyun. Pamakayari kun in-aral kamuyu si Jesus amên magin pundasyun yu, kaatag gaman na mangaral ya nanuru kamuyu. Maiparisuy kaatag mangaral sa kaatag mag-ubra ya sabay yaman na mamisundu sa pamipaydêng maragul la bali sa babun pundasyun. Nuwa kaylangan mamakapalay balang mamipaydêng. 11Gawan ayin nan kaatag malyarin pundasyun sa biyay tamu, nun a ya pundasyun na naipaydêng ngana, ya sabay si Jesu Cristu.
12Malakêy namipaydêng sa pundasyun. Dilag nanggamit gintu, pilak buy mani mangakamal la batu. Ya kaatag gaman, manggamit kayu, nayanguy têmak buy aray. 13Nuwa sa Allun Pangukum Bapan Namalyari, makitan na nu sabêt ta kalasin kasangkapan na ginamit balang gisa gawan subukan nay ati kaparisun pamilutun gintu sa apuy. 14Nu asê maulam ma kasangkapan na ginamit tamu sa pamipaydêng, mananggap kitamun gantimpala. 15Nuwa nu nalapuk ka ginamit tamu sa pamipaydêng bali, maulam ma ati. Labay sabin asê mangêd da dinyag tamu, buy ayin kitamun tanggapên na gantimpala. Para man baydu, miligtas kitamu, nuwa kay kaparisun gisay tawuy niligtas sa ulam ya ayin nailigtas sa gamit.
16Tanda yuy templu kaw Bapan Namalyari buy si Ispiritu nay manugêl kamuyu. 17Nu sisabêt man na mallasak sa Templun Bapan Namalyari, parusan nay tawun abiin gawan kanay abiin na Templu. Buy ya Templun abiin, sabay sikaw wa manampalatayay miaawyun.
18Gana yu purayitin na sarili yu. Nu dilag man kamuyun mangisip pa katanda ya ayun sa kabiyasnan mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari, kaylangan ayin yan tanda sa pangêlêw la amên magin katanda ya sa pangêlêw Bapan Namalyari. 19Tagawan na kabiyasnan sa babun luta, kay ayin kapukatan sa pangêlêw Bapan Namalyari. Ayun sa Kasulatan Bapan Namalyari,
“Pamparatayin Bapan Namalyari ya mani katanda sa kapamurayitnan la,”3:19 Job 5:13.
20buy
“Tandan Bapan Namalyari ya mani pan-isipin mani katanda, ayin kapukatan.”3:20 Mani Kanta 94:11.
21Kabay agana yu ipalangka ya sisabêt man. Gawan ya kaganawan indin Bapan Namalyari, para sa ikakangêd yu. 22Si Apolos, si Pedro buy siku, sikay kaganawan para kamuyu. Agyan na babun luta, ya biyay o kamatyan, ya kasalukuyan buy ya pan-arapên, kaganawan abiin para kamuyu. 23Buy sikaw naman, kan Cristu kaw buy si Cristuy naman, kan Bapan Namalyari ya.
4Mani apostul Cristu
1Kabay sêpat yukay kilalanên lan Apolos ya parisun mani lingkud Cristu buy pinitiwalan Bapan Namalyari amên mangaral kapêtêgan na inliim na sabitun nuna. 2Buy bilang mani pinitiwalan, sêpat kay magin tapat sa amung yan. 3Kabay ayin ulaga kangku nu sabêt ta pan-isipin yu o pan-isipin sisabêt man tungkul kangku. Agyan siku, a ku pan-usgên na sarili ku. 4Ta para kangku, ayin nakun tanday dinyag ga kasalanan, nuwa alwan labay sabin na ayin nakun kasalanan. Kay ya Panginuun na makapagsabi nu ustu o asêy pandaygên ku. 5Kabay agana kaw mangusga ta alwa pun panawun. Etêngên yuy takdan panawun pag-udung Panginuun. Sa pallumatêng na, ipatanda nay kaganawan mani nangadadawak ka nakaliim buy pambalakên balang gisa. Buy sa panawun na abitu, matanggap balang gisay pamarangal Bapan Namalyari ayun sa dinyag na.
6Mani mapatêl, ginamit kun alimbaway sarili ku buy si Apolos amên matandan yuy labay sabin nakasulat sa Kasulatan Bapan Namalyari, “Agana yu igitan na nakasulat.” Kabay agana yu ipagmaragul la gisa buy agana yu sabin na mamangêd yapun sa kaatag. 7Tagawan ayin nanyag kamuyuy igit pun sa kaatag. Ya kaganawan idi kamuyu, ubat kan Bapan Namalyari. Nu ya kaganawan idi kamuyuy naubat kan Bapan Namalyari, uysiyan pan-ipalangka yu yay paran ubat kamuyuy mani abiin ta?
8Ganap pa awêd da panampalataya yu! Idi ya awêd kamuyuy kaagyuwan na pan-idin Ispiritun Bapan Namalyari sa mani manampalataya kana! Mani ari kawna awêd buy a yukay ya lawês kaylangan? Awya bay dayi mag-ari kawna amên mag-ari kay êt kaawyun yu. 9Gawan para kangku, sikay ya mani apostul para kay dinyag Bapan Namalyarin pinakanayêpa sa kaganawan tawu. Nanuwad kay mani tawuy inatulan kamatyan ya pan-ibita sa arapan kaganawan, sa mani tawu buy sa mani ang-el. 10Ya pangêlêw mani tawu kanyan, mayna buy ayin pukat, nuwa sikaw, napas-êy buy biyasa gawan sa pamikibêtêk yu kan Cristu. Pandayêwên kaw mani tawu, pakan sikay, pandustakên. 11Agyan sa uras sa ati, layangên kay buy napêl-ang, ayin nan maiyaming, pampasakitin kay buy ayin matugêlan. 12Magpakapagal kay mag-ubra amên dilag kay ikabyay. Nu pandustakên kay mani tawu, pagpalên yan sila. Buy nu pampasakitin kay, mibabata kay. 13Nu pansirên kay, naayup-up kay makitbay. Angga amêsên, pan-ituwad kay basura buy dinat sa kaganawan tawu baydi sa babun luta.
14A ku insulat ta mani abiin amên ipakadêng-êy kaw, nun a amên paganakên kaw bilang mani anak ka kakaidwan ku. 15Ta agyan dilag kaw mapuy libu un manuru sa panampalataya yu kan Cristu, kay gigisay bapa yu sa panampalataya buy sabay sikuy abitu gawan sikuy nunan nangaral kamuyun Mangêd da Balita tungkul kan Cristu baysên sa Corinto. 16Kabay makisabi yakun pakitbusan yuy pamibiyaybiyay ku. 17Buy gawan di, pan-ipalaku ku baysên kamuyu si Timoteo, ya kakaidwan ku buy tapat kun anak sa Panginuun amên ipaganaka na kamuyuy pamibiyaybiyay ku sa pamikibêtêk ku kan Jesu Cristu ya sabay êt ta pan-iaral ku sa kaganawan manampalatayay miaawyun saantu man na lugal.
18Ya dakun umnu kamuyu magpadayêw wana gawan indap la nu a kina mag-udung baysên. 19Nuwa nu kalabayan Panginuun, makakamut takun milaku baysên kamuyu. Elêwên ku nu pêtêg silan dilag kapangyarian o kay aangga sila sa sabi. 20Ta nu sakup kitamina sa pag-arian Bapan Namalyari, makitan na kapangyarian na sa biyay tamu, alwan kay sa sabi. 21Sabêt ta labay yu? Lumatêng ngakun dilag tubag o lumatêng ngakun naayup-up buy dilag pangidu?
5Ya manampalatayay makikanayun sa ikalwan asawan bapa na
1Dilag nibalita kangkuy dilag kaw kaawyun baysên na manyag pamikikanayun, buy nakikanayun yapun sa ikalwan asawan bapa na. Nadawak yapun sa mani tawuy asê makakilala kan Bapan Namalyari, gawan agyan sila, a la pandaygên na abiin. 2Nuwa sa pangapalyarin ati, siyan madyag yu pun ipagpadayêw wa pamikikanayun kaawyun yu ta! Sêpat dayiy maglungkut kaw buy itas yu sa grupu yuy manyag abiin. 3-4Agyan ayin naku baysên, para yu kinan kaarap.5:3-4 Ya sinabi ya “para yu kinan kaarap” sa Griego, “idi baysên na ispiritu ku.” Buy sa kapangyarian na indin kangkun Panginuun Jesu Cristu, inatulan kinay tawun abitu ya paran idi yakina baysên. Kabay nu mititipun kaw, isipin yuy makibêtêk ka isip ku kamuyu5:3-4 Ya sinabi ya “isipin yuy makibêtêk ka isip ku” sa Griego, “nu mititipun kaw buy ispiritu ku.” buy ya kapangyarian na indin kantamun Panginuun Jesu Cristu. 5Sa uras sa ati, paulayan yinay tawun abiin kan Satanas amên sirên Satanas ya lawini na. Sa parabaysên na paralan, magsisi ya buy miligtas ya ispiritu na sa allun pag-udung Panginuun Jesus amên mangukum sa mani tawu.
6Asê mangêd da mapamadayêw kaw, nuwa pampaulayan yu êt mapagkaawyun sa grupu yuy gisay tawuy makikanayun. Mas mangêd da itas yuwina sa grupu yu amên a kaw midamay. 7Kabay kaylangan itas yuya sa grupu yu kaparisun dinyag mani Judio ya intas lay pamalbag sa lalên bali la bayu Pestan Kaligtasan amên mapakadyag kaw pawan malinis kaparisun bayuy masa ya ayin pamalbag. Ya kapêtêgan, nalinis kawna gawan in-andug si Cristu para kantamu. Kaparisu yan biserun tupay pan-iandug balang Pestan Kaligtasan sa Egipto amên libasan kitamun pamarusan Bapan Namalyari gawan sa mani kasalanan tamu. 8Kabay ikalutu tamuy pestan ati sa kapamilatan pamitas kasalanan buy kadawakan sa biyay tamu ya kaparisun manan pamalbag. Bumyay kitamun malinis buy tapat, kaparisun tinapay ya ayin pamalbag.5:8 Pan-itas mani Judio sa mani bali lay pamalbag sa mani tinapay balang Pestan Kaligtasan sa Egipto.
9Nanulat taku kamuyu sabitun nuna ya agana kaw makiawyun sa mani makikanayun. 10A ku labay sabin na a yina pakiawyunan na mani asê manampalatayay makikanayun, mani masaklaw, mani manakaw buy mani magsimba sa mani diyusdiyusan. Gawan kaban idi kitamu baydi sa babun luta, a tamu malisyan na kaganawan tawu. 11Si pantukuyun kuy agana yu pakiawyunan, abitu silay magsabin mapatêl tamu sila sa Panginuun, pakan makikanayun sila, mani masaklaw, magsimba sa diyusdiyusan, mapandungul, mapaglasing, buy mapanakaw. Bitasa man agana kaw makiêm kalla sa kanên. 12-13Karapatan yun atulun na mani mapatêl yu sa panampalataya nu ustu o asêy pandaygên la, gawan idi sa Kasulatan, “Itas yu sa grupu yuy tawuy manyag nadawak.”5:12-13 Deuteronomio 17:7. Nuwa ayin nakun karapatan mangatul sa mani alwan manampalataya. Kay si Bapan Namalyari ya nagkarapatan mangatul kalla.
6Ya pamidalum laban sa patêl sa Panginuun
1Nu dilag deklamuy gisa kamuyu laban sa patêl na sa panampalataya, agana yina idalum sa ukum mani asê manampalataya kan Bapan Namalyari, nun a gêtan yuy deklamu yu sa mani mapatêl yuy manampalataya kan Bapan Namalyari. 2A yu nayi tanday sa Allun Pangukum, sikaw wa mani pinilin Bapan Namalyarin kay kana ya sabay ya mangukum sa mani tawuy asê manampalataya? Buy nu sikaw wa mangukum sa mani asê manampalataya, ayin kaw nayin kaagyuwan mangukum sa mani nabêlêng nga pamitutubagan yu? 3A yu nayi tanday lumatêng nga panawun ya sikitamuy mangukum sa mani ang-el? Buy nu indin Bapan Namalyari kantamuy kaagyuwan mangukum sa mani ang-el, luyang kitamun dilag kaagyuwan mangukum sa mani pamitutubagan sa inallu-alluy biyay. 4Kabay nu dilag kaw pamitutubagan, uysiyan panggêtan yuya pun na ati sa mani tawuy asê manampalataya ta? 5Pansabin ku kamuyuy ati amên madêng-êyan kaw! Ayin nayin agyan kay gisa kamuyuy katandan mamakapalan pamitutubagan mani manampalataya? 6Si mangapalyari, nidadalum ma mani mipapatêl sa Panginuun buy sa arapan pun êt mani asê manampalataya!
7Sikaw mismuy nasambut sa pamidalum yu laban sa balang gisa. Uysiyan a yu ta pibabatan na manyag mani nadawak buy mamurayit kamuyu ta? 8Nuwa sa nalyari, sikaw pun êt mismuy manyag nadawak buy mamurayit buy pandaygên yuy ati sa mismun patêl yu sa Panginuun.
9-10A yu nayi tanday asê miawyun sa pag-arian Bapan Namalyari ya mani nangadawak? Gana yu purayitin na sarili yu tagawan kanuman asê miawyun sa pag-arian Bapan Namalyari ya mani mamikikanayun, magsimba sa diyusdiyusan, mamikiasawa sa kaparisu nan babayi o liyaki, manakaw, masaklaw, mapaglasing, mapandungul, buy tulisan. 11Buy parabaysên yabay ya kaatag kamuyu sabitun nuna. Nuwa inlinis kawna sa mani kasalanan yu buy pinili kaw nan Bapan Namalyarin kay kana, intuwad nakaw matinêk sa kapamilatan Panginuun Jesu Cristu buy sa Ispiritun Bapa tamun Namalyari.
Si lawini yu Templun Ispiritun Bapan Namalyari
12Dilag magsabi kamuyun paradi, “Malyari kun daygên agyan dakun sabêt.” Pêtêg ga abiin, nuwa si pakitbay kinaman, “Alwan kaganawan bagay makakangêd.” Kabay agyan malyari kun daygên na agyan dakun sabêt, a kinaman magpaipus sa agyan sabêt man na bagay.
13Sabin êt kaatag, “Ya kanên, dinyag para sa bituka buy ya bituka, dinyag para sa kanên.” Pêtêg ga abiin, nuwa lumatêng nga allu parisun sirên Bapan Namalyari ya abiin. Ya lawini, asê dinyag para sa pamikikanayun, nun a dinyag ga ati amên maglingkud kan Bapan Namalyari. Buy si Bapan Namalyari ya manaysay lawini tamu. 14Buy ya lawini tamu, umanên pabyayên Bapan Namalyari sa tawlin allu sa kapamilatan kapangyarian na, kaparisun dinyag na sa Panginuun tamu.
15A yu nayi tanday si lawini tamun mani manampalataya, baagi un lawinin Cristu? Abiin ya sangkan kabay a tamu malyarin gamitin na lawini tamu sa pamikitakês sa babayi ya pambayaran. 16A yu nayi tanda ya lawinin liyaki buy lawinin babayi ya pambayaran, pakadyag gigisa sa pamitakês la? Tagawan idi sa Kasulatan, “Ya luwa, pakadyag gigisa.”6:16 Genesis 2:24.17Nuwa ya makibêtêk sa Panginuun Jesus, makibêtêk ya sa Ispiritu na.
18Agana kaw makikanayun. Magpakarayu kaw sa parabaysên na kasalanan. Ta ya makikanayun, mangasalanan ya sa sarili nan lawini. Nuwa ya kaatag ga kasalanan, alwan parabaysên. 19A yu nayi tanda ya lawini yu sabay ya templun Ispiritun Bapan Namalyari ya tinanggap yu ubat kan Bapan Namalyari? Kabay ya lawini yu, alwan kamuyu, nun a kan Bapan Namalyari 20gawan inatbus kaw Bapan Namalyari sa maragul la alaga. Kabay gamitin yuy lawini yu sa ikaulimên Bapan Namalyari.
7Tungkul sa pag-asawa
1Amêsên, paradi ya masabi ku tungkul sa insulat yu kangku. Pampatangên yu nu mas mangêd sa gisay liyaki ya a ya makitakês sa babayi.7:1 Sa Griego, malyarin ya labay sabin “Mangêd sa gisay liyaki ya agana makitakês sa asawa na.” 2Nuwa gawan malakêy nay mangatuksu sa alwa lan asawa, mas mangêd da dilag gan sarilin asaway mani liyaki buy mani babayi. 3Dapat tuparên liyaki ya tungkulan nan makitakês sa asawa na, buy para êt bayduy babayi. 4Tagawan alway nan babayi ya dilag karapatan sa sarili nan lawini, nun a ya asawa na. Para êt taman baydu, alway nan liyaki ya dilag karapatan sa sarili nan lawini, nun a ya asawa na. 5Kabay a yu imutan na asawa yu, kay nu napisabyan yun pasawên na pun na ati sa pêrad da panawun amên mail-an yina pun na sarili yu sa panalangin. Nuwa pamakayarin napikasunduwan yu, mitakês kawna ta dat ayina mabênbênan na sarili yu buy matuksu kaw Satanas un makitakês sa kaatag.
6Si pansabin ku kamuyu, alwan utus, nun a kay payu ku. 7Nu malyari, labay ku ta dayin sikaw kaganawan pakadyag kaparisu ku ya ayin asawa. Nuwa ya balang gisa kantamu, magmikakaatag ga kaagyuwan na indin Bapan Namalyari buy asê mipaparisu. Ya kaatag, agyu lan bênbênan na sarili lan agana makitakês. Nuwa ya kaatag, a la agyun bênbênan na sarili lan makitakês, kabay kaylangan lan mag-asawa.
8Amêsên, ati ya masabi ku sa mani ayin asawa buy sa mani nabal-u. Mas mangêd pun na manugêl silan ayin asawa kaparisu ku. 9Nuwa nu a yu mabênbênan na sarili yu, mag-asawa kaw. Mas mangêd da mag-asawa kaw kaysa mangasalanan kaw gawan a yu mabênbênan na matanam lawini yu.
10Amêsên, sikaw wa mani nipag-asawa, dilag gakun iutus kamuyu ya ubat sa Panginuun, alwan ubat kangku. Asê sêpat isyay babayi ya asawa na.7:10 Ya turun Jesus tungkul sa miasawa mabasa sa Mateo 5:31-32; 19:3-9; Marcos 10:2-12; Lucas 16:18.11Nuwa nu isyay babayi ya asawa na, ayina sêpat mag-asawan kaatag nun a mag-udung ya tana sa asawa na. Parisu êt ta utus Panginuun sa liyaki, a na sêpat isyay ya asawa na.
12Sa kaatag gaman, ati ya masabi ku. Ubat kangkuy utus sa ati, ayin sinabi ya Panginuun tungkul di. Nu ya gisay liyaki ya dilag gan manan asawa, a na sêpat isyay ya babayi agyan a ya manampalataya anggan labay babayi ya miawyun sila. 13Para êt baydu sa gisay babayi ya bayu ya nanampalataya, dilag ginan manan asaway asê manampalataya. A na sêpat isyay ya asawa nay liyaki ya asê manampalataya nu kalabay yapun êt miawyun sila. 14Gawan pantanggapên Bapan Namalyari ya pamiawyun lan miasawa alang-alang sa panampalatayan asawa nay babayi. Buy si babayi ya asê manampalataya, pantanggapên êt Bapan Namalyari ya pamiawyun la un asawa nay manampalataya gawan sa panampalatayan asawa nay liyaki. Gawan nu asê, agyan na mani anak yu, asê tanggapên Bapan Namalyari. Nuwa ya pêtêg, pantanggapên êt Bapan Namalyari ya mani anak yu.
15Nuwa nu kalabay makisyay ya asaway asê manampalataya, pasawên yan makisyay. Sa paradi ya pangapalyari, malaya yan makisyay, tagawan binêg kitamun Bapan Namalyari un bumyay napatêtbêk. 16Sikaw wa mani babayi ya manampalataya, dat sikaw wa magin dan amên manampalatayay asawa yu buy miligtas. Para kaw êt bayduy mani liyaki ya manampalataya, dat sikaw êt ta magin dan amên manampalatayay asawa yu buy miligtas.
Bumyay sa kabilyan na indin Bapan Namalyari
17Nuwa agyan parabaydu, ati ya masabi ku. Ya balang gisa kamuyu, sêpat yan bumyay sa kabilyan na indin Panginuun sabitun binêg yan Bapan Namalyari. Abiin na pan-iutus ku sa kaganawan manampalatayay miaawyun. 18Alimbawa, nu si gisay liyaki ya natuli yana sên binêg yan Bapan Namalyari, a nayna sêpat ibayuy kabilyan na. Buy nu a yapun tuli sabitun binêg ya, a yina kaylangan magpatuli pun. 19Gawan asê maulaga nu tuli ya gisay tawu o asê. Ya maulaga, ya panunul sa mani utus Bapan Namalyari. 20Kabay manugêl ya balang gisa sa kabilyan na sabitun binêg yan Bapan Namalyari. 21Gisa ka nayin ipus sabitun binêg kan Bapan Namalyari? Agana mu intindin na abitu. Nuwa nu dilag kan madyag amên mibus ka, daygên mu. 22Ta ya ipus sabitun binêg yan Panginuun, nilayay na. Si tawuy naman na malaya sabitun binêg yan Cristu, ipus sinan Cristu amêsên. 23Inatbus kaw nan Bapan Namalyari sa maragul la alaga sa kapamilatan pangamatin Cristu sa kurus. Kabay agana kitamu magpaipus sa mani tawu. 24Kabay mani mapatêl ku, manugêl kaw bumyay sa kabilyan yu sabitun binêg kaw Bapan Namalyari.
Tungkul sa mani ayin asawa buy sa mani bal-u
25Amêsên, tungkul laman êt sa mani ayin pun asawa, ayin nakun utus sa ubat sa Panginuun. Nuwa bilang gisay pagtiwalan na gawan sa lunus Bapan Namalyari, ati ya masabi ku.
26Gawan sa mani kasakitan amêsên, mas mangêd nu isundu yu tanay kabilyan yu ya ayin pun asawa. 27Nuwa nu sikay liyaki ya nag-asaway na, agana mu isyay ya asawa mu. Buy nu ayin kan asawa, mas mangêd nu agana kay na mag-asawa. 28Nuwa nu mag-asawa ka man, a ka mangasalanan. Buy nu mag-asaway gisay dalaga, a ya êt mangasalanan. Kabay pansabin ku sa mani ayin pun asaway manugêl sila tan parabaydu, gawan labay kun malisyan lay mani kasakitan biyay un dilag asawa.
29Mani mapatêl, ati ya labay kun sabin. Naêpêk tanay panawun tamu baydi sa babun luta. Kabay si mani dilag asawa, sêpat lan suyun na Panginuun un paran ayin asawa. 30Ya mani manangis, bumyay silan paran asê manangis buy ya mani masaya, bumyay silan paran asê masaya. Buy si mani dilag panaliw, a la sêpat sarilinin na sinaliw la gawan naêpêk tay panawun. 31Ya manggamit mani bagay baydi sa babun luta, a la sêpat idin bayduy nakêm la, gawan makpas ya abiin.
32A kina dayi labay ya migaganaka kaw sa biyay yu. Si gisay liyaki ya ayin asawa, nakapamisan ya sa pagsuyu sa Panginuun buy nu parasaantu nan mapasayay Panginuun. 33Nuwa ya liyaki ya nag-asawa, nakapamisan ya sa mani bagay baydi sa babun luta, nu parasaantu nan mapasayay asawa na. 34Gawan di, mapiatag ga isip na. Para êt baydu sa babayi. Ya gisay nabal-u o gisay dalaga, kay pagkaabalaan la, kay abituy paglingkud la sa Panginuun, tagawan labay lan il-an na buun biyay la sa paglingkud kana. Nuwa ya babayi ya dilag asawa, abala ya sa mani bagay baydi sa babun luta, nu parasaantu nan mapasayay asawa na.
35Kay pansabin kuy abiin para sa ikakangêd yu. A kataw pan-ibawal la mag-asawa. Labay ku magin mangêd da pamibiyaybiyay yu amên lubus kaw makapaglingkud sa Panginuun.
36Amêsên, tungkul laman sa mikabaan, nu sa nakêm liyaki, labay nan migêt sila buy kabaan na, buy sa nakêm na, sêpat silaynan mitangên, mangêd pun na mitangên silayna. Alwan kasalanan na ati. 37Nuwa nu buuy nay disisyun liyaki ya a na tangênên na kabaan na, buy ayin mamilit kanan mag-asawa, buy agyu nan bênbênan na kalabayan lawini na, mangêd êt ta dinyag nay a ya nag-asawa. 38Kabay mangêd nu tangênan naya, nuwa mas mangêd êt nu asê.
39Si babayi, kaban nabyay pun na asawa na, nakas-êl ya sa asawa na. Nuwa nu mati yay asawa na, malyari yinan mag-asawan manguman sa sisabêt man na malabayan na, nuwa sêpat sa gisay manampalataya êt ta ayin asawa. 40Para kangku, mas masaya yapun nu a yina mag-asawan manguman. Para kangku, ati ya ustu buy sa êlêw ku, ati êt ta pan-itutun Ispiritun Bapan Namalyari ya idi kangku.
8Tungkul sa mani kanên na pan-iandug sa mani diyusdiyusan
1Amêsên, tungkul laman sa patang yu nu malyari tamun kanên o asê ya mani kanên na in-andug sa diyusdiyusan, ya pansabin yu, “Kaganawan kantamuy dilag kabiyasnan.” Nuwa sêpat tamun tandanên ya kabiyasnan sabay ya makapadayêw sa tawu. Mas maulagay pangidu, gawan nu dilag kitamun pangidu, pan-isipin tamu nu parasaantu tamun mapapas-êy ya mapatêl tamu sa Panginuun. 2Ya tawuy indap nan biyasa ya, kulang pun êt ta kabiyasnan na. 3Nuwa ya tawuy mangidu kan Bapan Namalyari sabay ya pangkilalanên na.
4Kabay nu tungkul sa mani kanên na in-andug sa mani diyusdiyusan, tanda tamuy “ya mani diyusdiyusan na ati, alwan pêtêg Namalyari,” gawan tanda tamu êt ta “kay gigisay Namalyari.” 5Pansabin kaatag tawuy asê pun makakilala kan Bapan Namalyari ya dilag mani namalyari sa langit buy sa luta, buy malakê ya mani pambêgên “mani namalyari” buy “mani panginuun.” 6Nuwa para kantamu, kay gigisay Namalyari ya Bapa tamuy nanyag kaganawan bagay buy mambumyay kitamu para kana. Buy kay gigisay Panginuun tamu ya sabay si Jesu Cristu. Sa kapamilatan na, dinyag ga kaganawan bagay buy sa kapamilatan na êt, mambumyay kitamu amêsên.
7Nuwa dilag manampalatayay a la pun tanday kapêtêgan tungkul sa diyusdiyusan. Ya kaatag kalla, sabitun nuna mangulimên sa diyusdiyusan. Kabay angga amêsên, nu mangan silan kanên na in-andug sa mani diyusdiyusan, para kalla, mangulimên silayna sa mani diyusdiyusan. Buy gawan parabaysên na pangisip la, indap la, nangasalanan silayna.
8Nuwa ya kanên, ayin katandan sa pamikiawyun tamu kan Bapan Namalyari. Mangan kitamu man o asê, alwan abiin na makapibayu kantamu sa pangêlêw na.
9Nuwa agyan dilag kaw kalayaan, mangillag kaw, ta dat abiin ya sangkan pangasalanan mani tawuy manampalataya ya idi pun sa isip lay tungkul sa mani diyusdiyusan. 10Alimbawa, tanda muy si mani diyusdiyusan, alwan pêtêg namalyari buy nu maku kan mangan sa templun diyusdiyusan buy makitan kan patêl ya idi pun sa isip nay tungkul sa diyusdiyusan, alwa nayin sikay makapiayat kanan mangan sa mani kanên na in-andug sa mani diyusdiyusan ya agyan para kana, gisay kasalanan na abiin? 11Gawan sa “kabiyasnan” mu, sikay mipakadawak sa patêl muy manampalataya ya inatbus êt sa pangamatin Cristu. 12Buy sa paradi ya paralan, nangasalanan kayna kan Cristu, gawan nangasalanan ka sa patêl muy manampalataya sa pamiayat mun manyag bagay ya para kana, kasalanan. 13Kabay nu ya pangkanên ku sabay ya pangubatan kasalanan patêl ku, a kina manguman mangan paradi ya kanên amên asê mangasalanan na patêl ku.
9Ya mani karapatan buy tungkulan gisay apostul
1Elêwên yuku bilang alimbawa. Alwa nayin malaya ku? Alwa nayin gisa kun apostul? Alwa nayin nagpakit mismu kangkuy Panginuun tamun Jesus? Alwa nayin gawan sa paglingkud ku kan Bapan Namalyari, nagin mani manampalataya kaw? 2Agyan a ku kilalanên kaatag bilang apostul, nuwa sikaw wa mani taga Corinto, sêpat yukun kilalanên bilang apostul gawan sa kapamilatan pangaral ku, manampalataya kawna amêsên sa Panginuun. Ya panampalataya yu sabay ya magpapêtêg ya apostul lakun Panginuun.
3Ati ya pan-ipakitbay ku sa mani tawuy asê mangilala kangku bilang apostul. 4Bilang apostul, ayin kay nayin karapatan pambiyan mani naturwanan yan un mani pangaylanganan yan? 5Ayin kay nayin karapatan pakilaku yan ya asawa yan sa pamita yan, kaparisun pandaygên mani kaatag apostul kaparisun Pedro buy mani mapatêl Panginuun? 6Kay sikay nayi buy si Bernabe ya kaylangan mag-ubra para sa ikabyay yan?
7Dilag nayin sundalus ya siya pun na manggastus kaylangan na sa paglingkud na? Dilag nayin mananêm ya asê makinabang sa mani tagêy intanêm na? Buy dilag nayin manaysay kambing ya asê makinabang sa gatas saysay na?
8Ya pansabin ku, alwan kay pansabin tawu, nun a idi sa Kautusan. 9Tagawan nakasulat sa Kautusan na impasulat kan Moises, “Kaban manara ya baka, gana mu sêl-an na bêbêy na.”9:9 Deuteronomio 25:4. Kay mani baka nayi ya pangganakên Bapan Namalyari sabitun impasulat nay abiin ya batas? 10Alwa, nun a insulat ta ati sa Kasulatan Bapan Namalyari para kantamu. Gawan ya mani manggitna buy ya mani mandara, napilmi silan makinabang sa pampupulun la. 11Sên in-aral yan kamuyuy Mangêd da Balita, nananêm kay kamuyun mani ispiritwal la pagpapala. Nabyat nayi nu pakinabangan yan na materyal la pagpapala ya maubat kamuyu? 12Nu ya kaatag mani mangaral dilag silan karapatan mananggap ubat kamuyu, alwa nayin luyang kay yabay? Nuwa a kay nanyawad kamuyu, nun a pibabatan yan na kaganawan amên sa pakapakun baydu, ayin makabênbên sa pangaral Mangêd da Balita tungkul kan Cristu. 13A yu nayi tanda ya mani maglingkud sa Templu, ubat sa Templuy pangkanên la sa inallu-allu buy ya mani maglingkud sa pamiandugan, makatanggap sila sa mani pan-iandug? 14Sa paradi ya paralan, pan-iutus Panginuun ya ikabyay mangaral Mangêd da Balita, maubat sa mani tawuy nananggap un pangaral ubat sa Mangêd da Balita.9:14 Mateo 10:10; Lucas 10:7.
15Nuwa a ku ginamit ta sabêt man sa mani karapatan kun abiin. Buy a ku nanulat kamuyu amêsên amên panyawarên kaw sawup. Mas labayên ku pun na mati kaysa mitas sa karapatan kun ipagmaragul la pangaral kun Mangêd da Balita un ayin bayad.
16Nuwa a ku malyarin ipagmaragul la pangaral kun Mangêd da Balita, gawan kay pansunulun kuy utus kangkun Panginuun Jesus. Kabay kapalunus saku nu a ku iaral la Mangêd da Balita! 17Nu pandaygên kun kusan nakêm ma pangaral, dilag gakun maêtêng nga nabang. Nuwa sa kapêtêgan, pandaygên kuy pan-iutus kangku ya mangaral Mangêd da Balita ya intiwala kangku. 18Sabêt amêsên na nabang ku? Ya maituwad kun nabang, abituy ipangaral kuy Mangêd da Balita un asê mamayad da mani mallêngê, agyan dilag gakun karapatan mananggap bayad da ubat kalla.
19Malaya ku buy a ku ipus sisabêt man, nuwa magpaipus saku sa kaganawan amên makasagyat takun malakê ya manampalataya kan Cristu. 20Alimbawa, nu kaawyun kuy mani kaparisu kun Judio, mambumyay yaku ayun sa naugalyan buy sa kautusan mani Judio amên masagyat ku silan manampalataya kan Cristu. Agyan a ku sakup sa kautusan mani Judio, pansunulun kuy ati amên maisagyat ku silan manampalataya. 21Nu kaawyun kinaman êt ta mani alwan Judio ya asê mambumyay ayun sa kautusan mani Judio, mambumyay yaku êt un paran ayin sa aypan kautusan mani Judio amên maisagyat kuy mani alwan Judion manampalataya. Nuwa alwan labay sabin na a kina pansunulun na mani utus Bapan Namalyari, gawan sa kapêtêgan, pansunulun kuy mani utus Cristu. 22Nu kaawyun kinaman na mani mayna pun sa manampalataya, makibagay yaku amên mapapas-êy ku sila sa ustuy panampalataya kan Cristu.9:22 1 Corinto 8:7. Makibagay yaku sa kaganawan tawu sa kaganawan bagay amên agyan sa dakun sabêt ta paralan, mailigtas kuy dakun umnu kalla ubat sa ayin katganan na parusa. 23Pandaygên kuy kaganawan pamikibagay sa kaganawan tawu para sa pamiwagaw Mangêd da Balita amên makapikidakay yaku sa mani pagpapalan Mangêd da Balita.
24Ya panunul tamu kan Bapan Namalyari, para kitamun mangapal la mamwayu. Buy tanda yuy sa gisay mamwayu, malakêy makiawyun nuwa kay gigisay manambut. Kabay pakapalanên yuy paglingkud yu kan Bapan Namalyari kaparisun gisay mangapal ya mamakapalan pamwayu na amên makwa nay gantimpala na. 25Ya balang mangapal, magsanay yan mangêd buy pandisiplinan nay sarili na sa kaganawan bagay amên makwa nay gantimpala na. Pandaygên nay ati amên makakwan gantimpala ya asê mangabuyutan. Parabaydu êt ta pandaygên tamu, nuwa ya pan-angadên tamu, abituy gantimpala ya mabuyutan. 26Kabay kaparisu wakun gisay mamwayu ya pilmin muwayu papakun sa katganan. Kaparisu waku êt gisay mangapal la makitumbukan ya balang tumbuk ku, masugat ta kalaban, alwan angin. 27Pandisiplinên kuy lawini ku buy pambênbênan kuy nadawak ka kalabayan ku, gawan dat pangayari kun iaral la Mangêd da Balita sa kaatag, dat siku pun na asê makakwan gantimpala ya ubat kan Bapan Namalyari.
10Patanda sa mani magsimba sa diyusdiyusan
1Mani mapatêl kuway, labay kun ganakên yuy nalyari sa mani ninunu tamun mani Judio sabitun pikilaku silan Moises pasalwang sa Egipto. Idi sila sa aypan ulap ya patanda un pangawyun kallan Bapan Namalyari buy kaganawan lay naglipay sa dagat.10:1 Exodo 13:21-22.2Sa kapamilatan ulap buy dagat, nabawtismuwan sila bilang tagasunul Moises. 3Nangan silan kaganawan sa kakyangan un gigisay kanên10:3 Exodo 16:31-35. na ubat kan Bapan Namalyari. 4Buy ninêm silan kaganawan gigisay lanêm10:4 Exodo 17:3-6. ma pan-idin na, gawan ninêm silan lanêm ma impaawas Bapan Namalyari ya ubat sa batu. Ya batun abitu ya nangawyun kalla, ayin kaatag nun a si Cristu. 5Nuwa paraman baydu, asê pun êt natula si Bapan Namalyari sa malakê kalla. Kabay nikalat ta mani bangkay la sa kakyangan.
6Abituy mani nalyari kalla sabay ya mam-in aral kantamu amêsên amên a kitamu mag-angad nadawak kaparisun dinyag la. 7Agana kaw magsimba sa mani diyusdiyusan kaparisun dinyag kaatag kalla, tagawan idi sa Kasulatan Bapan Namalyari, “Nagpestay mani tawu, miiinêman buy mitatalêkan sa pagsimba la sa mani diyusdiyusan la.”10:7 Exodo 32:6. 8Agana kitamu makikanayun kaparisun dinyag kaatag kalla sabitun nuna.10:8 Mani Bilang 25:1-9. Tagawan sa pamikikanayun la, luwampu buy tatluy libu ya nati kalla sa gisay allu. 9Sabitun nuna, gawan sa panubuk dakun umnu kalla kan Bapan Namalyari, tinuktuk silan utan buy nati sila.10:9 Mani Bilang 21:5-6. Kabay agana tamu êt subukun si Cristu kaparisun dinyag la. 10Agana kaw êt pawan magdeklamu kaparisun dakun umnu kalla. Kabay pinati silan ang-el un kamatyan.10:10 Mani Bilang 16:41-49.
11Nalyari ya kaganawan abiin bilang aral kantamu buy insulat amên magin pamatanda kantamun mani mangabyay sa panawun narani yay katganan kaganawan.
12Kabay nu pan-isipin yuy napas-êy kawna sa panampalataya yu, mangillag kaw, ta dat manabu kaw sa kasalanan. 13Ayin tuksuy mallumatêng kamuyu ya asê mangadanasan kaatag tawu. Nuwa mapagkatiwalan si Bapan Namalyari sa impangaku na ya a na kitamu paulayên matuksu un igit pun sa agyu tamu. Kabay nu mamakadanas kaw panuksu, manyag yan paralan amên masambut yuy abiin.
14Kabay mani kakaidwan ku, agana kaw magsimba sa mani diyusdiyusan. 15Pansabin ku kamuyuy ati bilang mani tawuy makapukat. Kabay pakaisipin yuy pansabin ku. 16Balang pamititipun tamu bilang pangganaka sa pangamatin Cristu, dilag kitamun pan-inêmên ya pan-ipasalamat tamu kan Bapan Namalyari. Sa balang paminêm tamu, makibêtêk kitamu sa dayan Cristu. Buy sa balang pangan tamun tinapay ya pibibis-ilan tamu, makibêtêk kitamu sa lawinin Cristu. 17Kabay agyan malakê kitamu, gigisay lawini tamu gawan kay gigisay tinapay ya pibibis-ilan tamun kinan.
18Elêwên yuy alimbawan mani Israelita. Ya mani mangan sa mani in-andug sa pamiandugan, bilang makibêtêk sila êt kan Bapan Namalyari. 19Sabêt ta labay kun sabin? Pansabin ku nayi ya dilag pukat ya mani diyusdiyusan o dilag pukat ta kanên na in-andug kalla? 20Asê! Ya labay kun sabin, a ku labay ya makibêtêk kaw sa nangadadawak ka ispiritu, gawan na kanên na in-andug sa mani diyusdiyusan, pan-iandug sa mani nangadadawak ka ispiritu buy alwan kan Bapan Namalyari. 21A kitamu malyarin makiênêm sa basun Panginuun buy pamakayari, makiênêm kitamina êt sa basun nangadadawak ka ispiritu. Buy a kitamu êt malyarin makiêm sa panganan Panginuun buy pamakayari, makiêm kitamina êt sa panganan mani nangadadawak ka ispiritu. 22Labay tamu nayin mangimun na Panginuun? Mas makapangyarian kitamu nayi kana?
23Dilag magsabin, “Malaya kun daygên na agyan sabêt.” Pêtêg ga malaya kitamu, nuwa asê kaganawan makakangêd kantamu buy asê kaganawan ati makasawup. 24Alwan kay sarili yun ikakangêd da unên yu, nun a ya ikakangêd êt kaatag.
25Mangan kaw dakun sabêt man na pansaliwin sa pagtindan karni buy agana yina patangên nu in-andug sa diyusdiyusan na abiin o asê amên asê maguluy nakêm yu. 26Gawan idi sa Kasulatan, “Ya babun luta buy kaganawan idi baydi, pibandiyan Panginuun.”10:26 Mani Kanta 24:1.
27Nu sagyatên kaw gisay asê manampalataya sa gisay pamiêêman buy kalabay kaw maku, kanên yuy sabêt man na iapag kamuyu buy aganayna mamatang nu in-andug ga abiin sa diyusdiyusan o asê, amên asê maguluy nakêm yu. 28Nuwa nu dilag magsabi kamuyun, “Ya kanên na abiin, in-andug sa diyusdiyusan,” agana yina kanên alang-alang sa nagsabi kamuyun ati amên asê maguluy nakêm na. 29Alwan nakêm yuy labay kun tukuyun, nun a ya nakêm nagsabi kamuyu.
Malyarin sabin kaatag kamuyuy, “Uysiyan bênbênan ku yay labay kun daygên gawan kay kalabayan nakêm kaatag ta? 30Nu impasalamat ku kan Bapan Namalyari ya kanên ku, uysiyan dustakên laku yapun ta?”
31Ati ya masabi ku baysên. Nu mangan kaw man o minêm, o sabêt man na pandaygên yu, daygên yuy kaganawan amên ulimênên mani tawu si Bapan Namalyari. 32Agana kaw manyag agyan sabêt man na magin sangkan pangasalanan sisabêt man, Judio yaman o asê o ya mani manampalataya kan Bapan Namalyari ya miaawyun. 33Pakitbusan yuy pandaygên ku ya pagpilitan kun makasawup sa kaganawan tawu. Alwan sarili kuy pan-isipin ku, nun a ya ikakangêd kaganawan amên miligtas sila.
111Pakitbusan yuku kaparisun pamikitbus ku kan Cristu.
Ya pag-up-up nu magsimba
2Pandayêwên kataw, gawan pawa yukun pangganakên buy pansunulun yuy in-aral ku kamuyu. 3Amêsên, labay kun matandan yu ya si Cristuy ulun lawyaki, buy ya lawyaki yaman ya ulun mani babayi, buy si Bapan Namalyari yaman ya ulun Cristu. 4Nu mititipun kaw sa pagsimba yu buy nu ya gisay liyaki ya manalangin o mamipatandan mensayin Bapan Namalyari nuwa dilag yan up-up sa ulu na, pan-ipakadêng-êy na si Cristu ya sabay ya pinakaulu na. 5Buy ya babayi ya manalangin o mamipatandan mensayin Bapan Namalyari ya ayin up-up sa ulu na, mantan yan kapapadêng-êy sa liyaki ya ulu na. Gawan nu ayin up-up pa ulu na, nanuwad dinan tinung-aw wa babayi ya kapapadêng-êy. 6Nu asê kalabay mag-up-up pa gisay babayi, magpatung-aw ya tana! Nuwa kapadêng-êy sa gisay babayi ya magpatung-aw o magpaurug sabut kaparisun urug mani lawyaki. Kabay sêpat yan mag-up-up ulu gawan nu ayin up-up pa ulu na, nanuwad ya êt natung-aw.
7Asê sêpat mag-up-up uluy liyaki nu magsimba, gawan siyay kakitan wangis buy karangalan Bapan Namalyari. Nuwa ya babayi sabay ya karangalan liyaki. 8Gawan asê dinyag ga liyaki ubat sa babayi, nun a ya babayi ya dinyag ubat sa liyaki. 9Gawan asê dinyag Bapan Namalyari ya liyaki para sa babayi, nun a dinyag Bapan Namalyari ya babayi para sa liyaki. 10Gawan disati buy gawan sa mani ang-el, sêpat mag-up-up uluy babayi amên makitan na magpasakup ya sa asawa na.
11Nuwa sêpat yun tandanên ya sa pamikibêtêk tamu sa Panginuun Jesus, kaylangan babayi ya liyaki buy kaylangan êt liyaki ya babayi. 12Gawan nu parasaantun naubat ta nunay babayi sa liyaki, ya liyaki, pan-ianak babayi. Nuwa ya kaganawan, naubat kan Bapan Namalyari.
13Sikaw tay magsabi nu ustu sa gisay babayi ya manalangin kan Bapan Namalyari un ayin up-up sa ulu. 14Para êt taman sa liyaki. Taganay na sa gisay liyaki ya naêpêk ka sabut na, gawan mamakapadêng-êy sa gisay liyaki nu makarang nga sabut na. 15Nuwa karangalan babayi ya dilag makarang nga sabut, gawan indin Bapan Namalyari kanay sabut amên panakêp sa ulu na. 16Nu dilag pun kalabay makisubakan tungkul baydi, ayin nakinan masabi gawan ati ya naugalyan yan. Buy ati ya pansunulun kaganawan manampalataya kan Bapan Namalyari ya miaawyun saantu man na lugal.
Ya Banal la Pangapun
(Mateo 26:1-29; Marcos 14:22-25; Lucas 22:14-20)
17Tungkul sa itipan ku amêsên kamuyu, a kataw madayêw, gawan ya pamititipun yu, mamakadawak buy asê makakangêd. 18Tagawan muna sa kaganawan, nabalitan kuy balang mititipun kaw bilang manampalataya, mipapangkat kaw. Pêtêg lawês ya abiin. 19Kaylangan malyari ya abiin amên matandan nu sisabêt kamuyuy pêtêg manampalataya. 20Nu mititipun kaw amên mangan sa Banal la Pangapun, alway nan pêtêg ga Banal la Pangapun na pandaygên yu, 21gawan a kaw miêêtêng, nun a tambêng yinan pangkanên na sarili yun bakal. Kabay ya kaatag, nanabsuy buy nalasing ngana, pakan layangên pun na kaatag. 22Ayin kaw nayin sarilin bali amên baydu kaw mangan buy minêm? Sa pandaygên yun abiin, pandustakên yuy manampalataya kan Bapan Namalyari ya miaawyun buy pan-ipakadêng-êy yuy mapatêl la kalulu. Sabêt amêsên na labay yun daygên ku? Dayêwên kataw? Asê!
23Ati ya aral la indin Panginuun kangku buy in-aral ku êt kamuyu. Sabitun yabin insupakat ta Panginuun Jesus, nangwa yan tinapay. 24Buy pamakayari nan nagpasalamat kan Bapan Namalyari, binis-ilbis-il nay ati buy sinabi, “Ati ya lawini kuy pan-idin ku para kamuyu. Daygên yuy ati bilang pangganaka yu kangku.” 25Pamakayari lan nangan, kingwa nay basuy nag-alak, buy sinabi na kalla, “Ya pan-inêmên na ati, sabay ya bayuy kasunduwan ya pinagpapêtgan daya ku. Balang inêmên yuy ati, daygên yu bilang pangganaka kangku.” 26Gawan sa balang pangan yun ati ya tinapay buy paminêm yun ati ya pan-inêmên, pan-ipatanda yuy pangamatin Panginuun angga sa pag-udung na.
27Kabay nu sisabêt man na mangan tinapay buy maminêm pan-inêmên Panginuun un asê ustuy pan-isipin, mangasalanan ya laban sa lawini buy sa dayan Panginuun. 28Kaylangan usisên balang gisay sarili na nu sêpat yan mangan tinapay buy minêm pan-inêmên. 29Tagawan sisabêt man na mangan ati ya tinapay buy minêm ati ya pan-inêmên ya a na pampaulagên na lawinin Cristu, nangan nina buy ninêm minan ikaparusa na. 30Buy ati ya sangkan kabay malakê kamuyuy mangayna buy nipagsakit. Buy dilag êt dakun umnuy nati.
31Nuwa nu sikitaminay mangusisa sa sarili tamu nu ustu o asê ustuy pandaygên tamu, a kitamina parusan Bapan Namalyari. 32Nu pamparusan kitamu man Panginuun Jesus, pamitinêk na kantamuy ati amên a kitamu maparusan kaawyun na mani tawuy asê manunul kan Bapan Namalyari.
33Kabay mani mapatêl ku, nu mititipun kaw para sa Banal la Pangapun, miêêtêng kaw. 34Buy nu dilag layangên kamuyu, mangan nina pun sa bali na amên a kaw maparusan Panginuun gawan sa pandaygên yu sa pamititipun yu. Buy tungkul laman sa kaatag bagay, pakapalanên ku tana pamakalatêng ku baysên.
12Mani kaagyuwan na pan-idin Ispiritun Bapan Namalyari
1Amêsên, mani mapatêl, tungkul sa kaagyuwan na pan-idin Ispiritun Bapan Namalyari, labay kun matandan yuy ustu. 2Tanda yuy sabitun a yu pun kilala si Bapan Namalyari, pawa kaw mailitêp sa pagsimba sa mani diyusdiyusan ya asê makapagsabi. 3Kabay labay kun matandan yuy asê masabin gisay tawuy, “Isumpa si Jesus!”, nu pan-awyunan yan Ispiritun Bapan Namalyari. Buy asê êt masabin gisay tawuy, “Si Jesus ya Panginuun,” nu a ya pan-awyunan Ispiritun Bapan Namalyari.
4Dilag magmikakanayun na kaagyuwan na pan-idin Ispiritun Bapan Namalyari, nuwa kay gigisay Ispiritun Bapan Namalyari ya mam-in ati. 5Dilag magmikakanayun na paralan sa paglingkud, nuwa kay gigisay Panginuun na paglingkuran tamu. 6Magmikakanayun na pan-ipadyag Bapan Namalyari kantamu, nuwa kay gigisay Bapan Namalyari ya mam-i kantamun kaagyuwan daygên na mani ati.
7Ya balang gisa kantamu, pambiyan kaagyuwan mipakit un idi kanay Ispiritun Bapan Namalyari amên makasawup yan mamapas-êy panampalatayan kaatag. 8Ya dakun umnu kantamu, pambiyan Ispiritu un kaagyuwan mamisabin mensayin kabiyasnan. Ya kaatag êt taman, pambiyan mensayin katandan ya ubat êt sa gigisay Ispiritu. 9Ya kaatag gaman, pambiyan Ispiritun maragul la panampalataya kan Bapan Namalyari buy ya kaatag, pambiyan kapangyarian mamaiyul nipagsakit. 10Ya kaatag, pambiyan Ispiritun kapangyarian manyag mamakaupapas, buy ya kaatag, pambiyan kaagyuwan mipatandan sabi ya ubat kan Bapan Namalyari. Dilag êt taman pambiyan kabiyasnan makakilala nu ubat sa Ispiritun Bapan Namalyari ya pansabin gisay tawu o asê. Ya kaatag, pambiyan kabiyasnan magsabin magmikakanayun na sabi ya a la natandan. Ya kaatag gaman êt, dilag kabiyasnan mamipaintindin abiin na mani sabi. 11Nuwa kay gigisay Ispiritun Bapan Namalyari ya manyag kaganawan abiin buy pan-idin na sa balang gisa ayun sa kalabayan na.
Kaawyun kitamu sa gigisay lawini
12Gigisay lawinin tawu, nuwa malakêy mamibuu buy magmikakaatag ga parti. Para êt baydu si Cristu. Kay gigisay lawini na, nuwa malakêy mamibuu buy magmikakaatag ga parti. Sikitamun mani manampalataya, para kitamun magmikakaatag ga partin lawinin Cristu. 13Sikitamun kaganawan, Judio man o asê, ipus man o malaya, binawtismuwan kitamu sa gigisay Ispiritu amên madyag gisay lawini. Buy gigisay Ispiritu êt ta tinanggap tamun kaganawan.
14Ya lawini, pan-ibuun malakêy parti buy alwan kay gigisay parti. 15Kabay nu makapagsabi ya bitis buy sabin nay, “Gawan alwa kun gamêt, alwa kun partin lawini,” alwan labay sabin ati ya a yina partin lawini. 16Buy nu makapagsabi yaman na têk buy sabin nay, “Gawan alwa kun mata, alwa ku êt partin lawini,” alwan labay sabin ati ya a yina partin lawini. 17Gawan nu ya buun lawini, pawan mata, ipakun makalêngên ati? Buy nu ya lawini, kay pawan têk, ipakun makadêp pa ati? 18Nuwa ingkabit Bapan Namalyari ya magmikakanayun na partin lawini sa bibiyan la ayun sa kalabayan na. 19Nu ya lawini, kay pan-ibuun gisay parti, a tamu masabin lawini ya ati. 20Ya pêtêg, pan-ibuun malakêy parti ya lawini, nuwa kay gigisay lawini.
21Kabay nu makapagsabi ya mata, a na malyarin sabin sa gamêt, “A kata kaylangan.” Buy nu makapagsabi êt ta ulu, a na malyarin sabin sa bitis, “A kata kaylangan.” 22Ta ya pêtêg, ya mani partin lawini tamu ya para dayin mayna, sabay pun êt ta kaylangan. 23Ya mani partin lawini ya sa êlêw tamuy asê kapapadayêw, sabay ya pansaysayên tamun mangêd. Buy ya mani partin lawini ya a tamu pan-ipakit, sabay ya pampakangêdên tamu. 24Asina kaylangan ipakapalay partin lawini ya asê makapadêng-êy ipakit. Para êt baydu, sên pinakapalan Bapan Namalyari ya lawini tamu, binyanan nan karangalan na mani partin lawini tamu ya sa êlêw tamu asê kapapadayêw 25amên asê mangapisisyay, nun a mipagmalasakit ta balang gisa. 26Nu masakitan na gisay partin lawini, masakitan êt ta kaganawan parti. Buy nu pamparangalên na gisay parti, matula êt ta kaganawan parti.
27Sikaw kaganawan ya mamibuu sa lawinin Cristu buy ya balang gisa, partin lawini na. 28Buy sa lawinin ati ya ayin kaatag nun a ya manampalatayay miaawyun, ati ya mani parti ya intalagan Bapan Namalyari. Ya mumuna, mani apostul. Ya ikalwa, mani propeta. Ya ikatlu, mani manuru. Pinili na êt ta mani manyag mani mamakaupapas, mani mamaiyul sa nipagsakit, mani manawup, mani mamaala, buy mani magsabi sa magmikakanayun na sabi ya a la natandan.
29Tanda tamuy alwan kaganawan apostul, alwan kaganawan propeta o manuru. Alwan kaganawan binyanan kaagyuwan manyag mani mamakaupapas, 30mamaiyul sa mani nipagsakit, makapagsabi sa magmikakanayun na sabi ya a la pun natandan o mamipaintindi sa mani sabin abiin. 31Nuwa pagpilitan yun matanggap ya mas maulagay mani kaagyuwan. Buy amêsên, ituru ku kamuyuy pinakamaulaga sa kaganawan.
13Ya Pangidu
1Nu makapagsabi yaku man sa magmikakanayun na sabin mani tawu buy mani ang-el, nuwa ayin nakun pangidu, kay para kutan kumpanay magbatengteng o pompiyang nga matarit. 2Nu dilag gaku man kaagyuwan mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari buy nu dilag gaku man pangintindi sa kaganawan mani kapêtêgan ya inliim na sabitun nuna buy nu dilag gaku man kaganawan kabiyasnan, nuwa nu ayin nakun pangidu, ayin nakun pukat. Buy nu mailipay ku man na mani bung-uy gawan sa maragul la panampalataya ku, nuwa ayin nakun pangidu, ayin nakun pukat. 3Buy agyan idin ku man na kaganawan pibandiyan ku buy nu iandug ku man na lawini ku amên sêlbên, nuwa ayin nakun pangidu, ayin naku pun êt nabang.
4Ya tawuy dilag pangidu, mapamibabata ya, maganaka ya, a ya katandan mainggit, a ya mapagpadayêw o mapagmatag-ay, 5mapanggalang ya, a ya makasarili, a ya mapanubag buy a ya mapamitanêm sakit nakêm sa kaparisu, 6a ya matula sa kadawakan, nun a matula ya sa kapêtêgan. 7Ya tawuy dilag pangidu, mibabata ya, pawan magtiwala, pawan dilag pag-asa, buy mapamibabata angga sa katganan.
8Dilag katganan na pamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari buy ya pagsabin kaatag sabi ya asê natandan. Para êt baydu ya pamipatandan kabiyasnan. Nuwa ya pangidu, ayin katganan. 9Asê pun lubus ya kabiyasnan tamu. Para êt bayduy kaagyuwan mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari. 10Nuwa sa pallumatêng allu ya mapakadyag ganap pa kaganawan, mitas say kakulangan.
11Sabitun anak kaku pun, ya pagsabi ku, ya isip ku buy ya pangatuynungan ku, kaparisun anak. Nuwa sên maragul lakina, inlakwanan kinay isip anak. 12Amêsên, asê pun malinaw wa pangilala tamu kan Bapan Namalyari. Kay para kitamun nakaêlêw sa napukakêy sulamin. Nuwa lumatêng nga alluy makitan tamun arapan si Bapan Namalyari buy lubus tamu yan makilala kaparisun pangilala na kantamu.
13Kabay tatluy bagay ya manugêl: ya panampalataya, ya kapilmiyan buy pangidu. Nuwa ya pinakadakila, sabay ya pangidu.
14Ya pagsabin magmikakanayun na sabi ya asê pun natandan
1Pagpilitan yun idun na kaparisu yu buy pagpilitan yun mapakamuyuy kaagyuwan na pan-idin Ispiritun Bapan Namalyari, luyang ngay pamipatandan mensayin Bapan Namalyari. 2Ya tawuy magsabi sa kaatag sabi ya a na natandan, a ya makisabi sa tawu, nun a kan Bapan Namalyari, gawan ayin makaintindi kana. Magsabi yan inliim ma kapêtêgan sa kapamilatan sawup Ispiritun Bapan Namalyari. 3Nuwa ya tawuy mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, magsabi ya sa mani tawu amên masawpan silan mapapas-êy ya panampalataya la, mapapas-êy ya nakêm la, buy mabiyan silan kasiglan. 4Ya magsabi sa kaatag sabi ya a na natandan, pampapas-êyên nay sarili nan panampalataya. Nuwa ya mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, pampapas-êyên nay mani manampalatayay miaawyun.
5Labay ku dayin makapagsabi kaw kaganawan un magmikakanayun na sabi ya a yu pun natandan, nuwa mas labay ku pun na mamipatanda kaw mensayi ubat kan Bapan Namalyari. Tagawan ya tawuy mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, mas maulaga kaysa sa magsabin magmikakanayun na sabi ya a na pun natandan, liban ta nu ipaintindi nay sabin abiin amên mapapas-êy nay mani manampalatayay miaawyun.
6Mani mapatêl kuway, sabêt ta makwa yuy nabang, nu maku waku baysên kamuyu buy magsabi yaku sa magmikakanayun na sabi ya a yu mapukatan? Ayin! Liban tana nu sabin ku kamuyu sa sabi ya mapukatan yu ya impakit Bapan Namalyari kangku, ya natandan ku tungkul kana, ya sabi ya pan-ipasabi na kamuyu, o pangaral.
7Agyan na mani gamit ta ayin biyay kaparisun bulugudyung buy alpa, nu asê malinaw wa panêna buy panigtig, parasaantun matandan makalêngê nu sabêt ta kantay pan-itigtig alpa buy bulugudyung? 8Buy nu bêgên na mani sundalus gamit ta patutut, nuwa a la mapukatan na labay sabin tunuy patutut, parasaantu silan makapaglêan para sa pamikilaban? 9Para kaw êt baydu. Parasaantun matandan gisay manampalataya ya labay sabin pansabin yu sa kaatag sabi nu a nay naman mapukatan ya sabi ya panggamitin yu? Para kaw êt makisabi sa angin. 10Malakêy sabi sa babun luta buy balang gisay sabi, dilag labay sabin. 11Nuwa nu a ku tanday sabi ya panggamitin kasabi ku, a kay mikaintindi ta para kay dayuwan. 12Sa paglabay yun mani kaagyuwan na pan-idin Ispiritun Bapan Namalyari, pagpilitan yun mapakamuyuy mani kaagyuwan na mamapas-êy sa mani manampalatayay miaawyun.
13Kabay ya tawuy magsabi sa kaatag sabi ya a na natandan, sêpat ya êt manalangin na biyan yan kaagyuwan mamipaintindi. 14Nu manalangin naku sa magmikakanayun na sabi ya a ku natandan, ya ispiritu kuy manalangin, nuwa asê mapukatan isip ku. 15Nu parabaydu, sabêt ta sêpat kun daygên? Manalangin naku sa magmikakanayun na sabi sa ispiritu ku buy manalangin naku êt sa sabi ya mapukatan isip ku. Magkanta ku sa kaatag sabi sa ispiritu ku buy magkanta ku sa sabi ya mapukatan isip ku. 16Nu magpasalamat ka kan Bapan Namalyari sa kapamilatan ispiritu mu buy asê mapukatan tawuy idi baydu, parasaantu yan makapakitbay “Awuy Panginuun” sa pagpasalamat mu, nu a nay naman mapukatan na pansabin mu? 17Agyan mangêd da pagpasalamat mu kan Bapan Namalyari, nu asê mapukatan kaatag, a ka nakasawup sa pamapas-êy panampalataya na.
18Magpasalamat taku kan Bapan Namalyari, ta igit taku kamuyun makapagsabin magmikakaatag ga sabi. 19Nuwa sa pamititipun mani manampalataya, mas labay ku pun na magsabi yakun limay sabi ya mapukatan la amên maturwanan ku sila, kaysa magsabi yakun libulibuy sabi sa kaatag sabi ya ayin makapukat.
20Mani mapatêl ku, agana kaw napakaisip anak tungkul sa mani kaagyuwan na indin Ispiritun Bapan Namalyari. Pakitbusan yuy mani anak ka ayin tanda sa nangadadawak, nuwa sa pangintindi, pakadyag kaw isip tuwa. 21Paradi ya idi sa kasulatan Bapan Namalyari,
“Magsabi yaku sa mani tawun ati sa kapamilatan mani tawuy dilag kaatag sabi buy sa kapamilatan mani tawuy dayuwan,
nuwa a sila pun êt mallêngê kangku.”14:21 Isaias 28:11-12.
22Kabay ya kaagyuwan na magsabin kaatag sabi ya a yu natandan, sabay ya tanda’ para sa mani alwan manampalataya, alwan para sa mani manampalataya. Nuwa ya kaagyuwan na mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, tanda’ para sa mani manampalataya, alwan para sa asê manampalataya.
23Nu magtipun kaw wa mani manampalataya buy sikaw wa kaganawan magsabi sa kaatag sabi ya a yu pun natandan, buy dilag lumatêng nga asê manampalataya ya asê tanday pandaygên yu, a la nayi isipin na tinutulaw kawna? 24Nuwa nu sikaw kaganawan na mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari buy lumatêng nga asê manampalataya ya asê tanday pandaygên yu, matandan nay makasalanan ya. Mabêgbêg ga nakêm na gawan sa pansabin yun kaganawan buy matandan nay maparusan ya. 25Agyan na mani nakaliim sa bêkê na, maiawas. Kabay manduku ya sa pagsisi na buy mangulimên ya kan Bapan Namalyari buy sabin nay, “Taganan idi kamuyu si Bapan Namalyari.”
Ya masalaysay ya pamititipun
26Kabay mani mapatêl ku, ati ya sêpat yun daygên sa pamititipun yu. Ya kaatag, magkanta buy ya kaatag, manuru, buy ya kaatag, mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari. Ya kaatag, magsabi sa kaatag sabi ya a la pun natandan. Buy ya kaatag, mamipapukat nu sabêt ta labay sabin mani sabin abitu. Ipilmi yuy kaganawan daygên yu sa pamititipun yu para sa ikapas-êy panampalataya yu. 27Nu dilag magsabi sa kaatag sabi ya a la pun natandan, kaylangan kay luluwa o tatlu, buy asê miaagnan, buy sêpat dilag mamipapukat sa pansabin la. 28Nuwa nu ayin mamipapukat, mangimbêk tana sila sa pamititipun mani manampalatayay miaawyun buy makisabi sila tana kan Bapan Namalyari un magpagisa.
29Nu dilag kamuyun binyanan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, tulutan magsabi ya luwa o tatlu kalla. Buy ya kaatag, sêpat mallêngê buy usisên la nu ubat kan Bapan Namalyari o asê. 30Amêsên, nu dilag nakaiknu ya binyanan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, sêpat pun tunggên na magsabi amên makapagsabi êt ta kaatag. 31Gawan sikaw kaganawan, malyarin mipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari un tisatisa amên mabiyasay kaganawan buy pumas-êy ya panampalataya yu. 32Buy ya mani manampalatayay nakatanggap un kaagyuwan na mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, malyari silan miêêbas magsabi gawan dilag silan pamênbên sa sarili. 33Gawan si Bapan Namalyari, a ya Namalyarin kagulwan, nun a Namalyari yan kasalaysayan buy kapatêtbêkan.
Kaparisun naugalyan kaganawan manampalatayay miaawyun na mani pinilin Bapan Namalyarin kay kana, 34ya mani babayi, sêpat mangimbêk sa pamititipun yu gawan a sila pantulutan magsabi.14:34 Sa panawun Pablo ya mani babayi, a sila nag-aral buy kay idi sa bali ya babayi. Sêpat silan pasakup sa mani lawyaki gawan parabayduy idi sa Kautusan. 35Nu dilag silan patang, patangên la tay asawa la pangalatêng la sa bali la, gawan mamakapadêng-êy magsabi ya babayi sa pamititipun mani manampalatayay miaawyun.
36Indap yu nayi nu ubat kamuyuy Sabin Bapan Namalyari, o kay sikaw wa nakatanggap ati? 37Nu dilag kamuyun mangisip dilag yan kaagyuwan mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari o dilag kaagyuwan na ubat sa Ispiritun Bapan Namalyari, sêpat nan kilalanên ya si mani insulat ku kamuyu, utus Panginuun. 38Buy nu a na labay tanggapên na mani pansabin ku, agana yuya êt tanggapên.
39Kabay mani mapatêl ku, pagpilitan yun mamipatandan mensayi ubat kan Bapan Namalyari, nuwa agana yu bênbênan na magsabi sa kaatag sabi ya a la pun natandan. 40Daygên yuy kaganawan sa ustu buy sa masalaysay ya paralan.
15Ya panguman pangabyay Cristu
1Amêsên na mapatêl, labay kun ipaganaka kamuyuy Mangêd da Balita ya in-aral ku kamuyu. Ati ya aral la tinanggap yu buy angga amêsên panampalatayanan yu. 2Sa kapamilatan ati ya Mangêd da Balita, niligtas kawna nu papakatalanên yun mangêd da in-aral ku, liban ta nu alwan pêtêg ga panampalataya yu.
3Tagawan impatanda kina kamuyuy pinakamaulagay aral la indin kangku. Paradi ya impatanda ku sabitun nuna. Nati si Cristu amên iligtas kitamu sa mani kasalanan tamu, ayun sa pansabin Kasulatan. 4In-ilbêng ya buy nanguman nabyay sa ikatluy allu, ayun êt sa pansabin Kasulatan. 5Nagpakit ya kan Pedro. Pamakayari, nagpakit ya êt sa mapu buy luway apostul na. 6Pamakayari, nagpakit yan katamisan sa maigit liman dalan na mapatêl la mititipun. Malakê kallay nabyay pun angga amêsên, nuwa ya kaatag kalla, nati yana. 7Nagpakit ya êt kan Santiago buy pamakayari, nagpakit ya sa kaganawan mani apostul.
8Buy sikuy katatawliyan nan pinagpakitan, ya kaparisu kuy gisay kulaw ya in-anak un asê ustu sa buwan.15:8 Mani Dyag 9:1-19; 22:6-16; 26:12-18.9Tagawan sa kaganawan mani apostul, sikuy pinakanayêpa buy a ku sêpat bêgên gisay apostul, gawan pinasakit kuy mani manampalataya kan Bapan Namalyari ya miaawyun.15:9 Mani Dyag 8:1; 8:3; 9:1-2; 22:4-5; 26:9-11; Galacia 1:13. 10Nuwa gawan sa kangêdan nakêm Bapan Namalyari kangku, dinyag nakun apostul. Buy asê nasayang nga kangêdan nakêm Bapan Namalyari kangku, gawan nagpakapagal laku un igit kaysa sa kaganawan kaatag apostul. Nuwa alwan sa sarili kun kaagyuwan, nun a sa kangêdan nakêm Bapan Namalyari. 11Kabay ayin pamikaatag nu sila o siku ya mangaral kamuyu. Ya maulaga, gigisay pan-iaral yan buy abitu êt ta panampalatayanan yu.
Ya panguman pangabyay mani nati
12Amêsên, pan-iaral yan kamuyu ya si Cristu, nanguman yan nabyay. Uysiyan pansabin dakun umnu kamuyuy a ya pabyayên manguman Bapan Namalyari ya mani nati ta? 13Nu pêtêg ayin panguman pangabyay, labay sabin, agyan si Cristu, asê êt nanguman nabyay. 14Buy nu pêtêg asê nanguman nabyay si Cristu, ayin kapukatan na pangaral yan buy ayin êt pukat ta panampalataya yu. 15Buy alwan kay abiin. Lumtaw kay êt malaram ma mamipapêtêg tungkul kan Bapan Namalyari, gawan impapêtêg yan na pinabyay manguman Bapan Namalyari si Cristu. Nu pêtêg asê mabyay ya nangamamati, mapalyarin asê pêtêg ga impapêtêg yan ya pinabyay nan manguman si Cristu. 16Gawan nu ya mani nati, asê umanên pabyayên, asê êt nanguman pinabyay si Cristu. 17Buy nu asê nanguman nabyay si Cristu, ayin pukat ta panampalataya yu buy a kaw pun napatawad sa mani kasalanan yu. 18Buy labay sabin êt, ya mani nati yana ya nanampalataya kan Cristu, nilaku sila sa ayin katganan na parusa. 19Nu ya kapilmiyan tamu kan Cristu, kay para sa biyay tamu baydi sa babun luta, kapapalunus kitamu sa kaganawan tawu.
20Nuwa ya kapêtêgan, si Cristuy nunan pinabyay bilang pagpapêtêg ya pabyayên manguman na nangamamati. 21Gawan sa gisay tawu, ya si Adan, inlumatêng nga kamatyan sa kaganawan tawu. Kabay gawan êt sa gisay tawu, ya si Cristu, manguman mabyay ya nangamamati. 22Gawan nu parasaantu ya kaganawan tawuy mangamati gawan sa pamikibêtêk la kan Adan, para êt taman baydu, sikitamun kaganawan, pabyayên manguman gawan sa pamikibêtêk tamu kan Cristu. 23Nuwa dilag sarisarilin takdan panawun na panguman pangabyay. Nunan pinabyay si Cristu. Pamakayari, pag-udung Cristu baydi sa babun luta, pabyayên na êt ta mani manampalataya kana. 24Buy pamakayarin ati, lumatêng nga katganan. Idin Jesus ya pag-ari sa Namalyari buy Bapa pamakayari nan sirên na kaganawan mag-ari, manungkulan buy dilag kapangyarian laban kan Bapan Namalyari. 25Tagawan kaylangan mag-ari si Cristu angga sa lubus nan masambut ya kaganawan kapati na. 26Buy ya tawlin kapati ya sambutun Jesus, sabay ya kamatyan mani tawu.15:26 Sa Griego ati ya labay nan sabin “Si tawlin kapati ya sirên na kamatyan.”27Pansabin sa Kasulatan, “Ya kaganawan bagay, impasakup Bapan Namalyari kan Cristu.”15:27 Mani Kanta 8:6. Nuwa sa sabi ya “kaganawan bagay,” asê labay sabin baydi ya kaawyun si Bapan Namalyari tagawan sabay siyay nipasakup kaganawan bagay sa aypan kapangyarian Cristu. 28Nu nipasakup pa kaganawan kan Cristu, magpasakup êt si Cristu kan Bapa ya sabay ya namipasakup kanan kaganawan amên manakup pana si Bapan Namalyari sa kaganawan.
29Dilag mani tawuy nagpabawtismu para sa mani nati la. Amêsên, nu ayin panguman pangabyay mani nati, ayin ulagay pagpabawtismu la para sa mani nati.
30A kay migaganaka agyan idi kay sa nadawak ka kabilyan sa inuras-uras, gawan tanda yan na pabyayên manguman na mani nati. 31Mani mapatêl, nu parasaantun pêtêg ga pan-ipagmaragul kataw gawan sa pamikibêtêk yu kan Cristu Jesus ya Panginuun tamu, parabaydu êt ta pêtêg ga allu-allu wakun idi sa bunak kamatyan. 32Nu kay para sa kabilyan mani tawu baydi sa babun lutay pamibabata ku sabitun inarap kuy mani manalungat kangku baydi sa Efeso ya paran mangatubag ga ayup, ayin awêd ulagay ati nu asê pabyayên manguman na mani nati. Mangêd pun na sunulun tamu tanay panabin na, “Kinabitan taminan mangan buy kinabitan taminan minêm unuwa kay mati kitamu.”15:32 Isaias 22:13.
33Agana kaw pailitêp sa panabin na abiin, nun a ati ya paniwalan yu, “Ya nangadawak ka pagkaawyun sabay ya makasiran mangêd da ugali.” 34Magpakasalaysay kaw buy itgên yuy panyag kasalanan gawan na dakun umnu kamuyu, a la pun kilala si Bapan Namalyari. Pansabin ku kamuyuy abiin amên madêng-êyan kaw sa sarili yu.
Ya lawini sa panguman pangabyay
35Nuwa dilag mamatang, “Parasaantun pabyayên manguman na nangamamati? Sabêt ta kalasin lawini la?” 36Ayin kan tanda. Alwa nayin bayu bumyay ya bini, ilbêng muya pun sa luta buy nu nailbêng mina, baydu yapun bumyay. 37Buy agyan sabêt ta bini ya itanêm mu, kaparisun trigu o sabêt pun na bini, kaatag gay lawini na nu tumubuy na. 38Nuwa idi kan Bapan Namalyari nu sabêt ta magin lawinin magmikakaatag ga bini.
39Para êt bayduy lawinin mani bagay ya dilag biyay. Alwan kaganawan lawini pariparisu. Magmikakaatag ga lawinin tawu, lawinin ayup, lawinin uybun manuk buy kênan lanêm. 40Dilag mani lawini ya pallangit buy dilag lawini ya palluta. Kaatag ya kangêdan lawinin palluta buy kaatag êt ya kangêdan lawinin pallangit. 41Kaatag ga sawang allu sa sawang buwan buy kaatag êt ta sawang mani bêtêwên. Buy agyan na mani bêtêwên, dilag magmikakanayun na sawang.
42Para êt bayduy panguman pangabyay nangamamati. Ya lawini ya pan-ilbêng, mambumata ya. Nuwa nu manguman kitamun pabyayên, mibayuy nay lawini tamu, ayina bumata kanuman. 43Ya lawini ya pan-ilbêng, nadawak buy mayna, nuwa sa panguman pangabyay, pakadyag yan mangêd buy napas-êy. 44Ya lawini ya pan-ilbêng sabay ya palluta. Nuwa nu inuman pinabyay ya ati, pallangit tay ati. Gawan nu dilag lawini ya palluta, dilag êt taman lawini ya pallangit. 45Pansabin sa Kasulatan Bapan Namalyari, “Ya nunan tawu ya si Adan, binyanan yan biyay.”15:45 Genesis 2:7. Nuwa ya tawlin Adan ya si Cristu, mam-i yan biyay ya ayin katganan. 46Nuwa alwan lawini ya pallangit ya nuna, nun a ya lawini ya palluta. Buy pamakayari, baydu pun manunul la lawini ya pallangit. 47Ya nunan tawu ya si Adan, ubat ya sa luta. Nuwa ya ikalway tawu ya si Cristu, ubat ya sa langit. 48Ya lawinin mani tawu baydi sa babun luta, kaparisun lawinin Adan na diyag sa luta. Ya lawinin mani tawuy umanên pabyayên, kaparisun lawinin Cristu ya ubat sa langit. 49Kabay nu parasaantuy lawini tamu amêsên kaparisun Adan ya naubat sa luta, lumatêng nga alluy mapagkaparisun lawini tamuy lawinin Cristu ya ubat sa langit.
50Mani mapatêl ku, ati ya labay kun sabin. Ya lawini tamuy dilag laman buy daya, a ya malyarin miawyun sa kaarian Bapan Namalyari. Ta ya lawinin ati ya mambumata, a ya malyarin makapagmanan biyay ya ayin katganan.
51Nuwa mallêngê kaw gawan dilag gakun sabin kamuyuy gisay nakaliim. Asê kaganawan kantamu mati, nuwa kaganawan tamu, biyan bayun lawini 52sa gisay pakulimad, sa gisay kêdêm mata, kaagnan sênêg tawlin patutut. Tagawan sa pamasnêg patutut, umanên pabyayên na mani nati buy biyan lawini ya asê mambumata. Buy sikitamun nangabyay pun, biyan kitamu êt bayuy lawini. 53Gawan ya lawini tamuy mambumata buy mangamati, sagilyan lawini ya asê mambumata buy asê mangamati. 54Buy nu ya lawini ya mambumata buy mangamati, nasagilyan nan lawini ya asê mambumata buy asê mangamati, matupad day panabin sa Kasulatan Bapan Namalyari,
“Nasambut tay kamatyan. Ganap pay panambut!15:54 Isaias 25:8.
55Ayin nan kapangyarian na kamatyan.
Nasambut tay kamatyan.”15:55 Hosea 13:14.
56Kay dilag kapangyarian na kamatyan kantamu gawan sa kasalanan. Buy dilag kapangyarian na kasalanan kantamu gawan sa Kautusan. 57Nuwa salamat kan Bapan Namalyari, gawan binyanan na kitamun panambut laban sa kasalanan buy kamatyan sa kapamilatan Panginuun tamun Jesu Cristu.
58Kabay mani kakaidwan kun mapatêl, magpakapas-êy kaw buy agana kaw mangayna sa panampalataya. Magpakasipêg kaw sa pandaygên na indin kamuyun Panginuun, gawan tanda yuy asê masayang nga pagpagal yu.
16Sawup para sa mani taga Judea
1Amêsên, tungkul laman sa panipun sawup para sa mani manampalataya kan Bapan Namalyari ya idi sa prubinsyan Judea ya pinili nan kay kana, pakitbusan yuy impadyag ku sa mani manampalatayay miaawyun na idi sa Galacia. 2Sa balang allun Duminggu, ya balang gisa kamuyu mil-an peray agyu nan idin ubat sa mani naabli na. Buy tipunun yuy abiin amên sa pallumatêng ku baysên, nakal-an nay isawup yu. 3Pallumatêng ku baysên, ipalaku ku sa Jerusalem ma mani tawuy pinili yu ya mantan sawup yu, buy manyag gakun sulat ta mamipakilala kalla. 4Buy nu kaylangan kun maku sa Jerusalem, kilaku sila kangku.
Mani palanun Pablo
5Pamakaubat ku sa Macedonia, maku waku baysên sa Corinto gawan duman naku pun baydu. 6Mapalyarin mabuyutan ku baysên kamuyu. Buy dat baysên nakinan mamalibas panawun nalêpêt amên masawpan yuku sa mani kaylangan ku sa sumunul kun pamita, agyan saantu man na lakwên ku. 7A ku labay ya kay magdan naku kamuyu. Labay kun mabuyutan kataw mapagkaawyun, nu labayên Panginuun.
8Nuwa manugêl laku pun baydi sa Efeso angga sa allun Pentecostes, 9gawan agyan malakêy manalungat kangku baydi, malakê êt ta kalabay mallêngê sa Mangêd da Balita ya pan-iaral ku.
10Pamakalatêng Timoteo baysên, lingunun yuyan mangêd amên mipatêtbêk ka nakêm na, gawan kaparisu kuyan maglingkud sa Panginuun. 11Gana yuya dustakên, nun a sa pamita na, sawpan yuya sa mani kaylangan na amên matula yan makapag-udung kangku. Gawan pan-êtêngên kuyan lumatêng baydin kaawyun na kaatag pun na mapatêl sa panampalataya.
12Tungkul laman sa patêl tamun si Apolos, pikisabyan kuy nan mangêd da magliwa ya baysên kamuyu kaawyun nay dakun umnuy mani mapatêl. Nuwa a na pun labay maku baysên amêsên, kayanu dilag yatanan panawun, maku ya baysên.
Kayaryan un Tipan
13Mapaglêan kaw buy magpakapas-êy sa panampalataya. Magin namanidêg kaw buy agana malimu. 14Buy sabêt man na daygên yu, daygên yun dilag pangidu.
15Tanda yuy si Estefanas buy pamilya na ya nunan nagin manampalataya baysên sa prubinsyan Acaya. In-il-an lay sarili la sa paglingkud sa mani pinilin Bapan Namalyarin kay kana. Kabay makisabi yaku kamuyuy mani mapatêl, 16ya magpasakup kaw kalla buy sa kaganawan kaparisu lan maglingkud sa Panginuun un buun sipêg.
17Matula ku sa pallumatêng lan Estefanas, Fortunato, buy Acaico, gawan pandaygên la para kangkuy a yu madyag gawan ayin kaw baydi. 18Pinatula lay nakêm ku, kaparisun pamatula la kamuyu. Biyan yun ulagay mani kaparisu la.
19Nagpapakun kawna, sabin mani manampalatayay miaawyun na idi sa prubinsyan Asia. Buun nakêm êt sinabi lan Aquila buy si Priscila ya nagpapakun kawna gawan parisu kaw nakibêtêk sa Panginuun. Nagpapakun kawna sabin êt mani manampalatayay mititipun sa bali la. 20Buy nagpapakun kaw êt sabin kaganawan manampalataya baydi.
Miaapêt kaw bilang mipapatêl kan Cristu.
21Nagpapakun kaw êt, sikuy ati si Pablo buy siku mismuy nanulat sa pangumustan ati.
22Isumpan Bapan Namalyari ya sisabêt man na asê mangidu kana.
Panginuun, mag-udung kayna!
23Labay kun manugêl kamuyuy kangêdan na ubat sa Panginuun Jesus.
24Kakaidwan kataw kaganawan bilang mani mapatêl kan Cristu Jesus.