’NYÜGÄLƖJAWII

’NYÜGÄLƖJAWIIA ‑PƆƆKƲ

’NYÜGÄLƖJAWII

‑Pɔɔkʋa ’mlɩa wii

Jesua apotrë Jaan, ’ɔ ‑jɩjra ‑pɔɔkʋlʋ ’ɔnya fa ’uun Asiia ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’cɛcʋ ‑uunsɔɔlë bäa’ ’lɩ. ’A Asiili ’ü ’dara ’saarɩ Turëkii. ’Ia ’taɩn ’lɩ Rɔmëa ’kɩɩ kpakö nö kä ’cɛcɩnyüü ‑gbigba. ’Ü ’kpla kä Jaan a ’mʋgbɛ ’ünya ’pa ’ɔɔn ‑jie ’lɩ dugbalä ’ü ’daraa’ Patëmɔsëa ’mlɩ. ’A ‑nyɛɛ Jesu srara ’ɔa nyufa Jaan ’klɩ sanyü ’lɩ. ’Ɔnya ‑gbala ’ɔɔn ɔ ‑jɩjra diili ’ɔ ’jäa’.

Wiili kä ‑gʋ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋ ’ü ’daraa’ ’Nyügälɩjawii ‑jɩjraa’ nɩ, ’iibä ’umä Jesu ’Ɔa ’cɛcɩ ’klɩsara ‑bɛ ’ɛmä ’klü kä. ’Ü nöa’ ’cɛcɩnyüü ‑gbigba nɩ, ’cɛcɩnyüü ’mrɛɛ ’ü ‑kanyɩ ’jä ’klü; ’a ’ia ‑gʋ Jaan ‑jɩjra ’üün ’wʋ ’ɔmä ’üün ’klülɩpa. ’Pläkänyɔɔ Jesu ’sri ’ɔa ’kɩɩkpata diia ’fɩɔa ’wli ’klɩ ’kä, ‑maa ’ɔa ’nyüamlɩjraranyüü nɩnɩa ’ünyɩ ’ɔa ’kamakʋ ‑a jre, ’ia ‑gʋ ’ü nö ’cɛcɩnyüü ‑gbigba. ’Ia toulu nya ‑fuuölö ‑fuuölö ’kä ’ɔa ’nyüamlɩjraranyüüa ’fɩɔ nya ’ɔa bökli ‑wälɩ ’prɛrɛ.

Nyɔɔlɔ ’palaa’ ’Nyügälɩjawiia ‑pɔɔkʋ ’mlɩ wii nɩ, ’klɩpaplawii ’ɔ nö ‑bɛ ’ɔ dɛtɛ. Waklüü ’kɔkɔmlɛ sɔ ‑Kätɩ Kuöa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ. Blɛblɛjrü nyra diia ’nyükä ’tasɩrɩ ‑gbaa. Uma ’papla dɛɛ ’aiɛ wii ‑uunsɔɔ ’klɩ nɩ, ’a dɛɛlɛ jräa’ ’wli, ‑uundoolü nɩ, ’a dɛɛlɛ ’nyɩa’ ’wlijrä. ’Pɔlɔkʋ bä ’wʋsisikʋ, ‑fɔflɔɔkʋ nya bä ’klü. ’Ia samaa ’klɩpaplawii ’kɔkɔmlɛ ‑mɩdoo ‑ka bälɩ. ’Taniea ’mlɩ ’a ‑nyɛɛ ‑balʋdiia ’fɩɔ trara. Üma ’daa ‑gblɔtrɔ nɩ, ’a Sataan; mlaa nya bä ’ua bɔblɔdii. ‑Srɩmɩdoo ’lɩ nyɔsʋapɔɔkʋ ’papla Babilɔɔnëbätä ’tutuŋlʋʋlɔ ’klɩ; ɔ tɩa’ ‑plɩɩ ’ɔa dʋɔ ‑bɛ ɔ nyra nyɔɔ ‑moloo ’piea’. ’Abɩa Israɛɛlënyüülü ‑gbaa’ ‑plɩɩ Nyɔsʋalɔ jia’ ’üün ’jäkalɩ ’kä, ’üü ’ɔ ’daa. ’A Jerusalɛɛmë, i nyɔsʋaamlɩpalanyüüa ‑toru ’fɛrɛa’ ’kä (’Nyügälɩjawii 18.24; Matiö 23.34-37).

‑Jäsɩ ‑pɔɔkʋlʋ ’totroa’ ’klɩ:

A. ‑Pɔɔkɩ ‑uunsɔɔ

‑Kätɩ wiili ’palaa’ 1.1-20

‑Pɔɔkɩ ‑uunsɔɔlë falaa’ Asiia ’cɛcʋ ‑uunsɔɔ 2.1–3.22

B. ’Nyügälɩjawii ‑uunsɔɔ

1) ’Kamanyɔɔa kpasradii ‑uunsɔɔlë 4.1–8.1

2) Dɛglɛa ’wʋ ‑uunsɔɔa böböwii 8.2–11.18

3) ‑Sarawiia tie kpakü ‑uunsɔɔ 11.19–15.4

4) Nyɔsʋaa ’crɛa ‑köwü ‑uunsɔɔ 15.5–16.21

5) ’Papawii ‑uunsɔɔlë käläa’ Babilɔɔnëbätä ‑gba 17.1–19.10

6) ’Nyügälɩjawii ‑uunsɔɔlë ’paaa’ ’taɩn a bɩabɩakʋa ‑gä 19.11–20.15

7) Jerusalɛɛmë dëdrëa wii ‑uunsɔɔ 21.1–22.5

‑Gälɩblöröwii 22.6-21

‑KÄTƖ WIILI ’PALAA’

1.1-20

’Klɩsawii

¹‑Jää wiili ‑sisiea’ i Jesu ’Kriisë bea’ ‑fälɩ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ. Nyɔsʋa srara ’ɔmɩ ’iin ’ɔmä ’iin ’ɔa ’jrʋpafɛnyüü srara ’ümä wiili jöa’ ’lee jre. Jesu ’Kriisë blɔ ’ɔa ’aanjë ɔ ji ɔ ‑gbala ’mɩ ’iin, ’mɔɔ Jaan ’ɔa ’jrʋpafɛnyɔɔ. ²’Nyaa ’pa nyɔsʋaawii nyra ’cɩcasalä Jesu ’Kriisë sraraa’ ’mɩ nyra diili kä ’fɩɔ ’n ’jäa’. ³Nyɔɔlɔ ‑täsäa’ ‑taa wiili sɔa’ Nyɔsʋaa mlɩ, ‑bɛ ü poa’ ’iin ’nyakli, nyra ü ‑trääräa’ ’lɩ diili ‑jɩjraa’ nɩ, abɩa dɔrʋ ’bla ’üün; ’be ’taɩn ’a ’lɩjäjräkʋ bɩa.

’Trɔrʋ

⁴’Mɔɔ Jaan, ’n ‑jɩjra ’cɛcʋ ‑uunsɔɔlʋ bäa’ Asiia ’bre ’wʋ. Abɩa ‑gbinanakʋ nyra plɛgälɩflɛrɛkʋ bä ’amɩ ‑gälɩ, i sɔa’ Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ, ’ɔɔlɔ bäa’ ’lɩ, ɔ bä käa’ ’lɩ ‑bɛ ɔ jöa’; i sɔa’ bɩa ‑sisi ‑uunsɔɔlë kʋa’ Nyɔsʋaa ’kɩɩkpataa ’klɩ, ⁵nyra bɩa Jesu ’Kriisëa ‑nyɛɛ. ’Ɔɔ bä nyɔɔlɔ ’nyɩ sɔa’ nyɔɔ dɛrɩ ɔ ’jäa’ ’ia wiili, ’ɔɔ bä ‑kätɩjʋlɔ sɔa’ jäjänyüüa ‑tɔrʋpɩɔ, ’ɔɔ bä ’pläa ’kɩɩa ’Kamanyɔɔ.

’Kriisë ‑wa amɩ, ’ɔnya ‑srörö ’ɔa ‑toru kälɩ ’ɔnya ‑futo amɩ ana ‑balʋa ‑gʋ. ⁶’Ɔ nrörö amɩ ’kamaplä1.6 ’kamaplä: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’kɩɩɩ. ’lɩ ’ɔnya nrörö amɩ ‑gbɔsapɛrɩnyüü ’lɩ amä ’ɔa Tʋ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛ. Abɩa ’wliklɩbʋbʋakʋ nyra ’klü bä Jesu ’lɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ! ’Asɩ i bä.

⁷‑Jää! ’Ɔ bä cɛlɩa ‑gbrua ’mlɩ ’ɔɔ jö1.7 Daniɛɛlë 7.13.!

Nyüüa ’fɩɔ nya ’ɔɔn ’jäa, ’palɩ nyüülü ’flooa’ ’ɔɔn,

’kä ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ nya ’ɔa ‑gʋ ’wu.

’Cɩcasa! ’Asɩ i bä1.7 Sakarii 12.10; Jaan 19.37.!

⁸’Pläkänyɔɔ Nyɔsʋa1.8 Nyɔsʋa: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. nɩnɩa: «’Mɔɔ bä Alëfaa nyra Omega1.8 Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «Alëfaa nyra Omegaa’käkolofa nyra bɩarafa.», nyɔɔlɔ bäa’ ’lɩ, ɔ bä käa’ ’lɩ ‑bɛ ɔ jöa’, ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa.»

⁹’Mɔɔ Jaan, ɔ bäa’ bɩa ’ana ‑wlajʋ nɩ, ’nyraa ’amɩ bä ‑sʋɩ ’lɩ ’Kamaplä ’lɩ nyra Jesu ’Kriisë ’lɩa ’mlɩkpʋkplɔkʋ ’lɩ. Nyɔsʋaawiia ‑gʋ nyra ’cɩcasalä ’paaa’ Jesu ’Kriisëa ‑gäa ‑gʋ ’ü nrörö ’mɩ ‑jienyɔɔ ’lɩ dugbalä ’ü ’daraa’ Patëmɔsë1.9 Patëmɔsë: Patëmɔsëa Dugbalä nɩ, ’tanielɛ ’ü ’daraa’ Ajee ’ɛa dugba jɔ bäsaa. ’Ɛ tʋŋlɔ ’lɩ Ɛfɛsëbätä dɛrɩ; ’i bä kilomɛtrëa ‑glʋɩgböö (100). ’A ‑nyɛɛ ’ü ‑träärä ‑jienyüü ‑mölöö ‑wälɩ. ’äa ’mlɩ. ¹⁰’Pläkänyɔɔa ‑srɩ ’lɩ1.10 ’Pläkäyɔɔa ‑srɩ: ’Sɔrɛa ‑kätɩ jrüü bäsaa. Nyɔsʋaa ‑Susu blö ’mɩ ‑gälɩ, ’nyaa ’nrörö ’na dɛrɩ ’wʋsɔɔrɔwii ’wli ‑beere dɛglɛa mlɩa wii. ¹¹‑Jäsɩ ’i ’saa’ ’lɩ: «1.11 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «‑Jäsɩ ’i ’saa’ ’lɩ: ’Mɔɔ bä Alëfaa nyra Omegaa, ’klɩsaa nɔ nyra dɛrɩ ’täpaa nɔ; ‑jɩjra wiili ‑jääa’ ’wʋ ‑pɔɔkʋa ’mlɩ …»‑Jɩjra wiili ‑jääa’ ’wʋ ‑pɔɔkʋa ’mlɩ, ’kä ‑fa ’uun ’cɛcʋ ‑uunsɔɔlʋ bäa’ ‑taa bätëlëa ’mlɩ: Ɛfɛsë, Simiirënë, Pɛgamamë, Tiratiirë, Sarëdɛɛsë, Filadɛlëfii, nyra Laodisii.»

¹²’Nyaa ‑siekälɩ ’mä nyɔɔlɔ palaa’ ’mɩ wii ‑gba ’jä. ’N ‑siea’ kälɩ nɩ, ’n ’jä ’napua tii ‑uunsɔɔ, ’ia ’wlia ‑sika ’napu. ¹³’Napua tii ‑uunsɔɔlüa ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, nyɔɔ ’doo bä ɩ ’lɩ, ’ɔ ‑beere Nyɔɔa ’Jʋ. ’Ɔ pa ‑pana kpakö ’lɩ, ’ɔnya kpasra ‑sikapɛɛtʋ ’ɔa ‑tɔklʋ ’klɩ1.13 ’A ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpaköa ’sosroodii. Tɛ Ɛgësɔɔdë 28.4; 29.5.. ¹⁴’Ɔa ’wlia ’ŋuei ’pɔlɔ ‑beere ‑särë, ’ɔa ’nyü ‑beere kapua mɛ. ¹⁵’Ɔa bei plö ‑beere ’sɩrɩ ’ü fumlöa’ babɛ kapu ‑gbogbo ’lɩ ‑bɛ ’ü ’tɩtɩaa’ ’ɛɛn. ’Ɔa mlɩa wii ‑beere ’nie kpaküa mlɩa wii. ¹⁶’Ɔa ’dupa ’darʋ ’lɩa ‑särëeju ‑uunsɔɔ, ‑bɛ ’ɔa mlɩ ’cie ‑jɛrɛlɛ käa’ ’kʋɩa ’sɔɔ. ’Ɔa ’klʋɩ plö ‑beere ‑sopujrʋ. ¹⁷’N ’jäa’ ’ɔɔn nɩ, ’n blö ‑beere ’sɩrɩ ’n jäa’. ’Ɔnya ’pie ’ɔa ’dupa ’darʋ ’na ‑gälɩ ’ɔ ‑nëma: «Ŋalɛ ’nyɩ ’bla ‑mɩ! ’Mɔɔ bä diia ’käkolofa nyra ’ia bɩarafa, ¹⁸’n bälɩ. ’N jä kä, ‑maa ’köklesa ‑plɩɩ nɩ, ’n bälɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ’Asɩ i bä1.18 ’Asɩ i bä: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.! ’Nyaa ’klaa jäjäkʋ nyra ’kuaabrea ’sapu kälɩ. ¹⁹‑Jɩjra wiili ‑jääa’: wiili ‑sööa’ ’köklesa nyra wiili nëmäa’ ’lɩ ’tɔrɔ ‑taa diili ma ‑si. ²⁰‑Särëeju ‑uunsɔɔlë ‑jääräa’ ’na ’dupa ’darʋ ’lɩ nɩ, nyra ‑sikaa ’napua tii ‑uunsɔɔlë ‑jääa’ nɩ, ‑jää ’ia ‑gbaa: ‑särëeju ‑uunsɔɔlë nɩ, ’a ’cɛcʋ ‑uunsɔɔlëa ’aanjë; ’napua tii ‑uunsɔɔlë nɩ, ’a ’cɛcʋ ‑uunsɔɔlʋ.»

‑PƆƆKƖ ‑UUNSƆƆLË FALAA’ ASIIA ’CƐCƲ ‑UUNSƆƆ

2.1–3.22

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Ɛfɛsëbätäa ’cɛcɩ ’lɩ

¹«‑Jɩjra ’aanjëlɔ2.1 ’aanjëlɔ: ’Aanjë bä bɩa bɔblɔnyɔɔ, ’wliklɩa nyɔɔ. bäa’ Ɛfɛsëa ’cɛcɩ ’lɩ ’wʋ; ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«Nyɔɔlɔ ’klaaa’ ‑särëeju ‑uunsɔɔlʋ ’ɔa ’dupa ’darʋ ’lɩ kälɩ, ɔ ’nyɛrɛa’ ‑sikaa ’naputiia ‑tɔrʋpɩɔ, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ²’N jre diili ‑nöa’, ’n jre ‑na ’jrʋpa nyra ‑na ’wʋsɔɔrɔkʋ. ’N jre ’iin ‑nyɩ plɛbʋbɔnyüüa ‑tɔrʋpɩɔa ’nyɛrɛkʋ ‑a ‑wa; ‑nya ’traɩn nyüülü ’daraa’ ’üa nyüfë apotrë ‑bɛ ’ünyɩa’ ’üün bä; ‑nya ’jä ’iin ’sɩrɩ ’ü bäa’ ‑gbagblɛnyüü. ³‑Jää ‑sʋɩ ‑nya ‑sɔɔrɔwli ’wʋ ’na ’nyrɩa ‑gʋ, ‑nyɩ ‑sɩa ‑a ‑sɩa ‑nya ‑fɛ ’na ’jrʋpa. ⁴‑Maa wiili kä ‑gʋ ’mäa’ ‑mɩ ’daa nɩ: ‑na ‑kätɩsaa ‑wawakʋlʋ ‑cɛɛrɛa’ ‑wälɩ. ⁵’Ii känyrɩ, ‑plɩɩlɩ ‑sɔa’ ‑bɛ ‑blöa’ ’pa ’lɩ plɛ. Toro ’lɩ ‑balʋ ‑gälɩ ’kä nö ’cɩcagbili ma nö käa’ ‑kätɩsa. ‑Ama ’nyɩ ’iin nʋ ‑a nʋ nɩ, ’nyaa sɔsɔ jia ’kä ’nyaa ‑na ’napɛ ’ɛa kʋfa ’wʋ ’ba. ⁶’Asɩɛ ‑jää wiili käa’ ’mɩ ’tʋ ‑na ‑nyɛɛ: ’sɩrɩ ’n jraraa’ Nikolaiitënyüüa2.6 Nikolaiitënyüü: ’Kpɩkpɩanyüü bäsaa ‑maa ’üa ’kpɩkpɩakʋ ’ba nyüüa nyɔsʋaplɛ ’nyʋfɔ ’wʋ. ‑Pɔɔkʋlʋ kʋa’ ‑pɩa ’dooa ’mlɩ ’ü ’pala ‑taa nyüülüa ‑gä. Tɛ ’Nyügälɩjawii 2.14,15,20,24. nʋnʋgbi ’nyüa ’mlɩ, ’asɩ ‑jraara bɩa ’üa nʋnʋgbi ’nyüa ’mlɩ.

⁷«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli! Nyɔɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi nɩ, ’nyaa ’ɔɔn ’kläa tuulu bäa’ Nyɔsʋaa Paradii2.7 Nyɔsʋaa Paradii: ‑Plɩɩ nyüü Nyɔsʋa ’baa’ ’lɩ mlɩ kʋäa’ ‑bɛ ’ü ‑glaaa’ ‑gäa ’taɩn. ’lɩa ’bü ‑nyɩa ’ɔmä ’üün ji.»

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Sëmiirënëbätäa ’cɛcɩ ’lɩ

⁸«‑Jɩjra ’aanjëlɔ2.8 ’aanjëlɔ: ’Aanjë bä bɩa bɔblɔnyɔɔ, ’wliklɩa nyɔɔ. bäa’ Simiirënëa ’cɛcɩ ’lɩ ’wʋ, ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«Nyɔɔlɔ bäa’ diia ’käkolofa nyra ’ia bɩarafa, ɔ jäa’ ‑bɛ ɔ sɔa’ ’wʋ, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ⁹’N jre wiili ‑nöa’2.9 wiili ‑nöa’: Grɛɛkëa kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’N jre ‑na ‑sʋɛ nyra ‑na ’pʋa …» , ‑na ‑sʋɛ nyra ‑na ’pʋa, ‑maa ji ’bɩɔ. ’N jre ’sɩrɩ ‑mölöö ‑jejreea’ ‑mɩ. ’Ü nɩnɩa juifë ’ü bä, ‑maa ‑gbagblɛ bäsaa. Sataan a ‑jria ’ü bä. ¹⁰‑Sʋɩlɩ ‑nëmäa’ ’jä ’nyɩ kä ‑mɩ ŋalɛ ’wʋ. Ponyakli. Sataan nya ’amɩ ’traɩn a: ’ɔnya ’ana ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö ’kplaa kä ’ɔnya ’üün ‑jie ’lɩ ’pa, ’kä ’anya ‑sʋɩ ’jä ‑kpraalɩa jrüü ‑pʋ. ‑Maa ‑sɔɔrɔwʋ ‑bakää ’ünyɩ ’bla ‑mɩ, ‑bɛ ’mä ‑mɩ ’kläa ’wlugbö ‑nyɩ.

¹¹«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli!

«Nyɔɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi, ‑ka ‑nëmä ’sɔɔa në jäjäkʋ ‑a ’jä2.11 ‑Kätɩ jäjäkʋ bä ’jajɛa jäjäkʋ; ’sɔɔa në bä ‑sʋɩlɩ ’nyɩa’ blöröfa kä kapu ’lɩ. Tɛ ’Nyügälɩjawii 20.6,14; 21.8..»

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Pɛrëgamämëbätäa ’cɛcɩ ’lɩ

¹²«‑Jɩjra ’aanjëlɔ2.12 ’aanjëlɔ: ’Aanjë bä bɩa bɔblɔnyɔɔ, ’wliklɩa nyɔɔ. bäa’ Pɛrëgamämëa ’cɛcɩ ’lɩ ’wʋ, ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«Nyɔɔlɔ ’klaaa’ ‑jɛrɛlɛ käa’ ’mrʋ ɛ käa’ ’kʋɩa ’sɔɔ, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ¹³’N jre wiili ‑nöa’2.13 wiili nöa’ nyra: Grɛɛkëa kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’N jre ‑plɩɩlɩ ‑kʋa’. nyra ‑plɩɩlɩ ‑kʋa’, i Sataan a ’kɩɩkpata bäa’. ‑Kpaasra ’na ’nyrɩ ‑gba. ’Ana ‑tɔrʋpɩɔ, i Sataan kʋa’, ’ii ’ü ’blaraa ’na ‑gäpanyɔɔ Antipasë ’nyɩa’ ’mɩ dɛrɩ sɔ. ‑Maa ‑mɔlɔ nɩ, ‑jää ’ia ’fɩɔ ‑maa ‑ka toro ’mɩ plɛ. ¹⁴‑Maa wii ’doorodoo bälɩ ’ii ’nëmä ‑mɩ ‑gbala. Nyüü ‑mölöö bä ‑na ‑nyɛɛ, Balaamëa ’kpɩkpɩakʋlʋ ’ɔ ’kpɩa käa’ nyüü tʋɩɩa ’taɩn ’lɩ nɩ, ’ü ‑ka ’nyɛɛ ’iin ‑gälɩ. Balaamë ’kpɩa kä Balaakë ’sɩrɩ ’ɔmäa’ Israɛɛlënyüü bɔʋdɛrɩ ’pa ‑bɛ ’ümäa’ ‑gbɔsamlaa ji, ‑bɛ ’sɩrɩ ’üü nöa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’2.14 Balaamë nyra Balaakë: Nɔɔbrë 22–24; Nɔɔbrë 31.16; 25.1-2.. ¹⁵’Asɩ nyüü ‑ka bä ‑na ‑nyɛɛ, ’ü ‑ka prɛ Nikolaiitënyüüa ’kpɩkpɩakʋ dɛrɩ2.15 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’kpɩkpɩakʋlʋ ’n jraraa’ ’nyüa ’mlɩ dɛrɩ».. ¹⁶Cɛrɛ ’ia ‑balʋ ‑wälɩ! ‑Ama ’nyɩ nʋ ’imɩ ‑a nɩ, ’nyaa jia jrüüa ’mlɩ ’kä ’nyaa ‑jɛrɛlɛ bäa’ ’na mlɩ nʋ ’kä ’nyaa ’ia nyüülü tou fa.

¹⁷«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli!

«Nyɔɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi ’nyaa ’ɔɔn ’maanëlë ‑sisiea’ ‑nyɩa ’ɔmä ’ään ji; ’kä ’nyaa ’ɔɔn ’pɔlɔ ’täkä ‑nyɩ. ’Ü ‑jɩjra ’täkäläa ‑gälɩ ’nyrɩ dëdrä nyɔɔ ’nyɩa’ jre ima ’nyɩ nyɔɔlɔ ’ü ‑nyɩa’ ’ään ‑a bä.»

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Tiratiirëbätäa ’cɛcɩ ’lɩ

¹⁸«‑Jɩjra ’aanjëlɔ bäa’ Tiratiirëa ’cɛcɩ ’lɩ ’wʋ, ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«Nyɔsʋaa ’Jʋ, nyɔɔlɔ käa’ ’nyü ‑beerea’ kapua mɛ, ‑bɛ ’ɔa bei plöa’ ‑beere babɛ ’ü fumlöa’ kapu ‑gbogbo ’lɩ ‑bɛ ’ü wɔpɔa’, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ¹⁹’N jre ‑na nʋnʋdii, ’n jre ‑na ‑wawakʋ, ’n jre ‑na nyɔsʋaplɛ, ’n jre ’iin ’sɩrɩ ‑fɛɛɛa’ Nyɔsʋa ’jrʋpa, nyra ‑na plɛblöblökʋ. ’N jre ’iin ’sɩrɩ ‑na nʋnʋdii ‑sɔɔrɔa’ ’wʋ ’kä ‑kätɩsaa ‑gʋ. ²⁰‑Maa wiili kä ‑gʋ ’mäa’ ‑mɩ ’daa nɩ, ‑taa ’ŋlʋʋlɔ ’ü ’daraa’ Jesabɛɛlë2.20 Jesabɛɛlë: 1 ’Kɩɩ 16.31; 19.1-2; 2 ’Kɩɩ 9.22,30. ɔ ’daraa’ ’ɔa nyufa nyɔsʋamlɩpalaŋlʋʋ, ‑bɛ ‑cɛɛrɛa’ ‑wälɩ ɔ ‑trɔɔrɔa’ ’na ’jrʋpafɛnyüü nɩ, ’ɔa ‑gʋ ’mä ‑mɩ ’daa. ’Ɔ ’kpɩa ’üün ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ’kä ’ü jö mrɛɛlɛ nyra mlaalü ’ü ’saraa’ ‑wäsɩa ’wʋ. ²¹’Nyaa ‑nyɩ ’ɔɔn ’taɩn ’ɔmä ’iia ‑balʋlʋ ‑wälɩ ’cɛrɛ, ‑maa ’ɔnyɩ ’uun ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ. ²²’Ɔma ’nyɩ ’ɔa nʋnʋgbi ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ ’nyaa ’ɔɔn ‑sʋɩa ‑bɛrɛ ‑gälɩ bea, ’ɔɔ ‑bɛ nyüülü ’ɔ nyra ’üün ’palaa’ bätësa kɔsɔ. ²³’Nyaa ’ɔa ’jüa ’fɩɔ ’blaa, ’kä ’cɛcʋa ’fɩɔ nya ’saa jre ’mɔɔ bä nyɔɔlɔ jrea’ bobowii nyra wiili bäa’ nyüüa plɛ ‑gälɩ. Dɛɛlɛ ‑moloo nʋa’ ’ɛɛ ’mä ’klɩtɛ ‑bɛ ’mä ’ɔɔn ’ɔa nɛ ‑nyɩ. ²⁴‑Maa ‑jäsɩ ’n ‑gbalaa’ ’amɔlɔ bäa’ Tiratiirë nɩ, ü kä ’fɩɔ ’nyɩa’ ‑taa ’kpɩkpɩakʋlʋ ’klɩnyiere ‑bɛ ünyɩa’ Sataan a wiili ‑sisiea’ jre nɩ: ’nëmä ’ana ‑gbla ‑gälɩ ‑a ’papla. ²⁵Wiili kä ’doo ’amäa’ nʋ o, ’ba ‑sɔɔrɔwʋ ’ba ’kpla ’cɩcasa wiili ’a ’kpɩaa’, ’kä ’n jö.

²⁶«‑Bɛ ‑mɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi nɩ, ’iibä nyɔɔlɔ ‑ka ‑trääräa’ ’lɩ ’mɩa ’doo, ɔmäa’ ’iin nʋ nʋ ‑bɛ ’ɔmäa’ jä nɩ, ’nyaa ’ɔɔn ‑glügbüa ’fɩɔa ’kamakʋ kälɩ ‑nyɩa. ²⁷Dete ’ɔmä nʋ ‑bɛ ’ɔmä ’üün ’kama; ’ɔnya ’üün wawaa, ’sɩrɩ ’ü wawaa’ bëtë2.27 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 2.8-9; ’Nyügälɩjawii 12.5; 19.15., ²⁸’kä ’nyaa ’ɔɔn ‑suwlaa ‑särëeji2.28 ‑suwlaa ‑särëeji: ’Klɩpaplakʋ bäsaa. Tɛ ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 2.8-9; Nɔɔbrë 24.17; ’Nyügälɩjawii 22.16. ‑nyɩ.

²⁹«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli!»

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Sarëdɛɛsëbätäa ’cɛcɩ ’lɩ

¹«‑Jɩjra ’aanjëlɔ bäa’ Sarëdɛɛsëa ’cɛcɩa ’wli ’klɩ ’wʋ; ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«Nyɔɔlɔ ’klaaa’ Nyɔsʋaa ‑sisi ‑uunsɔɔ nyra ‑särëeju ‑uunsɔɔ, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ’N jre ‑na nʋnʋdii; nyüü ma ’jä ‑mɩ ’ü nɩnɩa ’lɩbänyɔɔ ‑bä, ‑maa jäjänyɔɔ bä. ²Tɛkä ’cɩcasa, ’kä ‑paa i tɩɔa’ ’lɩ ‑mɩ ‑bɛ i jäa’ i möa’ ’klü ’lɩ, ’be ’n ’jä ’sɩrɩ ‑na nʋnʋgbi ’nyɩa’ ’klü ’lɩ bä Nyɔsʋa3.2 Nyɔsʋa: Grɛɛkëa kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’na Nyɔsʋa. ’klʋɩ ‑gälɩ. ³’Ii känyrɩ, ’pa wiili ’kpɩaa’ nyra i ‑nuua’ ’wli plɛ; ‑träärälɩ ’imɩ ’kä ‑toro ’lɩ ‑balʋ ‑gälɩ. ‑Ama ’nyɩ ’kä ‑a tɛ ’cɩcasa nɩ, ’nyaa ‑mɩ ’wʋ jia ‑beere ’jejienyɔɔ, ‑nëmä ’taɩnlɩ kä ’mlɩ ’mäa’ ji ‑a jre. ⁴‑Maa ‑kälä nyüü ’doorodoo Sarëdɛɛsë ’ünyɩ ’üa ’koti ‑fre ‑a pla. ’Pɔlɔ ’koti ’ümä ’lɩpa, ’üü ‑bɛ ’mɔɔ ’mä ’nyɛ, ’be ’ü ’wʋ ’iin ’klɩ. ⁵’Asɩ nyɔɔlɔ ‑sia’ ’wʋ ’mä ’pɔlɔ ’koti ’lɩ paa, ’nëmä ’ɔa ’nyrɩ ’Kläa ‑Pɔɔkʋa3.5 ’Kläa ‑Pɔɔkʋ: Nyüülü bäa’ Nyɔsʋaa nyüü cɛa ’mlɩ nɩ, ’üa ’nyrɩ ‑jɩjra ‑pɔɔkʋ kpakua ’mlɩ. ’mlɩ ‑a ’ba ’plɔʋ, ’na Tʋ nyra ’aanjëa ’klʋɩ ’nyaa ’daa ’na nyüü kʋ ‑pɩ.

⁶«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli!»

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Filadɛlëfiibätäa ’cɛcɩ ’lɩ

⁷«‑Jɩjra ’aanjëlɔ bäa’ Filadɛlëfiibätäa ’cɛcɩa ’wli ’klɩ ’wʋ; ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«’Nyünanyɔɔ, ’Cɩcanyɔɔ, nyɔɔlɔ ’klaaaa’ Daviidëa ’sapɛ, ɔma ’saa’ dɛɛ ‑bɛ nyɔɔ ’nyɩa’ ’lɩbɩa ’ɔmäa’ ’ɛɛn ’pa, ‑bɛ ’ɔ ma ’paa’ dɛɛ nyɔɔ ’nyɩa’ ’lɩbɩa ’ɔmäa’ ’sa, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ⁸’N jre ‑na nʋnʋdii. ’N jre ’iin ’sɩrɩ ‑nyɩa’ ’saa ’klü kä, ‑maa ‑tʋ ’na ’papawii ’nyü ‑gba, ‑nyɩ ’mɩ dɛrɩ ‑a sɔ. ’Ia ‑gʋ, ’n ’sara ‑mɩ tatu ’klɩ nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’pa ’umɩ. ⁹’Nyaa ‑mɩ Sataan a trarafa ’wʋa nyüü kälɩ ‑nyɩa, ’ü ’daraa’ ’üa nyüfë juifë ‑bɛ ’ünyɩa’ ’üün bä, ‑gbagblɛ ’ü kä. ’Nyaa ’üün jaa ’ünya ‑na ’klʋɩ kotifli ’palaa, ’kä ’ünya ’saa jre ’sɩrɩ ’mɔɔ ’n ‑waa’ ‑mɩ. ¹⁰’N ‑gbalaa’ ‑mɩ ‑a kpʋkplɔmlɩ ‑sʋɩa ’mlɩ ‑beere ’mɔɔ, ‑bɛ ‑nʋa’ ’imɩ nɩ, ’ia ‑gʋ ’na ’mʋgbɛ ’nyaa ‑mɩ ’nyiöli ‑gääläa ’taɩn ’lɩ ‑sʋɩ ’mäa’ ’pläa ’fɩɔa ’mlɩ ji. ‑Sʋɩlɩ jö ’imä ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ ’lɩtɛ. ¹¹’N jö ’köklesaplɩɩ. Nyɔnyrɔ i ‑klaaa’ kälɩ ’cɩcasa, nyɔɔ ‑pɩ ‑mɩ ‑na ’wʋsisikʋa ’wlugbö kälɩ ’ba. ¹²Nyɔɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi nɩ, ’nyaa ’ɔɔn ’na Nyɔsʋaanyuku kpakua ‑gɔmʋʋ ’lɩnröröa, ’ɔ ‑ka ‑nëmä ’cie ‑a ’cie. ’Nyaa ’ɔa ‑gälɩ ’na Nyɔsʋaa ’nyrɩ ‑jɩjraa, ’kä ’nyaa ’lɩ ’na Nyɔsʋaa bätäa ’nyrɩ ‑jɩjra. Bätälä nɩ, ’ää bä Jerusalɛɛmë dëdrälä ’mäa’ ’na Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ sɔ cɛlɩ ’ämäa’ ji. ’Nyaa bɩa ’ɔa ‑gälɩ ’na ’nyrɩ dëdrä ‑jɩjraa.

¹³«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli!»

‑Pɔɔkʋlʋ mia’ Laodisiibätäa ’cɛcɩ ’lɩ

¹⁴«‑Jɩjra ’aanjëlɔ bäa’ Laodisiia ’cɛcɩa ’wliklɩ ’wʋ, ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

«Nyɔɔlɔ känyrɩ bäa’ ’Asɩ i bä, nyɔɔlɔ ‑gäa’ ’klɩ ‑bɛ ɔ ’saalɩ ’cɩcasa, ɔ bäa’ diili kä ’fɩɔ Nyɔsʋa nʋa’ a ’wliklɩ, ‑jäsɩ ’ɔ ‑gbaa: ¹⁵’N jre ‑na nʋnʋdii; ’n jre ’iin ’sɩrɩ ‑nyɩa’ sɩɔ pa ‑bɛ ‑nyɩa’ fumö. ’N ’bata ɩ ‑a ‑pa sɩɔ ’aiɛ ‑a fumö! ¹⁶‑Maa ‑nyɩ sɩɔ ‑a pa, ‑nyɩ fumö ‑a fumö, kpämä kpämä, ’ii känyrɩ ’nyaa ‑mɩ ‑wɔsɔa! ¹⁷‑Jäsɩ ‑gbaaa’ nɩ: ‹’N ji ’bɩɔ, ’n ’jä mölii ’kɔkɔmlɛ, ’n ‑kanyɩ ’bata dɛɛ ‑mɩdee ‑a.› ‑Nyɩ ’iin jre ‑a jre ’sɩrɩ ‑busua’, ‑bä nyatɛrɩ ’wʋ! ’Pʋa ’blaa ‑mɩ, ‑nɔɔɔ, ‑nya ’pa ‑gbagba. ¹⁸’Ii känyrɩ, ‑jää ‑tɔɔɔlʋ ’n ’paaa’ ‑mɩ ’lɩ: ‑srooro ’mɩ ’tasɩrɩa ‑sikalä ‑sröröa’ kapu ’lɩ kälɩ ‑bɛ ‑mä ’bɩɔ ji. ‑Su bɩa ’pɔlɔ ’koti ‑mä ’sroo, ‑mä ‑na ’nyüsü ‑sisie. ’Kä ‑suuö ‑wöseri ‑mä ‑na ’nyüa ’mlɩ ’pa, ‑mä ’käjä. ¹⁹Nyüülü kä ’fɩɔ ’n ‑waa’ nɩ, ’n ’daa ’üün ’kä ’n bɔtɔ ’üün. ’Ii känyrɩ, ‑srara ’sɩrɩ ‑fumöa’ ’na ‑gʋ ’kä ‑toro ’lɩ ‑balʋ ‑gälɩ3.19 Tapönänë 3.12; Ebröönyüü 12.6.. ²⁰Tɛlɩ, ’n ’nyüglö tatu ’mäklɩ ’kä ’n bɔtɔ ’uun. Nyɔɔ ma ’nu ’na wii ’wli ‑bɛ ɔma ’sa ’uun nɩ, ’nyaa ’ɔa ‑nyɛɛ paa ’kä ’nyraa ’ɔɔn nya ’wʋtara, ’kä ’ɔa ’mʋgbɛ nyra ’mɔɔ nya ’wʋtara. ²¹Nyɔɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi nɩ, ’nyraa ’ɔɔn nya ’na ’kɩɩkpata ‑gälɩ kʋa, ’sɩrɩ ’na ’mʋgbɛ ‑sia’ ’wʋ ‑bɛ ’n mia’ ‑bɛ ’mɔɔ ‑bɛ ’na Tʋ kʋa’ ’ɔa ’kɩɩkpata ‑gälɩ.

²²«Nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ po wiili Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gbalaa’ ’Cɛcʋ ’nyakli!»

’KAMANYƆƆA KPASRADII ‑UUNSƆƆLË

4.1–8.1

Nyɔsʋaa ’kɩɩkpata nyra cɛa ’mlɩa ’wlitrarakʋ

¹’Ia ‑sia’ nɩ, ’n ’jä dii ‑mɩdoo. ’N ’jä tatua ’saradɛɛ cɛɩɩa ’mlɩ. ’Papawiili ’nyaa käa’ ’wli ’nu, i ’paaa’ wii ‑gböösa ‑beere dɛglɛ nɩ, ’i ‑gbala ’mɩ ‑maa: «’Jra ‑tɛ ’mä ‑mɩ wiili käa’ imäa’ ’lɩjrä srara.»

²’A ‑plɩɩ Nyɔsʋaa ‑Susu kʋ dotro ’unya blö ’mɩ ‑gälɩ; ’nyaa jä ’kɩɩkpata cɛa ’mlɩ, nyɔɔ kʋ ɩa’ ’äa ‑gälɩ. ³Nyɔɔlɔ kʋ ɩa’ ’lɩgälɩ plö ‑beere ’täkälä kä ’peru ’bʋaa’ ‑gböösa, ’i ‑beere emerodëtäkä, ’i ‑beere bɩa sadoanëa ‑fɔflɔɔ ’täkä. Cɛblabre nya trara ’kɩɩkpata ’klɩ ‑beere emerodëa ’napɩjɩjarɛtäkä. ⁴’Kɩɩkpatë ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔ trara ’kɩɩkpatalä ’klɩ, ‑bɛ tagbü ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔ kʋ ’üün ’wʋ. ’Ü ’sroo ’pɔlɔ ’koti, ü ‑tʋ ‑sikaa ’wlugbö ’wli. ⁵Cɛa ’bɩbɩ, ‑yrɛ, nyra ‑mamɛɛa wii mlɩ ’bablakʋ ja ’kɩɩkpata ’lɩ. ‑Teria ’piu ‑uunsɔɔ ŋʋala ’kɩɩkpata ’klɩ. ‑Teri ‑uunsɔɔlʋ ŋʋaa’, ’iibä Nyɔsʋaa ‑sisi ‑uunsɔɔ. ⁶’Kɩɩkpataa ’klʋɩ bä ’tanielɛ ’järäa’ ’lɩkä ‑beere ‑titrua ’täkä. ’Äa ‑tɔrʋpɩɔ nyra ’äa ‑gba bä ’lɩbädii mlɔɔlü, ’nyü ’si ’üa ’klʋɩ nyra ’üa dɛrɩ. ⁷‑Kätɩa nɛ ‑beere sruku; ’sɔɔa nɛ ‑beere bruujʋ; tääa nɛa ’klʋɩ ‑beere bätënyɔɔ; mlɔɔa nɛ ‑beere ’sɩrɩ bʋbʋ kpaku ‑preeea’. ⁸’Ia ’lɩbädii mlɔɔlü kä ‑pëkati ‑uundoo ‑uundoo, ’üa ‑pëkatia ‑gälɩ nyra ’ia ‑wälɩ bä bä ’nyü. ’Ü brɛa ’doo ‑srɩ ‑bɛ ‑gbia, ‑bɛ ’ü nö:

’Nyüna, ’nyüna, ’nyüna ’Pläkänyɔɔ ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa,

’ɔɔlɔ bä käa’ ’lɩ, ɔ bäa’ ’lɩ, ɔ jöa’4.8 Esekiɛɛlë 1.18; 10.12; Esaii 6.2-3.!

⁹’Lɩbädii brɛ, ‑bɛ i ’bʋala nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ‑gälɩ, ’ɔ bäa’ ’lɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ’Ü brɛrɛ ’ɔɔn ’lɩ ‑bɛ ’ü ’trɛɛ ’ɔɔn. ¹⁰’Asɩ ’ü nöa’ ’saa nɩ, ’asɩ Tagbü ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔlü ’pala ’üa ’kʋɩa ‑tʋtʋ ’wʋ ‑fli, nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ’wʋa ’klʋɩ; ’kä ’ü brɛrɛ ɔ bäa’ ’lɩ ’plɔʋplɔʋ ’lɩ. ’Ü be be ’üa ’wlugbë nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ’lɩa ’klʋɩ ‑bɛ ’ü nö:

¹¹«O ’Pläkänyɔɔ, ana Nyɔsʋa4.11 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «O ’Pläkänyɔɔ, ana Nyɔsʋa’Nyünanyɔɔ»., ’i ’wʋ ‑mɩ ’klɩ

amä ‑mɩ ’jrara, amä ‑mɩ ’bʋala, amä ‑mɩ ’klü ‑nyɩ,

’be ‑mɔ nʋ diia ’fɩɔ,

‑mɔ ’nyie ’aiɛ ’i nrörö ‑bɛ ’i bälɩ.»

Kpasrapɔɔkʋ nyra ‑bablëëjʋ

¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’järä nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ‑gälɩa ’dupa ’darʋ ’lɩ ‑pɔɔkʋ, ’u ‑gëglɛ. ‑Pɔɔkʋlʋ kpala ’klɩ, ’ua ’mlɩ nyra ’ua ‑gälɩ ‑jɩjra. ’Ünya kpasa ’uun kpasradii ‑uunsɔɔ5.1 Tɛrɛ ’ü ’papla ’nɩ, ’kä ’ü blörö ‑pɔɔkʋlʋ ‑gëglɛa’ a ’mäklɩ. ’Ia ’taɩn ’lɩ nyɔɔlɔ ’nyɩa’ ’iin ’klɩwʋ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ‑jie ’uun ’klɩ. ’Ü kpasa ’uun ’kä ’ü ‑jie ’uun ’klɩ nyüüa ’klɩ. ‑Kätɩsa nɩ, ‑jaaa ‑pɔɔkʋ ’ü kpasa ’wʋ ‑uunsɔɔ ’wʋ. Tɛ Esekiɛɛlë 2.9-10; Esaii 29.11.. ²’Nyaa ’jä ’wʋsɔɔrɔ ’aanjë ’doo ’ɔnya ’kpö ‑gböösa ’ɔ ‑nëma: «Nyɔɔ ’plɛɛ ’wʋ ’iin ’klɩ ɔmä kpasradiili nyra ‑pɔɔkʋlʋ ’klɩ ‑jie le?» ³Nyɔɔ ’nyɩ cɛa ’mlɩ ‑a bä, ’ɔnyɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ‑a bä, ’aiɛ ‑tʋtʋ ‑wälɩ ‑a bä ɔ ’mrɛɛa’ ’ɔmäa’ ‑pɔɔkʋlʋ ’klɩ ‑jie ’ɔmä ’uun ‑täsä; ’ia nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bä. ⁴‑Bɛ nyɔɔlɔ ’mäa’ ’uun ‑jie ‑bɛ ’ɔmäa’ ’uun ‑täsä, ’ia ’klɩwʋnyɔɔ ’nyɩa’ ’lɩ bä nɩ, ’n ‑tʋ ’lɩ ’dugu ’kɔkɔmlɛa ’wuwukʋ. ⁵‑Bɛ tagbülüa ‑tɔrʋpɩɔa ’doo bä ɩa’ ‑plɩɩ nɩ, ’ɔnya ‑gbala ’mɩ ‑maa: «‑Nyɩ ’wu! ‑Jää: Judaa napio ’klɩa sruku, Daviidëa ‑glügbö5.5 Esaii 11.1,10. ’klɩa nyɔɔ, ɔ ‑sia’ ’wʋ, ’ɔɔ ’wʋ ‑pɔɔkʋlʋa ’klɩjiejiekʋ ’klɩ, ’kä ’ɔnya kpasradii ‑uunsɔɔlʋ wa.»

⁶’Nya ’järä ‑bablëëjʋ ’lɩbädii mlɔɔ nyra tagbüa ‑tɔrʋpɩɔ ’ɔ ’nyüglö ’kɩɩkpataa ‑gba. ’I ‑beere ‑gbɔsa ‑bablëëjʋlʋ ’ü ’blaaa’. ’Ɔa ‑gua ‑uunsɔɔ ’nyü ‑uunsɔɔ5.6 Nyɔsʋa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ nɩ, mlaa ‑gue ‑dɛkɩ ’klü, ’nyü ‑dɛkɩ wiijejrekʋ, ‑uunsɔɔ ‑dɛkɩ ’wlijäjräkʋ. Sakarii 3.9; 4.10.. ’Ɔa ’nyülü, ’üü bä Nyɔsʋaa ‑sisi ‑uunsɔɔlü Nyɔsʋa blɔa’ ‑tʋtʋa ’fɩɔ ‑gälɩ. ⁷’Ɔnya jijrö ’lɩ nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ’wʋa ‑gba, ’ɔnya ’ba ‑pɔɔkʋlʋ nyɔɔlɔa ’dupa ’darʋ ’lɩ.

⁸‑Bablëëjʋlɔ dɔrɔa’ ‑pɔɔkʋlʋ ’wʋ nɩ, ’lɩbädii mlɔɔlü nyra tagbü ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔlë nya ’pa ‑bablëëjʋlʋa ’klɩ kotifli. ‑Moloo ma bälɩ ’ɔ ’klaa ‑kamii nyra ‑sika ‑glasɩ ’sia’ ’kɩna ’klɩ. ’Kɩnalä nɩ, ’ä ‑dɛkɩ nyɔsʋaanyünanyüüa nyɔsʋabibiekʋ. ⁹‑Bɛ ’ü brɛ ’dʋ dëdrä:

«‑Wʋʋ ‑pɔɔkʋlʋa ’wʋdɔrɔkʋ ’klɩ,

‑nya ’wʋ kpasradiilia ‑jejiekʋ ’klɩ,

’be ’ü ’bla ‑mɩ, ‑nya nʋ ‑na ‑toru ‑nya ‑su amɩ5.9 ’üün: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: amɩ. Nyɔsʋaa ‑gʋ,

amɔ bäa’ ‑glügbüa ’fɩɔa nyüü,

ü ’paaa’ nyüüa mlɩa ’papawiia ’fɩɔ,

‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ, nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔa.

¹⁰’Ɔnya nrörö ’üün5.10 ’üün: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: amɩ. ’kɩɩ nyra ‑gbɔsapɛrɩnyüü ’lɩ

’ümä5.10 ’üün: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: amɩ. ana Nyɔsʋa ’lɩträärä, ‑bɛ ’ümä ’plä ’kama5.10 ümä ’plä ’kama: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «amä ’plä ’kama.».»

¹¹’Nyaa ‑pʋpɔ ’klaa ’sɔɔwʋ, ’nyaa ’nu ’aanjë ’kɔkɔmlɛa wii ’wli; ’üü ‑bɛ ’lɩbädii nyra tagbü, ’ünya trara ’kɩɩkpata ’klɩ. ’Aanjëa ‑sümlödɛɛ ’nyɩ bä ‑a bä, ’ü ‑sümlö ‑gböösa. ¹²‑Bɛ ’ü ‑gbolomlɩ ’ü nö:

«‑Bablëëjʋlɔ ’blaraa’, ’wʋ ’kamakʋa ’klüa ’jäjäkʋ ’klɩ,

nyra ’bɩɔ, wiijejrekʋ, ’klü, ’jrarakʋ,

nyra ’bʋalakʋ ’klɩ, ’kä ’ümä ’ɔɔn ’lɩbrɛrɛ!»

¹³’Nyaa ’nu diili kä ’fɩɔ Nyɔsʋa nʋa’ ’wli, ibäa’ cɛa ’mlɩ, ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ‑tʋtʋa ’mlɩ, ’tanie ‑gälɩ, nyra diili kä ’fɩɔ bäa’ ’pläa ’fɩɔa ’mlɩ; ’n ’nu ’iin ’wli ‑bɛ ’i nö:

«Abɩa nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ‑gälɩ nyra ‑bablëëjʋ,

’pala ’nɩ, ü ’jrara, ü ’bʋala,

’kä ’ü ’jää ’klü ’plɔʋplɔʋ!»

¹⁴’Lɩbädii mlɔɔlë nya ’nyie ’i ‑nëma: «’Asɩ i bä!»

Tagbü ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔlü nya blö ’ɔɔn ‑bei ’wʋ ‑bɛ ’ü trara nyɔɔlɔ ’wli5.14 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «nyɔɔlɔ bäa’ ’lɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ.».

(1) ’Klɩsa kpasradɛɛ

¹’Nyaa ’jä ‑Bablëëjʋ ’ɔnya ‑jie kpasradii ‑uunsɔɔlëa ‑tɔrʋpɩɔa ’dee, ’nyaa ’nu ’lɩbädii mlɔɔlüa ‑tɔrʋpɩɔ ’dooa ’kpökpöwii ’wli ‑beere ‑mamɛɛ ’paa wii, ‑bɛ ’i nö: «Ji ‑mä dɛɛ jä!» ²’Nyaa ’jä ’pɔlɔ ‑sʋ, ‑bɛ nyɔɔlɔ bäa’ ’ua ‑gälɩ ’klaa ‑pruuu. ’Ü ‑nyɩ ’ɔɔn ’kɩɩa ’wlugbö, ’ɔnya mi ’sɩrɩ nyɔɔ möa’ ’wʋsia ’sa, ’ɔmä ’wʋsi6.2 Sakarii 1.8; 6.1-8..

(2) ’Sɔɔa nɛ kpasradɛɛ

³’Taɩn ’lɩ ‑Bablëëjʋ ‑jiea’ ’sɔɔa nɛ kpasradɛɛlɛ nɩ, ’nyaa ’nu ’sɔɔa nɛ ’lɩbädɛɛ ’wli, ‑bɛ ’ɛ nö: «Ji ‑mä dɛɛ jä!» ⁴’Sɔɔa nu ‑sʋ nya ’cie, ’u ‑flɔɔɔ. Nyɔɔlɔ bäa’ ’ua ‑gälɩ kä ’klü ’ɔmä ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’wlinönrökʋ ’ba, ‑bɛ nyüü ’mä ’lɩ ’babla. ’Ünya ‑nyɩ ’ɔɔn ‑jɛrɛ kpaki.

(3) Tääa nɛ kpasradɛɛ

⁵’Taɩn ’lɩ ‑bablëëjʋ ‑jiea’ tääa nɛ kpasradɛɛ nɩ, ’n ’nu tääa nɛ ’lɩbädɛɛ ’wli, ‑bɛ ’ɛ nö: «Ji ‑mä dɛɛ jä!» ’Nyaa ’jä ’kpörö ‑sʋ. Nyɔɔlɔ ’jraa’ ’ua ‑gälɩ nɩ, ’ɔ ’klaa ’wʋɛ kälɩ. ⁶‑Bɛ ’n ’nöö ’lɩbädii mlɔɔ ‑mɩlɩ bäa’ ’lɩa ‑tɔrʋpɩɔ ’wli, ‑bɛ ’i nö: «‑Bleeea kiloo ’dööa ’peru bä ‑srɩ ’dooa ’jrʋpaa ’pɛpɛɛmölii, ɔlëgëa kiloo ‑tääa ’peru bä denie ’dee6.6 denie ’dee: ‑Srɩ ’dooa ’jrʋpaa ’pɛpɛɛmölii.. ‑Maa ɛ bäa’ ’kpɩ nyra ‑duvɛɛn nɩ, ‑nyɩ nʋ ’iin dɛɛ ‑gba6.6 ‑bleee … ɔlëgë: ‑Bleee ‑beere ‑kɔpʋ; ɔlëgë ‑beere ‑nyɔɔ, ’pʋablanyüüa jijrɛ ma bäsaa. ’Ia ’peru nya ’bʋa ‑gböösa..»

(4) Mlɔɔa nɛ kpasradɛɛ

⁷’Taɩn ’lɩ ‑Bablëëjʋ ‑jiea’ mlɔɔa nɛ kpasradɛɛ nɩ, ’nyaa ’nu mlɔɔa nɛ ’lɩbädɛɛa mlɩa wii ’wli, ‑bɛ ’ɛ nö: «Ji ‑mä dɛɛ jä!» ⁸’Nyaa ’jä ‑sʋ, u ’klaaa’ ’pʋpʋnyü. Nyɔɔlɔ kʋa’ ’ua ‑gälɩ, ’ɔɔ ’ü ’dara «Jäjä», ‑bɛ ’kuaabre bä ’ɔɔn dɛrɩ. Nyɔsʋa ‑nyɩ ’üün ’klü ‑tʋtʋa mlɔɔa nɛ ’pɛ ‑gälɩ; ’ümä ‑jɛrɛ nʋ ’ümä ’ia nyüü ’bla, ’ümä bɩa ‑gbëka, ‑wusua ’kaɩn ’kaɩn nyra klaklamlaalü bäa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ kälɩ ‑srörö ’ümä nyüü bɩa.

(5) ‑Gböööa nɛ kpasradɛɛ

⁹’Taɩn ’lɩ ‑Bablëëjʋlɔ ‑jiea’ ‑gböööa nɛ kpasradɛɛ nɩ, ’n ’järä ‑gbɔsatöwlöa ‑wälɩ nyüülü ’ü ’blaa’ nyɔsʋaawii nyra wiili ’üa ’nyü ’jäa’ ‑bɛ ’ünyɩa’ ‑wälɩcɛrɛa ‑gʋ, ’üa ‑sisi. Nyɔsʋaawii ’ü ‑gbalaa’ nyüü ’iia ‑gʋ ’ü ’bla ’üün. ¹⁰’I ’kpöö ‑gböösa ‑bɛ ’i nö: «’Tasɩrɩa ’Kamanyɔɔ, ’Nyünanyɔɔ, ’taɩn ’plɛɛ ’lɩ ‑srɩɩ ‑mä ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ‑gä ‑tʋ, ‑bɛ ‑mä ana ‑torua ’wlilia wii ’pa le?» ¹¹Nyɔsʋa nya ‑nyɛ ‑nyɛ ’iin ’pɔlɔ ‑panë, ’ɔnya ‑gbala ’iin, i ‑glaaa jie ’sɔɔwʋ, ’üa ‑wlajülü nöa’ Nyɔsʋaa ’jrʋpa nyra nyüülü ’ü nyra ’üün ‑fɛɛɛa’ ’jrʋpalä; ü nyüü ’mäa’ bɩa ’bla ‑beere ’üün ’mä ‑kätɩ ’wlijrä.

(6) ‑Uundooa nɛ kpasradɛɛ

¹²‑Bablëëjʋ ‑ka ‑jiea’ ‑uundooa nɛ kpasradɛɛ nɩ, ’n ’jä ‑tʋtʋ ‑bɛ ’u tɩtrɛ ‑gböösa. ’Jrʋ nya ’kpörö ‑beere ’dügbödɔʋ, ‑seplea ’fɩɔ nya ‑flɔɔɔ ‑beere ‑toru. ¹³‑Särëeju nya ‑gögö cɛlɩ ’unya böblö ‑tʋtʋ ’wʋ ‑beere ’sɩrɩ ‑fʋflʋ kpaku ’dögöa’ figietuu6.13 Tuulu tʋäa’ figiebö. ’kä ‑bɛ ’ua ’wlia ’bülü ’nyɩa’ ‑flɔɔɔ böblöa’. ¹⁴Cɛ saka ‑beere ’sɩrɩ ’ü ‑gëglɛa’ ‑gbitɛɛ, ’dʋgbë nyra dugbë nya ’sarakou.

¹⁵‑Tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩ, nyüü kpakü, ’sʋgɩaa ’kamanyüü, ’bɩɔjinyüü, ’wʋsɔɔrɔnyüü, ‑gooua ’fɩɔ nyra ‑mülü ’nyɩa’ ‑gooudɛɛ ’lɩ bä, ’üa ’fɩɔ ‑sisre ’bütügbë nyra ’dʋgbëlɩa ’täkë kpaküa ‑tɔrʋpɩɔ. ¹⁶‑Bɛ ’ü ‑gbala ’dʋgbë nyra ’täkë ‑maa: « ’Ba böblö amɩ ‑gälɩ6.16 Osee 10.8., ’amä amɩ ‑sisie nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ‑gälɩ ‑pɩ amɩ ’jä. ’Ba ‑sisie amɩ ‑bablëëjʋa ’crɛ ‑pɩ amɩ jrä, ¹⁷’be ’ɔa6.17 ’ɔa: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’üa. ’crɛa ‑srɩ kpakia ’lɩjrä, nyɔɔ ’plɛɛ ’mrɛɛ ɔ ’nyüglö ’ɔɔn ’klɩ le?»

Nyüülü Nyɔsʋa ‑tʋa’ ’ɔa tie ‑gälɩ

¹’I ‑sia’ nɩ, ’nyaa ’jä ’aanjë mlɔɔ, ’ü ’nyüglö ‑tʋtʋa kotü mlɔɔ ’lɩ. ’Ünya ’kpla ‑fʋflʋlɔ jara kotü mlɔɔ ’lɩ ’u ‑pɩ ‑gʋ ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ’tanie nyra tuu ’doo ’wʋ, ‑gbala.

²’Nyaa ’jä ’aanjë ‑moloo ‑bɛ ’ɔ ’jraa ‑plɩɩlɩ ’jrʋ sɔrɔa’ ’wʋ, ’ɔ ’klaa dɛɛlɛ ’ü nöa’ ‑bɛ ’ü ‑tʋʋäa’ ’Lɩbä Nyɔsʋaa nyüü tie. ’Ɔnya ’kpölö ’aanjë mlɔɔlü Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’klü ’ümäa’ ‑tʋtʋ nyra ’tanie ‑gblooo ’wli, ³‑bɛ ’ɔ ‑gbala ’üün: «’Anyɩ mɩmɩa ‑tʋtʋ, ’tanie nyra tii. A kä amä ‑kätɩ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyüüa ’kʋtapra ‑gälɩ tie ‑tʋ.»

⁴Nyüülü kä ’kʋtapra ‑gälɩ ’ü ‑tʋa’ tie ’üa nyüüa ‑diia ‑glʋɩpʋ nyüüa ‑diia ‑glʋɩ ‑uuntää (144 000), ü sɔ Israɛɛlëa ‑glügbüa ’fɩɔ ’mlɩ:

⁵Judaa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000) tielɛ bä ’üa ‑gba;

Rubɛɛn a ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Gaadëa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

⁶Asɛɛrëa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Nafëtaliia ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Manasɛa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

⁷Simeɔɔn a ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Leviia ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Isakarëa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

⁸Sabulɔɔn a ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Josɛɛfëa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000);

Bɛnjamɛɛa ‑glügbö ’klɩa nyüüa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000) tielɛ bä ’üa ‑gba.

Nyüü ’kɔkɔmlɛ ’kɔkɔmlɛ trara ’kɩɩkpata ’klɩ

⁹I kʋa’ ‑pɩ ‑sia’ nɩ, ’n ’jä nyüü ’kɔkɔmlɛ ’kɔkɔmlɛ ünyɩa’ ‑täsäsa bä: ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔa, ‑glügbüa ’fɩɔ, ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ nyra nyüüa mlɩa ’papawiia ’fɩɔ. ’Ü ’nyüglö ’kɩɩkpata nyra ‑bablëëjʋa ’klʋɩ. ’Ü pa ’pɔlɔ ’koti ’lɩ ‑bɛ ‑napusragbɩ bä ’üa kälɩ7.9 ‑Tetua ‑glɩsɩglɩsɩlɛ nɩ, Israɛɛlë püpö ma pa Nyɔsʋaanyuku kpaku ‑wälɩ ‑bɛ ’ü brɛ ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋa daklööa 118, ’kä ’ü ’dögö ‑napusragbɩ ’kä ’sɩrɩ dɔrʋ ’blaaa’ nyɔɔ, ’sɩrɩ nyɔɔ ‑sia’ ’wʋ.. ¹⁰’Ü ’kpöö ‑gböösa ‑bɛ ’ü nö: «Ana Nyɔsʋalɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ’wʋ nyra ‑bablëëjʋ kälɩ ana ’lɩmlɩwʋwʋkʋ sɔ!»

¹¹’Aanjëa ’fɩɔ trara ’kɩɩkpatalä ’klɩ, tagbü nyra ’lɩbädiili nya blö ’ünya pa ’üa ’klʋɩ ‑fli ’kpatalä ’klʋɩ ‑bɛ ’üa ’fɩɔ brɛrɛ Nyɔsʋa ’lɩ, ¹²ü nɩnɩa: «’Asɩ i bä! A ‑nyɩ ana Nyɔsʋa ’lɩbrɛrɛkʋ, ’wliklɩbʋabʋakʋ, wiijejrekʋ, ’trɔrʋ nyra ’bʋalakʋ, ’klükäkäkʋ nyra ’wʋsɔɔrɔkʋ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ! ’Asɩ i bä!»

¹³’I ‑sia’ nɩ, tagbülüa ‑tɔrʋpɩɔa ’doo nya ’bete ’mɩ: «Nyüü ’plɛɛ kʋ ‑pɩ ü pa ’pɔlɔ dii ’lɩ le? ‑Bɛ ‑a ’plɛɛa nyüü le?» ¹⁴’Nëma: «’Pläkänyɔɔ, ‑mɔ jre ’iin.» ’Ɔ ‑nëma:

«Ü kʋa’ ‑pɩ nɩ, ’a ü ’jäa’ ‑sʋɛ kpaki. ’Ü pɔtɔ ’üa ’koti,

’ünya ‑srörö ’iin ‑bablëëjʋa ‑toru ’lɩ ’inya ’pɔlɔ.

¹⁵’A ’ia ‑gʋ ’ü ’nyüglö Nyɔsʋaa ’kɩɩkpata ’klɩ,

‑bɛ ’ü ’bʋala ’ɔɔn ‑srɩ ‑bɛ ‑gbia ’ɔa nyüköli.

’Kä nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ’wʋ nyra ’üün nya ‑pɩɔ ’doo ’wʋ kʋ7.15 Levitiikë 26.11-13; Esaii 4.5-6..

¹⁶‑Gbëka nyra ’mamlatʋ ‑ka ‑nëmä ’üün ’bla ‑a ’bla ’plɔʋ;

’jrʋ nyra kapu ‑ka ‑nëmä ’üün ’bla ‑a ’bla ’plɔʋ7.16 Esaii 49.10; ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 121.6.,

¹⁷’be ‑Bablëëjʋlɔ bäa’ ’kɩɩkpataa ‑tɔrʋpɩɔ nëmä ’üün ‑gbanyɛrɛ ‑beere ‑bablëëgbanyɛrɛnyɔɔ,

’ɔnya ’üün ’nielɛ ‑nyɛɛa’ ’kläa ’wio ’wʋ faa.

’Kä Nyɔsʋa nya ’üa ’nyiölia ’mɩɔa ’fɩɔ wɔpɔ7.17 Esaii 25.8..»

(7) ‑Uunsɔɔa nɛ kpasradɛɛ

¹’Taɩn ’lɩ ‑Bablëëjʋlɔ ‑jiea’ ‑uunsɔɔa nɛ kpasradɛɛlɛ nɩ, cɛa ’mlɩ bä ’wʋ ‑tuuan ’inya ‑si ‑gliiibɔʋ ’dooa klöö.

DƐGLƐA ’WƲ ‑UUNSƆƆA BÖBÖWII

8.2–11.18

²’Nyaa ’jä ’aanjë ‑uunsɔɔ ‑bɛ ’ü ’nyüglö Nyɔsʋaa ’klɩ, ’ünya ‑nyɩ ’üün dɛglë ‑uunsɔɔ.

³’Aanjë ‑moloo nya ji, ’ɔnya ’nyüglö ‑gbɔsatöwlöa ‑gba. ’Ɔa kälɩa dɛɛlɛ kä ’mlɩ ü ’pütröa’ ’kɩna, ’ɛa ‑sikaa nɛ. ’Ü ‑nyɩ ’ɔɔn ’kɩna ’kɔkɔmlɛ ’ɔmä ’iin ‑sikaa ‑gbɔsatöwlölä bäa’ ’kɩɩkpataa ’klɩ ‑gälɩ ’sara, ’imä nyɔsʋaanyünanyüüa bibiewii fala. ⁴’Kɩnaa nyrʋgbɔlʋlʋ bäa’ ’aanjëlɔa kälɩ nyra nyɔsʋaanyünanyüüa bibiewii ’jrara cɛlɩ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ Nyɔsʋaa ’klɩ. ⁵’I ‑sia’ nɩ, ’aanjë nya dɔrɔ dɛɛlɛ kä ’mlɩ ’ü ’pütröa ’kɩna, ’ɔnya ’sie ’ɛɛn ‑gbɔsatöwlöa kapu ’klɩ ’ɔnya be ’ɛɛn ‑tʋtʋ ’wʋ. ‑Yrɛ nya sɔ ’wʋ, ‑mamɛɛ ’babla wii mlɩ, cɛ nö ’bɩbɩ, ‑tʋtʋ nya tɩtrɛ.

(1) ’Klɩsa dɛglɛ

⁶’Ii känyrɩ, ’aanjë ‑uunsɔɔlü ’klaa ɩa’ dɛglë ‑uunsɔɔlë nɩ, ‑ëlere ’ümä ’iin bö.

⁷’Aanjë ’doo ‑kätɩ nya bö ’ɔa nɛ dɛglɛ. ’Ɛ ’paa’ wii nɩ, ‑särëeju ’cakla kapu nyra ‑toru böblö ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ‑Tʋtʋa tääa nu ’pɛ fi8.7 ‑Tʋtʋa tääa nu ’pɛ fi: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.; tiia tääa ni ’pɛ fi, ’sipi ’jɩjarɛa ’fɩɔ nya fi.

(2) ’Sɔɔa nɛ dɛglɛ

⁸’Sɔɔa nɔ ’aanjëlɔ nya bö dɛglɛ, ‑maa dɛɛ ‑beerea’ ’dʋgba kpakö ‑gölöa’ nya bere ’tanie ’lɩ. ’Taniea tääa nɛ ’pɛ nya ’cicri ‑toru ’lɩ ⁹Mlaalë bäa’ ’tanie ’lɩ, ’üa tääa në ’pɛ nya jä, ’mɩɩa tääa nɩ ’pɛ nya ‑gblooo.

(3) ’Tääa nɛ dɛglɛ

¹⁰Tääa nɔ ’aanjëlɔ nya bö dɛglɛ, ‑särëeji kpaki ’dee fiea’ ‑beere ‑teri nya blö ’niea tääa në ’pɛ ‑gälɩ, ’ɛnya blö bɩa ’nieɩɩa sɔrɔfa ’wʋ. ¹¹‑Särëejilɛ ’ü ’dara ’Cɩcɛ. ’Niea tääa në ’pɛ nya kä ’cɩcɛ, nyüü ’kɔkɔmlɛlü ’mlaa’ ’nɩlɩ nya jä, ’be ’i kä ’cɩcɛ.

(4) Mlɔɔa nɛ dɛglɛ

¹²Mlɔɔa nɔ ’aanjë nya bö dɛglɛ, dɛɛ ’dee nya ’kala ’jrʋa tääa nu ’pɛ nyra ‑seplea tääa në ’pɛ ‑bɛ ‑särëa tääa në ’pɛ ’klɩ, ’inya ‑sisie ’ia tääa ni ’pɩa. ‑Srɩa papadɛɛa tääa nɩ ’pɛ ‑kanyɩ papa ‑a ’cɩcasa, ‑gbiaa ’mʋgbɛ ’a dɛɛ ’dee.

¹³’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ‑pʋpɔ, ‑bɛ bʋbʋ kpaku8.13 bʋbʋ kpakö: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’aanjë. ’doo ‑preere cɛa ‑tɔrʋpɩɔ ‑bɛ ’u ’paa wii ‑gböösa: «‑Awɛɛ! ‑Awɛɛ! Busukʋ nëmä ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü jrä, wiili nëmäa’ nröröa ’taɩn ’lɩ ’aanjë tääläa ’täpa dɛglëlë ’mäa’ wii ’pa, ’ia ‑gʋ!»

(5) ‑Gböööa nɛ dɛglɛ

¹‑Gböööa nɔ ’aanjëa dɛglɛ nya ’pawii. ’Nyaa ’jä ‑särëeji ’ɛnya ‑gö cɛlɩ ’ɛnya blö ‑tʋtʋ ’wʋ. ’Ünya ‑nyɩ ’ɛɛn ’lɩtʋŋlɔbütügbaa9.1 Tɛ Rɔmënyüü 10.7; ’a ‑nyɛɛ Sataan nyra bʋbɔsisi bä ‑jie ’lɩ ‑bɛ ’ü ‑glaaa Nyɔsʋaa ‑gätʋsrɩ. ’Ii ’ü ’dara «Seɔɔlë» Ebrööwii ’lɩ. ’sapɛ. ²’Ɛnya ’sa ’lɩtʋŋlɔbütügbalä. Nyrʋgbɔlʋlʋ ’ciea’ ’äa ’mlɩ kplokplo ‑nya ’daa kapu kpakua nyrʋgbɔlʋ. Nyrʋgbɔlʋ nya ’kpörö ‑fʋflʋ nyra ’jrʋ. ³‑Kpakpëë ’cecie nyrʋgbɔlʋlʋa ’mlɩ ’ünya ’si ‑tʋtʋ ’klɩ. ’Ünya ‑nyɩ ’üün ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑gbätëa ’klü. ⁴’Ü ‑gbala ’üün ’ünyɩ bʋblɔ ’sipi, tii, nyra dii ‑mɩlɩ ‑gaaalaa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ‑maa ü mömlö nyüülü kä ’kʋtapra ‑gälɩ Nyɔsʋa tie ’nyɩa’ bä, ’üa ’doo. ⁵’Ünyɩ ‑kpakpëë ‑a ‑gbala ü ’bla nyüülü, ‑maa ’ü kä ’ümä ’üün ‑gbi ‑gba nʋ ‑söplü ‑gböö. ‑Bɛ ‑kpakpëëlë ma mlu nyɔɔ ‑nya ’daa ‑gbätä. ⁶’Ia ‑srɩlɩa ’mlɩ nɩ, nyüü nya jäjäkʋ ’bataa, ‑maa ’ü ‑nëmä ’uun ’jä ‑a ’jä. ’Ünya ’daa ’ümä jä, ‑maa jäjäkʋ nya ’üün ’lɩdɛrɩtʋŋlɔa.

⁷‑Ama ’jä ‑kpakpëëlë ‑nya ’daa ‑sɩ ’ü ‑ëlerea’ toua ‑gʋ. ’I ‑beere ’üa ’wli bä ‑sika ’wlugbö. ’Üa ’klʋɩ nya jajra nyüüa ’klʋɩ. ⁸’Üa ’ŋuei ‑beere ’ŋlëgëa ni, ’üa ‑gla nya ‑beere srukua ‑gla. ⁹’Üa ‑tɔklʋ ’klɩ ‑beere ’sɩrɩ nyɔɔ ’srooa’ tafukotua detea nu, ’üa ‑pëkatia ‑yrɛ ‑beere ’sɩrɩ ‑sɩ möa’ tou ’wʋ ‑bɛ ’i ’kʋɛɛa’ toua jakasɩ dɛrɩ. ¹⁰’Üa ‑gʋɩ ’klɩ bä dɛɛ ’dee ‑beere ‑gbätä, ’ɛɛ ’ü nö ‑bɛ ’ü ’fofloo, ’a ’üa ‑gʋɩlɩa ’mlɩ ’üa ’klülü ’ümäa’ nʋ ‑bɛ ’ümäa’ nyüü ‑gbi ‑gba nʋ ‑söplü ‑gböööa ’mlɩ bä. ¹¹’Lɩtʋŋlɔbütügbaläa ’mlɩa ’aanjë bä ’üa ’kɩɩ. ’Ɔɔ ’ü ’dara «Abadɔɔn» Ebrööwii ’lɩ. Grɛɛkëwii ’lɩ ’ü nö «Apoliɔɔn9.11 ’Ia ‑gbaa bä: «Diibʋblɔnyɔɔ»..»

¹²’Klɩsa sɩsɩakʋ ’a ‑si. ’Sɔɔ ‑mɩdoo nya jia.

(6) ‑Uundooa nɛ dɛglɛ

¹³‑Uundooa nɔ ’aanjëa dɛglɛ nya ’pawii. ’Nyaa ’nu ’papawii ’wli, ’i ja Nyɔsʋaa ‑sika ‑gbɔsatöwlölä bäa’ Nyɔsʋaa ’klɩ, ’äa ‑gua mlɔɔa mlɩ. ¹⁴’Papawiili nya ‑gbala ‑uundooa nɔ ’aanjëlɔ ’klaa ɩa’ dɛglɛlɛ kälɩ ‑maa: «‑Jeje ’aanjë mlɔɔlü ’ü kpasraa’ ’nie kpakëlëa ‑gba ’ü ’daraa’ Efratë kpakë.» ¹⁵’Ɔnya ‑jeje ’aanjë mlɔɔlü ‑glaaa ɩa’ ’ia ’taɩn ’lɩ, ’ia ‑srɩlɩ, ’ia ‑seplelɛ nyra ‑taa ‑sʋlʋ, ’ümä ‑tʋtʋgälɩnyüüa tääa në ’pɛ ’bla. ¹⁶’N ’nu ‑srülü ’üa tafunyüülü ’jraa’ ‑sɩ ‑gälɩ bäa’: ’üa miliɔɔn a ‑glʋɩpʋ (200 000 000).

¹⁷Wiili jia’ ’mɩ ’nyü ‑gälɩ ’n ’jäa’ nɩ, ’n ’jä ‑sɩ nyra ’ia ‑gälɩjranyüü: ü pa tafukoti ’lɩ, ’i ‑flɔɔɔ, ’inya bä ‑plu nyra ’katʋ. ‑Sɩa ’wia ‑beere srukua ’wia. Kapu ’cie ’üa mlɩ, nyrʋgbɔlʋ nyra ’pʋpʋ fumölu ’cie bɩa ’lɩ. ¹⁸’Ia dii täälë sɔa’ ‑sɩa mlɩ: ibäa’ kapu, nyrʋgbɔlʋ nyra ’pʋpʋ fumölu ’sɔ nɩ, ’ii ’bla ‑tʋtʋgälɩnyüüa tääa në ’pɛ. ¹⁹’Be ’üa mlɩ nyra ’üa ‑gʋɩa ’mlɩ ’üa ’klü bä. ’Üa ‑gʋɩ ‑beere trii. ’I kä ’wia, ’ii ’i nö ‑bɛ ’i nö nyüü ‑gbi ‑gba.

²⁰‑Maa nyüü ‑mülü ’inyɩa’ ‑gälɩjrä ‑bɛ ’ünyɩa’ jä nɩ, ’ünyɩ ’üa ‑balʋgbili ’üa ’mʋgbɛ nʋa’ ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ. ’Ünyɩ domüüa ‑pʋpʋakʋ ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ, ’ünyɩ ‑sikaa ‑papadiia ‑pʋpʋakʋ ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ, ’pɔlɔsika, babɛ, ’täkë, tii, inyɩ ’paa wii, inyɩa’ ’nunusa bä, inyɩa’ ’lɩbɩa imäa’ ’nyɛ; ’ünyɩ ’ia ‑pʋpʋakʋa ‑gʋ ‑a fio. ²¹’Ünyɩ nyüüa ’bablakʋ ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ bɩa, ’ünyɩ ‑gëglä ‑a ‑gʋ ‑a fio, ’ünyɩ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ a ‑gʋ ‑a fio, ’ünyɩ ’jejiekʋa ‑gʋ ‑a fio.

’Aanjë nyra ‑pɔɔkʋ jɔ

¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jä ’wʋsɔɔrɔ ’aanjë ‑bɛ ’ɔ sɔ cɛa ’mlɩ ’ɔ jö. ‑Gbru trara ’ɔɔn ’klɩ, cɛblabre ‑srörö ’ɔa ’wli. ’Ɔa ’klʋɩ plö ‑beere ’jrʋ, ’ɔa bei ‑beere kapua ‑teri. ²’Ɔ ’klaa ‑pɔɔkʋ jɔ kälɩ ’u ‑jieroklɩ. ’Ɔnya ’sri ’ɔa ’dupa bɔʋ ’taniea ’mlɩ ’klä, kʋmla bɔʋ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’kä. ³’Ɔnya ’kpö ‑gböösa ‑beere sruku. ’Ɔ ’kpöa’ nɩ, ‑mamʋʋ ‑uunsɔɔlü nya ’babla wii mlɩ. ⁴’Taɩn ’lɩ ‑mamʋʋlʋ bɩaa’ wii ’papakʋ nɩ, ’n ’bata ɩ ‑a ‑jɩjra wiili ’u ’saalɩ, ‑maa ’papawii nya ja cɛlɩ ’inya ‑gbala ’mɩ: «‑Sisiewiili ‑mamʋʋ ‑uunsɔɔ ’saalɩ nɩ, ‑nyɩ ‑jɩjra ’iin.»

⁵’Ii känyrɩ, ’aanjëlɔ ’n ’jä ɩa’ ’ɔ ‑tʋa’ bɔʋ ’doo ’tanie ’lɩ nyra bɔʋ ’doo ‑tʋtʋ ‑gälɩ, nya to ’ɔa ’dupa ’darʋ10.5 ’dupa ’darʋ: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. cɛlɩ. ⁶’Ɔnya ’sɔrɩ Nyɔsʋalɔ bäa’ ’lɩ ’plɔʋplɔʋa ’nyrɩklɩ, ’ɔɔlɔ nʋa’ cɛ nyra diili kä ’fɩɔ bäa’ ’ɛa ’mlɩ, ‑tʋtʋ nyra diili kä ’fɩɔ bäa’ ’ua ‑gälɩ nyra ’tanie nyra diili kä ’fɩɔ bäa’ ’ɛa ’mlɩ. ’Ɔnya ‑nëma: «’Taɩn a ‑nyɩnyɩkʋ ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä.» ⁷‑Maa ‑srɩlɩ kä ’mlɩ ‑uunsɔɔa nɔ ’aanjë ’mäa’ ’ɔa dɛglɛ bö nɩ, Nyɔsʋaa wiili ‑sisie ɩa’ nya nröröa ’sɩrɩ ’ɔ ‑gbala käa’ ’ɔa ’jrʋpafɛnyüü nyɔsʋaamlɩpalanyüü.

⁸’Papawiili ja ɩa’ cɛlɩ ’n ’nu ɩa’ ’wli nya ‑gbala ’mɩ ’sɔɔwʋ ‑maa:

«Mi, ’aanjëlɔ ’nyüglöa’ ‑tʋtʋ nyra ’taniea ‑gälɩ nɩ, dɔrɔ ‑pɔɔkʋ jɔlɔ bä ’ɔa kälɩ u ‑jieroa’ ’klɩ ’wʋ.» ⁹’Nyaa jijrö ’ɔɔn ‑gba ’nyaa ‑gbala ’ɔɔn ɔ ‑nyɩ ’mɩ ‑pɔɔkʋ jɔlɔ. ’Ɔnya ‑gbala ’mɩ ‑maa: «Dɔrʋ ’uun ’wʋ ’kä ‑jö ’uun. ’Unya ‑na ’mlɩ ’cɩcɛ käläa, ‑maa ’unya ‑na mlɩ ’mɛrɛa ‑beere dʋgbakpɩ.»

¹⁰’Nyaa ’ba ‑pɔɔkʋlʋ ’aanjëa kälɩ ’nyaa ji ’uun. ’U ’mɛnɛ ’na mlɩ ‑beere dʋgbakpɩ10.10 Esekiɛɛlë 3.3., ‑maa ’n maa’ ’uun ’u kälä ’na ’mlɩ ’cɩcɛ. ¹¹’Ɔnya ‑gbala ’mɩ ‑maa: «‑Kä ‑mä ’sɔɔwʋ nyɔsʋaawii nyüü ’kɔkɔmlɛ ‑gbapala, ‑tʋtʋa ‑gälɩa nyüü, nyüülü ’paaa’ nyüüa mlɩa ’papawiia ’kɔkɔmlɛ nyra ’kɩɩ ’kɔkɔmlɛ.»

Nyüü ’sɔɔlü ’jäa’ wiili

¹’Ünya ‑nyɩ ’mɩ sɩsɛ ’dee ‑beere nyakadɛɛ, ’ü11.1 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’aanjë nya ’nyüglö, ’ɔ ‑nëma. ‑nëma: «Sɔwʋ ’kä nyaka Nyɔsʋaanyuku kpaku nyra ‑gbɔsatöwlö nyra nyüülü bibriea’ ’lɩ Nyɔsʋa. ²‑Maa ‑saplɛlɛ bäa’ Nyɔsʋaanyuku kpakua ‑gböööa ’mlɩ nɩ, ’cɛrɛ ’ɛɛn ‑wälɩ. ‑Nyɩ nyaka ’ɛɛn, Nyɔsʋa nya ’ɛɛn nyüülü ’nyɩa’ juifë bä ‑nyɩ. ’Ünya ’nyünabätä ‑gälɩ ’nyɛa’ ‑söplüa ‑glʋɩsɔɔ ‑söplü ’sɔɔ (42). ³’Nyaa ’na nyüü ’sɔɔlë jaa’ wiili ’n jaa’ ’ümä ’na ‑gä ’pa; ’dügbö ’koti ’ümä ’lɩ pa11.3 ’dugu ’koti ’ümä ’lɩ pa: Wluua ‑püpliia ’koti; ’ii nyɔsʋaamlɩpalanyüü ma ’palɩ, ’ümä ’üa ’kpɔkpɔɔkʋ srara nyüü ma nʋ ‑balʋ. ‑bɛ ’ümä Nyɔsʋaa mlɩa wii ‑sie jrüüa ‑diitää jrüüa ‑glʋɩtää (1 260).»

⁴’Üa ’sɔɔlü nɩ, ’ü bä oliivë tii ’sɔɔlü nyra ’napua tii ’sɔɔlü ’nyüglöa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’Pläkänyɔɔa11.4 ’Pläkänyɔɔ: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: Nyɔsʋa. ’klʋɩ11.4 Sakarii 4.1-14.. ⁵Nyɔɔ ma ’bata ’üa ‑gbigbanʋnʋkʋ nɩ, kapu nya ’üa mlɩ jaa ’umä ’üa nyüamlɩjraranyüü ’pütö. ’Asɩ nyɔɔlɔ ’mäa’ ’üün ‑gbigba nʋ ’mä ’blara. ⁶’Ü ’mrɛɛ ü blörö cɛa tatu ’nʋŋlʋ ‑pɩ da, ’ümä wiili Nyɔsʋa ‑gbalaa’ ’üün ’lɩsasakʋ bɩa ’fɩɔ. ’Ü ’mrɛɛ bɩa ’ü ’cicri ’nieɩɩ ‑toru ’lɩ, ü busu ‑tʋtʋ bʋbɔdiia ’kaɩn ’kaɩn ’mä ’uun ‑gälɩjrä ’taɩn ’lɩ kä mlɩ ’ü ‑waa’11.6 ’Papla Elii (1 ’Kɩɩ 17.1) nyra Moisë (Ɛgësɔɔdë 7.17-21) ’klɩ..

⁷’Ü ma bɩa Nyɔsʋaa ‑gä ’papakʋ nɩ, mrɛɛlɛ ’ciea’ ’lɩtʋŋlɔbütügbaa ’mlɩ nya ’üün tou jaa. ’Änya ’üün ’wʋsia, ’kä ’änya ’üün ’bla. ⁸’Üa jäjäa nü nya bätä kpaköa ‑jria ’lɩ ’pia, ‑plɩɩlɩ ’ü koloa’ ’üa11.8 ’üa: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ana. ’Pläkänyɔɔ krʋa ‑gälɩ. ’Ia bätälä nɩ, ’ää ‑sierenyrɩ bä Sodɔɔmëbätä ’aiɛ Ejiipëtë11.8 Sodɔɔmëbätä ’aiɛ Ejiipëtë: Nyüüa ’fɩɔ jre ’iin ’sɩrɩ Sodɔɔmëa ’mlɩ nröröa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’. Jenɛɛsë 19.4-11. Ejiipëtëa nili nɩ, nyüü jre ’iin ’sɩrɩ ’ü jraraa’ Israɛɛlë ’nyüa ’mlɩ; ’a ‑nyɛɛ ’ü ma bä ‑geeidɛɛ ’lɩ.. ⁹‑Tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ nya ‑gälɩjajraa: ‑glügbüa ’fɩɔ, nyüüa mlɩa ’papawiia ’fɩɔ nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ, nya ’üa jäjäa nü ’jäjräa jrüü tää ‑bɛ klöö; ’ü ‑nëmä ’nyie ‑a ’nyie ’ümä ‑träärä. ¹⁰’Üa ’sɔɔlüa jäjäkʋ nya ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü dɔrʋ ’wʋ käa. ’Ünya ‑glɩsɩglɩsɩ nʋa, ’ünya dii ’lɩ ‑nyɛnyrɛa ’be nyɔsʋaamlɩpalanyüü ’sɔɔlü nʋ ɩa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü ‑gbigba ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä.

¹¹‑Maa ’ia jrüü tää ‑bɛ klöölä ‑sia’ nɩ, Nyɔsʋa nya ’pa ’üün ’lɩ ’ɔa ‑fʋflʋlʋ tɛrɛa’ ’kä, ’ünya ’nyüglö. Ŋalɛ nya ’bla ‑gböösa nyüülü ’jäjrä ɩa’ ’üün. ¹²Nyɔsʋaamlɩpalanyüü ’sɔɔlü nya ’nu ’papawiili jaa’ cɛa ’mlɩ ’wli, ’i ‑gbala ’üün ‑maa: «’Ba ’jra ‑tɛ!» ’Ünya ’jra cɛa ’mlɩa ‑gbru ’lɩ, ‑bɛ ’üa ’nyüamlɩjraranyüü tɛ ’üün ’klɩ. ¹³’A ‑plɩɩ ‑tʋtʋ kʋ ’unya tɩtrɛ ‑gböösa. Bätäa ’lɩböblökʋa ‑pʋa ’pɛ ’dee nya ‑gblooo, nyüüa ‑diipʋ ‑dii ‑uunsɔɔ ‑glʋɩpʋ (7 000) järä ’ia ’mlɩ. Ŋalɛ nya ’bla ‑gböösa ‑mülü tɩɔa’ ’lɩ, ‑bɛ ’ü ’bʋala Nyɔsʋalɔ bäa’ cɛlɩ.

¹⁴’Sɔɔa nu busukʋ nya ‑si. ‑Jää tääa nu busukʋlʋ ’mäa’ ‑plɩɩ ji.

(7) ‑Uunsɔɔa nɛ dɛglɛ

¹⁵’Pɩrɩgälɩ nɩ, ‑uunsɔɔa nɔ ’aanjë nya bö ’ɔa dɛglɛ. Mlɩa wii kpakü ’pala cɛlɩ wii, ‑bɛ ’i nö:

«‑Tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’kamaplä bä ‑mlatɩ ana ’Pläkänyɔɔ nyra ’ɔa ’Kriisëa kälɩ,

’kä ’ɔa ’kamakʋ nya ’lɩbä ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ!»

¹⁶Tagbü ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔlü kʋ ɩa’ ’üa ’kɩɩkpatë ’wʋ Nyɔsʋaa ’klɩ nya ’ciewʋ ‑bɛ ’ü ’bʋala Nyɔsʋa, ¹⁷‑bɛ ’ü nö:

«’Pläkänyɔɔ, ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa, a ’trɛɛ ‑mɩ.

‑Mɔ bä nyɔɔlɔ bäa’ ‑plɩɩ, ɔ bä käa’ ‑plɩɩ11.17 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ‑bɛ ’ɔmäa’ ‑plɩɩ bäa’ ’doo.,

’be ‑nʋ ‑na ’klü kpakü ‑nya dɔrɔ ’pläa ’kamakʋ ’wʋ.

¹⁸’Pläa nyüü ‑träärä ‑mɩ ’crɛ ‑gba, ‑maa ‑na ’crɛ ’ɛɛ crɛrɛ ’wʋ.

’A ’taɩnlɩ kä ’mlɩ ‑nëmäa’ jäjänyüüa ‑gä ‑tʋ.

‑Na ’jrʋpafɛnyüülü bäa’ nyɔsʋaamlɩpalanyüü, ‑na nyɔsʋaanyünanyüü,

ü pɩɛa’ ‑na ’nyrɩ, ’jüplü nyra tagbü,

’a ’taɩnlɩ kä ’mlɩ ’ümäa’ ’üa ’pɛpɛɛdɛɛ ’jä, ’a ’ia ’mlɩ a bä.

’A ’taɩnlɩ kä ’mlɩ ‑mäa’ nyüülü bʋblɔa’ ‑tʋtʋ bʋblɔ.»

‑SARAWIIA TIE KPAKÜ ‑UUNSƆƆ

11.19–15.4

¹⁹Cɛa ’mlɩ ’lee nɩ, Nyɔsʋaanyuku nya ’sara, ’ɔa kuöa ’dokluugba nya ’tɔrɔ ’lɩ. Cɛ nö ’bɩbɩ, ‑yrɛ, ‑mamɛɛ ’babla wii mlɩ, ‑tʋtʋ tɩtrɛ ‑bɛ ‑särëeju kpaku böblö.

(1) ‑Sarawiia tie ’doo

¹‑Sarawiia tie kpaki nya ’tɔrɔ cɛa ’mlɩ: ’ŋlʋʋ ’doo ’n ’jä, ’jrʋ bä ’ɔa ’sosroodii. ‑Seple bä ’ɔa bei ‑wälɩ, ’ɔa ’wli bä ‑särëeju ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ‑beere ’kɩɩwlugbö. ²’Ɔ bä nʋgbla ’lɩ, ’ɔ ‑guuö ɩ ‑bɛ ’ɔ ’kpölɩkä. ’Ɔ pütö ‑guguöa mɩmɩakʋa ‑gʋ. ³‑Sarawii ‑mɩdee nya ’tɔrɔ cɛa ’mlɩ: ‑jää ‑gblɔtrɔ kpaku12.3 ‑gblɔtrɔ: Sataan a ’klɩpapladɛɛ bäsaa. ’u ‑flɔɔɔ. ’Ua ’wia ‑uunsɔɔ, ‑gua ‑pʋ. ’Wialüa ’fɩɔ ‑tʋ ’kɩɩwlugbü ’wli. ⁴’U nʋ ’ua ‑gʋ ’unya wɔpɔ ‑särëa tääa nɛ ’pɛ, ’unya be ’üün ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ’Unya ’nyüglö ’ŋlʋʋlɔ ‑guuöa’ a ’klʋɩ, ɔma ‑gu dotro ’umä ’jʋlɔ ji. ⁵’Ɔnya ‑gu nyɩbɛjʋ, ’ɔmäa’ dete sɩsɛ nʋ ɔmäa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ ’kama12.5 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 2.8-9.. ’Ünya dɔrɔ ’ɔa ’jʋ ’wʋ ’ünya fa ’ɔɔn Nyɔsʋaa ‑gba, ’ɔa ’kɩɩkpataa ’pɛlɩ. ⁶’Ŋlʋʋlɔ nya fɔlɔ ‑aaga ’lɩ, i Nyɔsʋa tɛrɛa’ ’ɔɔn kʋfa, ’kä ’ɔnya ’ɔɔn ’klɩfinifinii jrüüa ‑diitää jrüüa ‑glʋɩtää (1 260).

⁷Tou nya ‑gbaala cɛa ’mlɩ ’kä. Misɛlë12.7 Daniɛɛlë 10.13,21; 12.1. nyra ’ɔa ’aanjëɩɩ fa ‑gblɔtrɔ tou; ‑bɛ ‑gblɔtrɔ nyra ’ua ’aanjëɩɩ fa bɩa ’üün tou. ⁸‑Maa ‑gblɔtrɔ nyra ’ua ’aanjëɩɩ ’nyɩ ’wʋ ‑a ‑sɔɔrɔ, ’üa kʋfa ‑kanyɩ cɛa ’mlɩ ‑a bä. ⁹‑Gblɔtrɔ kpakulu, ‑kätɩ trɔɔlʋ ’ü ’daraa’ ‑Balʋsusu ’aiɛ Sataan, ɔ ‑trɔɔrɔa’ nyüülü kä ’fɩɔ bäa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ’Ünya be ’uun ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ’ɔɔ ‑bɛ ’ɔa ’aanjëɩɩa ’fɩɔ12.9 Jenɛɛsë 3.1; Lukë 10.18..

¹⁰’Nyaa ’nu ’wʋsɔɔrɔ ’papawiili sɔa’ cɛlɩ ’wli; ’i ‑nëma:

«’A ’lɩmlɩwʋwʋkʋ, ’wʋsɔɔrɔkʋ,

ana Nyɔsʋaa ’kamaplä, nyra ’ɔa ’Kriisëa ’kamakʋ ‑ka ji ɩa’ ɩ.

’Be Nyɔsʋa ’a ana ‑wlajüa wiigälɩtʋnyɔɔ ’käkpa,

’ɔɔlɔ ‑tʋʋäa’ ’üün wii ‑gälɩ ‑srɩ ‑bɛ ‑gbia Nyɔsʋaa ’klʋɩ.

¹¹‑Bablëëjʋa ‑torua ’nyrɩklɩ nyra nyɔsʋaawiili ’ü ’salɩ,

’a ’ia ‑gʋ ’ü ‑siwʋ.

’Ü ’cɛrɛ ’üa ’kläa ‑wawakʋ ‑wälɩ, ’ünya ’nyiere jäjäkʋ ’klɩ.

¹²’A ’ia ‑gʋ, ’amɔ nyüülü kʋa’ cɛlɩ,

abɩa dɔrʋ ’bla ’amɩ!

‑Maa busukʋ nëmä ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü nyra ’tanie ’lɩa nyüü ‑gälɩjrä!

’Be Sataan ’a ’ana ’pɛlɩ ’cere, ’crɛ ’si ’ɔa plɛklɩ;

’be ’ɔ jre ’iin ’sɩrɩ jrüülü tɩɔa’ ’lɩ ’ɔɔn ‑kanyɩa’ ‑sümlö.»

¹³’Taɩn ’lɩ ‑gblɔtrɔ jrea’ ’saa ’ünya ’uun ‑tʋtʋ ’wʋ bere nɩ, ’unya prɛ ’ŋlʋʋlɔ ‑gua nyɩbɛjʋlɔ. ¹⁴‑Maa Nyɔsʋa nya ‑nyɩ ’ŋlʋʋlɔ bʋbʋ kpakua ‑pëkati kpakü ’sɔɔ ’kä ’ɔmä ‑pri ’ɔmä ‑aaga ’lɩ ’lee mi, trɔɔ ‑pɩ ’ɔɔn ’jä. ’Ü ’fini ’ɔɔn ’klɩ ‑nyɛɛ ’lee ‑kpraalɩa ‑sɩ tää ‑bɛ klöö12.14 Ɛgësɔɔdë 19.4; Deteronɔɔmë 32.11; Daniɛɛlë 7.25; 12.7.. ¹⁵Trɔɔ nya ‑wɔsrɔ ’nie ’kɔkɔmlɛ ’ɛmä ’ŋlʋʋlɔ fa. ¹⁶‑Maa ‑tʋtʋ nya ji ’ŋlʋʋlɔ ‑gba. ’Unya ‑jie ’ua ’mä ’unya ma ’nielɛ ’ciea’ ‑gblɔtrɔlʋa mlɩ. ¹⁷‑Gblɔtrɔ nya ‑träärä ’ŋlʋʋlɔ ’crɛ ‑gba ‑gböösa, ’unya fa ’ɔa ’jülü tɩɔa’ ’lɩ tou. ’A ’üülü ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋaa ‑dɔ, ü ‑trääräa’ ’lɩ wiili Jesu12.17 Jesu: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: Jesu ’Kriisë. ’kpɩaa’ ’üün.

Dɛɛlɛ ’ciea’ ’tanie ’lɩ

¹⁸’Nyaa ’nyüglö12.18 ’Nyaa ’nyüglö: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’Ɔnya ’nyüglö». ‑Gblɔtrɔ ’ü ’daa. ’taniea ’pisiatu ’lɩ.

(2) ’Taniea mrɛɛ

¹’Nyaa ’jä mrɛɛ ’dee ‑bɛ ’ɛ ’cie ’taniea ’mlɩ. ’Ɛa ’wia ‑uunsɔɔ, ‑gua ‑pʋ. ‑Gua a ’fɩɔa ’wli bä ’kɩɩwlugbü; ’nyrɩlɩ ‑jreea’ Nyɔsʋa nya bä ’ɛa ’wia ‑gälɩ. ²Mrɛɛlɛ ’n ’jäa’ ‑beere ‑gbe. ’Ɛa bei ‑beere kakla mrɛɛlɛ ’ü ’daraa’ urësë, ’ɛa ’mä nya ‑beere srukua ’mä. ‑Gblɔtrɔ nya ‑nyɩ ’ua ’klü, ’ua ’kɩɩkpata nyra ’ua ’kamaklü kpakü mrɛɛlɛ. ³’Nyaa ’jä ’ɛa ’wli ’doo ’i wala ‑gou ‑beere ’sɩrɩ ’imäa’ jä, ‑maa ‑falä nya bɩa. ’I kala ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ plɛklɩ, ’ünya prɛ mrɛɛlɛ dɛrɩ.

⁴Nyüüa ’fɩɔ trara ‑gblɔtrɔlʋ ’wli, ’be ’uu ‑nyɩ mrɛɛlɛ ’klü; ‑jäsɩ ’ü traraa’ ’ɛɛn ’wli: «Nyɔɔ ’plɛɛ bä mrɛɛlɛa ’sa le? Nyɔɔ ’plɛɛ ’mrɛɛ ’ɔ nyra ’ɛɛn ’mä ‑fu le?» ⁵Nyɔsʋa nya ‑nyɩ ’ɔɔn ’mä, ‑bɛ ’ɔ ’paa cacɩwii ‑bɛ ’ɔ ‑jejre Nyɔsʋa. ’Ɔ ‑nyɩ ’ɔɔn ‑söplüa ‑glʋɩsɔɔ ‑söplü ’sɔɔ (42) ’ɔmä ’kama13.5 ’Nyügälɩjawii 11.2.. ⁶’Ɛnya ‑jie ’mä ’ɛmä Nyɔsʋa ‑jree, ’palɩ ’ɔa ’nyrɩ, ’ɔa ‑tete nyra nyüülü kʋa’ cɛa ’mlɩ. ⁷Nyɔsʋa nya ‑nyɩ ’ɔɔn ’klü ’ɔmä nyɔsʋaanyünanyüü tou fa, ’ɔmä ’üün du. ’Ɔ ‑nyɩ ’ɔɔn ‑glügbüa ’fɩɔa ’klügälɩkäläkʋ, ’palɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ13.7 nyüüa ’fɩɔ: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä., nyüüa mlɩa ’papawiia ’fɩɔ, nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ. ⁸Tʋtʋ ‑gälɩa nyüülü kä ’fɩɔa ’nyrɩ ’nyɩa’ ‑Bablëëjʋlɔ ’ü ’blaa’ ’pläa ’käkolofa ’wʋa ’kläa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ ‑jɩjra, nya ’ɔɔn ’wlitraraa13.8 ’Ii ’mrɛɛ ’i bä bɩa: «‑Tʋtʋ ‑gälɩa nyüülü kä ’fɩɔ kä ’nyrɩ ’nyɩa’ ‑Bablëëjʋa ’kläa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ ‑jɩjra ’käkolofa, ’ünya ’ɔɔn ’wlitraraa.». ‑Pɔɔkʋlʋ nɩ, ‑Bablëëjʋlɔ ’ü ’blaa’ ’ɔɔ kä ’uun. ⁹Abɩa nyɔɔlɔ käa’ ’nyakli ɔ ’nu:

¹⁰Nyɔɔlɔ käa’ ’ɔmä ‑jie ’lɩ mi nɩ, ’ɔnya ‑jie ’lɩ mia.

Nyɔɔlɔ käa’ ’ɔmäa’ ‑jɛrɛ ’klɩ järä nɩ, ‑jɛrɛ ’ümä nʋ ’ümä ’ɔɔn ’bla.

‑Jää wiili kä ‑gʋ nyɔsʋaanyünanyüü käa’ ’ümäa’ ’mlɩkpʋkplɔ ‑bɛ ’ümäa’ Nyɔsʋa plɛtoro.

Dɛɛlɛ ’ciea’ ‑tʋtʋa ’mlɩ

¹¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jä mrɛɛ ‑mɩdee ‑bɛ ’ɛ ’cie ‑tʋtʋa ’mlɩ. ’Ɛa ’wlia ‑gua ’sɔɔ ‑beere ‑bablëëjʋ ‑maa ’ɛ ’paa wii ‑beere ‑gblɔtrɔlʋ. ¹²’A ’klülü kä ’fɩɔ ‑kätɩa nɛ mrɛɛlɛ ’klaa käa’, ’üü ’ɛ ’klaa. ’A ’klülü ‑kätɩa nɛ mrɛɛlɛ ‑nyɩa’ ’ɛɛn nɩ, ’üü ’ɛ nö ‑bɛ ’ɛ ‑fɛɛɛ ’jrʋpa. ’Ɛ kpɛrɛ ‑tʋtʋ nyra nyüülü kʋa’ ’ua ‑gälɩ ü trara ‑kätɩa nɛ mrɛɛlɛ wala käa’ ‑gou ‑bɛ ɛ ’pʋa’ ’wli. ¹³’Ɛ nö ‑saragbi tie kpakü: ’ɛ ’cere kapulu bäa’ cɛa ’mlɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ nyüüa ’fɩɔa ’klɩ. ¹⁴‑Saragbia tie ’ɛ ma nö ‑bɛ ’ɛ ‑trɔɔrɔ nyüü, ‑bɛ ’ɛmä ’iin ‑kätɩa nɛ mrɛɛlɛa ’klɩ nrörö, ’a ’ia ‑gʋ ’klülü ‑nyrɛɛlɛ ’ɛmɩ. ’Ɛnya ‑gbala nyüü ü ‑pa dɛɛ ɛ ‑beerea’ mrɛɛlɛ ’ü nʋa’ ‑jɛrɛ ’ü ’kapaa’ ‑bɛ ɛ ‑ka bäa’ ’lɩ.

¹⁵’Sɔɔa nɛ mrɛɛlɛ nya ’jä ’klü ’ɛmä ‑papadɛɛlɛ jajraa’ ‑kätɩa nɛ ‑fʋflʋ ‑nyɩ, ’ɛmä wii ’pa ‑bɛ ’ɛmä nyüülü ‑nëmäa’ ’ɛɛn ’wlitrara ’bla. ¹⁶’Ɛ nö ’iin nyüüa ’fɩɔ, ’jüplü nyra tagbü, ’bɩɔjinyüü nyra ’pʋablanyüü, ‑goou nyra nyüülü ’nyɩa’ ‑goou bä ’üa ’dupa ’darʋ ‑gälɩ ’aiɛ ’üa ’kʋtaprë ‑gälɩ ’mä tie bä. ¹⁷’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, tielɛ ’nyɩa’ ‑na ‑gba bä nɩ, ‑nëmä ’peru ‑a ’pa ’aiɛ ‑nëmä dɛɛ ‑a ‑su. Mrɛɛlɛa ’nyrɩ ’aiɛ ’ɛa ’naba ’ü ‑tʋʋä ‑na ‑gba, ’a ’ɛa tie13.17 Nyüü ‑mölööa ’brea wii ’lɩ ’aiɛ Ebröö nyra grɛɛkëwii ’lɩ nɩ, ‑täsäkʋ ’lɩ nɩ, ’papawiia ‑jɩjradɛɛ ’deea dɛrɩ bä ’naba..

¹⁸’A ‑pɩ nyɔɔa wiijejrekʋ käläa’. Nyɔɔlɔ jrea’ wii ɔ ‑täsä mrɛɛlɛa ’naba, ’be nyɔɔa ’nyrɩ bäsaa. ’Ɛa ’naba bä ‑uundoo, ‑uundoo, ‑uundoo (666).

‑Bablëëjʋ nyra ü ‑srooroa’

¹’N ’pɩa’ ’lɩ ‑gälɩ nɩ, ’nyaa ‑pʋpɔ. ‑Jää ‑Bablëëjʋ ’nyüglö ’dʋgbalä ’ü ’daraa’ Siɔɔn, ’äa ‑gälɩ, ’ɔɔ ‑bɛ nyüüa ‑diia ‑glʋɩpʋ nyüüa ‑diia ‑glʋɩ ‑uuntää (144 000). ’Üa ’kʋtaprë ‑gälɩ ‑jɩjra ’ɔa ’nyrɩ nyra14.1 ’ɔa ’nyrɩ nyra: ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ’ɔa Tʋa ’nyrɩ. ²’Nyaa ’nu ’papawii ’wli, ’i ja cɛlɩ ‑nya ’daa ’nie kpaküa ‑yrɛ, ’aiɛ ’sɩrɩ ‑mamɛɛ kpaki ’paa wii. Wiili ’n ’nua’ ’wli ’i ‑beere ’sɩrɩ nyüü böa’ ‑kamuu. ³‑Bɛ ’ü brɛ ’dʋ dëdrä ’kɩɩkpataa ’klɩ, ’lɩbädii mlɔɔlʋa nyra tagbüa ’klɩ. Nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’kpɩa ’dʋlʋ, ’ima ’nyɩ nyüüa ‑diia ‑glʋɩpʋ nyüüa ‑diia ‑glʋɩ ‑uuntää (144 000) ‑srooroa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ‑a bä. ⁴’Üülü nɩ, ’ünyɩ ‑fre ‑a pa, ’be ’ü ‑kaaŋlʋ ’ŋlʋʋ jre. ’Üü nyra ‑Bablëëjʋ ’sɔ mö ‑plɩɩlɩ kä ’fɩɔ ’ɔ möa’. ’Üü ‑srooro nyüüa ‑tɔrʋpɩɔ, ’ümä nyüülü ‑kätɩ ‑nyrɛɛlɛa’ Nyɔsʋa nyra ‑Bablëëjʋ kälɩ bä. ⁵’Ü ‑kaapɩɔ ‑gbagblɛ kä; ’be ü bä nyüülü ’nyɩa’ bʋbɔdɛɛ ‑gba kä14.5 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra bɩa: Nyɔsʋaa ’kɩɩkpataa ’klɩ..

’Aanjë täälë

⁶’Nyaa ’jä ’aanjë ‑moloo ‑bɛ ’ɔ ‑preere cɛa ‑tɔrʋpɩɔ. ’Ɔ ’klaa ’Mʋfagogolä ’nyɩ bɩaa’ ’plɔʋ, ä ’ɔmäa’ nyüülü kä ’fɩɔ kʋa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ‑gbapala: ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ, nyüüa ‑glügbüa ’fɩɔ, nyüüa mlɩa ’papawiia ’fɩɔ, nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’fɩɔ. ⁷’Ɔ ’kpöö ‑gböösa ‑bɛ ’ɔ nö: «’Ba pɩ Nyɔsʋa ‑bɛ ’ba ’bʋala ’ɔɔn! ’Be nyüüa ‑gätʋtaɩn ’a ’lɩjrä. ’Ba trara ɔ nʋa’ cɛ nyra ‑tʋtʋ, ’tanie nyra ’nieɩɩa sɔrɔfa ’wli!»

⁸’Sɔɔa nɔ ’aanjë nya ji ’ɔ ‑nëma: «’Ä ’a blö, ’ä ’a blö, Babilɔɔnëbätä kpakö ’a blö; bätälä ’mlaraa’ ’pläa ’fɩɔ ’äa dɛɛgbaasaa kaklanʋ14.8 Esaii 21.9; Jeremii 51.7-8.!»

⁹Tääa nɔ ’aanjë nya ji, ’ɔ ’kpöö ‑gböösa ‑bɛ ’ɔ nö: «Nyɔɔ ma trara mrɛɛlɛ nyra ’ɛa ‑papaa nɛ ’wli, ‑bɛ ’ɛa tie ma bä ’ɔa ’kʋtapra ‑gälɩ ’aiɛ ’ɔa ’darʋ ‑gba nɩ, ¹⁰’ɔa ’mʋgbɛ nya Nyɔsʋaa ’crɛa kaklanʋ ’mlaa, ’u ‑nëmä bolo ‑a bolo ’kä ’unya ’ɔa ’crɛa ‑köwö ’lɩ ’pala14.10 ’crɛa ‑köwö: ‑Kätɩ Kuö ‑pɔɔkʋ ’papla Nyɔsʋaa ‑gätʋtʋtaɩn ‑köwö ’klɩ (wiili nëmäa’ nyɔɔ ‑gälɩjrä) ’sɩrɩ nyɔɔ ’mäa’ ’mla. ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 75.9; Esaii 51.17; Jeremii 25.15.. ’Ia nyüülü nya kapu nyra ’pʋpʋ fumölua ’mlɩ ‑sʋɩ ’järäa’ ‑gböösa ’nyüna ’aanjëɩɩ nyra ‑Bablëëjʋa ’klɩ. ¹¹’Üa ‑sʋɩa kapua nyrʋgbɔlʋ ’jraa ’plɔʋplɔʋ. Nyüülü traraa’ mrɛɛlɛ nyra ’ɛa ‑papaa nɛ ’wli, ‑bɛ ’ɛa ’nyrɩ bäa’ ‑gälɩ, ’nyɩ ‑fʋflʋpapakʋ ‑a kä ‑srɩ ‑bɛ ‑gbia.»

¹²‑Jää wiili kä ‑gʋ nyɔsʋaanyünanyüü käa’ ’ümäa’ ’mlɩkpʋkplɔ. ‑Jää wiili kä ‑gʋ ’ü käa’ ’ümäa’ ’lɩ Nyɔsʋaa ’kamadɔ ‑träärä ‑bɛ ’ü käa’ ’ümäa’ Jesu plɛtoro. ¹³’Nyaa ’nu ’papawiili sɔa’ cɛlɩ ’wli, ’inya ‑gbala ’mɩ: «‑Jɩjra: ‹’Bala ’saarɩ ‑gälɩ abɩa dɔrʋ ’bla nyüülü järäa’ ’Pläkänyɔɔ ’lɩ! ‑Yɛɛ, ’asɩ Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gba, ’be ’jrʋpalä ’ü ‑fɛa’, ’ia ‑fʋflʋ ’ü ’paa ‑bɛ wiili ’ü nʋa’ ’mä ’üün dɛrɩprɛ.› »

‑Tʋtʋ ‑gälɩa ’sasataɩn

¹⁴’I ‑sia’ nɩ, ’n ‑pʋpɔ ɩ ’nyaa ’jä ’pɔlɔ ‑gbru, nyɔɔ kʋ ’lɩ ‑gälɩ ’ɔ ‑beere Nyɔɔa ’Jʋ14.14 Daniɛɛlë 7.13.. ’Ɔ ‑tʋ ’kɩɩwlugbö ’wli, ‑sika ’ü nʋ ’ünya nʋ ’ään, ’ɔa kälɩ nya bä ’lɩkpripaka ’jääa’ ’kä. ¹⁵’Aanjë ‑moloo nya ’cie Nyɔsʋaanyuku kpaku ‑wälɩ, ’ɔnya ’pawii ‑gböösa ’ɔnya ‑gbala ɔ kʋa’ ‑gbru ‑gälɩ ‑maa: «Dɔrɔ ‑na ‑gbaala ‑pakalä ’kpria’ ’lɩ, ‑a mi ‑a ’böbö! ‑Na ’taɩn ’a ’lɩjrä ‑mä ’böbö, ’be ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’böbödii ’a ‑flɔɔɔ14.15 Joɛɛlë 3.13..»

¹⁶’Ii känyrɩ, nyɔɔlɔ kʋa’ ‑gbru ‑gälɩ nya ‑srörö ’ɔa ’lɩkpripaka ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ’ɔnya ‑gbaala ‑tʋtʋ ‑gälɩ.

¹⁷’Aanjë ‑moloo nya ’cie Nyɔsʋaanyukulu bäa’ cɛlɩa ’mlɩ. ’Ɔa ’mʋgbɛ ’klaa ‑gbaala ‑pakalä ’kpria’ ’lɩ, ’ä ’jääkä ’mʋfasa. ¹⁸’Aanjë ‑moloo nya ’cie Nyɔsʋaa ‑gbɔsatöwlö ‑wälɩ; ’ɔ kälä kapu ’klü ‑gälɩ. ’Ɔnya ‑gbolomlɩ ’ɔnya ‑gbala ‑mɔlɔ ’klaaa’ ’lɩkpripakalä ’jäa’ ’kä ‑maa: «Dɔrɔ ‑na ’käjäpakalä ’wʋ ‑a ‑bööbö ‑tʋtʋ ‑gälɩa rɛsɛɛn a ‑glëgbili ‑flɔɔɔa’.»

¹⁹’Aanjë nya dɔrɔ ’ɔa ’lɩkpripaka ’wʋ ’ɔnya ’böbö ‑tʋtʋ ‑gälɩa rɛsɛɛn a ‑glëgbili, ’ɔnya be be ’iin rɛsɛɛn a ’jrerefa kpakia ’mlɩ ’ɛ bäa’ Nyɔsʋaa ’crɛ. ²⁰Resɛɛnlɛ nya susro rɛsɛɛn a ’jrerefalä bäa’ bätäa ’kɔtʋ mlɩa ’mlɩ. ‑Toru nya ’cie ’ɛa ’mlɩ. ’Ua ‑pati ’fɛrɛ ’kä kilomɛtrëa ‑glʋɩpʋ ‑glʋɩgböö (300)14.20 Grɛɛkëwii nö: Sëtadë. Sëtadë ’dee bä ’mɛtrëa ‑glʋɩ ‑uunmlɔɔ ‑bɛ ‑gböö (185)., ’u ’jrajraa ’unya ’tɔ ‑sɩa ‑ŋʋata ‑wälɩ.

’Aanjë ‑uunsɔɔ nyra busudii ‑uunsɔɔlë nëmäa’ ’lɩjrä

¹’Nyaa ’järä ’sɔɔwʋ ‑sarawiia tie ‑mɩdee cɛlɩ; ’ɛ ’bʋa ’ɛnya kala plɛ ’klɩ. ’Aanjë ‑uunsɔɔ ’klaa dɛrɩtäpa busudii ‑uunsɔɔ. ’Ia busudiili ma ‑si nɩ, Nyɔsʋaa ’crɛ ’a ’wlijrä. ²’Nyaa ’jä ’tanie, ’ɛ ’järälɩkä ‑beere ‑glasɩ, ’ɛ ’cakla kapu. ’Nyaa ’jä nyüülü kä ’fɩɔ dua’ mrɛɛlɛ, ünyɩa’ ’ɛa ‑papaa nɛ ’wlitrara, ‑bɛ ü kä ‑gba ’ɛa ’nyrɩa ’naba ’nyɩa’ bä. ’Ü ’nyüglö ’tanielɛ ‑beerea’ ‑glasɩa ’klɩ, ’üa kälɩa ‑kamiili Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’üün.

³’Ü brɛ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyɔɔ Moisëa ’dʋ15.3 Ɛgësɔɔdë 15.1-18. ’Dʋlʋ kʋa’ ‑pɩ nɩ, Moisëa ’dʋ bäsaa, ’uu ’ü brɛ ‑fʋflʋpasrɩ ’lɩ, ‑bɛ ’ü ’bʋala Nyɔsʋaa ’nyrɩ; ’ɔɔ ’pʋɔa’ Israɛɛlë ’ɔnya ’ba ’üün Ejiipëtëa ’blɩ. nyra ‑bablëëjʋa ’dʋ:

«’Pläkänyɔɔ, ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa,

‑na ’jrʋpa ’bʋa ’änya ’na ’mʋfasa!

‑Tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔa ’Kɩɩ15.3 ‑Tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔa ’Kɩɩ: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «Nyɔsʋaanyünanyüüa ’Kɩɩ».,

wiili ‑nöa’ ‑gäklɩ ’inya bä ’cɩcasa!

⁴Nyɔɔ ’plɛɛ ‑nëmä ‑mɩ nyɔɔwʋba le, ’Pläkänyɔɔ?

Nyɔɔ ’plɛɛ ’mä ’daa ’ɔ ‑nëmä ‑na ’nyrɩ ‑a ’bʋala le?

’Be ‑na ’doo ‑na ’nyü ’ü ’na,

’kä ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ nya ‑mɩ ’wlitrarakalɩ ji,

’be ‑na ’klɩgägäkʋ crɛrɛwʋ15.4 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 86.9..»

NYƆSƲAA ’CRƐA ‑KÖWÜ ‑UUNSƆƆ

15.5–16.21

⁵’I ‑sia’ nɩ, ’nyaa ’jä Nyɔsʋaanyukulu bäa’ Kuöa ‑Tete ‑bɛ ’u ‑jiero ’klɩ cɛa ’mlɩ. ⁶’Aanjë ‑uunsɔɔlü ’klaa ɩa’ busudii ‑uunsɔɔlë nya ’cie nyukulua ‑wälɩ. ’Üa ’perubʋakotili ’ü paa’ ’lɩ ’nyɩ ‑fre ‑a pa, ’i plö, ’üa ‑fualɩa ‑sika ‑peeti. ⁷’Lɩbädii mlɔɔlüa ‑tɔrʋpɩɔa ’doo nya ‑nyɩ ’aanjë ‑uunsɔɔlü ‑köwü ‑uunsɔɔlü ’sia’ Nyɔsʋalɔ bäa’ ’lɩ ’plɔʋplʋɔa ‑gʋa ’crɛ ’klɩ. ⁸Nyɔsʋaa ’bʋalakʋa nyra ’ɔa ’klüa ‑gʋ nyrʋgbɔlʋ nya ’si Nyɔsʋaanyuku ’klɩ. Busudii ‑uunsɔɔlë ’aanjë ‑uunsɔɔlü jaa’ ‑kaaŋlʋa’ ’lɩjrä nɩ, nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ pa Nyɔsʋaanyuku ‑wälɩ.

‑Köwü ‑uunsɔɔ

¹’I ‑sia’ nɩ, ’nyaa ’nu ’papawii kpakü ’wli, ’i ja Nyɔsʋaanyüköli ‑bɛ ’i ‑gbala ’aanjë ‑uunsɔɔlü ‑maa: «’Ba mi, ’ba ‑gbäträ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ‑köwü ‑uunsɔɔlü16.1 ‑uunsɔɔlü: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. kä ’mlɩ Nyɔsʋaa ’crɛ bä käa’!»

²’Aanjë ’doo ‑kätɩ nya mi ’ɔnya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ‑köwö ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’kä. Bʋbɔ ‑fa mɩmɩaa’ nya ’kpakpla nyüülü kä ‑gba mrɛɛlɛa tie bäa’, nyra nyüülü traraa’ ’ɛa ‑papaa nɛ ’wli.

³’Sɔɔa nɔ ’aanjë nya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ’tanie ’lɩ ’kä. ’Nɩlɩ nya ’cicri jäjänyɔɔa ‑toru ’lɩ, diili kä ’fɩɔ bäa’ ’taniea ’mlɩ nya jäjä.

⁴Tääa nɔ ’aanjë nya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ’nieɩɩ nyra ’ɛa sɔrɔfawʋ ’kä. ’Ɛnya ’cicri ‑toru ’lɩ.

⁵’Nyaa ’nu ’aanjëlɔ käläa’ ’nie ’klü ‑gälɩ ’wli, ‑bɛ ’ɔ ‑gbala Nyɔsʋa ‑maa:

«‑Mɔ16.5 ‑Mɔ: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’Pläkänyɔɔ ‑mɔ». ‑gäa’ ’klɩ, ‑mɔ bäa’ ’lɩ, ɔ bä käa’ ‑plɩɩ, ‑mɔ bä ’Nyünanyɔɔ; ’be ‑tʋ ‑taa diilia ‑gä.

⁶’Ü ‑gblɔɔɔa’ nyɔsʋaanyünanyüü nyra nyɔsʋaamlɩpalanyüüa ‑toru ’kä nɩ,

’a ’ia ‑gʋ ’ünyɩ ’üün ‑toru ’ümä ’mla; ’ü ’wʋ ’iin ’klɩ!»

⁷’Nyaa ’nu ’papawii ‑mɩdoo ’wli ‑nyɛɛ ‑gbɔsatöwlöa ’pɛlɩ ‑bɛ ’i nö:

«‑Yɛɛ, ’Pläkänyɔɔ, ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa, ‑na ‑gätʋtʋkʋ bä ’cɩcasa, ’ä ‑gäklɩ!»

⁸Mlɔɔa nɔ ’aanjë nya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ’jrʋ ‑gälɩ ’kä, ’jrʋ nya ’jä ’klü ’unya nʋ ’ua kapu ’unya ’pütö nyüü. ⁹’Ua kapua ’wʋsɔɔrɔkʋ nya ’pütö nyüü. ’Ünya ‑jreee Nyɔsʋalɔ käläa’ busudiili kʋa’ ‑pɩ ’klü ‑gälɩ. ’Ünyɩ ‑balʋa ‑gʋ ‑a fio ‑bɛ ’ümä ’ɔɔn ’bʋala.

¹⁰‑Gbööa nɔ ’aanjë nya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ‑köwö mrɛɛlɛa ’kɩɩkpata ‑gälɩ ’kä, ’ɛa ’kamaplä nya ’cere ’jöjrüükpü ’lɩ, ‑bɛ nyüü mömlö ’üa mɛa mɩmɩakʋa ‑gʋ. ¹¹‑Bɛ ’ü ‑jejre cɛlɩa Nyɔsʋa ’üa mɩmɩakʋ nyra ’üa ‑gbaa ‑fëa ‑gʋ, ‑maa ’ünyɩ ’üa nʋnʋgbi ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ.

¹²‑Uundooa nɔ ’aanjë nya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ’nie kpakilɛ ’ü ’daraa’ Efratëa ’mlɩ ’kä. ’Nielɛ nya ma, ’kä ’kɩɩɩlü ’mäa’ ‑tɛ ’jrʋa sɔrɔfa ’wʋsɔ ’ümäa’ ji nɩ, ’üa ’nyʋfɔ ’mä dotro ’lɩbä. ¹³’Nyaa ’jä ‑frepasisi tää, ’i jajra ‑gbrükü. ’Döö ’cie ‑gblɔtrɔa mlɩ, ‑mölöö ’cie mrɛɛlɛa mlɩ, ‑mölöö nya ja ‑gbagblɛ nyɔsʋaamlɩpalanyɔɔa mlɩ. ¹⁴’A domüüa ‑sisi nö ‑saragbi. ’Pläa ’fɩɔa ’kɩɩɩa ’pɛlɩ ’ü mö ’ümä ’üün ‑gbapapla ’ümä tou ‑fu ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋaa ‑srɩ kpakia ’taɩn ’lɩ.

¹⁵«‑Jää, ’nyaa jia ‑beere ’jejienyɔɔ. Abɩa dɔrʋ ’bla nyɔɔlɔ ’nyɩ ’mʋmɔa’, ‑bɛ ɔ ‑tʋʋäa’ ’ɔa ’koti ‑wälɩ ’kä ’ɔ ‑pɩ ‑gbagba ’pa ‑bɛ ’nyüsü ‑pɩa’ ’bla nyüüa ’klɩ.»

¹⁶’Inya ’papla ’kɩɩɩ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ ‑gba, ’ii ’ü ’dara Arëmagedɔɔn16.16 Arëmagedɔɔn: ‑Pɩɔ ’doo bäsaa, ’ii ’ü ‑floro tou kpaku ‑kätɩsa. ‑Gätʋnyüü 5.19; 2 ’Kɩɩ 23.29-30. Ebrööwii ’lɩ.

¹⁷‑Uunsɔɔa nɔ ’aanjë nya ‑gblɔɔɔ ’ɔa nä ‑fʋflʋa ’mlɩ ’kä. ’Papawii kpakü nya sɔ Nyɔsʋaanyukulu bäa’ cɛlɩa ’mlɩ; ’kɩɩkpata ’lɩ ’i ’sɔɔ, ’i ‑nëma: «’I ’a nrörö!» ¹⁸Cɛa ’bɩbɩ, ‑yrɛ, ‑mamɛɛ ’babla wii mlɩ, ‑tʋtʋ nya tɩtrɛ ‑gböösa; ‑tʋtʋ ‑kaapɩɔ ’saa tɩtrɛ nyüü ’mä käa’ ’plɔʋ ji ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ¹⁹Bätä kpakö ‑gaalalɩ ’wʋ tää ’wʋ, ’pläläa ’mlɩa bätë nya böblö. Nyɔsʋa nya ’pa bätä kpakö Babilɔɔnëa ‑gä plɛ. ’Ɔnya ’mlala ’ään ’ɔa ’crɛ kpakia ‑köwölä. ²⁰Dugbëa ’fɩɔ fɔ, nyɔɔ ‑kanyɩ ’jä ’dʋgba ‑a. ²¹‑Särëeju ’wʋɛa kilooa ‑glʋɩsɔɔ16.21 kilooa ‑glʋɩsɔɔ: Grɛɛkëwii nö: «’wʋɛa talään ’döö» nya sɔ cɛlɩ ’unya blö nyüü ‑gälɩ. Nyüü nya ‑jejre Nyɔsʋa ’ia busudiilia ‑gʋ ’be ’i prɛ nyüüa ‑gälɩa ‑sisi.

’PAPAWII ‑UUNSƆƆLË KÄLÄA’ BABILƆƆNËBÄTÄ ‑GBA

17.1–19.10

¹’I ‑sia’ nɩ, ’aanjëlü ’klaa ɩa’ ‑köwü ‑uunsɔɔlüa ‑tɔrʋpɩɔa ’doo nya ‑gbala ’mɩ: «Ji ’mä ‑mɩ ‑gälä nëmäa’ ’tutuŋlʋʋ kpakö ‑gälɩ blö srara. ’Äälä bäa’ bätä kpakölä ’palaa’ ’nie ’kɔkɔmlɛa ‑gälɩ17.1 ‑Ama ’bata ’nieɩɩa ‑gbaa ’wli ’nunukʋ (17.15).. ²’Ɔ nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩ kɔsɔ nʋ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü nya ’mla ’ɔa ‑salä, ’äa ’nʋ, ’unya ’bla ’üün.»

’Klɩsa ’papawii: ’tutuŋlʋʋ nyra ‑fɔflɔɔ mrɛɛ

³‑Susu17.3 ‑Susu: A ’mrɛɛ a ’daa «Nyɔsʋaa ‑Susu»; ’aiɛ «‑susu» a ‑gba bä Jaan bobowli ’lɩ; ’iibä ’ɔ ’jä wii sanyü ’aiɛ tɩtrɛkʋ ’lɩ. blö ’mɩ ‑gälɩ ’aanjëlɔ nya fa ’mɩ ‑aaga ’lɩ ’nyaa ’järä ’ŋlʋʋ ’doo ‑fɔflɔɔ mrɛɛ ‑gälɩ; ’ɛa ‑gba ‑jɩjra ‑jejrekʋ ’kɔkɔmlɛ. ’Ɛa ’wia ‑uunsɔɔ, ‑gua ‑pʋ. ⁴’Ŋlʋʋlɔ ’sroo ’nana ‑fɔflɔɔkoti nyra ’koti ‑mɩdoo kä ‑fɔflɔɔ ’nyü ’paa’. ’Ɔnya ’sroo ‑sikadii ’kɔkɔmlɛ, ’perubʋatäkë nyra ’wleɩɩ. ’Ɔ ’klaa ‑sika ‑köwö, ’ä ’si ’ɔa ’tutudɛɛa ‑fre ’klɩ, ’äa ’mlɩ nya ’si bʋbɔgbi ’kɔkɔmlɛ. ⁵’Ɔa ’kʋtapra ‑gälɩ ‑jɩjra ‑sisienyrɩlɩ kä ‑gbaa bäa’: «Babilɔɔnë kpakö, ’tutuŋlëgë nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’tutudɛɛa ‑frea ’Yio.» ⁶’Nyaa ’jä ’ŋlʋʋlɔa ’nʋ ’blaa nɔ. Nyɔsʋaanyünanyüü nyra nyüülü ’paa’ Jesua ‑gä, ’üa ‑toru ’ɔ ’mla. ’N ’jäa’ ’ɔɔn, ’na plɛklɩkala ‑gböösa.

’Sɔɔa ni ’papawii: ’tutuŋlʋʋa ‑gbaa

⁷’Aanjë nya ‑gbala ’mɩ: «Dɛplɛɛ kä ‑gʋ ‑na plɛklɩkala le? Wiili ‑sisrea’ ’ŋlʋʋlɔ nyra mrɛɛlɛ ‑gbötöa’ ’ɔɔn, ɛ käa’ ’wia ‑uunsɔɔ nyra ‑gua ‑pʋ nɩ, ’ii ’nëmä ‑mɩ srara.

⁸«Mrɛɛlɛ ‑jäa’ ma bä ’lɩ ‑maa ’ɛ ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä. ’Ɛ jö ’lee ’ɛmä ’lɩtʋŋlɔbütügbaa ’mlɩ ’cie ’ɛmä ’mɔlɔ. ‑Tʋtʋ ‑gälɩa nyüülü känyrɩ ’nyɩa’ ’kläa ‑pɔɔkʋ ’lɩ ‑jɩjra ’bala ‑tʋtʋa ’käkolofa ’wʋ nɩ, üma ’jä ’ɛɛn ’wʋ nɩ, ’inya ’üün plɛklɩ kalaa; ’be mrɛɛlɛ ma bäa’ ’lɩ ‑bɛ ɛ ‑kanyɩa’ ’lɩbä, ’ɛnya ’sɔɔwʋ ’plä ’wʋ jia. ⁹’A ‑pɩ ’ü nö wiijejrekʋ ‑bɛ ’ü ’nöö wii ’wli: ’wia ‑uunsɔɔlü nɩ, ’a ’dʋgbë ‑uunsɔɔlü kä ‑gälɩ ’ŋlʋʋlɔ kʋa’. ¹⁰’Iibä bɩa ’kɩɩɩ ‑uunsɔɔ. ‑Gböö blö ’üa ‑tɔrʋpɩɔ, ’doo ‑ka bälɩ, ‑moloo ‑kaaŋlʋ ji. ‑Maa ɔma ji, ’ɔa ’kamakʋ ‑nëmä ’lɩ ‑a ‑wlɛ. ¹¹Mrɛɛlɛ bä ɩa’ ’lɩ ‑bɛ ɛ ‑kanyɩa’ ’lɩbä nɩ, ’ɛa ’mʋgbɛ bä ‑uuntääa nɔ ’kɩɩ. ’Ɛ bä ’kɩɩɩ ‑uunsɔɔlüa ‑tɔrʋpɩɔ, ’ɛ kʋ ‑plɩɩ ’ɛmä ’mɔlɔ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ.

¹²«‑Gua ‑pʋlʋ ‑jääa’, ’a ’kɩɩɩ ‑pʋ, ’üa ’kamakʋ ‑kaaŋlʋ cɛtɛ. ‑Maa ’kɩɩɩ nyra mrɛɛlɛ kɔsɔ nɩ, ’ünya ’kamaa ‑gliiibɔʋ ’doo ’lɩ. ¹³’Ünya ’nönröwli ’ümä ’üa ’klü nyra ’üa ’kamakʋ mrɛɛlɛ ‑nyɩ. ¹⁴’Ü nyra ‑bablëëjʋ ’mä tou ‑fu, ‑maa ‑Bablëëjʋ nya ’üün dua, ’be ’ɔɔ bä ’pläkänyüüa ’Pläkänyɔɔ, ’ɔɔ bä ’kɩɩɩa ’Kɩɩ. ’Ɔɔ ‑bɛ nyüülü bäa’ ’ɔɔn dɛrɩ, ü ’ɔ ’baa’ ’lɩ ‑bɛ ’ɔ wea’, ’ɔa plɛtoronyüü, ’ünya ’üün dua.»

¹⁵’Aanjë nya ‑gbala ’sɔɔwʋ ’mɩ: «’Nieɩɩlɩ ‑jääa’ i kä ‑gälɩ ’tutuŋlʋʋlɔ kʋa’ nɩ, ’a ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü, nyüüjria, ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbü nyra nyüüa mlɩa ’papawii. ¹⁶‑Gua ‑pʋlʋ ‑jääa’ nyra mrɛɛlɛ nɩ, ’a ü ‑nëmäa’ ’tutuŋlʋʋlɔa nyüüa ’mlɩ jrara, ’a ’ü nëmäa’ ’ɔa diia ’fɩɔ fa, ‑bɛ ’ümäa’ ’ɔɔn ‑gbagba ’pa. ’Ünya ’ɔa ’jajɛ jia ’kä ’ünya ’ɔɔn ’pütö. ¹⁷’Be Nyɔsʋa ‑sie ’üa polu kälɩ ’ümä wiili ’ɔ ’bataa’ nʋ. ’Ɔ ‑tʋ ’üa bobowii ‑pɩɔ ’doo ’wʋ, ’ümä ’üa ’kamakʋ mrɛɛlɛ ‑nyɩ, ’kä wiili Nyɔsʋa ’daaa’ ’mä nrörö. ¹⁸’Ŋlʋʋlɔ ‑jääa’ ’wʋ nɩ, ’ɔɔ bä bätä kpakölö käläa ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩ ’klü ‑gälɩ.»

‑Tääa ni ’papawii: Babilɔɔnëbätäa böblökʋ

¹’I ‑sia’ nɩ, ’nyaa ’jä ’aanjë ‑moloo, ’ɔ ’cie cɛa ’mlɩ. ’Ɔa ’kamakʋ ’bʋa, ’ɔa ’wliklɩbʋabʋakʋ nya ŋʋala ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ²’Ɔnya ’kpö ‑gböösa, ’ɔ ‑nëma:

«’Ä ’a blö, ’äa blö, Babilɔɔnë kpakö ’a blö!

’Ä ’a domüüa kʋfa nʋ.

’Ä ’a ‑frepasisia ’kaɩn ’kaɩn a ‑sisrefa nʋ,

’änya bä ‑frepanyisiea nyra plɛklɩ ’böbö nyisiea ‑sisrefa.

³’Be ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ ’mla ’äa ’tutudɛɛa ‑duvɛɛn.

‑Tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩa ’fɩɔ nyra ’ään ’pi,

‑tʋtʋ ‑gälɩa ’perupanyüü nya bä ’bɩɔjinyüü

’äa ’tutudɛɛa ’bɩɔ kpakulu ’ɔ jia’ ’ua ’mlɩ.»

Mlɔɔa ni ’papawii: Babilɔɔnëa mɩmɩakʋ

⁴’Nya ’nu ’papawii ‑mɩdoo sɔa’ cɛa ’mlɩ ’wli, ’inya ‑gbala ’mɩ:

«’Na nyüü ’amɩ, ’ba sɔ bätäläa ’mlɩ18.4 Jeremii 51.45.,

’a ‑pɩ ’äa ‑balʋa ’mlɩ bä,

’a nyra ’ään ‑pɩ busudii kpakëlë nëmäa’ ’üün ‑gälɩjräa ’mlɩ bä.

⁵’Be ’üa ‑balʋ botrogälɩ botro ’unya ’tɔ cɛa ’mlɩ,

Nyɔsʋa nya ’pa plɛ ’sɩrɩ ’äa nʋnʋgbi ’nyɩa’ ’klɩgä.

⁶’Ba nʋ ’ään bɩa wiili ’ä nʋa’.

‑Balʋlʋ ’ä nʋa’ nɩ, ’ba nʋ ’ään ’ua ’sɔɔ ‑gba.

‑Bɛ ‑köwölä kä ’mlɩ ’ä ’paaa’ ’äa ‑duvɛɛn nɩ,

’ba nʋ ’äa ’sɔɔ ‑gböösa.

⁷’Sɩrɩ ’ä ma ‑gbaa’ ’lɩ ‑bɛ ’ä ma kʋa’ ’bɩɔ ’lɩ nɩ,

’asɩ ’ba srara ’ään mɩmɩakʋ nyra ’dugu.

’Be ’äa plɛklɩ ’ä nɩnɩa:

‹’Kɩɩŋlʋʋa ’sa ’n kʋwälɩ,

’nyɩ ’kusroŋlʋʋ ‑a bä,

’nyaa ‑nëmä ‑srɩɩ ’dugu ’lɩ bä!›

⁸‑Jää wiili kä ‑gʋ busudii kpakü ’mäa’ ji ‑srɩ ’dooa ’mlɩ:

jäjäkʋ, ’dugu, nyra ‑gbëkananie,

’kä kapu nya ’ään ’pütö.

’Be ’Pläkänyɔɔ Nyɔsʋa kä ’klü,

’a ’ɔɔ ‑tʋ ’äa ‑gä.»

⁹‑Tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩlü nyra ’ɔɔn kɔsɔ ma ’piea’ ‑bɛ ü ma kʋa’ ’bɩɔ ’lɩ nɩ, üma ’jä bätäläa fifidɛɛa nyrʋgbɔlʋ nɩ, ’ünya ’wua ‑bɛ ’ünya ’äa ‑gʋ ‑sɩsra. ¹⁰Bätäläa ‑sʋɩa ŋalɛa ‑gʋ nɩ, ’ünya ’lɩdɛrɩtʋŋlɔa ‑bɛ ’ünya ’daa:

«‑Awɛɛ! ‑Awɛɛ! O Babilɔɔnë,

bätä kpakö, ’wʋsɔɔrɔ bätä;

‑gliiibɔʋ ’dooa ’mlɩ ‑plɩɩ ɔ, ‑na ‑gä ’a ’bölö!»

¹¹‑Tʋtʋ ‑gälɩa ’perupanyüüa ’mʋgbɛ ’wuö ’äa ‑gʋ, ’be nyɔɔ ‑kanyɩ ‑su ’üa ’perupadii ‑a: ¹²‑sika, ’pɔlɔsika, ’perubʋatäkë nyra ’wleɩɩ, ’tasɩrɩ ’fʋmakoti, ’nana ‑fɔflɔɔ dei, ’fʋma dei, tiili kä ’fɩɔ ’paaa’ ’nɔnʋ, diili kä ’fɩɔ ’ü nʋa’ dɔgla ’ü nʋa’, ’ü nʋa’ tiili kä ’peru ’bʋaa’ nʋa’, detu, babɛfugba, ’mabëlë, ¹³nyra tuukakɩlɩ ’paaa’ ’nɔnʋ, ’nɔnʋpadii ‑mɩdoo, ’miirë, ’kɩna, ‑duvɛɛn, ’kpɩ, ‑bleeea ’pʋ nyra ‑bleeea ’jaju; bruu, ‑bablëë, ‑sɩ, ‑sɩa jakasɩ, ‑goou nyra toua ‑jienyüü.

¹⁴«’Mʋfadiili ‑na plɛ ‑waa’, ’ia ‑mɩ kälɩ ’wʋ.

‑Na ’bɩɔa ’fɩɔ nyra ’nanadii ’a ‑mɩ kälɩ ’wʋ,

‑ka ‑nëmä ’iin ‑a ’jä ’plɔʋ!»

¹⁵’Perupanyüülü ’palaa’ bätäläa ’mlɩ ’ia diili ’peru ‑bɛ ü jia’ ’bɩɔ nɩ, ŋalɛ nya ’üün ’blaa, ’ünya ’lɩdɛrɩtʋŋlɔa ‑bɛ ’ünya ‑pʋpɔ ‑sʋɩlɩ bäa’ bätäläa ’mlɩa ‑gʋ; ’kä ’ünya ’wu ’kä ’unya ’dugu ’lɩ kʋ ¹⁶’kä ’unya ’daa:

«‑Awɛɛ! ‑Awɛɛ! Bätä kpakö! Ä kä ’sosroodii ’fʋmaa’

‑bɛ i ‑flɔɔɔa’, i kä ’peru ’bʋaa’, i ’klaaa’ bɩa ‑fɔflɔɔnyü,

ä ’srooa’ ‑sikadii ’kɔkɔmlɛ, dii ’ü nʋa’ ’mʋfa ’täkë ’ü ‑paa’

i kä ’peru ’bʋaa’, nyra ’tasɩrɩa ’wleɩɩ!

¹⁷’Äa ’bɩɔa ’fɩɔ bʋblɔ ‑gliiibɔʋ ’dooa ’mlɩ!»

Nyüülü kä ’fɩɔ ’tierea’ ’mɩɩ, nyüülü kä ’fɩɔ ’jraa’ ’mɩɩ ’lɩ, nyüülü ‑fɛɛɛrɛa’ ’lɩ ’jrʋpa, nyra nyüülü ’palaa’ ’tanie ‑gba ’peru, ’ü tʋŋlɔlɩdɛrɩ. ¹⁸’Ü ’jäa’ bätäläa ’mlɩa nyrʋgbɔlʋ nɩ, ’ü ’kpöö ‑gböösa ‑bɛ ’ü nö: «Bätä ’plɛɛ jajra ‑taa bätä kpakölä le?» ¹⁹’Ü ‑gbäträ ’üa ’wli ’mlʋ ’kä, ’ü ’kpöö, ’ü ’wuö ’dügbödugu:

«‑Awɛɛ! ‑Awɛɛ! Bätä kpakö ‑wee!

’Äa ’bɩɔ känyrɩ nyüülü kä ’fɩɔ kälä ’tanie ‑gälɩ ’mɩɩ nya ji ’bɩɔ.

’Ää ‑gblooo ‑gliiibɔʋ ’dooa ’mlɩ!»

²⁰Abɩa cɛ bä dɔrʋ ’lɩ ’äa ‑gʋ! Abɩa nyɔsʋaanyünanyüü, nyra apotrëɩɩ18.20 nyɔsʋaanyünanyüü, nyra apotrëɩɩ: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’nyüna apotrëɩɩ»., nyra nyɔsʋaamlɩpalanyüü bä bɩa dɔrʋ ’lɩ, ’be ‑balʋlʋ ’ä nʋa’ ’amɩ ‑gba, ’ua ‑gʋ Nyɔsʋa ’bö ’äa ‑gä!

‑Gbööa ni ’papawii: Babilɔɔnë ‑gblooroa’

²¹’Aanjë ’doo käa’ ’klü nya dɔrɔ ’täkä bäa’ kälɩ ‑beere diisrorotäkä ‑susugbee, ’ɔnya be ’ään ’tanie ’lɩ, ’ɔ ‑nëma:

«‑Mɔ Babilɔɔnë bätä kpakö, ’asɩ ’ümä ‑mɩ ’klʋɛɛ be ’klüsa,

nyɔɔ ‑ka ‑nëmä ‑mɩ ‑a ’jä ’plɔʋ18.21 Jeremii 51.64..

²²‑Kä ‑kamiia nyüüa böböwii, ’bɩbrɩnyüüa mlɩa wii,

‑gbaprʋkɔa mlɩa wii, dɛglɛa böböwii,

‑ka ‑nëmä ’ia böböwii ‑na ‑nyɛɛ ’wli ‑a ’nrörö.

’Cɩca diidanyüüa ’kaɩn ’kaɩn a ’fɩɔ,

‑ka ‑nëmä ’üün ‑na ‑nyɛɛ ‑a ’järä;

a ‑ka ‑nëmä bɩa ’täkälä suöa’ diia ‑yrɛ

‑na ‑nyɛɛ ’wli ‑a ’nrörö.

²³’Napɛ ’dee ‑ka ‑nëmä ‑na ‑nyɛɛ ‑a ŋʋala,

nyɔɔ ‑ka ‑nëmä ‑na ‑nyɛɛ ’titinyɔɔ nyra ’titiŋlʋʋa

’kpökpöwii ’wli ‑a ’nrörö. ’Ia ’fɩɔlʋ nya ’lɩjräa

’be ‑na ’perupanyüü ma bä ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’wʋsɔɔrɔnyüü,

‑nya nʋ ‑gëglägbi ‑nya ‑trɔɔrɔ ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ.»

²⁴A ’järä ‑na ‑nyɛɛ nyɔsʋaamlɩpalanyüü nyra nyɔsʋaanyünanyüüa ‑toru nyra nyüülü kä ’fɩɔ ’ü ’böa’ ‑plɛlɩ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’ü ’blaa’18.24 Jeremii 51.49..

‑Uundooa ni ’papawii: Aleluya!

¹’I ‑sia’ nɩ, ’n ’nu ’wʋsɔɔrɔwii ’wli cɛlɩ, ’i ‑beere nyüü ’kɔkɔmlɛa ’papawii, ‑bɛ ’i nö:

«Aleluya19.1 Aleluya: Ebrööwii ’lɩ ’ia ‑gbaa bä «’Ba ’bʋala Yawe (Jehova)». Tɛ bɩa ’Nyügälɩjawii 19.3,4,6.! Ana Nyɔsʋa kä ’lɩmlɩwʋwʋkʋ, ’wliklɩbʋabʋakʋ,

nyra ’klü19.1 Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’wliklɩbʋabʋakʋ ’nyrɩa ’lɩträäräkʋ, nyra ’klü.»!

²’Ɔa ‑gätʋtʋkʋ bä ’cɩcasa ’änya ‑gäklɩ,

’be ’ɔ ’pɔnɩ ’tutuŋlʋʋ kpakölɔ nöa’ ’ɔa ’tutudɛɛ ‑bɛ ’ɔ palaa’

‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüü ‑wälɩ. Nyɔsʋa nya ’sɔrɔ ’ɔɔn ’ɔa ’crɛ ‑gälɩ,

’be ’ɔa ’darʋ ‑gblɔɔɔ ’ɔa ’jrʋpafɛnyüüa ‑toru ’kä.»

³’Papawiili nya ‑nëma ’sɔɔwʋ:

«Aleluya!

’Ɔa nyrʋgbɔlʋ nya ’jraa ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ!»

⁴Tagbü ‑glʋ ‑bɛ mlɔɔlü nyra ’lɩbädii mlɔɔlü nya ’pa Nyɔsʋalɔ kʋa’ ’ɔa ’kɩɩkpata ‑gälɩa ’klʋɩ ‑fli ‑bɛ ’ü nö:

«’Asɩ i bä! Aleluya!»

⁵’Papawii ’doo nya ja ’kɩɩkpataa ’pɛlɩ ’i ‑nëma:

«’Ana ’fɩɔ bäa’ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyüü,

’amɔlɔ ‑trääräa’ ’lɩ ’ɔɔn,

’palɩ nyüü kpakü nyra blaaadie,

’ba ’bʋala ana Nyɔsʋa!»

‑Uunsɔɔa ni ’papawii: ‑Bablëëjʋa ’titiö

⁶’I ‑sia’ nɩ, ’n ’nu ’wʋsɔɔrɔwii ’wli cɛlɩ, ’i ‑beere nyüü ’kɔkɔmlɛa ’papawii, ’i ‑beere ’nie kpakia mlɩa wii, ’i ‑beere ‑mamɛɛa kpakia mlɩa wii ‑bɛ ’i nö:

«Aleluya19.6 ‑Täsä wiili ‑jɩjraa’ 19.1 ‑wälɩ.!

’Pläkänyɔɔ, ana ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa, ’a ’ɔa ’kamakʋ ’käsri!

⁷A ’kpö dɔrʋsa, a srara ana dɔrʋ ’kä a ’bʋala ’ɔɔn,

’be ‑Bablëëjʋa ’titisrɩ ’a ’lɩjrä; ’ɔa ’ŋlʋʋ ‑ëlere!

⁸Nyɔsʋa nya ‑gbala ’ɔɔn ɔ ’sroo ’tasɩrɩ ’fʋmakotili kä ’peru ’bʋaa’, i kä ’nyü ’naa’ ‑bɛ i plöa’.»

’Tasɩrɩ ’fʋmakotu, ’iibä nyɔsʋaanyünanyüüa ’cɩcagbili ’ü nʋa’.

⁹’Aanjëlɔ nya ‑gbala ’mɩ: «‑Jɩjra wiili kʋa’ ‑pɩ: Abɩa dɔrʋ ’bla nyüülü ’ü werea’ ‑Bablëëjʋa ’titiöa ‑glɩsɩglɩsɩ ’lɩ.»

’Ɔnya ‑gbala ’sɔɔwʋ ’mɩ: «’Ia waklüülü bä ’tasɩrɩ Nyɔsʋaa wii.» ¹⁰’Nyaa ‑gbri ’na ’klʋɩ ‑tʋtʋ ’wʋ ’kä ’nyaa trara ’ɔɔn ’wli, ‑maa ’ɔnya ‑gbala ’mɩ: «‑Nyɩ nʋ ’imɩ! ’Sɩrɩ ‑bäa’ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyɔɔ, ’na ’mʋgbɛ ’n bä ‑na ’jrʋpafɛnyɔɔ nyra ‑na ‑wlajülü sraraa’ nyüü ’cɩcasalä Jesu crɛrɛa’ ’wʋ, ’üa ’jrʋpafɛnyɔɔ. Nyɔsʋa ‑kä ‑mä ’wlitrara! ’Cɩcasalä Jesu sraraa’, ’ää bä nyɔsʋaamlɩpalanyüüa ’papawiia ’tasɩrɩa kpöö.»

’NYÜGÄLƖJAWII ‑UUNSƆƆLË ’PAAA’ ’TAƖN A BƖABƖAKƲA ‑GÄ

19.11–20.15

(1) Nyɔɔlɔ kʋa’ ’pɔlɔ ‑sʋ ‑gälɩ

¹¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’n ’jä cɛ ’ɛnya ‑jieroklɩ, ’nyaa ’jä ’pɔlɔ ‑sʋ. Nyɔɔlɔ kʋa’ ’ua ‑gälɩ, ’ɔa ’nyrɩ bä Plɛtoronyɔɔ nyra ’Cɩcanyɔɔ. ’Klɩgägäkʋ ’lɩ ’ɔ ’bölö nyüü ‑gä ‑gälɩ ‑bɛ ’ɔ fa ’üün tou. ¹²’Ɔa ’nyü ŋʋa ‑beere kapu; ’ɔa ’wlia ’kɩɩwlugbü. ’Nyrɩlɩ ’ɔa ’doo jrea’, i nyɔɔ ’doo ’nyɩa’ jre, ’ii ‑jɩjra ’ɔa ‑gba. ¹³’Kotulu ’ɔ paa’ ’lɩ papla ‑toru. ’Ɔa ’nyrɩ bä Nyɔsʋaa Wii19.13 Jaan 1.1-5..

¹⁴Cɛlɩa tafunyüü pa ’tasɩrɩ ’fʋmakotili ’pɔlɔa’ ’lɩ, i kä ’nyü ’naa’ ‑bɛ i kä ’peru ’bʋaa’; ’ü bä ’pɔlɔ ‑sɩ ‑gälɩ ‑bɛ ’ü prɛ ’ɔɔn dɛrɩ. ¹⁵’Ɔa mlɩ ’cie ‑jɛrɛlɛ käa’ ’kʋɩa ’sɔɔ; ’ɛɛ ’ɔmä nʋ ’ɔmä ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbü bɔtɔ. Detea sɩsɛ ’ɔmä nʋ ’ɔmä ’üün ’tiere19.15 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 2.9., ’kä ’ɔnya ’üün ‑duvɛɛn a jijridɛɛlɛ bäa’ ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋaa ’crɛ kpakia ’mlɩ ’jrere ‑beere rɛsɛɛn. ¹⁶’Ɔa ’kotu nyra ’ɔa bʋapuua ‑gälɩ ‑jɩjra ‑taa ’nyrɩlɩ: «’Kɩɩɩa ’Kɩɩ nyra ’pläkänyüüa ’Pläkänyɔɔ.»

(2) ’Jrʋ ’wʋa ’aanjë

¹⁷’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jä ’aanjë ’ɔ ’nyüglö ’jrʋ ’wʋ. ’Ɔnya ’kpölö nyiselɩ ‑preerea’ cɛa ’mlɩ ’wli ‑gböösa, ’ɔ ‑nëma: «’Ba ji, ’ba ’paplagba nyɔsʋaa ‑glɩsɩglɩsɩ kpakia ‑gʋ. ¹⁸’Amä ’kɩɩɩa ’jajɛ ji, ’palɩ ’sʋgɩa nyra ’üa ’kamanyüü, ‑sɩ nyra nyüülü ma ’jraaa’ ’ia ‑gälɩ, ’kä ‑goou, ünyɩa’ ‑goou bä, ’blaaadie nyra kpaküa nü, ’amä ’üa ’fɩɔa ’jajɛ ji.»

(3) Mrɛɛlɛ nyra ‑gbagblɛ nyɔsʋaamlɩpalanyɔɔ ’kplaraa’

¹⁹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jä mrɛɛlɛ, ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩ nyra ’üa ’sʋgɩa, ’ü trara ’ümä nyɔɔlɔ ’jraa’ ‑sʋ ‑gälɩ nyra ’ɔa ’sʋgɩa tou fa. ²⁰’Ünya ’kpla mrɛɛlɛ nyra ‑gbagblɛ nyɔsʋaamlɩpalanyɔɔlɔ nröröa’ ’ɛa ’klʋɩ ‑saragbi, ‑bɛ ɔ ‑trɔɔrɔa’ nyüülü kä ‑gba mrɛɛlɛa tie bäa’ ‑bɛ ü ‑pʋpʋaa’ ’ɛa ‑papaa nɛ. ’Ünya bere ’üa ’sɔɔlüa ’lɩbäa nü kapuprʋgbaa ’pʋpʋlʋ ’pütöa’ a ’mlɩ. ²¹‑Järɛlɛ sɔa’ nyɔɔlɔ kʋa’ ‑sʋ ‑gälɩa mlɩ nya ’bla ’sʋgɩa ‑mülü; nyisiea ’fɩɔ nya dö ’üa ’jajɛ ’wʋ.

(4) ‑Gblɔtrɔlʋ ’aanjë kpasaa’ ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ (1 000)

¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jää ’aanjë ’doo, ɔ sɔa’ cɛlɩ. ’Ɔ ’klaa ’bütügbalä tʋŋlɔa’ ’lɩ ‑gböösaa ’sapɛ nyra ’cɩ kpaki. ²’Ɔnya ’kpla ‑gblɔtrɔlʋ, ‑kätɩ trɔɔlʋ ’ü ’daraa’ Diabëlë ’aiɛ Sataan, ’ɔnya kpasa ’uun ’umä ’lɩ ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ ‑si (1 000). ³’Ɔnya be ’uun ’lɩtʋŋlɔbütügba ’lɩ, ’ɔnya kpa ’bütügbalä ’klɩ ’ɔnya blörö ’ämɩ ’u ‑pɩ ’cie ‑bɛ ’u ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbü ‑trɔɔrɔ. ’Ii ’umä kʋ kʋ ’kä ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ (1 000) nya ‑si. ’Ima ‑si ’kä ’ɔnya ’uun ‑wälɩ ’cɛrɛ ’umä jrüü jiea ‑si.

(5) ’Cɛcɩnyüü kä ’ümä ’kamakama ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ (1 000)

⁴’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jä ’kɩɩkpatë; Nyɔsʋa ‑nyɩ nyüülü kʋa’ ’lɩ ‑gälɩ ’klü ’ümä nyüüa ‑gä ‑tʋ. ’Nyaa ’jä nyüülü kä ’wia ’ü ’bö böa’ ’lɩ, ’üa ‑sisi. Jesua ’cɩcasa nyra nyɔsʋaawiili ’ü ’paaa’, ’ia ‑gʋ ’ü ’bla ’üün. ’Ünyɩ mrɛɛlɛ nyra ’ɛa ‑papaa nɛ ‑a ‑pʋpʋa. ’Üa ’dari ‑gba nyra ’üa ’kʋtapra ‑gälɩ ’nyɩ ’ɛa tie ‑a bä. ’Ünya sɔ jäjäa ’mlɩ ’üü ‑bɛ ’Kriisë ’mä ’kama ’kamaa ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ (1 000). ⁵’Iili kʋa’ ‑pɩ nɩ, ’a ’klɩsa ’kuaabrea sɔsɔkʋ. Nyüü ‑mülü jäa’ nɩ, ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ (1 000) ‑kaaŋlʋa’ ‑si nɩ, ’ü ‑nëmä ’kuaabre ‑a sɔ. ⁶Abɩa dɔrʋ ’bla nyüülü bäa’ ü ‑kätɩ sɔa’ ’kuaabre, ’üa ‑tɔrʋpɩɔ! ’Üü bä Nyɔsʋaa ’nyünanyüü. ’Sɔɔa në jäjä20.6 Tɛ 2.11, ’ia ‑gbaa bä ’lɩ ‑wälɩ. ’nyɩ ’üün ’klü ‑gälɩ ‑a kälä; ’ünya Nyɔsʋa nyra ’Kriisëa ‑gbɔsapɛrɩnyüü bäa, ’kä ’ü nyra ’ɔɔn nya ’kama ‑sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ (1 000).

⁷‑Sɩa ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋlʋ ma ‑si nɩ, ’kä ’ünya Sataan ‑jie ’lɩba, ⁸’kä ’ɔnya ’cie ’ɔmä ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbülü ’ü ’daraa’ Gɔgë nyra Magɔgë20.8 Gɔgë nyra Magɔgë: Gɔgë nyra Magɔgë bä ’nyrɩlɩ ’ü ‑nyɩa’ ’blɩlɩ nëmäa’ ‑srɩɩ nyɔsʋaanyüü tou fa dɛrɩ ’täpa jrüü ’lɩ. Esekiɛɛlë 38–39. ‑trɔɔrɔ. ’Ia ’blɩlɩ tʋŋlɔlɩ ‑tʋtʋ dɛrɩ. Sataan nya ’üün ‑gbaplaa ’ümä tou ‑fu, ’ünya ‑sümlöa ‑beere ’taniea ’pisiatu. ⁹’Ünya ’si ‑tʋtʋa ’fɩɔ ’klɩ; ’ünya ji ’ünya trara nyɔsʋaanyünanyüü ’klɩ, ’ɔa ‑wawabätäa ’mlɩ. ‑Maa kapu nya sɔ cɛlɩ ’unya ’pütö ’üün. ¹⁰Diabëlëlɔ ‑trɔɔrɔ ɩa’ ’üün nɩ, ’ünya bere ’ɔɔn kapua prʋgbalä kä ’pʋpʋ ’pütöa’ a ’mlɩ, i mrɛɛlɛ nyra ‑gbagblɛ nyɔsʋaamlɩpalanyüü bäa’. ’Ünya ’lɩ ‑sʋɩ ’järäa’ ‑srɩ ‑bɛ ‑gbia ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ.

(6) ‑Gätʋnyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpatalä ’pɔlɔa’ ‑gälɩ

¹¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’järä ’pɔlɔ ’kɩɩkpata kpakö ‑gälɩ nyɔɔ ’doo. ‑Tʋtʋ nyra cɛ nya fɔlɔ ’ɔɔn ’klɩ; ’ü ‑kanyɩ ’järä ‑a ’järä.

(7) ’Kläa ‑Pɔɔkʋ ’paa’ ‑gätʋtʋkʋa ‑gä

¹²’Nyaa ’jä jäjänyüü, kpaküa nü nyra blaaadie. ’Ü ’nyüglö ’kɩɩkpata ’klɩ. ‑Pɔɔkɩ nya ‑jieroklɩ. ‑Pɔɔkʋ ’doo nya ‑jieroklɩ, ’uu ’ü ’dara ’Kläa ‑Pɔɔkʋ. Wiili ‑jɩjraa’ ‑pɔɔkɩa ’mlɩ, nyra wiili ’ü nʋa’ nɩ, ’a ’ii ’ü tɛ ‑gälɩ ‑bɛ ’ü ‑tʋʋä ’üa ‑gä. ¹³’Tanie ‑wɔsɔ jäjänyüülü kä ’fɩɔ bäa’ ’ɛa ’mlɩ. Jäjäkʋ nyra ’kuaabre nya ‑wɔsɔ ’üa nü. ’Üa ’fɩɔa ‑gä ‑träärä, ‑moloo ‑bɛ wiili ’ɔ nʋa’. ¹⁴’Ünya be jäjäkʋ nyra ’kubre kapuprʋgba ’lɩ. ’Iibä ’sɔɔa në jäjäkʋ. ¹⁵‑Bɛ nyɔɔ känyrɩ ’nyɩa’ ’Kläa ‑Pɔɔkʋ ’lɩ ‑jɩjra nɩ, kapuprʋgba ’lɩ ’ü bere ’ɔɔn.

JERUSALƐƐMË DËDRÄA WII ‑UUNSƆƆ

21.1–22.5

(1) Jerusalɛɛmë dëdrä: ’titiŋlʋʋlɔ ‑glaaa’ ’ɔa dʋɔ

¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’nyaa ’jä cɛ dëdrä nyra ‑tʋtʋ dëdrä. ‑Kätɩa nɛ cɛ nyra kätɩa ‑tʋtʋ nya saka; ’tanie ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä.

²’Nyaa ’jä21.2 ’Nyaa ’jä: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Mɔɔ Jaan ’nyaa ’jä. Jerusalɛɛmë dëdrä, ’nyünabätä, ‑bɛ ’ä sɔ cɛlɩ Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ ‑bɛ ’ä jö. ’Ä ’na ’mʋfasa, ’sɩrɩ ’ŋlʋʋ ‑glaaa’ ’ümäa’ ’ɔɔn ’ɔa dʋɔ fa.

(2) Nyɔsʋaanyuku ’a nyüüa ‑nyɛɛ ji

³’Nyaa ’nu ’wʋsɔɔrɔ wiili sɔa’ cɛlɩ21.3 cɛlɩ: Grɛɛkëa ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’kɩɩkpata. ’wli ‑bɛ ’i nö: «‑Jää, Nyɔsʋaa ‑Tete21.3 Nyɔsʋaa ‑Tete: ’Asɩ ’ü ’dara bɩa Nyɔsʋaa ‑Tetelɛ Moisë nʋ käa’ ‑Kätɩ Kuöa ‑pɔɔkʋ ’lɩ. ’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, Nyɔsʋa sɔ cɛlɩ ’kä ’ɔ ’sie ‑tetelɛ, ’kä ’ɔ fala Israɛɛlë ‑aaga ’lɩ. ’a nyüüa ‑nyɛɛ ji, ’üa ‑nyɛɛ ’ɔ nëmä kʋ. ’Üü nëmä ’ɔa nyüü bä, Nyɔsʋa ’mʋgbɛ nya ’üa Nyɔsʋa bäa. ⁴Nyɔsʋa nya ’üa ’nyiölia ’mɩɔa ’fɩɔ wɔpɔa. ’Jäjä ‑ka ‑nëmä ’lɩ ‑a bä, ’dugu ‑ka ‑nëmä ’lɩ ‑a bä, nyüü ‑ka ‑nëmä ’wu ‑a ’wu, mɩmɩakʋ ‑ka ‑nëmä ’lɩ ‑a bä, ’be ‑kätɩa ni dii ’a ‑si.»

(3) Diia ’fɩɔ nröröa’ dëdrë ’lɩ

⁵Nyɔɔlɔ kʋa’ ’kɩɩkpata ‑gälɩ nya ‑nëma: «‑Jää, ’n nrörö diia ’fɩɔ dëdrä ’lɩ.» ’Ɔnya ‑gbala ’mɩ: «‑Jɩjra ’imɩ, ’be ’na ’papawii bä ’cɩcasa, ’i bä plɛgälɩpiesa.»

(4) ’Nɩlɩ ‑nyɛɛa’ ’klä

⁶’Ɔnya ‑gbala ’mɩ: «’I ’a nrörö! ’Mɔɔ bä Alëfaa nyra Omegaa, ’käkolofa nyra bɩarafa. Nyɔɔlɔ ’mamlatʋ ’blaaa’, ’mɔɔlɔ nɩ, ’nyaa ’nɩlɩ ‑nyɛɛa’ ’klä, ’ia sɔrɔfawʋ ’nɩ ’baa, ’kä ’nyaa ’ɔmɩ ‑nyɩ ’flɛɛlɩ. ⁷Nyɔɔlɔ nëmäa’ ’wʋsi nɩ, ’ɔɔ nëmä ’ia ‑jaaa ji. ’Nyaa ’ɔa Nyɔsʋa bäa ’kä ’ɔnya ’na ’jʋ bä. ⁸‑Maa, ü käa’ ŋalɛ nyra nyüülü ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ, ü nöa’ bʋbɔgbi, nyüüblanyüü, nyüülü nöa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ‑gëglänyüü, nyüülü traraa’ ‑papanyɔsʋaɩɩ ’wli, nyra ‑gbagblɛnyüü, ’üa ’fɩɔ nya ’pʋpʋlʋ ’pütüa’, ’ua kapuprʋgbaa ’mlɩ bäa. ’A ’sɔɔa në jäjä.»

(5) Jerusalɛɛmë dëdrä

⁹’Aanjë ‑uunsɔɔlü ’klaa ɩa’ ‑köwü ‑uunsɔɔlü ’sia’ dɛrɩtäpaa busukʋ ‑uunsɔɔ ’klɩ nɩ, ’üa ‑tɔrʋpɩɔa ’doo nya ji ’na ’pɛlɩ ’ɔ ‑nëma: «Ji ’mä ‑mɩ ’ŋlʋʋlɔ ’tiea’ srara, ‑bablëëjʋa ’ŋlʋʋ.» ¹⁰‑Susu nya blö ’mɩ ‑gälɩ, ’aanjë nya fa ’mɩ ’dʋgba kpakö tʋŋlɔa’ ’wlia ’wli. ’Ɔnya srara ’mɩ bätä21.10 bätä: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «bätä kpakö.», ’nyüna Jerusalɛɛmë. Cɛlɩ ’ä sɔ, Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ, ‑bɛ ’ä ’cie ’ä jö. ¹¹Nyɔsʋaa ’bʋalakʋa pöplökʋ ŋʋala ’ään ‑gälɩ. ’Äa pöplödɛɛ ‑beere pöplö ’täkä ’nyɩa’ ’lɩkäwla, ’ä ‑beere jasɛpëtäkä ’ä ’järälɩkä ‑beere ‑glasɩ. ¹²’Äa ’klɩkludɛɛ ’bʋa ’inya tʋŋlɔwli. Palafë ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ, ’aanjë ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ‑glaara palafëlë ‑gälɩ. ’Nyrɩ ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ‑jɩjra tatialüa ‑gälɩ: Israɛɛlëa ‑glügbüa ’nyrɩ. ¹³Palafë tää bä ’pɛlɛ kä ‑gälɩ ’jrʋ sɔrɔa’ ’wʋ; palafë tää ’jrʋa ’pifa ’wʋ; palafë tää ’jrʋa ’wʋsɔrɔfaa kʋmla ’pɛlɩ21.13 ’jrʋa ’wʋsɔrɔfaa kʋmla ’pɛlɩ: ’Ii ‑gögbii ’dara nord.; palafë tää nya bä ’jrʋa ’wʋsɔrɔfaa ’dupa ’pɛlɩ21.13 ’jrʋa ’wʋsɔrɔfaa ’dupa ’pɛlɩ: ’Ii ‑gögbii ’dara sud.. ¹⁴’Täkë ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ‑gälɩ bätä kpaköläa ’klɩklorodiili ’srikä, ’ünya ‑jɩjra ’üa ‑gälɩ ‑Bablëëjʋa Apotrë ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔa ’nyrɩ.

¹⁵’Aanjëlɔ ’pala ɩa’ ’mɩ wii ‑gba nɩ, ’ɔ ’klaa ɩ ‑sikasɩsɛ ’ɔmä bätä kpakölä nyra ’äa tatia ‑bɛ ’äa ’klɩkludii nyaka. ¹⁶Bätäläa kotü mlɔɔlü ’mɩmrɛklɩ, ’äa ’wʋflɛrɛdɛɛ nyra ’äa ’wlitʋŋlɔdɛɛ bä dɛɛ ’dee. ’Aanjëlɔ nya nʋ ’ɔa nyakadɛɛ ’ɔnya nyaka bätälä: ’ä sɔrɔwʋ ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ’wʋ ’äa ’wʋflɛrɛdɛɛ, ’äa ’wlitʋŋlɔdɛɛ nyra ’äa tʋŋlɔdɛɛa nyakadɛɛ sɔrɔwʋ ‑diisɔɔ ‑glʋɩpʋ ’wʋ (12 000)21.16 Grɛɛkëwii nö: sëtadëa ‑diiglʋ ‑diipʋ (12 000). ’Iibä kilomɛtrëa ‑diigböö ‑glʋɩpʋ (2 200). Sëtadë ’dee bä ’mɛtrëa ‑glʋɩ ‑uunmlɔɔ ‑bɛ ‑gböö (185)., ’äa ’wlitʋŋlɔdɛɛ nyra ’äa tʋŋlɔdɛɛ bä dɛɛ ’dee. ¹⁷’Sɩrɩ nyɔɔ nyakaa’ nɩ, ’asɩ ’aanjëa ’mʋgbɛ nyaka: ’äa ’wlitʋŋlɔ ’änya bä nyakadɛɛa ‑glʋɩ ‑uunsɔɔ ‑bɛ mlɔɔ (144)21.17 ‑glʋɩ ‑uunsɔɔ ‑bɛ mlɔɔ (144): Grɛɛkëwii ’lɩ ’iibä: «kudeea ‑glʋɩ ‑uunsɔɔ ‑bɛ mlɔɔ». ’Iibä ’mɛtrëa ‑glʋɩtää ‑bɛ ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ (72). ’Ia nyakadɛɛ bä sɔ ’dasemrekete ’klɩ ‑a ji wlua ’mrʋ ’klɩ, ’aiɛ ’darʋa ’fɩɔ, ’ü nö ‑bɛ ’ü nyaka; ’ii sɔrɔwʋ ‑glʋɩ ‑uunsɔɔ ‑bɛ mlɔɔ ’wʋ (144). ‑Bɛ ‑glʋɩ ‑uunsɔɔ ‑bɛ mlɔɔ (144) bä bɩa ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔa ’wʋ ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ’wʋ. ‑Pʋ ‑bɛ ’sɔɔa ‑gbaa nya bä wiili jräa’ ’lɩ Nyɔsʋa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ.. ¹⁸Jasɛpëtäkë ’ü nʋ ’ünya klu bätä kpakölä ’klɩ. ‑Sika bätä ’ä ’järälɩkä ‑beere ‑glasɩ. ¹⁹’Täkëlë kä ‑gälɩ bätälä kloroa’ ’klɩ nɩ, ’täkëlë kä ’fɩɔa ’peru ’bʋaa’, ’üü ’ü nʋ ’ünya ’cɩtɛ ’iin: ’klɩsaa nä ’ü ’dara jasɛpë, ’sɔɔa nä bä safirëtäkä, tääa nä ’ü ’dara agatë, mlɔɔa nä ’ü ’dara emerodë, ²⁰‑gböööa nä ’ü ’dara sadoniisë, ‑uundooa nä ’ü ’dara sadonii, ‑uunsɔɔa nä ’ü ’dara klisolitë, ‑uuntääa nä ’ü ’dara belilë, ‑uunmlɔɔa nä ’ü ’dara topasë, ‑pʋa nä ’ü ’dara klisopasë, ‑pʋ ‑bɛ ’deea nä ’ü ’dara jasɛɛntë, ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔa nä ’ü ’dara ametisë. ²¹’Ia tatia ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔlë nɩ, ’nanaa ’wle ’üü ’ü nʋ ’inya nʋ ’iin, tatu ’doo ’wle bö. Bätäläa ’mlɩa ’nyʋfɔ bä ’tasɩrɩa ‑sika ’nyʋfɔ, ’u ŋʋa ‑gböösa ‑beere ‑glasɩ.

(6) ’Pläkänyɔɔ nyra ’ɔa Nyɔsʋaanyuku kpaku

²²’Nyɩ ’ia bätäläa ’mlɩ Nyɔsʋaanyuku ‑a ’järä, ’be ’Pläkänyɔɔ, ’Nɩmrɛɛ Nyɔsʋa, nyra ‑Bablëëjʋ bä ’äa Nyɔsʋaanyuku. ²³Nyɔsʋaa ’wliklɩbʋabʋakʋ ŋʋala bätäläa ’mlɩ, ’üa ‑gbʋʋ ’nyɩ ’jrʋ ’aiɛ ‑seplea pöplökʋ ‑gba ‑a bä; ’be ‑Bablëëjʋ bä ’ɔa ’napɛ. ²⁴‑Tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ nya ’ɔa ’napɛ ’klɩkä ’järäa, ’kä ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’kɩɩɩ nya ’üa ’wliklɩbʋabʋakʋ21.24 ’wliklɩbʋabʋakʋ: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’wliklɩbʋabʋakʋ nyra ’üa ’lɩträäräkʋ.» bätäläa ’mlɩ ja21.24 Esaii 60.3-5.. ²⁵Bätäläa tatia ‑nëmä ‑srɩɩ blörö ‑a blörö, ’be ‑gbia ‑ka ‑nëmä ’lɩ ‑a ’kala. ²⁶’Kä ’pläa ’mlɩa nyüü nya bätäläa ’mlɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’bʋalakʋ nyra ’blɩa ’lɩträäräkʋ ja. ²⁷Diili kä ’fɩɔ plaa’ nyüü ‑fre ’lɩ Nyɔsʋaa ’klɩ ‑nëmä bätäläa ’mlɩ ‑a pa, nyüülü nöa’ bɩa bʋbɔgbi, ‑bɛ ü käa’ ‑gbagblɛ nɩ, ’ü ‑nëmä bätäläa ’mlɩ ‑a pa. Nyüülü kä ’dooa ’nyrɩ ‑jɩjraa’ ‑Bablëëjʋa ’kläa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ nɩ, ’üa ’doo nëmä ’äa ’mlɩ pa.

(7) ’Nɩlɩ ‑nyɛɛa’ ’klä nyra tuulu ‑nyɛɛa’ ’klä

¹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’aanjëlɔ nya srara ’mɩ ’nielɩ ‑nyɛɛa’ ’kläa ’nɩ, ’i ’järälɩkä ‑beere ‑glasɩ; Nyɔsʋaa ’kɩɩkpata nyra ‑Bablëëjʋ ’lɩ ’i sɔrɔ. ²’Nielɛ ‑srörö bätäläa ’nyʋfɔa ‑tɔrʋpɩɔ. Tuulu ‑nyɛɛa’ ’klä22.2 Tuulu ‑nyɛɛa’ ’klä: Jenɛɛsë 2.9; 3.22; Esekiɛɛlë 47.12. ’nyüglö ’nielɛa ’kɔtɩ ’sɔɔ mlɩ, ’u tʋä ’wʋ ‑pʋ ‑bɛ ’sɔɔ ’wʋ ‑sʋa ’mlɩ, ’wʋ ’doo ’wʋ ‑seplea ’mlɩ. ’Ua ’napɩ ’pʋɔ ‑tʋtʋ ‑gälɩa ‑glügbüa ’fɩɔ. ³Busukʋ ‑ka ‑nëmä ’lɩ ‑a bä ‑balʋa ‑gʋ. Nyɔsʋa nyra ‑Bablëëjʋa ’kɩɩkpata nya bätäläa ’mlɩ bäa, ’kä nyɔsʋaajrʋpafɛnyüü nya ’ɔɔn ‑pʋpʋa. ⁴’Ünya ’ɔa ’klʋɩ ’jäa, ’kä ’ɔa ’nyrɩ nya ’üa ’kʋtapra ‑gälɩ ‑jɩjra. ⁵‑Gbia ‑ka ‑nëmä ’lɩ ‑a bä, ’üa ‑gbʋʋ ‑ka ‑nëmä ’napɛ nyra ’jrʋa ’batakʋ ‑gba ‑a bä, ’be ’Pläkänyɔɔ Nyɔsʋa nëmä ’üün ‑gälɩ ŋʋala, ’kä ’ünya ’kama ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ.

‑GÄLƖBLÖRÖWII

22.6-21

⁶’Aanjëlɔ22.6 ’A ’aanjë ’doolɔ bäa’ 1.1. nya ‑gbala ’mɩ: «’Papawiili bä plɛgälɩpiesa, ’inya bä ’cɩcasa. Wiili nëmäa’ ’lɩjrä, ’ii ’Pläkänyɔɔ, Nyɔsʋalɔ ’tierea’ mlɩpalanyüüa ‑sisi nya ja ’ɔa ’aanjë ’ümä ’iin ’ɔa ’jrʋpafɛnyüü srara.» ⁷«‑Jää! ’Mɔɔ22.7 Jesu, ’ɔɔ ’paa wii. jö ’köklesaplɩɩ! Abɩa dɔrʋ ’bla nyɔɔlɔ ‑trääräa’ ’lɩ wiili ‑jɩjraa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ, ’u ‑gbala nyüü wiili nëmäa’ ’lɩjrä!»

⁸’Mɔɔ Jaan, ’mɔɔ ’nu wiili ’wli ’nyaa ’jä ’iin. ’N ’nua’ ’iin ’wli ‑bɛ ’n ’jäa’ ’iin nɩ, ’n ’pie ’na nyufa ‑tʋtʋ ’wʋ ’aanjëlɔ sraraa’ ’mi ’iin, ’ɔa ’klɩ, ’mä ’ɔɔn ’wlitrara. ⁹‑Maa ’ɔ ‑gbala ’mɩ: «‑Nyɩ nʋ ’sa! ’Na ’mʋgbɛ ’n ‑beere ‑mɔ, Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyɔɔ ’n bä bɩa, ‑beere ‑na ‑wlajü nyɔsʋaamlɩpalanyüü, ‑beere nyüülü kä ’fɩɔ ‑trääräa’ ’lɩ wiili bäa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ. Nyɔsʋa ‑kä ‑mä ’wlitrara!»

¹⁰’Ɔnya ‑gbala ’mɩ: «Wiili ‑jɩjraa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ, i ’paaa’ wiili nëmäa’ ’lɩjräa ‑gä nɩ, ‑nyɩ ‑sisie ’imɩ, ’be ’taɩn ’a ’lɩjäjräkʋ bɩa.» ¹¹Nyɔɔlɔ ’nyɩa’ ’klɩgä nɩ, ɔnyɩ ‑gäklɩ ɔ ’palɩklü, abɩa nyɔɔlɔ paa’ ‑fre, ’palɩklü ɔ pa ‑fre; ’kä nyɔɔlɔ ‑gäa’ ’klɩ nɩ, ɔ ’palɩklü ɔ ‑gäklɩ, ’kä nyɔɔlɔ bäa’ ’nyünanyɔɔ nɩ, ɔ ’palɩklü ɔ bä ’nyünanyɔɔ.

¹²«‑Jää! ’Mɔɔ22.12 Jesu, ’ɔɔ ’paa wii. jö ’köklesaplɩɩ! ’N ja ’pɛpɛɛdii ‑bɛ ’n jö, ’sɩrɩ ‑moloo ‑fɛa’ ’jrʋpa ’asɩ ’nëmä ’ɔɔn ’pɛɛɛ.»

¹³«’Mɔɔ bä Alëfaa nyra Omegaa, ‑kätɩa nɔ nyra ’täpaa nɔ, ’käkolofa nyra bɩarafa.»

¹⁴Abɩa dɔrʋ ’bla nyüülü ‑trääräa’ ’lɩ nyɔsʋaawii ’lɩ22.14 nyüülü ‑trääräa’ ’lɩ nyɔsʋaawii: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «nyüülü pɔtɔa’ ’üa ’koti»., ’üü nëmä tuulu ‑nyɛɛa’ ’kläa ’bü ji, ’kä ’ünya bätäläa tatia mlɩ ‑srörö ’kä ’ünya pa. ¹⁵‑Maa ‑fälɩ, ’ii ‑fä, ‑gëglänyüü, ’palɩ nyüülü ’paa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, nyüüblanyüü, nyüülü traraa’ ‑papadii ’wli, nyüülü ‑waa’ ‑gbagblɛ ‑bɛ ’ü käa’ ’ɛɛn, ’ümä tɩɔ! ¹⁶«’A ’mɔɔ Jesu, ’mɔɔ blɔ ’na ’aanjë ɔ ’pala ‑taa wiili ’cɛcʋ ’lɩ. ’Mɔɔ bä Daviidëa tugbluulu ‑gaala ’lɩ ‑gba, ’ɔa ‑glügbö ’klɩa nyɔɔ. ’Mɔɔ bä ‑suwlaa pöplö ‑särëeji22.16 Tɛ 2.28; 5.5; Esaii 11.1,10..»

¹⁷‑Susu nyra ’Titiŋlʋʋlɔ ‑nëmä: «Ji!»

Nyɔɔlɔ ’nöa’ ɔ ’daa: «Ji!»

Nyɔɔlɔ ’mamlatʋ ’blaaa’ ɔ ji; nyɔɔlɔ ’bataa’ ’nɩlɩ ‑nyɛɛa’ ’klä, ’ia ’mamlakʋ nɩ, ɔ ’mla ’flɛɛlɩ22.17 Esaii 55.1..

¹⁸Nyɔɔ o nyɔɔ ’nua’ wiili ’mäa’ ’lɩjrä ‑bɛ i ‑jɩjraa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa kʋa’ ‑plɩɩa ’mlɩ nɩ, ’ɔɔ ’n ‑gbala: nyɔɔ ma ’papla ’ua ’mlɩ wii ‑gälɩ, busudiili ‑jɩjraa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ nɩ, Nyɔsʋa nya ’ia nyɔɔlɔa ni ‑gälɩpaplaa. ¹⁹‑Bɛ nyɔɔ ma ’baba bɩa ’ia ’mlɩ ’papawii ‑mɩdoo nɩ, Nyɔsʋa nya bɩa ’lɩ ’ia nyɔɔlɔa nɛ ’pɛ ’kläa tuu22.19 ’kläa tuu: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’kläa ‑pɔɔkʋ.» ‑gba ’baa, ’kä ’ɔnya bɩa ’ɔa ’pɛ ’nyünabätälä kä ‑gä ’palaa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ ’ba.

²⁰Nyɔɔlɔ ’daaa’ ‑maa ’ia ’fɩɔlʋ bä ’cɩcasa ‑nëma: «‑Yɛɛ, ’n jö ’köklesaplɩɩ!» ’Asɩ i bä! ‑Yɛɛ! Ji ’Pläkänyɔɔ Jesu!

²¹Abɩa ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa22.21 ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Pläkänyɔɔ Jesu. ‑gbinanakʋ bä ’ana ’fɩɔ ‑gälɩ! ’Asɩ i bä22.21 ’Asɩ i bä: ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä..