IJON

1

1 Yè k’ukpi-iku Irinyom Irikang i mang yi. Irinyom Irikang angin i mang yi n’Atabuchi. Irinyom Irikang angin i mang yi Atabuchi iyen nga. 2 Ehe a mang yi n’Atabuchi yè k’ukpi-iku. 3 Atabuchi a shi iyem woo gbè k’inyamfo imin. Han n’ahe k’iyem ab’i yi k’iye angin woo k’a shi re. 4 K’Irinyom Irikang angin h’irikpen i yi. Irikpen angin h’a be r’okung-gboo ke eniom. 5 Okung-gboo angin i tan k’ifufu. Ifufu i tum nyim he re. 6 Atabuchi a chom uni-ichom imin ng’e kuo dee Ijon, 7 ng’a be nam iteeshe, k’ì bun de eni gbe r’okung-gboo angin, dee k’eni woo è yuo he k’è bang. 8 Uyen i yi okung-gboo nga re. A be k’ì be nam iteeshe, bun de eni gbe r’okung-gboo angin nga. 9 Angin h’a yi okung-gboo ang’achichi, ng’a be k’iye ngin, k’i tan nung eni woo. 10 Irinyom Irikang angin a mang yi k’iye angin. Atabuchi a shi iye angin gbè k’inyamfo imin. Nang nyaa, eni ab’íyé angin e chuo he re. 11 A mang be k’ubang imin. Eni imin e tum mang kpe he re. 12 Ayini, eni woo ab’e kpe he, bang har’ahe, h’ahe a ke abe ukan k’è shiri ebwa Atabuchi. 13 Abe e shiri ebwa Atabuchi; i yi dee abe e shiri nang dee abe e be yè k’iku-irifen kin nga re; i tum yi dee abe e shiri nang k’ujim ang’eniom e fen ebwan nga re. Atabuchi iyen h’a shiri Ide ibere ngin. 14 Irinyom Irikang a be shiri uniom, chi n’abere. Abere e ne utanani imin. Utanani angin h’Ide imin a ke he, ng’ahe i yi Ungwa imin itang kin ngin. Abere e ne n’ehe i na eni ebeshe k’iyem woo ab’ahe i sha; irikang imin woo i tum yi achichi nga. 15 Ijon a de eni gbe r’ahe k’irinyom angi lee dee, "Uni angin h’a yi uni ang’maa de amin dee, ’Uni ang’i ba ba pom n’àmī i yi k’irikpebe fu m, k’ucheche dee ehe i yi mokpang iyi’ ngin." 16 Ebeshe ang’a chie he irityem ngana h’a sha ng’abere e kpa ukwun pupom pupom yè k’abo imin ngin. 17 Atabuchi a ke Unaa gbè k’abo Imosis. A ne ti ebeshe, tyung ti achichi, gbè k’inyamfo Ijisos Kraist. 18 I yi r’uni ang’a ne Atabuchi k’irichi nyie re. Atabuchi ang’Ungwan ìhììhè ng’a chi n’Ide imin h’a shi ti k’abere e nyie he ngin. 19 Ekaani Ijuus ab’e yi k’Ijerusalem e chom eni ab’e shang ukum abe n’eni ab’e sha okulo k’Uchom Atabuchi dee è be bii Ijon uni ang’ahe i yi. Iyem ang’Ijon a kang h’a nung ngin. 20 Ijon a chwen ne. A hara abe ngwangg dee, "Ami m yi Ikraist nga re." 21 Abe e mang kung bii he dee, "Awo o ka yi ayung nga? Awo o yi Elaija nga a?" Ijon a hara abe dee, "Ami m yi Elaija nga re." Abe e mang bwan n’ahe bii he fo dee, "O yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang, ng’abere e bam achi ngin nga a?" Ijon a chwen dee, "Ehee, ami m yi ahe nga re." 22 Abe e ka kung bii he dee, "Awo o yi ayung nga? De ti uni ang’o yi, k’abere è ye de eni ab’e chom ti. Awo o kang gba r’ufo iwon denang?" 23 Ijon a hara abe gbè k’iyem ang’Atabuchi a mang kang gbè k’ungwu Ajaya dee, "Ami h’m yi uni ang’i gba irinyom yè k’ugbam iribu dee, ’Amin è shi ukwo k’ì nang ke Ukaani Atabuchi’ ngin." 24 Ifarasis ab’echicho b’e chom abe ichom fan Ijon ngin 25 e bii he abibii dee, "Denang h’a shi ng’o wa eni umo, gb’awo o yi Ikraist nga re, k’o tum yi Elaija nga re, k’o tum mang yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang ng’abere e bam achi imin ngin nga re?" 26 Ijon a hara abe dee, "Ami m wa eni umo ang’úgbé-irishaa nga. I yi r’uni ang’a nam n’amin k’iriwu ngin kin ng’amin e nyie he re. 27 Ahe h’a yi uni ang’i ba ba pom n’àmī ngin. M kpere k’m̀ pere he inibi ukuo-abia imin ne." 28 Iyem abin woo a mang shi k’Ibetani k’inyie irishaa Ijodan ang’ko, k’ipi ang’Ijon a yi wu eni umo ngin. 29 K’achi-atanani Ijon a ne Ijisos a kwa naa achi nuo ba fan ahe. A ka kung kang dee, "Amin è ne; Ungwa-utyam Atabuchi ng’i kung iben eni k’iye angin woo nokpo ngin h’a yi ngin. 30 Ahe h’a yi uni ang’maa de amin dee, ’Uni ang’i ba ba pom n’àmī i yi k’irikpebe fu m, k’ucheche dee ehe i yi mokpang iyi’ ngin. 31 Ami iyen m nyie he mokpang ne. Aten-anyi ang’maa be, m wa eni umo ngin, h’a yi dee k’m̀ kung he tyung eni Israel woo k’è nyie he." 32 Ijon a de abe ngwangg dee, "Maa ne Okataa-Unyang ng’a be yè k’irihung ataba n’iribokpa nang, be pom he. 33 Maa nyie he mokpang ne. Atabuchi ang’a chom mi dee m̀ be wu eni umo ngin a de m dee, ’Uni ang’o ba na ng’Ūnyāng iyi i ba ba pom he ngana, ahe h’a yi uni ang’i ba wa eni umo k’Okataa-Unyang ngin.’ 34 Maa ne he ma, h’m da amin gba r’ahe dee ehe i yi Ungwa Atabuchi nga ngin." 35 K’achi-atanani Ijon a mang nam ka n’eni-utung imin eni eha. 36 Ehe a ne Ijisos a kwa i gba. A de abe dee, "Amin è ne, Ungwa-utyam Atabuchi h’a nung ngin." 37 Ng’eni-utung Ijon ab’eni eha bin e yuo iyem ang’ahe a kang ngin, abe e nokpo pom Ijisos. 38 Ijisos a shiri achi be k’itum; a ne abe ng’e pom he e ba. A kung bii abe dee, "Ibang h’amin e chaa?" Abe e hara he dee, "Irabbi, yè kung h’o yi?" (Irikpebe ’Irabbi’ h’a yi dee, Ukaani ang’i faa eni iyem.) 39 Ijisos a dee, "Amin è be ne." Abe e ye n’ahe, ye ne ipi ang’ahe a chi. Abe e chi n’ahe kpemm yebe ikuruku k’irite angana. Abe e mang be k’akaraka ine ang’īchìè. 40 Eni eha ab’e mang yuo iyem ang’Ijon a kang, ka ka nokpo pom Ijisos ngin, ang’ukin h’a yi Andru, ungwiye Isaimon Pita. 41 Ugbugbe iyem ang’Andru a shi h’a yi dee, a ye chaa ungwiye imin Isaimon, de he dee, "Abere e ne Imesaya ma." (Angin i yi utam kin n’Ikraist. Irikpebe imin h’a yi dee, Uni-irikpen ang’Atabuchi a fam naa dee i ba chom ngin.) 42 Andru a be r’Isaimon fan Ijisos. Ijisos a ne he achi, kung kang dee, "Awo o yi Isaimon ungwa Ijon. E ba nè kuo wo dee Ikefas." (Angin i yi utam kin n’Ipita, ng’irikpebe imin i yi dee, Ukaa.) 43 K’achi-atanani Ijisos a dee ahe a nuo k’Igalili. A ne uni kin ng’e kuo dee Ifilip. A de he dee, "Pom mi be noti." 44 Ifilip i ba yè k’Ibetseda. Andru ahe n’Ipita e ba yè k’Ibetseda bu pee. 45 Ifilip a ye chun Inataniel, de he dee, "Abere e ne uni ang’Imosis a fuo gbe r’ahe k’ashan Unaa, ng’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e mang fuo gbe r’ahe ngin ma. Ahe h’a yi Ijisos ungwa Ijosef ng’i ba yè k’Inajaret." 46 Inataniel a dee, "K’Inajaret a! Iyem inung ichicho i ba yè k’Inajaret bu a?" Ifilip a hara he dee, "Be noti k’ò be ne." 47 Ijisos a ne Inataniel a kwa i ba. A kang gbe r’ahe dee, "Uni Israel kpēè h’a yi ngin, ng’ihihiri i yi k’irishi imin ne." 48 Inataniel a kung bii he dee, "Denang h’a shi ng’o nyie mi ngin?" Ijisos a dee, "Maa ne wo k’unyang ng’o chicho o chi k’iritin ídē mokpang Ifilip a ka kuo wo ngin." 49 Inataniel a kung kang dee, "Ukaani, o yi Ungwa Atabuchi nga. Awo o tum yi Ushe ang’Ísrael ngin." 50 Ijisos a de he dee, "O bang k’ucheche ang’maa de wo dee maa ne wo k’unyang ng’o chi k’iritin ídē ngin. O ba na iyem ikaani gbuduu fo, fa ang’o ne ngin." 51 A ka mang kung kang dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, amin e ba na irihung ataba ng’a buu, k’idengeli Atabuchi e muo ya k’uchi shuru ba k’itang gba k’Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ngin."

2

1 K’ate ang’irichia uga-unye i yi k’Ikena k’iyia Igalili. Īyè Ijisos a mang ye ka. 2 E kuo Ijisos ahe n’eni-utung imin ye k’uga-unye angin bu pee. 3 K’unyang ng’ebetuo ang’ūgà-unye a mia, iye Ijisos a be de he dee, "Ebetuo ibere a ka mia ma." 4 Ijisos a bii iye imin dee, "Ibang h’o da m dee m̀ shi iyem ngin ke? Unyang iyi a ka gbaje ma re." 5 Iye imin a kung de eni ab’ē báng iriji ka eni dee, "Iyem ang’ahe a kang, amin è shi he." 6 Ichie umo e jwen nga kpuokpuo idyaakin. Ugba ichie abin h’Ijuus e naa ha umo ang’abe e ba tuo abo, tuo abia, n’inyamfo irikang ibere i yi ngin. Itang kin i kung akparakpa umo gbaje k’idyaakin. 7 Ijisos a de eni ab’e bang iriji ka eni bana dee, "Amin è he umo chie ichie abin." Abe e tuo umo chie abe woo kwom be k’ungwu ibere. 8 Ehe a de abe dee, "Amin è bě he, ye ke ukaani ang’īpàm ke." Abe e shi nang. 9 Ukaani ipam ana a kung umo ang’a shiri ebetuo ngin shi tia k’ungwu ne. A nyie ipi ang’e be r’ahe re. Ayini, eni ab’ē báng iriji ka eni b’e tuo umo ana e nyie. Ehe a kuo uchebe unyaraba ye k’irifuu, 10 kung kang dee, "Iyem ang’eni e sha uwuuwere h’a yi dee abe e chaa-ùchú ba r’ebetuo ang’a taanung k’e ngwa. Ebetuo ang’a taanung ne, e ba r’ahe k’ufaa-itum k’unyang ng’eni woo e ka ngwo guru, h’awo o kung ebetuo ang’inung naa ka kpemm nyang aneten ngin." 11 Angin h’a yi ugbugbe akwani-ufo ang’Ijisos a shi tyung uchia ngin. Ijisos a shi akwani-ufo angin k’Ikena k’iyia Igalili. K’ukwo angin h’ahe a kung aheni-uchi imin tyung, k’eni-utung imin e ka bang har’ahe. 12 K’unyang ng’iyem angin a gbe, Ijisos ahe n’iye imin har’ebwiye imin r’eni-utung imin e ye k’Ikapanium. Abe e chi nga k’ungwa-irite kwee. 13 K’unyang angin, a tung kwee k’Ijuus e ji ipam ibere ang’āgbènī-tyang. Ijisos a nokpo ye k’Ijerusalem. 14 A ye k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, ye ne eni ab’e nyie agundu ja, har’utyam r’ungwa-ufaa-abakpa. A mang ne eni ab’e chi ka k’itebul e yia ūné. 15 Ehe a kung inibi kwa shi anyakpa, kwa libi r’eni woo ab’e yi ka hum iye. A libi har’utyam r’agundu, kung ūné ang’eni e yia ng’a pom k’itebul ka mii wu ko, mang bang itebul shiri tyang irihere. 16 A de eni ab’e nyie ungwa-ufaa-abakpa ja dee, "Amin è fuo abe nokpo yè k’ipi angin. Amin è kung uchom Ide iyi shiri ipi ang’e nyie ate ja re." 17 Eni-utung imin e were iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi dee, "Unyuo iyi ang’m ha k’uchom iwon h’a ba gwa m ngin." 18 Ekaani Ijuus e ka ně bii he dee, "Ibang akwani-ufo h’o ba sha k’ì tyung ti uchia dee o yi r’ukan k’ò shi iyem abin ngin?" 19 Ijisos a hara abe dee, "K’amin e yebe uchom angin he k’itang, m ba bwan n’ahe ma k’irihung ate achia." 20 Abe e kung kang dee, "Uchom angin a kung aje achaaha r’ahe idyaakin k’e me he kuru, h’o dee o ba ma he kuru k’irihung ate achia ngin a?" 21 Ayini, uchom ang’Ijisos a mang kang ngin h’a yi inyamfo imin. 22 Unyang ng’ahe a wum yè k’irifo, eni-utung imin e ka were iyem ang’ahe a mang kang ngin. Angin a shi abe k’e bang k’iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi har’iyia irikang ab’Ijisos a kang. 23 K’unyang ng’Ijisos i mang yi k’Ijerusalem k’ipam ang’āgbènī-tyang ngin, eni gbuduu e ne akwani-ufo b’a tyung uchia b’ahe a shi, k’abe e bang har’ahe. 24 Nang nyaa ngin, Ijisos a kung achi imin naa k’ufo ibere re, k’ucheche dee a nyie eni woo tantan, 25 k’i yi k’uni h’a da he gba r’uni re, k’ucheche dee a nyie iyem woo ang’i yi k’irityem eniom.

3

1 I mang yi unyiche kin ng’i yi Ifarasis ng’e kuo dee Inikodimus. Ehe i mang yi k’iriwu eni ekaani ab’Íjuus b’e na gba r’eni. 2 Ehe a be fan Ijisos r’uchu, be kang dee, "Ukaani, abere e nyie wo dee o yi uni ang’Atabuchi a chom be k’ì be faa eni iyem nga. Uni ang’Atabuchi i yi n’ahe re, i sha akwani-ufo tyung uchia ab’o sha ngin ma re." 3 Ijisos a he he iyia dee, "Achichi h’m da-a ngin dee, k’uni a bwan fen ìhììhè, ehe i ka ba na itung-ushe ang’Átabuchi k’irichi." 4 Inikodimus a kung bii he dee, "Denang h’uni ì máng be bwan fen fo, ng’ahe a ka shiri ukaani ngin? Ehe i ba tum itum ya k’irihung iye imin k’è bwan n’ahe fen ufan ang’iriha fo a?" 5 Ijisos a hara he dee, "Achichi h’m da-a ngin dee, k’uni a bwan fen gbè k’umo ahe n’Ūnyāng-Atabuchi ìhììhè, ehe i ka ba gba ya k’itung-ushe ang’Átabuchi. 6 "Uniom i fen uniom ìhììhè; Ūnyāng-Atabuchi ìhììhè h’a fen ūnyāng uniom ngin. 7 Ang’maa kang dee, ’I yi k’uni ì bwan fen kpēē’ ngin, ì kwa-a ufo iyen-iyen ne. 8 Uhum i kum ya k’ipi ang’a nyin he. O yuo ubwaa imin; o tum nyie ipi ang’ahe i ba re; o tum nyie ipi ang’ahe a nuo re. Nang utam kin h’a yi gbe r’eni woo ab’e bwan fen gbè k’Okataa-Unyang ngin." 9 Inikodimus a kung bii Ijisos dee, "Denang h’angin i ba cha ngin?" 10 Ijisos a dee, "Eeye! Awo o yi ukaani ang’i faa eni Israel iyem, h’o nyie irikpebe iyem abin ne a? 11 Achichi h’m da-a ngin dee, abere e kang gba r’iyem ab’abere e nyie, da eni iyem ab’abere e ne. Nang nyaa, iyem ab’abere e da amin ngin, amin e bang ne. 12 N da amin gba r’iyem ab’íyé angin, amin e bang ne ngin, denang h’amin e ba bang gbé k’maa de amin gbe r’iyem ab’īrīhùng ataba? 13 I yi r’uni k’iye angin ng’a nokpo ye k’irihung ataba nyie re; a ji dee Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ng’a nokpo yè k’irihung ataba be k’iye angin ìhììhè nga. 14 "N’Imosis a mang nung ushi he k’uchi, ka kung he ye k’uchi k’unyang ng’abe e mang yi k’ugbam iribu ngin, nang h’e ba kung Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ya k’uchi ngin, 15 dee k’uni ang’a be bang har’ahe i cha r’irikpen unyang nyua iye. 16 "Eni ab’íyé angin e nyin Atabuchi iyen-iyen, k’a kung Ungwa imin itang kin ang’ahe i yi r’ahe kung ke, dee k’uni ang’a be bang har’ahe i fa re; i cha r’irikpen unyang nyua iye kpemm. 17 Atabuchi a chom Ungwa imin be k’iye angin dee k’ì be tang iribi ke eni nga re; a chom he be dee k’ì kpen eni ab’íyé angin gbè k’inyamfo imin. 18 "Uni ang’a bang har’ahe i ja iribi k’achi Atabuchi re. K’uni ang’a bang har’ahe re, h’a ji iribi naa k’itang ma, k’ucheche dee ehe a bang har’Ungwa Atabuchi itang kin ang’ahe i yi r’ahe ngin ne. 19 Angin h’a yi aten-anyi ang’Atabuchi i tang iribi ka eni ngin. Okung-gboo a be k’iye angin. Ifufu a ka nyin eni fu okung-gboo, k’ucheche dee iyem ab’abe e sha a ben uben. 20 Uni ang’i sha ijijaa, i ha okung-gboo achi. Ehe i ba k’iye k’okung-gboo re dee, tung i sha ana, k’eni e na ijijaa ab’ahe i sha. 21 Uni ang’i sha achichi, i nyin he k’ì be k’okung-gboo. Ehe i sha nang dee k’eni è ne ngwangg dee iyem ab’ahe i sha bana, i sha abe gba k’ukan ang’Átabuchi nga." 22 Angin a shi gbe, Ijisos ahe n’eni-utung imin e nokpo ye k’iyia Ijudia. Ijisos a nyua chi nga n’abe k’ungwa-unyang, i wa eni umo. 23 K’unyang angin Ijon pee i wa eni umo k’Inon kpuokpuo bia r’Isalim, k’ucheche dee umo i yi k’iyia ana gbuduu. Eni e ya ka fan ahe mia unyang woo k’i wa abe umo. 24 K’unyang angin e ka kwa Ijon he igbakobo ma re. 25 Eni-utung Ijon abe n’Ijuu ichicho e kibi ihung aheni gbe r’ukwo ang’ātùònī tan n’unaa ibere a kang. 26 Abe e be de Ijon dee, "Ukaani, o were gba r’uni ang’a mang yi n’awo k’inyie irishaa Ijodan ang’ko, k’o de ti gbe r’ahe ngin ka a? Ehe i wa eni umo ka, k’eni woo e ně ya ka fan ahe." 27 Ijon a de abe dee, "K’Atabuchi a ke uni iyem ne, uni i cha r’ahe re. 28 Amin eyen e were ka n’maa de amin gbe r’ahe ngin dee, ’Ami m yi Ikraist nga re. E chom mi chaa-ùchú imin nga.’ 29 Uchebe unyaraba h’unye i yi imin ngin. Udim uchebe unyaraba i nam bia r’ahe dee k’ì yuo irinyom udim imin. Ehe i nen gbaa k’unyang ng’ahe a yuo irinyom uchebe unyaraba. K’ukwo angin h’irinen iyi a ka giri ngin. 30 Eni e ba yuo achu imin nang gbaa ya k’úchú; e tum ba yuo achu iyi gbaa fo re. 31 "Uni ang’a be yè k’uchi i yi k’irikpebe fu woo. Uni ang’e fen he k’iye angin i ba yè k’iye angin; ehe i kang gba r’iyem ab’íyé angin. Uni ang’a be yè k’irihung ataba h’a yi k’irikpebe fu woo. 32 Ehe i kang gba r’iyem ab’ahe a ne har’ab’ahe a yuo. I yi r’uni ang’i bang k’iyem ab’ahe i kang ne. 33 Uni ang’a bang k’iyem ab’ahe i kang, a tyung dee a bang dee iyem ab’Atabuchi a kang i yi achichi nga. 34 Uni ang’Atabuchi a chom, i kang irinyom irikang ang’Átabuchi nga. Ahe h’Atabuchi a kung Ūnyāng imin woo ke he ngin. 35 Ungwan a nyin Ide, k’a kung iyem woo he he k’abo. 36 Uni ang’a bang har’Ungwa Atabuchi i cha r’irikpen unyang nyua iye. Uni ang’a chwen ungwu Ungwan angin i ba na irikpen unyang k’irichi re, k’ucheche dee irityem i ba nyung Atabuchi n’uni ana nyua iye kpemm."

4

1 Ifarasis e yuo dee eni gbuduu e ně pom Ijisos, k’ehe i wa abe umo ka fa Ijon. 2 Ayini, Ijisos iyen a mang yi shi he r’ufo imin ne; eni-utung imin h’é yi wu eni umo ngin. 3 K’unyang ng’Ukaani Ijisos a yuo gbe r’iyem angin, ehe a nokpo yè k’iyia Ijudia, mang tum itum ye k’iyia Igalili. 4 I yi kpēē dee k’ehe ì gbe k’ukwo Isamaria. 5 A be gbaje k’ipi kin ng’e kuo dee Isaika k’iyia Isamaria. I yi kpuokpuo bia r’ipi itang ang’Ijekop a ke ungwa imin Ijosef. 6 Iribere umo ang’Ijekop á tūm i yi k’ipi angin. Iriten a nyuo Ijisos ngana; a ka shiri iku chi k’itang k’ungwu iribere ngana, i nyang. I mang yi r’ichie k’akaraka irifo-r’iha. 7 Unyinye Isamaria kin a be umo atuoni k’unyang angin. Ijisos a de he dee, "Bè umo ke m k’m̀ ngwo." 8 Eni-utung imin e mang nokpo nuo ya nyie iriji k’irihung uchu mokpang unyinye angin a ka be. 9 Unyinye Isamaria angin a kung bii Ijisos dee, "Awo o yi Ijuu nga, ami n tum yi unyinye Isamaria nga, denang h’a shi ng’o de m dee m̀ ke wo umo k’ò ngwo ngin?" Ehe a kang nang k’ucheche dee Ijuus abe n’eni Isamaria e yi eni ebenyin ebene nga re. 10 Ijisos a hara he dee, "K’o nyie uke ang’Atabuchi a ke, k’o tum nyie uni ang’i da-a dee ò ke he umo k’ì ngwo ngin nga, k’o bii he, k’ehe i tum ka-a umo ang’i yi r’irikpen." 11 Unyinye angin a kung kang dee, "Ukaani, o ka kwa iyem ang’ochu-umo ngana ka re, iribere angin a tum titum ngin, yè kung h’o ba ba r’umo ang’i yi r’irikpen iyen ngin? 12 Ichia iten Ijekop, ng’a ke ti iribere umo angin ngin, a ngwo umo angin, nang har’ebwa imin r’iyem-itang imin woo. Awo o dyem fu he a?" 13 Ijisos a mang hara he dee, "Uni ang’a ngwo umo angin, iyaa-umo i ba sha he fo. 14 Uni ang’a be ngwo umo ang’m ba ka he, iyaa-umo i ba sha he fo re. Umo ang’m ba ka he ngin i shiri iribung umo ang’i nyinyung ne nga ka he, k’i ka he irikpen unyang ang’i ba cha nyua iye kpemm." 15 Unyinye angin a mang kung kang dee, "Ukaani, ke m umo angin ke, k’iyaa-umo ì mang shi m fo re, k’m̀ mang ten be tuo umo angin ne." 16 Ijisos a kung de he dee, "Ye kuo uche iwon, k’amin n’ahe è be." 17 Unyinye angin a dee, "M yi r’uchebe re." Ijisos a de he dee, "O kang achichi dee o yi r’uchebe re. 18 Iyem achichi h’a yi dee, o bia r’enyiche a shi idyang. Unyiche ang’o yi n’ahe yee ngin ngana, i yi uche iwon nga re. K’ucheche angin, iyem ang’o kang ngin i yi achichi nga." 19 Unyinye angin a kung kang dee, "Ukaani, ń nà kin ngin, o yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang nga. 20 Ab’ichia iten e he Atabuchi k’uchi k’ukwere angin. Amin Ijuus e dee, ipi ang’i yi k’abere è he Atabuchi k’uchi h’a yi Ijerusalem." 21 Ijisos a de he dee, "Ang’unyinye, bang dee unyang i ba yè ka ng’amin e ba ha Atabuchi ang’i yi Ide iten k’uchi k’ukwere angin nga fo re. E tum ba ha he k’uchi k’Ijerusalem fo re. 22 Amin eni Isamaria e ha Atabuchi k’uchi ng’e nyie he re; abere e ha he k’uchi, e tum nyie he, k’ucheche dee irikpen unyang ang’Atabuchi a ke, a be gbè k’abo Ijuus. 23 Unyang i ba yè ka, unyang anga a tum gbaje ma, ng’eni ab’e ha Atabuchi Ide iten k’uchi k’ukwo ang’ahe a chaa, e ba ha he k’uchi k’ūnyāng ahe n’achichi. Ukwo angin h’Atabuchi Ide iten a chaa dee k’eni è he he k’uchi ngin. 24 Atabuchi i yi Ūnyāng nga. Eni ab’e ha he k’uchi e yi k’è he he k’uchi k’ūnyāng ahe n’achichi ìhììhè." 25 Ang’unyinye ana a kung kang dee, "Maa nyie dee Imesaya i ba ba. (Ahe h’e kuo dee Ikraist.) K’unyang ng’ahe i ba ba, i ba da ti irikpebe iyem woo k’i nung ti." 26 Ijisos a kung de he dee, "Ami ang’m kang irikang n’awo ngin, m yi ahe nga." 27 K’unyang angin eni-utung Ijisos e tum itum be. A kwa abe k’ufo k’e ne he ng’ahe i kang irikang n’unyinye. Nang nyaa ngin, abe e yi r’uni ng’a wam bii dee, "Ibang h’o chaa?" re. I tum yi r’uni ang’a wam bii he dee, "Ibang h’o kang irikang n’unyinye angin?" nang ne. 28 Ang’unyinye a tyang ichie umo imin naa k’itang, ka bu tum itum ye k’irihung uchu, ye de eni dee, 29 "Amin è be, k’è be ne uni ang’a de m iyem woo ab’maa shi kung yè k’ichun iyi. Uni angin ì máng be chi Ikraist nga re a?" 30 Eni e nokpo yè ka k’udyara, k’è ye fan Ijisos. 31 K’unyang angin eni-utung Ijisos e tim he anung dee, "Ukaani, chuchu, ji iyem ke ra." 32 Ijisos a kung de abe dee, "M yi r’iriji m ja kin ng’amin e nyie re ana." 33 Eni-utung imin e ka kung bii ebene dee, "I yi r’uni ang’a be r’iriji be ke he kin a?" 34 Ijisos a de abe dee, "Iriji iyi h’a yi k’m̀ shi iyem ang’uni ang’a chom mi a chaa mi dee m̀ shi, k’ǹ tum shi he mia. 35 Amin é kàng dee, ’A tung uhere ine mokpang k’iyem afuruni ì ka bi’ re a? K’ǹ de amin dee, amin è buu achi inen, k’è ne utyen. Iyem a bi kpere afuruni ma. 36 Unyang a gbaje ng’uni ang’i furu iyem i ba kpa ukpe imin ma. Iyem ang’ahe i ba furu h’a yi k’ì gung eni k’è kpe irikpen unyang ang’i ba cha nyua iye kpemm. Nang h’uni ang’a kwen iyem ahe n’uni ang’i furu iyem e ba nen gwa ha. 37 Angin a shi ngin, iyem ang’e mang kang ngin i yi achichi nga dee, ’Uni ichicho i kwen iyem akweneni, k’uni ichicho i fufuru.’ 38 Maa chom amin dee è ye furu iyem k’utyen ang’amin e shi okulo k’aha imin ne. Eni echicho h’e kpe irinyuo shi okulo ang’i yi r’ukan; amin e ka kpe ukpe ang’āfùrùnī ngin." 39 Eni Isamaria gbuduu yè k’ipi ana e ka bang har’Ijisos k’ucheche iyem ang’unyinye angin a kang dee, "Ehe a de m iyem woo ab’maa shi kung yè k’ichun iyi." 40 K’unyang ng’eni Isamaria e be fan Ijisos, abe e tim he anung dee ì nyua chi n’abe. Ehe a nyua chi n’abe ate aha. 41 Eni gbuduu e bang k’ucheche iyem ab’ahe a kang. 42 Abe e kung de ang’unyinye ana dee, "I yi dee abere e bang ngin k’ucheche iyem ang’o de ti ìhììhè nga fo re. Abere e bang k’ucheche dee abere e yuo he r’ufo iten, k’e nyie achichi dee unyiche angin h’a yi Uni-irikpen ang’i ba kpen eni k’iye angin ngin." 43 K’unyang ng’Ijisos a chi mia ate aha, ehe a nokpo, ye k’Igalili. 44 Ijisos iyen a mang kang dee uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang i cha r’aheni-uchi k’ipi e fen he re. 45 K’unyang ng’Ijisos a gbaje k’Igalili, eni ab’Ígalili e kpe he tantan, k’ucheche dee abe e mang ye k’ipam ang’āgbènī-tyang k’Ijerusalem, k’abe e ne iyem woo ab’ahe a mang shi k’unyang ipam ana. 46 Ijisos a tum itum ye k’Ikena k’iyia Igalili, k’ipi ang’ahe a mang kung umo shiri ebetuo ngin. I mang yi uni ukaani kin k’Ikapanium ng’ungwa imin i yi gogo re. 47 K’unyang ng’ahe a yuo dee Ijisos a be yè k’Ijudia k’i yi ka k’Igalili, ehe a nokpo pom he, tim he anung dee ì ka be mīā ungwa imin ang’i mwa irinyom tung kwee k’ì fo afoni. 48 Ijisos a de he dee, "Amin bin, k’e ne akwani-ufo ang’a tyung uchia re, e bang ne ra." 49 Ukaani ana a dee, "Ukaani, ka be mokpang, k’ungwa iyi ì ka fo." 50 Ijisos a de he dee, "Ye ke. Ungwa iwon á mīā ma." Ehe a bang k’iyem ang’Ijisos a de he ngana, ka nokpo. 51 K’unyang ng’ahe a kwa naa achi nuo k’uchu, ebwatung uchom imin e be kpere r’ahe, kung de he dee, "Ungwa iwon á mīā ma." 52 A bii abe unyang ang’ahe á mīā. Abe e hara he dee, "Á mīā ufufo k’akaraka kin r’ichie." 53 Ide imin a nyie dee k’unyang angana pii h’Ijisos a de he dee, "Ungwa iwon á mīā ma" ngin. Abe n’eni uchu imin woo e shiri eni ab’e bang har’Ijisos. 54 Angin h’a yi utupom akwani-ufo ang’Ijisos a shi tyung uchia ng’ahe a nokpo yè k’Ijudia be k’Igalili.

5

1 K’unyang ng’iyem angin a gbe, unyang a gbaje ng’Ijuus e ja ipam. Ijisos a ye k’Ijerusalem. 2 Ka k’Ijerusalem i yi r’iribung umo kpuokpuo bia r’ungwu ityang ang’e kuo dee Ityang Utyam. E kuo he k’ungwu ubang Ijuus dee Ibejata. E shi ugbudu idyang tang achi he iribung umo ana. 3 Ē kúng eni-irinyom gbuduu ba naa nga, eni ab’e faa irichi, ab’e fo abia har’ab’e fo abo, fo abia. [Abe e jwen nga nyang unyang ng’umo i ba kibi anyungini. 4 K’unyang ichicho idengeli Atabuchi i ba gba ya k’iribung umo ana, kibi umo anyungini. Uni ang’a gbegbe mu he ye ka k’umo ana ng’ahe a kibi anyungini ī míà yè k’irinyom imin ang’i mwa he.] 5 Unyiche kin ng’a mang mu irinyom gbaje k’aje irichi r’ahe irifo-r’idiechia ma i yi nga. 6 Ijisos a ne he ng’ehe a ne ka; a tum nyie dee ehe a mu irinyom gbe igben ma. A ka kung bii he dee, "O chaa k’ò mīā a?" 7 Unyiche ang’i yi gogo re ngin a hara he dee, "Ukaani, uni ng’m yi r’ahe k’ì kpere mi k’unyang ng’umo i kibi anyungini re nga. Unyang ng’m chim dee k’ǹ nokpo yè k’itang ye ka ngana, uni ichicho i ka chaa-ùchú iyi gba ya ka k’aha umo." 8 Ijisos a kung de he dee, "Nokpo ninam, k’ò ken ugam iwon, k’ò ye." 9 Ukuukwo unyiche angin a ka mīā. A ken ugam imin, ka nokpo ně ten iriten. K’irite-anyangani h’iyem angin a mang shi ngin. 10 Ekaani Ijuus e kang n’uni ang’á mīā ngin dee, "Onyin i yi irite-anyangani nga. Unaa iten h’o ben ng’o chie ugam iwon ana." 11 Ehe a dee, "Uni ang’á míá mi h’a de m dee m̀ ken ugam iyi k’m̀ ye’ ngin." 12 Abe e mang kung bii he fo dee, "Ayung h’a yi uni angana ng’i da-a dee ò ken ugam iwon, k’ò ye ngin?" 13 Unyiche ang’á mīā ngin a nyie uni ang’á míá he re, k’ucheche dee eni e yebe gbuduu ngana, Ijisos a nyam nokpo tung abe. 14 A gbe ungwa-unyang kwee, Ijisos a ne unyiche angin k’Uchom Atabuchi, kung de he dee, "O ne n’ó mīā ana ka a? Tyang abo r’iben ashini. Haa re, iyem ang’a ben uben fu i ba sha-a." 15 Unyiche angin a nokpo ye de ekaani Ijuus dee, "Ijisos h’á míá mi yè k’irinyom iyi ngin." 16 Abe e kibi Ijisos irinam akeni k’ucheche dee ehe i sha iyem abin k’irite-anyangani. 17 Ijisos a de abe dee, "Ide iyi i sha okulo imin mia unyang woo kpemm be gbaje k’irite ang’onyin angin. Ami pee m sha nang." 18 Angin a shi Ijuus k’e chim r’ukan ibere woo dee k’è gu he. Abe e dee i yi dee ehe i ben unaa ang’írítē-anyangani ìhììhè nga re, ehe i kuo Atabuchi dee Ide imin, kung ufo imin ajaajang n’Atabuchi. 19 Ijisos a de abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, Ungwa Atabuchi i yi r’ukan k’i sha iyem r’ufo imin ma re. I sha iyem ang’ahe a ne Ide imin k’i sha ìhììhè nga, k’ucheche dee iyem woo ang’Ide i sha, h’Ungwan i sha ngin. 20 Ungwan a nyin Ide imin, k’a tyung he iyem woo ang’ahe iyen i sha. I ba tyung he iyem gba abin k’ehe i sha, k’ì kwa amin k’ufo gbaa. 21 N’Ide iyi i wum eni ab’e fo yè k’irifo, ka abe irikpen, nang h’Ungwa imin bu pee i kung irikpen ka eni ab’ahe a chaa ngin. 22 Ide iyi i nam uni uchi re. A kung uchi woo ke Ungwa imin dee ì nam, 23 k’eni woo è he Ungwa Atabuchi k’uchi n’e ha Ide imin. Uni ang’i ha Ungwa Atabuchi k’uchi re, h’i ha Ide iyi ang’a chom mi ngin k’uchi re. 24 "Achichi h’m da amin ngin dee, uni ang’a yuo irinyom irikang iyi, bang har’uni ang’a chom mi ngin, i cha r’irikpen unyang nyua iye. E tum ba tang iribi ka he fo re. Ehe a hum iye yè k’irifo ogu-uni ye k’irikpen ma. 25 Achichi h’m da amin ngin dee, unyang i ba yè ka, unyang anga a tum gbaje ma, ng’eni ab’e fufo e ba yuo irinyom Ungwa Atabuchi. Eni ab’e be yuo he e ba kpen. 26 N’Ide iyi a kwa irikpen r’ufo imin ngin, a ke Ungwa imin ukan dee ì kwa irikpen r’ufo imin utam kin. 27 A ke he ukan k’ì nam eni uchi, k’ucheche dee ahe h’a yi Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ngin. 28 "Ì kwa amin k’ufo k’iyem angin ne, k’ucheche dee unyang i ba yè ka ng’eni ab’e fufo k’e nyi gbe woo ma, e ba yuo irinyom Ungwa Atabuchi, 29 wum yè k’irifo, hum iye yè k’irikwun ba k’iye. Eni woo ab’e shi iyem ab’i yi kpakpa e ba wum cha r’irikpen. Eni woo ab’e shi ijijaa e ba wum k’è tang iribi ka abe k’e kpa irinyuo. 30 M sha iyem r’ufo iyi jii re. N nam uchi iyi n’Atabuchi a de m. Uchi ang’m nam i yi angi kpakpa nga, k’ucheche dee m chaa k’m̀ shi ukwo ang’iyi nga re; m chaa k’m̀ shi ukwo uni ang’a chom mi nga. 31 "K’maa kang gbe r’ufo iyi, denang h’eni e ba nyie dee iyem ang’m kang i yi achichi nga ngin? 32 I yi r’uni ichicho ang’i kang gba r’ami ka; maa tum nyie dee iyem ang’ahe i kang gba r’ami i yi achichi nga. 33 "Amin é chōm ichom ye bii Ijon; ehe a tum kang gbe r’iyem ang’i yi achichi. 34 I yi dee m kang angin dee maa chaa k’uniom ì kang gbe r’ami nga re. Maa kang angin dee k’amin è kpen nga. 35 Ijon i mang yi n’înē ang’é gbē k’i tan nung eni nang. A mang nyin amin k’ungwa-unyang kwee k’è nen k’atanani imin. 36 "I yi r’iyem ichicho ang’i tyung dee Ide iyi h’a chom mi ngin; iyem anga a dyem fu iyem ang’Ijon a mang kang. Okulo ang’Ide iyi a ke m dee m̀ shi k’ì mia, ng’m kwa m sha ngin, okulo angin h’a tyung dee Ide iyi h’a chom mi ngin. 37 Ide iyi ang’a chom mi ngin pee a kang iyem gbe r’ami. Amin e yuo irinyom imin nyie re. E tum ne he k’irichi nyie re. 38 Irinyom irikang imin i tum nyua cha k’irityem inen ne, k’ucheche dee amin e bang har’uni ang’ahe a chom ngin ne. 39 Amin ē fáá Ashan Atabuchi ha ukan, jim dee anga h’a ba ka amin irikpen unyang. Ashan Atabuchi angin a tum kang gbe r’ami nga. 40 Nang nyaa, amin e chwen dee e ba fan ami k’e cha r’irikpen ne. 41 "Maa chaa k’eniom è pia mi nga re. 42 Maa nyie amin. Maa nyie dee Atabuchi a nyin amin k’irityem inen ka re. 43 Maa be k’irijun ang’Ídé iyi. Amin e tum chwen dee e kpa m ne. K’uni ichicho h’a be k’irijun imin ahe iyen ngin, k’amin e kpa he. 44 Amin e chaa dee Atabuchi ang’è máng be he k’uchi ìhììhè h’a pia amin ne; amin e chaa k’eniom b’è pia amin. Denang h’amin e ba bang ngin? 45 "Amin è jim dee ami h’m ba pom amin ungwu k’achi Ide iyi k’irite uchi anamani ngin ne. Imosis ang’amin e naa achi k’Unaa imin h’a ba pom amin ungwu ngin. 46 Amin è bang har’Imosis nga, k’amin e bang har’ami, k’ucheche dee iyem ang’ahe a fuo i yi gbe r’ami nga. 47 Ng’iyem ang’ahe a fuo, amin e bang ne ngin, denang h’amin e ba bang k’iyem ab’maa kang ngin?"

6

1 K’unyang ng’iyem abin a mia, Ijisos a gbe ye k’inyie irishaa Igalili ang’ko. E mang kuo irishaa ana dee Itiberias. 2 Eni gbuduu e mang pom he k’iku, k’ucheche dee abe e ne akwani-ufo ab’ahe a shi tyung uchia, ng’ahe á mīā eni ab’e mu irinyom. 3 Ijisos a ye k’ukwere, ye chi k’itang r’eni-utung imin. 4 Unyang ang’Ijuus e ja ipam ang’āgbènī-tyang a shiri kpuokpuo. 5 Ijisos a kung achi ne eni gbuduu b’e kwa e ba fan ahe. Ehe a kung bii Ifilip dee, "Yè kung h’abere e ba na iriji nyie ka eni abin k’e ja ngin?" 6 Ijisos a mang bii Ifilip abibii angin, k’ì kung he irihung ye k’uchi nga; ahe iyen a nyie iyem ang’ahe i ba sha naa k’itang mokpang. 7 Ifilip a hara Ijisos dee, "K’e nyie ibred k’ungwu une ang’uni ì máng be kpe k’uhere idiechia, i kpere k’e tebe kwekweekwe ka eni abin k’e ja re." 8 Uni-utung imin ang’ichicho ng’e kuo dee Andru, ungwiye Isaimon Pita, a kung kang dee, 9 "Ungwatung unyiche i yi ngin kin ng’a kwa ilum ibred idyang r’ungwa-ìkwèń iha. Angin ì ka máng be kpere yè kung, ng’eni e yebe nang ngin?" 10 Ijisos a de abe dee, "Amin è kpere eni abin woo k’è chi k’itang." Ikpin i mang yi k’ipi ana ka gbuduu, k’eni woo e chi k’itang r’ahe. Enyiche ìhììhè ab’e mang yi k’iriwu k’ipi ana e gbaje uno irifo-r’iha pom achirifo. 11 Ijisos a kung ilum ibred abana kwa k’abo, kung ushang che pia Atabuchi, ka bang ibred ana che ke eni woo ab’e chi k’itang. A shi ikwen nang utam kin. Eni abana woo e ji n’abe e chaa. 12 K’unyang ng’abe woo e ji k’a kpere abe, Ijisos a de eni-utung imin dee, "Amin è gung ibred ahe n’ikwen ab’a titung. È tyang ichicho k’ì ben ne." 13 Abe e gung ityen ibred ang’eni e ji titung yè k’ilum idyang abana; a chie idia irifo-r’iha. 14 Ng’eni e ne akwani-ufo ang’Ijisos a shi tyung uchia itambin ngin, abe e ně kang dee, "Achichi, uni angin h’a yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang, ng’abere e naa achi dee i ba ba k’iye angin ngin." 15 Ng’Ijisos a nyie dee abe e chaa k’è be kwa he ushe k’ukan ngana, a nokpo tung abe ye k’irishi ukwere, ye chi ka utitibi. 16 Ikuruku a yebe. Eni-utung Ijisos e nokpo ye k’ungwu irishaa. 17 Abe e he k’ugbang k’ipi angin naa achi nuo k’Ikapanium. Uchu a ka ji. Ijisos a ka be fan abe ma re. 18 Uhum ikaani a kibi akumini, k’umo a ně taba ukuukan. 19 Abe e fuo ugbang gbaje k’inamba ichia ye k’ine. K’unyang angin abe e ne Ijisos ng’ahe a ten k’irikwie umo, kwa i ba fan abe. Abe e ně shere gbaa. 20 Ijisos a kung de abe dee, "Ami nga. Amin è shere re." 21 Abe e bang kpe he he be ka k’aha ugbang. Ukuukwo ng’Ijisos a gbe ye k’aha, ugbang ana a gbaje k’ungwu ibem k’ipi ang’abe e naa achi nuo. 22 K’achi-atanani, eni ab’e nyua chi ka k’unyang ng’eni-utung Ijisos e nokpo naa achi nuo k’inyie ang’Íkapanium ngin, e ne dee ugbang kin ìhììhè h’a tang ukwo nokpo ngin; abe e tum nyie tantan dee Ijisos a he ka k’ugbang ana n’eni-utung imin ne, k’eni-utung imin e nokpo tyang he. 23 Eni echicho e he k’ugbang yè k’Itiberias be shuru kpuokpuo k’ipi ang’eni e ji ibred ang’Ukaani Ijisos a che ushang pia Atabuchi kung ke abe ngin. 24 K’unyang ng’abe e nyie dee Ijisos ahe n’eni-utung imin e yi ka re, abe e tum he k’ugbang, mang nuo k’Ikapanium, e ten chaa Ijisos. 25 K’unyang ng’eni abin e be ne Ijisos k’inyie irishaa ang’ko, abe e bii he dee, "Ukaani, k’unyang ang’kung h’o gbe be ngin?" 26 Ijisos a hara abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, amin e chaa achi iyi ngin k’ucheche dee amin e ne akwani-ufo ab’a tyung uchia nga re; amin e chaa achi iyi k’ucheche ibred ang’amin e ji guru ngin nga. 27 Iriji ang’i biben, amin è chim dee e sha okulo k’ucheche imin ne. Iriji ang’i biben ne, ng’i cha nga nyua iye kpemm, h’amin è chim k’è shi okulo k’ucheche imin, k’amin è ne he ji, k’ì ke amin irikpen unyang ang’i ba cha nyua iye. Iriji angin h’Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom i ba ka amin ngin. Atabuchi, Ide iyi, a kung uchia imin pom he k’ì tyung dee ahe h’a chom he ngin." 28 Abe e kung bii Ijisos dee, "Abere è shi denang, k’è ka shi okulo ang’Átabuchi?" 29 Ijisos a hara abe dee, "Okulo ang’Atabuchi a chaa amin dee è shi h’a yi dee, è bang har’uni ang’ahe a chom." 30 Abe e kung bii Ijisos dee, "Ibang akwani-ufo h’o ba sha tyung ti uchia k’abere è ne, k’è bang har’awo ngin? O ba sha denang? 31 Ab’ichia iten e mang ji imana k’unyang ng’abe e ten k’ugbam iribu, n’e fuo k’Ashan Atabuchi dee, ’Ehe a chom iriji yè k’irihung ataba ke abe dee è ji."’ 32 Ijisos a de abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, i yi dee Imosis h’a mang ke amin iriji ang’a be yè k’irihung ataba ngin ne. Ide iyi h’a ka amin iriji ang’achichi ng’a be yè k’irihung ataba ngin. 33 Iriji ang’Atabuchi i ka h’a yi uni ang’a be yè k’irihung ataba dee k’ì be r’irikpen ke eni ab’íyé angin woo ngin." 34 Abe e dee, "Ukaani, ke ti iriji angin mia unyang woo k’abere è ji." 35 Ijisos a kung de abe dee, "Ami h’m yi iriji ang’i ka irikpen ngin. Uni ang’a be be fan ami, itung i ba nuo he fo re. Uni ang’a be bang har’ami, iyaa-umo i tum ba sha he fo re. 36 N’maa de amin mokpang ma, nyaa ng’amin e ne m, amin e bang ne. 37 Eni woo ab’Ide iyi a ke m, abe e ba ba fan ami. Uni ang’a be fan ami, m libi r’ahe tum itum ne. 38 Maa be yè k’irihung ataba be k’iye angin dee k’m̀ shi ukwo iyi nga re. Maa be dee k’m̀ shi ukwo uni ang’a chom mi ngin nga. 39 Iyem ang’ahe a chaa mi dee m̀ shi h’a yi dee, eni woo ab’ahe a ke m è wam nyim ne, k’m̀ be wum abe woo yè k’irifo k’umia-irikiri irite. 40 Iyem ang’Ide iyi a chaa h’a yi ngin, dee k’uni ang’a naa achi fan Ungwa imin, bang har’ahe, i cha r’irikpen unyang nyua iye. N tum ba wum uni anga yè k’irifo k’umia-irikiri irite." 41 K’unyang angin ekaani Ijuus e kibi ungwu ajini he Ijisos ng’ahe a kang dee, "Ami h’m yi iriji ang’a be yè k’irihung ataba be k’iye angin" ngin. 42 Abe e kung bii ebene dee, "Ijisos ungwa Ijosef ngin h’a yi ngin ne a? Abere e nyie ide imin ahe n’iye imin ne a? Denang h’a shi ng’ahe i kang dee, ’Maa be yè k’irihung ataba be k’iye angin’ ngin?" 43 Ijisos a de abe dee, "Amin è tyang abo r’ungwu ajini n’ebene. 44 I yi r’uni ang’i ba fan ami jii ma re, uchikpakpa k’Ide iyi ang’a chom mi be, a chu r’ahe fan ami ìhììhè nga. Uni anga, h’m ba wum he yè k’irifo k’umia-irikiri irite ngin. 45 Uni kin ang’a yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang a mang fuo dee, ’Atabuchi i ba faa abe woo iyem.’ Uni ang’a naa atyung yuo Ide iyi k’a faa he iyem, i ba fan ami. 46 I yi r’uni ang’a ne Ide iyi k’irichi nyie re; uni ang’Atabuchi a chom he be ngin ìhììhè h’a ne Ide iyi ngin. 47 Achichi h’m da amin ngin dee, uni ang’a bang har’ami i cha r’irikpen unyang nyua iye. 48 Ami h’m yi iriji ang’i ka irikpen ngin. 49 Ab’ichia inen e ji imana k’unyang ng’abe e ten k’ugbam iribu. Abe e tum fo gbe woo ma. 50 Iriji ang’a be yè k’irihung ataba h’a nung ngin. K’uni ang’a ji he, i ba fa re. 51 Ami h’m yi iriji ang’i yi r’irikpen, ng’a be k’iye angin yè k’irihung ataba ngin. K’uni a ji iriji angin, ehe i cha r’irikpen nyua iye. Iriji angin h’a yi inyamfo iyi, ng’m ba kung ka k’ì kpen eni ab’íyé angin woo." 52 Ekaani Ijuus e ně ha ebene ihung gbaa dee, "Denang h’uni angin i ba kung inyamfo imin ka ti k’e ja ngin?" 53 Ijisos a kung de abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, amin e cha r’irikpen ne uchikpakpa k’amin e ji inyamfo Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom, ngwo ebenung imin. 54 Uni ang’a ji inyamfo iyi, ngwo ebenung iyi, i cha r’irikpen unyang nyua iye. Uni anga h’m ba wum he yè k’irifo k’umia-irikiri irite ngin. 55 Inyamfo iyi h’a yi iriji kpēè ngin; ebenung iyi h’a tum yi iyem ang’e ngwa kpēè ngin. 56 Uni ang’a ji inyamfo iyi, ngwo ebenung iyi, i nyua cha n’ami. Ami n tum nyua cha n’ahe. 57 Ide iyi ang’i yi r’irikpen a chom mi, k’ami pee m yi r’irikpen k’ucheche imin. Nang utam kin, uni ang’a ji m, i cha r’irikpen k’ucheche iyi. 58 Iriji angin h’a be yè k’irihung ataba be k’iye angin ngin. Iriji angin i yi atitye tung iriji ang’ab’ichia inen e mang ji ngin. Nyaa ng’abe e ji he, e fo. Uni ang’a ji iriji angin i ba fa fo re." 59 Ijisos a kang iyem angin k’unyang ang’ahe i faa eni iyem k’uchom ang’e cha ushang k’Ikapanium. 60 Ng’eni-utung Ijisos e yuo iyem angin ngana, abe gbuduu e dee, "Iyem ang’ahe i faa ngin i yi ukuukan, ayung h’a ba bang har’ahe ngin?" 61 Ng’Ijisos a nyie r’ufo imin gbe r’ungwu ang’abe e ja ngana, a kung de abe dee, "Iyem angin a nyung amin irityem a? 62 Amin e ba kang denang k’amin e ne Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ng’ahe i ba tum itum nuo k’irihung ataba k’ipi ang’ahe i mang yi mokpang ngin? 63 Ūnyāng-Atabuchi h’a ka uni irikpen ngin. Haa re, inyamfo i yi k’irikpebe re. Irinyom irikang ang’m kwa m kang n’amin ngin i yi ang’ūnyāng ahe n’irikpen nga. 64 Nang nyaa, amin echicho e tum bang ne." Ijisos a nyie eni ab’e bang ne, kung yè ka k’ukpi-iku, nang har’uni ang’i ba kwa he ka eni-irinam imin. 65 Ehe a ye k’úchú de abe dee, "K’ucheche angin h’maa de amin yè atyaatyang ngin dee, i yi r’uni ang’i ba fan ami re, uchikpakpa k’Ide iyi a ke he ukan dee ì be ìhììhè nga." 66 Kung k’unyang angin, eni-utung imin gbuduu ab’é mang yi pom he k’iku e nokpo tung he. Abe e pom he k’iku fo re. 67 Ijisos a kung bii eni-utung imin ab’irifo-r’iha dee, "Amin pee e ba ya bu a?" 68 Isaimon Pita a hara he dee, "Ukaani, abere e ba nokpo ya fan ayung? Awo h’o yi r’irinyom irikang ang’i ka uni irikpen ūnyāng ang’i ba cha nga nyua iye ngin. 69 Abere e bang har’awo, e tum nyie dee awo h’o yi uni ang’o yi kataa ng’Atabuchi a chom be ngin." 70 Ijisos a de abe dee, "Ami h’m ne amin ab’irifo-r’iha wam ngin ne a? Nang nyaa, uni kin k’iriwu inen ngin i tum yi n’Ebefutang nang." 71 Ijisos a kang angin gbe r’Ijudas, ungwa Isaimon Iskariot, nga. Nyaa ng’ahe i yi k’iriwu eni-utung Ijisos ab’irifo-r’iha, ahe h’a be gbaje, ng’a kwa Ijisos ke eni-irinam imin ngin.

7

1 K’unyang ng’iyem angin a mia, Ijisos a nokpo nè ye ten k’iyia Igalili. A chaa k’ì ten k’Ijudia fo re, k’ucheche dee ekaani Ijuus ab’íyíá ana e chaa k’è gu he. 2 Unyang ang’Ijuus e ja ipam ikaani a shiri kpuokpuo. Ipam angin e kuo dee ipam ang’e ja k’aha itim. 3 Ebwiye Ijisos e de he dee, "Nokpo yè ngin, ye k’Ijudia, k’eni-utung iwon è ne iyem ab’o kwa o sha bin. 4 I yi r’uni ang’a chaa k’ì ji achu, ng’i kung ufo imin nyinyere re. Ng’o sha iyem abin nang ngin, kung ufo iwon tyung, k’eni woo è nyie gbe r’awo." 5 I yiyi ebwiye Ijisos e bang har’ahe re. 6 Ijisos a kung de abe dee, "Unyang iyi a ka gbaje ma re. Amin ngin, unyang i yi ke amin mia unyang woo. 7 Eni ab’íyé angin e ha amin achi ma re. Ami ngin, abe e ha m achi, k’ucheche dee m kang gba r’abe dee iyem ab’abe e sha i yi ijijaa nga. 8 Amin è ye k’ipam ajini. Ami ngin, m ba ya ka yee ngin ma re, k’ucheche dee unyang iyi a ka gbaje ma re." 9 A kang iyem angin ana, a nyua chi k’Igalili. 10 Ng’ebwiye imin e ka nokpo ye k’ipam ana, Ijisos a chi nga be gbaje; a ka nokpo, ye ka bu pee. Ehe a ye k’unyere, k’eni gbuduu e nyie dee ehe i yi ka re. 11 Ka k’ipam angin ekaani Ijuus e jwen ka, e bam achi imin, bii ebene dee, "Unyiche angin i yi kung?" 12 Eni ab’e yi ka k’iriwu woo e ně tim achom n’ebene, kang gba r’ahe. Echicho e kang dee, "Ehe i yi uni-inung nga." Echicho e dee, "Ehee, ehe i sha eni irichom nga." 13 Ayini, i yi r’uni ang’i nokpo nam kang he be k’iye ngwangg ne, k’ucheche dee abe e shere ekaani Ijuus. 14 E ji ipam ana be gbaje k’udyen, Ijisos a nokpo ye k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, ye kibi eni iyem afaani. 15 A kwa ekaani Ijuus k’ufo gbaa, k’abe e ně bii dee, "Denang h’unyiche angin a nyie iyem ab’ahe i faa eni han n’uni ang’a faa he ngin?" 16 Ijisos a hara abe dee, "Iyem ab’m faa bin i yi irinyom iyi ami iyen nga re. A be yè k’abo uni ang’a chom mi nga. 17 K’uni ang’a chaa k’ì shi ukwo ang’Átabuchi, ehe i nyie dee iyem ab’m faa bin i ba yè k’abo Atabuchi nga; i tum mang nyie dee iyem ab’m kang bin, m kang k’ukan iyi ami iyen nga re. 18 Uni ang’i kang k’ukan imin i chaa aheni-uchi ang’imin nga. Uni ang’a chaa k’ì kung aheni-uchi ke uni ang’a chom he, i kang achichi; i hen irihen nga re. 19 Imosis h’a ke amin Unaa ngin ne a? Amin e tum yi r’uni ang’i naa he re. Ibang h’amin e chaa dee e gwa m ngin?" 20 Eni ab’íríwū ana e hara he dee, "O kwa unyim kpēè. Ab’ayung h’e chim dee e gwa-a ngin?" 21 Ijisos a de abe dee, "Maa shi akwani-ufo kin. A kwa amin woo k’ufo. 22 Imosis a ke amin unaa dee è tēn ebwa inen. I yi dee Imosis h’a ke unaa angin kpēè ngin ne; i yi unaa ang’ab’ichia inen e ke nga. K’ucheche unaa angin, amin ē tén ebwa inen k’irite-anyangani jii. 23 K’amin ē tén ebwa inen k’irite-anyangani k’è ben unaa Imosis re, ibang h’amin e nyung irityem ha m dee m shi uniom gbengben k’á mīā k’irite-anyangani ngin? 24 Amin è nam uni uchi k’inyamfo irikang ang’e na nga fo re. Amin è nam uchi k’ukwo ang’i yi kpakpa." 25 Ng’Ijisos a kang irikang gbaje k’udyen angin ngin, eni Ijerusalem ab’echicho e ka ně bii ebene dee, "Uni angin h’abe e chaa dee k’è gu ngin ne a? 26 Ehe a chi, i kang irikang n’eni k’udyen ngin, abe e da he iyem fo re a? Eni ab’ekaani e bang dee ehe i yi Ikraist nga ma a? 27 Uwuuwere, abere e nyie ipi ang’e fen unyiche angin ngin ne a? N’e kang dee, k’Ikraist a be be, uni i ba nyie ipi ang’e fen he re." 28 Ng’Ijisos i chicho i faa abe iyem k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi ngin, ehe a gbe irinyom lee dee, "Amin e jim dee e nyie mi, tum nyie nang har’ipi ang’e fen mi a? Maa be r’ufo iyi nga re. Uni ang’a chom mi ngin i yi uni ang’i yi achichi nga. Amin e nyie he re. 29 Maa nyie he, k’ucheche dee m yi n’ahe, h’ahe a chom mi be ngin." 30 K’unyang angin abe e chim dee è kwa he. I yi r’uni ang’i yi r’ukan k’a kwa he ma re, k’ucheche dee unyang imin a ka gbaje ma re. 31 Nang nyaa, eni gbuduu k’iriwu ana e bang har’ahe. Abe e dee, "K’Ikraist a be be, i yi r’akwani-ufo ichicho ang’ahe i ba sha tyung uchia fa unyiche angin a?" 32 Ifarasis e yuo n’eni k’iriwu ana e ně tim achom n’ebene, kang iyem itambin gba r’Ijisos. Nang ana, Ifarasis abin abe n’ekaani eni ab’e shang ukum e chom eni ab’e bam Uchom Atabuchi dee è ye kwa he. 33 Ijisos a kang dee, "M ba cha n’amin ngin k’ungwa-unyang kwee ìhììhè; n tum itum ya fan uni ang’a chom mi. 34 Amin e ba chaa achi iyi; e na m ne. Ipi ang’m nuo ngin, amin e tum ba gbaje ka re." 35 Ijuus e kung bii ebene dee, "Yè kung h’unyiche angin a dee ahe a nuo, ng’abere e ba na he re ngin? Ehe i ba ya k’ipi ang’eni iten e paa ye k’iyia eni ab’e yi Ijuus ba re, k’i ya faa eni abana iyem ba a? 36 Irikpebe iyem ang’ahe a kang ngin i yi denang? A kang dee, ’Amin e ba chaa achi iyi; e na m ne. Ipi ang’m nuo ngin, amin e tum ba gbaje ka re."’ 37 K’umia-irikiri irite ang’īpàm ana i yi irite ikaani nga. K’irite angana Ijisos a nokpo nam, kang k’irinyom angi lee dee, "Uni ang’iyaa-umo i sha he, ì be fan ami, k’ì be ngwo. 38 Uni ang’a bang har’ami, umo ang’i yi r’irikpen í nè fàà gburugburu yè k’irityem imin ba k’iye n’irishaa nang. Nang h’e fuo k’Ashan Atabuchi ngin." 39 Ijisos a kang angin gbe r’Okataa-Unyang ang’eni ab’e bang har’ahe e ba kpa nga. K’unyang angin, Atabuchi a ka kung Okataa-Unyang ke be k’iye angin ma re, k’ucheche dee Ijisos a tum ye k’ipi áhēnī-uchi imin ma re. 40 Eni gbuduu e yuo he ng’ahe a kang irikang angin. Ab’ichicho e ka ně kang dee, "Uni angin i yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang ng’abere e bam achi imin ngin nga achichi." 41 Echicho e dee, "Ehe i yi Ikraist nga." Echicho e kung bii dee, "Denang h’a shi ng’Ikraist a nè be yè k’Igalili nga? 42 Ashan Atabuchi a kang dee Ikraist i ba ba yè k’iku-irifen Idebid k’Ibetelehem, k’ipi Idebid a mang yi ngin nga re a?" 43 Eni e ka shiri aku iha k’ucheche Ijisos. 44 Eni echicho e dee e kwa he. Nang nyaa, i yi r’uni ang’a tia he abo ufo re. 45 Eni ab’e bam Uchom Atabuchi, b’e be dee e nuo ba kwa Ijisos bana, e ka tum itum ye fan ekaani eni ab’e shang ukum har’Ifarasis. Ekaani abana e bii abe dee, "Ibang h’a shi ng’amin e be r’ahe re?" 46 Abe e hara dee, "I yi r’uni ang’a kang irikang n’unyiche angin i kang ngin nyie re." 47 Ifarasis e kung bii abe dee, "Ehe a shi amin bu pee irichom ma a? 48 I yi r’uni k’iriwu ekaani abe n’Ifarasis ng’a bang har’ahe ka ma a? 49 Ehee, eni ab’e nyie iyem gbe r’Unaa re ìhììhè ba. Atabuchi h’a ba ka abe irinyuo ngana." 50 Inikodimus ang’a mang ye fan Ijisos mokpang ngin, i yi k’iriwu ibere. Ehe a de abe dee, 51 "Unaa iten a kang dee è tang iribi ke uni jii re; è nam he uchi mokpang, k’è nyie iyem ang’ahe a shi." 52 Abe e de he dee, "Awo o ba yè k’Igalili bu a? Chun k’Ashan Atabuchi; o na dee i yi r’uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang ng’i ba yè k’Igalili re." [ 53 Abe woo e paa ka nokpo ye k’uchu ibere.

8

1 Ijisos a nokpo ye k’ukwere ang’Ólif. 2 Achi a tan, ehe a nokpo r’iterite plee, tum itum mang be k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi. Eni woo e gung tang achi he he. Ehe a chi k’itang, kibi abe iyem afaani. 3 Ekaani eni ab’e faa eni Unaa abe n’Ifarasis e be r’unyinye kin ang’a gbe ipiri k’e kwa he abo. Abe e be r’ahe be nam k’udyen eni ngana, 4 kung de Ijisos dee, "Ukaani, e kwa unyinye angin k’abo ng’ahe i gba ipiri. 5 Imosis a ke ti ukan k’Unaa iten dee è tye unyinye ang’a shi iyem angin ukaa gu. Awo o kang denang gbe r’ahe?" 6 Abe e bii he abibii angin k’è jiri he, k’ì nyìè abe pom he ungwu. Ijisos a kibi irishi be k’itang, kibi udyung abo akwani fuo k’itang. 7 Ng’abe e mang chicho e bii he abibii angin ana, Ijisos a kung irishi be k’uchi, kung de abe dee, "Uni ang’i yi han n’iben k’iriwu inen ngin ì chaa-ùchú kung ukaa tye he." 8 A mang kibi iyem afuoni k’itang. 9 Ng’Ijisos a kang iyem angin ngin, eni ab’e yuo he e ně nyam nokpo. Ab’ekaani h’e kpi iku nokpo, k’abe woo e nokpo tung Ijisos, r’unyinye ana nam nga. 10 Ijisos a kung irishi be k’uchi, kung bii he dee, "Ang’unyinye, eni ab’e be r’awo e yi kung? I yi r’uni ang’a pom wo ungwu fo re a?" 11 Unyinye ana a hara dee, "Ukaani, i yi r’uni re." Ijisos a kung de he dee, "Ami bu pee m pom wo ungwu re. Ye iriye; tyang abo r’iben ashini."] 12 Ijisos a mang kwa iyem i faa eni fo, dee, "Ami h’m yi okung-gboo ang’i tan nung iye angin ngin. Uni ang’a pom mi, i ba ten k’ifufu re. I ba cha r’okung-gboo ang’i ka irikpen." 13 Ifarasis e kung de he dee, "O nam ufo iwon iteeshe; iyem ang’o kang i yi k’irikpebe re." 14 Ijisos a de abe dee, "K’n ninam ufo iyi iteeshe, iyem ang’m kang i yi k’irikpebe nga, k’ucheche dee maa nyie ipi ang’maa be; n tum nyie ipi ang’maa nuo. Amin ngin e nyie ipi ang’maa be ngin ne; e tum nyie ipi ang’maa tum nuo re. 15 Amin é nàm uchi k’ukwo ang’ūnìóm̀; ami n nam uni uchi re. 16 K’maa tum nam uni uchi, uchi ang’maa tang i yi achichi nga, k’ucheche dee m yi utitibi re. M yi n’Ide iyi ang’a chom mi nga. 17 E fuo k’Unaa inen dee iyem ang’eni eha e nam iteeshe i yi achichi nga. 18 Ami n nam ufo iyi iteeshe; uni iteeshe iyi ang’ukin h’a yi Ide iyi ang’a chom mi ngin." 19 Abe e kung bii Ijisos dee, "Ide iwon i yi yè kung?" Ijisos a hara abe dee, "Amin e nyie mi re; amin e tum nyie Ide iyi re. Amin è nyie mi nga, k’amin e nyie Ide iyi bu pee." 20 Ijisos i kang iyem angin k’unyang ng’ahe i faa eni iyem k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, bia r’ipi ang’e ka uke. I yi r’uni ang’a kwa he re, k’ucheche dee unyang imin a ka gbaje ma re. 21 Ijisos a mang de ekaani Ijuus fo dee, "M ba nokpo tung amin ma. Amin e ba chaa achi iyi, amin e tum ba fa k’iben inen. Ipi ang’maa nuo ngin, amin e ba ya ka re." 22 Abe e bii dee, "Ehe i ba chwan ufo imin nga a, ng’ahe i kang dee, ’Ipi ang’maa nuo, amin e ba ya ka re’ ngin?" 23 Ijisos a ye k’úchú kang dee, "Amin e ba yè k’itang ngin. Ami m ba yè k’uchi. Amin e ba yè k’iye ngin. Ami m ba yè k’iye angin nga re. 24 Maa de amin ma dee, amin e ba fa k’iben inen. K’amin e bang dee ami h’m yi uni ang’m da amin dee m yi ngin ne, h’amin e ba fa k’iben inen achichi." 25 Abe e kung bii he dee, "Awo o yi ayung nga kpēè bu?" Ijisos a hara abe dee, "M yi uni ang’m da amin dee m yi, abo n’m faa amin iyem ngin nga. 26 M yi r’iyem gbuduu k’m̀ máng be kang gbe r’amin. N tum yi r’iyem gbuduu k’m̀ máng be nam amin uchi gbe r’ahe. Uni ang’a chom mi i yi k’è naa achi k’ufo imin. Iyem ang’ahe a de m, h’m da eni ab’íyé angin ngin." 27 Abe e ká nyie dee Ijisos i da abe gba r’Ide imin nga ma re. 28 K’ucheche angin, Ijisos a de abe dee, "K’unyang ng’amin e ba kung Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ya k’uchi, amin e ka ba nyie dee, ami h’m yi uni ang’m da amin dee m yi ngin. Amin e ka mang ba nyie dee, i yi r’iyem ang’m sha k’ukan iyi re. M kang iyem woo ab’Ide iyi a faa mi ìhììhè nga. 29 Uni ang’a chom mi i yi n’ami; ehe a nokpo tung mi re, k’ucheche dee m sha iyem ab’i nyin he mia unyang woo." 30 Ng’Ijisos a kang iyem abin ngin, eni gbuduu e bang har’ahe. 31 Ijisos a de Ijuus ab’e bang har’ahe dee, "K’amin e ye k’úchú shi iyem ab’maa faa amin bin, amin e ka yi eni-utung iyi ba achichi. 32 Amin e ba nyie achichi; achichi i tum ba pang amin tyang." 33 Abe e de he dee, "Abere e yi eyaa Abraham ba; abere e yi ebefia eni ba nyie re. Ibang h’a ten anyi ng’o kang dee abere e ba pang tyang ngin?" 34 Ijisos a hara abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, uni ang’i sha iben i yi ufia iben nga. 35 Ufia i yi k’iku-irifen ukaani imin kpēè re; ungwan ngin i yi k’iku-irifen ana nyua iye. 36 K’Ungwa Atabuchi a pang amin tyang, amin e pang tyang achichi. 37 Maa nyie amin dee amin e yi eyaa Abraham ba. Nang nyaa, h’amin e chaa dee e gwa m ngin, k’ucheche dee amin e chwen dee e kpa iyem ab’m faa amin bin ne. 38 N da amin iyem ab’maa ne k’ítūng ang’Ídé iyi. Amin e tum sha iyem ab’ide inen a de amin." 39 Abe e de Ijisos dee, "Abraham h’a yi ide iten ngin." Ijisos a kung de abe dee, "Amin è chi ebwa Abraham nga, k’amin e sha iyem ab’Abraham a mang shi. 40 Achichi ang’maa yuo n’Atabuchi h’m da amin mia unyang. Nang nyaa, amin e chaa dee e gwa m. Abraham a mang shi iyem nang ne. 41 Amin e sha iyem ang’ide inen i sha nga." Abe e de Ijisos dee, "Atabuchi iyen h’a yi Ide iten ngin. E ka fen ti k’ukwo ang’ākpàrà nga re ee." 42 Ijisos a de abe dee, "K’Atabuchi ì chi Ide inen nga, k’maa nyin amin, k’ucheche dee maa be yè k’itung ang’Átabuchi nga. Maa be k’ukan iyi nga re; ahe h’a chom mi ngin. 43 Ibang h’a yi aten-anyi ang’iyem ang’m kang i nung amin ne ngin? Aten-anyi imin h’a yi dee, i nyìè amin naa atyung yuo iyem ab’m kang bin ne. 44 Amin e yi ebwa Ebefutang nga. Ahe h’a yi ide inen ngin. Amin e chaa k’è shi iyem ab’ide inen a chaa. Ehe i yi uni ang’i gwa uni nga yè ka k’ukpi-iku. Ehe i pom ukwo ang’áchìchī re, k’ucheche dee achichi i yi k’inyamfo imin ne. Ubang ang’ahe i kang h’a yi irihen aheneni. Ehe i yi uni-irihen nga; ahe h’a tum yi ide irihen woo ngin. 45 Ami ngin n da amin achichi. K’ucheche angin h’amin e bang har’ami re ngin. 46 Amin e jwen ngin, i yi r’uni ang’i ba tyung dee maa shi iben a? Ng’achichi h’m da amin ngin, ibang h’a shi ng’amin e bang har’ami re? 47 Uni ang’i yi ungwa Atabuchi, i yuo iyem ang’Atabuchi i kang. Aten-anyi ang’amin e yuo re ngin h’a yi dee, amin e yi ebwa Atabuchi ba re." 48 Ekaani Ijuus e de he dee, "I yi achichi nga ng’abere e kang dee o yi uni Isamaria, o tum kwa unyim ngin." 49 Ijisos a de abe dee, "Maa kwa unyim ne. M ha Ide iyi k’uchi, h’amin e tum ka m aheni-uchi re ngin. 50 Maa chaa k’m̀ ke ufo iyi aheni-uchi re. I yi r’uni kin ng’a chaa k’ì he m k’uchi. Ahe h’a yi uni ang’i nam eni uchi ngin. 51 Achichi h’m da amin ngin dee, uni ang’a he iyem ab’m kang ngin k’uchi i ba fa re." 52 Abe e kung kang dee, "Abere e nyie ma dee o kwa unyim nga. Abraham a fo, nang har’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang, h’awo o dee uni ang’a he iyem ab’o kang k’uchi i ba fa re a? 53 Awo o dyem fu Abraham ang’i yi ide iten ngin a? Ehe a fo, nang har’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang. Ibang itite uni h’awo o dee o yi ngin?" 54 Ijisos a hara dee, "K’m he ufo iyi k’uchi, aheni-uchi iyi i yi k’irikpebe re. Ide iyi ang’amin e kuo dee Atabuchi inen ngin, ahe h’a yi uni ang’i ha m k’uchi ngin. 55 Nyaa ng’amin e nyie he re, maa nyie he. K’maa de amin dee maa nyie he re, h’m shiri uni-irihen nga utam kin n’amin ngin. Maa nyie he, k’m sha iyem ab’ahe a kang. 56 Ide inen Abraham a nen ng’ahe a nyie dee ahe i ba na unyang ang’m ba ba. A tum ne he, k’a nen gbaa." 57 Ekaani Ijuus e kung kang n’ahe dee, "O gbaje k’aje achaaha r’ahe irifo ma re, h’o dee o ne Abraham a?" 58 Ijisos a hara abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, m yi mokpang e ka fen Abraham." 59 Angin a shi ekaani Ijuus k’e kung ukaa dee e tya he gwa. Ijisos a nyere tung abe, nokpo tung ipi ang’Uchom Atabuchi i yi ana.

9

1 Ng’Ijisos a kwa ten i ya k’ukwo, ehe a ne unyiche kin ng’a faa irichi yè k’irihung. 2 Eni-utung imin e bii he dee, "Ukaani, iben ayung h’a shi unyiche angin ng’ahe a faa irichi yè k’irihung ngin? Iben ang’imin nga a, h’ang’ēnì ab’e fen he nga?" 3 Ijisos a hara abe dee, "I yi iben ang’unyiche angin a shi nga re. I tum yi ang’ēnì ab’e fen he nga re. Angin a shi k’eni è ne ukan Atabuchi gbè k’inyamfo imin nga. 4 I yi k’m̀ shi okulo uni ang’a chom mi n’ichie i chicho ngin. Uchu i ba ja, ng’uni i ba sha okulo fo re. 5 R’igben ng’m chicho k’iye angin, ami h’m yi okung-gboo ang’i tan nung iye angin ngin." 6 Ng’ahe a kang angin, a ka tye akolong wu k’itang, shi ebechua imin, kung tyere unyiche ana k’irichi, 7 kung de he dee, "Ye tuo achi k’iribung umo ang’Ísilom." Irikpebe Isilom h’a yi dee, É chom he ye. Unyiche angin a nokpo ye tuo achi. A be yè ka, a ně na ine. 8 Ene imin ab’e nyie he har’eni ab’e ne he ng’ahe i cha nyang iyem mokpang, e ně bii dee, "Uni ang’i cha nyang iyem ngin h’a nung ngin ne a?" 9 Echicho e dee, "Ahe nga." Echicho e dee, "Ahe nga re; uni angin a bii he abiini." Uyen a kung kang dee, "Ami nga." 10 Abe e kung bii he dee, "Denang h’a shi ng’irichi iwon a buu ngin?" 11 Ehe a hara abe dee, "Unyiche ang’e kuo dee Ijisos ngin h’a shi ebechua, tyere mi k’irichi, kung de m dee, ’Ye tuo achi k’iribung umo ang’Ísilom.’ Maa ye tuo achi nang, h’m ně na ine ngin." 12 Abe e kung bii he dee, "Ehe i yi yè kung?" A hara abe dee, "Maa nyie ipi ang’ahe i yi re." 13 Abe e be r’uni ang’a mang faa irichi ngin fan Ifarasis. 14 Irite ang’Ijisos a mang shi ebechua, buu he irichi imin ngin, i yi irite-anyangani nga. 15 Nang ana, Ifarasis e bii he dee, "Denang h’irichi iwon a buu ngin?" Ehe a hara abe dee, "Uni ang’a buu mi irichi iyi ngin a shi ebechua, tyere mi k’irichi, h’maa ye tuo achi, ng’maa ně na ine ngin." 16 Ifarasis echicho e ně kang dee, "Unyiche angin i yi uni ang’Atabuchi a chom nga re, k’ucheche dee ehe i naa unaa ang’írítē-anyangani re." Ab’echicho e dee, "Denang h’uni-iben i sha akwani-ufo tyung uchia nang?" Abe e ka che aku iha. 17 Abe e mang bii uni ang’a mang faa irichi ngin fo dee, "Awo o kang denang gba r’unyiche angin? Irichi iwon h’ahe a buu ngin." Ehe a de abe dee, "Ehe i yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang nga." 18 Ekaani Ijuus e mang bang dee ehe a mang faa irichi mokpang k’irichi imin a ka buu ngin ne. Abe e chom ye kuo eni ab’e fen he, 19 bii abe dee, "Ungwa inen h’a yi ngin a? Ahe h’amin e kang dee e fen he, a faa irichi yè k’irihung ngin a? Ibang h’a shi he ng’ahe a ně na ine ngin?" 20 Eni ab’e fen he e hara dee, "Abere e nyie dee ehe i yi ungwa iten nga. A tum faa irichi yè k’irihung ng’e fen he ngin. 21 Iyem ang’a shi he ng’a ně na ine yee ngin, har’uni ang’a tum buu he irichi ngin, abere e nyie angana re. Amin è bii he. Ehe a kpere k’abo iha ma, k’ehe ì hara r’ufo imin." 22 Abe e kang angin k’ucheche dee abe e shere ekaani Ijuus nga. Ekaani abana e mang tim naa k’itang ma dee, uni ang’a bang dee Ijisos i yi Ikraist, è libi r’ahe hum iye yè k’uchom ang’e cha ushang. 23 Angin h’a yi aten-anyi ang’eni ab’e fen he e kang dee, "Amin eyen è bii he; ehe a kpere k’abo iha ma" ngin. 24 Ekaani Ijuus e mang kuo uni ang’a mang faa irichi ngin ufan ang’iriha, kung de he dee, "Fam naa ti k’achi Atabuchi dee o ba da ti achichi. Abere e nyie dee unyiche angin i yi uni-iben nga." 25 A kung de abe dee, "K’ehe i yiyi uni-iben nga, k’ehe i tum yiyi uni-iben nga re, maa nyie angana re. Iyem kin ang’maa nyie h’a yi dee, unyang kin maa mang faa irichi. Aneten ngin, maa ně na ine." 26 Abe e bii he dee, "Ehe a shi wo denang? Denang h’ahe a buu wo irichi ngin?" 27 Unyiche angin a hara abe dee, "Maa de amin ma. Amin e tum dee e bang ne. Ibang h’a yi aten-anyi ang’amin e mang chaa dee k’è yuo he fo ngin? Amin e chaa k’è shiri eni-utung imin bu a?" 28 Abe e buu he ate, kung de he dee, "Awo h’o yi uni-utung imin ngin. Abere abi kin e yi eni-utung Imosis ba. 29 Abere e nyie dee Atabuchi a mang kang irikang n’Imosis mokpang. Unyiche angin ngin, abere e nyinyie ipi ang’ahe i ba re." 30 Unyiche angin a he abe iyia dee, "Iyem ang’a kwa ufo h’amin e kang ngin. Amin e dee e nyie ipi ang’ahe i ba re; nang nyaa, ehe a buu mi irichi iyi. 31 Abere e nyie dee Atabuchi i naa atyung yuo eni-iben ne. Atabuchi i yuo uni ang’i ha he k’uchi, sha ukwo imin ìhììhè. 32 E yuo gbe r’uni ang’a buu uni ang’a faa irichi yè k’irihung irichi nyie re. 33 K’uni angin ì chi uni ang’Atabuchi a chom nga re, k’ehe i sha iyem ma re." 34 Abe e de he dee, "Awo ang’e fen wo r’iben k’irityem, h’o dee o faa ti iyem a?" Abe e libi r’ahe hum iye yè k’uchom ang’e cha ushang ana. 35 Ijisos a yuo dee e libi r’ahe hum iye yè k’uchom ang’e cha ushang. Ng’ahe a be ne he, a kung bii he dee, "O bang har’Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom a?" 36 Ehe a kung bii Ijisos dee, "Ukaani, ayung h’a yi uni ana? De m, k’m̀ bang har’ahe." 37 Ijisos a de he dee, "O ne he ma. Ahe h’a tum kang irikang n’awo ngana." 38 Unyiche angin a kung kang dee, "Ukaani, maa bang har’awo," ka kibi be k’itang, he he k’uchi. 39 Ijisos a kung kang dee, "Maa be k’iye angin k’m̀ be nàm eni ab’íyé angin uchi nga, dee k’eni ab’e faa irichi è ne ine, k’eni ab’e na ine, è ka faa irichi." 40 Ifarasis echicho ab’e yi ka n’Ijisos, e yuo iyem ang’ahe a kang ngin. E kung bii he dee, "O kang ngin dee abere e faa irichi bu a?" 41 Ijisos a de abe dee, "K’amin è faa irichi nga, k’amin e ji iribi re. Ng’amin e kang dee e faa irichi re ngin, amin echicho e ji iribi. 0

10

1 "Achichi h’m da amin ngin dee, k’uni ang’a gbe k’ungwu irishi ye k’aha ugbe utyam ne, ng’a ye muo gbe k’ipi ichicho ye k’aha, h’i yi uji nga. 2 Uni ang’i gba k’ungwu irishi, h’i yi ubam-utyam nga. 3 Uni ang’i bam ungwu irishi i buu irishi ka he k’i gba. Utyam e yuo irinyom imin, ng’ahe i kuo abe k’irijun k’e pom he, k’i gba r’abe ba k’iye. 4 K’unyang ng’ahe a be r’abe woo k’iye, i chaa-ùchú; utyam imin e ka pom he, k’ucheche dee abe e nyie irinyom imin. 5 Abe e pom uni ichicho jii nang ne; abe e bwa tung he abwani, k’ucheche dee abe e nyie irinyom imin ne." 6 Ijisos a bun ityang angin de abe; nang nyaa, iyem ang’ahe a de abe ngin, a nung abe re. 7 Nang ana, Ijisos a ka mang de abe dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, ami h’m yi ungwu irishi ang’utyam e gba. 8 Eni ab’echicho woo b’e be mokpang iyi bin e yi ebeji ba. Utyam e naa atyung yuo abe re. 9 Ami h’m yi ungwu irishi ngin. Uni ang’a be gbe n’ami, i ba kpen. Ehe i ba nè gba ba k’aha, 0 gba ya k’iye, ja iriji gbadaa. 10 Uji i ba k’ì be jì aji, k’ì gu utyam, ben iyem ìhììhè nga. Ami m be dee k’abe è chi r’irikpen, k’è tum chi r’irikpen ang’a dyem fu woo. 11 "Ami h’m yi ubam-utyam inung ngin. Ubam-utyam inung i kung irikpen imin ka k’irishi utyam imin. 12 Uni ang’e kpikpe dee k’ì bam utyam, ng’utyam i yi imin nga kpēè re, i yi ubam-utyam nga re. I bwa nokpo tyang utyam k’unyang ng’ahe a ne ùkpàng a kwa i ba, k’ùkpàng ana i ba kwa utyam, kung abe paa. 13 Unyiche angin i bwa nokpo k’ucheche dee e kpe he akpeni, k’ehe i jim iyem iyem gba r’utyam ne. 14 - 15 "Ami h’m yi ubam-utyam inung ngin. Utam kin n’Ide iyi a nyie mi, n’ami n tum nyie Ide iyi ngin, nang h’maa nyie utyam iyi, utyam iyi e tum nyie mi ngin. M kung irikpen iyi ka k’irishi utyam iyi. 16 M yi r’utyam ichicho ab’e ka yi k’iriwu utyam abin kin ma re. M ba ba r’abe k’aha kin bu pee. Abe e ba yuo irinyom iyi, k’abe e shiri k’aku utyam kin r’ubam-utyam kin. 17 Aten-anyi ang’maa nyin Ide iyi h’a yi dee, m̄ kúng irikpen iyi ka, k’m ba tum n’àhē kpa fo. 18 I yi r’uni ang’i kpa irikpen iyi tung mi ma re. M kung he ka r’ufo iyi. M yi r’ukan k’m kung he ka; n tum yi r’ukan k’n tum n’àhē kpa tum itum fo. Ide iyi h’a ke m unaa angin ngin." 19 Iyem abin ng’Ijisos a kang ngin a shi Ijuus k’e mang ka che aku iha. 20 Ab’echicho gbuduu e dee, "Ehe a kwa unyim, k’a ka shiri ugbung. I yi k’è naa atyung yuo he re." 21 Ab’echicho e dee, "Uni ang’a kwa unyim i kang irikang nang ne. Denang h’unyim i buu irichi uni ang’irichi imin a fufaa ngin?" 22 Unyang ang’Ijuus e ja ipam k’Ijerusalem k’è were irite ang’abe e bwan n’Uchom Atabuchi buu a gbaje. A mang yi k’unyang irifaa nga. 23 Ijisos i ten k’ugbudu ang’Isolomon k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi. 24 Ekaani Ijuus e be gung he he, kung bii he dee, "R’igben denang h’o ba sha ti k’e tuu uhung k’uchi ngin? Gb’awo h’o yi Ikraist ngin, de ti ngwangg k’ì nung ti." 25 Ijisos a de abe dee, "Maa de amin ma; amin e dee e bang ne. Akwani-ufo ab’m sha gba k’irijun Ide iyi bin, i kang gba r’ami. 26 Nang nyaa, amin e bang ne, k’ucheche dee amin e yi k’iriwu utyam iyi re. 27 Utyam iyi e naa atyung yuo irinyom iyi. Maa nyie abe; abe e tum pom mi. 28 M ka abe irikpen unyang ng’i yi nyua iye, k’abe e ba fa fo re. I yi r’uni ang’i ba kwa abe kpa tung mi abo re. 29 Ide iyi ang’a kung abe ke m ngin, a dyem fu eni woo. I yi r’uni ang’i tum ba kwa abe kpa tung Ide iyi abo re. 30 Abere n’Ide iyi e yi uni kin nga." 31 Ekaani Ijuus e mang kung ukaa dee e tya Ijisos fo. 32 Ijisos a ka de abe dee, "Maa shi akwani-ufo gbuduu b’Ide iyi a de m dee m̀ shi tyung amin. K’ucheche ang’kung h’amin e ba tya m ukaa ngin?" 33 Abe e hara Ijisos dee, "K’ucheche iyem abin h’abere e ba tya-a ukaa ngin ne. Abere e dee e tya-a ukaa k’ucheche ijijaa iyem ang’o kang he Atabuchi, ng’o kung ufo iwon, awo ang’o yi uniom ngin, dee o yi Atabuchi nga." 34 Ijisos a de abe dee, "E fuo k’ashan Unaa inen n’Atabuchi a kang dee, ’Amin e yi Atabuchi ba.’ 35 Abere e nyie dee iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi i yi achichi nga nyua iye. Atabuchi a mang kuo eni ab’ahe a chom ichom fan abe dee, ’Atabuchi.’ 36 Ami ngin, Ide iyi h’a wam mi naa ke ufo imin, kung mi chom be k’iye ngin. Ibang h’a yi aten-anyi ang’amin e kang dee maa kang ijijaa he Atabuchi nga ng’maa kuo ufo iyi dee Ungwa Atabuchi ngin? 37 Gbé k’m sha iyem ab’Ide iyi a chom mi dee m̀ shi nga re, amin è bang har’ami re. 38 K’n tum sha iyem ab’Ide iyi a chom mi dee m̀ shi nga, k’i yiyi k’amin e ba bang har’ami re, amin è bang k’iyem ab’m sha ngin, k’amin è nyie achichi dee Ide iyi i yi n’ami, ami n tum yi n’Ide iyi." 39 Abe e mang chim fo k’è kwa Ijisos; a nyìè abe kwa he re. 40 Ijisos a tum itum ye k’inyie irishaa Ijodan ang’ko, ye chi k’ipi ang’Ijon a mang yi wu eni umo ngin. 41 Eni gbuduu e be fan ahe, be kang dee, "Ijon a mang shi akwani-ufo tyung uchia nang ne. Nang nyaa, iyem woo ab’ahe a kang gbe r’unyiche angin i yi nang achichi." 42 Eni gbuduu k’ipi angin e bang har’ahe.

11

1 Unyiche kin ng’e kuo dee Ilajarus a mang yi gogo re. Ehe i ba yè k’Ibetani, k’ipi ang’Imeri ahe n’ungwiye imin Imata e mang yi. 2 Ilajarus i yi ungwiye ibere nga. Imeri angin h’a mang kung ebeku ang’i nung nyin wu Ukaani Ijisos k’abia, kwa iyiri imin shere he ngin. 3 Ebwiye Ilajarus abin e chom ichom fan Ijisos dee, "Ukaani, udim iwon ang’a nyin wo iyen-iyen ngin i yi he gogo re." 4 K’unyang ng’Ijisos a yuo angin, a kung kang dee "Ìrìnyōm̀ angin i yi ang’i ba ba r’afoni nga re. I ba ba r’aheni-uchi ka Atabuchi, dee k’Ungwa Atabuchi ì chi r’aheni-uchi r’ahe nga." 5 Imata ahe n’ungwiye imin Imeri r’Ilajarus e mang nyin Ijisos. 6 Nyaa ng’ahe a yuo dee Ilajarus i yi gogo re ngin, a nyua chi k’ipi ang’ahe i yi ngana gbaje k’ate aha fo. 7 Ehe a ka be de eni-utung imin dee, "Abere è tum itum nuo k’Ijudia." 8 Eni-utung imin e bii he dee, "Ukaani, yè k’ipi ana h’ekaani Ijuus e dee e tya-a ukaa iyechu ng’a ka gbe igben ma re ngin, h’o dee o mang tum itum nuo ka a?" 9 Ijisos a hara abe dee, "Akaraka i ten kpere irichi ubwon irifo-r’iha k’irite re a? Uni ang’a ten r’ichie i kpom itiri re, k’ucheche dee okung-gboo ang’íyé angin i tan nung he. 10 K’a ten r’uchu, ehe i ka kpom itiri k’ucheche dee i yi r’iyem ang’i tan nung he re." 11 K’unyang ng’ahe a kang angin mia, a ka be de abe dee, "Udim iten Ilajarus a mu une ma. Maa nuo ka k’m̀ ye wum he." 12 Eni-utung imin e dee, "Ukaani, k’ehe a mu une, h’inyamfo ang’i mwa he ana i ba kung he." 13 Ijisos a kwa i kang gba r’afoni Ilajarus nga. Eni-itung imin e jim dee une olamu h’ahe i kang ngin. 14 Ijisos a kung de abe ngwangg dee, "Ilajarus a fufo. 15 K’ucheche inen maa nen dee m yi ka k’itung ne, dee k’amin è bang har’ami. Amin è be, k’abere è ye ne he." 16 Itomos, ang’e kuo dee Ēbēngmé ngin, a de ene imin ab’a titung dee, "Amin è be, k’abere è ye n’Ukaani; gbé k’e ba gwa he nga, k’abere è fo n’ahe." 17 K’unyang ng’Ijisos a gbaje ye ka, a yuo dee Ilajarus a fo k’e nyi gbaje k’ate ane ma. 18 Ibetani i yi r’igben gbaje k’inamba iha yè k’Ijerusalem ne. 19 Ijuus e be yè k’Ijerusalem gbuduu dee k’è kwa Imata ahe n’Imeri ufo he k’irifo ungwiye ibere ang’a fo ngin. 20 Imata a yuo dee Ijisos i ba yè ka. A nokpo ten ye kpere r’ahe. Imeri a nyua chi ka k’uchu. 21 Imata a de Ijisos dee, "Ukaani, ò be chi kin nga, k’ungwiyaa a be fo re. 22 I yiyi yee ngin, maa nyie dee Atabuchi i ka-a iyem woo ang’o bii he." 23 Ijisos a de he dee, "Ungwiye iwon i ba wum yè k’irifo." 24 Imata a de he dee, "Maa nyie nang dee ehe i ba wum fo k’umia-irikiri irite ang’eni woo e ba wum." 25 Ijisos a dee, "Ami h’m yi uni ang’i wum eni yè k’irifo r’uni ang’i ka eni irikpen ngin. Uni ang’a bang har’ami, nyaa k’ehe a fufo, ehe i ba cha r’irikpen. 26 Uni ang’i yi uwuuwum ng’a bang har’ami, ehe i ba fa re. O bang nang a?" 27 Imata a de he dee, "Ee, Ukaani, maa bang dee awo h’o yi Ikraist, Ungwa Atabuchi, ng’e dee i ba ba k’iye angin nga." 28 K’unyang ng’ahe a kang angin mia, ehe a ka nokpo tum itum ye kuo ungwiye imin Imeri be k’irifuu, kung de he dee, "Ukaani a be ma; i bii atye iwon ka." 29 Ng’Imeri a yuo angin, a nokpo gbàgbààgbà ye fan ahe. 30 K’unyang angin Ijisos a ka gbaje be k’irihung uchu ma re. Ehe i chicho k’ipi ang’Imata a ye kpere r’ahe. 31 K’unyang ng’Ijuus ab’e yi ka k’uchom n’Imeri, e kwa he ufo ha bin, e ne n’ahe a nokpo r’ache i ya k’iye ngin, abe e nokpo pom he. Abe e jim dee ehe a nuo ya chìè uchie k’ungwu īrīkwùn̄ nga. 32 Imeri a ye gbaje k’ipi ang’Ijisos i yi. K’unyang ng’ahe a ne Ijisos, ehe a ka mu he achi k’itang k’abia imin, kung kang dee, "Ukaani, ò be chi kin nga, k’ungwiyaa a be fo re." 33 K’unyang ng’Ijisos a ne he, har’Ijuus ab’e be n’ahe ng’e ně chie, ebeshe a ka shi he k’irityem gbaa. 34 Ijisos a kung bii dee, "Yè kung h’amin e nyi he ngin?" Abe e de he dee, "Ukaani, be noti, k’ò be ne." 35 Ijisos a chie. 36 Ijuus e ně kang dee, "Ilajarus a nyin he o." 37 Echicho e ně kang dee, "Unyiche angin ng’a buu irichi uni ang’a faa irichi ngin, ì be chi kin nga, k’á mīā Ilajarus re a?" 38 Ebeshe a mang shi Ijisos k’irityem gbaa fo. Ehe a ye k’ungwu īrīkwùn̄. Irikwun ana i yi k’ufom ukaa, k’e mung ukaa ikaani ku k’ungwu imin. 39 Ijisos a de abe dee, "Amin è buu ukaa tung ungwu imin." Imata, ungwiye uni ang’a fo ngin, a kung kang dee, "Ukaani, e nyi he ngin, a gbaje k’ate ane ma. Ehe i ba nùng taanung fo re." 40 Ijisos a kung bii he dee, "Maa de wo dee k’o bang har’ami, o na ukan ang’Átabuchi re a?" 41 Abe e kung ukaa buu tung ungwu irikwun. Ijisos a kung achi naa ye k’uchi, kung kang dee, "Ide iyi, maa pia-a n’o yuo mi. 42 Maa nyie dee o yuo mi mia unyang woo. Maa kang angin k’ucheche eni ab’e nam bin nga, k’abe è bang dee awo h’o chom mi ngin." 43 K’unyang ng’Ijisos a kang iyem angin mia, a kuo k’irinyom angi lee dee, "Ilajarus, be k’iye." 44 Irikwom ana a hum iye, r’uluayi ab’e mang nung he k’abo har’abia, nang har’ifom ang’e mang nung he k’achi imin woo. Ijisos a de abe dee, "Amin è pere ifom abana tung he, k’è tyang he k’ì ye iriye." 45 K’ucheche angin Ijuus gbuduu ab’e be kang n’Imeri ng’e ne iyem ang’Ijisos a shi ngin, e bang har’ahe. 46 Ab’echicho e tum itum ye de Ifarasis iyem ang’Ijisos a shi ngin. 47 Ekaani eni ab’e shang ukum har’Ifarasis e kuo ekaani woo gung. Abe e bii ebene dee, "Ibang h’abere e sha ngin? Unyiche angin i sha akwani-ufo gbuduu tyung uchia ngin, 48 k’abere e tyang he k’a ye k’úchú shi iyem abin, eni woo e ka bang har’ahe, k’eni ab’Írom e ba ben Uchom Atabuchi angin har’ubang iten woo." 49 Uni kin k’iriwu ana ng’i yi ukaani eni ab’e shang ukum k’irije angana, e kuo he dee Ikayafas, a kang dee, "Amin e nyie iyem ne gbangg. 50 I yi dungg ke amin k’uni kin ì fo k’irishi eni woo fu ang’eni k’ubang iten woo è máng be fo. Amin e nyie nang ne a?" 51 Ikayafas a kang angin k’ukan imin nga re. Ng’ahe h’a yi ukaani eni ab’e shang ukum k’irije angana ngin, ehe a kang iyem yè k’ungwu Atabuchi nga dee Ijisos i ba fa ka eni ab’ūbàng Ijuus. 52 I yi dee Ijisos i ba fa ka eni ab’ūbàng Ijuus ìhììhè nga re. I ba fa ka ebwa Atabuchi ab’e paa mia r’ipi woo, k’ì gung abe gu-he, shi abe k’è shiri eni kin. 53 Kung k’irite angin ekaani Ijuus e ně chaa ukwo ang’è gu Ijisos. 54 K’ucheche angin, Ijisos a ten k’iriwu ang’Íjuus fo re. Ehe a nokpo ye k’iyia ang’i yi kpuokpuo ye k’ungwu iribu, k’ipi ang’e kuo dee Ifrem. Abe n’eni-utung imin e nè chi k’ipi ana. 55 Unyang ang’Ijuus e ja ipam ang’āgbènī-tyang a shiri kpuokpuo. Eni e be yè k’ipi atitye-atitye gbuduu be k’Ijerusalem, k’abe è shang ukum k’è tuo ufo ibere tan mokpang k’unyang ipam angin i ka gbaje. 56 Abe e ně chaa achi Ijisos. Ng’abe e jwen k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, abe e bii ebene dee, "Amin e jim denang? Ehe i ba ba k’ipam angin ne a?" 57 Ekaani eni ab’e shang ukum har’Ifarasis e mang tye unaa dee, uni ang’a nyie ipi ang’Ijisos i yi, ì be de abe, k’è ye kwa he.

12

1 A tung ate adyaakin k’è ji ipam ang’āgbènī-tyang. Ijisos a ye k’Ibetani, k’ipi Ilajarus. Ilajarus angin h’ahe a mang wum yè k’irifo ngin. 2 E shi iriji k’è shi Ijisos uga. Imata h’a kúng iriji ba ka eni. Ilajarus a chi gu-he n’eni ab’e ja iriji n’Ijisos. 3 Imeri a be r’ekpe ang’e he ebeku ang’e shi k’iyem ang’e kuo dee inaad. Ebeku angin i kan ate kangg; i tum nung nyin. Imeri a kung ebeku angin wu Ijisos k’abia, kwa iyiri imin shere he abia. Ùkpáng ebeku angin a ka chie k’uchom ang’abe e chi ngana. 4 - 5 Ijudas Iskariot a kung kang dee, "I máng be chi dungg k’è kung ebeku angin nyie ji, kung ūné imin ke eni-irikanya. Ebeku angin, ate imin i gbaje k’ungwu une ang’uni ì máng be kpe k’irije kin." (Ijudas angin i yi uni-utung Ijisos nga. Ahe h’a be gbaje, ng’a kwa Ijisos ke eni-irinam imin ngin.) 6 Ijudas a mang kang iyem angin k’ucheche dee i jim gba r’eni-irikanya nga re. A kang he k’ucheche dee ehe i yi uji nga. Ahe h’a yi uni ang’i kwa ūné ang’ēnì-utung Ijisos ngin, k’ehe a yi wam ūné angin nyie iyem n’ahe a chaa. 7 Ijisos a de he dee, "Tyang he k’ì shi iyem ang’ahe i sha. A shi taanung ng’ahe a naa ebeku angin nyang irite irifo iyi. 8 Eni-irikanya ngin e yi n’amin kin mia unyang woo. Ami ngin m ba cha n’amin mia unyang woo re." 9 K’ungwa-unyang kwee Ijuus gbuduu e yuo dee Ijisos i yi ka, k’abe e kibi abeni. Abe e be k’ucheche ang’Ijisos ìhììhè nga re; abe e be dee k’è ne Ilajarus ang’ahe a wum he yè k’irifo pee. 10 Ekaani eni ab’e shang ukum e fam dee è gu Ilajarus bu, 11 k’ucheche dee k’irishi imin h’Ijuus gbuduu e ně pom Ijisos, bang har’ahe ngin. 12 K’achi-atanani, eni gbuduu ab’e be k’ipam ajini e yuo dee Ijisos a nuo i ba k’Ijerusalem. 13 Abe e byaba achicha ye kpere r’ahe, kibi irinyom agbeni dee, "Amin è pia Atabuchi. Iripia ì chi ke uni ang’i ba k’irijun Ukaani Atabuchi. Iripia ì chi ke Ushe ang’Ísrael." 14 Ijisos a kung ungwa ityokaba, muo pom n’àhē n’e fuo k’Ashan Atabuchi dee, 15 "Eni Ijayon, amin è shere re. Amin è ne, Ushe inen i ba yè ka ma. Ehe a pom k’ungwa ityokaba." 16 Yè k’ukpi-iku, iyem abin woo ng’a shi ngin, eni-utung Ijisos e nyie irikpebe imin ne. K’unyang ng’Ijisos a be wum yè k’irifo tum ye k’ipi aheni-uchi imin, h’abe e ka be nyie dee iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi gbe r’ahe h’abe e shi ngin. 17 Iriwu eni ab’e mang yi ka ng’Ijisos a kuo Ilajarus hum iye yè k’īrīkwùn̄, wum he yè k’irifo ngin, e de eni echicho gbuduu gbe r’ahe. 18 Nang ana, eni gbuduu e ten kpere r’ahe, k’ucheche dee abe e yuo dee ehe a shi akwani-ufo ang’a tyung uchia. 19 Ifarasis e ka kung kang n’ebene dee, "Amin e na ka a? I yi r’iyem ang’abere e sha kin ne. Eni ab’íyé angin woo e nokpo pom he ma." 20 I mang yi Igrik echicho gu-he n’eni ab’e ye k’Ijerusalem k’è ye he Atabuchi k’uchi k’unyang ipam angin. 21 Abe e ye fan Ifilip ang’i ba yè k’Ibetseda k’iyia Igalili, ye de he dee, "Ukaani, abere e chaa k’è ne Ijisos." 22 Ifilip a ye de Andru. Abe eni eha e ye de Ijisos. 23 Ijisos a de abe dee, "Unyang ang’Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom i ba cha r’aheni-uchi a gbaje ma. 24 Achichi h’m da amin ngin dee, k’e kung ìtàńg ikuru kwen k’ītàng k’akuho imin a fia re, i ba r’ìhíhé imin ne. K’e kung he kwen k’ītàng k’akuho imin a fia, i ka chie ichichi ang’ìhíhé chwaa ìtàńg gbuduu. 25 Uni ang’a nyin ufo imin, i ba nyim irikpen imin. Uni ang’a he ufo imin achi k’iye angin, i ba cha r’irikpen ang’ūnyāng nyua iye. 26 Uni ang’a dee i sha okulo ka m, i yi k’ì pom mi k’iku. K’ipi ang’m yi, yè ka h’uni angin ng’i sha okulo ka m i cha. Uni ang’i sha okulo ka m, Ide iyi i ba kung he ya k’uchi. 27 "Irityem iyi i ka m irinam ngin, m ba kang denang? M kang dee, ’Ide iyi, kpen mi k’unyang irinyuo angin’ nga a? Ehee, irinyuo angin h’maa be k’m̀ be kpe ngin. 28 Ide iyi, he irijun iwon k’uchi." E yuo irinyom uni ng’a kang yè k’irihung ataba dee, "Maa he he k’uchi ma. N tum mang ba ha he k’uchi gbaa fo." 29 Eni ab’e yi ka k’iriwu ana e yuo irinyom angin. Abe e dee, "Itan h’a mu ngin." Echicho e dee, "Idengeli Atabuchi h’a kang irikang n’ahe ngin." 30 Ijisos a de abe dee, "Irinyom angin a be k’ucheche inen nga; a be k’ucheche iyi nga re. 31 Unyang a gbaje ang’e ba nàm eni ab’íyé angin uchi, k’e ba libi r’ushe ang’íyé angin tyang k’iye ma. 32 Ami ngin, k’unyang ng’é kúng mi ye k’uchi, m ba chwa r’eni woo fan ufo iyi." 33 Ijisos a kang irikang angin k’ì tyung eni unana irifo ang’ahe i ba fa nga. 34 Eni ab’íríwū ngin e kung kang dee, "Abere e yuo k’ashan Unaa dee Ikraist i ba cha nyua iye kpemm. Ibang h’a yi aten-anyi ang’o kang dee e ba kung Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ya k’uchi ngin? Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ngin h’a yi ayung?" 35 Ijisos a de abe dee, "Amin e ba cha r’okung-gboo k’ungwa-unyang kwee ìhììhè. Amin è ten ache n’okung-gboo ichicho i tan nung amin ngin, tung i sha ana, ifufu i ka ja ha amin. Uni ang’i ten k’ifufu i chuo ipi ang’ahe a nuo re. 36 Amin è naa achi inen k’okung-gboo n’ahe ichicho i tan ngin, k’amin è chi eni ab’e ten k’okung-gboo." K’unyang ng’Ijisos a mia r’irikang akangani, ehe a nokpo, ye nyere tung abe. 37 Nyaa ng’Ijisos a shi akwani-ufo abin woo tyung uchia k’abe e ne ngin, abe e bang har’ahe re. 38 Angin a shi k’iyem ang’Atabuchi a mang kang gbè k’ungwu Ajaya ì shi nga. A mang kang dee, "Ukaani, ab’ayung h’e bang k’ichom iten ang’abere e kang ngin? Ab’ayung h’Atabuchi a kung ukan imin tyung abe ngin?" 39 K’ucheche angin h’abe e bang ne ngin, n’Ajaya a mang kang gbe r’abe k’ipi ichicho fo dee, 40 "Atabuchi a fàà abe irichi, tum mang tyere abe irityem, dee k’abe è ne ine re, k’iyem ì tum mang nung abe k’irityem ibere re. I sha ana, k’abe e tum itum fan ami, k’m̀ mīā abe." 41 Ajaya a mang kang angin k’ucheche dee ehe a ne aheni-uchi ang’Ijisos, h’ahe a kang gbe r’ahe ngin. 42 Nang nyaa, eni gbuduu har’ekaani echicho e bang har’ahe. Ayini, abe e shere dee Ifarasis e ba libi r’abe hum iye yè k’uchom ab’e cha ushang. K’ucheche angin abe e kang be k’iye re. 43 Iripia ang’ēnìóm̀ a nyin abe fu ang’Átabuchi. 44 Ijisos a kang k’irinyom angi lee dee, "Uni ang’a bang har’ami, h’a bang har’ami ìhììhè nga re. A bang har’uni ang’a chom mi pee. 45 Uni ang’a ne m, h’a ne uni ang’a chom mi ngin. 46 Maa be k’iye angin k’m̀ chi okung-gboo ang’i tan nung eni nga, dee uni ang’a bang har’ami i nyua cha k’ifufu fo re. 47 "Uni ang’a yuo irikang ang’m kang ngin, ng’a shi he re, n nam he uchi re. Maa be k’iye angin dee k’m̀ be nam eni ab’íyé angin uchi nga re. Maa be dee k’m̀ kpen abe nga. 48 Uni ang’a bang k’irikang ang’maa kang ngin ne, ng’a chwen mi, i yi r’iyem ang’i ba nam he uchi. Irikang ang’maa kang ngin h’a ba nam he uchi k’umia-irikiri irite ngin. 49 Maa kang irikang angin k’ukan iyi nga re. Ide iyi ang’a chom mi h’a de m iyem ang’m̀ kang, tyung mi n’m̀ kang he ngin. 50 Maa nyie dee iyem ang’ahe a de m dee m̀ kang ngin i ka uni irikpen unyang ang’i ba cha nyua iye. Nang ana, irikang ang’m kang ngin i yi iyem ang’Ide iyi a de m dee m̀ kang nga."

13

1 A tung ungwa-unyang kwee mokpang k’è ka ji ipam ang’āgbènī-tyang ngin. Ijisos a nyie tantan dee unyang imin a gbaje ang’ahe i ba nokpo tyang iye angin tum itum ya fan Ide imin ma. Eni imin ab’e yi k’iye angin e nyin he, k’ehe i ba tyung n’abe e nyin he iyen-iyen. 2 Ijisos ahe n’eni-utung imin e ja iriji ang’īkùrūkù. Ebefutang a mang kung ujim angin he Ijudas Iskariot ungwa Isaimon k’irityem dee k’ì kwa Ijisos ke eni-irinam imin. 3 Ijisos a nyie tantan dee Ide imin a kung iyem woo he ahe k’abo. A tum nyie dee ahe a be yè k’itung ang’Átabuchi, k’i tum ba tum itum nuo k’itung Atabuchi. 4 Ehe a nokpo yè k’inang ang’ahe a chi i ja iriji, dyara alu ang’ahe a chiri, kung igede nung he k’utin. 5 A kung umo he k’unaa, ně tuo eni-utung imin abia, kwa igede ang’ahe a nung he shere abe abia. 6 Ehe a gbaje be k’irishi Ipita. Ipita a kung bii he dee, "Ukaani, awo h’o ba tuo mi abia iyi ngin a?" 7 Ijisos a de he dee, "Iyem ang’m sha ngin, o ka nyie irikpebe imin ma re. Unyang i ba gbaje k’úchú ka, o ka ba nyie irikpebe imin." 8 Ipita a de he dee, "Ehee, Ukaani, awo h’o ba tuo mi abia iyi ngin ne gbangg." Ijisos a de he dee, "K’maa tuo wo abia iwon ne, h’o yi gu-he n’ami fo re." 9 Isaimon Pita a de he dee, "Ng’i yi nang ana, Ukaani, tuo abia iyi ìhììhè nga re; tuo mi abo iyi har’irishi iyi woo bu pee." 10 Ijisos a dee, "Uni ang’a kuo umo ma i yi k’ì tuo abia ìhììhè nga obeene. Inyamfo imin woo a tan ma. Amin pee e tan ma. I yi dee amin woo h’e tum tan ngin ne." 11 Ehe a nyie uni ang’i ba kwa he ka eni-irinam imin. K’ucheche angin, h’ahe a kang dee, "I yi dee amin woo h’e tan ngin ne" ngin. 12 K’unyang ng’ahe a tuo abe abia woo mia, a kung alu imin chiri, tum be chi k’itang. A bii abe dee, "Amin e nyie irikpebe iyem ang’maa shi amin ngin a? 13 Amin e kuo mi dee ’Ukaani ang’i faa amin iyem.’ Amin e kang achichi nga; ami m yi Ukaani inen ngin. 14 Ng’ami ng’m yi Ukaani inen ng’m faa amin iyem, n tuo amin abia inen ngin, i yi k’amin e tuo ebene abia bu pee. 15 Maa shi angin tyung amin dee k’amin è shi nang n’ami m shi amin ngin. 16 Achichi h’m da amin ngin dee, ungwatung ang’i sha okulo ka uni i dyem fa ukaani imin ne; uni-ichom i tum dyem fa uni ang’a chom he re. 17 K’amin e nyie iyem abin, shi he, amin e cha r’irinen. 18 "Amin woo h’m kang ngin ne. Maa nyie eni ab’maa ne wam. Angin a shi nang k’iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi ì shi nga. E fuo dee, ’Uni ang’i ja iriji iyi n’ami, a shiri uni-irinam iyi.’ 19 "N da amin iyem angin naa k’itang mokpang k’ì ka shi. K’unyang ng’ahe a be shi, h’amin e bang har’ami dee ami h’m yi uni ang’m da amin dee m yi ngin. 20 Achichi h’m da amin ngin dee, k’uni ang’a kpe uni ang’maa chom, h’a kpe m. Uni ang’a kpe m, h’a kpe uni ang’a chom mi." 21 K’unyang ng’Ijisos a kang irikang angin mia, irityem imin a ka ně ka he irinam iyen-iyen. A ka kung de eni-utung imin dee, "Achichi h’m da amin ngin dee, uni kin k’iriwu inen ngin i ba kwa m ka eni-irinam iyi." 22 A kwa eni-utung imin k’ufo kangg, k’abe e ně na ebene achi, tyāǹg dee ayung h’ahe i ka kang ngin? 23 Uni-utung Ijisos ang’ukin ng’a nyin he iyen-iyen ngin a chi pom n’àhē. 24 Isaimon Pita a kang n’ahe k’abo-abo dee, "Bii he dee ayung h’ahe i kang ngin." 25 Uni-utung Ijisos ang’a chi pom n’àhē ngin a chu kpuokpuo fan Ijisos, kung bii he dee, "Ukaani, ayung h’o kang ngin?" 26 Ijisos a hara he dee, "Uni ang’m ba tibi ibred k’ufia kung ka he ngin, ahe nga." Ijisos a kung ibred tibi k’ufia, kung ke Ijudas ungwa Isaimon Iskariot. 27 Ukuukwo ng’Ijudas a kpe ibred angin, Isetan a gbe be he k’irityem. Ijisos a kung de he dee, "Iyem ang’o ba sha, shi he achiiche." 28 Abe woo b’e jwen ka e ja iyem, i yi r’uni ang’a nyie irikpebe iyem ang’Ijisos a kang ngin ne. 29 Ng’Ijudas h’a yi uni ang’i kwa ūné ang’ēnì-utung Ijisos ngana, eni ab’echicho e jim dee iyem ang’abe e ba ja k’ipam angana h’Ijisos a de Ijudas dee ì ye nyie ngana. Ab’echicho e jim dee Ijisos a de he dee ì ke eni-irikanya iyem nga. 30 Ijudas a kpe ibred ana, ka hum iye ukuukwo. I mang yi r’uchu nga. 31 K’unyang ng’Ijudas a nokpo ngana, Ijisos a kung de eni-utung imin dee, "Unyang a gbaje ang’Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom i ba cha r’aheni-uchi ma. Atabuchi i tum ba cha r’aheni-uchi gba k’inyamfo Ungwa imin. 32 Ng’Atabuchi i ba cha r’aheni-uchi gba k’inyamfo Ungwa imin ngin, ehe i ba ka Ungwa imin aheni-uchi r’ufo imin. Ehe i ba sha he nang yee ngin. 33 "Ebwa iyi, m ba cha n’amin k’ungwa-unyang kwee ngin ìhììhè. Amin e ba chaa achi iyi. N’maa de ekaani Ijuus ngin, nang h’m da amin ngin dee, k’ipi ang’maa nuo ngin, amin e ba ya ka re. 34 "Unaa ang’ìhíhé ng’m ka amin h’a nung ngin; amin è nyin ebene. N’amin e nyin mi ngin, nang h’amin è nyin ebene. 35 Eni woo e ka ba nyie dee amin e yi eni-utung iyi ba achichi, gbé k’amin e nyin ebene." 36 Isaimon Pita a kung bii he dee, "Ukaani, o nuo yè kung nga?" Ijisos a dee, "Ipi ang’maa nuo ngin, o ba ya n’ami yee ngin ma re. I ba sha, o ka ba pom mi." 37 Ipita a bii he dee, "Ukaani, ibang h’a shi ng’m ba ya n’awo yee ngin ne ngin? Maa gung ufo k’m̀ fo k’irishi iwon." 38 Ijisos a de he dee, "I yi achichi nga dee o gung ufo k’ò fo k’irishi iyi a? Achichi h’m da-a ngin dee, o ba chwen ubwon ichia dee o nyie mi re mokpang uyam-ufaa i ka ba kuo.

14

1 "Irityem inen ì ke amin irinam ne. Amin è naa achi n’Atabuchi. Amin è tum naa achi nang n’ami. 2 K’uchom Ide iyi, irihung íríkwún i yi ka gbuduu. K’ì be chi nang ka re, k’m be de amin. Maa nuo ya gung ipi naa amin. 3 K’maa ye gung ipi naa amin mia, m ba tum itum ba kpa amin ya fan ufo iyi dee, k’ipi ang’m yi, yè ka h’amin e ba cha bu pee. 4 Amin e nyie ukwo ang’a nuo k’ipi ang’maa nuo ngin." 5 Itomos a kung bii he dee, "Ukaani, abere e nyie ipi ang’o nuo ngin ne. Denang h’a sha ng’abere e nyie ukwo ang’a nuo ka?" 6 Ijisos a hara he dee, "Ami h’m yi ukwo ahe n’achichi r’irikpen ngin. I yi r’uni ang’i ba gba jii ya fan Ide iyi han n’agbeni n’ami re. 7 K’amin e nyie mi achichi, h’amin e nyie Ide iyi bu pee. Kung ngin nuo k’úchú, amin e nyie he, tum ne he ma." 8 Ifilip a kung kang dee, "Ukaani, tyung ti Ide iwon, k’ì guru ti k’irityem, k’abere è chaa iyem ichicho fo re." 9 Ijisos a de he dee, "Ifilip, r’igben ang’maa chi n’amin ngin, h’o nyie mi re a? Uni ang’a ne m, h’a ne Ide iyi. K’ucheche ibang h’o dee, ǹ tyung amin Ide iyi ngin? 10 O bang dee ami m yi n’Ide iyi, k’Ide iyi i yi n’ami re a? Iyem ab’m da amin bin, m kang k’ukan iyi nga re. Ide iyi ang’i yi n’ami h’a sha okulo imin ngin. 11 Amin è bang har’ami ng’m da amin dee ami m yi n’Ide iyi, k’Ide iyi i tum yi n’ami ngin. K’amin echicho e tityang, amin è bang k’ucheche iyem ab’m sha bin. 12 Achichi h’m da amin ngin dee, uni ang’a naa achi n’ami, iyem ab’m sha, h’ahe i sha. Ehe i ba sha iyem ab’a dyem fu ab’m sha bin, k’ucheche dee maa nuo fan Ide iyi. 13 Iyem ang’amin e bii k’irijun iyi, m ba sha he, dee k’Ungwa Atabuchi ì kung aheni-uchi ke Ide imin. 14 Amin è bii iyem ang’a nyin amin k’irijun iyi, m sha he ka amin. 15 "K’maa nyin amin, amin e naa unaa iyi. 16 M ba bii Ide iyi, k’ehe i ba chom amin Ùnì-útúō ang’ichicho. 17 Ahe h’a yi Ūnyāng ang’i yi r’achichi, ng’i ba cha n’amin nyua iye kpemm. Eni ab’íyé angin e kpa Ùnì-útúō angin ma re, k’ucheche dee abe e na he re, e tum nyie he re. Amin e nyie he, k’ucheche dee ehe i yi n’amin; i tum ba cha k’irityem inen. 18 "M ba nokpo tyang amin n’ebwa-aben nang ne. M ba tum ba fan amin. 19 Ungwa-unyang kwee, eni ab’íyé angin e ba na m fo re. Amin bin e ba na m. K’ucheche dee m yi uwuuwum, amin e ba cha uwuuwum bu pee. 20 K’irite angana amin e ka ba nyie achichi dee m yi n’Ide iyi; amin e tum yi n’ami, ami n tum yi k’irityem inen. 21 Uni ang’a yuo unaa iyi, shi iyem ab’maa kang, ahe h’a yi uni ang’maa nyin he ngin. Uni ang’maa nyin he, i nyin Ide iyi. Ami bu pee, ehe i nyin mi, k’m kung ufo iyi tyung he." 22 Ijudas a kung bii he dee, "Ukaani, ibang h’a yi aten-anyi ang’o ba kung ufo iwon tyung ti, ng’o kung tyung eni ab’íyé angin nga re?" (Ijudas angin i yi Ijudas Iskariot nga re.) 23 Ijisos a hara he dee, "Uni ang’maa nyin he, i ha iyem ab’maa faa he k’uchi. Ehe i nyin Ide iyi; abere n’Ide iyi e ka ba sha uchu iten k’irityem imin. 24 Uni ang’maa nyin he re, i ha iyem ab’maa faa k’uchi re. Irikang ang’amin e yuo ngin i yi ang’iyi nga re; i yi ang’Ide iyi ng’a chom mi nga. 25 "Maa de amin iyem abin woo k’unyang ng’m chicho n’amin ngin. 26 Ùnì-útúō, ng’i yi Okataa-Unyang, ng’Ide iyi i ba chom ba k’irijun iyi, i ba faa amin iyem woo; i tum mang were amin iyem woo ab’maa de amin. 27 Maa ke amin ukwun. Ukwun iyi h’maa ke amin ngin. Maa ke amin ahe n’eni ab’íyé angin e ka nga re. Irityem inen ì ke amin irinam ne. Amin è tum shere re. 28 "Amin e yuo ng’maa de amin dee, ’M ba ya, n tum ba tum ba fan amin fo.’ K’maa nyin amin nga, k’amin e nen dee maa nuo fan Ide iyi, k’ucheche dee Ide iyi a dyem fu m. 29 Maa de amin iyem abin yee ngin naa k’itang mokpang, dee k’unyang ng’ahe a be shi, k’amin è bang. 30 M ba kang iyem n’amin gba igben fo re, k’ucheche dee ushe ang’íyé angin i ba yè ka ma. Ehe i tum sha m iyem ma re. 31 Ayini, i yi k’eni ab’íyé angin è nyie dee Ide iyi a nyin mi; k’ucheche anga h’m sha iyem woo n’ahe a de m ngin. "Amin è be, k’abere è nokpo yè k’ipi angin.

15

1 "Ami h’m yi uchi ang’achichi ng’e tum bang igbii imin kwa sha ebetuo ngin. Ide iyi h’a yi uni ang’i na gba r’ahe ngin. 2 Ehe i gbiri abubo iyi ang’i wum igbii re wa ko. Abubo ang’i wum igbii, ehe i bwia he, na gba r’ahe tantan dee k’ì wum igbii gbaa. 3 Amin é tāǹ gbè k’irinyom irikang ab’maa de amin ngin ma. 4 Amin è nyua tim gwan n’ami, ami n nyua tim gwan n’amin. I yi r’abubo uchi ang’i wum igbii r’ufo imin jii re. I nyua tim gwan k’umum imin mokpang. Nang utam kin, amin e wum igbii jii han n’atimini gwan n’ami re. 5 "Ami h’m yi uchi ang’i wum igbii ngin; amin b’e yi abubo iyi. Uni ang’a nyua tim gwan n’ami, ami n tum tim gwan n’ahe, uni anga i ka wum igbii gbuduu. Amin e sha iyem jii han n’ami ma re. 6 Uni ang’a nyua tim gwan n’ami re, i cha n’abubo uchi ang’e jung tyang ko k’a ngwom ngin. Abubo uchi ab’itambin, h’eni e fuo ha k’ine k’i sha ine ngin. 7 K’amin e nyua tim gwan n’ami, irinyom irikang iyi i tum nyua cha n’amin, amin è bii iyem ang’amin e chaa; Ide iyi i ka amin. 8 Igbii ab’amin e ba wum gbuduu i ba ba r’aheni-uchi ka Ide iyi. Igbii abin i tyung dee amin e yi eni-utung iyi ba. 9 "N’maa nyin Ide iyi, nang h’amin e nyin mi ngin. Amin è nyua chi k’anyinini iyi. 10 K’amin e shi iyem ab’maa de amin dee è shi, amin e ka nyua cha k’anyinini iyi, utam kin n’maa shi iyem ab’Ide iyi a de m dee m̀ shi, ng’m nyua chi k’anyinini imin ngin. 11 Maa de amin iyem angin k’irinen iyi ì nyua chi amin k’irityem, k’irinen inen ì ka giri. 12 Unaa ang’maa ke amin h’a yi ngin dee, amin è nyin ebene, utam kin n’amin e nyin mi ngin. 13 Anyinini ang’uni ì kung irikpen imin ke k’irishi edim imin ngana, a dyem fu woo. 14 Amin e yi edim iyi ba, k’amin e shi iyem ab’maa de amin. 15 M kuo amin dee ebwatung iyi fo re, k’ucheche dee ungwatung i nyie iyem ang’Ukaani imin i sha re. Maa kuo amin dee edim iyi ba. Amin e nyie iyem angin k’ucheche dee iyem woo ang’Ide iyi a faa mi, maa kung tyung amin. 16 Amin h’e ne m wam ngin ne. Ami h’m ne amin wam ngin, dee k’amin è ye wum igbii, k’igbii inen ì ben ne dee, iyem ang’amin e be bii k’irijun iyi, k’Ide iyi ì ke amin. 17 Iyem ang’maa de amin dee è shi h’a yi dee, amin è nyin ebene. 18 "K’eni ab’íyé angin e he amin achi, amin è were dee abe e chaa-ùchú he m achi mokpang. 19 Amin è chi ke iye angin nga, k’amin e nyin eni ab’íyé ngin n’eni ibere e nyin abe ngin. Iyem ang’i yi h’a yi dee, maa wam amin yè k’iye angin, k’amin e yi ke iye angin nga fo re. K’ucheche angin h’eni ab’íyé angin e he amin achi ngin. 20 Amin è were irikang ang’maa de amin ngin dee, ’Ungwatung i dyem fa ukaani imin ne.’ N’abe e ke m irinam, nang h’abe e ba ka amin irinam bu ngin. K’abe e he iyem ang’maa faa abe k’uchi nga, k’abe e ba ha inen k’uchi bu pee. 21 K’ucheche iyi h’abe e ba sha amin iyem abin woo ngin, k’ucheche dee abe e nyie uni ang’a chom mi ngin ne. 22 K’m̀ be be kang n’abe re, k’abe e ja iribi re. Yee ngin, abe e yi r’aten-anyi k’e ba ka k’iben ibere fo re. 23 Uni ang’a he m achi, h’a he Ide iyi achi bu pee. 24 Akwani-ufo ab’eni e shi nyie re, maa bang shi k’iriwu ibere. K’m̀ be shi abe re nga, k’eni abin e ja iribi re. Nyaa ng’abe e ne akwani-ufo abin ngin, abe echicho e he abere n’Ide iyi achi. 25 Angin a shi nang k’iyem ang’e fuo k’ashan Unaa ibere ì shi nga. E fuo dee, ’Abe e he m achi jii han n’aten-anyi.’ 26 "K’unyang ng’Ùnì-útúō ang’m ba chom ba yè k’itung ang’Ídé iyi a be be, i ba da eni gba r’ami. Ahe h’a yi Ūnyāng ang’i yi r’achichi ng’Ide iyi i ba chom ngin. 27 Amin bu pee e yi k’è bun de eni gbe r’ami, k’ucheche dee amin e yi n’ami kung yè k’ukpi-iku.

16

1 "Maa de amin iyem abin woo naa k’itang mokpang ngin dee k’amin è chòm ukwo re. 2 Eni e ba libi r’amin yè k’uchom ab’abe e cha ushang. Unyang i ba yè ka, ng’uni ang’a be gu amin i jim dee ahe i sha he k’ì he Atabuchi k’uchi nga. 3 Abe e ba sha ijijaa iyem abin k’ucheche dee abe e nyie abere n’Ide iyi re. 4 Maa de amin iyem abin naa k’itang mokpang ngin dee, k’unyang ang’ahe a be gbaje, k’amin è were dee maa de amin ahe mokpang. "Maa de amin iyem angin yè k’ukpi-iku re, k’ucheche dee m yi n’amin. 5 Yee ngin, m ba tum itum nuo fan uni ang’a chom mi ngin ma. Nang nyaa, amin i yi r’uni ang’i bii mi dee, ’O nuo kung?’ ne. 6 Irimwia a ka chie amin irityem, k’ucheche dee maa de amin iyem abin. 7 Achichi h’m da amin ngin dee, k’ucheche inen a taanung k’m̀ ye. K’maa nokpo ye re, Ùnì-útúō i ba ba fan amin ne. K’maa be ye, m ka ba chom he fan amin. 8 K’unyang ang’ahe i ba ba, i ba tyung eni ab’íyé angin dee abe e shi iben; i ba tyung abe dee e pom ukwo ang’i yi kpakpa re; i tum mang ba tyung abe dee eni ab’íyé angin e ji iribi. 9 I ba tyung abe dee abe e shi iben, k’ucheche dee abe e bang har’ami re. 10 I ba tyung abe dee abe e pom ukwo ang’i yi kpakpa re, k’ucheche dee maa nuo fan Ide iyi, k’amin e ba na m fo re. 11 I ba tyung abe dee abe e ji iribi, k’ucheche dee Atabuchi a tang iribi ke ushe ang’íyé angin ma. 12 "M yi r’iyem gbuduu k’m̀ máng be kang n’amin. I yi k’amin e ba bya irityem yuo he woo yee ngin ma re. 13 K’unyang ng’ahe ang’i yi Ūnyāng ang’i yi r’achichi a be be, i ba tyung amin ukwo k’è nyie achichi woo. Ehe i ba kang iyem k’ukan ang’imin nga re. Iyem ang’ahe a be yuo, h’ahe i ba kang. Ehe i tum ba da amin iyem ang’i ba sha yè k’úchú. 14 Ehe i ba ka m aheni-uchi k’ucheche dee iyem ang’m kwa k’m kang, h’ahe i ba kung da amin ngin. 15 Iyem ang’Ide iyi i yi r’ahe woo i yi iyi nga. K’ucheche angana h’maa de amin dee Okataa-Unyang i ba kung iyem ang’m kwa k’m kang, da amin ngin. 16 "Ungwa-unyang kwee, amin e ba na m fo re. I ba gba igben kwee, amin e ka mang ba na m fo." 17 Eni-utung imin ab’echicho e ně bii ebene dee, "Irikpebe iyem ang’ahe i kang dee, ’Ungwa-unyang kwee, amin e ba na m fo re; i ba gba igben kwee, amin e ka mang ba na m fo’ ngin i yi denang? Irikpebe iyem ang’ahe i kang dee, ’M ba nuo fan Ide iyi’ ngin i yi denang?" 18 Abe e mang bii ebene dee, "Irikpebe ’ungwa-unyang kwee’ ngin i yi denang? Abere e nyie irikpebe iyem ang’ahe i kang ngin ne." 19 Ijisos a nyie dee abe e chaa k’è bii he gbe r’ahe ngana, a ka kung de abe dee, "Amin e bii ebene irikpebe iyem ang’maa kang dee, ’Ungwa-unyang kwee, amin e ba na m fo re; i ba gba igben kwee, amin e ka ba na m’ ngin nga a? 20 Achichi h’m da amin ngin dee, amin e ba chìè, mwìà, ng’eni ab’íyé ngin e ba cha k’irinen. Ebetaa i ba cha amin k’irityem. Ebetaa inen i tum ba shiri irinen ka amin. 21 Unyinye ang’i kung ujwan, ebetaa i taa he k’ucheche dee unyang ang’ahe i ba fen ungwan a gbaje ma. Ukuukwo ng’ahe a fen ungwan ana, i nia irityem tyang ebetaa ang’ahe a kpe, k’ucheche irinen ang’i cha he k’irityem dee a fen ungwan be k’iye r’ukwun. 22 Nang utam kin h’ahe i ba cha ka amin ngin. Aneten ngin, amin e yi k’ebetaa. M mang ba na amin fo; unyang anga, amin e ka ba nen. I yi r’uni ang’i ba kpa irinen inen tung amin fo re. 23 "K’irite angana amin e mang ba bii mi iyem fo re. Achichi h’m da amin ngin dee, Ide iyi i ba ka amin iyem woo ng’amin e bii k’irijun iyi. 24 Kung kpemm be gbaje ngin, amin e ka bii iyem k’irijun iyi ma re. Amin è bii; amin e kpa, k’irinen inen ì ka giri. 25 "N da amin iyem abin gba k’ityang yee ngin ngin. Unyang i ba yè ka ng’m ba kang irikang n’amin gba k’ityang nga fo re. M ba nè da amin ngwangg gba r’Ide iyi. 26 K’irite angana amin e ba cha ushang bii Ide iyi iyem k’irijun iyi. I yi dee m kang ngin dee m ba bii Ide iyi ka amin nga re. 27 Amin e nyin Ide iyi, k’ucheche dee maa nyin amin, k’amin e bang dee Ide iyi h’a chom mi be ngin. 28 Ide iyi h’a chom mi k’maa be k’iye angin ngin. Yee ngin m ba tyang iye angin, tum itum nuo fan Ide iyi ma." 29 Eni-utung Ijisos e ka kung kang dee, "Mm, Ukaani, ng’o kang ngwangg yee ngin han n’ityang ngin, 30 n’abere e nyie ma dee, o nyie iyem woo, k’i mang yi k’uni ì bii wo abibii fo re. Angin a shi ti k’abere e bang ma dee Atabuchi h’a chom wo be ngin." 31 Ijisos a dee, "Yee ngin, amin e ka bang obeene ra. 32 Unyang i ba yè ka, unyang anga a tum gbaje ma, ng’amin woo e ba ka paa. Uni ang’kung-kung-kung i ba bwa ya k’uchu imin. Amin e ba tyang mi k’n nam utitibi. Nang nyaa ngin, m yi utitibi re, k’ucheche dee Ide iyi i yi n’ami. 33 "Maa de amin iyem abin naa k’itang mokpang ngin dee, k’amin è chi r’ukwun k’ucheche dee amin e gu-he n’ami. Irinam i ba cha ka amin k’iye angin. Amin è shere re. Maa nyi iye angin ukpe ma."

17

1 K’unyang ng’Ijisos a kang iyem abin mia, a kung achi naa ye k’uchi k’irihung ataba, che ushang dee, "Ide iyi, unyang a gbaje ma. Kung aheni-uchi ke Ungwa iwon ke, k’Ungwa iwon ì tum n’àhēnī-uchi ke wo. 2 O ke Ungwa iwon ukan dee k’ì ne gbe r’eni woo, k’ì kung irikpen unyang ang’i ba cha nyua iye ke eni woo ab’o ke he. 3 Irikpen unyang angin h’a nung ngin, dee k’abe è nyie wo, ng’awo ìhììhè h’o yi Atabuchi ang’i yi achichi, bia n’Ijisos Kraist ang’o chom ngin. 4 Maa ke wo aheni-uchi k’iye ngin ma, gbè k’okulo ang’o ke m dee m̀ shi, ng’m shi mia ngin. 5 Aneten ngin, Ide iyi, ke m aheni-uchi k’itung iwon, aheni-uchi ang’abere n’awo e yi r’ahe mokpang e ka shi iye angin ngin. 6 "Maa kung wo tyung eni ab’o ke m k’iye angin ma. Abe e yi eni iwon ba; o tum kung abe ke m. Abe e he irinyom irikang iwon k’uchi. 7 Abe e nyie yee ngin ma dee iyem woo ab’o ke m, a be yè k’abo iwon. 8 Maa de abe ichom ang’o chom mi ngin ma. Abe e tum kpe he. Abe e nyie achichi dee maa be yè k’itung iwon, k’abe e bang dee awo h’o chom mi ngin. 9 M ha abe k’ushang; m ha eni ab’íyé angin nga k’ushang ne. M ha eni ab’o ke m bin ba k’ushang, k’ucheche dee abe e yi eni iwon ba. 10 Iyem woo ab’m yi r’ahe i yi iwon ba, iyem ab’iwon i tum yi iyi ba. Aheni-uchi iyi a tum tyung gbè k’inyamfo ibere. 11 Ami m ba nyua cha k’iye angin fo re. N tum itum nuo fan awo. Abe bin e ba nyua cha k’iye angin kin. Ide iyi ang’i yi kataa, bam abe gbè k’ukan ang’i yi k’irijun iwon ang’o ke m ngin, k’abe è chi kìn, n’abere n’awo e yi kìn ngin. 12 K’unyang ng’m yi n’abe k’iye angin, maa bam abe gbè k’irijun iwon ang’o ke m. Maa naa abe, k’i yi r’uni ang’a wam nyim ne; a ji dee uni kin ang’i yi ungwa-irihum ne ìhììhè nga. Angin a shi k’iyem ang’e fuo k’Ashan iwon ì shi nga. 13 "Ide iyi, aneten ngin, m ba tum itum ya fan awo ma. M kang angin k’unyang ng’m chicho k’iye angin, dee k’abe è chi r’irinen iyi k’irityem ibere gbaa. 14 Maa de abe ichom ang’o chom mi ngin. Eni ab’íyé angin e tum he abe achi, k’ucheche dee abe e yi ke iye angin nga fo re, utam kin n’ami m yi ke iye angin ne ngin. 15 Ushang iyi i yi dee, ò kung abe nokpo tung iye angin nga re; ushang iyi h’a yi dee, ò bam abe tung Uni-ijijaa nga. 16 Abe e yi ke iye angin nga fo re, n’ami m yi ke iye angin ne ngin. 17 Naa abe ke ufo iwon gbè k’achichi iwon; irinyom irikang iwon h’a yi achichi ngin. 18 N’o chom mi be k’iye angin, nang h’maa chom abe nuo k’iye angin ngin. 19 K’ucheche ibere maa naa ufo iyi ke wo, dee k’abe bu pee è chi ke wo achichi. 20 "M ha eni abin ìhììhè ba k’ushang ne. Ushang iyi i yi ke eni woo ab’e ba bang har’ami gba k’ichom ang’eni abin e ba kang, 21 dee k’abe woo è chi eni kìn. Ide iyi, utam kin n’o yi n’ami, ami n tum yi n’awo ngin, maa chaa k’abe bu pee è chi gu-he n’abere, k’eni ab’íyé angin è bang dee awo h’o chom mi ngin. 22 Aheni-uchi ang’o ke m ngin, maa kung ke abe, dee k’abe è chi kìn n’abere n’awo e yi ngin, 23 k’ami m̀ chi n’abe, k’awo ò chi n’ami, k’abe è giri gu-he k’ipi kin, k’eni ab’íyé angin è nyie dee awo h’o chom mi be k’iye angin ngin, dee abe e nyin wo utam kin n’ami n nyin wo ngin. 24 "Ide iyi, eni ab’o ke m ngin, maa chaa abe k’è chi gu-he n’ami k’ipi ang’m yi, k’abe è ne aheni-uchi iyi ang’o ke m k’ucheche dee maa nyin wo mokpang o ka shi iye angin. 25 "Ide iyi, o sha iyem ang’i yi kpakpa. Nyaa ng’eni ab’íyé angin e nyie wo re, maa nyie wo. Eni ab’o ke m bin e nyie dee awo h’o chom mi be ngin. 26 Maa kung wo tyung abe; n tum ba ya k’úchú kung wo tyung abe, k’abe è nyin ebene n’maa nyin wo ngin, k’ǹ tum chi k’irityem ibere."

18

1 K’unyang ng’Ijisos a mia k’ushang acheni, a nokpo r’eni-utung imin gbe ye k’inyie ungwa-ugbe Ikidron ang’ko. K’inyie ugbe ana, utyen ang’e kwen uchi i yi ka. Ijisos ahe n’eni-utung imin e gbe ye ka. 2 Ijudas ang’i ba kwa Ijisos ka eni-irinam imin a nyie ka, k’ucheche dee Ijisos i ya r’eni-utung imin ka k’ipi ana mia unyang mia unyang. 3 Ijudas a be ka k’aha utyen ana. Ekaani eni ab’e shang ukum abe n’Ifarasis e mang wam eni echicho ab’e bam Uchom Atabuchi dee è ye n’Ijudas. Ijudas a be r’eni abin bia n’isoja ab’echicho. Abe e kwa ilampu abe n’iyem ebedie atitye-atitye be. 4 Ijisos a nyie iyem woo ang’i ba sha he. Ehe a nokpo be kpere r’abe, kung bii abe dee, "Amin e chaa ayung nga?" 5 Abe e hara he dee, "Abere e chaa Ijisos ang’Ínajaret nga." Ijisos a dee, "Ami h’m yi ngin." Ijudas a nam nga n’abe. 6 K’unyang ng’Ijisos a kang dee, "Ami h’m yi ngin", abe e ngwia teteete, ka mu k’itang. 7 Ijisos a mang kung bii abe fo dee, "Amin e chaa ayung nga?" Abe e hara dee, "Abere e chaa Ijisos ang’Ínajaret nga." 8 Ijisos a dee, "Maa de amin ma dee ami nga. Gb’amin e chaa ami nga, amin è tyang eni abin k’è ye." 9 Ehe a kang iyem angin k’ì shi n’iyem ang’ahe a mang kang ngin dee, "Eni ab’o ke m ngin, e wam kìn nyim ne." 10 Isaimon Pita a tuu uge ka; a ye fan unyiche kin ang’i sha okulo ka ukaani eni ab’e shang ukum, kung uge imin chu kpi baa he atyung ang’ábó iriji. E kuo unyiche angin dee Imalkus. 11 Ijisos a de Ipita dee, "Kung uge iwon chiri he k’ubaa. O jim dee m ba kpa irinyuo ang’Ide iyi a chaa mi dee m̀ kpe ngin ne a?" 12 Isoja abin har’ukaani ibere r’eni ab’e bam Uchom Atabuchi e kwa Ijisos, kung ukiri bua he. 13 Abe e chaa-ùchú ye r’ahe fan Annas. Annas angin i yi ide unye Ikayafas nga. K’irije ana Ikayafas h’a yi ukaani eni ab’e shang ukum ngin. 14 Ikayafas angin h’a mang ke ekaani Ijuus utuo dee i yi dungg k’uni kin ì fo k’irishi eni woo ngin. 15 Isaimon Pita ahe n’uni-utung Ijisos ang’ukin e pom Ijisos k’iku. Ukaani eni ab’e shang ukum a nyie uni-utung Ijisos ang’ukin ngin. K’ucheche angin, uni-utung Ijisos angin a pom Ijisos k’iku gbe ye ka k’udyen uchu ukaani eni ab’e shang ukum. 16 Ipita a nyua nam k’ungwu ityang. Uni-utung Ijisos ang’ukaani eni ab’e shang ukum a nyie he ngin a tum be k’iye, be kang n’ungwatung unyinye ang’i na gba r’ungwu ityang ana k’a ke ukwo k’a gbe be k’aha. 17 Ungwatung unyinye ana a kung bii Ipita dee, "N’awo pee o yi uni-utung unyiche angin nga?" Ipita a hara he dee, "Ehee, ami re o!" 18 Iriguru i sha k’unyang ana, k’eni ab’e sha okulo ka ukaani ana abe n’eni ab’e bam Uchom Atabuchi e fia ine, jwen ka e gwia. Ipita a be nam n’abe, ně gwia ine. 19 Ukaani eni ab’e shang ukum ana a bii Ijisos abibii gbe r’eni-utung imin abe n’iyem ab’ahe a mang faa eni. 20 Ijisos a hara he dee, "Maa faa eni woo iyem k’udyen. Ipi ang’maa faa eni iyem h’a yi uchom ab’e cha ushang abe n’Uchom Atabuchi, k’ipi Ijuus woo e gung. I yi r’iyem ichicho ang’maa kang k’unyere re. 21 Ibang h’o bii mi abibii gba r’ahe? Bii eni ab’e yuo mi. Abe e nyie iyem woo ab’maa faa." 22 Ng’Ijisos a kang angin, uni kin ang’i bam ipi ng’a nam ka a gbiri he abo k’achi, kung bii he dee, "Ukwo angana h’e hara ukaani eni ab’e shang ukum abibii ngin a?" 23 Ijisos a dee, "K’maa kang iyem ang’a ben uben, bun he de eni. K’achichi h’maa kang ngin, ibang h’a yi aten-anyi ang’o gbiri mi abo?" 24 Annas a kung Ijisos chom nokpo ye fan Ikayafas, ng’i yi ukaani eni ab’e shang ukum. E chicho e bua Ijisos ukiri ng’e ye r’ahe fan Ikayafas ngin. 25 Isaimon Pita ichicho a nam i gwia ine. Eni echicho e bii he dee, "N’awo pee o yi uni-utung unyiche angin nga?" Ipita a chwen, kung kang dee, "Ehee, ami re o!" 26 Uni kin ang’i sha okulo ka ukaani eni ab’e shang ukum, ng’a gbe ufen n’uni ang’Ipita a kpi baa atyung ngin, a he he ihung dee, "Awo h’maa ne k’aha utyen ngana n’ahe aneten ngin ne a?" 27 Ipita a mang chwen fo dee, "Ehee." Ukuukwo nga yee, uyam-ufaa a kung kuo. 28 Ekaani Ijuus e nokpo r’Ijisos yè k’ipi Ikayafas, ye r’ahe k’ipi igobono. K’unyang angin, a gbaje k’achi irite. Ijuus e mang gbe ye ka k’udyen uchu re, tung e ben ufo ibere, ng’abe e chaa k’è ji ipam ang’āgbènī-tyang ngana. 29 Ipailat a hum iye pom abe, be bii abe dee, "Amin e kwa unyiche angin dee a shi ibang?" 30 Ijuus e hara he dee, "Ehe ì ben unaa re, k’abere e kwa he be ke wo jii re." 31 Ipailat a kung de abe dee, "Amin eyen è ye r’ahe, k’è ye nam he uchi n’unaa inen a kang." Ijuus e chwen dee, "Abere e yi r’ukan k’è gu uni re." 32 Angin a shi ngin k’iyem ang’Ijisos a kang gbe r’unana írífó ang’ahe i ba fa ì chi nang. 33 Ipailat a tum itum ye k’aha uchi ka dee, è be r’Ijisos. Ehe a bii Ijisos abibii dee, "Awo h’o yi ushe ang’Íjuus ngin a?" 34 Ijisos a kung bii he dee, "Awo iyen h’o jim angin ngin a, h’eni h’e de wo gbe r’ami ngin?" 35 Ipailat a hara dee, "O jim dee ami m yi Ijuu nga a? Eni iwon har’ekaani eni ab’e shang ukum h’e kwa-a be ke m ngin. Ibang iyem h’o ka shi ngin?" 36 Ijisos a hara dee, "Ushe iyi i yi ang’íyé angin nga re. K’ì be chi ang’íyé ngin nga, k’eni-utung iyi e kan itung, jung ekaani Ijuus ukwo k’è kwa m ne. Ushe iyi i yi ang’íyé angin nga re." 37 Ipailat a kung bii he dee, "K’awo o yi ushe nga a?" Ijisos a hara dee, "Awo o kang achichi dee m yi ushe nga. K’ucheche angin h’e fen mi ngin; k’ucheche angin h’maa be k’iye angin ngin, dee k’ǹ de eni gbe r’achichi. Uni ang’i yi k’iyia ang’áchìchī i naa atyung yuo mi." 38 Ipailat a kung bii he dee, "Achichi h’a yi ibang?" Ipailat a bii angin, ka nokpo ye k’iye pom Ijuus fo, kung de abe dee, "Maa ne iyem ang’unyiche angin a shi ji iribi kin ne. 39 I yi inyamfo irikang inen nga dee m̀ wam uni inen kin yè k’igbakobo tyang abo k’unyang ipam ang’āgbènī-tyang ngin. Amin e chaa mi dee m̀ wam ushe Ijuus nga tyang abo ke amin a?" 40 Ijuus e gbe irinyom lee dee, "Ehee, è wam ahe nga re. È wam Ibarabas nga ke ti." Ibarabas angin i yi uni ang’a mang tia irinam k’udyara.

19

1 Ipailat a kung Ijisos ke k’è kpom he ikwun. 2 Isoja e tim ukpo idang kung chi he k’irishi, kung alu ibwam ugboo chiri he. 3 Abe e ka ně ten ya kang n’ahe dee, "Ogamode Ijuus, nobe." Abe e gbiri he abo k’achi. 4 Ipailat a mang ye k’iye fo, ye de Ijuus dee, "Amin è ne. M ba r’ahe ka k’m̀ tyung amin dee maa ne iyem ang’ahe a shi ji iribi re." 5 K’unyang ng’Ijisos a be k’iye r’ukpo idang k’irishi r’alu ibwam ana, Ipailat a de abe dee, "Amin è ne. Ahe h’a nung ngin." 6 K’unyang ng’ekaani eni ab’e shang ukum r’eni ab’e bam Uchom Atabuchi e ne Ijisos, abe e gbe irinyom dee, "È man he bia k’uchi. È man he bia k’uchi." Ipailat a de abe dee, "Amin eyen è kpe he, k’è ye man he bia k’uchi. Maa ne iyem ang’ahe a shi ji iribi kin ne." 7 Ijuus e kung de he dee, "Abere e yi r’unaa. N’unaa iten a kang, i yi k’è gu he, k’ucheche dee ehe i kuo ufo imin dee Ungwa Atabuchi." 8 K’unyang ng’Ipailat a yuo angin, a shiri k’ushere gbaa fo. 9 Ehe a tum itum ye k’aha uchi, ka kung bii Ijisos dee, "O ba yè kung?" Ijisos a hara he iyia re. 10 Ipailat a mang kung bii he dee, "O dee o hara mi re a? O nyie dee m yi r’ukan k’m̀ wam wo tyang abo; n tum yi r’ukan k’m̀ man wo bia k’uchi re a?" 11 Ijisos a hara he dee, "O yi r’ukan gbe r’ami kwom k’ang’Atabuchi a ke wo ngin. K’ucheche angin, uni ang’a kung mi ke wo ngin a ji iribi, k’iben imin a ben uben fu iwon." 12 Kung k’angin, Ipailat a chaa ukwo ang’ahe i wam Ijisos tyang abo. Ijuus e ye k’úchú gbe irinyom gbaa dee, "K’o tyang unyiche angin abo k’a ye, o yi udim ushe Irom nga fo re. Uni ang’a kuo ufo imin dee ushe h’a shiri uni-irinam ushe Irom nga." 13 K’unyang ng’Ipailat a yuo angin, a be r’Ijisos k’iye, ka shiri chi k’itang k’inang ang’ahe i cha nam uchi k’ipi ang’e kuo dee Ime ang’úkáá. K’ungwu Ijuus e kuo he dee Igabata. 14 Irite angin i yi irite ang’e gung ufo ipam ang’āgbènī-tyang nga. A naa achi nuo k’akaraka irifo-r’iha r’ichie. Ipailat a kung de Ijuus dee, "Ushe inen h’a yi ngin." 15 Ijuus e gbe irinyom dee, "È kung he nokpo. È kung he nokpo, k’è ye man he bia k’uchi." Ipailat a kung bii abe dee, "M̀ man ushe inen bia k’uchi jii a?" Ekaani eni ab’e shang ukum e dee, "Abere e yi r’ushe ichicho bia n’ang’Írom ne." 16 Ipailat a kung Ijisos ke abe dee è ye man he bia k’uchi. Isoja e kpe Ijisos. 17 Ijisos a chie uchi ang’e ba man he bia, nuo k’ipi ang’e kuo dee Ipi ikpikpo-irishi uni. K’ungwu Ijuus e kuo dee Igolgota. 18 Yè k’ipi angin h’e man Ijisos bia k’uchi, kung uchi ana bibi k’itang ngin. E mang kung eni eha man bia k’uchi k’irifuu n’ahe. E man ukin k’abo iriji imin, ukin k’abo irimere imin, k’Ijisos h’a yi k’udyen ibere. 19 Ipailat a fuo iyem bia k’irishi uchi ang’e man Ijisos bia dee, "Ijisos ang’Ínajaret, Ushe Ijuus." 20 Ipi ang’e man Ijisos ngin i yi kpuokpuo bia r’irihung uchu, k’Ijuus gbuduu e buo iyem ang’Ipailat a fuo ngana. E fuo iyem angin k’ungwu Ijuus, k’ungwu Irom r’ungwu Igrik. 21 Ekaani Ijuus ab’e shang ukum e chwen de Ipailat dee, "Fuo dee, ’Ushe Ijuus’ re. Fuo dee, ’Unyiche angin i kuo ufo imin dee Ushe Ijuus."’ 22 Ipailat a de abe dee, "Iyem ang’maa fuo ma, ì nyua chi nang." 23 Isoja eni ene ab’e man Ijisos bia k’uchi e kung iyem-ufo imin che n’ebene, k’abe woo e ye r’ahe kin kin, tung alu imin ang’ikaani kin naa k’itang. Alu angin e tye he ukpum kin gbengben yè k’uchi be k’itang. 24 Isoja abin e kung de ebene dee, "Abere è yia he ben ne. K’abere è tyara iyem k’è ne uni ang’alu ana i ba cha ka he." Angin a shi k’iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi ì shi nga. E fuo dee, "Abe e kung iyem-ufo iyi che n’ebene. Abe e tyara iyem k’è ne uni ang’alu iyi i ba cha ka he." Nang h’isoja e shi iyem angin ngin. 25 Imeri iye Ijisos, r’ungwiye Imeri ang’unyinye, Imeri unye Iklopas, r’Imeri Imadalin e mang jwen kpuokpuo bia r’uchi ang’e man Ijisos bia. 26 Ijisos a shiri achi ne iye imin ahe n’uni-utung imin ang’a nyin he iyen-iyen ngin ng’a nam kpuokpuo nga. A ka kung de iye imin dee, "Ne, ungwa iwon h’a nam ana." 27 A kung de uni-utung ana dee, "Ne, iye iwon h’a nam ana." Kung k’unyang angana, uni-utung Ijisos angin a kpe Imeri ye k’uchu imin. 28 Ijisos a nyie dee e shi iyem woo mia ma. A ka kung kang dee, "Iyaa-umo i sha m kin." A kang angin k’iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi ì shi nga. 29 Ichie ebetuo ang’i jujua a naa ka. Abe e kung adidere chibi r’ahe, kung chiri k’udaachi, kung kwa tia he k’ungwu. 30 Ijisos a kung he ngwo, ka kung kang dee, "Iyem woo a mia ma." A gbung irishi ka ka fo. 31 I mang yi irite ang’Ijuus e gung ufo nga. Achi-atanani imin i yi irite-anyangani ang’a fu woo nga. K’ucheche angin, Ijuus e chaa k’irikwom ì nyua bia k’uchi k’irite-anyangani ngana re. Abe e bii Ipailat dee ì de isoja dee è kpom abia bun, k’è shuru abe yè k’uchi ye nyi. 32 Eni ab’e man bia n’Ijisos ka, isoja e be kpom ang’uchaa-ùchú bun abia. Abe e mang gbe ye kpom ang’ukin. 33 K’unyang ng’abe e be fan Ijisos, abe e ne dee Ijisos a fo ma, k’abe e kpom he bun abia re. 34 Isoja ang’ukin a kung irikung tim Ijisos k’ufan. Ebenung ahe n’umo e kibi awuni. 35 Uni ang’a ne iyem ab’e shi bin k’irichi h’a kang gbe r’ahe ngin. Iyem ang’ahe i kang i yi achichi nga. Ehe a nyie dee ahe i kang achichi nga, k’amin è bang. 36 Iyem abin a shi k’iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi ì shi nga. E fuo dee, "I yi r’ikibi imin kìn ang’i ba wam bun ne." 37 Ipi ichicho e fuo k’Ashan Atabuchi dee, "Uni ang’abe e tim he irikung ngin, abe e ba na achi na he." 38 K’unyang ng’Ijisos a fo, unyiche kin ng’e kuo dee Ijosef a ye bii Ipailat dee ì kung irikwom Ijisos ke ahe. Ijosef angin i ba yè k’Arimatia; i tum yi uni-utung Ijisos nga. Ehe a mang yi pom Ijisos k’unyere k’ucheche ushere ang’Íjuus. Ipailat a ke he ukan dee ì ye kung irikwom Ijisos. 39 Ijosef ahe n’Inikodimus, ng’a mang be ne Ijisos r’uchu ngin, e ka ye kung irikwom Ijisos. Inikodimus a kwa uchi ang’i nung nyin ng’e shi k’iyem ang’e kuo dee imee ahe n’alo. A yebe k’i gbaje k’ungwu alime ebenuo iha. 40 Abe e shuru irikwom Ijisos be k’itang, shung he uchi angin, kung uluayi nung he. Abe e shi iyem angin n’Ijuus e sha irikwom ibere mokpang e ka kung nya n’inyamfo irikang ibere i yi. 41 K’ipi ang’e man Ijisos bia k’uchi ngin i yi utyen ang’e kwen uchi nga. Ìrìkwùn̄ ìhíhé i yi ka k’aha utyen ana, ng’e ka nyi irikwom n’àhē nyie re. 42 Abe e kung irikwom Ijisos ye nyi r’ahe, k’ucheche dee i yi irite ang’Ijuus e gung ufo nga, irikwun ana i tum yi kpuokpuo nga.

20

1 K’ugbugbe irite ang’útyāng, Imeri Imadalin a nokpo ye k’ungwu īrīkwùn̄ k’ifufu achi-irite. A ne ng’ukaa ang’e ku k’ungwu irikwun a ka buu. 2 Ehe e ye r’ache, tum itum ye de Isaimon Pita ahe n’uni-utung Ijisos ang’ukin ng’a mang nyin Ijisos iyen-iyen ngin. Imeri a de abe dee, "Abe e kung irikwom Ukaani nokpo yè k’irikwun ma. Abere e nyie ipi ang’abe e tum naa he re." 3 Ipita ahe n’uni-utung Ijisos angin e nokpo nuo ka k’ungwu irikwun. 4 Abe eni eha woo e shiri ache. Uni-utung ang’ukin ngin a bu chaa-ùchú Ipita ye gbaje ka k’ungwu irikwun. 5 Ehe a ye kibi achi, ne uluayi b’a jwen ka. Ehe a gbe ye k’aha irikwun ka re. 6 Isaimon Pita a pom he yè k’itum be, ka gbe ye ka k’aha irikwun. A ne uluayi b’a jwen ka, 7 nang har’ifom irikwom ang’e mang bua Ijisos k’irishi. Ifom angin a ken naa atitye tung uluayi. 8 Uni-utung Ijisos ang’ukin ng’a chaa-ùchú gbaje be ka k’ungwu irikwun ngana, a ka gbe ye k’aha irikwun ka bu pee. Ehe a ne iyem abin; a ka bang. 9 Abe e mang nyie irikpebe iyem ang’e fuo k’Ashan Atabuchi dee Ijisos i ba wum yè k’irifo ngin mokpang ne. 10 Eni-utung Ijisos abin e tum itum ye k’uchu ibere. 11 Imeri a nyua nam ka k’ungwu īrīkwùn̄, i chie. Ng’ahe i chie uchie ngana, a kibi achi ne ye ka k’aha irikwun. 12 A ne idengeli eni eha b’e chiri alu ihung. Abe e chi ka k’ipi ang’e mang nyi irikwom Ijisos ngin. Ukin a chi ye k’ipi irishi, ukin a chi k’itia abia. 13 Abe e bii he dee, "Ang’unyinye, ibang h’o chie nang?" Imeri a kung hara abe dee, "É kūng irikwom Ukaani iyi nokpo. Maa tum nyie ipi ang’é náá he re." 14 Ng’ahe a kang angin, a shiri achi be k’itum; a ne Ijisos a nam ka. A chuo dee i yi Ijisos nga re. 15 Ijisos a kung bii he dee, "Ang’unyinye, ibang h’o chie nang? O chaa ayung nga?" Imeri a jim dee ehe i yi uni ang’i na gba r’utyen ana nga. A ka kung kang n’ahe dee, "Ukaani, gb’awo h’o kung irikwom imin ngin, de m ipi ang’o naa he ngin, k’m ye kung he." 16 Ijisos a kung he kuo dee, "Imeri." Imeri a shiri achi fan ahe, kung kang k’ungwu Ijuus dee, "Irabboni." Irikpebe imin h’a yi dee, Ukaani ang’i faa eni iyem. 17 Ijisos a de he dee, "Kwa m abo re, k’ucheche dee maa ka tum itum ye fan Ide iyi ma re. Ye de ebwiyaa dee, ’Maa tum itum nuo fan Ide iyi, ng’i yi Ide inen bu pee, Atabuchi iyi, ng’i yi Atabuchi inen bu pee."’ 18 Imeri Imadalin a tum itum ye de eni-utung Ijisos dee ahe a ne Ukaani ka; Ukaani iyen h’a tum chom ahe ichom angin ngin. 19 R’ikuruku uchu k’ugbugbe irite angin, eni-utung Ijisos e jwen k’aha uchom, kung irishi ku tim he ufo ibere, k’ucheche dee abe e shere ekaani Ijuus. Ijisos a be nam k’udyen ibere ngana, kung kang dee, "Ukwun ì chi n’amin." 20 Unyang ng’ahe a kang angin, a kung abo imin har’ufan imin ang’e tim he irikung tyung abe. Eni-utung imin e ně nen gbaa k’ucheche dee abe e ne Ukaani ibere. 21 Ijisos a mang kang fo dee, "Ukwun ì chi n’amin. N’Ide iyi a chom mi be ngin, nang h’m chom amin nuo ngin." 22 A kung unyang dim wu abe, kung kang dee, "Amin è kpe Okataa-Unyang. 23 Eni ab’amin e tyang iben ibere ke abe, h’Atabuchi a tyang ke abe. Eni ab’amin e tyang ke abe re, h’Atabuchi a tyang ke abe re." 24 Itomos, ang’i yi k’iriwu eni-utung Ijisos ab’irifo-r’iha ngin, i yi ka k’unyang ng’Ijisos a mang be ngin ne. Itomos angin h’e kuo dee Ēbēngmé ngin. 25 Ene imin abi kin e de he dee abe e ne Ukaani ma. Itomos a de abe dee, "K’maa ne iribere ungwone ab’e man he k’abo, kung udyung abo iyi chiri he r’ahe, mang kung abo iyi chiri k’ufan ang’e tim he irikung ngin ne, m bang ne." 26 A kpere utyang gboo, eni-utung Ijisos e mang jwen ka k’uchom. Ufan angin Itomos i yi ka n’abe. Nyaa ng’abe e ku irishi woo, tim he he, Ijisos a be nam k’udyen ngana n’abe, kung kang dee, "Ukwun ì chi n’amin." 27 Ijisos a kung de Itomos dee, "Ne abo iyi bin, k’ò kung udyung abo iwon chiri he be ka. Nia r’abo iwon, chiri be k’ufan iyi ngin, k’ò tyang abo r’atyangani, k’ò bang." 28 Itomos a kung de he dee, "Ukaani iyi. Atabuchi iyi." 29 Ijisos a de he dee, "O bang k’ucheche dee o ne m k’irichi nga a? Irinen i yi ke eni ab’e ne m k’irichi re, b’e bang." 30 I yi r’akwani-ufo gbuduu ab’Ijisos a mang shi tyung uchia k’achi eni-utung imin b’e fuo he k’ashan angin kin ne. 31 Abin bin, e fuo he ngin dee k’amin è bang dee Ijisos h’a yi Ikraist, Ungwa Atabuchi ngin. K’amin e bang, amin e cha r’irikpen gba k’inyamfo imin.

21

1 K’unyang ichicho fo, Ijisos a kung ufo imin tyung eni-utung imin k’ungwu irishaa Itiberias. K’ukwo angin h’ahe a kung ufo imin tyung abe ngin. 2 Eni ab’e mang yi ka h’e nung bin: Ipita, r’Itomos (ang’e kuo dee Ēbēngmé), Inataniel ang’i ba yè k’Ikena k’iyia Igalili, r’ebwa Ijebedi, r’eni-utung Ijisos echicho eni eha. 3 Isaimon Pita a kung de abe dee, "M ba nuo ya kwa ikwen." Abe e kung de he dee, "Abere e ba ya n’awo." Abe e nokpo ye he k’ugbang. R’uchu ana abe e kwa iyem ne gbangg. 4 K’achi-irite, Ijisos a be nam ka k’ungwu-ibem. I yi r’uni-utung imin ang’a chuo he re. 5 Ijisos a kung abe kuo dee, "Edim iyi, amin e kwa ikwen ka ma re a?" Abe e hara dee, "Ehee." 6 Ijisos a de abe dee, "Amin è shiri r’atara inen wu ye k’inyie ugbang ang’ábó iriji ngana, k’amin è kwa ikwen." Abe e shi nang. Atara ibere a kwa ikwen gbuduu, k’i nyìè abe chwa r’ahe ma fo re. 7 Uni-utung ang’a nyin Ijisos iyen-iyen ngin a ka kung de Ipita dee, "Ukaani nga." Ng’Ipita a yuo he ng’ahe a kang dee, "Ukaani nga" ngana, ehe a kung alu imin ang’ikaani chiri, ka wubi tyang he ye k’umo, k’ucheche dee ehe a mang wam he naa k’itang mokpang. 8 Eni-utung Ijisos ab’a titung e kung atara tye tuu k’ugbang, chu r’ahe r’ikwen abana be k’ungwu-ibem. Abe e mang yi r’igbirigben tyang ungwu-ibem ne. Naa achi be k’ungwu-ibem a tung abe k’è nia abia achaadyang ìhììhè k’e gbaje. 9 K’unyang ng’abe e gbaje be k’iye, abe e ne ìnē ang’e fia k’i màng, r’ikwen a pom ka. Ibred a mang naa ka. 10 Ijisos a de abe dee, "Amin è wam ikwen ang’amin e kwa, kwa be." 11 Isaimon Pita a tum ye k’ugbang, ye chu r’atara ana be k’iye. Ikwen a yebe r’ahe gbuduu, gbaje k’achaadieha r’ahe irifo-r’ichia. Nyaa ng’ikwen a yebe nang ngin, atara a yia re. 12 Ijisos a de abe dee, "Amin è be k’è tuo achi irite mokpang." I yi r’uni-utung imin ang’a bii he dee, "Awo ayung nga" re. Abe e nyie dee ehe i yi Ukaani Ijisos nga. 13 Ijisos a be kung ibred ana ke abe, kung ikwen bia he. 14 Ufan ang’irichia h’a nung ngin ng’eni-utung Ijisos e ne he k’unyang ng’ahe a wum yè k’irifo ngin. 15 K’unyang ng’abe e mia r’iyem ajini, Ijisos a kung bii Isaimon Pita dee, "Isaimon, ungwa Ijon, achichi maa nyin wo fu ang’maa nyin abi kin bin a?" Ipita a hara dee, "Ee, Ukaani, o nyie dee o nyin mi." Ijisos a de he dee, "Ke ebwa-utyam iyi iriji." 16 Ijisos a mang kung bii he fo dee, "Isaimon, ungwa Ijon, maa nyin wo achichi a?" Ipita a hara dee, "Ee, Ukaani, o nyie dee o nyin mi." Ijisos a dee, "Ne gbe r’utyam iyi." 17 K’ufan ang’irichia Ijisos a bii he dee, "Isaimon, ungwa Ijon, maa nyin wo a?" Ipita a ka shiri k’irimwia k’ucheche ang’Ijisos a bii he ufan ang’irichia dee, "Maa nyin wo a?" ngin. Ipita a hara he dee, "Ukaani, o nyie iyem woo. O nyie dee o nyin mi." Ijisos a dee, "Ke utyam iyi iriji. 18 Achichi h’m da-a ngin dee, k’unyang ng’o mang yi k’ichomate, ō kúng iyem iwon chiri, nokpo ya k’ipi ang’a nyin wo. K’unyang ng’o ba kashi, o ba nia r’abo iwon, k’uni ichicho h’a ba kung iyem iwon chiri wo, ka kung wo ya k’ipi ang’o chaa dee o ya re." 19 Ijisos a kang angin k’ì tyung Ipita unana irifo ang’ahe i ba fa, k’i ba r’aheni-uchi ka Atabuchi nga. Ijisos a de he dee, "Pom mi be noti." 20 Ipita a shiri achi be k’itum; a ne uni-utung Ijisos ang’ukin ng’a nyin he iyen-iyen ngin ng’a pom abe i ba yè ka. Uni-utung Ijisos angin h’a mang chi pom n’àhē k’unyang ng’abe e ja iriji, ng’a bii he dee, "Ukaani, ayung h’a ba kwa-a ka eni-irinam iwon ngin?" 21 Ng’Ipita a ne he ngana, a kung bii Ijisos dee, "Ukaani, unyiche angin bee?" 22 Ijisos a hara he dee, "K’maa chaa he dee ì fo re kpemm k’m tum itum be, anga i yi gbe r’awo k’ibang? Awo o yi k’ò pom mi be noti." 23 K’ucheche iyem angin ng’Ijisos a kang ngin, eni ab’e bang woo e ně kang dee uni-utung Ijisos angin i ba fa re. I yi dee Ijisos a mang kang dee ehe i ba fa re nga re. A mang bii jii dee, "K’maa chaa he dee ì fo re kpemm k’m tum itum be, anga i yi gbe r’awo k’ibang?" nga. 24 Uni-utung Ijisos angin h’a kang gbe r’iyem angin, mang kung he fuo naa k’itang ngin. Abere e nyie dee iyem ab’ahe a kang i yi achichi ba. 25 I yi r’iyem gbuduu ab’ichicho ng’Ijisos a mang shi. K’è be fuo abe woo he naa k’itang nga, maa jim dee iye angin woo í kpèrè k’e naa ashan ang’è máng be fuo he he re.