OKULO ENI-ICHOM IKRAIST

1

1 Ukaani Iteofilus, k’ashan ang’ugbugbe ng’maa fuo, maa kang gbe r’iyem ab’Ijisos a shi, har’ab’ahe a faa eni, kung yè k’ukpi-iku kpemm 2 be kwom k’irite ang’Atabuchi a kung he ye k’irihung ataba. Mokpang k’Atabuchi ì ka kung he ye k’irihung ataba, Ijisos a ke eni imin utuo gbè k’ukan Okataa-Unyang. Eni abin h’ahe a wam dee è chi eni-ichom imin. 3 Ijisos a kung ufo imin tyung abe k’unyang gbuduu, k’unyang ng’ahe a kpe irinyuo mia, mang shi iyem gbuduu b’a tyung dee ehe a wum yè k’irifo. Abe e ne he nang kpemm k’ate achaaha; ehe a tum faa abe iyem gbe r’itung-ushe Atabuchi. 4 K’unyang kin ng’ahe i ja iyem gwa abo ha n’abe, ehe a tye abe unaa dee, "Amin è nokpo tyang Ijerusalem ne. Amin è chi bam achi k’è kpe uke ang’Ide iyi a fam naa amin. Maa de amin gbe r’ahe nyie. 5 Ijon a wu eni umo ang’úgbé-irishaa. K’ungwa-unyang kwee, Atabuchi i ba wa amin umo k’Okataa-Unyang." 6 K’unyang ng’eni-ichom Ikraist e gung, jwen gu-he n’ahe, abe e bii he dee, "Ukaani, k’unyang angin h’o ba ka eni Israel ukan k’e nè shiri r’ufo ibere, tum mang na gba r’ubang ichicho fo ngin a?" 7 Ijisos a dee, "I yi k’amin è máng be nyie unyang anga re. Ide iyi h’a naa unyang anga k’ukan imin ngin. 8 K’unyang ng’Okataa-Unyang i ba ba fan amin, amin e ba cha r’ukan, bun da eni gba r’ami k’Ijerusalem, mia r’Ijudia ahe n’Isamaria, nang ya mia iye angin woo." 9 K’unyang ng’Ijisos a kang iyem angin mia, Atabuchi a kung he ye k’irihung ataba. Eni-ichom imin e nyua nam, e na achi ya k’uchi; abe e ne he kpemm k’ofuo-duu a ku he, k’a nyim abe achi. 10 Ng’abe e nyua nam e na achi ya k’uchi delii ngana, enyiche eni eha b’e chiri alu ihung e ka hum nga ukuukwo n’abe. 11 Abe e dee, "Eni Igalili, ibang h’amin e nam e na ya k’uchi ngin? Ijisos angin, ng’Atabuchi a kung he ye k’irihung ataba ngin, i ba tum ba nang utam kin n’amin e ne he ng’ahe a ye k’irihung ataba ngana." 12 Nang ana, eni-ichom Ikraist abana e nokpo yè k’ukwere ang’e kuo dee ukwere Olif ka ye k’Ijerusalem. Kung yè k’ukwere ana ye k’Ijerusalem i gbaje k’inamba kin ne. 13 K’unyang ng’abe e gbaje k’Ijerusalem, abe e ye k’irihung uchom ang’úchī. Yè ka h’abe woo e nyua. Eni ab’e mang yi ka h’e nung bin: Ipita, Ijon, Ijems r’Andru; Ifilip ahe n’Itomos; Ibatolomiu ahe n’Imatiu; Ijems ungwa Alfius, Isaimon ng’a mang yi k’iriwu Ijuus ab’e bang k’irikang eni Irom ne, r’Ijudas ungwa Ijems. 14 Abe woo e gu-he k’ipi kin mia unyang k’ushang acheni, har’enyinye ab’e gu-he n’abe r’Imeri iye Ijisos har’ebwiye Ijisos ab’enyiche. 15 K’unyang angana, eni ab’e bang woo e be gung k’ipi kin. Abe woo e mang yi k’e gbaje k’eni achaadyaakin. Ipita a nokpo nam k’iriwu ibere, kung kang dee, 16 "Ebwiyaa, i yi kpēē dee k’iyem ang’Okataa-Unyang a kang gbè k’ungwu Idebid gburugburu gbe r’Ijudas, ng’e fuo k’Ashan Atabuchi, ì shi nga. Ijudas h’a mang yi uni ang’a tyung eni k’e kwa Ijisos ngin. 17 Ijisos a mang wam he k’ì shi okulo ke Atabuchi gu-he n’abere, k’ehe a mang yi k’iriwu iten." 18 Ūné ang’e mang ke Ijudas k’ijijaa irikang angin ng’ahe a shi ngin, ehe a kung nyie ìtàng. K’ipi anga pii h’ahe iyen a mu, fo. Ehe a mwia gbengben ka tye yia k’irihung, k’ahung imin a nyiri wu be k’iye. 19 Eni woo b’e mang yi k’Ijerusalem e yuo gbe r’ahe. Nang ana, abe e kuo ipi ang’ahe a nyie ngin k’ungwu ubang ibere dee Akeldama. Irikpebe imin i yi dee, Ipi ebenung. 20 Ipita a ye k’úchú, kung kang dee, "E fuo k’ashan Ayem Iripia dee, ’Ipi imin ì chi itiitan; k’uni ì chi ka re.’ "E mang fuo fo dee, ’Uni ichicho ì kpe irishi imin.’ 21 - 22 "Ng’i yi nang ngana, a taanung k’unyiche kin ì be gu-he n’abere, k’ì nam iteeshe dee Ijisos a wum yè k’irifo. Uni anga, ì chi uni ang’a mang yi k’iriwu iten mia unyang woo ng’Ukaani Ijisos a mang yi ten n’abere, kung k’unyang ng’Ijon a mang wu he umo kpemm be kwom k’irite ang’Atabuchi a kung he tung ti ye k’irihung ataba." 23 Nang ana, abe e gbegbe wam eni eha: Ijosef ng’é yi kuo dee Ibasabas (e mang yi kuo he fo dee Ijostus); uni ang’iriha e kuo dee Imatias. 24 Abe e che ushang dee, "Ukaani, awo o nyie irityem eni woo. Tyung ti uni kin ang’o ne wam yè k’iriwu eni eha abin, 25 k’ì chi uni-ichom iwon kpe irishi Ijudas, ng’a nokpo ye k’ipi ang’ahe ì máng be ye." 26 Abe e ka tyara iyem k’è chuo uni ang’Atabuchi a ne wam. Uni ang’e wam h’a yi Imatias, k’ehe a ka gu-he n’eni-ichom Ikraist ab’irifo-r’ikin.

2

1 K’unyang ng’irite Ipentikos a gbaje, eni woo ab’e bang e mang gung jwen k’ipi kin. 2 Nga yee, abe e yuo ubwaa ang’i yi n’uhum ikaani i kum yè k’irihung ataba nang. A ka chie k’aha uchom ang’abe e yi ngana woo. 3 Abe e ne iyem ab’i yi n’ungwa-umang-ine nang. A pom uni ang’kung-kung-kung k’irishi. 4 Abe woo e ka chie r’Okataa-Unyang, k’e ně kang k’ungwu ubang ab’ichicho, n’Okataa-Unyang a ke abe ukan dee k’è kang. 5 K’unyang angin Ijuus gbuduu ab’e ha Atabuchi k’uchi e mang yi ka k’Ijerusalem. Abe e mang be yè k’ubang atitye-atitye k’iye angin woo. 6 K’unyang ng’abe e yuo iyem angin, eni gbuduu e bu be gung ka. A kwa abe k’ufo k’ucheche dee uni ang’kung-kung-kung a yuo eni-ichom Ikraist ng’abe e kang k’ungwu ubang imin. 7 A kwa abe k’ufo gbaa, k’abe e dee, "Eni abin b’e kang irikang bin e yi eni Igalili ba re a? 8 Denang h’a shi ng’uni ang’kung-kung-kung i yuo ng’abe e kang irikang k’ungwu ubang imin ang’e fen he ngin? 9 "Abere e ba yè k’ubang Ipatia, Imedia, r’Elam; eni echicho e ba yè k’Imesopotamia, Ijudia, r’Ikapadosia; echicho e ba yè k’Ipontus, Asia, 10 Ifrijia r’Ipamfilia; ab’echicho e ba yè k’Ijipt nang har’iyia ang’Ílibia ng’i yi kpuokpuo fan Isarini; ab’a titung e yi eni Irom, b’e be uga k’Ijerusalem. 11 Echicho e yi Ijuus nang har’eni abi kin, b’e ka bang k’unaa Ijuus. Abere echicho e ba yè k’Ikrit r’Arabia. Nang nyaa, abere woo e tum yuo abe ng’e kang k’ungwu ubang iten gba r’iyem ikaani ab’Atabuchi a shi." 12 A kwa abe woo k’ufo gbaa, mang gbin he abe k’irityem, k’abe e ně bii ebene dee irikpebe iyem angin i yi denang? 13 Eni ab’echicho e ně gwia abe, kang dee eni abin e bom iyem. 14 Ipita a ka nokpo nam r’eni-ichom Ikraist ab’irifo-r’ikin, ně kang n’eni abin k’irinyom angi lee dee, "Eni iyi Ijuus, har’eni ab’e yi kin k’Ijerusalem woo, amin è naa atyung k’è yuo mi irikang ang’m ba kang ngin, k’è yuo irikpebe imin. 15 Aneten ngin i yi akaraka idiene ang’írítē. Eni abin e bom iyem n’amin e jim ngana nga re. 16 Iyem ang’a shi ngin a shi utam kin n’Atabuchi a mang kang gbè k’ungwu Ijoel nga. 17 Ehe a mang kang dee, ’Iyem ang’m ba sha k’unyang ang’iye angin a naa achi nuo k’umia-irikiri h’a nung ngin: m ba chom Ūnyāng iyi ba fan eni woo. Ebwa inen ab’enyiche har’ab’enyinye e ba yuo iyem yè k’ungwu iyi kang; ebwatung ichomate inen e ba na item; ab’ekaani e ba tem item. 18 I yiyi ebefia iyi ab’enyiche r’ab’enyinye, m ba chom Ūnyāng iyi fan abe k’unyang angana, k’abe e yuo iyem yè k’ungwu iyi kang. 19 M ba sha akwani-ufo yè k’uchi ahe n’iye angin k’ì tyung eni uchia. Ebenung r’ine r’anune ikaani e ba cha k’iye angin. 20 Ichie i ba ka ja ifufu; uhere i ba shiri ibubwam n’ebenung nang, mokpang irite Ukaani Atabuchi i ka ba gbaje. Irite angana i ba cha irite ikaani ang’a dyem iyen-iyen nga. 21 Eni woo ab’e be che ushang ke Ukaani Atabuchi, he he k’uchi, e ba kpen.’ 22 "Eni Israel, amin è yuo mi. N da amin gba r’Ijisos ang’Ínajaret. Ahe h’a yi uni ang’Atabuchi a ne wam, mang kung tyung amin gbè k’akwani-ufo ab’ahe a shi tyung uchia k’ukan imin gbè k’inyamfo imin k’iriwu inen, k’amin eyen e nyie. 23 Atabuchi iyen a mang kang dee e ba kwa he ka amin, k’amin e ba gwa he. Atabuchi a tum chaa he dee ì chi nang, k’a nyie he naa k’itang mokpang. Amin é kúng he ke eni-iben, k’e man he bia k’uchi k’a fo. 24 Atabuchi a wum he yè k’irifo, shi k’ebetaa ang’írífó a taa he fo re, k’ucheche dee irifo ogu-uni i yi r’ukan k’i kwa he cha ma re. 25 Idebid a mang kang gbe r’ahe dee, ’Maa ne Ukaani iyi k’achi iyi; ehe i yi n’ami mia unyang woo. Ehe i yi k’inyie abo iriji iyi dee k’ì shi m k’irityem iyi ì bu geregeregere re. 26 K’ucheche angin h’m nen k’irityem iyi, kang irikang r’iriyara ngin. Ami ang’m yi uniom ng’i fa, m ba cha naa irityem n’Atabuchi kpemm. 27 O ba tyang ūnyāng iyi k’i ya k’uchu ebefo re. O ba tyang ungwatung iwon angi kataa k’i fa, fia ha k’itang ne. 28 O tyung mi ukwo ang’i ba r’irikpen. O ba ka m irinen gbaa k’ucheche dee o yi n’ami.’ 29 "Ebwiyaa, n da amin k’ì nung amin ngwangg gba r’ichia iten Idebid. A fo, k’e nyi, k’ungwu īrīkwùn̄ imin i chicho kin k’ipi angin onyin ngin. 30 Ehe a mang yi uni ang’a ne iyem ang’i ba cha yè k’úchú nga. Ehe a tum nyie dee Atabuchi a mang fam naa dee ahe i ba kwa uyaa imin kin ushe kpēè n’uyen i mang yi ngin. 31 Idebid a ne iyem ang’Atabuchi a dee i ba sha, k’ehe a kang gbe r’awumini Ikraist yè k’irifo, k’unyang ng’ahe a kang dee Atabuchi a tyang ūnyāng imin k’a ye k’uchu ebefo re; a tum tyang inyamfo imin k’a fo fia he k’itang ne. 32 Atabuchi a wum Ijisos angin yè k’irifo, k’abere woo e nam iteeshe dee i yi achichi nga. 33 Atabuchi a kung he ye k’uchi, ye chi k’abo iriji imin, k’a kpe Okataa-Unyang ang’Ide imin a mang fam naa dee ahe i ba ka. Iyem ang’amin e ne, mang yuo h’a yi iyem ang’ahe a chom ngin. 34 "Idebid a mang ye k’irihung ataba mokpang ne; ehe a tum kang dee, ’Ukaani Atabuchi a de Ukaani iyi dee, Chi k’abo iriji iyi ngin kpemm, 35 k’m̀ shi eni-irinam iwon k’e shiri iyem opom-abia iwon.’ 36 "Eni ab’Ísrael woo è nyie achichi dee Ijisos angin ng’amin e man bia k’uchi ngin, Atabuchi a shi he k’i yi Ukaani ahe n’Ikraist." 37 K’unyang ng’eni e yuo angin, a ka jung abe k’irityem gbamm ng’abe e nyie dee e ji iribi ngana. Abe e ka kung bii Ipita har’eni-ichom Ikraist ab’a titung dee, "Ebwiye iten, abere e ba sha denang?" 38 Ipita a kung hara abe dee, "Amin woo è shi ebeshe, k’è kung irityem inen tung iben, k’amin è wu umo k’irijun Ijisos Kraist, k’Atabuchi ì tyang iben inen ke amin. Amin e ka ba kpa uke ang’Atabuchi i ka, ng’i yi Okataa-Unyang. 39 Iyem ang’Atabuchi a fam naa i yi ke amin nang har’ebwa inen, r’eni woo ab’e yi r’igben hee, b’Ukaani Atabuchi iten i ba kuo." 40 Ipita a kang iyem gbuduu n’abe, he abe unyuo dee, "Amin è chim k’è bam ufo inen yè k’iriwu ijijaa eni abin, k’è kpen." 41 Eni ab’e bang k’iyem ang’Ipita a kang, e wu abe umo. Abe e yi uno eni idieha pom eni achirifo b’e gu-he n’eni-ichom Ikraist k’irite ana. 42 Eni abin e kung irityem ibere naa k’iyem ab’eni-ichom Ikraist e faa abe. Abe e kung iyem ibere woo gu-he k’iriwu. Abe é yi ji iriji gu-he, nang har’iriji ang’áwērènī gbe r’irifo Ukaani Ijisos; abe e tum mang yi che ushang gu-he mia unyang woo. 43 Atabuchi a mang shi akwani-ufo gbuduu mang tyung uchia gbè k’inyamfo eni-ichom Ikraist. Angin a mang shi k’a kwa eni woo k’ufo. 44 Eni woo ab’e bang é mang yi shi iyem woo gu-he. Iyem ab’abe e mang yi r’ahe a shiri iyem iriwu woo. 45 Mia unyang mia unyang n’igbigbin a gbin abe, abe ē wám iyem ibere nyie ja, kung ūné imin cha n’ebene. E ka uni n’igbigbin imin i yi ye kwom. 46 K’achi-atanani kin kin, abe e ya gwa ha k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi. Abe e ja iriji gwa ha n’ebene k’uchu ibere k’è were irifo Ukaani Ijisos; e tum ja iriji ibere nen gwa ha r’irityem gbadaa. 47 Abe e pia Atabuchi, k’irikang ibere a nyin eni woo. K’achi-atanani kin kin, Atabuchi i sha k’eni e kpen ba gwa ha n’abe.

3

1 K’irite kin Ipita ahe n’Ijon e nuo k’Uchom Atabuchi k’unyang ushang acheni r’ichie k’akaraka ichia. 2 Unyiche kin a mang chi ka. Unyiche ana a mang fo abia yè k’unyang ang’e fen he. Ē kúng he mia irite ba cha k’ungwu ityang ang’e kuo dee Ungwu ityang ang’a taanung. Ehe i cha nga nyang eni ab’e nuo k’Uchom Atabuchi dee è ke he okobo. 3 K’unyang ng’ahe a ne Ipita ahe n’Ijon e kwa nuo e ya k’uchom ana, ehe a nyang abe okobo. 4 Abe e kung achi ne he dangg. Ipita a ka kung de he dee, "Ne ti achi." 5 Ehe a ne abe achi, jim dee e ba ka he okobo. 6 Ipita a dee, "M yi r’okobo kín k’m ba ka-a re. Iyem ang’m yi r’ahe h’m ba ka-a: maa de wo k’irijun Ijisos Kraist ang’Ínajaret, dee ò nokpo k’ò ten." 7 Ipita a kibi be k’itang, kwa he abo k’abo iriji imin, kung he be k’uchi. Ukuukwo nga, ukan a ka be he k’abia imin, 8 k’ehe a wubi ye k’uchi, ka be nam anamtye, ně ten ya ko ba kin. Ehe a ka gbe ye k’ipi ang’Uchom Atabuchi i yi ka n’abe; i ten iriten, wubi ya k’uchi, pia Atabuchi. 9 Eni woo e ne he ng’ahe i ten iriten pia Atabuchi ngana. 10 Abe e chuo he dee, uni ang’i nyang okobo k’Ungwu ityang ang’a taanung ngin nga. A ka kwa eni abin k’ufo gbaa k’iyem ang’a shi gbe r’unyiche ana ngin. 11 Angin a ka kwa eni woo k’ufo, k’abe e bu be fan abe k’ipi ang’e kuo dee Ugbudu Isolomon. Unyiche angin ichicho a kwa Ipita ahe n’Ijon abo. 12 K’unyang ng’Ipita a ne eni abin, a kung bii abe dee, "Eni Israel, ibang h’iyem angin i kwa amin k’ufo k’amin e na ti achi dangg ngin? Amin e jim dee abere e shi unyiche angin k’a ně ten iriten gbè k’ukan ang’iten ahe n’ininung iten k’achi Atabuchi nga a? 13 Atabuchi ang’Abraham r’Ajik r’Ijekop har’ab’ichia iten woo é yi he he k’uchi h’a kung aheni-uchi ke Ungwatung imin Ijisos ngin. Amin e mang kwa he ke eni ekaani, tum máng he k’achi Ipailat, nyaa ng’Ipailat a dee i wam he tyang abo. 14 Ehe i mang yi uni ang’i yi kataa nga; a tum mang yi kpakpa k’achi Atabuchi. Nang nyaa ngin, amin e máng he, ka de Ipailat dee ì wam uni ang’a gu uni tyang abo ke amin. 15 Amin e gu uni ang’i ka irikpen. Atabuchi a tum wum he yè k’irifo, k’abere e nam iteeshe dee i yi achichi nga. 16 Unyiche ang’a nam, ng’amin e na ngin, amin e tum nyie he; gbè k’achi-anaani k’irijun Ijisos h’a shi he ng’ahe á mīā ngin. Irijun Ijisos har’achi-anaani ang’Ijisos a ke unyiche angin h’a shi he k’á mīā kparakpara, n’amin woo e na ngana. 17 "Ebwiyaa, maa nyie dee iyem ang’amin n’ekaani inen e mang shi Ijisos, e shi he dee e nyie re nga. 18 Gburugburu, Atabuchi a mang kang gbè k’ungwu eni woo ab’é yi yuo yè k’ungwu imin kang dee Uni-irikpen ang’ahe a fam naa dee i ba chom i ba kpa irinyuo. K’ukwo angin Atabuchi a shi he k’i yi nang achichi. 19 Amin è shi ebeshe, k’è kung irityem inen tung iben, k’è tum be fan Atabuchi, k’ehe ì tuo iben inen tan, 20 k’Atabuchi ì ke amin ùnyāng ang’ahe i ba ka amin ukan, k’ì chom Uni-irikpen ang’ahe a mang fam naa dee i ba chom, be. Ahe h’a yi Ijisos. 21 Ehe i yi k’i ba nyua cha ka k’irihung ataba kpemm gbaje k’unyang ang’Atabuchi i ba bwia iyem woo k’e ba shiri n’abe e mang yi uwuuwere, n’ehe a mang kang gburugburu gbè k’ungwu eni ab’e yi kataa b’é yi yuo yè k’ungwu imin kang. 22 "Imosis a mang kang dee, ’Ukaani Atabuchi inen i ba chom uni ang’i ba yuo yè k’ungwu imin kang fan amin utam kin n’ahe a chom mi ngin. Ehe i ba cha uni inen nga. Amin è naa atyung yuo he k’iyem woo ang’ahe i ba da amin. 23 Uni ang’a be yuo he re, i cha atitye tung eni Atabuchi, k’i fa.’ 24 "K’achichi, eni woo ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang, kung k’irishi Isamuel har’ab’e be pom n’àhē, e kang gbe r’iyem ab’i sha k’aneten ngin. 25 Ichom ang’Atabuchi a chom abe i yi ke amin ba. Iyem ang’Atabuchi a fam naa ab’ichia inen i yi inen nga, n’ehe a mang de Abraham dee, ’Gbè k’inyamfo eyaa iwon h’m ba ka eni ab’íyé angin woo ukwun ngin.’ 26 Atabuchi a ne Ungwatung imin wam chom chaa-ùchú be fan amin, k’ì ke amin ukwun gbè k’ukwo ang’ahe i ba sha amin woo k’e tum itum yè k’ijijaa ukwo inen."

4

1 K’unyang ng’Ipita ahe n’Ijon e chicho e kwa irikang e kang n’eni abana, eni ab’e shang ukum r’ukaani ang’i na gba r’eni ab’e bam Uchom Atabuchi r’Isadusis e be fan abe. 2 A nyung abe irityem ng’Ipita ahe n’Ijon e faa eni dee Ijisos a wum yè k’irifo, ng’a tyung dee eni ab’e fufo e ba wum yè k’irifo. 3 Abe e kung Ipita ahe n’Ijon kwa. K’unyang angana, ikuruku a yebe ma. Nang ana, eni abana e ye r’abe ye ku irishi he dee k’achi ì tan. 4 Nang nyaa, eni gbuduu ab’e yuo iyem ab’Ipita ahe n’Ijon e kang, e bang. Eni ab’enyiche b’e bang e yebe gbaje k’uno eni irifo-r’iha pom eni achirifo. 5 K’achi-atanani, ekaani Ijuus har’ekaani udyara r’ekaani ab’e faa eni Unaa e be gung k’Ijerusalem. 6 Abe e be gu-he n’Annas, ng’i yi ukaani eni ab’e shang ukum, r’Ikayafas ahe n’Ijon r’Aleksanda, r’eni ab’a titung b’e yi k’iku-irifen ukaani eni ab’e shang ukum. 7 Abe e dee è be r’Ipita ahe n’Ijon be nam k’udyen ibere. E ka ně bii abe dee, "Ayung h’a ke amin ukan dee è shi iyem angin ngin? K’irijun ayung h’amin e shi he ngin?" 8 Ipita a chie r’Okataa-Unyang. A kung hara abe dee, "Ekaani har’ikum udyara, 9 gbé k’amin e bii ti abibii onyin ngin gbe r’iyem inung ang’abere e shi n’ufo-abia angin k’á mīā ngin nga, 10 amin har’eni Israel woo è nyie dee unyiche angin ng’á mīā nam k’achi inen ngin, á mīā gbè k’ukan ang’íríjún Ijisos Kraist ang’Ínajaret, ng’amin e man bia k’uchi, ng’Atabuchi a wum he yè k’irifo nga. 11 Ahe h’e fuo iyem k’Ashan Atabuchi gbe r’ahe dee, ’Ukaa ang’amin eni ab’e ma uchom e chwen he dee i yi k’è kwa he me uchom ne, ahe h’a tum be shiri ukaa ang’a kwa uchom nam k’itang ngin.’ 12 Han n’Ijisos i yi r’uni ang’i kpen uni ma re. I tum yi r’uni ichicho ang’Atabuchi a kung ke eni be k’iye angin woo ng’i yi r’ukan k’i kpen ti bia n’Ijisos re." 13 A ka kwa eni ab’íríwū ekaani k’ufo ng’abe e ne n’Ipita ahe n’Ijon e kang irikang han n’ushere, ng’abe e tum ne dee Ipita ahe n’Ijon e yi eni-itang b’e nyie ashan ne ba. Abe é kā nyie dee abe e mang ten n’Ijisos. 14 I yi r’iyem ang’abe è máng be kang ne, k’ucheche dee abe e ne ufo-abia ana ng’á mīā, nam n’Ipita ahe n’Ijon nga. 15 Eni ekaani abin e de abe dee è nokpo ye k’iye. Abe e ka kibi adu atimini n’ebene, 16 kung bii ebene dee, "Denang h’abere e ba sha eni abin ngin? Eni woo ab’e yi k’Ijerusalem ngin e nyie ma dee abe e shi akwani-ufo ang’a dyem ng’a tyung uchia. Abere e tum ba chwen he ma re. 17 K’abere e tum chaa dee è shi k’eni echicho è yuo gbe r’ahe fo re, abere è tya abe unaa dee è kang iyem de uni ichicho-ichicho k’irijun Ijisos fo re." 18 Abe e ka tum n’Ipita ahe n’Ijon kuo be k’aha, kung de abe dee, "Iyem ichicho-ichicho ì shi amin k’è kang iyem de uni k’irijun Ijisos fo re; è tum faa eni gbe r’ahe fo re." 19 Ipita ahe n’Ijon e kung kang dee, "Amin eyen è ne wam iyem ang’ì máng be chi kpakpa k’achi Atabuchi. È he amin ba k’uchi a, h’è he Atabuchi nga k’uchi? 20 Abere bin, i ba nyìé ti tyang abo r’akangani gbe r’iyem ab’abere e yuo, tum ne k’irichi iten ngin ma re." 21 Ekaani abin e he abe ushere, kung unaa tye abe, ka tyang abe k’è ye. Abe e ne ukwo ang’è máng be ke abe irinyuo re, k’ucheche dee eni woo e pia Atabuchi k’iyem ang’a shi ngin. 22 Uni ang’á mīā gbè k’akwani-ufo ang’Atabuchi a shi ngin a gbe aje achaaha. 23 K’unyang ng’e tyang abe abo, Ipita ahe n’Ijon e tum itum ye fan eni ab’íríwū ibere. Abe e ye de abe iyem ab’ekaani eni ab’e shang ukum har’ikum udyara e kang. 24 K’unyang ng’abe e yuo he, abe woo e che ushang gu-he ke Atabuchi, dee, "Ukaani, awo h’o shi irihung ataba ahe n’iye angin har’irishaa r’iyem woo ab’i yi k’aha ibere. 25 O shi k’Okataa-Unyang iwon a kang gbè k’ungwu ichia iten Idebid, ng’a mang yi ungwatung iwon, dee, ’Ibang h’eni ab’íyé angin e gbiri irityem nang ngin? Ibang h’eni e ben ufo ibere unyang, fam dee k’è shi iyem ijijaa he Atabuchi ngin? 26 Èbèshé ab’íyé angin e gung ufo ibere; eni ekaani e gung gu-he dee k’è kan itung n’Atabuchi ahe n’Uni-irikpen ang’ahe a wam pom abo.’ 27 "Achichi, Iherod ahe n’Ipontios Pailat e mang gu-he k’udyara angin har’eni ab’e yi Ijuus ba re, nang har’eni Israel. Abe e gung fam dee è gu Ijisos. Ahe h’a yi Ungwatung iwon angi kataa. Ahe h’o wam pom abo ngin. 28 Eni abana e mang gung gu-he, shi iyem woo ang’o mang fam naa gbè k’ukan iwon ahe n’ujim iwon dee i ba sha. 29 Ng’i yi nang ana, Ukaani, ne ijijaa ang’abe e dee e ba sha, k’ò ke abere ebwatung iwon ukan k’abere è bun ichom iwon han n’ushere. 30 Nia r’abo iwon k’ò mīā eni-irinyom, k’ò shi akwani-ufo tyung uchia gbè k’irijun Ijisos, ng’i yi Ungwatung iwon angi kataa." 31 K’unyang ng’abe e che ushang mia, ipi ang’abe e gung a ně nyung. Abe woo e ka chie r’Okataa-Unyang, k’abe e ně bun ichom Atabuchi han n’ushere. 32 Eni ab’e bang e mang yi r’ujim kin. I yi r’uni ng’i kang dee iyem ab’ahe i yi r’ahe i yi imin ba re. Abe ē kúng iyem woo cha n’ebene. 33 Eni-ichom Ikraist é kàng ha ukan dee Ukaani Ijisos a wum yè k’irifo. Atabuchi i mang ka abe woo ukwun gbaa. 34 I yi r’uni k’iriwu ibere ng’a yi waa abo chaa iyem ne. Eni ab’e yi r’utyen har’eni ab’e yi r’uchom ē báǹg nyie ja, 35 kung ūné imin ba ka eni-ichom Ikraist. Abe ē kúng ūné woo cha ka ebene n’igbigbin unini i yi. 36 - 37 Nang h’Ijosef, ng’eni-utung Ijisos e kuo dee Ibanabas, a nyie itang utyen imin ji, kung ūné imin be ke eni-ichom Ikraist. Irikpebe irijun Ibanabas h’a yi dee, Uni ang’i ha uni unyuo. Ehe i yi k’ityang Ilibai. E fen he k’Isaiprus.

5

1 I mang yi r’uni kin ng’e kuo dee Ananayas; e kuo unye imin dee Isafara. Ananayas a kung itang ichicho ng’abe e yi r’ahe nyie ji. 2 A wam ūné anga nyere k’itum, k’unye imin a nyie, ka kung ang’a titung be ke eni-ichom Ikraist. 3 Ipita a kung bii he dee, "Ananayas, ibang h’a ten anyi ng’o tyang Isetan k’a gbe be wo k’irityem k’o hen irihen de Okataa-Unyang, mang kung ūné ang’o nyie itang ana ji wam naa k’itang ngin? 4 K’unyang ng’o ka nyie he ji ma re, i yi iwon nga. Ng’o tum kung he nyie ji, ūné imin i yi iwon nga. Ibang h’a ten anyi ng’o jim k’irityem iwon dee k’ò shi ijijaa iyem nang ngin? O hen irihen angin de eniom ba re, o hen de Atabuchi nga." 5 Ng’Ananayas a yuo iyem ana, a mu k’itang, ka fo. Eni woo ab’e yuo he e ka ně shishere. 6 Ebwatung ichomate ab’e yi ka e be nung irikwom imin, kung he ye nyi. 7 A gbe igben ne, unye imin a ka be. A nyie iyem ang’a shi ngin ne. 8 Ipita a kung bii he dee, "De m; ūné woo ang’amin e nyie itang ji h’e be r’ahe ngin a?" Isafara a bang dee, "Ee, ūné anga woo nga." 9 Ipita a bii he dee, "Ibang h’a ten anyi ng’amin e tim dee k’è kan Ūnyāng-Atabuchi ne ngin? Eni ab’e kung irikwom uche iwon ye nyi b’e chicho k’ungwu irishi ngana. Yee ngin abe e ba kung irikwom iwon ya nya bu pee." 10 Nga yee, Isafara a mu k’abia Ipita nga ka fo. Ebwatung enyiche abin e be ne he ng’ahe a fo ne ka; abe e be kung irikwom imin ye nyi k’irifuu bia r’uche imin. 11 Iriwu eni ab’e bang, har’eni woo ab’e yuo he, e ka chie r’ushere. 12 Eni-ichom Ikraist e mang shi akwani-ufo gbuduu tyung uchia k’iriwu eni. Eni ab’e bang woo e ya gung gwa ha k’ugbudu Isolomon. 13 Eni ab’a titung e mang bang dee e ya gwa ha n’abe re. Nang nyaa, abe e kang iyem inung gbe r’eni ab’e bang. 14 Eni gbudugbudu fo, enyiche har’enyinye, e mang bang har’Ukaani Ijisos, nè gu-he n’abe. 15 K’ucheche iyem ab’eni-ichom Ikraist é yi shi, eni e chie eni ibere ab’e yi gogo re, bang abe ne k’ugam r’ukwurukwo dee, k’unyang ang’Ipita a ten gbe, k’i yiyi uchun imin a chi abe, k’è mīā. 16 Eni gbuduu e be r’eni ab’e yi gogo re yè k’ipi ab’i yi kirikiri he Ijerusalem, nang har’eni ab’e kwa unyim, k’abe é mīā woo. 17 Ukaani eni ab’e shang ukum nang har’aku eni imin e shiri eni-ichom Ikraist achi-aheni. Eni abin woo e yi k’iriwu Isadusis. 18 Abe e kung eni-ichom Ikraist kwa, ye ku irishi he abe k’ipi e ha eni igbakobo. 19 R’uchu ana idengeli Ukaani a be buu irishi igbakobo, kpe abe hum iye, kung de abe dee, 20 "Amin è ye nam k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, k’è de eni iyem woo gbe r’irikpen ang’ìhíhé ngin." 21 R’iterite plee, eni-ichom Ikraist e ye ka k’Uchom Atabuchi, n’e de abe ngin, ye kibi eni iyem afaani. Ukaani eni ab’e shang ukum har’aku eni imin e gung jwen. Abe e kuo ikum udyara woo adu. Abe e ka chom eni dee è ye be r’eni-ichom Ikraist yè k’igbakobo be ke abe. 22 K’unyang ng’eni abin e gbaje ye ka, e ne eni-ichom Ikraist k’aha uchom ka re. Abe e tum itum be de eni ekaani abin gbe r’ahe dee, 23 "Abere e gbaje ye ka k’ipi igbakobo, ne dee irishi igbakobo a tim he tantan. Eni ab’e bam ipi e tum jwen ka k’ungwu irishi. K’unyang ng’abere e buu irishi, abere e ne uni ka k’aha re." 24 K’unyang ng’ukaani ang’i na gba r’eni ab’e bam uchom Atabuchi har’ekaani ab’e shang ukum e yuo gbe r’iyem angin, a ka gbin he abe k’irityem, k’e ně bii dee ibang iyem h’a ba sha ngin. 25 Uni kin a ka gbe be ka k’aha, be de abe dee, "Amin è ne, eni ab’amin e kwa ku irishi he bin e jwen ka k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, e faa eni iyem." 26 Ukaani eni ab’e bam Uchom Atabuchi ana a ka nokpo r’eni imin, k’è ye be r’eni-ichom Ikraist. E kwa abe k’ukan ne, k’ucheche dee abe e shere dee eni e ba tya abe ukaa. 27 Abe e be r’eni-ichom Ikraist k’e be nam k’abia ekaani, k’ukaani eni ab’e shang ukum a bii abe abibii dee, 28 "Abere e mang tye amin unaa he ukan dee amin è faa eni iyem k’irijun unyiche angin fo re. Amin e ne iyem ang’amin e shi ana te? Amin e faa eni iyem abin mia Ijerusalem woo. Amin e chaa k’è shi k’è kang dee abere b’e ten anyi irifo imin ngin a?" 29 Ipita ahe n’eni-ichom Ikraist ab’a titung e hara abe dee, "I yi k’abere è he Atabuchi nga k’uchi fu eniom. 30 Ijisos ang’amin e man bia k’uchi k’a fo ngin, Atabuchi ang’ab’ichia iten é yi he k’uchi a wum he yè k’irifo, 31 ka kung he ye chi k’abo iriji imin k’a shiri Ukaani, Uni-irikpen, dee k’ì ke eni Israel ukwo k’è shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben, k’ì tyang ke abe. 32 Abere e nam iteeshe iyem abin dee i yi achichi nga. Okataa-Unyang a nam iteeshe bu pee. Ahe h’a yi uke ang’Atabuchi a ke eni ab’e ha he k’uchi ngin." 33 K’unyang ng’ekaani e yuo iyem angin, a ka gbiri abe irityem gbaa, k’abe e dee e ba kung eni-ichom Ikraist gwa. 34 I yi uni kin k’iriwu ibere ng’i yi k’iriwu Ifarasis, ng’e kuo dee Igamelia. Ehe i yi ukaani ang’i faa eni Unaa nga, k’eni woo e ha he k’uchi. Ehe a nokpo ninam k’iriwu ekaani ngana, dee è ye r’eni-ichom Ikraist abana k’è chi k’iye k’ungwa-unyang kwee. 35 Ehe a ka kung de ekaani dee, "Eni Israel, amin è dumodumo k’iyem ang’amin e dee e sha n’eni abin ngin. 36 Gburugburu Itiudas a mang be. A dee ahe a yi uni ukaani nga, k’eni uno kin e mang pom he. E mang gu he. Eni-utung imin woo e ka paa, k’iyem ang’ahe a dee i sha a nyua k’itang. 37 K’unyang ng’irikang unyiche ana a gbe, Ijudas, ang’i ba yè k’Igalili, a be k’unyang ang’e buo eni. Ahe pee a be tia irinam, k’eni gbuduu e bang har’ahe. E mang gu he. Eni-utung imin bu pee e ka paa. 38 "Eni abin ngin, iyem ang’m da amin h’a yi dee, amin è shi abe iyem ne. Amin è tyang abe jii. Gbé k’iyem ang’abe e jim har’ang’abe e sha i yi ang’ūnìóm̀ nga, i ba nyua k’itang. 39 K’i yi ang’Átabuchi nga, amin e sha abe k’e tyang abo ma re. K’amin e shi dungg ne, amin e na dee Atabuchi h’amin e chaa he irikang ngana." Ekaani abana e yuo utuo Igamelia. 40 Abe e ka kung eni-ichom Ikraist kuo tum itum be k’aha, kpom abe ikwun kangg, tye abe unaa dee è kang iyem k’irijun Ijisos fo re. Abe e ka tyang abe k’è ye. 41 Eni-ichom Ikraist e nokpo yè k’abia ekaani abana r’irinen k’irityem dee Atabuchi a kung abe dyem ang’abe e kpa ichwan k’ucheche irijun Ijisos ba. 42 K’achi-atanani kin kin abe e ye k’úchú faa eni iyem kpemm k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, nang har’uchu ibere. Abe e bun ichom inung gbe r’Ijisos dee ahe h’a yi Ikraist ngin.

6

1 A be gbaje, ng’eni ab’e bang e ka yebe gbuduu ye k’úchú, Ijuus ab’e yi k’iriwu ibere b’e kang Igrik e ka shiri k’irinam n’Ijuus ab’e kang ubang Ijuus. Ijuus ab’e kang Igrik e dee e ně chà iriji ahe n’ūné yen enye-ufo ibere matemate. 2 Eni-ichom Ikraist ab’irifo-r’iha e kung eni ab’e bang kuo adu. Abe e dee, "K’abere è tyang abo r’ichom Atabuchi abunini, ka tum be ne gbe r’iriji ahe n’ūné, i taanung ne. 3 Nang ngana, ebwiye iten, amin è wam eni edieha k’iriwu inen b’amin e nyie dee e chie r’Okataa-Unyang, mang de-achi, k’abere è kung okulo angin ke abe, 4 k’abere eyen è kung unyang iten woo naa k’è che ushang, mang bun irinyom irikang Atabuchi." 5 Iyem ang’abe e kang ngin a nyin eni ab’íríwū woo. Nang ana, abe e wam Istiben, ng’i yi r’achi-anaani kangg, mang chie r’Okataa-Unyang; e wam Ifilip, Iprokoros, Inikano, Itimon, Ipamenas r’Inikolas ng’i ba yè k’Antiok. Inikolas angin i yi Ijuus nga re, ng’a ka bang k’unaa Ijuus. 6 E ye r’eni ab’e wam bin fan eni-ichom Ikraist, k’e che ushang, pom abe abo k’irishi. 7 Irinyom irikang Atabuchi a yen ye k’úchú mia r’ipi woo, k’eni gbuduu e yuo, ka bang. Eni ab’e bang e ka yebe gbuduu k’Ijerusalem. Eni ab’e shang ukum gbuduu e ka bang har’Ikraist bu pee. 8 Istiben i yi uni ang’Atabuchi a ke he ukwun ahe n’ukan kangg nga, k’a shi akwani-ufo gbuduu tyung uchia k’iriwu eni. 9 Eni echicho e kibi he achi-aheni. Abe e mang yi aku eni ab’úchōm ang’e cha ushang ng’e kuo dee Uchom-ushang ang’ēnì ab’e mang yi ebefia mokpang. Abe e yi Ijuus ab’e be yè k’Isarini r’Aleksandria. Abe n’Ijuus ab’e be yè k’Isilisia r’Asia e kibi Istiben ihung aheni. 10 Okataa-Unyang a ke Istiben achi-adeni, k’a kang irikang k’i nyìè abe kang ma fo re. 11 Abe e ka fam eni he k’unyere dee è hen irihen he Istiben dee, "Abere e yuo unyiche angin ng’ahe i kang ijijaa gba r’Imosis ahe n’Atabuchi." 12 Nang h’abe e shi eni woo har’ekaani, r’ekaani ab’e faa eni Unaa, k’e kwa he ye k’abia eni ekaani. 13 K’unyang ng’e be r’ahe, abe e be r’eni echicho k’e hen irihen he he dee, "Unyiche angin i kang ijijaa mia unyang gba r’Uchom Atabuchi ahe n’Unaa Imosis. 14 Abere e yuo ng’ehe a dee Ijisos angin ng’i ba yè k’Inajaret ngin i ba yebe Uchom Atabuchi angin ha k’itang. Inyamfo irikang iten ab’Imosis a ke ti ng’abere e sha uwuuwere, ehe a chaa dee i yia abe." 15 Eni woo ab’e chi ka k’iriwu ekaani e ne Istiben achi k’achi dangg. Abe e ne dee achi imin a ka shiri n’ang’īdèngélì ngin.

7

1 Ukaani eni ab’e shang ukum a bii Istiben dee, "Iyem ab’eni abin e kang ngin i yi achichi nga a?" 2 Istiben a he iyia dee, "Ebwiyaa har’ide iyi woo, amin è naa atyung k’è yuo mi. Atabuchi ang’i yi r’aheni-uchi a be fan ichia iten Abraham k’unyang ng’ahe a ne uchu k’Imesopotamia, mokpang ehe a ka fuo uchu nokpo ye ne k’Iharan. 3 Atabuchi a de he dee, ’Nokpo tyang ubang iwon har’eni iwon, k’ò ye k’ipi ang’m ba tyung wo.’ 4 "Ehe a nokpo yè k’itang Ikaldia, ye k’Iharan. K’unyang ng’ide Abraham a fo, Atabuchi a de Abraham k’a fuo uchu nokpo, be ne k’itang ang’amin e yi ngin. 5 Atabuchi a jijung itang angin kwee ke Abraham k’imin ahe iyen ne; i yiyi ungwa-iyia imin kwee Atabuchi a ke he re. Ayini, Atabuchi a fam naa dee ahe i ba kung ipi angin ka he, k’i cha ang’imin har’ang’éyāā imin ab’e ba fen. K’unyang ng’Atabuchi a fam ipi angin naa he, Abraham i yi r’ungwan ne. 6 Iyem ang’Atabuchi a mang de he h’a nung ngin dee, ’Eyaa iwon e ba na uchu k’ubang ichicho, k’abe e cha ebefia, k’eni e sha abe ijijaa k’uno irije kin.’ 7 Atabuchi a mang kang dee, ’N tum ba ka eni ab’abe e yi ebefia ibere irinyuo, k’eni iyi e ka ba fuo uchu nokpo yè k’ubang angana, k’e ba ha m k’uchi k’ipi angin.’ 8 Atabuchi a pom ungwu dee ahe i ba ka he ukwun, ng’ìrìtēǹ ateneni a tyung uchia imin. Nang, e fen Ajik ke Abraham. Abraham a ten he ng’e fen he gbaje k’irihung ate adiechia. A be gbaje, Ajik a fen Ijekop. Ijekop a ka fen ab’ichia iten eni irifo-r’iha woo. Abe woo é tēǹ ìrìtēǹ nang utam kin. 9 "Ab’ichia iten e he Ijosef achi, kung he nyie ji ye k’Ijipt. Atabuchi i mang yi n’ahe, 10 kpere he k’a hum iye yè k’irinam imin woo. Atabuchi a ke he achi-adeni, k’irikang imin a nyin Ifero, ushe Ijipt. Ifero a kung he shiri ukaani eni k’itang Ijipt nang har’uchu imin woo. 11 "Itung a mang nuo k’Ijipt woo har’Ikenan, k’eni e kpe irinyuo gbaa. Ab’ichia iten e mang ne iriji ji re. 12 Ijekop a yuo dee iriji i yi ka k’Ijipt. A kung ab’ichia iten chom k’e ye ka k’ugbugbe. 13 K’unyang ng’abe e tum ye ufan ang’iriha, Ijosef a shi k’ebwiye imin e chuo he, k’Ifero a tum nyie eni Ijosef. 14 Ijosef a chom ichom fan ide imin Ijekop dee è de he k’abe n’eni imin woo è be k’Ijipt. Abe woo e mang yi eni achaachia r’ahe irifo-r’idyang. 15 Ijekop a ka ye k’Ijipt. Yè ka h’abe n’ab’ichia iten woo e chi kpemm, fo. 16 E tum mang kung irikwom ibere ye nyi k’Ishekem k’ipi ang’Abraham a nyie n’eyaa Ihamo. 17 "Unyang a ka shiri kpuokpuo k’Atabuchi ì shi iyem ang’ahe a mang fam naa Abraham. K’unyang anga eni iten ab’e yi k’Ijipt e ka yebe gbuduu. 18 Uni ichicho a ka shiri ushe k’Ijipt. Ushe angin a nyie gbe r’Ijosef re. 19 A shi eni iten irichom, shi ab’ichia iten ijijaa. A kwa abe k’ukan dee è bang ebwa-uhihe ibere tyang he k’iribu k’è fo. 20 "K’unyang angin h’e mang fen Imosis. Ehe a mang yi ungwatung ang’a taanung k’achi Atabuchi nga. E ne gbe r’ahe k’uchom ide imin gbaje k’uhere ichia. 21 K’unyang ng’e kung he yè k’uchom naa ye k’iye, ungwa Ifero ang’unyinye a ye kung he kwa k’a shiri ungwa imin. 22 E kung ide-achi ang’Íjipt woo faa he, k’ehe a bi ungwu. Ehe i tum yi uni ang’i sha iyem kangg nga. 23 "K’unyang ng’Imosis a gbaje k’irihung aje achaaha, a dee k’ahe ì ye ne eni imin Israel. 24 K’unyang ng’ahe a gbaje ye ka, a ne uni Ijipt kin ng’i sha uni Israel ijijaa. Ehe a ye kpe utyang uni Israel, kung ang’Íjipt gu. 25 A jim dee eni imin e ba nyie dee ahe h’a yi uni ang’Atabuchi i ba chom k’ì be pang abe tyang ngin. Eni Israel e tum nyie re. 26 K’achi-atanani, Imosis a ne ebwa Israel eni eha b’e kan itung n’ebene. A ye dee k’ì kwa abe abo. A de abe dee, ’Enyiche iyi, amin e nyie dee amin e yi ebwiye ba re a? Ibang h’a yi ang’amin e sha ebene ijijaa nang?’ 27 Ahe ang’i sha ùné imin ijijaa kpēè ngana, a nyung Imosis abo tyang ye k’irifuu, kung bii he dee, ’Ayung h’a shi wo k’o yi ukaani iten, k’o nam ti uchi ngin? 28 O chaa k’ò gu m n’o gu uni Ijipt ufufo ngin a?’ 29 K’unyang ng’Imosis a yuo iyem angin, ehe a bu nokpo tyang ubang Ijipt, ye ne uchu k’ubang Imidian, chi ka fen ebwan iha. Ehe i mang yi uniga nga k’ubang angin. 30 "A chi ka k’aje achaaha a gbe. Idengeli Atabuchi a be fan ahe k’uchi ang’í màng ìnē k’ugbam iribu ng’i yi kpuokpuo fan ukwere Isainai. 31 A kwa Imosis k’ufo ng’ahe a ne he. Ehe a ka ten kpuokpuo ye ka fan uchi ana dee k’ì ne he dangg. Ehe a ka yuo irinyom Ukaani Atabuchi, ng’a kang n’ahe dee, 32 ’Ami h’m yi Atabuchi ang’ab’ichia iwon é yi he k’uchi ngin; ami h’Abraham r’Ajik r’Ijekop é yi he k’uchi ngin.’ Imosis a ka ně shere tyung, k’a nyìé he ye r’achi ka fo re. 33 Ukaani Atabuchi a kung de he dee, ’Wam ukuo ab’o chiri ngana. Ipi ang’o nam ngana i yi kataa. 34 Maa ne ijijaa irinyuo ang’eni iyi e kpa k’Ijipt ka ma; maa yuo uchie ibere, h’m nuo ba k’m̀ be kpen abe ngin. Be k’m̀ chom wo tum itum nuo k’Ijipt.’ 35 "Imosis angin h’eni abana e mang chwen ungwu imin ngin. Abe e mang bii he dee, ’Ayung h’a shi wo k’o yi ukaani iten, k’o nam ti uchi ngin?’ Ahe h’Atabuchi a chom k’a ne gbe r’abe, pang abe tyang gbè k’ukpere ang’īdèngélì ang’ahe a ne k’uchi ang’ā màng ìnē ngin. 36 A wam abe hum iye yè k’itang Ijipt, shi akwani-ufo ab’a tyung uchia k’itang Ijipt har’irishaa ikaani ang’e kuo dee Irishaa Ibwam r’ugbam iribu k’aje achaaha. 37 Imosis angin h’a de eni Israel dee, ’Atabuchi i ba chom uni ang’i ba yuo yè k’ungwu imin kang fan amin utam kin n’ahe a chom mi ngin. Ehe i ba cha uni inen nga.’ 38 Imosis angin h’a tum mang yi uni ang’i yi n’Israel k’ugbam iribu ng’abe e gung ngin. Ehe i mang yi ka n’ab’ichia iten har’idengeli ang’a kang irikang n’ahe k’ukwere Isainai. Ehe a yuo irikang yè k’ungwu Atabuchi kung de ti. Irikang abin i yi nga nyua iye kpemm. 39 "Ab’ichia iten e mang chwen dee e ha Imosis k’uchi re. Abe e kang k’irityem dee abe e chaa k’è tum itum ye k’Ijipt. 40 Abe e de Eron dee, ’Shi aturukpe ab’i ba kung ùchú r’abere ke ti. Imosis angin, ng’a wam ti hum iye yè k’Ijipt ngin, abere e nyie iyem ang’a shi he re.’ 41 K’unyang ana h’abe e shi aturukpe ng’i yi n’ungwa-api nang, shang ukum ke he. Abe e shi ipam k’ucheche iyem ang’abe e shi r’ufo ibere k’è he he k’uchi. 42 "Atabuchi a shiri itum biri abe, k’abe e ně ha ukpin nga k’uchi. E fuo nang k’ashan ang’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e fuo, dee, ’Eni Israel, k’unyang ng’amin e ten k’ugbam iribu k’irihung aje achaaha, gu inyam shang ukum ngin, amin e shang ke ami nga re. 43 Itim ang’amin e shi k’è shang ukum ke Imolok h’amin é yi chie ten, nang har’aturukpe ang’ānàng ukpin inen Irefan. E shi iyi nga re. Abe e yi aturukpe anang ang’amin e shi dee k’è he k’uchi nga. K’ucheche iyem angin, m ba sha k’è kwa amin ya cha k’ipi ang’i yi r’igben hee gbe Ibabilon tyang.’ 44 "Ab’ichia iten e mang yi r’itim ikaani ang’a tyung dee Atabuchi i yi n’abe k’ugbam iribu. Abe e mang shi he k’ukwo ang’Atabuchi a tyung Imosis dee è shi he. 45 Ab’ichia iten e kpe itim angin yè k’abo ide ibere, ye r’ahe k’unyang ng’abe e ye n’Ijoshua ye kpe itang yè k’abo eni ab’Atabuchi a libi r’abe tung ipi. Itim ana a naa nga kpemm gbaje k’unyang Idebid. 46 Idebid a mang nyin Atabuchi. Ahe h’a bii Atabuchi dee ì tyang he k’i shi uchom ke Atabuchi ang’Ijekop a yi he k’uchi. 47 Isolomon h’a nè be me uchom ana ke Atabuchi ngin. 48 "Ayini Atabuchi ang’a fu woo i gba ha k’uchom ang’eni e ma nga re. Uni kin ang’a yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang a kang nang dee, 49 ’Atabuchi a dee, Irihung ataba i yi ipi ang’m cha k’m na gba r’iye angin nga; iye angin i tum yi ipi opom-abia iyi nga. Ibang uchom h’amin e ba ma ka m ngin? Ipi ang’m ba nyang i ba cha yè kung? 50 Iyem abin woo, ami h’m shi he ngin ne a?’ 51 "Amin e kpuo irishi bura! Irityem inen i yi n’eni ab’e bang ne ngin. Ibang h’amin e kwom atyung k’e yuo ichom ang’Átabuchi re nang ngin? Amin e yi n’ab’ichia inen ngin. Mia unyang woo amin bu pee ē chwén ungwu Okataa-Unyang. 52 I yi r’uni itang kin ang’a yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang ng’ab’ichia inen e tyang he jii han n’irinyuo akeni imin a? I yiyi eni ab’e be kang gbe r’abeni Ungwa Atabuchi ng’i yi kpakpa ngin, ichia inen e gu abe. Amin eyen e kwa Ungwa Atabuchi ana ke eni-irinam imin k’e gu. 53 Amin h’e kpe unaa ang’Atabuchi a ke gbè k’abo idengeli imin ngin. Nang nyaa, amin e ha he k’uchi re." 54 Ng’ekaani e naa atyung e yuo Istiben ngana, irityem a ka ně gbiri abe, k’abe e nyung irityem. 55 Istiben a chie r’Okataa-Unyang, kung achi ye k’irihung ataba. A ne utanani ang’Átabuchi r’Ijisos ng’a nam ka k’abo iriji imin. 56 Istiben a dee, "Maa ne irihung ataba a buu, k’m ne Ungwa Atabuchi ng’a be shiri uniom ngin, a nam ka k’abo iriji Atabuchi." 57 Abe e kung abo ku k’atyung, gbe irinyom lee ka bu woo ye kung he kwa. 58 Abe e kwa he hum iye yè k’irihung udyara, ka kibi he ukaa atyeni. Eni ab’e nam iteeshe he he bin e dyara iyem-ufo ibere ke ungwatung unyiche kin ng’e kuo dee Isol k’a kwa abe. 59 Ng’abe e tye Istiben ukaa, ehe a che ushang dee, "Ukaani Ijisos, ka kpe ūnyāng iyi." 60 A kpi irinung k’itang, gbe irinyom lee dee, "Ukaani, ka tyang iben angin ke abe." Ehe

8

1 a kang nang, ka fo. Isol pee a bang dee è gu he. Kung k’irite angana, eni ab’e bang b’e yi k’Ijerusalem e ně kpa irinyuo kangg k’ucheche dee eni é yi shi abe ijijaa. Eni ab’e bang woo e ka paa ye mia r’ipi woo k’iyia Ijudia ahe n’Isamaria. Eni-ichom Ikraist ab’irifo-r’iha ìhììhè h’e nyua chi k’Ijerusalem. 2 Eni echicho ab’e ha Atabuchi k’uchi e kung irikwom Istiben ye nyi. Abe e tum chìé he gbaa. 3 Isol a ně kwa eni gbuduu ab’e bang he k’irinam. Ehe a ně ya k’uchom kin kin ya chwa r’enyiche har’ab’enyinye ya kwà irishi ha. 4 Eni ab’e bang b’e paa, e ye mia r’ipi woo, ye bun ichom Atabuchi. 5 Ifilip a ye k’ipi ichicho k’iyia Isamaria, ye bun de eni gbe r’Ikraist. 6 K’unyang ng’eni abin e yuo iyem ang’Ifilip a kang, mang ne akwani-ufo ab’ahe a shi tyung uchia, abe woo e pom atyung dangg yuo iyem ab’ahe a kang. 7 A libi r’unyim hum iye tung inyamfo eni gbuduu. Unyim abin e gba irinyom leeleelee ng’abe e hum iye tung inyamfo eni. Eni ab’e fo abia har’ab’e baa igwun k’abia, Atabuchi á mīā abe. 8 Eni ab’īpì angana e mang yi r’irinen gbaa. 9 Uni kin ng’e kuo dee Isaimon a mang yi k’ipi ana. Ehe i mang yi r’obudeyi k’i sha iyem gbuduu, k’i kwa eni Isamaria woo k’ufo. Ehe i ja ebekan dee ahe i yi uni ukaani kangg nga. 10 Eni woo b’e yi k’ipi ana, ekaani har’ebwatung, e naa atyung yuo he. Abe e dee, "Unyim ang’e kuo dee Ukan Atabuchi ng’a dyem h’a be shiri uniom ngin." 11 A shi obudeyi gbe igben kpemm k’a kwa abe k’ufo, k’abe e ně pom he. 12 K’unyang ng’Ifilip a de eni ichom inung gbe r’itung-ushe Atabuchi har’irijun Ijisos Kraist, abe e bang. Enyiche har’enyinye woo ab’e bang, e wu abe umo. 13 Isaimon angin a mang bang bu pee, k’e wu he umo. A ně ten pom Ifilip. Akwani-ufo ab’ikaani ikaani b’Ifilip a shi k’ehe a ne, a kwa he k’ufo. 14 Eni-ichom Ikraist ab’irifo-r’iha b’e yi k’Ijerusalem e yuo dee eni ab’Ísamaria e bang irikang Atabuchi. Abe e chom Ipita ahe n’Ijon ye fan abe. 15 K’unyang ng’abe e gbaje ye ka, abe e che ushang dee k’eni ab’e bang bin è kpe Okataa-Unyang, 16 k’ucheche dee Okataa-Unyang a ka be fan abe ma re. K’irijun ang’Úkaani Ijisos ìhììhè h’abe e wu umo ngin. 17 Ipita ahe n’Ijon e pom eni abin abo k’irishi, k’abe e kpe Okataa-Unyang. 18 Isaimon a ne dee abe e kpe Okataa-Unyang gbè k’abo ang’eni-ichom Ikraist e pom abe. Ehe a dee ahe i ka Ipita ahe n’Ijon ūné, 19 kung de abe dee, "Amin è ke m ukan angin bu pee, k’uni ang’maa pom he abo k’ì kpe Okataa-Unyang." 20 Ipita a de he dee, "O ba fa r’ūné iwon ana, awo ang’o jim dee o nyie uke ang’Átabuchi k’une. 21 O yi r’iyia k’okulo angin ng’Atabuchi a ke ti ngin ne, k’ucheche dee irityem iwon a giri k’achi Atabuchi re. 22 Shi ebeshe iben angin, k’ò che ushang k’Ukaani Atabuchi ì tyang ijijaa iyem angin ng’o jim k’irityem dee o sha ngin ke wo. 23 Maa nyie dee ijijaa iyem a chie wo k’irityem, k’o shiri ufia iben." 24 Isaimon a kung de abe dee, "Amin è che ushang ke Ukaani Atabuchi k’iyem ang’amin e kang ngin ì shi m ne." 25 K’unyang ng’Ipita ahe n’Ijon e de eni gbe r’Ukaani Ijisos mang bun ichom imin mia, abe e tum itum nuo k’Ijerusalem, bun ichom inung gbe r’Ijisos de eni k’ipi atitye-atitye k’iyia Isamaria gbuduu r’ukwurukwo. 26 Idengeli Atabuchi kin a de Ifilip dee, "Nokpo noti ye k’iku abu, k’ukwo ang’a be yè k’Ijerusalem naa achi nuo k’Igaja ngana." Ukwo angin a gbe k’ugbam iribu. 27 Ifilip a ka nokpo ye r’ukwurukwo, ye ne uni kin ng’i ba yè Etiopia. Unyiche angin i yi uni ukaani ang’i na gba r’ūné ushe unyinye ang’Étiopia nga. Eni Etiopia e kuo ushe ibere dee Ikandake. 28 Unyiche angin a mang ye k’Ijerusalem k’ì ye he Atabuchi k’uchi, ka tum itum nuo iriye. A chi k’ínáng ang’ukam-inyam i chwa r’ahe, ehe a kwa ashan ang’Ajaya a fuo, i buo r’ukwurukwo. Ajaya angin a mang yi uni ang’a yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang nga. 29 Okataa-Unyang a de Ifilip dee, "Ten he abia n’inang angin noti." 30 Ifilip a bu ache ye he abia n’ahe nang. A yuo ukaani ana ng’ahe i buo ashan Ajaya. Ifilip a kung bii he dee, "O nyie irikpebe iyem ang’o buo ana a?" 31 Ukaani ana a hara dee, "Denang h’m̀ máng be nyie irikpebe imin, ng’uni a faa mi re ngin?" Ehe a de Ifilip dee ì muo chi be ka k’ínáng n’ahe. 32 Ipi ang’ahe a kwa i buo ngin a kang dee, "Ehe a hara iyem ne, n’utyam ang’e kwa nuo ya gwa, ahe n’utyam ang’e kwen he inibi nang. 33 E he he ichwan k’ufo. Ehe a ji irikpang nyaa, e tang iribi ke he. A gbe ubu eni re, k’ucheche dee e kung he irikpen ang’íyé angin." 34 Ukaani angin a de Ifilip dee, "De m gbe r’uni ang’uni angin i kang gba r’ahe ngin. I kang gba r’ufo imin nga a, h’uni ichicho nga?" 35 Ifilip a ka bun ichom inung gbe r’Ijisos de he, kpi iku yè k’ipi ang’ahe a kwa i buo ngin. 36 Ng’abe e ten e ya r’ukwurukwo ngana, abe e be gbaje k’ipi umo i yi. Ukaani angin a kung bii Ifilip dee, "Umo h’a nung ngin. I yi r’iyem ang’i ba jung mi ukwo ang’úmó awuni a?" 37 [Ifilip a hara dee, "Gbé k’o bang yè k’irityem iwon woo, o wa umo." Ukaani ana a kung kang dee, "Maa bang dee Ijisos Kraist i yi Ungwa Atabuchi nga."] 38 Ukaani ana a dee è shi ukam-inyam k’ì kwa r’ìnáng nam. Abe n’Ifilip e ka gbe ye k’umo. Ifilip a kung umo wu he. 39 K’unyang ng’abe e hum iye yè k’umo be k’iye, Ūnyāng-Atabuchi a kung Ifilip nokpo tung he, k’a ne ipi Ifilip i yi fo re. Ehe a ye iriye r’irinen k’irityem. 40 Ifilip a shiri k’Ajotus. Yè ka ehe a ten k’ipi ab’i yi k’iyia ana woo, bun ichom inung, ye gbaje k’Isisaria.

9

1 K’unyang angana Isol ichicho i fam dee ahe i ba kwa eni ab’e bang k’e gwa abe. Ehe a nokpo ye fan ukaani eni ab’e shang ukum, 2 dee ì fuo ashan ke ahe k’ì kung kwa ye k’uchom ushang acheni ab’i yi k’Idamaskus, dee, gb’ahe a ne eni ab’e ten k’ukwo ang’Ijisos ka, k’ì kwa enyiche nang har’enyinye, k’ukan be r’abe k’Ijerusalem. 3 Nang ana, Isol a ye gbaje kpuokpuo fan Idamaskus. Nga yee, iyem a nibi abo yè k’irihung ataba n’itan nang. Ipi a ka kung ngwangg he he, 4 k’ehe a mu k’itang. A yuo irinyom uni ang’a kang dee, "Isol, Isol, ibang h’o ka m irinyuo nang?" 5 Isol a kung bii he dee, "Ukaani, awo ayung nga?" Ehe a hara he dee, "Ami Ijisos ng’o ka m irinyuo nga. 6 Nokpo ye k’Idamaskus. O ba na uni ang’i ba da-a iyem woo ang’ò máng be shi." 7 Eni ab’e ten n’ahe e ka jwen nga han n’irikang akangani. Abe e yuo irinyom irikang, e tum ne uni re. 8 Isol a nokpo ninam, buu achi imin; i na ine fo re. Abe e ka kung abo kwa he ye k’Idamaskus. 9 Isol a ne ine re, ngwo umo re, ji iriji re kpemm k’irihung ate achia. 10 A mang yi unyiche kin ka k’Idamaskus ng’a bang har’Ijisos. E kuo he dee Ananayas. Ukaani Ijisos a tyung he item. A kung he kuo dee, "Ananayas." Ananayas a bang dee, "Ukaani, ami yi ngin." 11 Ukaani a ka de he dee, "Nokpo ye k’uchom Ijudas k’ukwo ang’e kuo dee Ukwo ang’a nang, k’ò bii atye unyiche kin ng’e kuo dee Isol. Ehe i ba yè k’Itasus. A chi ka, i cha ushang. 12 A ne item, k’a ne unyiche kin ng’e kuo dee Ananayas, ng’a be kung abo pom he k’irishi dee k’ehe ì mang tum ne ine fo." 13 Ananayas a kung kang dee, "Ukaani, eni gbuduu e de m gbe r’unyiche angin, n’ehe a kwa eni iwon shi abe ijijaa kangg k’Ijerusalem. 14 Ekaani eni ab’e shang ukum e tum ke he ukan dee k’ì be k’ipi angin k’ì be kwa eni ab’e ha-a k’uchi." 15 Ukaani Ijisos a kung de he dee, "Ye ka. Maa wam he k’i yi k’abo iyi ma, k’ì ye bun ichom gbe r’ami de eni ab’e yi Ijuus ba re har’èbèshé ibere r’eni Israel. 16 M ba tyung he n’ahe i ba kpa irinyuo gbaa k’ucheche iyi." 17 Ananayas a nokpo ye gbe ye ka k’uchom ana, kung abo pom Isol k’irishi, kung he kuo dee, "Ungwiyaa Isol, Ukaani Ijisos ang’o ne k’ukwo ng’o kwa o ba ngin, h’a chom mi be ngin. A chom mi dee k’irichi iwon ì buu, k’ò ne ine, k’ò chie r’Okataa-Unyang." 18 Nga yee, iyem ang’i yi n’akuho īkwèń nang a mu yè k’irichi Isol be k’itang, k’ehe a kibi ine aneni fo. Ehe a nokpo ninam, k’e kung umo wu he. 19 E ke he iriji k’a ji, k’ehe i yi r’ukan. Isol a nyua chi k’Idamaskus k’ungwa-unyang kwee n’eni ab’e bang. 20 Ukuukwo ehe a ně ya k’uchom ab’e cha ushang, ya bun da eni dee Ijisos i yi Ungwa Atabuchi nga. 21 A ka ně kwa eni ab’e yuo he k’ufo, k’abe e ně bii dee, "Unyiche angin h’a yi chim k’ì gu eni ab’e yi k’Ijerusalem b’e ha Ijisos k’uchi, tum ka abe irinam kangg ngin ne a? Ehe a dee ahe a nuo ba k’ipi angin dee k’ì be kwa abe k’ukan ye ke ekaani eni ab’e shang ukum nga re a?" 22 Isol a ka ně bun ichom inung r’ukan kangg, k’a ka gbin he Ijuus ab’e yi k’Idamaskus k’irityem, ng’Isol i tyung ngwangg dee Ijisos h’a yi Ikraist ngin. 23 Ng’irite gbuduu e ka gbe, Ijuus e gung fam dee e ba gwa Isol. 24 Uni kin a be de he iyem ang’Ijuus e dee e ba sha. Abe e ně nam bam ungwu ityang ab’Ídamaskus r’ichie r’uchu dee k’è gu he. 25 Nang ana, r’uchu kin eni-utung Isol e kung inibi tye he k’idia, kung Isol wom ka, ka num n’àhē gbe k’iriyan ugigiri ang’Ídamaskus naa ye k’inyie imin ang’ko. 26 Isol a nokpo ye k’Ijerusalem. K’unyang ng’ahe a gbaje ye ka, ehe a dee k’ì ye gu-he n’eni ab’e bang. Abe e chwen dee ehe i yi uni ang’a bang nga re, k’abe woo e shere he ashereni. 27 Ibanabas a kpe he ye fan eni-ichom Ikraist, ye de abe n’Isol a ne Ukaani Ijisos k’ukwo Idamaskus, k’ehe a kang irikang n’ahe. A de abe n’Isol a bun ichom Atabuchi k’irijun Ijisos han n’ushere k’Idamaskus. 28 Isol a chi nga n’abe, ka ně ten mia r’ipi woo k’Ijerusalem, bun ichom Atabuchi k’irijun ang’Úkaani Ijisos han n’ushere. 29 Ehe a kang irikang n’Ijuus ab’e kang Igrik, he abe ihung, k’abe e dee e gwa he. 30 Eni ab’e bang e be nyie gbe r’iyem angin. Nang ana, abe e kung he ye k’Isisaria, kung he chom ye k’Itasus. 31 K’unyang angin irinam i mang yi fo re, k’eni woo ab’e bang b’e yi k’iyia Ijudia, Igalili r’Isamaria e yi k’ikwun. Abe e shiri r’ukan, shere Atabuchi, tum mang yebe ye k’úchú gbè k’ukpere ang’Ókataa-Unyang. 32 K’unyang angin Ipita i ten mia r’ipi woo. Ehe a ka ye ne eni Atabuchi b’e yi k’Ilida. 33 A ne uni kin ng’e kuo de Inias. Inias a fo abo, fo abia, k’i ten iriten ma re. A ten iriten ne k’i gbaje k’aje adiechia. 34 Ipita a kung de he dee, "Inias, Ijisos a shi wo k’ó mīā ma. Nokpo k’ò ken ugam iwon." Inias a nokpo nga ukuukwo. 35 Eni woo ab’e yi k’Ilida ahe n’Isharon b’e ne he, e ka bang har’Ukaani Ijisos. 36 Unyinye kin k’Ijopa ng’e kuo dee Itabita, i mang yi uni ang’a bang nga. Irijun imin k’ungwu Igrik e kuo dee Idokas. Irikpebe imin h’a yi dee ùtyùng. Ehe i yi uni ang’a yi shi iyem inung nga. I tum kpere eni-irikanya. 37 K’unyang ana ehe a mu irinyom, ka fo. E kuo irikwom imin umo, kung he ye ne k’irihung uchom ang’úchī. 38 Ijopa i mang yi r’igbirigben tyang Ilida re. Eni ab’e bang b’e yi k’Ijopa e yuo dee Ipita i yi ka k’Ilida. Nang ana, abe e chom enyiche eni eha ye kuo he. Abe e de he dee, "Ka be fan abere achichiiche." 39 Ipita a ka nokpo ye n’abe. K’unyang ng’Ipita a gbaje ye ka, abe e ye r’ahe k’irihung uchom ang’úchī ana. Enye-ufo woo e ka chīè he Ipita, ně chìè uchie. Abe e bang alu ab’Idokas a mang kpii k’unyang ng’ahe i chicho uwuuwum, tyung he. 40 Ipita a de abe woo dee è hum iye yè ka k’uchom. A ka kpi irinung k’itang, che ushang. A ka shiri achi fan irikwom, kung kang dee, "Itabita, nokpo ninam." Itabita a buu achi. A ne Ipita; a ka nokpo chichi. 41 Ipita a kwa he abo, k’ehe a nokpo ninam. Ipita a kuo eni ab’e bang har’enye-ufo abana, ka kung Idokas uwuuwum ke abe. 42 Eni e ně kang gba r’iyem angin mia ipi woo k’Ijopa. Eni gbuduu e ka bang har’Ukaani Ijisos. 43 Ipita a ka nyua chi k’Ijopa kpemm n’uni ang’e kuo dee Isaimon. Isaimon angin i yi uni ang’i sha ukuo nga.

10

1 I mang yi unyiche kin k’Isisaria ng’e kuo dee Ikonelius. I yi ukaani isoja ab’Írom nga. Isoja ab’ahe i na gba r’abe e yi k’aku ang’e kuo dee aku ang’Ítali. 2 Ikonelius ahe n’eni ab’e yi k’uchu imin woo e ha Atabuchi k’uchi. Abe e yi eni ab’e shere Atabuchi ba. Ehe i kpere Ijuus ab’e kwa irikanya, mang cha ushang ka Atabuchi mia unyang. 0 3 K’irite kin k’akaraka ichia r’ichie Ikonelius a ne item. A ne idengeli Atabuchi ngwangg ng’a be, ka kung he kuo dee, "Ikonelius." 4 Ikonelius a ne idengeli ana r’ushere k’irityem, kung bii dee, "Ukaani, ibaa?" Idengeli a hara dee, "Atabuchi a yuo ushang iwon, mang ne n’o kpere eni ab’e kwa irikanya, k’ehe a nia irityem tung wo re. 5 Chom eni ye k’Ijopa obeene, k’è ye kuo unyiche kin ng’a ji dee Isaimon, ng’e tum kuo dee Ipita. 6 Ehe a he uga ka k’uchu uni ang’i sha ukuo, ng’e kuo dee Isaimon. A ne uchu k’ungwu irishaa ikaani ngana." 7 Idengeli ang’a kang irikang n’ahe ngana a ka nokpo. Ikonelius a kuo ebwatung uchom imin eni eha r’isoja kin. Isoja angin h’a yi pom he k’iku; i tum yi ha Atabuchi k’uchi pee. 8 Ikonelius a de abe iyem woo ab’a shi, ka kung abe chom ye k’Ijopa. 9 K’achi-atanani, ng’abe e kwa e ba kpuokpuo fan Ijopa, Ipita a muo ye k’irikwie uchom r’ichie ana, k’ì ye che ushang. 10 Itung a ka ně nuo he, k’a chaa k’ì ji iyem. K’unyang ng’e chicho e kwa iriji e sha, Ipita a ne item. 11 A ne ng’irihung ataba a buu, k’iyem a kwa yè ka i ba k’itang, ng’i yi n’iyia ifom ikaani ugboo nang. E kwa he abo k’irishi imin ine woo naa be k’itang. 12 E he inyam atitye-atitye woo r’ahe, har’inyam ab’i faa irihung k’itang, r’anyin ab’i puru k’uchi. 13 Ipita a yuo irinyom uni ang’a kang dee, "Ipita, nokpo, k’ò gu iyem abin ji." 14 Ipita a dee, "Ehee, Ukaani, maa ka ji inyam itiri nyie re." 15 Uni ana a mang kang fo dee, "Iyem ang’Atabuchi a dee i yi k’è ji, kuo he dee inyam itiri nang fo re." 16 Iyem angin a shi nang ubwon ichia. E ka tum n’àhē kung ye k’irihung ataba. 17 Ng’Ipita ichicho a chi i jim gba r’irikpebe iyem ang’ahe a ne ngin, eni ab’Ikonelius a chom bin e gbaje ka k’Ijopa, be bii ipi ang’Isaimon i yi. Abe e be nam k’ungwu ityang nga, 18 kuo irikuo ye ka k’uchu, kung bii dee, "Uniga ichicho i yi k’ipi angin kin ng’e kuo dee Isaimon Pita a?" 19 Ipita ichicho a chi ka i jim gba r’irikpebe iyem ang’ahe a ne ngin. Okataa-Unyang a kung de he dee, "Eni echia e chaa wo ka. 20 Nokpo, k’ò ye k’itang ka fan abe. Shere re. Ye n’abe jii. Ami h’m chom abe ngin." 21 Ipita a ka shuru yè ka be k’itang, kung de abe dee, "Ami h’m yi uni ang’amin e chaa ngin. Ibang h’amin e be ashini?" 22 Abe e hara dee, "Ikonelius, ng’i yi ukaani isoja, h’a chom ti ngin. Ehe i yi uni-inung nga ng’i shere Atabuchi. Ijuus woo e ha he k’uchi. Idengeli Atabuchi a be de he dee ì chom eni k’è be kuo wo k’ò ye k’uchu imin, k’ì yuo iyem ang’o ba da he." 23 Ipita a kpe abe ye k’uchom dee è nyua k’itang k’achi ì tan. K’achi-atanani Ipita a nokpo ye n’eni abin. Eni echicho ab’e bang b’e yi k’Ijopa e kwa Ipita utung. 24 Abe e gbaje ye k’Isisaria k’achi-atanani. Ikonelius a chi ka nyang abe. Ehe a mang kuo eni ab’íkú-īrīfèn imin r’edim imin bu pee. 25 K’unyang ng’Ipita a kwa naa achi nuo k’uchu Ikonelius, Ikonelius a ten kpere r’ahe, mu kpi irinung k’itang ke he. 26 Ipita a kung de he dee, "Nokpo ninam. Ami m yi uniom nga." Ehe a ka shi Ikonelius k’a nokpo ninam. 27 Ipita a kwa ungwu i kang irikang anga n’ahe ng’abe e kwa ya k’uchom. K’unyang ng’abe e gbe ye k’aha, Ipita a ne eni gbuduu e jwen ka. 28 A de abe dee, "Amin woo e nyie tantan dee Unaa iten Ijuus a dee abere è ye k’ūchù eni abi kin ne; e tum ten gwa ha n’abe re. Ami ngin, Atabuchi a tyung mi dee m̀ jim dee eni echicho e yi eni ijijaa re; a tyung mi dee eni woo e yi k’è ten gu-he n’abe jii. 29 Ng’i yi nang ngana, k’unyang ng’amin e chom fan ami, maa be han n’ungwu atimini. Ibang h’amin e chom fan ami dee m̀ be shi ngin ke?" 30 Ikonelius a kung hara he dee, "Ate ane h’a yi onyin. k’unyang angin pii, m kibi ka, m cha ushang k’uchom iyi k’akaraka ichia r’ichie. Uni kin ng’a he ifom ang’i tan atanani a be nam k’úchú iyi nga. 31 A kung de m dee, ’Ikonelius, Atabuchi a yuo ushang iwon, mang ne n’o kpere eni ab’e kwa irikanya, k’ehe a nia irityem tung wo re. 32 Chom eni k’è ye k’Ijopa ye kuo unyiche kin ng’a ji dee Isaimon, ng’e tum kuo dee Ipita. Ehe a he uga ka k’uchu uni ang’e kuo dee Isaimon ng’i sha ukuo, ng’a ne uchu k’ungwu irishaa ikaani ngana.’ 33 K’ucheche angana h’maa chom eni ukuukwo dee è ye kuo wo, k’ò be ngin. 0 O shi ng’o be. Abere woo e jwen ngin; Atabuchi i yi n’abere. Abere e chaa k’è yuo iyem ang’Atabuchi a de wo dee k’ò kang." 34 Ipita a kibi irikang akangani dee, "M ka ně nyie yee ngin dee i yi achichi nga dee Atabuchi i kung eni woo utam kin. 35 Uni ang’i shere Atabuchi, sha iyem ang’a taanung, ehe i kpa he. I jim gba r’ubang ang’ahe i ba re. 36 Amin e nyie ichom ang’ahe a chom fan eni ab’Ísrael. A de abe ichom inung ang’i ba r’ukwun gba k’inyamfo Ijisos Kraist, ng’i yi Ukaani eni woo. 37 Amin e nyie gbe r’iyem ikaani ab’a shi k’iyia Ijudia woo. A mang kpi iku yè k’Igalili kung k’unyang ang’Ijon a mang bun de eni gbe r’umo awuni. 38 Amin e tum nyie gbe r’Ijisos ang’Ínajaret, ng’Atabuchi a wam he pom abo, ke he Okataa-Unyang ahe n’ukan. Ehe a mang ye mia r’ipi woo, shi iyem inung, mīā eni woo ab’Ebefutang a kwa abe he k’ukan imin, k’ucheche dee Atabuchi i mang yi n’ahe. 39 "Abere e ne iyem woo ab’ahe a shi k’Ijerusalem nang har’ubang ang’Íjuus woo, k’e bun de eni. Eni e man he bia k’uchi k’a fo. 40 Nang nyaa ngin, Atabuchi a wum he yè k’irifo k’irihung ate achia, shi eni k’e ne he. 41 Eni woo h’e mang ne he ngin ne. Abere ab’Atabuchi a mang wam ti mokpang k’è nam iteeshe imin ìhììhè h’e mang ne he ngin. Abere e ngwo iyem, ji iriji gu abo he n’ahe k’unyang ng’Atabuchi a wum he yè k’irifo ngin. 42 Ehe a de ti dee è bun ichom inung angin de eni, de abe dee ahe h’a yi uni ang’Atabuchi a wam pom abo dee i ba nam eni ab’e fufo har’ab’e yi uwuuwum uchi ngin. 43 Eni woo ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e mang kang gbe r’ahe dee eni woo ab’e be bang har’Ijisos angin, Atabuchi i ba tyang iben ibere ka abe gba k’inyamfo imin." 44 K’unyang ng’Ipita ichicho a kwa irikang i kang, Okataa-Unyang a ka be fan eni woo ab’e jwen e naa atyung yuo irinyom irikang Atabuchi ana. 45 Eni ab’e bang b’e kwa Ipita utung be yè k’Ijopa ngin, e yi Ijuus ba. A kwa abe k’ufo dee Atabuchi a kung uke ang’Ókataa-Unyang chom fan eni ab’e yi Ijuus ba re pee. 46 Abe e yuo eni abin ng’e kang k’ungwu ubang ab’eni e yuo re, pia Atabuchi. Ipita a kung kang dee, 47 "Ng’eni abin e kpe Okataa-Unyang utam kin n’abere e kpe ngin, i yi r’uni ang’i ba jung abe ukwo dee è wu umo re a?" 48 A dee è wu abe umo k’irijun ang’Ijisos Kraist. Eni abin e de Ipita dee ì nyua chi nga n’abe k’ungwa-unyang kwee.

11

1 Eni-ichom Ikraist har’eni ab’e bang woo b’e yi k’iyia Ijudia e yuo dee eni ab’e yi Ijuus ba re e bang irikang Atabuchi bu pee. 2 Nang ana, k’unyang ng’Ipita a ye k’Ijerusalem, eni ab’e chaa dee eni woo è tēǹ ìrìtēǹ e ně bin he dee, 3 "N’awo h’o ye uga k’uchu eni ab’e tēǹ iriten ne, mang ji iriji gu abo he n’abe ngin." 4 Ipita a ně da abe iyem ab’a mang shi yè ka woo yirididiidi. 5 A dee, "M mang yi k’Ijopa, m cha ushang, h’maa ne item. Maa ne iyem ang’a be yè k’irihung ataba ng’i yi n’iyia ifom ikaani ugboo nang. E kwa he abo k’irishi imin ine woo naa be k’itang bia r’ami. 6 Maa ne achi ye k’aha imin dangg. Maa ne inyam ab’ūchù r’inyam ab’íríbú r’inyam ab’i faa irihung k’itang har’anyin ab’i puru k’uchi. 7 Maa ka yuo irinyom uni ang’a kang n’ami dee, ’Ipita, nokpo k’ò gu iyem abin ji.’ 8 Maa de he dee, ’Ehee, Ukaani. Inyam itiri a gbe k’ungwu iyi nyie re.’ 9 "Uni ana a mang kang n’ami yè k’irihung ataba ka fo dee, ’Iyem ang’Atabuchi a dee i yi k’è ji, kuo he dee inyam itiri nang fo re.’ 10 Iyem angin a shi nang ubwon ichia. E ka tum n’àhē woo kung ye k’irihung ataba. 11 "Nga yee, eni echia b’e chom yè k’Isisaria fan ami e ka be k’uchu ang’maa chi ngana. 12 Okataa-Unyang a de m dee m̀ shere re; m̀ ye n’abe jii. Ebwiye iten eni edyaakin abin e mang ye n’ami ka k’Isisaria. Abere woo e ye k’uchu Ikonelius. 13 Ehe a de ti n’ahe a ne idengeli Atabuchi ng’a be nam k’uchom imin de he dee, ’Chom eni k’è ye k’Ijopa ye kuo unyiche kin ng’a ji dee Isaimon, ng’e tum kuo dee Ipita. 14 Ehe i ba da-a ichom ang’i ba sha ng’amin n’eni ab’e yi k’uchu iwon woo e ba kpen.’ 15 "K’unyang ng’maa kibi irikang akangani, Okataa-Unyang a be fan abe utam kin n’ahe a mang be fan abere yè k’ukpi-iku ngin. 16 Maa ka were iyem ang’Ukaani Ijisos a mang kang dee, ’Ijon a mang wu eni umo ang’úgbé-irishaa; Atabuchi i ba wa amin umo k’Okataa-Unyang.’ 17 Atabuchi a ke eni abana b’e yi Ijuus ba re uke utam kin n’ahe a mang ke ti k’unyang ng’abere e bang har’Ukaani Ijisos Kraist ngin. Ami h’m yi ayung ng’m ba chim dee k’m̀ jung Atabuchi ukwo ngin?" 18 K’unyang ng’abe e yuo iyem angin, abe e bin Ipita fo re. Abe e ně pia Atabuchi dee, "A ji dee Atabuchi a ke eni ab’e yi Ijuus ba re ukwo bu pee dee k’è shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben, k’è kpen." 19 Eni ab’echicho b’e mang paa k’ucheche irinam ang’a mang be k’unyang ng’e gu Istiben ngin, e ye r’igben hee gbaje ye k’Ifinishia ahe n’Isaiprus r’Antiok. Abe e bun ichom Atabuchi de Ijuus ìhììhè. 20 Eni echicho ab’e bang b’e ba yè k’Isaiprus ahe n’Isarini e ye k’Antiok, ye bun ichom Atabuchi de eni ab’e yi Ijuus ba re bu pee; e de abe ichom inung gbe r’Ukaani Ijisos. 21 Ukaani Ijisos a mang yi n’abe, ke abe ukan. Eni gbuduu e mang bang har’ahe. 22 Eni ab’e bang b’e yi k’Ijerusalem e yuo gbe r’iyem abin. Abe e ka chom Ibanabas ye k’Antiok. 23 K’unyang ng’ahe a gbaje ye ka, tum ne n’Atabuchi a ne eni abin ebeshe, ehe a nen, ka he abe woo unyuo dee è chi r’achi-anaani n’Ukaani Ijisos mia irityem ibere woo, k’è tyang abo r’ahe re. 24 Ibanabas i yi uni-inung nga. A mang chie r’Okataa-Unyang. Ehe i tum yi r’achi-anaani kangg. Eni gbuduu e mang bang har’Ukaani Ijisos fo. 25 Ibanabas a nokpo yè ka, ye k’Itasus k’ì ye chun Isol. 26 K’unyang ng’ahe a ne he, a be r’ahe k’Antiok. K’irihung irije kin abe e yi nga n’eni ab’e bang, faa eni gbuduu iyem. Yè k’Antiok h’e chaa-ùchú kuo eni ab’e bang dee Ikristian ngin. 27 K’unyang ana eni echicho ab’e yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e nokpo yè k’Ijerusalem ye k’Antiok. 28 Uni kin k’iriwu ibere ng’e kuo dee Agabus a nokpo nam, kang irikang gbè k’ukan ang’Ókataa-Unyang dee itung i ba nuo kangg k’iye angin woo. Itung a mang nuo nang k’unyang ng’Iklodius a mang yi ushe Írom. 29 Eni ab’e bang e ka kung kang dee uni ang’kung-kung-kung i ba chom ūné n’ahe i yi r’ahe ya kpere eni ab’e bang b’e yi k’iyia Ijudia. 30 Abe e shi nang, chom ūné angin ye fan eni ab’e yi ekaani k’iriwu eni ab’e bang b’e yi k’Ijerusalem. E mang chom ūné angin gbè k’abo Ibanabas ahe n’Isol.

12

1 K’unyang angin Ushe Iherod a shi k’e kwa eni echicho ab’e bang dee k’è ke abe irinyuo. 2 A kang k’è kpi Ijems ungwiye Ijon gu k’uge. 3 Ng’ahe a ne dee iyem ang’ahe a shi ngin a nyin Ijuus ngana, a kung Ipita kwa bu pee. Iyem angin a shi k’unyang ipam ang’e ja ibred ang’i mwia re. 4 K’unyang ng’Iherod a kwa Ipita, a kung he ye ku irishi he. A wam isoja eni irifo-r’idyaakin k’è bam he. Isoja ine e bam he k’unyang kin. Iherod a dee ahe i ba wam he k’e nam he uchi k’achi eni woo k’unyang ng’e ji ipam ang’āgbènī-tyang mia. 5 Ng’e ku irishi he Ipita ngana, eni ab’e bang e gung che ushang mia irityem ibere woo k’ucheche imin. 6 R’uchu ang’Iherod i ba wam Ipita k’achi-atanani imin k’è nam he uchi ngana, Ipita a ne ka i mwa une k’iriwu isoja eni eha ab’e bam he. Abe e mang tim igbakobo he he k’abo inyekin-inyekin. Isoja ab’echicho e nam e bam ungwu irishi uchom igbakobo ana. 7 Idengeli Atabuchi a hum be nam k’udyen ana. Ipi a ka tan kung ngwangg k’irikwun ang’e ku irishi he Ipita ngana. Idengeli a kung abo nyung he k’igbang, kung he wum une, de he dee, "Nokpo yè k’itang achiiche." Igbakobo ang’e he he k’abo a ka pere wu k’itang. 8 Idengeli a kung de he dee, "Nokpo, k’ò kung ifom iwon tye he, k’ò kung ukuo abia iwon chiri." Ipita a shi nang n’idengeli a de he. Idengeli a mang de he dee, "Kung ogodo iwon chi, k’ò pom mi be noti." 9 Ipita a pom he, ka hum iye yè k’igbakobo ka. Iyem ang’idengeli i sha ana, a nung he re. Ehe a nyie dee i na item nga. 10 Abe e gbe isoja ab’é yi bam ipi ang’uchaa-ùchú, ka mang be gbe ab’é yi bam ipi ang’iriha. Abe e ka be k’ungwu irishi ang’e shi k’ubije. Irishi angin h’e buu ka gba ya k’irihung udyara ngin. Irishi ana a ka buu r’ufo imin, k’abe e gbe ye k’iye. Abe e ten he abia ye k’úchú kwee; idengeli ana a ka nokpo tyang Ipita nga ukuukwo. 11 Ipita a ka nyie iyem ang’a shi ngin obeene. Ehe a kung kang dee, "Yee ngin h’m ka nyie dee i yi achichi nga ngin. Ukaani Ijisos a chom idengeli imin k’a be kpen mi yè k’abo Iherod har’iyem woo ab’Ijuus e dee e ba sha m." 12 K’unyang ng’Ipita a nyie iyem ang’a shi ngin, ehe a ye k’uchom Imeri iye Ijon, ng’e tum kuo dee Imak. Eni gbuduu e gung ka e cha ushang. 13 Ipita a nam kin k’ungwu irishi iye, i kum abo. Ungwatung unyinye kin ng’e kuo dee Iroda a be k’ì bii uni ang’i kum abo ngana. 14 Ehe a chuo irinyom Ipita. A ka nyin he, k’a buu irishi fo re, k’a ka bu tum itum, ye de eni ab’e jwen ka dee Ipita h’a nam k’iye ngana. 15 Abe e kung kang dee, "O nyaa ugbung." K’ehe i kikikang dee i yi achichi nga, abe e dee, "Aaya! Idengeli imin nga." 16 Ng’abe e kang ngana, Ipita i chicho a nam ka i kum abo. Abe e ka be kung irishi buu. A ka kwa abe k’ufo kangg ng’abe e ne he. 17 A kung abo kum abe k’è wung n’ifia. Ehe a ka kung de abe n’Ukaani Ijisos a wam he hum iye yè k’igbakobo. A de abe dee, "Amin è ye de Ijems har’ebwiye iten ab’a titung gbe r’iyem angin." Ehe a ka nokpo ye k’ipi ichicho. 18 K’unyang ng’achi a tan, a ka ně kwa isoja k’ufo iyen-iyen k’abe e ně shere. Abe e bii dee, "Ibang h’a ka shi Ipita ke?" 19 Iherod a dee abe è ten chaa he. Abe e chaa he, e ne he re. Ehe a kuo isoja abin bii abe abibii, ka ke ukan dee è kung abe gu. Iherod a ka ka nokpo tyang Ijudia, ye chi k’Isisaria k’ungwa-unyang kwee. 20 K’unyang angin, Iherod a yi nyung irityem gbaa n’eni ab’Ítaya ahe n’ab’Ísaidon. Abe e ye k’iriwu dee e nuo ya tim Iherod anung. I mang yi unyiche kin ng’i yi uni ukaani ang’i na gba r’ipi ushe. E kuo he dee Iblastus. Abe e shi Iblastus k’a bang dee i sha ukwo ka abe k’è ne Iherod. Iblastus a shi nang. Abe e ka ye fan Iherod, ye tim he anung dee k’irinam ì mia, k’ucheche dee iriji ang’abe e ja k’ubang ibere e ba r’ahe yè k’ubang Iherod. 21 K’irite ang’e ba nam uchi, Iherod a kung alu ushe imin chiri, be chi k’inang ushe imin, ka kibi irikang akangani n’eni. 22 Abe e kibi agbeni dee, "Eeye! Uniom h’a kang irikang ngin ne; anang ichicho nga." 23 Nga ubwon kin, idengeli Atabuchi a shi he k’a shiri gogo re. Itituo gbuduu e ngwia he, k’ehe a fo, k’ucheche dee a tyang k’eni è ke he iripia ang’è máng be kung pia Atabuchi. 24 Irinyom irikang Atabuchi a yen ye k’uchuchuuchu mia r’ipi woo, k’eni gbuduu e yuo, ka bang. 25 Ng’Ibanabas ahe n’Isol e mia iyem ang’abe e ye ashini k’Ijerusalem, abe e ka tum itum. Abe e kpe Ijon, ng’e tum kuo dee Imak, pom ufo ibere k’iku.

13

1 K’iriwu eni ab’e bang b’e yi k’Antiok, i mang yi eni ab’e yuo yè k’ungwu Atabuchi kang bia n’eni ab’e faa eni iyem. Irijun eni aba h’e yi bin: Ibanabas, Isimeon, ng’e kuo dee uni-ushi, Ilusius, ng’i ba yè k’Isarini, Isol r’Imanayen ng’e mang kwa he k’a kan kpere gu-he n’Ushe Iherod ang’i yi ne gbe r’Igalili. 2 Abe é yi he Atabuchi k’uchi, che ushang itiitung. Okataa-Unyang a kung de abe k’unyang ana dee, "Amin è wam Ibanabas ahe n’Isol ke m, k’abe è ye shi okulo ang’maa kuo abe dee è shi." 3 Abe e che ushang itiitung fo, kung abo pom Ibanabas ahe n’Isol k’irishi, ka de abe dee è tang ukwo ke. 4 Ng’Okataa-Unyang a chom Ibanabas ahe n’Isol nang ngana, abe e nokpo ye k’Iselusia. Yè ka h’abe e he k’inang-umo ang’a naa achi nuo k’iyia Isaiprus. 5 Abe e ye gbaje k’Isalamis. K’unyang ng’abe e gbaje ye ka, abe e kibi ichom Atabuchi abunini k’uchom ab’Ijuus e cha ushang. Ijon a mang ye n’abe k’ì kpere abe. 6 Abe e ten mia r’ipi woo, ye gbaje k’Ipafos. Yè ka abe e ne unyiche kin ang’e kuo dee Iba-Jisos. E kuo he k’ungwu Igrik dee Elimas. Ehe i yi uni Ijuus nga. Unyiche angin i yi uni-obudeyi nga, i tum ha eni irichom k’ufo dee ahe i yi uni ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang nga. 7 Ehe a mang yi uni ang’i ten udim n’uni ukaani ang’i na gba r’ubang angana nga. E kuo ukaani angin dee Isegius Polus. Ukaani angin i tum yi uni ang’a nyie irikang nga. Ehe a chaa k’ì yuo irinyom irikang Atabuchi, k’a chom kuo Ibanabas ahe n’Isol be k’ipi imin. 8 Uni-obudeyi angin a he abe ihung, chim dee k’ahe ì shi k’ukaani angin ì bang har’Ijisos re. 9 Isol, ng’irijun imin ang’kin a ji dee Ipol, a chie r’Okataa-Unyang. Ehe a kung achi ne uni-obudeyi angin chii, 10 ka kung kang n’ahe dee, "Awo ungwa Ebefutang, o he iyem inung woo achi. Ijijaa alang h’a chie wo k’irishi. Irikang Atabuchi i yi achichi nga, o chim k’ò shi he k’ì chi n’irihen nga nang. 11 Atabuchi i ba ka awo irinyuo yee ngin ma. O ba faa irichi, k’i ba nung wo k’o na ichie re gbaje k’ungwa-unyang." K’unyang angana pii ifufu a ka ji he he k’achi tebetebe, k’i nung he na ine fo re. Ehe a ka ně waa ten nga chaa uni ang’ì kwa he abo. 12 Uni ukaani angin a ka bang har’Ijisos ng’ahe a ne iyem ang’a shi ngin. Iyem ab’ahe a yuo ng’e faa gbe r’Ukaani Ijisos a kwa he k’ufo gbaa. 13 Ipol ahe n’eni imin e nokpo he k’inang-umo yè k’Ipafos, ye k’Ipega, ng’i yi k’iyia Ipamfilia. Ijon a ka nokpo tyang abe, tum itum ye k’Ijerusalem. 14 Ab’Ipol e ka nokpo yè k’Ipega ye gbaje k’Antiok ang’i yi k’iyia Ipisidia. K’irite-anyangani abe e ye k’uchom ang’e cha ushang, ye chi k’itang ka k’aha uchom ana. 15 K’unyang ang’e buo iyem mia yè k’ashan Unaa ahe n’ashan ab’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e fuo, ekaani ab’e na gba r’uchom ang’e cha ushang ana e chom uni dee ì ye bii ab’Ipol dee, "Ebwiye iten, k’amin e yi r’iyia ang’amin e ba ha k’è he eni abin unyuo, abere e chaa amin dee è kang n’abe ke." 16 Ipol a ka ka nokpo ninam, kung abo kum abe k’è pom atyung, ka kibi irikang akangani dee, "Amin eni Israel abe n’eni abi kin b’e shere Atabuchi, amin è yuo mi. 17 Atabuchi ang’eni Israel e ha k’uchi ngin a mang ne ab’ichia iten wam, mang shi abe k’e yebe chi r’ukan k’unyang ng’abe e yi eniga k’itang Ijipt. Atabuchi a kung ukan imin kwa kpe abe nokpo yè ka, 18 ne gbe r’abe k’ugbam iribu aje achaaha, nyaa ng’abe e he he k’uchi re. 19 Atabuchi a nyi eni ab’ūbàng idieha ukpe k’itang Ikenan, kpe itang ana ke eni imin k’a shiri ibere. 20 Iyem abin woo a shi k’irihung uno irije kin pom aje achaaha r’ahe irifo. "Iyem abin a shi gbe, Atabuchi a wam eni ibere ab’echicho k’è ne gbe r’abe, ke abe unaa kpemm be kwom k’unyang Isamuel ng’a mang yi uni ang’a yi yuo yè k’ungwu imin kang. 21 Eni Israel e ka be bii Atabuchi dee ì ke abe ushe. Atabuchi a ke abe Isol, ungwa Ikishi, ng’i ba yè k’ityang Ibenjamin, k’i yi ushe ibere. Isol a ji ushe aje achaaha. 22 Atabuchi a tyang Isol abo, ka tum be kwa Idebid ushe ke abe. Atabuchi a kang gbe r’Idebid dee, ’Maa ne Idebid ungwa Ijeshi ma, dee i yi uni ang’írítyém iyi nga. Ehe i ba sha iyem woo n’m ba chaa he dee ì shi.’ 23 Uyaa Idebid kin h’a yi Ijisos, ng’Atabuchi a wam he pom abo k’i yi Uni-irikpen ke Israel n’ahe a mang fam naa ngin. 24 Mokpang k’Ijisos ì ka be, Ijon a be bun ichom Atabuchi de eni Israel woo dee k’abe è shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben, k’è wu umo. 25 K’unyang ang’Ijon i ba mia okulo imin, ehe a kang dee, ’Amin e jim dee ami m yi ibang itite uni nga? Ami m yi uni ang’amin e bam achi ngin nga re. Uni ana i ba ba pom n’àmī. Ami n tum kpere k’m̀ pere he inibi ukuo-abia imin ne.’ 26 "Ebwiyaa, eyaa Abraham, r’amin eni abi kin b’e yi ngin b’e shere Atabuchi, ichom angin ng’Atabuchi a chom gbe r’irikpen ang’ahe i ka ngin, a chom he be fan abere n’amin nga. 27 Eni ab’e yi k’Ijerusalem r’ekaani ibere e mang nyie dee Ijisos h’a yi Uni-irikpen anga ngin ne; iyem ab’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e mang kang, ng’e buo de abe k’utyang utyang k’irite-anyangani, a nung abe re. Ayini, abe e shi iyem woo n’eni abin e mang kang, ng’abe e tang uchi dee è gu Ijisos ngin. 28 Ehe a shi iyem ne; nang ana, i yi k’e tang iribi ka he dee è gu he nga re. Nyaa ng’abe e ne iyem ang’ahe a shi ji iribi re ngin, abe e de Ipailat dee è gu he. 29 K’unyang ng’abe e shi iyem woo n’e fuo gbe r’ahe he k’Ashan Atabuchi, e shuru he yè k’uchi ang’e mang man he bia, kung ye nyi k’irikwun. 30 Atabuchi a wum he yè k’irifo. 31 Eni ab’e mang he abia n’Ijisos yè Igalili be k’Ijerusalem e ne he k’irite gbuduu ng’ahe a wum yè k’irifo ngin. Eni abin h’e nam iteeshe iyem abin dee i yi achichi yee ngin de eni Israel ngin. 32 "Abere e bun ichom inung angin da amin dee, iyem ang’Atabuchi a mang fam naa ab’ichia iten dee i ba sha, 33 ehe a shi he ke abere ab’e yi eyaa ibere nga, ng’ahe a wum Ijisos yè k’irifo. E mang fuo k’ubaa iha k’ashan Ayem Iripia dee, ’Awo o yi Ungwa iyi nga; onyin ngin maa ka shiri Ide iwon.’ 34 Iyem ang’Atabuchi a kang gbe r’awumini imin yè k’irifo k’ì fia re, h’a nung ngin dee, ’M ba ka amin iyem ab’i yi kataa, n tum ba ka amin ukwun kpēè k’i yoro re n’maa mang fam naa Idebid ngin.’ 35 Uni ang’a fuo ashan Ayem Iripia ana a kang nang n’Atabuchi k’ipi ichicho dee, ’O ba tyang ungwatung iwon angi kataa k’i fa fia ha k’itang ne.’ 36 "Idebid a shi iyem ab’Atabuchi a gung naa he dee ì shi k’unyang imin; ehe a ka be fo, k’e nyi he k’ipi e nyi ab’ichia imin. Irikwom imin a tum fia he k’itang. 37 Ijisos ang’Atabuchi a wum yè k’irifo ngin, inyamfo imin a fia he k’itang ne. 38 - 39 K’ucheche angin, ebwiyaa, maa chaa amin dee k’è nyie dee, gbè k’inyamfo Ijisos angin h’a ten anyi ang’abere e bun ichom da amin gba r’iben atyangani ke ngin. Eni woo ab’e bang, Atabuchi i tyang iben ibere woo ka abe gba k’inyamfo Ijisos, tang irikpang ka abe. Unaa ang’Atabuchi a ke Imosis i yi r’ukan k’ì tang irikpang ke uni nang ne. 40 Amin è bam ufo inen k’iyem ab’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e kang bin ì shi amin ne. 41 Abe e dee, ’Amin è ne ngin, amin b’e kang ijijaa gba r’iyem ang’Atabuchi i sha. Ì kwa amin k’ufo, k’è ka fo. M ba sha iyem k’unyang inen ngin, ng’amin e ba bang ne. I yiyi k’uni a bun he de amin, amin e ba bang ne."’ 42 Ipol ahe n’Ibanabas e ka nokpo yè k’uchom ang’e cha ushang ana. Ng’abe e kwa k’è nokpo yè ka ngana, eni abin e de abe dee, "K’irite-anyangani ang’ìyēchū, amin è tum be fo k’è mang be de ti iyem gbaa gbe r’iyem ab’amin e faa ngin." 43 K’unyang ng’eni e be wia yè k’uchom ang’e cha ushang ngin, Ijuus gbuduu bia n’eni echicho gbuduu b’e mang bang k’unaa Ijuus b’e ha Atabuchi k’uchi, e pom Ipol ahe n’Ibanabas k’iku. Ipol ahe n’Ibanabas e kang irikang n’abe, he abe unyuo dee abe è kung irityem naa k’ebeshe ang’Atabuchi i na eni, è tum tyang abo re. 44 Utyang a kpere. Irite-anyangani a gbaje. Eni ab’e yi k’Antiok e hum iye tung kwee k’e mia. Abe e ka be k’uchom ang’e cha ushang ana dee abe e nuo ba yuo ichom ang’Úkaani Ijisos. 45 K’unyang ng’Ijuus e ne eni e be yebe gbuduu, irityem a ka ben abe. Abe e ně buu Ipol ate, mang kang dee iyem ab’Ipol i kang i yi irihen nga. 46 Ipol ahe n’Ibanabas e shere re. Abe e de Ijuus abin dee, "I yi kpēē dee k’abere è bun ichom Atabuchi de amin mokpang. Amin e chwen dee e bang ne ma, k’amin e kang ma dee amin e yi k’è máng be kpe irikpen ang’Atabuchi i ka re. Irikpen angin i cha nga nyua iye kpemm. Ng’i yi nang ana, abere e ba tyang amin Ijuus ma, k’abere è ye bun irinyom irikang Atabuchi de eni abi kin. 47 Nang h’Ukaani Atabuchi a de ti dee è shi ngin. A dee, ’Maa wam wo k’ò tan nung n’ine ngin tyung eni ab’e yi Ijuus ba re ukwo iwon, dee gbè k’inyamfo iwon k’Atabuchi ì kpen eni ab’íyé angin woo."’ 48 K’unyang ng’eni ab’e yi Ijuus ba re e yuo angin, abe e nen, ně kang dee, "Ichom Atabuchi i yi r’ebedie bura!" Eni ab’Atabuchi a ne wam dee e ba kpen, e ka bang har’Ikraist. 49 Irinyom irikang Atabuchi a yen mia r’ipi k’iyia angana woo. 50 Ijuus e ye fan ekaani ab’īpì angana bia n’enyinye ab’eni e ha abe k’uchi; enyinye abin é tum yi shere Atabuchi. Ijuus e tia eni abin woo k’e shiri k’irinam n’Ipol ahe n’Ibanabas. Eni abin e libi r’Ipol ahe n’Ibanabas nokpo yè k’ipi ibere. 51 Ipol ahe n’Ibanabas e kung amwaramu ang’a shung k’ukuo-abia ibere shere wu k’itang, k’ì tyung uchia dee eni abana e chwen ichom ang’Átabuchi. Abe e ka nokpo ye k’Ikonium. 52 Eni ab’e bang har’Ijisos k’Antiok e nen gbaa; abe e tum mang chie r’Okataa-Unyang.

14

1 K’unyang ng’Ipol ahe n’Ibanabas e gbaje ye k’Ikonium, abe e ye k’uchom ang’Ijuus e cha ushang utam kin n’abe e mang shi k’Antiok ngin. Abe e bun ichom inung he ukan k’ukwo ang’a shi Ijuus abe n’eni abi kin gbuduu k’e bang har’Ijisos. 2 Ijuus ab’echicho b’e chaa dee è bang ne e kibi ine afiani he eni abi kin k’írítyém k’e shi k’ìrìtyém i nè gbiri abe n’eni ab’e bang. 3 Ipol ahe n’Ibanabas e nyua chi nga gbe igben, bun ichom inung gbe r’Ukaani Ijisos han n’ushere. Ukaani a tyung dee ichom ang’abe e bun gbe r’èbèshè ang’ahe i na eni ngin i yi achichi nga, gbè k’ukan ang’ahe a ke abe k’è shi akwani-ufo ab’i tyung uchia. 4 Eni woo k’ipi ana e ka shiri aku iha. Aku kin e bang k’iyem ang’Ijuus e kang, aku ang’kin e bang k’iyem ang’Ipol ahe n’Ibanabas e kang. 5 Nang ana, Ijuus abe n’eni abi kin r’ekaani ibere e kibi Ipol ahe n’Ibanabas irikang achaani. Abe e dee e sha Ipol ahe n’Ibanabas ijijaa mang tya abe ukaa. 6 - 7 K’unyang ng’Ipol ahe n’Ibanabas e yuo angin, abe e bu nokpo yè ka, ye gbaje k’iyia ipi ang’e kuo dee Ilaikonia. Abe e ten bun ichom gbe r’Ukaani Ijisos k’Ilistra ahe n’Idebe bia r’ipi ab’i yi ka kirikiri k’Ilaikonia. 8 I mang yi unyiche kin k’Ilistra ng’a baa igwun k’abia yè k’unyang ang’e fen he, k’a ten iriten nyie re. 9 Ehe a chi ka i yuo iyem ang’Ipol i bun da eni. Ipol a ne he achi dangg. A ne dee uni angin i yi r’achi-anaani k’i ba mīà. 10 A ka kung kang n’ahe k’irinyom lee dee, "Nokpo nam anamtye." Unyiche ana a wubi ye k’uchi, ka be nam anamtye, kibi iriten ateneni. 11 Iriwu eni ab’e yi ka ng’e ne iyem ang’Ipol a shi ngin, e kibi irinyom agbeni leeleelee k’ungwu ubang ibere dee, "Anang iten e ka shiri eniom, be k’itang fan abere." 12 Abe e kuo Ibanabas dee Ijeus, ka kuo Ipol dee Ihemes, k’ucheche dee Ipol h’a yi uni ang’a yi kang irikang akangani. 13 Uni ang’i shang ukum k’uchom ang’e me k’eni e ya ha Ijeus k’uchi k’ungwu udyara nga, a be r’api ahe n’iwe abwan k’ungwu ityang nga. Abe n’eni ab’íríwū ana e chaa dee k’è shang ukum ke Ipol ahe n’Ibanabas. 14 K’unyang ng’Ipol ahe n’Ibanabas e yuo gbe r’iyem ang’eni abin e dee e sha, abe e nyung irityem, ka kung alu ibere yia. Abe e ka bu ngwia ye ka k’iriwu eni abana, ně gba irinyom dee, 15 "Ibang h’amin e sha nang? Abere e yi eniom utam kin n’amin e yi ngin ba. Abere e be ngin k’è bun ichom inung de amin, k’ì shi amin k’è tyang abo r’iyem ab’īrīkpèbè re bin aheni k’uchi; k’amin è nè be he Atabuchi ang’i yi r’irikpen nga k’uchi. Atabuchi angin h’a shi irihung ataba r’iye angin har’itang r’umo bia n’iyem ab’i yi k’iye angin woo ngin. 16 Gburugburu ehe a tyang eni ab’ūbàng woo k’e shi iyem ang’kung-kung-kung n’abe e chaa. 17 Ehe a tum nyere ufo imin ne, k’ucheche dee i sha iyem inung mia unyang woo. Ahe h’a sha umo k’i naa, mang sha iyem ab’amin e kwen k’itang k’i mwa k’unyang imin ngin. Ahe h’a ka amin iriji k’e ja nen ngin." 18 Nyaa ng’Ipol ahe n’Ibanabas e kang iyem abin ngin, eni abana e mang chicho e chaa dee k’è shang ukum ke abe. 19 Ijuus echicho e be yè k’Antiok ang’íyíá Ipisidia ahe n’Ikonium, be shi k’eni ab’íríwū e bang har’abe, k’é tye Ipol ukaa. Abe e chu r’ahe hum iye yè k’irihung uchu, ye tyang k’ukwo k’ucheche dee abe e jim dee Ipol a fufo ma. 20 K’unyang ang’eni ab’e bang e be gung kirikiri tang achi he he, Ipol a ka nokpo ninam, ka tum itum ye ka k’Ilistra. K’achi-atanani abe n’Ibanabas e ka nokpo ye k’Idebe. 21 Ipol ahe n’Ibanabas e bun ichom inung k’Idebe, k’eni gbuduu e bang har’Ijisos. Abe e ka tum itum be k’Ilistra, Ikonium r’Antiok. 22 Abe e he eni ab’e bang unyuo, de abe dee è tyang abo r’achi-anaani n’Ukaani Ijisos re. Abe e de eni abin dee, "Abere woo ab’e bang har’Ijisos e ba kpa irinyuo gbaa k’iye angin mokpang e ka ba ngwia ya k’itung-ushe Atabuchi." 23 K’ipi woo ang’eni e bang, Ipol ahe n’Ibanabas e wam eni ab’è chi ekaani k’è ne gbe r’iriwu eni ab’e bang bana. Abe e che ushang itiitung dee Ukaani Ijisos ang’abe e bang har’ahe ì ne gbe r’abe. 24 Ipol ahe n’Ibanabas e gbe k’iyia Ipisidia ye gbaje k’iyia Ipamfilia. 25 Abe e bun ichom inung de eni ab’Ípega. Ipol ahe n’Ibanabas e ka nokpo ye k’iyia Atalia. 26 Yè nga h’abe e ka he k’inang-umo tum itum ye k’Antiok. Yè k’Antiok ngin h’e mang wam abe he Atabuchi k’abo dee k’ì ke abe ukan k’è shi okulo angin ng’abe e shi mia ngin. 27 K’unyang ng’abe e gbaje k’Antiok, abe e gung eni woo ab’e bang, ka de abe iyem woo ab’Atabuchi a ke abe ukan k’e shi, n’ahe a mang buu ukwo ke eni ab’e yi Ijuus ba re, k’e bang har’Ijisos. 28 Abe e nyua chi nga n’eni ab’e bang gbe igben kpemm.

15

1 Eni echicho e nokpo yè ka k’Ijudia, be k’Antiok. Abe e be kibi eni ab’e bang iyem afaani dee, "K’amin é tēǹ ìrìtēǹ ne, Atabuchi i ba kpen amin ne. Iriten ateneni angin i yi inyamfo irikang iten ang’Imosis a ke ti nga." 2 Ipol ahe n’Ibanabas e he eni abin ihung kpemm. Eni ab’e bang e wam Ipol ahe n’Ibanabas bia n’eni abi kin b’e yi ka k’Antiok dee è nokpo ye k’Ijerusalem k’è ye bun ungwu irikang angin de eni-ichom Ikraist abe n’eni ab’ekaani b’e yi ka. 3 Eni ab’e bang bana e chom ab’Ipol k’e tang ukwo. Abe e ye gbe k’iyia Ifinishia ahe n’Isamaria, bun ungwu de eni ab’e bang b’e yi k’ipi abin, n’eni ab’e yi Ijuus ba re e ně bang har’Ijisos ka. Eni woo ab’e bang k’ipi abin e mang nen gbaa. 4 K’unyang ng’ab’Ipol e gbaje k’Ijerusalem, eni ab’e bang, r’eni-ichom Ikraist bia n’eni ab’ekaani e kpe abe he tantan. Ipol ahe n’Ibanabas r’eni ab’e be n’abe, e bun ungwu iyem woo ang’Atabuchi a ke abe ukan k’è shi, de eni ab’Íjerusalem. 5 A mang yi eni echicho ab’e bang b’e yi k’iriwu ang’Ífarasis; abe e nokpo nam, kung kang dee, "Amin è de abe dee è tēǹ ìrìtēǹ kpēē; è tum naa Unaa woo ab’Imosis a ke ti." 6 Eni-ichom Ikraist bia n’eni ab’ekaani e ka be gung k’ipi kin, jim gbe r’irikang angin. 7 E he ihung kpemm be gbaje, Ipita a nokpo nam, kung kang dee, "Ebwiyaa, amin e nyie dee k’unyang kin gbe yè k’itum, Atabuchi a wam mi yè k’iriwu inen ngin dee m̀ ye bun ichom inung de eni ab’e yi Ijuus ba re k’abe è yuo, k’è bang har’Ijisos. 8 Atabuchi ang’a nyie irityem eni woo a tyung dee ahe a kpe eni ab’e yi Ijuus ba re bu pee, k’unyang ang’ahe a ke abe Okataa-Unyang utam kin n’ahe a mang ke abere ngin. 9 Atabuchi a tyung dee abere ab’e yi Ijuus bia n’eni abi kin e yi r’atitye re. Ehe a tuo abe iben ibere tan yè k’irityem ibere k’ucheche dee abe e bang. 10 Ng’i yi nang ngana, ibang h’a yi ang’amin e sha iyem ang’Atabuchi a de ti dee è shi re ngin? Amin e chaa dee e sha nyung Atabuchi irityem nga a? Ibang h’amin e dee e ka eni ab’e bang irinyuo ang’abe è máng be kpe re ngin? Iyem ab’i nyuo, k’ab’ichia iten e shi he ma re, i yiyi abere eyen e sha ma re, h’amin e dee e kung da eni abin dee è shi bin. 11 Ehee, amin è shi nang ne gbangg. Abere e bang dee Atabuchi a kpen ti gbè k’ebeshe ang’Ukaani Ijisos a ne ti nga; utam kin nang h’Atabuchi a kpen abin ngin." 12 Eni ab’íríwū woo e ka wung womm, ng’abe e naa atyung yuo iyem ab’Ibanabas ahe n’Ipol e kang, n’Atabuchi a ke abe ukan k’abe e shi akwani-ufo ab’a tyung uchia k’iriwu eni ab’e yi Ijuus ba re. 13 K’unyang ang’Ipol ahe n’Ibanabas e kang mia, Ijems a kung kang dee, "Ebwiyaa, amin è naa atyung k’è yuo mi. 14 Isaimon a bun yee ngin dee k’ì nung ti n’Atabuchi a chaa-ùchú tyung dee eni ab’e yi Ijuus ba re e nyin he, ng’ahe a wam eni k’iriwu ibere k’è shiri eni imin. 15 Iyem angin i yi utam kin n’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e mang kang gburugburu. E fuo nang k’Ashan Atabuchi dee, 16 ’Atabuchi a dee, k’unyang ng’iyem angin a gbe, m ba tum ba, bwan n’uchom Idebid ng’a yebe ngana ma. Iyem ab’a ben ka, m ba bwia abe. 17 Nang ana, eni woo b’e yi Ijuus ba re b’maa kuo dee è chi iyi, e ba chaa k’è nyie mi. 18 Ukaani Atabuchi ang’a shi iyem angin k’eni è nyie gburugburu, ahe h’a kang iyem angin ngin."’ 19 Ijems a ka mang kung kang dee, "I yi irityem iyi nga dee eni ab’e yi Ijuus ba re b’e be fan Atabuchi bin, k’abere è nyuo abe k’ufo re. 20 Iyem ang’abere è máng be shi h’a yi dee, abere è fuo ashan chom fan abe k’è de abe dee, abe è ji iriji ang’e kung shang ukum ne, k’ucheche dee iriji angin i yi k’eni ab’e bang e ja he re; abe è shi igbang ne; k’abe e gu inyam dee e ba ja, abe è shuo ebenung imin k’ì wu, wu ko mokpang k’abe è ka ji he; abe è ji he jii re; abe è tum ji ebenung inyam ne. 21 A gbe igben ma, ng’e buo ashan Unaa ang’Atabuchi a ke Imosis k’uchom ab’e cha ushang ngin. E buo he mia r’irite-anyangani woo, e tum bun iyem ab’Imosis a kang de abe ka mia ipi woo." 22 Eni-ichom Ikraist abe n’eni ekaani r’eni woo ab’e bang e dee e wam eni yè k’iriwu ibere k’abe è he abia n’Ipol ahe n’Ibanabas ye k’Antiok. Abe e wam Isailas ahe n’Ijudas ng’e mang yi kuo dee Ibasabas. Eni eha abin e yi ekaani ba k’iriwu eni ab’e bang. 23 E fuo ashan kung chom abe ye k’Antiok. Iyem ang’e fuo h’a nung ngin dee: Abere eni-ichom Ikraist abe n’eni ekaani, b’e yi ebwiye inen, e ke amin woo onobe, amin ab’e yi Ijuus ba re b’e bang, b’e yi k’Antiok ahe n’iyia Isiria r’Isilisia. 24 Abere e yuo dee eni echicho yè k’iriwu iten ngin e ye, e nyuo amin k’ufo ka, kwa irikang gbin he amin k’irityem. Abere h’e chom abe dee è shi nang ngin ne. 25 Nang ngana, abere woo e jim dee i yi tantan k’è wam eni yè k’iriwu iten ngin chom ye fan amin. Abe e ba ya ha abia n’Ipol ahe n’Ibanabas b’e yi ebwiye iten b’e nyin ti iyen-iyen ngin. 26 Ipol ahe n’Ibanabas e yi eni ab’é kūng irikpen ibere ke nga dee, k’ibibiibang a shi, abe e gung ufo k’è fo k’ucheche okulo ang’abe e sha ka Ukaani iten Ijisos Kraist. 27 Abere b’e chom Ijudas ahe n’Isailas fan amin ngin; abe e ba da amin iyem utam kin n’abere e fuo he k’ashan angin ngin. 28 Okataa-Unyang har’abere e bang dee i yi kpakpa k’abere è nyuo amin k’ufo re. K’amin e naa unaa ab’i yi k’è naa kpēē bin ma, a mia. Unaa aba h’a yi bin: 29 iyem ang’e kung shang ukum, amin è ji he re; amin è ji ebenung inyam ne; k’amin e gu inyam dee e ba ja, amin è shuo ebenung imin k’ì wu, wu ko mokpang k’amin è ka ji he; amin è ji he jii re. Amin è shi igbang ne. K’amin e bam ufo inen tung iyem abin woo, h’amin e shi taanung. Amin a shiri mate obeene. 30 Eni abin b’e chom ichom bin e ka tang ukwo ye gbaje k’Antiok. Abe e kuo eni ab’e bang woo gung k’ipi kin, kung ashan ang’e fuo ngin ke abe. 31 K’unyang ang’eni abin e buo ashan angin, irikang ang’e kang he r’ahe, a he abe unyuo gbaa, k’abe e nen. 32 Ijudas ahe n’Isailas e mang yi eni ab’e yuo yè k’ungwu Atabuchi kang ba. Abe e kang iyem gbuduu n’eni abin, kwa abe ufo he, he abe unyuo dee è naa achi n’Atabuchi kangg. 33 Ijudas ahe n’Isailas e chi n’abe be gbaje, eni ab’e bang bin e ka tum n’ābē chom tum itum dee è ye r’ukwun ye fan eni ab’e mang chom abe ichom ngin. [ 34 Isailas a dee ahe i nyua cha ka.] 35 Ipol ahe n’Ibanabas e nyua chi nga k’Antiok. Abe n’eni echicho gbuduu e faa eni iyem nga, mang bun ichom gbe r’Ukaani Ijisos. 36 Unyang a be gbaje, Ipol a de Ibanabas dee, "Be k’abere è tum itum ye ten chun eni ab’e bang k’ipi ab’atitye-atitye b’abere e bun ichom Ukaani Ijisos bin, k’abere è ne n’achi-anaani ibere i ya ka." 37 Ibanabas a mang chaa dee Ijon ng’e tum kuo dee Imak, ì ye n’abe. 38 Ipol a mang bang dee ì ye n’abe re, k’ucheche dee Imak a mang bu nokpo tyang abe k’iyia Ipamfilia k’unyang ang’abe e chicho e ten sha okulo. Ehe a mang nyua chi n’abe k’è mia mokpang ne. 39 Ipol ahe n’Ibanabas e he ebene ihung, fuu, ka tyang ebene. Ibanabas a kpe Imak, k’abe n’ahe e he k’inang-umo nuo k’Isaiprus. 40 Ipol a wam Isailas k’abe n’ahe e tang ukwo. Eni ab’e bang woo e kung Ipol he Atabuchi k’abo dee k’ì ke he ukwun. 41 Ipol a gbe k’iyia Isiria ahe n’Isilisia, he eni ab’e bang woo unyuo dee è naa achi n’Atabuchi kangg.

16

1 Ipol a yiyiye ye gbaje k’Idebe ahe n’Ilistra. Uni kin ang’a bang har’Ijisos a mang yi ka ng’e kuo he dee Itimoti. Iye imin a mang bang bu pee. Iye Itimoti i yi Ijuu; ide imin i yi Igrik. 2 Eni ab’e bang woo b’e yi k’Ilistra ahe n’Ikonium e dee Itimoti i yi uni-inung nga. 3 Ipol a chaa dee Itimoti ì ye n’ahe ngana, a kung he tēǹ, k’ucheche dee Ijuus woo b’e ne uchu k’iyia angana e nyie ide Itimoti dee i yi Igrik nga. 4 Ab’Ipol e gbe k’ipi atitye-atitye. Unaa ab’eni-ichom Ikraist abe n’eni ekaani e kang bin, ab’Ipol e de eni ab’e bang b’e yi k’ipi abana woo dee è naa unaa abana. 5 Nang ana, abe e shi eni ab’e bang k’achi-anaani ibere i yi r’ukan. Eni ab’e bang e ně bwan yebe matemate. 6 Abe e ten gbe k’iyia Ifrijia ahe n’Igalesha, k’ucheche dee Okataa-Unyang a mang chwen de abe dee è bun ichom Atabuchi k’iyia Asia re. 7 K’unyang ng’abe e gbaje k’ipi ang’itang Imisia a kwom, abe e chim k’è ye k’iyia Ibitinia. Ūnyāng Ijisos a chwen dee abe è ye ka re. 8 Nang ana, abe e ye jung gbe k’Imisia ka ye k’Itroas, ng’i yi k’ungwu irishaa ikaani. 9 K’irite ang’abe e gbaje k’Itroas, r’uchu imin Ipol a ne item. A ne unyiche kin yè k’Imasedonia, ng’a nam i tim he anung dee, "Ka gbe be k’inyie Imasedonia k’ò be kpere ti." 10 Ng’Ipol a ne he nang ana, abere n’ahe e gung ufo k’è nokpo ye k’Imasedonia, k’ucheche dee abere e ne dee Atabuchi a de ti dee è ye bun ichom inung imin de eni k’ipi angana. 11 Abere n’Ipol e he k’inang-umo yè k’Itroas ye chirii ye wu k’Isamotrese. K’achi-atanani abere e gbaje k’Iniapolis. 12 Yè k’Iniapolis ana abere e ka ten ye k’Ifilipai. Ifilipai a mang yi ipi ikaani nga k’iyia Imasedonia. I mang yi ipi ang’eni yè k’Irom e mang ne uchu nga. Abere e nyua chi nga k’ungwa-unyang kwee. 13 Ng’irite-anyangani a gbaje, abere e hum iye yè k’udyara ye k’ungwu irishaa, k’ipi ang’abere e jim dee e ba na ipi ang’Ijuus e jwen cha ushang. Abere e chi k’itang nga, ka ně kang irikang n’enyinye ab’e mang jwen ka. 14 Unyinye kin ng’e kuo dee Ilidia, ng’a mang be yè k’Itayatara, a mang yi k’iriwu enyinye ab’e jwen ka e yuo ti bana. Ilidia a mang yi nyie ifom ibwam ji. Ehe i tum yi uni ang’i ha Atabuchi k’uchi nga. Atabuchi a shi he k’a naa atyung yuo iyem ang’Ipol a kang. 15 Ilidia abe n’eni uchu imin woo e bang, k’e kung umo wu abe. Ehe a kuo ti dee abere è ye k’uchu imin, kung de ti dee, "Amin è be chi k’uchu iyi, gb’amin e jim dee maa bang achichi achichi har’Ukaani Ijisos." Ehe a bang ti re gbangg dee abere è ye chi k’uchu imin. 16 Irite kin ng’abere n’Ipol e kwa naa achi nuo k’ipi ang’Ijuus ē jwéǹ cha ushang ka Atabuchi, abere e ne ungwatung unyinye kin ng’a mang yi ufia. Ungwatung unyinye angin a mang kwa unyim, k’ehe i buo eni ipe. K’ukwo angin, ehe i sha ūné kangg ka eni ab’e yi r’ahe. 17 Ungwatung unyinye angin a yi ten pom abere n’Ipol k’iku, gba irinyom leeleelee dee, "Eni abin e sha okulo ka Atabuchi ang’a fu woo nga. Abe e ten bun iyem ang’amin è shi k’è kpen nga." 18 Ehe a ten pom ti k’iku kang nang gbaje k’irite gbuduu, k’a ka tara Ipol, k’irityem a ně nyung he. Nang ana, Ipol a shiri achi be k’itum, ka kung kang n’unyim ana dee, "Maa de wo k’irijun Ijisos Kraist, dee ò hum iye tung he." Unyim ana a ka hum iye tung he ufo k’unyang ana pii. 19 Ng’eni ab’e yi r’ungwatung unyinye angin e ne dee ehe i ba sha ūné ka abe fo re ngana, abe e kwa Ipol ahe n’Isailas, chu r’abe ye k’abia ikum udyara. 20 Eni ab’e yi r’ungwatung unyinye ana e de ekaani abana dee, "Eni abin e yi Ijuus ba; abe e tia irinam kin k’ipi iten ngin. 21 Abe e faa eni dee è shi iyem ab’unaa iten a chwen dee è shi re. Abere e yi eni Irom ba. Nang ana, abere e sha iyem ab’abe e dee è shi bin ne gbangg." 22 Eni ab’e yi k’iriwu ka woo e kibi Ipol ahe n’Isailas iyem akpomini. Ekaani abana e wam abe alu dee isoja è kpom abe ikwun. 23 Isoja e kpom abe ikwun kangg, ka kung abe he igbakobo. Ekaani abana e de uni ang’i na gba r’eni igbakobo dee ì kung abe ye ku irishi he, k’ì ne abe dangg tung e bwa nokpo. 24 Ng’uni angin a yuo nang ana, ehe a kung abe ye ku irishi he k’īrīhùng ang’āhà, mang kung ìrìhūng he abe k’abia. 25 K’ududyen uchu, Ipol ahe n’Isailas é yi che ushang, yem ayem pia Atabuchi. Eni ab’e yi k’igbakobo ka e mang yuo abe. 26 Nga ukuukwo, itang a ka ně nyung kangg, k’iku uchom igbakobo ana a nyung. Irishi woo a ka buu, ungwone ang’e tim he eni ab’e yi k’igbakobo k’abo har’abia a dyara wu k’itang. 27 Uni ang’i bam ab’īgbàkòbò ana a ka wum une. Ng’ehe a ne dee irishi igbakobo woo a bubuu ana, ehe a jim dee eni igbakobo woo e bu nokpo ma. Nang ana, ehe a chu uge imin dee ahe i kung ufo imin gwa. 28 Ipol a ka gbe irinyom kangg dee, "Shi ufo iwon iyem ne. Abere woo e chicho kin." 29 Uni ang’i bam ab’īgbàkòbò ana a kuo uni dee ì be r’ìnē. Ehe a bu be mu he achi k’itang k’abia Ipol ahe n’Isailas, ně tyung k’ushere. 30 Ehe a be r’abe k’iye, ka kung bii abe dee, "Ekaani, ibang h’m ba sha k’m̀ kpen ngin?" 31 Abe e hara he dee, "Bang har’Ukaani Ijisos, o ka kpen, har’eni uchu iwon woo." 32 Abe e bun ichom gbe r’Ukaani Ijisos de he har’eni ab’e yi k’uchu imin woo. 33 Uni ang’i bam eni igbakobo ana a kpe Ipol ahe n’Isailas r’uchu ana, ye tuo abe ibaa ab’e kpom abe pyebe. E wu unyiche angin ahe n’eni imin woo umo k’unyang ana pii. 34 Ehe a kpe abe ye k’uchom imin, ye ke abe iriji dee è ji. Unyiche angin ahe n’eni imin e mang yi r’irinen kangg k’ucheche dee abe e ka bang har’Atabuchi. 35 Ng’achi a be tan, ekaani ab’e dee è he ab’Ipol igbakobo e chom alu-ishi dee è ye de uni ang’i bam eni igbakobo ana dee è wam Ipol ahe n’Isailas tyang abo k’abe è ye. 36 Uni ang’i bam eni igbakobo ana a ka kung de Ipol dee, "Ekaani e chom ichom ngin dee è wam amin hum iye. Amin è nokpo ke, k’amin è ye r’ukwun." 37 Ipol a ka kung kang n’alu-ishi abana dee, "I yi r’iyem ang’ekaani e nam ti uchi k’e ne dee abere e shi ji iribi re. Abe e kang k’è kpom ti ikwun k’achi eni woo jii, nyaa ng’abere e yi eni Irom ba. Abe e tum mang kung ti he igbakobo. Yee ngin abe e chaa k’è chom ti nokpo k’unyere a? Abere e ba nokpo jii re gbangg. Abe eyen è be kin k’è kpe ti hum iye." 38 Alu-ishi abin e ye bun iyem abin de ekaani abana. K’unyang ang’abe e yuo dee Ipol ahe n’Isailas e yi eni Irom ba, abe e ně shere. 39 Ekaani e nè ye tim anung dee ab’Ipol è tyang ke abe. Abe e ka kpe Ipol ahe n’Isailas hum iye yè k’igbakobo ka de abe dee è nokpo tyang ipi ibere. 40 Ng’Ipol ahe n’Isailas e ka nokpo yè k’igbakobo ana, abe e ye k’uchu Ilidia. Yè ka h’abe e ne eni ab’e bang, kang iyem kwa abe ufo he. Abe e ka ka nokpo tyang Ifilipai.

17

1 Ipol ahe n’Isailas e ten gbe k’Amfipolis ahe n’Apolonia, ye gbaje k’Itesalonika. K’ipi angin Ijuus e yi r’uchom ang’abe e cha ushang ka. 2 Ipol a ye k’uchom ang’e cha ushang ngin n’ahe i sha okokong mia r’ipi woo ngin. K’irite-anyangani ichia, Ipol a kang n’abe yè k’Ashan Atabuchi, 3 tyung abe dee i yi kpēē k’Ikraist ì kpe irinyuo fo, k’ì ka wum yè k’irifo. A de abe dee, "Ijisos angin, ng’m da amin gba r’ahe ngin, ahe h’a yi Uni-irikpen ang’Atabuchi a fam naa dee i ba chom ngin." 4 Ijuus echicho har’Igrik gbuduu b’e shere Atabuchi, r’enyinye gbuduu b’e yi ekaani, e bang dee iyem ab’Ipol ahe n’Isailas e kang bin i yi achichi nga, k’abe e nè gu-he k’iriwu ang’ab’Ipol. 5 Ijuus ab’a titung e shiri k’irityem anyungini, ka ye lam eni ab’e ten jii han n’iyem ashini b’e jwen nga k’udyara, k’abe e kibi irinam mia ipi ka k’Itesalonika. Abe e bu ye k’uchom Ijeson dee k’è ye chaa Ipol ahe n’Isailas k’è be r’abe k’udyen ke iriwu. 6 Abe e chun abe, e ne abe re. Abe e ka kwa Ijeson r’eni echicho ab’e bang, chu r’abe be fan ekaani udyara. Abe e kibi irinyom agbeni dee, "Eni abin b’e tia irinam mia r’ipi woo ngin, e be k’ipi iten kin ma. 7 Ijeson a tum kpe abe he k’uchu imin. Abe ē bén unaa ushe Irom woo, da eni dee, ushe ichicho i yi ka ng’e kuo dee Ijisos." 8 K’unyang ng’abe e yuo angin, ekaani har’eni ab’íríwū ana woo e shiri k’ifia. 9 Abe e jung ab’Ijeson ūné k’è ke mokpang e ka tyang abe abo k’è ye. 10 K’unyang ng’uchu a ji, eni ab’e bang e kung Ipol ahe n’Isailas chom nokpo ye k’Iberiya. K’unyang ng’abe e gbaje ye ka, abe e ye k’uchom ang’Ijuus e cha ushang. 11 Eni ab’Íberiya e nyie irikang fu eni ab’Ítesalonika. Irikang ang’Ipol a kang, abe e naa atyung yuo he k’irityem ang’inung. K’achi-atanani kin kin, abe e buo Ashan Atabuchi k’è ne dee iyem ang’Ipol a kang i yi achichi a. 12 Ijuus gbuduu har’eni ekaani Igrik ab’enyinye e bang. Igrik ab’enyiche gbuduu e bang bu pee. 13 Ijuus ab’e yi k’Itesalonika e yuo dee Ipol i bun irinyom irikang Atabuchi ka k’Iberiya. Nang ana, abe e mang nokpo ye ka, ye kibi eni alamani he k’è shi irinam. 14 Eni ab’e bang e kung Ipol chom nokpo ye k’ungwu irishaa ikaani, ka tyang Isailas ahe n’Itimoti k’e nyua chi ka k’Iberiya. 15 Eni ab’e kwa Ipol utung e ye tung he k’Atens, k’a ka chom abe fan Isailas ahe n’Itimoti dee è shakpara be fan ahe. 16 K’unyang ng’Ipol a chi nyang abe ka k’Atens ngana, ehe a ne aturukpe anang atitye-atitye gbuduu. A ka yiri he k’ufo kangg. 17 Nang ana, ehe i ya k’uchom ang’Ijuus e cha ushang, kang gba r’irinyom irikang Atabuchi n’Ijuus abe n’Igrik ab’e shere Atabuchi; i tum ya nang k’udyara ate k’achi-atanani kin kin, ya sha nang utam kin n’eni ab’e jwen ka. 18 I mang yi r’aku eni echicho ab’e kuo dee Epikurian abe n’Istoik b’e faa eni iyem. Abe e kibi ihung aheni n’Ipol. Echicho e dee, "Ibang h’uni angin ng’i kang irikang irikpebe re, ì máng be kang ngin?" Echicho e kang dee, "A nam i kang gba r’anang ubang ichicho nga." Abe e kang nang k’ucheche dee Ipol i bun da eni gba r’Ijisos ahe n’awumini yè k’irifo. 19 Abe e ye r’Ipol k’ipi ang’eni ekaani ibere ab’e kuo dee Areopagus e jwen. Abe e de he dee, "Abere e chaa k’è nyie gbe r’iyem ìhíhé ang’o faa eni ngin. 20 Iyem ang’o kang ngin, abere e yuo he nyie re. Abere e chaa k’è nyie irikpebe imin." 21 Eni ab’Átens woo har’eniga ab’e yi ka, e chaa k’è ben unyang ibere jwen k’è yuo iyem ìhíhé ang’kung-kung-kung ng’a be k’ipi ibere, tum kang gbe r’ahe n’ebene. 22 Ipol a nokpo nam k’iriwu Areopagus, kung de abe dee, "Eni Atens, maa ne ma dee amin e yi eni ab’e naa anang gbuduu nga, 23 k’ucheche dee, ng’maa ten gbe k’udyara inen ngin, maa ne iyem ab’amin e ha k’uchi, nang har’ime ang’e fuo r’ahe dee, ’Angin i yi ke Atabuchi ang’uni a nyie he re.’ Atabuchi ang’amin e ha k’uchi ng’e nyie he re ngin, ahe h’m da amin gba r’ahe ngin. 24 "Atabuchi ang’a shi iye angin har’iyem woo ab’i yi r’ahe, ahe h’a yi Ukaani ang’īrīhùng ataba ahe n’iye angin ngin. I cha k’uchom ang’eni e me nga re. 25 Iyem i gbin he k’ehe i chaa ukpere eniom ne, k’ucheche dee ahe h’a ka eni irikpen har’ūnyāng ang’abe e dim, r’iyem woo ab’abe e chaa. 26 Mokpang Atabuchi a ka me eni k’iye angin, ehe a chia unyang ang’abe è máng be chi k’iye angin, nang har’ipi ang’abe è máng be ne uchu. Ehe a gbegbe shi uni kin. Uni angin h’a ka gbe ubu eni ab’ūbàng woo b’e yi k’iye angin ngin. 27 Atabuchi a shi angin dee k’eni è chaa ahe, o ne re dee abe e na ahe. Ehe i tum yi r’igbirigben tung ti re. 28 I yi utam kin n’ang’uni a kang dee, ’Ahe h’a shi ti k’e yi k’iye angin, ke ti irikpen, tum shi ti k’e ten mia ipi woo ab’abere e ya bin.’ N’eni inen echicho é mang kang dee, ’Abere woo e yi ebwa imin ba.’ 29 "Ng’abere woo e yi ebwa Atabuchi ba ngin, a taanung k’abere e jim dee Atabuchi i yi n’aturukpe ang’eni e kwa abo sha k’igold, isilba ahe n’ukaa, n’ujim ibere a de abe nang ne. 30 Yè k’itum Atabuchi a yi ne eni achi jii dee abe e shi iyem angin dee e nyie re. Yee ngin ngin, Atabuchi a chaa eni ab’e yi k’iye angin woo dee è shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben. 31 Atabuchi a wam irite naa ang’ahe i ba nam eni ab’íyé angin woo uchi k’ukwo ang’i yi kpakpa, gba k’inyamfo uni kin ang’ahe a wam pom abo. A kung he shi tyung eni woo k’è nyie, gbè k’awumini imin yè k’irifo." 32 K’unyang ng’abe e yuo iyem ang’Ipol a kang gbe r’awumini yè k’irifo ngin, eni ab’echicho e shiri ishang agwiani. Eni ab’echicho e dee abe e chaa k’è yuo gbe r’ahe gbaa fo. 33 Nang ana, Ipol a nokpo tyang iriwu eni abana. 34 Eni echicho e nè ye ten gu-he n’Ipol, ka bang har’Ijisos. K’aku eni ab’e bang bin i yi Idionisius, ng’i yi k’iriwu Areopagus, r’unyinye kin ng’e kuo dee Idamaris, r’eni echicho fo.

18

1 Ipol a ka nokpo tyang Atens, ye k’Ikorint. 2 Yè ka k’Ikorint ehe a ne Ijuu kin ng’e kuo dee Akwila. E fen he k’Ipontus. Abe n’unye imin Iprisila e ka nè be yè k’ubang Itali, k’ucheche dee Iklodius, ng’i yi ushe Irom, a dee Ijuus woo è nokpo tyang Irom. Ipol a ye kang n’abe. 3 Abe e yi eni ab’e fala ukuo nga. Ipol a nyua chi n’abe shi okulo, k’ucheche dee ahe pee a nyie n’i fala ukuo. 4 Ehe i ya mia irite-anyangani woo k’uchom ang’Ijuus e cha ushang, k’abe e kang gba r’irinyom irikang Atabuchi. Ehe i kang n’abe ha ukan dee k’ì shi Ijuus abe n’Igrik k’è bang. 5 K’unyang ng’Isailas ahe n’Itimoti e nokpo yè k’Imasedonia be fan ahe, Ipol a tyang abo r’okulo ab’a titung woo ashini, k’ì bun irinyom irikang Atabuchi, de Ijuus dee Ijisos h’a yi Uni-irikpen ang’Atabuchi a mang fam naa dee ahe i ba chom ngin. 6 Ijuus e shiri k’irinam n’Ipol, ně buu he ate. Ipol a kum amwaramu ang’īfòm imin wu abe k’itang, kung de abe dee, "K’amin e dee e yuo re maa, angana i yi k’abo inen nga obeene. Maa wam abo iyi tung amin ma. Kung yee ngin naa achi nuo k’úchú, m ba ya fan eni ab’e yi Ijuus ba re obeene." 7 Ipol a nokpo hum iye tyang uchom ang’e cha ushang ana, ye k’uchom Ititius Jostus. Ititius angin i yi Ijuus nga re; i tum ha Atabuchi k’uchi. Uchu imin i yi pom n’uchom ang’Ijuus e cha ushang. 8 Ikrispus, ng’i yi ukaani ang’i na gba r’uchom ang’e cha ushang ana, har’eni uchu imin woo e ka bang har’Ukaani Ijisos. Eni ab’Íkorint gbuduu b’e yuo Ipol, e bang, ka wu umo. 9 K’irite kin r’uchu, Ipol a ne item. Ukaani Ijisos a de he dee, "Shere eni abin ne. Tyang abo re. Ye k’úchú k’ò bun de abe. 10 M yi n’awo kin, k’i yi r’uni ang’i ba sha-a iyem ne, k’ucheche dee m yi r’eni kin gbuduu k’Ikorint ngin." 11 Ipol a nyua chi nga k’irije kin pom ityen, faa abe irinyom irikang Atabuchi. 12 A be gbaje, ng’Igalio a shiri ukaani ang’i na gba r’iyia Akaya, Ijuus e tim n’ebene ka kwa Ipol ye k’è nam he uchi k’abia Igalio. 13 Abe e pom he ungwu dee, "Uni angin i faa eni iyem kín dee k’ì shi abe k’è he Atabuchi k’uchi k’ukwo ang’unaa iten a kang nang ne." 14 K’unyang ng’Ipol a kwa iyia k’ì he, Igalio a kung kang n’Ijuus dee, "K’amin Ijuus e kwa he be ngin dee a ben unaa, shi ijijaa iyem nga, k’m ka naa atyung yuo amin. 15 Ng’i yi ihung ang’amin e ha ebene gba r’irijun abe n’unaa inen nga ngin, amin è ye kang he r’ufo inen. M ba nam uchi angana re." 16 Ehe a libi r’abe hum iye yè k’ipi ang’e nam uchi ana. 17 Abe e kung Isostenes, ng’i yi ukaani ang’i na gba r’uchom ang’Ijuus e cha ushang, kwa kpom nga k’ipi ang’e nam uchi. Nyaa ng’abe e shi nang ngin, Igalio a tang iyia he abe re. 18 Ipol a nyua chi k’Ikorint ana be gbaje. A ka nokpo tyang eni ab’e bang, ye he k’inang-umo nuo k’iyia Isiria. Iprisila ahe n’Akwila e ye n’ahe. Mokpang ehe a ka tang ukwo yè k’Ikenkria, ehe a kung iyiri imin kwen wu ko, k’ucheche iyem ichicho ang’ahe a mang fam naa Atabuchi. 19 K’unyang ng’abe e gbaje be k’Efisus, Ipol a tyang Iprisila ahe n’Akwila. Uyen a nokpo ye k’uchom ang’Ijuus e cha ushang, ye kang n’abe gbe r’irinyom irikang Atabuchi. 20 Abe e de he dee ì nyua chi nga n’abe gbe igben; ehe a chwen, 21 kung de abe dee, "M ba tum ba, gbé k’i yi irityem Atabuchi nga." Ehe a ka nokpo yè k’Efisus ye he k’inang-umo, ye gbaje k’Isisaria. 22 K’unyang ng’Ipol a ye gbaje k’Isisaria ngana, ehe a gbe ye kang n’eni ab’e bang. A ka nokpo ye k’Antiok. 23 Ng’ahe a chi k’Antiok ngana be gbaje, ehe a nokpo yè nga, ten mia r’ipi woo, k’iyia Igalesha ahe n’Ifrijia, he eni ab’e bang unyuo dee è naa achi n’Atabuchi gbaa. 24 Ijuu kin ng’e kuo dee Apolos a ye k’Efisus. E fen he k’Aleksandria. Ehe i yi uni ang’a bi ungwu nga. A tum nyie Ashan Atabuchi tantan. 25 E faa he k’a nyie ukwo irikang Ukaani Ijisos, k’ehe i faa eni iyem tantan ha unyuo kangg gba r’ahe. Umo awuni ang’ahe a nyie gbe r’ahe ìhììhè h’a yi umo awuni ang’Ijon a mang wu eni. 26 I kang irikang han n’ushere k’uchom ang’Ijuus e cha ushang. K’unyang ng’Iprisila ahe n’Akwila e yuo iyem ab’ahe i kang ngin, abe e kuo he be k’uchom ibere, faa he iyem woo gbe r’ukwo ang’Átabuchi. 27 Apolos a chaa dee ahe i ya k’Akaya. Eni ab’e bang e he he unyuo dee ì ye. Abe e fuo ashan ke he, k’a kwa k’abo ye ke eni ab’e bang b’e yi k’Akaya dee abe è kpe he he. K’unyang ng’ahe a gbaje ye ka, ehe a ye fan eni ab’Atabuchi a ne abe ebeshe k’e bang, kpere abe gbaa. 28 Apolos a kang irikang n’Ijuus, he abe ihung kangg, fu abe k’achi eni woo, k’abe e nyie n’è máng be hara he fo re. Ehe a tyung abe yè k’Ashan Atabuchi dee Ijisos i yi Uni-irikpen ang’Atabuchi a mang fam naa dee ahe i ba chom nga.

19

1 K’unyang ng’Apolos i mang yi k’Ikorint, Ipol a kung ukwo ang’íríkwíé gbe ye k’Efisus. Ng’ehe a gbaje ye ka, a ne eni echicho ab’e bang. 2 A bii abe dee, "K’unyang ng’amin e bang har’Ikraist ngin, amin e kpe Okataa-Unyang a?" Abe e hara he dee, "Ehee, abere e nyinyie dee i yi r’iyem ang’e kuo dee Okataa-Unyang ne." 3 Ipol a kung bii abe dee, "Ibang umo h’amin e ka wu?" Abe e hara he dee, "Ang’Ijon nga." 4 Ipol a de abe dee, "Ijon a mang wu eni umo k’ì tyung dee abe e shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben. Ehe a mang de eni dee è bang har’uni ang’i ba ba pom n’àhē. Uni anga h’a yi Ijisos ngin." 5 Ng’abe e yuo angin, abe e wu umo k’irijun ang’Úkaani Ijisos. 6 Ipol a kung abo imin pom abe, k’Okataa-Unyang a be fan abe. Abe e ně kang iyem k’ungwu ubang ab’eni e yuo re, tum mang kang iyem ang’e yuo yè k’ungwu Atabuchi. 7 Enyiche abin woo e gbaje k’eni irifo-r’iha. 8 Ipol a ye kang irikang n’eni han n’ushere k’uchom ang’e cha ushang gbaje k’irihung uhere ichia. Ehe a kang n’abe gbe r’itung-ushe ang’Átabuchi dee k’ì shi abe k’è bang. 9 Eni echicho e shiri k’irishi akpuoni. Abe e dee e bang ne, shiri k’ijijaa akangani k’udyen gbe r’ukwo irikang Ukaani Ijisos. Ipol a nokpo tyang abe, kpe eni ab’e bang k’e ye n’ahe, k’a ně kang irikang n’abe achi-atanani kin kin kpemm k’uchom ang’Itiranus i faa eni iyem. 10 Ehe a faa eni nang kpemm gbaje k’aje aha. Iyem angin a ten anyi k’Ijuus abe n’Igrik woo ab’e yi k’iyia Asia e yuo irinyom irikang Ukaani Ijisos. 11 Atabuchi a shi akwani-ufo ab’a kwa ufo gbaa gbè k’inyamfo Ipol. 12 Akachif ahe n’iyem-ufo imin ab’ahe i chiri, eni e bang ya r’ahe fan eni ab’e yi gogo re, k’abe é mīā yè k’irinyom ibere, k’eni ab’e kwa unyim, unyim i hum iye tung abe. 13 - 14 A mang yi Ijuus echicho ab’e ten dee e libi r’unyim hum iye tung eni ufo. Ebwa Iskeba eni edieha h’e mang dee e sha iyem angin ngin. Iskeba i yi Ijuu ang’i yi uni ukaani ang’i shang ukum ka Atabuchi nga. Eni abin e dee e chim k’è kwa irijun Ukaani Ijisos libi r’unyim tung eni ufo. Abe e kang dee, "K’irijun Ijisos ang’Ipol i bun da eni gba r’ahe ngin, maa dee amin è hum iye." 15 K’irite kin, abe e kang nang n’unyiche kin ang’a kwa unyim. Unyim ang’a kwa he ana a kang dee, "Maa nyie Ijisos; n tum nyie gbe r’Ipol. Ayung h’a ka yi amin?" 16 Uni ang’a kwa unyim ngin a wubi kwa abe, kpom abe woo. Ehe a kpom abe ijijaa ikwun gbaa k’e pyebe. Abe e bu hum iye yè k’uchom ana utin-ibang. 17 K’unyang ng’Ijuus abe n’Igrik b’e yi k’Efisus e yuo iyem angin, abe woo e ka ně shere. Kung k’unyang angin, eni e ně ha Ukaani Ijisos k’uchi gbaa. 18 Eni ab’e bang gbuduu e hum iye nam k’iriwu eni abana woo, kang gbe r’ijijaa iyem ab’abe e mang shi. 19 Eni ab’é mang shi obudeyi é bang ashan ibere ab’abe e mang kwa sha obudeyi, be k’e tim shi ine k’eni woo e ne. K’unyang ng’abe e kang ūné ang’abe e nyie ashan abin woo, e buo he gu-he, a gbaje k’irigam une achirifo. 20 Gbè k’ukan Atabuchi, irinyom irikang Ukaani Ijisos a yen nang ye k’úchú, k’eni gbuduu e ka bang. 21 K’unyang ng’iyem angin a shi gbe, Ipol a dee ahe i gba k’iyia Imasedonia ahe n’Akaya, ya k’Ijerusalem. Ehe a dee, "K’unyang ng’maa gbaje ye ka, i yi kpēē k’m ya k’Irom bu." 22 Ehe a chom Itimoti ahe n’Erastus, eni eha ab’é yi kpere he, ye k’Imasedonia. Uyen a nyua chi gbe ungwa-igben k’iyia Asia. 23 K’unyang angin, k’ucheche ukwo irikang Ukaani Ijisos, eni echicho b’e yi k’Efisus e kibi irinam kangg ashini n’eni ab’e bang. 24 Eni Efisus e mang me uchom ikaani k’e ha anang ibere k’uchi. E kuo anang angin dee Atemis. Unyiche kin ng’e kuo dee Idemetrius a yi kwa isilba sha iyem kwekweekwe b’i cha n’uchom Atemis nang. Eni gbuduu é yi nyie iyem abin ya naa k’uchom ibere n’aturukpe nang k’e ha he k’uchi. Iyem angin a ten anyi k’eni gbuduu é yi shi okulo k’abo Idemetrius. 25 Nang ana, Idemetrius a kuo eni-okulo imin woo gu-he har’eni abi kin woo b’é yi shi unana okulo angin. A kung de abe dee, "N’amin e nyie dee okulo iten angin i ba r’ūné gbaa ka ti. 26 Amin e na, e tum yuo ka, n’Ipol angin a shi eni gbuduu irichom k’e bang har’ahe k’Efisus ngin, mang tung kwee k’i mia iyia ang’Ásia ngin woo. Iyem ab’itambin b’eni e sha, ng’eni e nyie ya naa n’aturukpe nang ka ha he k’uchi ngin, Ipol a dee iyem abin e yi k’irikpebe re gbangg. 27 K’abere e bam ufo iten ne, okulo iten angin i ben irijun. I yi dee okulo iten i ben irijun ìhììhè nga re; uchom ang’e ha anang iten Atemis k’uchi ngin i ba cha k’irikpebe fo re: Atemis angin ng’eni k’Asia woo har’iye angin e ha k’uchi ngin a! A ji dee irijun Atemis angin ng’a dyem ngin i ba ka ben a!" 28 K’unyang ng’abe e yuo iyem angin, irityem a kibi abe agbirini, k’abe e ně gbá irinyom dee, "Atemis ang’Éfisus a dyem iyen-iyen!" 29 K’ungwa-unyang kwee ifia a ka shiri mia r’irihung uchu Efisus woo. Eni e ye kung Igayus ahe n’Aristakus kwa. Eni eha abin e ba yè k’Imasedonia. Abe e mang yi ten n’Ipol. Eni e chu r’abe, k’abe woo e bu ache gbudugbudu ye k’udyara. 30 Ipol a dee i pom abe ya ka; eni ab’e bang e chwen dee ehe ì ye ka re. 31 Eni ekaani echicho k’iyia ana b’e yi edim Ipol e chom ichom fan ahe, tim he anung dee ì shi ata dee i tia abia ba ka k’udyara re. 32 Eni woo ab’e yi k’iriwu e ka tung he, k’abe e ně gba irinyom leeleelee, kang iyem atitye-atitye. Eni echicho gbuduu e nyinyie iyem ang’a ten anyi ng’abe e bu be nga ngin ne. 33 Ijuus e nyung Aleksanda nam ye k’úchú. Ab’echicho yè k’iriwu e ka ně da he iyem ang’ahe ì kang. A kum eni abo dee è wung, k’ahe ì kang irikang. 34 K’unyang ng’eni e be nyie dee ehe i yi Ijuus nga, abe e mang kibi r’ifia fo kpemm k’i gbaje k’akaraka iha. Abe é yi gbe dee, "Atemis ang’Éfisus a dyem iyen-iyen!" 35 Uni ukaani ang’i na gba r’udyara ana a nokpo nam, wung eni woo ifia, kung de abe dee, "Eni Efisus, n’amin e nyie dee eni k’iye angin woo e nyie dee eni ab’Éfisus e bam uchom Atemis, bia n’aturukpe imin ang’a mang mu yè k’irihung ataba be k’iye ngin. 36 Iyem abin i yi achichi ba, k’i yi r’uni ang’i ba chwen abe re. Amin è wung n’ifia; è shi iyem jii han n’ajimini re. 37 Amin é bé r’eni abin ngin dee abe e jì aji k’uchom Atemis nga re; e tum mang be r’abe ngin dee e kang ijijaa imin nga re. 38 K’Idemetrius ahe n’eni-okulo imin e yi r’irinam n’uni ichicho, abe è be kuo uni anga uchi. Ipi ang’e nam uchi i yi kin; eni ab’e tum nam uchi e yi kin. 39 K’amin e tum yi r’iyem ichicho ka, ng’amin e chaa fo, amin è be r’ahe k’abia ekaani udyara. 40 K’abere e bam ufo iten ne, e ba dee abere e yi r’abo k’irinam ang’ónyín ngin. I ba cha r’aten-anyi ang’abere e ba kang k’i cha k’irikpebe k’irinam angin ne." 41 K’unyang ng’ahe a kang angin mia, a de eni woo dee è yia.

20

1 K’unyang ng’irinam angin a mia, Ipol a chom k’è kuo eni ab’e bang. A kang irikang, he abe unyuo. K’unyang ng’ahe a mia, a de abe dee a shiri mate. Ehe a ka tang ukwo nuo k’Imasedonia. 2 A gbe k’iyia abana, kang irikang he eni ab’e bang unyuo kpuruu ye gbaje k’itang Igris. 3 Ehe a chi nga uhere ichia. A ka be gung ufo dee ahe i ya ha k’inang-umo ya k’Isiria. K’unyang ng’ahe i gung ufo ngana, a yuo dee Ijuus e gung fam ka dee e ba kwa he gwa. Ujim a ka be he k’irityem dee ì tum itum ye gbe k’Imasedonia. 4 Eni ab’e mang ye n’ahe h’e yi bin: Isopata ungwa Ipirus ng’i ba yè k’Iberiya; Aristakus ahe n’Isekundus ab’e ba yè k’Itesalonika; Igayus ng’i ba yè k’Idebe; Itikikus ahe n’Itrofimus ab’e ba yè k’iyia Asia, r’Itimoti. 5 Eni abin e chaa-ùchú iten ye chi ka k’Itroas nyang ti. 6 Unyang ang’e ja ipam ang’íbred ang’i mwia re a gbaje. K’unyang ng’e ji ipam angin gbe, abere e ka he k’inang-umo yè k’Ifilipai pom abe nuo k’Itroas. A kung ti ate adyang, abere e ka gbaje ye ka k’Itroas. Abere e nyua chi ngana ate adieha. 7 K’ugbugbe irite ang’útyāng, abere n’Ipol e gung k’è ji iriji gu-he k’è were irifo Ukaani Ijisos. Ipol a kang irikang n’eni abin. Ehe a kang irikang kpemm be gbaje k’ududyen uchu, k’ucheche dee ehe i ba nokpo k’achi-atanani. 8 E mang gbe ilampu gbuduu naa k’irihung uchom uchi ang’abere e mang jwen. 9 Ungwatung unyiche kin ng’e kuo dee Iyutikus a mang chi bia k’iwindo. Ehe i chicho ichomate nga. Ng’Ipol a kang kpemm ngana, Iyutikus a ka shiri k’une gbangg, ka mu yè ka k’irihung uchom uchi ana be k’itang. Irihung uchom angin a mang yi ang’irichia naa achi be k’itang. K’unyang ng’abe e shuru be kung he, e ka chuo dee ehe a ka fufo ma. 10 Ipol a shuru yè ka, be mu chi ungwatung ichomate ana, kung abo imin tye he he kirikiri. Ehe a de eni ab’e jwen ka dee, "Amin è shere re, è wung n’uchie. Ehe i chicho uwuuwum." 11 Ipol a ka tum itum ye k’uchom uchi ana, k’abe e kung iriji ji. Abe e jwen nga k’ehe a kang irikang n’abe kpemm k’achi a tan. Ipol a ka tang ukwo nokpo. 12 Eni abin e kung ungwatung ichomate ang’a mu k’itang ngin ye iriye uwuuwum. Iyem angin a nyin abe, k’irityem a ka be abe k’itang. 13 Abere e chaa-ùchú ye he k’inang-umo ye k’Asos. Yè ka h’Ipol a dee è tang he k’ahe pee ì he k’inang-umo angin ngin. Ehe a de ti dee è shi nang, k’ucheche dee uyen a kung ukwo ang’a gbe k’itang. 14 K’unyang ng’ahe a be fan abere k’Asos, abere e kung he he be k’inang-umo, k’abere e he abia ye k’Imitilini. 15 K’achi-atanani, abere e tang ukwo yè nga ye gbaje k’Ikios. K’irite ang’iriha abere e gbaje ye k’Isamos. K’achi-atanani imin abere e gbaje be k’Imilitus. 16 Ipol a mang dee ahe i ha k’ínáng ang’i ba gba k’Efisus re, tung ahe i ben unyang k’iyia Asia. I yi he r’achiriche; ehe a chaa k’ì ye k’Ijerusalem; ehe i tum chim k’ì ne dee ahe i gbaje ka mokpang irite ang’Ípentikos. 17 K’Imilitus Ipol a chom ichom ye k’Efisus dee è kuo eni ab’e yi ekaani k’iriwu eni ab’e bang k’è be fan ahe. 18 K’unyang ng’abe e be, ehe a de abe dee, "Amin e nyie n’maa chi n’amin, kung yè ka k’ugbugbe irite ang’maa gbaje be k’iyia Asia kpemm be kwom k’irite ang’maa tyang amin. 19 Ng’maa shi okulo ke Ukaani Ijisos ngin, maa pom ufo re; unyang ichicho ebechie i gba m k’achi k’iyem ab’i sha. Unyang ichicho Ijuus e sha m k’m kpa irinyuo kangg k’unyang ng’abe e gung fam n’e ba kwa m gwa. 20 Ng’i yiyi nang ngin, amin e nyie dee maa de amin iyem woo ang’ì máng be kpere amin; maa wam iyem nyere k’itang ne, k’unyang ng’maa mang de amin iyem abin, tum faa amin iyem k’udyen, k’iriwu eni woo, nang mia r’uchu inen woo. 21 Maa de Ijuus abe n’eni abi kin woo dee i yi kpēē k’abe è shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben, k’è shiri fan Atabuchi k’è bang har’Ukaani iten Ijisos. 22 "Yee ngin, Okataa-Unyang a kwa m k’ukan nuo k’Ijerusalem. Maa nyie iyem ang’i ba sha m yè ka re. 23 Iyem kin ang’maa nyie h’a yi dee, eni e ba kung mi ha igbakobo, ka m irinyuo, k’ucheche dee, yè kung-kung-kung ng’maa ye, Okataa-Unyang i da m gba r’ahe. 24 Irikpen iyi i yi m iyen-iyen ne. Iyem ang’m chaa k’m̀ shi kpēē h’a yi k’m̀ mia okulo ang’Ukaani Ijisos a ke m dee m̀ shi. Okulo angin h’a yi dee k’m̀ de eni ichom inung gbe r’ukwo ang’Atabuchi i na eni ebeshe. 25 "Maa ten k’iriwu inen woo ma, de amin gbe r’itung-ushe ang’Átabuchi. Aneten ngin, maa nyie dee i yi r’uni k’iriwu inen ngin ng’i ba na m k’irichi fo re. 26 Nang ana, k’ǹ de amin ngwangg onyin ngin dee, ujim iyi i yi ngwangg fan amin woo. K’ibibiibang a shi amin k’e mu, abo iyi i yi ka re, 27 k’ucheche dee maa de amin iyem woo gbe r’iyem ab’Atabuchi a chaa; maa wam iyem nyere tung amin ne. 28 Amin è bam ufo inen nang har’eni ab’Okataa-Unyang a he amin k’abo dee è ne gbe r’abe. Amin è chi n’ebam-utyam nang, k’è ne gbe r’eni Atabuchi ab’e bang, ng’ahe a shi k’e shiri eni imin gbè k’ebenung ang’Ungwa imin a wu. 29 Maa nyie angin dee, ng’m ba nokpo tyang amin ngin, eni echicho e ba ba k’iriwu inen utam kin n’ûkpàng i hum k’iriwu utyam, kwa utyam ja ngin. 30 Eni echicho e ba hum iye yè k’iriwu inen ngin, hen irihen chwa r’eni gbuduu fan ufo ibere, k’e nokpo tyang ukwo ang’áchìchī. 31 K’ucheche angin, amin è bam ufo inen. Amin è were n’maa tuo amin r’uchu r’ichie k’irihung aje achia, ng’ebechie a yi gbe m k’achi. 32 "Yee ngin, maa kung amin he Atabuchi k’abo, k’ì bam amin. Ichom ang’maa bun de amin gbe r’ukwo ang’Atabuchi i na eni ebeshe ngin, i ba bam amin, k’ucheche dee i yi r’ukan k’i sha ūnyāng inen k’i cha r’ukan, mang sha amin k’e cha r’iyem ab’Atabuchi a fam naa eni woo ab’ahe a wam naa ke ufo imin. 33 Maa bere ūné abe n’ifom uni re. 34 Amin eyen e nyie dee maa shi okulo k’abo iyi, ka kpere abere n’eni-utung iyi k’igbigbin iten. 35 K’iyem woo ang’maa shi, maa shi he dee k’ì tyung amin dee, gbè k’okulo ashini he ukan itambin h’abere è kwa kpere eni ab’e yi r’ukan ne ngin. I yi k’abere è were irikang ang’Ukaani Ijisos a mang kang dee, ’Uke akeni i ba r’irinen fa uke akpeni."’ 36 K’unyang ng’Ipol a kang irikang angin mia, ehe a kpi irinung k’itang gu-he n’abe woo, che ushang. 37 Abe woo é mang yi chie, ng’abe e kwa he gam, de he dee a shiri mate. 38 Iyem ang’a mang taa abe fu woo h’a yi ang’Ipol a de abe dee e ba na ahe fo re ngin. Abe e ka tung he gbaje ye k’ipi ang’ahe i ba ha k’inang-umo.

21

1 Abere n’Ipol e nokpo tung abe, ye he k’inang-umo ye chii k’Ikos. K’achi-atanani, abere e ye k’Irodos; yè ngin abere e nokpo ye k’Ipatara. 2 Abere e ne inang-umo ang’a nuo k’Ifinishia, ka he r’ahe. 3 Abere e tang ukwo ye gbe kung achi ne Isaiprus, gbe k’iku abu imin, ye k’Isiria. Abere e ye shuru k’Itaya, k’ipi inang-umo ang’abere e he i ba paa úkpàng. 4 Abere e ne eni ab’e bang b’e yi k’ipi anga, chi n’abe ate adieha. Abe e de Ipol gbè k’ukan ang’Ókataa-Unyang dee ì ye k’Ijerusalem ne. 5 Ng’unyang iten a gbaje, abere n’Ipol e mang tang ukwo iriten. Eni ab’e bang woo har’enye ibere r’ebwatung ibere e be tung ti k’ungwu irishaa. K’ungwu irishaa ana, abere woo e kpi irinung k’itang che ushang. 6 Abere e de ebene dee a shiri mate, ka ka nokpo ye he k’inang-umo. Abe e tum itum ye k’uchu ibere. 7 Abere e tang ukwo yè k’Itaya ngana, inang-umo iten a ye shuru k’Ipotolemais. Abere e ne eni ab’e bang b’e yi k’ipi anga, kang n’abe, chi n’abe irite kin. 8 K’achi-atanani, abere e nokpo, ye gbaje k’Isisaria. Abere e chi k’uchu Ifilip, ng’i yi uni ang’i bun ichom inung. A mang yi k’aku eni edieha ab’é mang wam dee è kpere eni k’Ijerusalem. 9 Ehe i yi r’ebwatung enyinye eni ene b’e bia iribia ma re. Abe e yi eni ab’é yuo yè k’ungwu Atabuchi kang. 10 Irite kwee a gbe, uni kin ang’i yuo yè k’ungwu Atabuchi kang, ng’e kuo dee Agabus, a be yè k’Ijudia. 11 Ehe a be fan abere, be kung ukuo Ipol ang’ahe i bua k’utin, kung kwa bua ufo imin k’abia ahe n’abo. Ehe a bua nang, kung kang dee, "Okataa-Unyang a dee, ’Ijuus ab’e yi k’Ijerusalem e ba kwa uyen ukuo angin bua itambin, kung he ka eni ab’e yi Ijuus ba re."’ 12 K’unyang ng’abere e yuo iyem angin, abere n’eni ab’e yi ka e tim Ipol anung dee ì ye k’Ijerusalem fo re. 13 Ipol a kang dee, "Ibang h’amin é chìè, k’ì shi k’irityem ì tyung mi ngin? Maa gung ufo dee k’è bua mi ukiri ìhììhè re. Maa gung ufo k’m̀ fo bu pee k’Ijerusalem k’ucheche Ukaani Ijisos." 14 Ng’abere e kang n’ahe, a bang ne ngana, abere e tyang abo, kung kang dee, "Iyem woo ì shi n’Atabuchi a chaa he dee ì shi." 15 Abere n’Ipol e chi ngin be gbaje, abere e gung ufo, nokpo ye k’Ijerusalem. 16 Eni echicho ab’e bang b’e yi k’Isisaria e kwa ti utung, ye r’abere k’uchu Imanason, k’abere è nyua chi nga. Imanason angin i ba yè k’Isaiprus. Ehe i mang yi k’aku eni ab’e bang yè k’ukpi-iku. 17 K’unyang ng’abere n’Ipol e gbaje be k’Ijerusalem, eni ab’e bang e kpe ti tantan. 18 K’achi-atanani Ipol har’abere ab’a titung e ye kang n’Ijems. Eni ab’ekaani woo e mang yi ka. 19 Ipol a ke abe onobe, ka de abe iyem woo ang’Atabuchi a ke ahe ukan k’a shi k’iriwu eni ab’e yi Ijuus ba re. 20 K’unyang ng’abe e yuo iyem angin, abe e pia Atabuchi. Abe e ka kung de Ipol dee, "Ungwiye iten, o na ka, Ijuus gbuduu e ka bang kin ma; ayini, abe echicho e naa Unaa Imosis kangg. 21 Eni e be de abe dee awo o faa Ijuus woo ab’e ne uchu k’ubang eni abi kin dee è naa Unaa Imosis fo re, è tēn ebwa ibere re, è tum shi inyamfo irikang iten ne. 22 Abere e ka ba sha gba r’angin denang, ng’abe e ba yuo dee o be ngin? 23 K’ucheche angin, abere e ba da-a iyem ang’ò shi. Eni ene e yi kin b’e fam iyem naa Atabuchi. 24 Ye fan abe, k’ò gu-he n’abe k’ukum ang’abe e ba shang dee k’è tuo ufo ibere tan ngin. Ke iyem woo ang’abe è máng be ke, k’abe è kung irishi ibere kwen. K’o shi nang, eni woo e ka nyie dee iyem ang’eni e be kang gbe r’awo ngin i yi achichi nga re. Abe e tum nyie dee o naa Unaa iten woo ka. 25 Gbe r’eni ab’e yi Ijuus ba re, b’e bang, abere e fuo ashan fan abe, de abe iyem ang’abere e chaa abe dee è shi ma. Abere e de abe dee è ji iriji ang’e shang ukum ne, è ji ebenung inyam ne; k’abe e gu inyam dee e ba ja, abe è shi ebenung imin k’ì wu, wu ko mokpang k’abe è ka ji he; abe è tum shi igbang ne." 26 K’achi-atanani, Ipol a ye gu-he n’eni abin, k’abe woo e tuo ufo ibere tan. Ehe a ka ye k’Uchom Atabuchi, ye de eni irite ang’ātùònī tan angin i ba mia. K’irite angana h’e ba shang ukum k’irishi ibere kin kin eni edyang woo ngin. 27 Ng’ate adieha ang’ātùònī tan a tung kwee k’ì mia, Ijuus echicho ab’e be yè k’iyia Asia e ne Ipol ka k’Uchom Atabuchi. Abe e shi eni woo ab’e yi ka k’e shiri k’irinam n’Ipol, kung he kwa. 28 Abe e ně gba irinyom dee, "Eni Israel, amin è ka kpere ti. Unyiche angin i ten mia r’ipi, faa eni woo iyem ijijaa gba r’eni iten. I faa dee è he Unaa ang’Imosis a ke ti k’uchi re, è tum mang kang ijijaa gbe r’Uchom Atabuchi angin. Ehe a shi abin ìhììhè re; a mang be r’eni echicho ab’e yi Ijuus ba re, be kin k’Uchom Atabuchi, be ben ipi angin ng’i yi kataa ngin." 29 Abe e kang iyem angin k’ucheche dee abe e mang ne Itrofimus ng’i ba yè k’Efisus; ehe a mang ten n’Ipol ka k’udyara. Abe e jim dee Ipol a be r’ahe ka k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi. 30 Irinam i ka yi mia r’ipi, k’eni woo e bu be k’ipi kin, kung Ipol kwa, ka chu r’ahe hum iye yè k’Uchom Atabuchi. E bang irishi Uchom Atabuchi ku ubwon kin. 31 Ng’abe e kwa dee e ba gwa Ipol ngana, uni ichicho a bu ye de ukaani isoja dee irinam i yi kin kangg k’Ijerusalem. 32 Unyiche angin a nokpo ukuukwo, kuo ekaani isoja ab’echicho r’isoja k’iku, bu be ka k’iriwu eni abana. K’unyang ng’eni ab’e sha irinam ana e ne ukaani isoja angin r’isoja imin, abe e tyang abo r’Ipol ikwun akpomini. 33 Ukaani isoja a be kung Ipol kwa. A de isoja imin dee è kung igbakobo iha tim he he. Ehe a kung bii eni abana dee, "Ayung h’a yi unyiche angin? Ibang h’ahe a shi?" 34 Eni ab’íríwū ana e ně kang iyem atitye-atitye gbuduu. Ifia a ka shiri iyen-iyen, k’ukaani isoja angin a nyie iyem ang’a ten anyi irinam ana kpēè re. Ehe a ka de isoja imin dee è ye r’Ipol k’ipi isoja. 35 K’unyang ng’Ipol a ten gbaje k’ipi ang’e muo ya k’uchom uchi, eni ab’íríwū ana e ka ně sha taanung fo re, k’isoja e kung Ipol akungini. 36 Eni abana e pom he k’iku, e gba irinyom dee, "È gu he, è gu he." 37 K’unyang ng’isoja e kwa Ipol dee e nuo k’ipi ibere ngana, Ipol a bii ukaani isoja dee, "O tyang mi k’ǹ da-a iyem ne a?" Ehe a kung bii Ipol dee, "O kang Igrik ma a? 38 A ji dee awo h’o yi uni Ijipt ang’a mang tia irinam ngin ne a? Unyiche anga a mang tia irinam k’unyang itum ana, kpe eni uno irifo b’e kwa iyem ebedie, pom ufo imin k’iku ye k’iribu." 39 Ipol a kung hara he dee, "Ami yi Ijuu nga. E fen mi k’Itasus k’iyia Isilisia. M yi ungwan yè k’udyara ikaani nga. Chuchu, ka ke m ukwo, k’m kang irikang n’eni abin." 40 Ukaani isoja a ke he ukan dee ì kang irikang. Ipol a nam k’ipi ang’e muo ya k’uchom uchi ngana, kum eni abo dee è wung n’ifia. K’unyang ng’abe e ka wung, Ipol a kibi irikang akangani n’abe k’ungwu ubang Ijuus.

22

1 Ipol a dee, "Ebwiyaa har’ekaani, amin è naa atyung, k’amin è yuo iyia ang’m ba ha ngin." 2 Ng’abe e yuo ng’ahe i kang k’ungwu ubang Ijuus ngana, abe e ka wung n’ifia. Ipol a kung de abe dee, 3 "Ami m yi Ijuu nga. E fen mi k’Itasus k’iyia Isilisia. Maa chi k’Ijerusalem ngin kan be k’uchi. Igamelia a faa mi Unaa ang’ab’īchíá iten tantan, k’m ha Atabuchi k’uchi mia irityem iyi woo, utam kin n’amin ab’e jwen ngin onyin ngin e sha ngin. 4 Eni ab’e mang pom ukwo irikang Ijisos, maa ke abe irinyuo, gu abe. Maa kwa eni ab’echicho, enyiche har’enyinye, ye ku irishi he. 5 Ukaani eni ab’e shang ukum har’ikum udyara woo e yi k’è nam mi iteeshe angin dee iyem ang’m kang ngin i yi achichi nga. Abe e fuo ashan ke m dee k’m̀ kwa ye ke eni iten Ijuus b’e yi k’Idamaskus. Maa mang ye ka dee k’m̀ ye kwa eni ab’e bang har’Ijisos be he k’igbakobo k’Ijerusalem, k’è ke abe irinyuo. 6 "Ng’maa ten be gbaje kpuokpuo fan Idamaskus, r’ichie iyem a nibi abo yè k’irihung ataba. Ipi a ka kung ngwangg he m, 7 k’maa mu k’itang. Maa yuo irinyom uni ang’a kang n’ami dee, ’Isol, Isol, ibang h’o ka m irinyuo nang?’ 8 "Maa kung bii dee, ’Ukaani, awo ayung nga?’ "Ehe a hara mi dee, ’Ami Ijisos ang’Ínajaret h’o ka m irinyuo ngana.’ 9 Eni ab’e ye n’ami e ne utanani angin. Abe e yuo irinyom uni ang’a kang n’ami ngin ne. 10 "Maa kung bii he dee, ’Ukaani, m̀ shi denang ke?’ "Ehe a kung de m dee, ’Nokpo yè k’itang, k’ò ye k’Idamaskus. Yè ka e ba da-a iyem woo ang’Atabuchi a chaa wo dee k’ò shi.’ 11 Utanani ana a kung mi faa irichi. Nang ana, eni ab’e ye n’ami e kwa m abo ye k’Idamaskus. 12 "Unyiche kin ng’e kuo dee Ananayas a be ne m. Ananayas i yi uni ang’i shere Atabuchi nga, ng’i naa Unaa iten tantan, k’Ijuus ab’e yi k’Idamaskus e ha he k’uchi. 13 Ehe a be nam n’ami ngana, kung de m dee, ’Ungwiyaa Isol, irichi iwon ì buu, k’ò ne ine.’ Ukuukwo k’unyang angana pii maa ně na ine, k’maa ne ahe iyen. 14 "Ananayas a ka mang kung kang dee, ’Atabuchi ang’ab’ichia iten é yi he he k’uchi ngin a ne wo wam ma dee k’ò nyie ukwo imin, k’ò ne Ungwatung imin ng’i yi kpakpa, k’ò yuo he n’ahe i kang n’awo. 15 O ba nè da eni woo gba r’iyem ab’o ne har’ab’o yuo ngin. 16 Yee ngin, o mang nyua chi nyang ibang? Nokpo, k’ò wu umo, k’iben iwon ì tuo tan, k’ò che ushang ke Ukaani Ijisos.’ 17 "Maa ka tum be k’Ijerusalem. K’irite kin, ng’maa mang yi k’Uchom Atabuchi m cha ushang, maa ne item. 18 Maa ne Ukaani Ijisos ng’ahe a nam i da m dee, ’Nokpo tung Ijerusalem achiiche, k’ucheche dee iyem ang’o ba da eni abin gba r’ami ngin, abe e ba bang ne.’ 19 "Maa de he dee, ’Ukaani, eni abin e nyie dee maa mang ten k’uchom ab’e cha ushang kin kin, kwa eni ab’e bang har’awo, kpom abe ikwun, he abe k’igbakobo. 20 K’unyang ng’e mang gu Istiben, ang’a mang yi de eni iyem gbe r’awo ngin, maa nam nga bang dee è gu he. Eni ab’e gu he e bang iyem-ufo ibere be gung k’m̀ bam abe ahe.’ 21 "Ukaani Ijisos a kung de m dee, ’Be, k’ò be nuo. M ba chom wo ya r’igben hee fan eni ab’e yi Ijuus ba re."’ 22 Eni abana e naa atyung yuo Ipol kpemm be gbaje k’ipi ahe a kang iyem angin ngin. Abe e ka kibi irinyom agbeni dee, "Amin è gu he. Ehe i yi k’ì chi k’iye angin fo re." 23 Ng’abe e gba irinyom, pere ifom ibere yaa ya ka, fuo uyara wa ya k’uchi ngana, 24 ukaani isoja a de eni imin dee è ye kung Ipol ye k’ipi isoja. A de abe dee è kpom he ikwun, k’è bii he aten-anyi ang’eni ē gbâ fia ifia ha he nang ngana. 25 Ng’abe e yaba he chi irihung k’itang dee e ba kpom he ngana, Ipol a ka bii ukaani isoja ang’a nam nga dee, "Unaa a dee è kpom uni Irom ikwun jii han n’ùchì ang’e nam he tang iribi ke he a?" 26 K’unyang ng’ukaani isoja a yuo iyem angin, a ye de ukaani ibere woo gbe r’ahe. A ka kung bii he dee, "O ba sha unyiche angin denang, ng’ahe i yi uni Irom nga ngin?" 27 Ukaani ibere woo ana a ye bii Ipol dee, "Awo o yi uni Irom nga a? De m." Ipol a bang dee, "Ee, m yi uni Irom nga." 28 Ukaani ana a ka kung de he dee, "Ami m ke ūné dyem ugboo mokpang m ka shiri uni Irom." Ipol a de he dee, "Ami ngin, ide iyi i yi uni Irom nga." 29 Eni ab’e nam dee è be bii Ipol abibii e ka nyam nokpo nam yè k’itum tung he. Ukaani isoja ana a ka ně shere ng’ahe a be nyie dee uni Irom h’ahe a tim igbakobo he he k’abo ngin. 30 Ukaani isoja angin a chaa k’ì nyie iyem ang’a ten anyi ng’Ijuus e pom Ipol ungwu ana. K’achi-atanani, a kung Ipol wam tyang abo yè k’igbakobo. A kuo ekaani Ijuus woo har’ekaani eni ab’e shang ukum gung, ka be r’Ipol be nam k’udyen ibere ngana.

23

1 Ipol a ne ekaani abin achi dangg, kung kang dee, "Ebwiyaa, k’achi Atabuchi maa shi iyem woo k’ukwo ang’i yi tantan be kwom onyin ngin, k’ujim iyi i yi ngwangg." 2 Ng’ahe a kang iyem angin ngana, Ananayas, ng’i yi ukaani eni ab’e shang ukum, a de eni ab’e nam kpuokpuo fan Ipol dee è gbiri he abo k’ungwu. 3 Ipol a kung de he dee, "Atabuchi i ba kpom awo pee, awo ang’o yi n’ugigiri ang’e shung utyem nang ngana. O chi ngin dee k’ò nam mi uchi n’Unaa a kang, h’awo iyen o tum n’Ùnàà anga ben ngin ng’o da eni dee è gbiri mi abo ngana." 4 Eni ab’e nam kpuokpuo fan Ipol e bii he dee, "O shere re a? Ukaani eni ab’e shang ukum ka Atabuchi, h’o ka he ichwan a?" 5 Ipol a dee, "O! Ebwiyaa, maa nyie dee ahe nga re. E fuo k’Ashan Atabuchi dee, ’Kang ijijaa uni ang’i na gba r’eni iwon ne."’ 6 Ng’Ipol a nyie dee k’iriwu eni ekaani abin, echicho e yi k’iriwu Isadusis, echicho e yi Ifarasis nga ngana, a kung kang k’irinyom angi lee k’iriwu ibere nga dee, "Ebwiyaa, ami m yi Ifarasi nga. Ide iyi i tum yi Ifarasi nga. E nam mi uchi ngin k’ucheche dee maa naa achi dee uni i wum yè k’irifo." 7 K’unyang ng’ahe a kang angin, Ifarasis abe n’Isadusis e shiri k’irifuu n’ebene, k’eni ab’íríwū angana e ka che aku iha. ( 8 Isadusis e bang dee uni i wum yè k’irifo re. Abe e tum bang dee idengeli abe n’ūnyāng e yi re. Ifarasis e bang dee iyem abin woo e yi.) 9 Ifia a ka shiri iyen-iyen. Ekaani echicho ab’e faa eni Unaa b’e yi Ifarasis e nokpo nam, he ihung k’udyen ngana gbe dee, "I yi r’iyem ang’abere e ne uni angin ng’ahe a shi ben uben ne. O ne re dee ūnyāng ichicho a kang irikang n’ahe achichi, gb’ūnyāng nga re, ichicho re idengeli nga." 10 Abe e ně fuu irifuu gbaa, k’ukaani isoja a ně shere. A ka shiri he n’eni abana e ba kung Ipol haa ja ma ngin. Nang ngana, ehe a de isoja imin dee è ye kpe Ipol k’ukan nokpo ye k’ipi isoja. 11 K’irite ana r’uchu, Ukaani Ijisos a be nam n’Ipol, kung de he dee, "Shere re o. N’o de eni gbe r’ami k’Ijerusalem ngin, nang h’o ba da eni ab’e yi k’Irom bu pee ngin. 12 K’achi-atanani r’ite Ijuus echicho e gung fam naa, kung afo tem dee e ba ja iriji re, tum ngwa umo re kpemm k’abe è gu Ipol. 13 Abe e yebe gbe eni achaaha b’e mang tim dee e ba sha iyem angin ngin. 14 Abe e ye fan ekaani eni ab’e shang ukum har’ekaani ab’údyàrà, ka kung de abe dee, "Abere e fam naa kin, kung afo tem dee e ba ja iyem ne kpemm k’abere è gu Ipol. 15 Iyem ang’amin e ba sha h’a yi dee, amin har’ekaani woo è chom fan ukaani isoja ang’Írom, k’è de he dee ì chom Ipol be fan amin. Amin è shi ihihiri dee amin e chaa k’è yuo ùchì imin gbaa. Abere e ba gwa he mokpang i ka gbaje ba kin." 16 Ungwatung unyiche ng’ungwiye Ipol ang’unyinye a fen, a yuo iyem ang’abe e fam naa ngin. Ehe a nokpo ye k’ipi isoja, ye de Ipol. 17 Ipol a kuo ukaani isoja kin, kung de he dee, "Ye r’ungwatung unyiche angin ye fan ukaani inen. I yi r’iyem kín k’i ba da he." 18 Ehe a kpe he ye ka fan ukaani ibere. Isoja angin a de ukaani imin dee, "Ipol ang’i yi k’igbakobo ana a chom kuo mi, ka de m dee m̀ be r’uni angin fan awo. Ehe i yi r’iyem k’i ba da-a." 19 Ukaani isoja angin a kung abo kwa ungwa ungwiye Ipol ana nokpo ye k’irifuu, kung bii he dee, "Ibang h’o dee o ba da m ngin?" 20 Ungwa ungwiye Ipol a kung de he dee, "Ijuus e tim gu-he, ka de ekaani dee è be de wo dee ò chom Ipol fan abe ufo. Abe e ba sha ihihiri dee e chaa k’è yuo gbe r’ùchì imin gbaa. 21 Bang naa atyung yuo abe re, k’ucheche dee eni e nyere ka k’ukwo yebe gbe eni achaaha dee e ba gwa he. Abe e fam naa, kung afo tem dee e ja iriji re, tum ngwa umo re kpemm k’abe è gu Ipol. Abe e gung ufo jwen ka ma; a nè tung k’è yuo iyem ang’o ba kang nga." 22 Ukaani angin a kung de he dee, "De uni ichicho-ichicho dee o be de m ne o." Ehe a ka de he dee ì nokpo. 23 Ukaani isoja angin a kuo ekaani isoja eni eha, kung de abe dee, "Amin è kuo isoja eni achirifo r’ab’e pom k’itum ukam-inyam eni achaachia r’ahe irifo, r’ab’e kwa irikung eni achirifo, k’è gung ufo tang ukwo nuo k’Isisaria r’uchu ngin k’akaraka idiene. 24 Amin è chun ukam-inyam ke Ipol k’ì pom, k’amin è ye r’ahe dumoo ye ke ukaani Ifeliks." 25 Ukaani isoja ana a fuo ileta chom fan Ifeliks dee: 26 Iklodius Lisias h’a fuo ileta angin ngin. Maa fuo he fan ukaani Ifeliks. Maa ke wo onobe. 27 Ijuus e mang kwa unyiche angin dee e gwa. Maa ye r’isoja iyi k’è ye kpe he, ng’maa yuo dee ehe i yi uni Irom nga. 28 Ng’maa chaa dee k’m̀ nyie iyem ang’a ten anyi ng’abe e pom he ungwu ana, maa ye r’ahe fan ekaani ibere. 29 Maa ne dee iyem ang’e pom he ungwu gbe r’ahe h’a yi unaa ibere abeneni; i yi r’iyem ang’ahe a shi k’è máng be gu he re; i yiyi k’è máng be he he igbakobo re. 30 Maa yuo dee Ijuus echicho e fam naa ka dee e ba gwa he, h’maa dee m chom he ya fan awo ukuukwo ngin. Maa de eni ab’e pom he ungwu dee è pom wo k’è ye nam uchi k’abia iwon. 31 Isoja abin e shi n’e de abe. Abe e kung Ipol nokpo r’uchu ana ye gbaje k’Antipatris. 32 K’achi-atanani isoja ab’e ten k’abia e tum itum ye k’ipi ibere k’Ijerusalem, k’ab’e pom k’ukam-inyam e nè ye r’ahe k’úchú. 33 Abe e ye gbaje ka k’Isisaria, kung ileta ye ke ukaani Ifeliks, ka kung Ipol he he k’abo. 34 Ehe a buo ileta angin, ka kung bii Ipol iyia ipi ang’ahe i ba. Ng’ahe a yuo dee Ipol i ba yè k’Isilisia, 35 ehe a kung de he dee, "Unyang ng’eni ab’e pom wo ungwu e be maa, m yuo uchi iwon." A de isoja dee è ye r’Ipol ye he k’uchu ang’Ushe Iherod a me ngana, k’è bam he.

24

1 A gbaje k’irihung ate adyang, Ananayas, ng’i yi ukaani eni ab’e shang ukum, a be ka k’Isisaria. Ehe a be r’eni ekaani echicho r’uni ang’a nyie unaa ng’e kuo dee Itetulus. Abe e be fan Ifeliks, be bun ungwu iyem ang’abe e dee Ipol a shi ng’abe e yi r’irinam n’ahe ngin. 2 E kung Ipol kuo be k’abia Ifeliks. Itetulus a ka nokpo nam kibi Ipol ungwu apomini. Ehe a dee, "Ukaani Ifeliks, a gbe igben ma, ng’ipi iten a kwun kpataa han n’irinam k’ucheche achi-adeni iwon k’ukwo ang’o na gba r’abere ngin. O ten anyi k’e shi iyem inung gbuduu ma dee k’ì kpere ubang iten. 3 Yè kung-kung-kung ng’e shi iyem abin, i nyin ti mia unyang woo. Abere e pia-a gbaa dee o shi. 4 K’m̀ ben wo unyang ne, maa tim wo anung dee ò naa atyung k’ò yuo ùchì iten angin ng’m ba kang iyem kwee gba r’ahe ngin. 5 "Unyiche angin, abere e nyie he dee i yi uni ang’i tia irinam nga. Ehe i tia irinam ka Ijuus mia r’ipi woo k’iye angin. Ahe h’a yi ukaani aku eni ab’e kuo dee Inajarin. A kwom k’abin ìhììhè re. 6 Ehe a mang chim dee k’ì ben Uchom Atabuchi. K’ucheche ana, h’abere e kwa he ngin. [Abere e chim dee k’è nam he uchi gbè k’Unaa iten. 7 Ilisias, ukaani isoja, a be r’isoja imin, k’e be kpe he k’ukan tung ti. 8 Ilisias a ka ke ukan dee eni ab’e pom he ungwu è be fan awo k’ò nam uchi angin.] K’o bii he abibii naa atyung yuo he, o nyie achichi dee a shi iyem ab’abere e pom he ungwu bin." 9 Ijuus ab’é yi pom Ipol ungwu bin e bang dee iyem abin i yi achichi ba. 10 Ifeliks a ka yaa Ipol abo dee ì kang irikang ke. Ipol a he iyia dee, "Maa nyie wo dee o yi ukaani k’o nam eni uchi k’ubang iten ngin k’a gbe igben ma. K’ucheche angin, maa nen k’m̀ he iyia iyi. 11 Gbé k’o bii, o nyie dee a gbe ate irifo-r’iha ma re, ng’maa ye Atabuchi aheni k’uchi k’Ijerusalem ngin. 12 Eni abin e ne m k’m he ihung n’uni ichicho k’Uchom Atabuchi re. Maa tum tia irinam k’iriwu eni k’uchom ab’e cha ushang abe n’ipi ichicho-ichicho k’Ijerusalem ne. 13 Abe e yi r’iyem ang’e ba kang k’ì tyung wo dee ungwu ang’abe e pom mi ngana i yi achichi nga re. 14 K’ǹ de wo achichi, Atabuchi ang’ab’ichia iten é yi he k’uchi h’m ha k’uchi ngin. M ha he k’uchi k’ukwo angin ng’eni abin e kang dee i yi kpakpa re ngin. Maa bang k’iyem woo ab’Unaa iten a kang, har’iyem ab’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e fuo. 15 Maa naa irityem n’Atabuchi utam kin n’eni abin e naa, dee eni ab’e shi kpakpa abe n’eni ab’e shi ijijaa e ba wum yè k’irifo. 16 Nang ana, m chim r’ukan iyi woo dee k’m̀ shi iyem k’ujim iyi ì chi ngwangg k’achi Atabuchi nang har’eniom. 17 "Maa nokpo yè k’Ijerusalem k’irije yeeyee a gbe yè k’itum, h’m ka tum itum ye ka dee m nuo r’ūné nuo ya ka eni iten ab’e kwa irikanya, k’m̀ mang shang ukum ke Atabuchi yè ka. 18 K’unyang ng’maa kwa iyem abin m sha, h’abe e ne m k’Uchom Atabuchi ngin. Angin a tum mang yi k’unyang ang’maa mia ukum ātùònī tan ng’maa shang ke Atabuchi. Eni e mang gigung iriwu nga re. Eni e fia ifia re; e tum tia irinam ne. 19 Ijuus echicho e mang yi nga. Abe e mang be yè k’Asia. K’abe è be chi r’iyem dee e pom mi ungwu r’ahe nga, k’abe eyen r’ufo ibere h’è máng be nam k’ipi angin k’achi iwon ngin. 20 Gb’eni ab’e jwen bin nga, abe è kang iyem ang’uchi a kwa m r’ahe k’unyang ang’e nam mi uchi k’abia ekaani ibere ngin. 21 Iyem kin ang’maa shi ìhììhè h’a yi dee, k’unyang ang’maa nam k’abia ibere, maa mang gbe lee dee, ’Onyin ngin, amin é nam mi uchi k’ucheche dee maa naa irityem dee uni i wum yè k’irifo."’ 22 Nang ana, Ifeliks, ng’a nyie iyem tantan gbe r’ukwo irikang Ukaani Ijisos, a kung uchi angin ku, kung de abe dee, "K’unyang ng’Ilisias ukaani isoja a be ma, n tang uchi inen." 23 A de ukaani isoja ang’i na gba r’Ipol dee ì tum n’àhē ye k’ì bam he; ì tum tim igbakobo he he re. K’edim imin e dee e kpere he, ka he iyem ab’a gbin he, ì jung abe ukwo re. 24 A bè irite wu, Ifeliks a be r’unye imin Idrusila. Idrusila i yi Ijuu nga. Ifeliks a chom ye kuo Ipol be. A naa atyung yuo Ipol n’ahe i da he gba r’abangani har’Ikraist Jisos. 25 Ng’Ipol a ně kikikang gba r’iyem ab’i yi kpakpa ashini, ufo akwani kwa, bia r’uchi ang’Atabuchi i ba nam eni ngana, Ifeliks a kibi ashereni, ka kung de Ipol dee, "A nyuo wo ke; ka ye. K’maa ne unyang fo, m ba chom kuo wo, k’o ba." 26 Kung k’unyang angin, ehe a ně naa achi dee Ipol i ba ka he ūné, nyie abo uchi. K’ucheche angin, Ifeliks a ně chom fan Ipol achichiiche, kang irikang n’ahe. 27 Ng’aje aha a gbe, Iposius Festus a be shiri igobono kpe irishi Ifeliks. Ng’Ifeliks a chaa k’ì shi nyin Ijuus ngana, ehe a tyang Ipol he ka k’igbakobo.

25

1 Ifestus a be kibi okulo imin ashini. A chi k’Isisaria gbaje k’ate achia, ehe a nokpo ye k’Ijerusalem. 2 Yè ka k’Ijerusalem, ekaani eni ab’e shang ukum r’eni ekaani Ijuus e be de he gbe r’irinam ang’abe e yi r’ahe n’Ipol. 3 Abe e chaa k’è wam eni nyere k’ukwo k’è gu Ipol. K’ucheche angin, abe e tim Ifestus anung dee, "Gb’o chaa dee o sha k’ì nyin ti, chom Ipol k’ì be k’Ijerusalem." 4 Ifestus a kang dee, "E ku irishi he Ipol k’Isisaria. Ami iyen n tum ba tum itum ya ka yee ngin. 5 Gb’amin e jim dee ehe a shi iyem ijijaa, amin è chom ekaani inen echicho k’è ye n’ami, k’è ye pom he ungwu ka." 6 Ifestus a mang nyua chi nga n’abe k’ì gbaje k’irihung utyang iha re. Ehe a ka nokpo tum itum ye k’Isisaria. K’achi-atanani ehe a buu uchi. A dee è kuo Ipol be r’ahe k’è nam uchi. 7 K’unyang ng’Ipol a be, Ijuus ab’e be yè k’Ijerusalem e nokpo nam kirikiri tang achi he he. Abe e kibi Ipol ungwu apomini dee a shi ijijaa iyem gbuduu. Nang nyaa, i yi r’iyem ang’abe e tyung dee ungwu ang’abe e pom he ngin i yi achichi nga re. 8 Ipol a he abe iyia dee, "I yi r’iyem ijijaa ang’maa shi ka k’a ben Unaa Ijuus re; n tum ben unaa gbe r’Uchom Atabuchi re. Maa tum kang iyem ijijaa gbe r’ushe Irom ne." 9 Ng’Ifestus a chaa dee k’ì shi iyem nyin Ijuus ngana, a ka kung bii Ipol dee, "O chaa k’ò ye k’Ijerusalem k’ǹ nam amin uchi angin yè ka a?" 10 Ipol a he Ifestus iyia dee, "Awo o nam kpe irishi ang’úshé Irom ngin. K’ipi angin h’è máng be nam mi uchi ngin. Awo iyen o nyie tantan dee i yi r’iyem ijijaa ang’maa shi Ijuus re. 11 K’m shi iyem ijijaa k’è tang iribi ke m dee e gwa m nga, k’e dee e gwa m, m chwen ne. Gb’iyem ang’abe e pom mi ungwu ngin i yi achichi nga re, i yi k’uni ì kung mi ha abe k’abo re. Maa chaa dee è fuo uchi iyi k’è ye nam k’abia ushe Irom." 12 Ifestus a gbegbe kuo eni imin tim adu n’abe, ka be kung de Ipol dee, "O dee o fuo uchi iwon nuo fan ushe Irom maa, k’abia ushe Irom h’o ba nām̀ k’è nàm wo uchi iwon ngin." 13 A bè irite wu, Ushe Agripa ahe n’Ibenis e be k’Isisaria dee e nuo ba kang n’Ifestus. 14 Ng’abe e ba cha nga k’irite gbuduu ngana, Ifestus a de Agripa gbe r’uchi Ipol. Ehe a de he dee, "Unyiche kin i yi ngin kin ng’Ifeliks a he k’igbakobo. 15 K’unyang ng’maa ye k’Ijerusalem, ekaani eni ab’e shang ukum har’ekaani Ijuus woo e be de m gbe r’irinam ang’abe e yi r’ahe n’ahe, dee ǹ nam uchi tang iribi ke he. 16 "Maa de abe dee unaa Irom i yi dee, mokpang k’è kung uni ang’e pom he ungwu he eni k’abo, e tyang he k’ì bun ungwu uchi imin k’achi eni ab’e pom he ungwu ana. 17 Abe e be n’ami, maa ben unyang ne, m buu uchi k’achi-atanani, k’è be r’ahe. 18 K’unyang ng’eni-irinam imin e nokpo nam kibi he ungwu apomini, iyem ijijaa ab’maa naa irityem dee abe e ba pom he ungwu dee ehe a shi, abe e kang dee ehe a shi aba re gbangg. 19 Iyem ang’abe e kang h’a yi ihung ang’abe e he gbe r’ukwo ang’abe e ha Atabuchi k’uchi ahe n’unyiche kin ng’e kuo dee Ijisos ng’a fufo ma, ng’Ipol a dee ehe i cho uwuuwum. 20 Maa nyie n’m̀ máng be tang uchi angin ne. K’ucheche angin, maa ka bii Ipol dee ehe a chaa k’ì ye k’Ijerusalem k’è nam uchi angin yè ka a? 21 Ipol a chwen; ehe a dee è fuo uchi imin k’è ye nam k’abia ushe Irom. Maa dee eni è bam he kpemm k’m̀ chom he ye k’Irom." 22 Agripa a kung de Ifestus dee, "Maa chaa k’m̀ yuo he r’ufo iyi." Ifestus a dee, "Ufo maa, o yuo he." 23 K’achi-atanani, ekaani isoja har’eni ekaani ab’e na gba r’irihung udyara ana e ka dim utung he abia n’Agripa ahe n’Ibenis k’e be chi k’itang k’uchom ikaani ang’e jwen yuo irikang. Ifestus a ke ukan dee è ye be r’Ipol. 24 Ifestus a kung kang dee, "Ushe Agripa har’eni ab’e yi n’abere ngin kin woo, amin e na unyiche angin ka; ahe h’Ijuus woo k’Ijerusalem har’Isisaria ngin e tim mi anung, gbe irinyom dee è gu he. 25 Maa ne dee ehe a shi iyem ang’i yi k’è gu he re. K’ucheche dee ehe a dee è fuo uchi imin k’è ye nam k’abia ushe Irom, maa dee m ba chom he ya k’Irom. 26 Maa nyie iyem ang’m̀ máng be fuo gbe r’ahe re. K’ucheche angin h’maa be r’ahe fan amin ngin, k’ucheche ang’iwon fu woo, Ushe Agripa, dee k’ò naa atyung yuo he, k’m̀ nyie iyem ang’m̀ máng be fuo. 27 M jim dee i cha k’irikpebe re k’e chom uni igbakobo nang ye jii; i yi kpēē k’è fuo iyem ab’abe e pom he ungwu dee a shi bana chom ya bu pee."

26

1 Agripa a kung de Ipol dee, "E ke wo ukwo dee ò he iyia iwon ma. Kang ke." Ipol a nia abo imin, kibi irikang akangani dee, 2 "Ogamode Agripa, maa nen onyin angin k’n nam ngin k’abia iwon k’m̀ bun ungwu uchi iyi gbe r’iyem woo ab’Ijuus e pom mi ungwu dee maa shi. 3 Iyem kin ang’a nyin mi fu woo h’a yi dee awo iyen o nyie gbe r’inyamfo irikang Ijuus woo tantan har’iyem ab’abe e ha ihung gba r’abe. K’ucheche angin, maa tim wo anung dee ì nyung wo irityem ne; naa atyung, k’ò yuo mi. 4 "Ijuus woo e nyie mi n’m yi kung yè k’ichun iyi. Abe e nyie iyem woo ab’m shi kpi iku yè k’unyang ng’m mang yi k’ipi e fen mi nang har’unyang ng’m mang yi k’Ijerusalem. 5 Abe e nyie mi k’a gbe igben ma, dee m yi k’aku eni ab’e kuo dee Ifarasis nga. Aku Ifarasis h’e naa Unaa iten fa aku ab’a titung woo. K’eni abin e chaa dee e kang achichi nga, k’e da-a gba r’ami dee iyem ang’m kang ngin i yi achichi nga. 6 Yee ngin, k’ucheche dee maa naa irityem k’iyem ang’Atabuchi a fam naa ab’ichia iten, h’m nam onyin angin k’uchi anamani ngin. 7 Iyem angin ng’Atabuchi a fam naa ngin h’ityang iten irifo-r’iha woo e naa irityem dee e ba kpa, ng’abe e ha Atabuchi k’uchi mia ukan ibere woo r’uchu r’ichie ngin. Ukaani, k’ucheche angin h’Ijuus e pom mi ungwu ngin. 8 Ibang h’a yi aten-anyi ang’i yi amin n’àkànyà k’è bang dee Atabuchi i wum eni yè k’irifo ngin? 9 "Ami iyen r’ufo iyi maa mang jim mokpang dee m yi k’m̀ shi iyem woo ang’m̀ máng be shi ma k’m̀ ben irijun Ijisos ang’Ínajaret ngin. 10 Iyem angin h’maa mang yi shi k’Ijerusalem ngin. Ekaani eni ab’e shang ukum e ke m ukan k’m kwá eni Atabuchi gbuduu, kwà irishi ha. Maa mang yi bang k’unyang ng’abe e dee e gwa abe. 11 Maa ten k’uchom ab’e cha ushang atitye-atitye, kwa abe, ke abe irinyuo. Maa mang yi kwa abe k’ukan, chim dee k’m̀ shi abe dee è kang ijijaa gbe r’Ijisos. Maa mang ben irityem n’abe gbaa, ten ye nang har’ipi ab’i yi ubang iten nga re, kwa abe, ke abe irinam. 12 "Ukaani, k’irite kin, ekaani eni ab’e shang ukum e ke m ukan dee m̀ ye shi iyem angin k’Idamaskus. 13 Maa tang ukwo yè kin ye gbaje k’ukwo r’ichie, maa ne iyem yè k’irihung ataba, ng’a tan fu ichie. Ipi a kung ngwangg he abere n’eni ab’e mang he abia n’ami. 14 Abere e ka mu wu k’itang. Maa ka yuo irinyom uni ang’a kang n’ami k’ungwu ubang Ijuus dee, ’Isol, Isol, ibang h’o ka m irinyuo nang? O ka ufo iwon irinyuo k’iyem ang’o sha ana utam kin n’igundu ang’i tim abia ha k’uchi ang’uyen imin a kwa i kpom he nang.’ 15 "Maa kung bii he dee, ’Ukaani, awo ayung nga?’ "Ehe a hara mi dee, ’Ami Ijisos h’o ka m irinyuo ngin. 16 Nokpo ninam. Maa kung ufo iyi tyung wo ma dee k’m̀ wam wo k’ò chi ungwatung-ichom iyi, k’ò kang gbe r’iyem ab’o ne ngin har’ab’m ba kung tyung wo. 17 M ba wam wo hum iye yè k’abo eni Israel nang har’abo eni abi kin. Maa chom wo nuo fan abe ngin, 18 k’ò buu abe irichi, wam abe hum iye yè k’ifufu be k’ipi ang’a kung ngwangg, k’ò wam abe hum iye yè k’ukan ang’Ísetan, be r’abe fan Atabuchi, dee k’è bang har’ami, k’Atabuchi ì tyang iben ibere ke abe, k’abe è chi r’ipi gu-he n’eni ab’Atabuchi a wam naa ke ufo imin.’ 19 "Nang ngana, Ukaani Agripa, maa he iyem ang’Atabuchi a tyung mi yè k’irihung ataba nga k’uchi. 20 Maa gbegbe ye bun ichom Atabuchi de eni ab’Ídamaskus har’ab’Íjerusalem r’ab’Íjudia, nang har’eni ab’e yi Ijuus ba re woo. Maa de abe dee è shi ebeshe, kung irityem ibere tung iben, k’è ka bang har’Atabuchi, k’abe è shi iyem k’ì tyung dee abe e kung irityem ibere tung iben ma. 21 K’ucheche iyem angin h’Ijuus e mang kwa m k’aha ipi ang’Uchom Atabuchi i yi, chim dee e gwa m ngin. 22 Atabuchi h’a kpere mi kpemm be gbaje k’irite ang’ónyín angin ngin. Nang h’maa nam ngin, m bun gba r’Ijisos da eni woo, ekaani har’ebwatung utam kin. Iyem woo ab’m kang ngin h’a yi iyem ab’Imosis ahe eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e mang kang dee i ba sha. 23 Abe e mang kang dee Ikraist i ba kpa irinyuo fa, k’i cha ugbugbe uni ang’a wum yè k’irifo, k’i da eni Israel har’eni abi kin gba r’irikpen ang’Atabuchi i ka, ng’i tan nung eni ngwangg. 24 K’unyang ng’Ipol ichicho i kang irikang angin, Ifestus a gbe lee he he dee, "Ipol, o nyaa ugbung! Ashan ab’o faa ngin woo a ně nyaa wo ugbung." 25 Ipol a de he dee, "Ukaani Ifestus, m nyaa ugbung nga re. Iyem ang’m kang ngin i yi achichi nga. I tum yi k’irikpebe. 26 Ogamode Agripa a nyie gbe r’iyem abin woo tantan, k’m kang he n’ahe r’irityem iyi gbadaa han n’ushere. Maa jim dee ehe a nyie gbe r’iyem abin woo, k’ucheche dee e mang shi iyem abin k’unyere nga re. 27 Ukaani Agripa, o bang k’iyem ab’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e fuo bin a? Maa nyie dee o bang." 28 Agripa a de he dee, "Ipol, o jim dee o sha m yee ngin k’m ka bang har’Ikraist a?" 29 Ipol a hara he dee, "I yiyi yee ngin o, k’a tum gbe igben o, ushang iyi ang’m cha h’a yi dee Atabuchi ì shi awo ìhììhè k’ò bang ne, ì shi eni woo ab’e naa atyung e yuo mi onyin ngin k’è chi n’m yi ngin; ayini, wam igbakobo ang’e tim he m ngin ìhììhè naa." 30 Agripa ahe n’Ifestus r’Ibenis har’eni ab’e yi ka n’abe woo e nokpo ninam, 31 ka hum iye. Abe e ka ně kang n’ebene dee, "Unyiche angin i yi r’iyem ang’ahe a shi ji iribi kin k’e ba gwa he re; i tum yiyi r’iyem ang’è máng be he he igbakobo re." 32 Agripa a de Ifestus dee, "Ehe a dee è fuo uchi imin k’è ye nam k’abia ushe Irom maa nga; haa re, k’e wam he tyang abo."

27

1 K’unyang ng’e kang dee abere n’Ipol e ba nuo k’Itali, e kung ahe n’eni igbakobo ab’echicho he ukaani isoja 7 ang’e kuo dee Ijulius k’abo. Ehe i yi k’iriwu isoja ab’e kuo dee isoja ab’úshé Irom. 2 Abere e he k’inang-umo ang’a be yè k’Adramitium. I ba ten gba k’ipi atitye-atitye k’iyia Asia. Inang-umo ang’abere e he r’ahe a ka tang ukwo iriten. Aristakus ang’a be yè k’Itesalonika k’iyia Imasedonia a mang ye n’abere. 3 K’achi-atanani, abere e gbaje k’Isaidon. Ijulius a nyìè n’Ipol. Ehe a tyang Ipol k’a ye ne edim imin, k’abe è ke he iyem ab’a gbin he. 4 Abere e ka tang ukwo yè nga. K’ucheche dee uhum a kwa i kum ba yè k’úchú iten kangg ngana, abere e ye gbe k’inyie Isaiprus ang’uhum i kum n’àhē re. 5 Abere e jung gbe k’udyen umo ye fan iyia Isilisia ahe n’Ipamfilia, be gbaje k’Imira k’iyia Ilisia. 6 K’ipi angin ukaani isoja a ne inang-umo ang’i ba yè k’Aleksandria naa achi nuo k’Itali; ehe a kang k’abere woo è he r’ahe. 7 Kung yè k’ipi angin abere e ten tyotyotyo k’irite gbuduu. Abere e kpe irinyuo gbaa mokpang e ka gbaje k’Ikinidus. Ng’uhum a kum bang ti k’abere è ye k’úchú chii re ngana, abere e nibi be gbe k’iyia Ikrit ang’uhum i kum ne, gbe kpuokpuo bia r’Isalamone. 8 Abere e gbe bia r’ungwu ibem, e kpe irinyuo kpuruu be gbaje k’ipi ang’e kuo dee Ipi inung ng’inang-umo i nam. Ipi angin i yi kpuokpuo bia r’ipi ang’e kuo dee Ilasia. 9 Ng’abere e ben unyang gbaa k’ukwo ma ngin, iriten ateneni k’inang-umo a ka ně shiri ushuushere k’unyang angin. Unyang ang’Ijuus woo e cha ushang itiitung ubwon kin k’irije a tum gbe ma. Ipol a de abe dee, 10 "Edim iyi, n na ngin kin dee iriten ang’abere e ba tang ukwo yè k’ipi angin ngin i ba ben uben, k’abere e ba nyim iyem gbuduu; inang-umo har’úkpàng e ba nyim; i yiyi abere eniom pee e ba wam faa umo." 11 Ukaani isoja ang’a nuo r’abere a naa atyung yuo Ipol re. Ùtúō ang’uni ang’i fuo inang-umo har’uyen inang-umo ana e ke h’ahe a naa atyung yuo. 12 Eni gbuduu e dee abere e tang ukwo, k’ucheche dee, k’unyang ng’uhum i kum kangg k’unyang irifaa, ipi ana i taanung k’inang-umo ì nam n’àhē re. Abe e chaa dee k’abere è gbaje k’Ifiniks; gb’abere e gbaje ka, k’è nyua chi nga k’unyang irifaa ì gbe. Ifiniks angin i yi ipi ang’inang-umo i nam k’Ikrit ngin; i yi kpere achi k’ipi ichie i nyim ya k’itang. 13 Uhum a kibi akumini dumodumo yè k’abu, k’eni ab’e fuo inang-umo e jim dee angin i ba kpere abe k’e gbaje k’Ifiniks n’abe e chaa ngin. Abe e ka kung iyem ang’i kwa inang nam, wam yè k’umo, k’inang-umo a tang ukwo, ně ya kpuokpuo bia r’ungwu-ibem k’iyia ang’Íkrit. 14 A gbe igben ne, uhum ang’ikaani a kibi akumini kangg yè k’irikwie. A mang yi be yè k’iyia Ikrit. 15 Uhum ana a yi kum be tii he k’inang-umo, k’ì nyìé ti ya chii re. Abere e ka tyang k’uhum a ně kung ti ye n’ahe i kum naa achi ya. 16 Abere e be gbe k’ipi ang’umo a jung itang naa k’udyen, ng’e kuo dee Ikoda. Abere e shiri gbe k’iyia ang’uhum i kum n’àhē iyen-iyen ne. E mang tye ungwa-ugbang tuu k’inang-umo angin. Uhum a kum dee k’ì tang he. 17 K’ipi angin h’abere e ka chim kangg, kung ungwa-ugbang angin he be k’aha inang-umo. Abe e kung inibi kwa bua inang-umo ana n’unyang ng’e bua ìkwén nang, dee k’ì kwa he he, tung uhum i kum paa he. Ng’abe é yi shere dee, k’e tyang inang-umo ana jii, uhum i ya r’ahe ya tii ha k’ipi ichicho k’iyia Isetis ang’i yi kpegeyee, abe e shi inang-umo k’uhum a ně ya r’ahe. 18 K’achi-atanani, ng’uhum angin ichicho i kum ben uben gbaa ngana, abe e ně fuo úkpàng wa ha ya k’umo. 19 K’ate ang’irichia, abe e ně kwa abo ibere fuo iyem inang-umo ab’i yi ka wa ha ya k’umo. 20 Irite gbuduu a gbe ng’abere e ne ichie ahe n’ukpin ne; uhum angin a tum kikikum nang kpemm, k’abere e ka naa irityem dee e ba kpen ne. 21 Ng’abe e ten k’irihung irite gbuduu han n’iriji ang’abe e ji ngana, Ipol a nokpo nam k’udyen ibere woo, kung kang dee, "Edim iyi, amin è mang naa atyung yuo ùtúō iyi dee è nokpo yè k’Ikrit re nga, k’úkpàng abin e be nyim ne, k’inang-umo a tum be 7 ben ne. 22 Yee ngin, maa tim amin anung dee è kwa ufo he, k’ucheche dee i yi r’uni kin ang’i ba wam nyim ne. Inang-umo ìhììhè h’a ba ben ngin. 23 Atabuchi ang’m yi ke he, ng’m ha he k’uchi ngin, a chom idengeli imin be nam n’ami r’uchu ngin, 24 de m dee, ’Ipol, shere re. O ba ya nam k’abia ushe Irom k’ehe ì nam wo uchi. Atabuchi a ne wo ebeshe, k’a shi k’eni abin woo b’e he n’awo k’inang-umo angin e ba kpen.’ 25 Amin è kwa ufo he, edim iyi, k’ucheche dee maa naa achi n’Atabuchi dee i ba sha iyem ang’ahe a de m ngin. 26 Nang nyaa, uhum i ba kum n’ìnáng-umo angin ya r’abere ya nam k’ipi ichicho ang’umo a jung itang naa k’udyen." 27 Uhum a kum n’àbèrē nang kpemm ate irifo-r’ine. K’ududyen uchu ang’átē irifo-r’ine ana, ng’abere e ten k’udyen umo ang’Ádria, eni ab’e fuo inang-umo e jim dee abere e ně chwa kpuokpuo ya k’ungwu-ibem ka ma. 28 Nang ana, abe e kung uwuo ang’e tye ityen ubije he k’irishi imin, tyang he ye k’umo k’è ne n’umo a tum. Abe e ne dee umo a tum gbaje k’e buo abia achaadyaakin ìhììhè. K’ungwa-unyang kwee, abe e mang chia he ne fo. K’ufan angin a tum gbaje k’abia achaane r’ahe irifo ìhììhè. 29 Abe e shere dee uhum i ba ya r’inang-umo ana ya tii ha k’ukaa. Nang ana, abe e kung iyem ab’e kwa inang-umo nam ìnè pere yè k’irishi imin ang’ítūm, kung abe he ye k’umo k’ì shi inang-umo angin k’ì kwa nam. Abe e ka ně cha ushang k’irityem dee achi ì ka tan achiiche. 30 Eni ab’e fuo inang-umo e chaa dee k’è bu hum iye yè k’inang ana. Nang ana, abe e pere ungwa-ugbang ang’e he k’aha inang ka, tyang he ye k’umo. Abe e ka ně sha ihihiri n’e nuo ya k’úchú inang-umo angin k’è ye pere iyem ab’e kwa he nam yè ka nang. 31 Ipol a de ukaani isoja har’isoja ab’e yi ka dee, "K’eni abin e nyua chi k’aha inang kin ne, h’amin e ba kpen ne." 32 Isoja abin e kung inibi ab’e tye he ugbang ana tang, k’ugbang a mu he ye k’umo. 33 Mokpang k’achi ì tan, Ipol a nokpo, kwa eni abana woo ufo he dee abe è ji iyem. Ehe a dee, "Ate irifo-r’ine h’a yi ngin ng’amin e tuu uhung k’uchi, e tum ji iyem nyie re ngin. 34 Maa tim amin anung, è ka ji iriji. I yi kpēē dee k’amin è ji iriji, gb’amin e chaa k’è kpen. I yiyi iyiri itang kin i ba wam gbung yè k’irishi inen ne." 35 Ng’Ipol a kang iyem angin mia, ehe a kung ibred, kung ushang che pia Atabuchi k’achi ibere ngana woo, ka kibi he ajungini ji. 36 Abe woo e kwa ufo he, kibi iriji ibere ajini. 37 Abere woo ab’e mang yi ka k’aha inang-umo ana e gbaje k’eni achirifo-r’ichia pom irifo-r’idyaakin. 38 K’unyang ng’abe woo e ji iyem guru, e fuo ikuru ab’i yi k’aha inang-umo ka, wu he ye k’umo dee k’inang-umo ì chi hibii nè pom k’irikwie umo. 39 K’unyang ng’achi a tan, eni ab’e fuo inang-umo e chuo iyia ipi angin ne. Abe e ne ungwu-ibem ang’umo a webe itang ye k’itum hee; ayara i yi k’ipi anga gbuduu. Abe e dee e tyang uhum k’i kung inang-umo k’ì ye nam k’ayara ana. 40 Nang ana, abe e tang iyem ab’e kwa inang-umo nam, tyang he ye k’umo. K’unyang ana bu, abe e pere inibi ang’e tye he iyem ang’e kwa nang he ùchú. Ifom ikaani ang’e tye k’úchú inang-umo, abe e kung he yaba dee k’uhum ì nyung inang-umo ye k’ungwu-ibem. 41 Inang-umo a gbaje ye k’ungwu-ibem ne; a ye r’ùchú imin ye tim k’ayara k’ipi ang’i yi kpegeyee. Ùchú imin a tim chiri he k’ayara k’i ya k’úchú fo re ngana, umo ang’uhum a yi fuo he k’i ba ebedie-ebedie ba tii ha k’itum inang-umo ana, a shi he k’a kibi apaani ityen-ityen yè k’itum imin. 42 Isoja e ně fam dee e ba bang eni-igbakobo ab’e yi ka gwa, dee, tung i sha ana, k’abe e kuo umo tang inyie bwa nyim. 43 Ukaani isoja ana a chaa dee k’ì shi k’è gu Ipol re. Nang ana, ehe a ka chwen de isoja dee è gu eni-igbakobo re. A de eni woo dee eni ab’e kuo umo ma, è chaa-ùchú wubi mu ye k’umo, k’è kuo umo hum iye. 44 Eni abi kin è chun ishaba uchi abe n’iyia inang-umo ang’abe e ne, kwa abo. K’ukwo angin abere woo e kuo umo tang inyie, k’iyem a shi uni re.

28

1 K’unyang ng’abere e hum iye yè k’umo be k’agoo, e ka be nyie dee e kuo ipi angana dee Imalta. 2 Eni ab’īpì ana e nyìè n’abere gbaa. Abe e kpe ti tantan, fia ine k’abere è gwia, k’ucheche dee umo i naa, k’iriguru i sha. 3 Ng’Ipol a bang ityen ikwen, i ha ya k’ine ngana, ugbiji a wubi yè k’uwubi ine ka, be kwa he ishang k’abo nyua tuu nga. 4 K’unyang ng’eni ab’īpì ana e ne ng’ushi a kwa Ipol ishang nyua tuu he k’abo ngana, abe e de ebene dee, "O ne re dee unyiche angin a gu uni. Nyaa ng’ahe a kuo umo kpen ngin, unyim ang’í nàm eni uchi, i chicho a chaa k’ì gu he." 5 Ipol a mii abo imin, k’ushi ana a mu he ye k’ine. Ebejuo imin a tum shi he iyem ne. 6 Eni abin e naa achi dee ehe i ba mwia debidebi ka fa nga itiitung. Ng’abe e naa achi 8 kpemm, i yi r’iyem ang’a shi he re ngana, abe e yia ujim ibere, k’e ně kang n’ebene dee, "Ehe i yi unyim ichicho nga." 7 Unyiche kin ng’e kuo dee Ipobilus i yi r’ipi utyen ikaani kpuokpuo k’ipi ana. Ahe h’a yi ukaani ang’i na gba r’ipi angin ngin. Ehe a kpe ti ye k’uchu imin, ne gbe r’abere k’irihung ate achia. 8 Ide imin i mang yi gogo re, ne k’itang ka. Inyamfo imin a kpebe ine, ehe i tum mang tam ijikpi. Ipol a gbe ye ne he, che ushang, kung abo pom he, k’ehe a mia. 9 K’unyang ng’iyem angin a shi nang ngin, eni ab’e yi gogo re woo k’ipi angin e be fan Ipol. Atabuchi á mīā abe woo. 10 Abe e he ti k’uchi gbaa. K’unyang ng’abere e gung ufo dee e ba nokpo, abe e mang ke ti iyem atitye-atitye woo b’abe e jim dee i ba kpere ti k’iriten iten. 11 Abere woo e chi k’Imalta uhere ichia, mokpang abere e ka mang he k’inang-umo ichicho nokpo. E mang kung inang-umo angin kwen unyim iha b’e kuo dee Ēbēngmé. Inang-umo angin a mang be yè k’Aleksandria, be nyua chi k’Imalta k’uhum a kum gbe. 12 Abere e gbaje k’Isairakus, ka nyua chi nga ate achia. 13 Abere e tang ukwo yè k’ipi angin, ye gbaje k’Iregium. K’achi-atanani, ng’uhum a kibi akumini yè k’abu, abere e tang ukwo. K’ate ang’iriha abere e gbaje k’Iputeoli. 14 K’ipi angin, abere e ne eni echicho ab’e bang. Abe e kuo ti k’abere e ye chi n’abe k’irihung utyang kin. Abere e ka nokpo yè nga nuo k’Irom. 15 Eni ab’e bang b’e yi k’Irom e mang yuo dee abere e ba yè ka, k’abe e nokpo ten be kpere r’abere k’ate ang’Apius. Ab’echicho e be kpere r’abere k’ipi ang’e kuo dee Uchom ichia ang’eniga e nyua. K’unyang ng’Ipol a ne eni abin, a kwa he ufo he gbaa, k’a pia Atabuchi. 16 K’unyang ng’abere woo e gbaje k’Irom, e tyang Ipol k’a chi r’ufo imin k’ipi ang’e chun ke he; e tum wam isoja k’ì bam he. 17 Ipol a chi gbaje k’ate achia, a ka chom kuo ekaani ab’Íjuus woo. K’unyang ng’abe e gung, a de abe dee, "Ebwiyaa, ng’i yiyi ng’maa shi eni iten iyem ne, inyamfo irikang ang’ab’ichia iten e ke ti n tum ben he re ngin, abe e kwa m k’Ijerusalem kung mi ke eni Irom. 18 Ng’eni Irom e nam mi uchi, abe e ne dee maa shi iyem ji iribi re, k’i yi k’è máng be gu m ne. Nang ana, abe e chaa dee è wam mi tyang abo. 19 Ijuus e chwen dee è tyang mi abo re. Angin h’a shi ng’maa dee è fuo uchi iyi k’è be nam k’abia ushe Irom ngin. I yi dee m yi r’iyem ichicho ka k’m ba pom eni iyi ungwu r’ahe nga re. 20 Iyem ang’a shi ng’maa chaa dee k’ǹ ne amin, kung bun ungwu de amin ngin h’a nung ana. Iyem ang’a ten anyi ng’abe e kwa m tim igbakobo he ngin h’a yi k’ucheche uni ang’eni Israel woo e naa irityem dee i ba ba ngin." 21 Abe e de he dee, "Abere e ka kpe ileta yè k’Ijudia ng’a kang gbe r’awo ma re. I tum yi r’uni iten yè ka ng’a wam be kin be de ti iyem ijijaa gbe r’awo ma re. 22 Ayini, abere e chaa k’è yuo iyem ang’i yi wo k’irityem, k’ucheche dee abere e nyie dee eni mia r’ipi woo e kang ijijaa gba r’amin eni ab’e bang har’Ijisos." 23 Abe e naa irite ichicho ang’e ba tum ba na Ipol. K’irite ana abe e be r’iriyi fan ahe fu ang’ugbugbe k’ipi ang’ahe a mang chi. Kung r’iterite kpemm ye yebe ikuruku Ipol a de abe gbe r’itung-ushe ang’Átabuchi, kang gbe r’ahe k’a nung abe ngwangg. Iyem ab’e fuo k’Unaa Imosis ahe n’iyem ab’eni ab’é yi yuo yè k’ungwu Atabuchi kang e fuo, Ipol a kwa iyem abin faa abe gbe r’Ijisos dee k’ì shi abe k’e bang. 24 Eni echicho e bang dee iyem ab’Ipol a kang i yi achichi. Ab’echicho e bang ne. 25 Ng’Ipol a be kang iyem kin angin, eni abin e ka paa; iyem ang’eni ab’echicho e bang, aku ab’echicho e chwen anga. Iyem ang’Ipol a mang kang h’a yi dee, "Okataa-Unyang a mang kang iyem achichi ng’ahe a mang kang n’ab’ichia inen gbè k’ungwu Ajaya. Ehe a kang dee, 26 ’Ye, k’ò ye bun iyem angin de eni abin: Amin e ba naa atyung kpemm k’è yuo; i ba nung amin ne. Amin e ba na achi kpemm k’è ne; e tum ba na he re. 27 Irityem eni abin i kwa iyem ne. Abe e kung atyung ibere kwom, kung achi ibere ku, dee tung i sha ana, k’irichi ibere i na, k’atyung ibere i yuo, k’iyem i tum mang nung abe k’irityem ibere, k’abe e shiri tum itum ba fan ami k’m mīā abe. 28 "K’ucheche angin, maa chaa amin k’è nyie dee eni ab’e yi Ijuus ba re h’Atabuchi a chom ichom ang’īrīkpèn ngin fan abe ma ngin. Abe bin e ba naa atyung yuo he." [ 29 K’unyang ng’Ipol a kang angin mia, Ijuus e nokpo, ně fuu, ha ebene ihung gbaa.] 30 Ipol a chi k’uchom ang’ahe iyen a mang yi ke une uhere r’ahe k’irihung aje aha. Eni woo ab’é yi be dee e nuo ba na he, a yi kpe abe he. 31 Ehe a bun de eni gbe r’itung-ushe ang’Átabuchi, mang faa abe gbe r’Ukaani Ijisos Kraist. Ehe a mang yi kang iyem abin n’abe han n’ushere; uni a tum mang jung he ukwo re.