EBRÖÖNYÜÜ

‑PƆƆKƲLƲ ’Ü FAA’

EBRÖÖNYÜÜ

‑Pɔɔkʋa ’mlɩa wii

‑Pɔɔkʋlʋ kʋa’ ‑pɩ ’uu ’ü ’dara: «‑Pɔɔkʋlʋ ’ü faa’ Ebröönyüü.» Nyɔɔlɔ ‑jɩjraa’ ‑pɔɔkʋlʋ anyɩ ’ɔɔn jre ‑a jre, ‑maa ’i ‑beere ’ɔa ’mʋgbɛ juifënyɔɔ ’ɔ bä. ’Ɔnya jre nyɔsʋapɔɔkʋlʋ a ’daraa’ ‑Kätɩ Kuö. Juifënyüülü ’nyierea’ nyɔsʋaawii ’klɩ ‑bɛ ü nʋa’ ’Kriisënyüü, ’üü ’ɔ fa ‑pɔɔkʋ. ‑Pɔɔkʋjrenyüü nɩnɩa ‑pɔɔkʋlʋ ‑jɩjraa’ ’fɩɔwʋ Jerusalɛɛmë nya ’mä ‑gblooo. ‑Sʋlʋ kä ’mlɩ ’ä ‑gbloooa’ ’iibä ‑sɩa ‑glʋɩtää ‑sɩ ‑pʋ ’lɩ (70).

Ebrööa ‑pɔɔkʋa ’mlɩa wii ‑beere Deteronɔɔmëa ‑pɔɔkʋa ’mlɩa wii. ’Sɩrɩ Deteronɔɔmë ’paa’ ‑Kätɩ Kuöa ‑gä nɩ, ’asɩ Ebröö ’paa Kuö Dëdräa ‑gä. A ’mrɛɛ a ’daa ’uu bä Kuö Dëdräa Deteronɔɔmë. Moisëa ’taɩn ’lɩa nyüü ‑ëlere ’ümä Kanaan ’blɩ ’wʋdɔrɔ. ‑Taa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ nɩ ’Mʋfagogo ’cɛcɩnyüü nö ’ümä ’pläa ’fɩɔ ’wʋdɔrɔ (Ebröö 12.28). ’Sɩrɩ Moisë nyra Josueea ’taɩn ’lɩ nyüü ma ’bata käa’ ’klülɩpapakʋ nɩ, ’asɩ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa nyüü ’bata ’klülɩpapakʋ ’ümä ’wʋsɔɔrɔ ‑gböösa (Deteronɔɔmë 31.6; Ebröö 13.5).

’Ia ’cɛcɩnyüülü nya ’cɛrɛ juifëa ‑gbi ‑wälɩ ’ünya dɔrɔ ’cɛcɩagbi ’wʋ; ’a ’ia ‑gʋ ’üa ’klä nya klalɩ. Juifë nʋ ’üün bʋbɔgbi ‑gba. ’Ünya ‑gba ‑plɩɩ ’üa diili kä ’fɩɔ bäa’ ’üa plɛ kä: ’üa Nyɔsʋa bibiedii, Nyɔsʋaanyuku kpaku ‑wälɩa dii, ‑gbɔsanyüü, ‑gbɔsadii nyra ’üa ’brea ‑glɩsɩglɩsɩ kpakü. ’Ia diili kʋa’ ‑pɩa ’fɩɔa ‑gʋ, ’üa ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö ’bata ’Kriisëa dɛrɩ sɔsɔkʋ ’ümä ’üa ‑kätɩdii ’lɩ dɛrɩ ’blöö.

‑Maa Kuö Dëdräa ’mlɩ nɩ, ’Kriisëa ’doo ’ɔɔ bä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö. ’Ɔa ’mʋgbɛ nrörö ’ɔa nyufa ‑gbɔ ’lɩ, ’ɔ järä krʋa ‑gälɩ ana ‑balʋ ’mä amɩ cere. ’A ’ia ‑gʋ a ‑kanyɩ ‑gbɔ ‑molooa ’sasakʋ ‑a kä. Jesu ja amɩ Nyɔsʋaa Kuö Dëdrä. ’Ɔ jia’ amɩ ‑gba, ’ia ‑gʋ a ’mrɛɛ a jijrö Nyɔsʋa ‑gba ’kä ana plɛ ’nyɩ ‑taaralɩ. Jesu ’bʋa ‑gböösa ’ɔnya ‑si ‑Kätɩ Kuöa ’mlɩa ‑gbɔsanyüü ’wʋ, ’ɔa ‑gbɔ nya kä ‑gbaa ‑gböösa ’unya ‑si mlaa ‑gbɔ ’wʋ (Ebröö 4.14; Ebröö 10.18).

Nyɔɔlɔ ‑jɩjraa’ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋ nɩ, ’cɛcɩnyüüa ’klü ’ɔ ’jrara. ’Sɩrɩ ‑Kätɩ Kuöa ’mlɩa nyɔsʋaanyüü kpaküa nyɔsʋaplɛtorokʋ ma bäa’ nɩ, ’ümä ’üa ’sa bä (Ebröö 11), ‑bɛ wii ma jrä ’üün ‑gälɩ nɩ, ü tɛ Jesua ’doo ’klɩ (Ebröö 12.2). ’Ɔmäa’ ’wlara nɩ, wiili ’ümäa’ nʋ nyra wiili bäa’ ’klɔɔtrʋ, ’ii ’ɔ ‑gbala ’üün (Ebröö 12; Ebröö 13).

‑Jäsɩ ‑pɔɔkʋlʋ ’totroa’ ’klɩ:

A. Jesu bä plɛtorosa 1.1–10.18

Jesu ‑si nyɔsʋaamlɩpalanyüü ’wʋ 1.1-3

Jesu ‑si ’aanjë ’wʋ 1.4–2.18

Jesu ‑si Moisë nyra Josuee ’wʋ 3.1–4.13

Jesu bä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö 4.14–7.28

Jesua ‑gbɔ bä ’doo, ’unyɩ ’sɔɔa nu ‑a kä 8.1–10.18

B. ’Ba toro Jesu plɛ ‑bɛ ’ba ‑sɔɔrɔ plɛ ’wʋ 10.19–13.25

’Sɩrɩ nyɔsʋaplɛ bäa’ 10.19-39

Nyɔsʋaplɛtorokʋ nyra nyɔsʋaplɛtoronyüü kpakü 11.1-40

Nyɔsʋaa bibiekʋ, nyɔsʋaplɛtorokʋ nyra ’ɛa ’wʋsɔɔrɔkʋ 12.1–13.25

JESU ‑SI NYƆSƲAMLƖPALANYÜÜ ’WƲ

1.1-3

¹‑Kätɩsa nɩ, nyɔsʋaamlɩpalanyüü Nyɔsʋa ma ‑srörö kälɩ ‑bɛ ’ɔ ma ’pala ana tʋɩɩ wii ‑gba; ’ɔ ka ’ia ’kaɩn ’kaɩn a nʋnʋkʋa ‑gʋ ’wʋkɔkɔmlɛ. ²‑Maa ‑taa ‑gälɩblöröjrüülü ’lɩ nɩ, ’ɔa ’Jʋ ’ɔ ‑srörö kälɩ ’kä ’ɔ ’pala amɩ wii ‑gba. ’Ɔɔ Nyɔsʋa ‑srörö kälɩ ’ɔnya nʋ diia ’fɩɔ. ’Ɔɔ ’ɔ ’ba bɩa ’lɩ ’ɔmä diia ’fɩɔa ‑jaajinyɔɔ bä. ³’A ’Jʋlɔ bä Nyɔsʋa ’wliklɩbʋabʋakʋa srarakʋ, ’ɔɔ bä ’tasɩrɩ ’ɔa ’pije. ’Ɔɔ ’klaa diia ’fɩɔ kälɩ ’ɔa ’wʋsɔɔrɔ ’papawiia ’mlɩ. ’Ɔa ’mʋgbɛ kälɩ1.3 ’Ɔa ’mʋgbɛ kälɩ: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ’ɔ ‑srörö ’ɔ bɩaa’ amɩ ‑gbafutokʋ ana ‑balʋa ‑gʋ nɩ, ’ɔnya kʋwälɩ cɛ ’lɩ Nyɔsʋalɔ ’bʋaa’ ’wliklɩa ’dupa ’lɩ.

JESU ‑SI ’AANJË ’WƲ

1.4–2.18

⁴‑Plɩɩlɩ ’ɔ kʋa’ ’i ‑si ’aanjë ’wʋ ‑gböösa, Nyɔsʋa nya ‑nyɩ ’ɔɔn ’nyrɩlɩ ‑sia’ ’üa nɩ ’wʋ. ⁵’Be Nyɔsʋa ‑kaapɩɔ ’ɔa ’aanjëa ‑tɔrʋpɩɔa ’doo ‑gbala ‑maa:

‑Mɔ bä ’na ’Jʋ,

’mɔɔ ‑gu ’saarɩ ‑mɩ1.5 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 2.7..

’Aiɛ ’sɔɔwʋ, ɔ ’daa:

’Mɔɔ nëmä ‑na Tʋ bä,

‑bɛ ‑mä ’na ’Jʋ bä1.5 2 Samiɛɛlë 7.14; 1 Kroniikë 17.13..

⁶’Sɔɔwʋ nɩ, ’ɔ jaa’ ’ɔa ‑Kätɩ ’Jʋ ’pläa ’mlɩ nɩ, ’ɔ nɩnɩa:

Abɩa Nyɔsʋaa ’aanjëɩɩa ’fɩɔ trara ’ɔɔn ’wli1.6 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 97.7; Deteronɔɔmë 32.43.!

⁷‑Bɛ dɛɛlɛ bäa’ ’aanjëɩɩ nɩ, Nyɔsʋa nɩnɩa:

’Ɔ nö ’imɩ ’kä ’ɔa ’aanjëɩɩ ‑beere ‑fʋflʋ;

’ɔa bɔblɔnyüü ‑beere kapua mɛa.

⁸‑Maa dɛɛlɛ bäa’ ’Jʋ nɩ:

‑Mɔ Nyɔsʋa, ‑na ’kɩɩkpata ’srikä ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ;

‑na sɩsɛ ‑nö ‑bɛ ‑tieere ‑na ’kamaplä ’klɩgägäkʋ ’lɩ.

⁹‑Wa ’klɩgägäkʋ, ‑nya jrara ‑balʋ ’nyüa ’mlɩ,

’a ’ia ‑gʋ, Nyɔsʋa, ‑na Nyɔsʋa, ‑gblɔɔ ‑na ’wli dɔrʋa ’kpɩ ’kä.

’Ɔ ’dara ‑mɩ nyɔɔ ’ɔnya ‑si ‑mülü ’wʋ1.9 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 45.7-8..

¹⁰’Ɔnya ’daa ’sɔɔwʋ:

‑Mɔ ’Pläkänyɔɔ, ‑mɔ nʋ ‑na wlu, ‑nya nʋ cɛ,

nya nʋ bɩa ‑tʋtʋ.

¹¹’Inya sakaa, ‑maa ‑mɔlɔ nɩ, ‑nya ‑plɩɩ bäa ’plɔʋplɔʋ.

’Ia ’fɩɔ nya ‑fɛa ‑beere ’kotu;

¹²’kä ‑nya ’iin ‑gäglɛ ‑beere ’kotu ’kä ’inya ’cicri.

‑Maa ‑mɔlɔ nɩ, ‑nyɩ ’cici ’cici ‑a; ‑na ‑sɩ ‑nëmä bɩa ‑a bɩa.

¹³Nyɔsʋa ‑kaapɩɔ ’aanjëɩɩ ‑gbala ‑maa:

’A ‑pɩ ’na ’dupa ’lɩ ‑a kʋ kʋ, ’kä ’n nrörö ‑na ’nyüamlɩjraranyüü

‑na bökligälɩtʋkpö ’lɩ1.13 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.1..

¹⁴‑Maa ’aanjëlü nɩ, ’ü bä ‑sisili Nyɔsʋa jaa’ ’imä nyüülü ’mäa’ ‑srɩɩ ’lɩmlɩwʋ ‑gbaji.

¹’A ’ia ‑gʋ a kä amä wiili a ’nua’ ’wli ’kpla ’mʋfasa, a ‑pɩ ’nyʋfɔ ’wʋsɔ. ²Wiili Nyɔsʋa ‑sröröa’ ’aanjëɩɩ kälɩ ‑bɛ ’ü ’saarɩ, ’iibä ’cɩcasa2.2 ‑Dɔlʋ Nyɔsʋa ‑nyɩ käa’ Israɛɛlë Sinaiia ’dʋgba ‑gälɩ, ’a ’ua ‑gä ’ü ’paa ‑tɛklɩ. Juifëa ‑pɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ nɩ, ’aanjëɩɩ Nyɔsʋa ‑srörö kälɩ ’ɔnya srara ’ɔa ‑dɔ Moisë. Tɛ bɩa Akëtë 7.38 nyra Galaatënyüü 3.19.. ‑Mölöö ’pɩ ’iin ‑gälɩ, ‑mölöö ’nyɩ ’iin ’lɩ ‑a ‑träärä, ’ünya ’jä ’ia ’pɔnɩkʋ. ³‑Asɩ anya ’pɔnɩkʋ mlɩ sɔ ama ’nyɩ ’kpla ’mʋfasa ’samaa ’lɩmlɩwʋwʋkʋ kpakulua wii ‑ale? ’Be ’Pläkänyɔɔ ‑kätɩ ‑gbala amɩ ’lɩmlɩwʋwʋkʋlʋa ‑gä, ’fɩɔwʋ ‑mülü ’nua’ ’iin ’wli nya ji ’sɔɔwʋ amɩ ’iin ‑gbala. ⁴Nyɔsʋa srara ’sɩrɩ ’üa ’papawii bäa’ ’cɩcasa: a ’jä ’ia ‑saragbia tie nyra ‑saragbi nyra plɛklɩkalawiia ’kaɩn ’kaɩn, nyra bɩa ’Nyüna ‑Susua ’srɛa ’kaɩn ’kaɩn ’lɩ, ’ɔ ‑pääläa’ nyüü ’lɩ ’sɩrɩ ’ɔ ‑waa’.

⁵’Plälä jöa’ ä kä ‑gä a ’paaa’ nɩ, ‑mää ’aanjë Nyɔsʋa ’nyɩ ’äa ’klü ‑gälɩkäläkʋa ’klü ‑nyɩ. ⁶‑Maa nyɔɔ ’doo ’pawii nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ, ’ɔ nɩnɩa:

Dɛplɛɛ nyɔɔ bä ‑bɛ ‑bobo ’ɔa ‑gä le,

’aiɛ, dɛplɛɛ nyɔɔa ’jʋ bä ‑bɛ ‑paaa ’ɔa ‑gä le?

⁷‑Ciie ’ɔmɩ ’wʋ jrüü jiea ’mlɩ ’aanjëa ’klʋɩ;

‑nya ‑nyɩ ’ɔɔn ’bʋalakʋ nyra ’lɩträäräkʋ ‑beere ’sɩrɩ nyɔɔ ‑tʋa’ ’kɩɩa ’wli ’wlugbö,

‑nya ‑nyɩ ’ɔɔn diili ‑nöa’ ’ia ’kamakʋ2.7 ‑nya ‑nyɩ ’ɔɔn diili ‑nöa’ ’ia ’kamakʋ: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä..

⁸‑Tʋ ’ia ’fɩɔ ’ɔa bökli ‑wälɩ.

Nyɔsʋa ‑nyɩ ’ɔɔn diia ’fɩɔa ’kamakʋ nɩ, ’ɔnyɩ ’lɩ dɛɛ ‑a tɩ. ‑Maa ’köklesaplɩɩ nɩ, anyɩ ’jä ’sɩrɩ ’ɔ ’kamaa’ diia ’fɩɔwʋ ‑a2.8 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 8.5-7.. ⁹‑Maa ‑jää wiili a ’jääa’ ’wʋ: Jesu ’cere ’wʋ ’aanjëa ’klʋɩ jrüü jiea ’mlɩ, ‑maa jäjäkʋa ‑sʋɩ ’ɔ ’jäa’, ’ia ‑gʋ nɩ, Nyɔsʋa nya ‑nyɩ ’ɔɔn ’bʋalakʋ nyra ’lɩträäräkʋ ‑beere ’kɩɩa ’wlugbö. ’Abɩa Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋa ‑gʋ Jesu jä nyüüa ’fɩɔa ‑gʋ.

¹⁰Nyɔsʋa, ’ɔɔ nʋ diia ’fɩɔ, ’ɔɔ kä diia ’fɩɔ, ‑maa ’ɔ ’bata abɩa ’jü ’kɔkɔmlɛ kʋ ’ɔa ’bʋalakʋ ’lɩ. ’Ii känyrɩ, nyɔɔlɔ ’saa’ ’lɩmlɩwʋwʋkʋa ’nyʋfɔ nɩ, ’ɔ kä ’ɔmä ‑sʋɛ ’lɩ ‑srörö ’ɔmä ’wlijrä. ¹¹’Be nyɔɔlɔ ‑futoa’ nyüü ‑gba nyra nyüülü nyaa’ ‑gbafuto nɩ, ’üa ’fɩɔ bä ’doo. ’A ’ia ‑gʋ ’inyɩ Jesu ’nyüsü ’wʋ kä, ɔma were ’üün ‑wlajü, ¹²‑bɛ ’ɔ nö:

’Nyaa ‑na ’nyrɩ ’na ‑wlajü ‑gbalaa;

’nyaa ‑mɩ ’klɩbrɛrɛa nyüüa ‑jriaa ’mlɩ2.12 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 22.23..

¹³’Ɔ ‑nëmä ’sɔɔwʋ:

’Mɔɔlɔ nɩ, ’nyaa ’Ɔɔn ’na plɛ ‑gälɩ ’piea2.13 Esaii 8.17..

’Ɔ ‑nëmä ’sɔɔwʋ:

‑Jää ’mɔɔ nyra ’jülü Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’mɩ2.13 Esaii 8.18..

¹⁴‑Bɛ ’jülü bäa’ nyɔɔa ’jajɛ nyra nyɔɔa ‑toru nɩ, ’asɩ Jesua ’mʋgbɛ ’cicri ’ɔa nyufa nyɔɔ ’lɩ; ‑bɛ ɔma jä nɩ, ’ɔmä nyɔɔlɔ ’klaaa’ jäjäa ’klü kälɩ ‑gblooo, ɔ bäa’ Sataan. ¹⁵’Asɩ ’ɔ nʋ ’ɔnya ’balɩ nyüülü kä ’fɩɔ bäa’ ‑goou ’üa ’kläa ’fɩɔa ’mlɩ, ’üa ’lɩmlɩbadɛɛ; ’be ü pɩɛ kä jäjä. ¹⁶’Be ‑mää ’aanjë ’ɔnyɩ kä ‑gbajikalɩ ji; ‑maa Abraamëa ’jü ’ɔ ji ‑gbajikalɩ. ¹⁷’A ’ia ‑gʋ ’ɔ kä ɔ ‑beere ’ɔa ‑wlajü diia ’fɩɔa ’mlɩ, ‑bɛ ’ɔmä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakölɔ ‑gbinanakʋ ’sia’ ’klɩ bä, ɔ ‑gäa’ ’klɩ ’ɔa ’jrʋpaa ’mlɩ Nyɔsʋaa ’klɩ. ’Asɩ ’ɔ nʋ ’ɔnya cere nyüüa ‑balʋ. ¹⁸‑Bɛ Jesua ’mʋgbɛ ’jäa’ ‑sʋɩ ’ü tɛa’ ’lɩ ’ɔɔn nɩ, ’ɔ ’mrɛɛ ’ɔ ji ‑mülü ’ü tɛa’ ’lɩ ‑gba.

JESU ‑SI MOISË NYRA JOSUEE ’WƲ

3.1–4.13

Jesu ‑si Moisë ’wʋ

¹’A ’ia ‑gʋ ’na ’nyüna ‑wlajü ’amɩ, ’amɔlɔ Nyɔsʋa werea’ cɛlɩ, ’ba tɛ Jesu ’Kriisë3.1 ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ’klɩ ’cɩcasa. ’Ɔɔ Nyɔsʋa blɔ ’ɔnya bä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö, ’ii a toroplɛ, ’ii a ’pala ‑pɩɔa ’fɩɔ. ²Nyɔsʋaa ’jrʋpaa plɛtoronyɔɔ ’ɔ bä. ’Ɔ ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋa ’sɩrɩ Moisëa ’mʋgbɛ ‑trääräa’ ’lɩ ’ɔɔn ’ɔa nyukua ’fɩɔa ’mlɩ3.2 Nɔɔbrë 12.7.. ³‑Maa Jesu kä ’ɔmä ’bʋala, ’ɔmä Moisë ’wʋsi. ’Be nyɔɔlɔ ’paaa’ nyuku, ’ɔɔ ’ü ‑träärälɩ ’ünya ‑si nyuku ’wʋ. ⁴Nyɔɔ ’ɔɔ ’paa nyëkaa ’fɩɔ; ‑bɛ Nyɔsʋa, ’ɔ nʋ diia ’fɩɔ ’e. ⁵Moisë bä kä plɛgälɩpienyɔɔ ’ɔa wiia ’fɩɔa ’mlɩ Nyɔsʋaanyukua ’fɩɔa ’mlɩ3.5 Nɔɔbrë 12.7., ’ii srara nyüü wiili nëmäa’ ‑srɩɩ ’lɩsara. ⁶‑Maa ’Kriisëlɔ nɩ, ’ɔ bä plɛgälɩpie ’Jʋ ‑bɛ ’ɔ bä nyukulua ’wliklɩ. Ama ‑sɔɔrɔ ana nyɔsʋaplɛtorokʋ ’wʋ ‑sɔrɔ ’pläa bɩarafa ’wʋ nɩ, ‑bɛ ama ’kpla ana nyɔsʋaplɛgälɩpipiekʋlʋ käa’ amɩ dɔrʋ ’wʋ nɩ, ama nʋ ’imɩ nɩ, a bä ’ɔa nyuku.

‑Fʋflʋpalafalä Nyɔsʋa tɛrɛa’ ’ɔa nyüü

⁷’A ’ia ‑gʋ ’Nyüna ‑Susu ‑nëma:

’Ama ’nu ’saarɩ ’ɔa wii ’wli, ’anyɩ ’su ’nyakliwli,

⁸’sɩrɩ ’a nʋ käa’ ’taɩn ’lɩ ’a nyra ’ɔɔn totro käa’ ’wli,

‑srɩlɩ ’a bäa’ ‑aaga ’lɩ ‑bɛ ’a tɛa’ ’lɩ ’ɔɔn.

⁹’Ia ‑plɩɩlɩ nɩ ’ana tʋɩɩ ’pa ’mɩ ‑pri ’klɩ ’ünya tɛlɩ ’mɩ,

’ünya ’jä wiili ’n nʋa’ ‑sɩa ‑glʋɩsɔɔa ’mlɩ.

¹⁰’A ’ia ‑gʋ ’n ‑träärä ’ia nyüülü ’crɛ ‑gba, ’nya ‑gbala ’üün:

’üa polu sɔ ’nyʋfɔ ’wʋa ’doo, ‑bɛ ’ünyɩ ’na ’nyʋfɔ ‑a jre.

¹¹’Ii känyrɩ, ’crɛa ’mlɩ ’nyaa ’sɔrɩ ’nëmaa:

’Ü ‑nëmä ‑srɩɩ ’na ‑fʋflʋpalafa ’wʋ ‑a pa3.11 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 95.7-11.!

¹²’Na ‑wlajü ’amɩ, ’ba ‑tre ’ana nyüfë! ’Ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ ’nyɩ kä bʋbɔplɛ, plɛlɛ blaraa’ nyɔsʋaplɛtorokʋ ’klɩ ‑bɛ ɛ sɔa’ ’Lɩbä Nyɔsʋa dɛrɩ. ¹³Nyɔsʋa ka we ’amɩ «’saarɩ3.13 Tɛ 3.7..» ’A ’ia ‑gʋ ’ba ’papla ’klü ’lɩ ‑srɩ o ‑srɩ, ’a ‑pɩ ’nyakliwlisu, ‑balʋ ‑pɩ ’amɩ mlüülɩpa. ¹⁴’Be diili kä ’fɩɔ bäa’ ’Kriisëa dii, amɔ kä ’imɩ, ‑maa a kä amä ana plɛgälɩpiepiekʋ ’lɩ kʋ kʋ ‑a ji ’plä ’mä bɩa, ¹⁵’be ’i ‑jɩjraa’ ‑maa:

’Ama ’nu ’saarɩ ’ɔa wii ’wli, ’anyɩ ’su ’nyakliwli,

’sɩrɩ ’a nʋ käa’ ’taɩn ’lɩ ’a nyra ’ɔɔn totro käa’ ’wli3.15 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 95.7-8..

¹⁶Nyüü ’plɛɛ ’nu Nyɔsʋaa wii ’wli ‑bɛ ü nyra ’ɔɔn totrowli le? ’A nyüülü kä ’fɩɔ Moisë ’ciea’ Ejiipëtëa ’bre. ¹⁷Nyɔsʋa ‑tʋ ’crɛ ‑sɩa ‑glʋɩsɔɔ, nyɔɔ ’plɛɛ ’ɔ ‑träärä ’ɛɛn ‑gba le? ‑Mää nyüülü nʋa’ ‑balʋ, ’ü järä ‑aaga ’lɩ ‑a? ¹⁸Nyɔsʋa ’sɔrɩa’ ‑bɛ ’ɔ ’daaa’ ’ü ‑nëmä ‑srɩɩ ‑plɩɩlɩ ’ɔ tɛrɛa’ ’üün, ’ümäa’ ‑fʋflʋpa ‑a pa nɩ, nyüü ’plɛɛ ’ɔ ’daa le? ‑Mää nyüülü ’nyɩa’ ’lɩ ’ɔɔn ‑träärä ‑a? ¹⁹’Ii a ’jää, ’ünyɩa’ ‑gʋ nyɔsʋaplɛtorokʋ kä nɩ, ’ünyɩ ’lɩ ‑a pa.

¹‑Maa Nyɔsʋa ‑gbala amɩ ’sɩrɩ amäa’ ’ɔa ‑fʋflʋpalafa ’wʋ pa; ‑bɛ wiili ’ɔmäa’ nʋ ‑ka bäa’ ‑plɩɩ nɩ, a ‑tre ana nyüfë. ’Sɩrɩ ’amäa’ nʋ ‑bɛ ’ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ ‑pɩa’ dɛrɩ tɩɔ nɩ, ’a ’ia ’sa ’ba nʋ! ²’Be a ’nu bɩa ’mʋfagogolä ’wli ‑beere ana tʋɩɩ. ‑Maa ’papawiili ’ü ’nua’ ’wli nɩ, ’inyɩ ’üün dɛɛ ‑gba ‑a nʋ, ’be nyüülü ’nua’ ’iin ’wli nɩ, ’ünyɩ ’iin nyɔsʋaplɛtorosa ‑a ’kpla. ³‑Maa amɔlɔ toroa’ ’ɔɔn plɛ nɩ, anya ‑fʋflʋpalafaläa ’mlɩ paa, ’sɩrɩ ’ɔ ‑gbalaa’ amɩ:

’Crɛa ’mlɩ ’nyaa ’sɔrɩ ’nëmaa:

’Ü ‑nëmä ‑srɩɩ ’na ‑fʋflʋpalafa ’wʋ ‑a pa!

’Asɩ Nyɔsʋa ‑gba, ‑bɛ ’ɔ ’a kä ’ɔa ’jrʋpa ’wlara ’bala ‑tʋtʋa nröröfa ’wʋ. ⁴Dɛɛlɛ bäa’ ‑uunsɔɔa nü jrüü nɩ, nyɔsʋaapɔɔkʋa ’mlɩ ’lee ’ɔ nɩnɩa: Jrüü ‑uunsɔɔa ‑srɩ ’lɩ Nyɔsʋa ’pafʋflʋ, ’ɔ bɩaa’ ’ɔa ’jrʋpaa ’fɩɔ dɛrɩ4.4 Jenɛɛsë 2.2.. ⁵’Ɔ ‑nëma ’sɔɔwʋ ‑tɛ nɩ: ’Ü ‑nëmä ‑srɩɩ ’na ‑fʋflʋpalafa ’wʋ ‑a pa! ⁶Nyüülü ‑kätɩ ’nua’ ’mʋfagogo ’wli nɩ, ’ünyɩ ’lɩ Nyɔsʋa ‑a ‑träärä. ’Ia ‑gʋ, ’ünyɩ ’lɩ ‑a pa. ‑Bɛ nyüü ‑mülüü ’mrɛɛa’ ’üü pa. ⁷’A ’ia ‑gʋ ’ɔ ‑tʋ ’sɔɔwʋ ’lɩ jrüü ‑mölöö, ’ɔnya ’dara ’üün «’Saarɩ». ‑Sɩ ’kɔkɔmlɛ ‑sia’ nɩ, Daviidë ’ɔ ‑srörö kälɩ ’ɔnya ‑gbala amɩ wiili a ‑gbalaa’ ‑plɩɩ ’amɩ ’köklesa:

’Ama ’nu ’saarɩ ’ɔa wii ’wli,

’anyɩ ’su ’nyakliwli.

⁸Josuee ma ‑nyɩ ’kasa ’üün ‑fʋflʋpapakʋ nɩ, Nyɔsʋa ‑ka ‑nëmä ɩ jrüü ‑mölöa ‑gä ‑a ’pa. ⁹’Ia ’fɩɔ ‑gbala amɩ ’sɩrɩ Nyɔsʋaa ’paa’ ‑fʋflʋ jrüü ‑uunsɔɔa ‑srɩ ’lɩ nɩ, ’ia ’samaa ‑fʋflʋpasrɩ ‑ka bälɩ Nyɔsʋaa ’jüa ‑gʋ. ¹⁰’Be nyɔɔlɔ paa’ Nyɔsʋaa ‑fʋflʋpalafa ’wʋ nɩ, ’ɔa ’mʋgbɛ ’wlaraa’ ’ɔa ’jrʋpa nɩ, ’ɔ ’pa bɩa ‑fʋflʋ ’sɩrɩ Nyɔsʋa ’paa ‑fʋflʋ.

¹¹’Ii känyrɩ, a ’bata ‑fʋflʋpalafaläa ’mlɩa papakʋ, nyɔɔ ‑pɩ nyɔsʋa ’nyʋfɔ ’wʋ ’wʋ ‑beere nyüülü ’nyɩa’ ’lɩ Nyɔsʋa ‑träärä. ¹²’Be nyɔsʋaawii ‑nyɛɛ ’klä ’inya ‑sɔɔrɔ ’wʋ; ’i ’jääkä ‑beere ‑jɛrɛlɛ käa’ ’kʋɩa ’sɔɔ. ’I pa ’kä ’iɛ ’sasra nyɔɔa ‑gälɩa ’ku nyra ‑susu ‑gba, ’kä ’i ’sasra ’koia ’katrafë nyra ’koia ’mlɩa ’kpɩ ‑gba. ’I dɛtɛ bobowiili nyra wiili bäa’ plɛ ‑gälɩa ‑gä. ¹³Wiili kä ’fɩɔ a nöa’, ’ia dɩjɔ ’doo ’nyɩ Nyɔsʋaa ’klɩ ‑gälɩa ‑sisre. ’Ia ’fɩɔ bä ‑fälɩ ’inya ’järälɩ ’kä ’ɔa ’nyü ‑gälɩ. ’Ɔɔ amä wiili kä ’fɩɔ a nʋa’, ’ia ‑gogo ’sa.

JESU BÄ ‑GBƆSAPƐRƖNYƆƆ KPAKÖ

4.14–7.28

Jesu bä ana ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö

¹⁴‑Bɛ a käa’ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö, Nyɔsʋaa ’Jʋ, Jesu ɔ paa’ cɛɩɩa ’mlɩ, ’ii känyrɩ a ’kpla ana nyɔsʋaplɛlɛ a ’nyierea’ ’klɩ ’mʋfasa. ¹⁵‑Mää ’kä ana ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’jä ana nyatɛrɩ ana ’fʋmakʋa ‑gʋ ‑a. ’Ü tɛlɩ ’ɔa ’mʋgbɛ diia ’fɩɔa ’mlɩ ‑beere amɔ, ‑maa ’ɔnyɩ ‑balʋ ‑a nʋ. ¹⁶’Ii känyrɩ, ŋalɛ ’nyɩ ’bla amɩ, a jijrö ana ‑gbina Nyɔsʋa ’kɩɩkpata ‑gba, ’ɔmä amɩ nyatɛplɛ nyra ‑gbinanakʋ ‑nyɩ. ’Ɔnya amɩ ‑gbajia ’ia ‑srɩ ’lɩ.

¹‑Gbɔsapɛrɩnyüü kpakülüa ’fɩɔ, nyüüa ‑tɔrʋpɩɔ ’ü ’ba ’üün. ’Ü ‑tʋʋä ’lɩ ’ɔɔn ’ɔmä Nyɔsʋaa ’jrʋpa ‑fɛ ’üa ‑gʋ: ’ɔɔ ’saa Nyɔsʋa ‑gbɔ nyra Nyɔsʋaa ‑pʋpʋadii ‑balʋa ‑gʋ. ²’Ɔa ’mʋgbɛ ’fʋmaa’ ‑gböösa nɩ, ’a ’ia ‑gʋ ’ɔnya nyüülü ’nyɩa’ ’cɩcasa jre ‑bɛ ’ü ’nyɛrɛa’ ’ia ’mlɩ nyra ü ’mɔlɔa’ a nyatɛrɩ ’jäa. ³‑Bɛ ’ɔ ’fʋmaa’ nɩ, ‑mää nyüüa ‑gbɔa ’doo ’ɔ ‑nëmä Nyɔsʋa ’klɩsrara, ‑maa ’ɔ kä ’ɔmä bɩa ’ɔa ’mʋgbɛa ‑balʋa ‑gbɔ ’sa. ⁴Nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’jrara ’ɔa nyufa, ’ɔmä ’ɔa nyufa ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö ’lɩnrörö. Nyɔsʋa ’ɔɔ we ’ɔɔn ’ɔnya ‑nyɩ ’ɔɔn ’jrʋpa, ’sɩrɩ ’ɔ we käa’ Arɔɔn.

⁵’Asɩ ’Kriisë ’nyɩ ’ɔa ’mʋgbɛa ’wliklɩbʋabʋakʋ ’bata ’ɔmä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö bä. Nyɔɔlɔ nröröa’ ’ɔɔn ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö ’lɩ nɩ, ’a nyɔɔlɔ ‑gbalaa’ ’ɔɔn ‑maa:

‑Mɔ bä ’na ’Jʋ, ’mɔɔ ‑gu ’saarɩ ‑mɩ5.5 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 2.7..

⁶‑Pɩɔ ‑moloo ’lee ’ɔ ‑nëmä ’sɔɔwʋ nɩ:

‑Bä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ

‑beere Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋ5.6 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.4..

⁷’Ɔa ’klälä ’ɔ ‑sia’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, ’Kriisë bibie Nyɔsʋalɔ ɔ ’mrɛɛa’ ɔ ’baa’ ’ɔmɩ jäjä mlɩ, ’dugu kpaku ’lɩ ’ɔ bibrie ’ɔmɩ. Nyɔsʋa nya ’nu ’ɔa bibiekʋ ’wli, ’be ’ɔ ‑träärälɩ ’ɔmɩ. ⁸’Asɩ ’ɔ bä Nyɔsʋaa ’Jʋ, ‑maa ’ɔ ’kpɩa ’lɩträräkʋ ‑sʋɩlɩ kä ’fɩɔ ’ɔ ’jäa’ a ’mlɩ. ⁹Nyɔsʋa jräa’ ’ɔɔn ’wli nɩ, ’ɔnya nʋ nyüülü kä ’fɩɔ ‑trääräa’ ’lɩ ’ɔɔn ’üa ’lɩmlɩbanyɔɔ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ¹⁰Nyɔsʋa nrörö ’ɔɔn ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö ’lɩ ‑beere Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋ.

’Sɩrɩ nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑wälɩcɛrɛkʋ bʋbɔa’

¹¹’Iili ‑gälɩ nɩ, a kä wii ’kɔkɔmlɛ amä ’iin ’pa, ’inya ’klalɩ amä ’amɩ ‑gälɩsasra, ’be ’ana ’nunukʋ ’a ’lɩkla. ¹²’Samaa ‑mlatɩ ’anya ’a kä ’kpɩkpɩanyüü bä, ‑maa ’a ‑ka kä ’amä nyɔsʋaawiia cɛtrɛfa ’wʋ ’kpɩara. ’Anya ’a ‑gälɩnyɛnyrɛ, ‑bɛ ’a ‑ka kä brunyɩtɩnɩa ’mamlakʋ, ’anyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’amä kälɩbäjijri ji. ¹³‑Bɛ nyɔɔlɔ ’nyaaa’ nɩ, ’jʋplö ’ɔ bä; ’ɔnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ po wiili ‑gäa’ ’klɩ ’nyakli. ¹⁴‑Maa kälɩbäjijri bä nyüü kpaküa jijri: ’üa ’lɩgaglakʋa ‑gʋ nɩ, ’ünya fala ’üa bobowli wiili ’naa’ nyra inyɩa’ ’naa ’pɛlɩ.

¹’A ’ia ‑gʋ a ’kpɩa nyüükpaküa dii; a ‑si cɛtɛ ’kpɩkpɩakʋlʋ ’paaa’ ’Kriisëa ‑gä ‑gba. A ‑kanyɩ ’blöö wiili ‑tuaraa’ ’lɩa ’mlɩ dɛrɩ, ibäa’: ’fëflɛnʋnʋgbia ’lɩgälɩtorokʋa ’kpɩkpɩadii, ’inyɩ ‑gbaa ‑a kä i fala nyüü jäjä mlɩ, nyra Nyɔsʋaa nyɔsʋaplɛtorokʋa ’kpɩkpɩadii. ²’Aiɛ ‑frea ‑futokʋa ’kpɩkpɩadii, klʋgbë ‑gälɩ ’piepiekʋa wiili ’a ’kpɩaa’6.2 Akëtë 6.6; 8.17; 19.6; 1 Timotee 4.14; 5.22. nyra jäjänyüüa ’kuaabresɔsɔkʋ nyra nyüüa ‑gätʋtʋkʋlʋ ’nyɩa’ blöröfa kä. ³Nyɔsʋa ma ’nyie, ’ii amä nʋ.

⁴’Be dɛɛlɛ bäa’ ‑mülü nya käa’ Nyɔsʋaa ’napɛ ’klɩtɔrɔ, ‑bɛ ’ü cɛ ‑nyɩa’ ’srɛ, ‑bɛ ’Nyüna ‑Susu ’cerea’ ’lɩ nɩ, ⁵ü ’jäa’ Nyɔsʋaa ’mʋfawiia ’nanakʋ mlɩ, ‑bɛ ü jrea’ ’pläa ’klülü jöa’ ’lee nɩ, ⁶‑bɛ ü ’cɛrɛa’ nyɔsʋaplɛtorokʋ ‑wälɩ. ’Üülü nɩ, a ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bɩa amä ’üün ‑balʋa ‑gälɩ ’klɩberekʋ ’lɩ ja. ’Ü nöa’ ’saa nɩ, ’i ‑beere ’sɩrɩ ’ü koloa’ ’sɔɔwʋ Nyɔsʋaa ’Jʋ krʋa ‑gälɩ, ’ümä ’ɔɔn ’nyüsü ’blara ‑jria ’klɩ. ⁷’Nʋŋlʋ ’a ’jääa’ ’wʋ, uma dara ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, ’üa papladii ’mä tʋ, Nyɔsʋa ’ɔɔ ’paa ’uun ’nɩ. ⁸‑Maa ’ua ’mlɩ ma ’cie bʋbɔsipi nyra ’bütü nɩ, ’u ‑nëmä ‑gbanʋdɛɛ ‑a kä; ’unya busrua, ’kä ’unya ’pütrö6.8 Esaii 5.1-7..

⁹‑Maa, ‑wawawlajü ’amɩ, ’amɔlɔ nɩ, ‑yɛɛ ‑bakää a ’pa ’saa wii nɩ, a jre ’iin ’sɩrɩ ’a bäa’ ’cɩca ’pɛ ‑gälɩ, ’lɩmlɩwʋwʋkʋa ’pɛ. ¹⁰’Be Nyɔsʋa ‑gäklɩ, ’ɔ ‑nëmä wiili ’a nʋa’ ‑a ‑trɔ. ’Ɔ ‑nëmä bɩa ’jrʋpalä ’a nʋa’ ’ana ‑wawaplɛ ‑bɛ ’a ‑fɛa’ ’ɔa ’nyrɩa ‑gʋ nɩ, ’ɔ ‑nëmä bɩa ’äa ‑gä ‑a ‑trɔ. ’A ji ’cɛcɩnyüü ‑gba, ‑bɛ ’a ‑ka nö ’imɩ. ¹¹‑Maa a ’bata ‑mɔ ma bälɩ ɔ nʋ ’saa ’doo ’ɔ fumöa ’doo kä ‑gälɩ ’blörö jrüü jrälɩ, ’kä wiili kä ’fɩɔ ’a ’bataa’ nrörö. ¹²Anyɩ ’bata ’bata ‑a ’amä ‑fɛ. ‑Maa nyüülü Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ‑jaaa ‑nyɩ ’üa nyɔsʋaplɛtorokʋ nyra ’üa ’mlɩkpʋkplɔkʋa ‑gʋ nɩ, ’ba nʋ ’üa ’sa.

¹³Nyɔsʋa ‑gbala käa’ Abraamë ‑maa ’nyaa ’saa nʋa ‑na ‑gʋ nɩ, ’ɔɔ bäa’ Nyɔsʋa nɩ, ’ɔa ’mʋgbɛa ’nyrɩklɩ6.13 Jenɛɛsë 22.16. ’ɔ ’sɔrɩ kä, ’be nyɔɔ ‑moloo ’nyɩ ’lɩ ‑a bä ’ɔmä ’ɔɔn ’wʋsi. ¹⁴’Ɔ ‑gbala ’ɔɔn ‑maa:

’Tasɩrɩ ’nyaa ‑mɩ ’nɩ ’paa,

’kä ’nyaa ‑na ’jü ‑gälɩ ’papla ‑gböösa6.14 Jenɛɛsë 22.16-17..

¹⁵Abraamë nya kpʋkplɔmlɩ ’ɔnya ‑glaaa. ’Asɩ ’ɔ nʋ ’ɔnya ’jä dɛɛlɛ Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ’ɔa ‑gʋ nʋ. ¹⁶Nyüü ma ’sɔrɩ nɩ, nyɔɔlɔ ‑sia’ ’üün ’wʋa ’nyrɩklɩ ’ü ’sɔrɩ. Nyɔɔ ma nyaa’ ’iin nʋ nɩ, ’ii srara ’sɩrɩ ’i bäa’ ’cɩcasa. ¹⁷Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ nʋ ’imɩ bɩa. ’Ɔ nʋ ’imɩ ’ɔmä ’üün ‑gbala ’sɩrɩ ’ɔmäa’ ’tasɩrɩ wiili ’ɔ ’daaa’ ’ɔmäa’ nʋ ’ɔa nyüüa ‑gʋ nɩ, ’inyɩ ‑gbagblɛ ‑a bä; ’a ’ia ‑gʋ ’ɔ ’sɔrɩ. ¹⁸’A ’ia dii ’sɔɔlüa ‑gʋ, i kä ’mlɩ Nyɔsʋa ’nyɩa’ ’lɩbɩa ’ɔmäa’ ‑gbagblɛ kä nɩ, ama ’jä ’iin ’i ’jrara ana ’klü ‑gböösa, amɔlɔ fɔlɔa’ plɛgälɩpiepiekʋlʋ ’ɔ ‑tʋa’ ana ’klɔɔtrʋ dɛrɩ. ¹⁹’Ia plɛgälɩpiepiekʋlʋ ‑beere dɛɛlɛ ’nyɩ ‑täfläa’ ’lɩ, ’u ’suru ’unya ‑sɔɔrɔwʋ. ’Ia plɛgälɩpiepiekʋlʋ ‑gööö pösödɔʋlʋ bäa’ cɛlɩa Nyɔsʋaanyuku kpaku ‑wälɩ ’lɩ, ’kä ’ɛ ’tɔɔ Nyɔsʋaanyuku kpaku ‑wälɩa ‑plɩɩlɩ ’nyɩa’ ‑fre pa. ²⁰’A ‑nyɛɛ Jesu pa ana ‑gʋ, ’ɔ ‑ta amɩ ’nyʋfɔ ’klɔɔtrʋ. ’Ɔnya nʋ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ ‑beere Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋ.

Jesu nyra Mɛlëkesedɛkë

¹Mɛlëkesedɛkëlɔ nɩ, ’ɔ ma bä Salɛmëa ’kɩɩ nyra ’Wʋsi Nyɔsʋaa ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ. Abraamë sɔa’ tou ’wʋ, ’ɔ bɔtɔa’ ’kɩɩɩ ‑bɛ ’ɔ jöa’ nɩ, Mɛlëkesedɛkë ’jrara ’ɔɔn ’klɩ ’ɔnya ’pa ’ɔɔn ’nɩ. ²’Ɔɔ Abraamë ‑nyɩ diili kä ’fɩɔ ’ɔ dɔrɔa’ ’wʋa ‑pʋa nɩ ’pɛ7.2 Jenɛɛsë 14.17-20.. Mɛlëkesedɛkëa ‑gbaa bä «’Klɩgä ’Kɩɩ». ’Iibä bɩa «Plɛgälɩflɛrɛkʋa ’Kɩɩ», ’be Salɛmëa ‑gbaa bä «Plɛgälɩflɛrɛkʋ». ³’Ɔnyɩ tʋ nyra ’yio ‑a kä, nyɔɔ ’nyɩ ’ɔa tʋɩɩa tie ‑a jre. ’Ɔnyɩ ’käkolofa ‑a kä, ’ɔnyɩ blöröfa ‑a kä. ’Ɔ ‑beere ’sɩrɩ Nyɔsʋaa ’Jʋ bäa’ ’sa, ’be ’ɔ bä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ ’plɔʋplɔʋ.

⁴’Ba ’jä ’sɩrɩ Mɛlëkesedɛkë bäa’ nyɔɔ kpakö! Ana tʋ Abraamëa ’mʋgbɛ ‑nyɩ ’ɔɔn diili ’ɔ ’baa’ tou ’wʋa ‑pʋa nɩ ’pɛ. ⁵Moisëa ‑dɔ ‑gbala Leviia ’jü, ü bäa’ ’pɛrɩnyüü, ü ‑gbala nyüü ü ’sa ’üa ‑pʋa nɩ ’pɛ7.5 Nɔɔbrë 18.21.. ’Ü ’baba ’iin ’üa ‑wlajüa käkädii ‑gälɩ, ‑bɛ ’üa ’mʋgbɛlü bä bɩa Abraamëa ’jü ‑beere ’üün. ⁶‑Maa Mɛlëkesedɛkë ’nyɩa’ ’üa ‑glügbö ’klɩa nyɔɔ bä nɩ, Abraamë ’pɛrɛ ’ɔɔn ‑pʋa nɩ ’pɛ kälɩ. ’Ɔnya ’pa Abraamë ’nɩ, nyɔɔlɔ Nyɔsʋa ‑gbalaa’ ’ɔnya ’ɔa ’jü ‑gälɩ ’paplaa ’kä ’ünya ‑sümlö. ⁷‑Bɛ, a jre ’iin ’sɩrɩ kpaköa nɔ ’ɔɔ ’paaa’ blaadɩɔ ’nɩ; ’inyɩ ‑topokʋ ‑a kä. ⁸’Saarɩ nɩ, nyüülü nëmäa’ ‑pɩ jä jrüü ’doo ’lɩ nɩ, ’üü dɔrɔ ‑pʋa nɩ ’pɛ ’wʋ; ‑maa i a ’pa ɩa’ ‑plɩɩ nɩ, ’a nyɔɔlɔ bäa’ ’lɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ; ’asɩ nyɔsʋapɔɔkʋ ‑gba7.8 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.4.. ⁹Leviia ’mʋgbɛ ɔ ’ü ’pɛrɛa’ ‑pʋa nɩ ’pɛ kälɩ nɩ, a ’mrɛɛ a ’daa ’ɔ ‑srörö Abraamë kälɩ ’ɔnya ’pɛɛ bɩa ‑pʋa nɩ ’pɛ. ¹⁰’Be Leviilɔ nɩ, ’ɔ ‑kaaŋlʋ kä ‑glooro, ’ɔ ‑ka bä kä ’ɔa tʋa ’jajɛ ’lɩ Mɛlëkesedɛkë nya ’jrara kä Abraamë ’klɩ.

¹¹Israɛɛlëanyüüa ‑dɔa ’mlɩ nɩ, Leviia ’pɛrɩdɛɛa ’mlɩ ’ü kä ’ümä ‑gbɔsapɛrɩnyüü ’ba, ‑beere Arɔɔn7.11 Arɔɔn: Leviia ’jüa ‑tɔrʋpɩɔ ’ü ’baa ‑gbɔsapɛrɩnyüü nyra ’üa ’jrʋpawʋfɛɛrɛnyüü. Arɔɔn ’ɔɔ bä ’klɩsa ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö. a ‑gböööa ’klɩtotrokʋ. ‑Maa ’üa ’pɛrɩdɛɛlɛ ’ü ma nöa’ ’nyɩ ’wli ‑a jrä; ima ’nyɩ ’iin ‑a bä nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’pɛrɩnyɔɔ ‑moloo ‑ka bälɩ Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋa ’saa le? ’I ‑ka ‑nëmä ɩ ’lɩ ‑a kälä. ¹²’Be ’taɩn ’lɩ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔa ’pɛrɩdɛɛ ’cicria’ nɩ, ’i kpɛrɛ ‑dɔ ’mä bɩa ’cicri. ¹³‑Bɛ nyɔɔlɔ ’papawiili käläa’ ‑gba nɩ, ‑glügbö ‑mölöa nyɔɔ ’ɔ bä, ’ɔa ‑glügbö ’klɩa nyɔɔ ’doo ‑kaapɩɔ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔa ’jrʋpa ‑fɛ. ¹⁴’I jrere ’sɩrɩ ana ’Pläkänyɔɔ bäa’ Judaa ‑glügbö ’klɩa nyɔɔ, ‑bɛ Moisë ’paa’ ‑gbɔsapɛrɩnyüüa ‑gä nɩ, ’ɔ ‑kaapɩɔ ’ia ‑glügböläa ‑gä ’pa. ¹⁵‑Gbɔsapɛrɩnyɔɔ ‑moloo ‑trääräa’ ’lɩ ‑beere Mɛlëkesedɛkë nɩ, ’ii ‑gba wiili ’lɩ ’cɩcasa. ¹⁶‑Mää ‑tʋtʋgälɩnyüüa ‑dɔa ’nyrɩklɩ ’ɔnyɩ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ bä, ‑maa ’klälä ’nyɩa’ blöröfa kä ’äa ’klüa ’nyrɩklɩ ’ɔ bälä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ. ¹⁷’Be nyɔsʋaapɔɔkʋ ’salɩ ’iin:

‑Bä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ, Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋa ’saa7.17 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.4..

¹⁸’Ii känyrɩ, ‑kätɩ ‑dɔ ma ’fʋma ’unya ’nyɩ kä ‑gbaa kä, ’a ’ia ‑gʋ Nyɔsʋa nya ’balɩ ’uun. ¹⁹’Be Moisëa ‑dɔ ‑kaapɩɔ nyɔɔ ’wlijäjräkʋa ’nyʋfɔ ’wʋ fala. ‑Maa Nyɔsʋa ja ’cɩca plɛgälɩpiepiekʋlʋ amäa’ kälɩ ‑srörö ‑bɛ amäa’ Nyɔsʋa ‑gbajijrö. ²⁰‑Bɛ ’ia ’fɩɔ ’mäa’ nrörö nɩ, Nyɔsʋa ’sɔrɩ. ²¹‑Maa ‑gbɔsapɛrɩnyüü ‑mülü ’nyɩ ’saa ‑a ’sɔrɩ ’ünya bä ’pɛrɩnyüü. ‑Maa ‑mɔlɔ kʋa’ ‑pɩ nɩ, Nyɔsʋa ’sɔrɩ ’fɩɔwʋ ’ɔnya ’mä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ nʋ; ‑jäsɩ ’ɔ ’sɔrɩa’:

’Pläkänyɔɔ ’sɔrɩ ’sɩrɩ ’ɔ ‑nëmäa’ ’ɔa mlɩa wii dɛrɩ sɔ:

‑Nya ’pɛrɩnyɔɔ bäa ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ,

Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋa ’saa7.21 Mɛlëkesedɛkëa ‑gböööa ’klɩtotrokʋa ’saa: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.4..

²²’Asɩ Jesu nʋ kuölä ‑sia’ ’wʋa ’surukʋ.

²³’Pɩrɩgälɩ nɩ, ‑gbɔsapɛrɩnyüü ‑mülü ‑sümlö ’be jäjä ’nyɩ ‑nyɩ ’üün ’casɩ ‑a ’ümä ’jrʋpafɛ ’plɔʋplʋɔa ‑gʋ. ²⁴‑Maa ’be ’ɔɔlɔ nɩ, ’ɔ bäa’ ‑gʋ ’lɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ nɩ, ’ɔa ’pɛrɩdɛɛ bälɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ²⁵’A ’ia ‑gʋ ’ɔ ’mrɛɛ ɔ ’pʋɔ bɩa ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ nyüülü ‑sröröa’ ’ɔɔn kälɩ ü ’bataa’ Nyɔsʋaa ‑gbajijrökʋ, ’be ’ɔ bälɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ ’ɔmä ’üa ’wlili bibie. ²⁶’A ’samaa ’nyüna ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö a ’bata, ’ɔ ‑kaapɩɔ bʋbɔgbi nʋ; ’ɔ ‑kaapɩɔ ‑balʋ nʋ, ’ɔnya sɔ ‑balʋnyüü dɛrɩ, Nyɔsʋa nya ’jrara ’ɔɔn cɛɩɩa ’wliklɩ. ²⁷’Ɔnyɩ ‑gbɔsapɛrɩnyüü kpakü ‑mülüa ’sa ‑a bä. ’Üülü nɩ, ’ü kä ’ümä ’üa ’mʋgbɛa ‑balʋ nyra nyüüa ‑balʋa ‑gbɔ ’sa ‑srɩ o ‑srɩ. ‑Maa ’ɔɔlɔ nɩ, ’ɔ nröröa’ ’ɔa ’mʋgbɛ ‑gbɔ ’lɩ ’wʋ ’doo ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ²⁸Moisëa ‑dɔ, ’uu ’baa ’lɩ nyüü ’kä ’ü bä ‑gbɔsapɛrɩnyüü kpakü, ‑bɛ ’ü ’fʋma. ‑Maa ‑dɔ bä ɩ ’lɩ, Nyɔsʋa nya ’sɔrɩ, ’ɔnya ‑tʋ ’lɩ ’Jʋlɔ jräa’ ’wli ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ.

JESUA ‑GBƆ BÄ ’DOO, ’UNYƖ ’SƆƆA NU ‑A KÄ

8.1–10.18

Jesu bä ’tasɩrɩa kuöa ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ

¹Wiili kä ’fɩɔ a ’saarɩ nɩ, ‑jää wiili bäa’ ’ia ’mlɩa wii: ’iibä a kä ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö, ’a ’ɔa ‑gä a ‑gbala ɩ ‑plɩɩ ’amɩ. ’Ɔ kʋ cɛa ’mlɩ, Nyɔsʋaa ’kɩɩkpataa ’dupa ’lɩ. ²‑Gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpaköa ’jrʋpa ’ɔ ‑fɛɛɛrɛ papapɩɔ; ’iibä ’cɩca ‑tetelɛ8.2 ’cɩca ‑tete: ’Klɩsa ‑tetelɛ nɩ, ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’ɛ ’pala Nyɔsʋaa bibiekʋa ‑gʋ (Ɛgësɔɔdë 25.27; 39.32–40.36). ’Ɛɛlɛ nɩ, Nyɔsʋaa ’cɩca bibie ‑pɩɔlʋ bäa’ cɛlɩ nɩ, ’ɛɛ ’ɛ jajra. Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ ’paaa’, ‑mää nyüüa ’papaa nɛ ‑a.

³‑Gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö kʋ ‑plɩɩ ’ɔmä nyüüa Nyɔsʋaa ‑pʋpʋadii nyra ’üa ‑gbɔsadii ’wʋdɔdrɔ ’ɔmä ’iin Nyɔsʋa ‑nyɩ. ’Ɔa ’mʋgbɛ kä bɩa dɛɛa ’sasakʋ. ⁴’Ɔma bä ɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, ’ɔ ‑nëmä ɩ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ ‑a bä, ’be ‑gbɔsapɛrɩnyüü bälɩ, ’üü ’saa ‑gbɔ ’sɩrɩ Moisëa ‑dɔ ’bataa’. ⁵’Jrʋpalä ‑gbɔsapɛrɩnyüü ‑fɛɛɛa’ nɩ, ’ä jajra ’jrʋpalä ‑fɛɛɛrɛa’ cɛlɩ, ’äa ‑tapaa nä. ’Taɩn ’lɩ Moisë ’paa käa’ papatete nɩ, Nyɔsʋa ‑gbala ’ɔɔn ‑maa: Blöplɛ ‑pio ‑a ‑nʋ ’ia ’fɩɔ ’ɛmä ‑mɛlɛ ’n sraraa’ ‑mɩ ’dʋgba ’wli jajra8.5 Ɛgësɔɔdë 25.40.. ⁶‑Maa Jesu ’jä ’pɛrɩdɛɛa ’jrʋpalä ‑sia’ ‑gbɔsapɛrɩnyüüa ‑mülüa ’jrʋpa ’wʋ, ’be ’ɔ bä kuölä ‑sia’ kätɩa në ’wʋ, ’äa ’wʋblönyɔɔ. ’Ia kuölä nya nyɔnyrɔ ’papawiili ‑sia’ ‑kätɩ ’papawii ’wʋa ’mlɩ.

⁷Ima ’daa ɩ ’klɩsa kuö8.7 Ɛgësɔɔdë 24.3-8. jrä ɩ ’wli nɩ, ’sɔɔa në kuö ‑ka ‑nëmä ɩ ’lɩ ‑a bä. ⁸’Ia ‑gʋ Nyɔsʋa nya ’daa ’ɔa nyüü, ’ɔ ‑nëma:

’Mɔɔ ’Pläkänyɔɔ ’n ‑gbala ’amɩ, ’inya ’taɩn käa ’kä ’nyraa Israɛɛlëa nyüü nyra Judaa nyüü nya ’lɩ kuö dëdrä ’pa.

⁹’Ia kuölä nyra ‑mälä ’nyraa ’üa tʋɩɩa tʋɩɩ ’paa’, ‑nëmä dɛɛ ’dee ‑a bä.

‑Mää ‑mälä ’nyraa ’üün ’pa käa’ ’taɩn ’lɩ ’n ’kpla käa’ ’üa ’darʋ ‑bɛ ’n ’cie käa’ ’üün Ejiipëtëa ’bre ‑a.

’Be ’ünyɩ ’mɩ ’lɩ ‑a ‑träärä ’ia kuöläa ’mlɩ.

’I nʋ ’imɩ ’na ’mʋgbɛ ’nyaa ’pala ’üün ‑wälɩ. ’Mɔɔ ’Pläkänyɔɔ ‑gbala ’amɩ.

¹⁰‑Jää kuölä ’nyraa Israɛɛlëa nyüü ’mäa’ ’pa,

’ia jrüülü ma ‑si nɩ; ’mɔɔ ’Pläkänyɔɔ ‑gbala ’amɩ:

’Nyaa ’na ‑dɔ ’üa bobowlia ’mlɩ plaa, ’nyaa ’iin ’üa polu ‑gälɩ ‑jɩjraa,

’kä ’nyaa ’üa Nyɔsʋa bä, ’kä ’ünya ’na ‑glügbö bä.

¹¹Nyɔɔ ‑ka ‑nëmä ’plɔʋ ’ɔa ‑moloo ‑a ’kpɩa,

’ɔ ‑nëmä ’nɩmɩ ’ɔa ‑wlajʋ ‑a ‑gbala ‑maa: Jre Nyɔsʋa.

’Be ’üa ’fɩɔ nya ’mɩ jrea,

’bala blaadɩɔ ‑gälɩ ‑a mi kpaköa nɔ ‑gälɩ.

¹²’Na nyatɛplɛa ‑gʋ ’nyaa ’üa ‑balʋ cerea;

’n ‑ka ‑nëmä ’üa ‑dɔgälɩapɩpɩkʋ plɛ ‑a ’pa8.12 Jeremii 31.31-34..

¹³Nyɔsʋa ma ’pa kuö dëdräa ‑gä nɩ, ’iibä ’klɩsa kuölä nɩ, ’ɔnya ’ään ‑kätɩa nä ’lɩnrörö. ‑Bɛ dɛɛlɛ bäa’ ‑kätɩdɛɛ nyra dɛɛlɛ bɩaa’ ’klɩ nɩ, saka ’i nëmä saka.

¹‑Kätɩ kuöläa ’mlɩ nɩ, ’i ma kä ’ia ’nyɛnyɛbei, ’sɩrɩ ’ümäa’ Nyɔsʋaa bibiedɛɛ nʋ, ’änya kä Nyɔsʋaa papanyuku ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ²’Ia ‑gʋ Nyɔsʋaa ‑Tete nya ’pala, ’ɛa ’klɩtɔrɔ ’pɛ ’ü ’daraa’ papapɩɔ, ’ii dɛɛlɛ kä ‑gälɩ ’ü ‑gölöa’ ’napɛ nyra ’töwlölä kä ‑gälɩ ’ü ’pepea’ ’flɔɔbülü ’ü ‑nyɩa’ Nyɔsʋa bä. ³’Ɛa ’pɛ ‑mɛlɛ bäa’ dɔʋlʋ pösöa’ ’lɩa dɛrɩ nɩ, ’ii ’ü ’dara papapɩɔ kpakö. ⁴’A ‑nyɛɛ ‑sikaa ’töwlölä kä ‑gälɩ ’ü ’pütröa’ ’kɩna, kuöa ’dokloee nya bälɩ ’lee ‑sika trara ’ɛɛn ’klɩ. ’A kuöa ’dokloeelɛa ’mlɩ ‑sika bëtä ’döö bä ’äa ’mlɩa ’maanë, nyra Arɔɔn a sɩsɛlɛ tɔpɔa’, nyra kuöa ’täkëpɛlɛ kä ‑gälɩ kuö ‑jɩjraa’. ⁵’Wliklɩbʋa Sɛrubɛɛn ’pepe kuöa ’dokloeelɛa ‑gälɩ. ’Üa ‑pëkatia pɩpɛ ‑sisie ‑plɩɩlɩ ’ü ‑gbagbaa’ ’üa ‑balʋa cerekʋa ‑toru ’kä, Nyɔsʋaa ’crɛ ’mä ’wʋcie. ‑Maa ‑mää ’ia ’doorodooa ‑gäa ’papakʋa ’taɩn ’nyɩ ‑pɩ kʋ.

⁶Nyɔsʋaa ‑Tetea ’mlɩa diili ’sesrea’ ’saa ’klɩ kä nɩ, ’klɩtɔrɔpɩɔlʋ, ’ii ‑gbɔsapɛrɩnyüü pa pa ’plɔʋplɔʋ ’ümä ’üa ’jrʋpafɛ. ⁷‑Maa ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpaköa ’doo, ’ɔɔ pa ’sɔɔa nɛ ’pɛa ’mlɩ ’wʋ ’doo ’wʋ ‑sʋa ’mlɩ. ‑Balʋlʋ ’ünyɩa’ jre ‑bɛ ’ü nʋa’ ’ua ‑gʋ ɔma nëmä ’lɩpa nɩ, ’ɔ ‑gblɔɔ ‑gbɔa ‑toru ’kä, ’ɔa ’mʋgbɛa ‑balʋ nyra nyüüa nua ‑gʋ. ⁸’Iili Nyɔsʋaa ’Nyüna ‑Susu srara amɩ ‑maa ’klɩsa ‑tete ma ‑ka bä ‑plɩɩ nɩ, ’nyʋfɔlʋ möa’ papapɩɔ ‑kaaŋlʋ mlɩga. ⁹’Iibä ’saarɩ tapönänä ana ‑gʋ: diili ’ü ‑nyɛɛa’ Nyɔsʋa nyra ‑gbɔlʋ ’ü ’saaa’ Nyɔsʋaa ‑gʋ nɩ, ’inyɩ ’lɩ ‑a bɩa i kpëtä nyɔɔlɔ bibiea’ Nyɔsʋaa bobowii. ¹⁰Nyüüa ‑dɔlʋ bäa’: ‑kpadii, ’mamladii nyra ‑gbafutokʋa ’drü ’kɔkɔmlɛ; ’iibä kä ’lɩ ’fɩɔwʋ Nyɔsʋa nya ’mä diia ’fɩɔ dëdrë ’lɩnrörö.

’Kriisë nrörö ’ɔa ’klä ‑gbɔ ’lɩ

¹¹‑Maa ’Kriisë ji ’ɔmä ’cɩca diili jöa’ a gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö bä. ‑Tetelɛ kä ‑wälɩ ’ɔ ‑fɛɛɛrɛa’ ’ɔa ’jrʋpa nɩ, ’ɛ ’bʋa ’ɛ jräwli, ’ɛnya ‑si ‑tʋtʋ ‑gälɩa nɛ ’wʋ. ‑Mää nyüü ’nyɩ ‑tetelɛ ’pa, ‑mää ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa nʋnʋdɛɛ ‑a. ¹²’Kriisë nya pa ’wʋ ’doo ’wʋ ‑tetelɛa papapɩɔ kpakö ’kä ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ‑Mää wluaɩɩ nyra bruujüa ‑toru ’ɔnyɩ nʋ, ’ɔnyɩ ‑gbɔ ’sa; ‑maa ’ɔa ’mlɔɔa ‑toru ’ɔ nʋ ’ɔnya ’sa ‑gbɔ, ’ɔ ’ba amɩ ‑balʋ kälɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ¹³Wluuaɩɩa ‑toru nyra bruua ‑toru ’ü ma ‑gbagba nyüülü bäa’ ‑fre ’lɩ ’wʋ, ’kä ’ü ’pütö bruuŋlʋʋ, ’a ’ia ’pʋpʋlʋ ’ü ‑fɔɔɔ nyüülü bäa’ ‑fre ’lɩ. ’Ia ’fɩɔlʋ ma ’ba nyɔɔ ‑fre ‑gba nɩ, ¹⁴’iibä ’Kriisëa ‑toru ‑sɔɔrɔ ’wʋ ‑gböösa ’unya ‑si ’iin ’wʋ. ‑Susulu ’nyɩa’ blöröfa käa ’klüa ’nyrɩklɩ, ’Kriisëlɔ ’nyɩa’ bʋbɔdɛɛ ‑gba kä, ’ɔɔ ’sara ’ɔa nyufa Nyɔsʋa kälɩ. ’Asɩ ’ɔa ‑toru ’mä ’ana9.14 ’ana: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ana. bobowii kpëtä. Bʋbɔgbili plaa’ nyɔɔ ‑fre ’lɩ kä i fala jäjä mlɩ, ’a ’ii ’u kpëtä. ’I bäa’ ’sa nɩ, a ’mrɛɛ a ‑fɛ ’Lɩbä Nyɔsʋaa ’jrʋpa.

¹⁵‑Bɛ ’a ’ia ‑gʋ ’Kriisë bä kuö dëdräa ’diprö, ’kä nyüülü Nyɔsʋa wea’ ’mä ‑wɩarajalä Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ’üün ‑nyɩ ji. ’Be ’ɔa jäjäkʋa ‑gʋ nyüülü kʋa’ ’klɩsa kuöa ’mlɩ nɩ, ’üa ‑balʋ ’mrɛɛ ’ümä kpëträ. ¹⁶Nyɔɔ ma tɩ ’ɔa ‑jaaa ‑pɔɔkʋ, ‑bɛ ’üma nëmä ’uun ‑täsä nɩ, ’ü kä ’ümä ’kasa ’saa jre ’sɩrɩ nyɔɔlɔ tɩa’ ‑pɔɔkʋlʋ jäa’. ¹⁷‑Bɛ nyɔɔlɔ ‑jɩjraa’ ‑pɔɔkʋlʋ ma ‑ka bälɩ nɩ, ’ia ’samaa ‑pɔɔkʋlʋ ‑kaaŋlʋ ‑gbaa ‑a kä. ‑Maa nyɔɔlɔ ma jä nɩ, ’a ‑plɩɩ ’u kä ‑gbaa. ¹⁸’A ’ia ‑gʋ ’klɩsa kuöa ’mʋgbɛ ’mäa’ ‑gbaa kä nɩ, ‑toru ‑gblɔɔkä ’fɩɔwʋ ’änya ’mä ‑gbaa kä. ¹⁹’Be Moisë sraraa’ nyüüa ’fɩɔ Nyɔsʋaa ’kamadɔa ’fɩɔ ’sɩrɩ Nyɔsʋaa ‑dɔ ’daaa’ nɩ, bruujʋ nyra wluuaɩɩa ‑toru nyra ’nɩ ’ɔ dɔrɔwʋ. ’Ɔnya kpasra tuulu ’ü ’daraa’ isɔɔpë9.19 isɔɔpë: Tuu ‑gö jɔ bäsaa, ’ɔɔ ü nö ‑bɛ ü ‑futo nyüü ‑gba ‑gbafutokʋa ‑glɩsɩglɩsɩ ’lɩ; ’ua kata ’ü pla ’ü ’ŋʋa ‑toru dɛrɩ ’kä ’ü ‑gbagba ’uun nyüü ’wʋ. Levitiikë 14.4-7. ’ua kata ‑gba ‑fɔflɔɔ ‑bablɛɛa ‑püplii, ’ää ’ɔ nö ‑bɛ ’ɔ ‑gbagba ’ia ‑torulu ‑pɔɔkʋlʋ nyra nyüüa ’fɩɔ ‑gälɩ ’kä. ²⁰’Ɔ ‑nëma:

Kuöa ‑toru kʋ ‑pɩ, ’uu Nyɔsʋa ‑gbala amɩ a kä ’amä ’ään ’lɩträärä9.20 Ɛgësɔɔdë 24.8..

²¹’Asɩ ’ɔ nʋ bɩa, ’ɔnya ‑gbagba ‑tete nyra diili kä ’fɩɔ ’ü nöa’ ‑bɛ ’ü bibiea’ Nyɔsʋa ‑toru ’wʋ. ²²‑Dɔ nɩnɩa, ‑toru kpëtä bɩa dii ’kɔkɔmlɛ, ‑bɛ ‑toru ’nyɩa’ ’kä ‑gblɔɔ nɩ, ‑balʋ ‑nëmä nyɔɔ ‑a cere.

²³‑Bɛ ima ’daa ’asɩ diili kä ’fɩɔ bäa’ cɛɩɩa ’mlɩ ’ia ‑tapaa ni ’mä kpëträ nɩ, ’iibä ’ia ’cɩcaa nili bäa’ cɛa ’mlɩ, ’ia ‑gbɔ kä ’umä ’wʋsi ‑gböösa ’unya ‑si ‑tɛa nu ’wʋ ’la9.23 Tɛ 8.5..

²⁴’Kriisë ’nyɩ papapɩɔ kpakölä nyüüa wlu ’paa’ a ’mlɩ ‑a pa, ‑mää ’äa ‑tapaa näa ’mlɩ ‑a, ‑maa cɛa ’mlɩa ’mʋgbɛ ’ɔ pa ’ɔmä ana ’wlili Nyɔsʋaa ’klʋɩ ’nyüglö. ²⁵’Ɔnyɩ ’lɩ ‑a pa ’ɔmä ’ɔa nyufa ’sa ’wʋ ’kɔkɔmlɛ ’wʋ ‑beere ‑gbɔsapɛrɩnyüü kpakülü pa paa’ papapɩɔ kpakö ‑sʋ o ‑sʋ ’ümäa’ ‑gbɔ ’sa. ‑Mää ’nɩmɩ ’üa ’mʋgbɛa ‑toru ‑a. ²⁶Ima bä ɩ ’saa nɩ, ’ɔnya ɩ ’wʋ ’kɔkɔmlɛ ’wʋ järäa ’bala ’pläa ’käkolofa ’wʋ. ‑Maa ‑taa ‑gälɩblöröjrüülü kä ’mlɩ a bäa’ nɩ, ’ɔ srara ’ɔa nyufa ’wʋ ’doo ’wʋ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ, ‑gbɔlʋ ’ɔ ’saa ‑bɛ ’ɔ ‑nyɩa’ ’ɔa nyufa nɩ, ’iibä ‑balʋa ’fɩɔ ’a ‑gblooo. ²⁷’Lɩbänyüüa ’fɩɔ, ’ü järä ’wʋ ’doo ’wʋ, ’kä ‑gätʋtaɩn nya ji. ²⁸’Asɩ ’Kriisë ’sa ’ɔa fugba, ‑gbɔ nya ’sara ’wʋ ’doo ’wʋ ’ɔmä ’lɩ nyüü ’kɔkɔmlɛa ‑balʋ ’ba. ’Ɔnya ’sɔɔwʋ jia, ‑maa ‑mää nyüüa ‑balʋa ’lɩbabakʋa ‑gʋ ‑a, ‑maa nyüülü ‑glaaa’ ’ɔɔn ’üü ’ɔ jö ’lɩmlɩbakalɩ.

¹‑Dɔlʋ nɩ, ’cɩca diili nëmäa’ ji ’ia ‑tapaa ni bäsaa, ‑mää ’ua ’mʋgbɛ ’nyɩ diili bä. ’A ’ia ‑gʋ ’unyɩ ’lɩ ‑a bɩa u jrä nyüülü jijröa’ Nyɔsʋa ‑gba ’wli, ü ’saaa ‑gbɔa ’doo ‑sʋ o ‑sʋ. ²Ima ’nyɩ ’saa ‑a bä ɩ nɩ, ’unya ɩ nyüü kpëtäa, ’kä ‑gbɔɩɩa ’fɩɔ nya ɩ ’nyüglö; ’be nyüülü ’saa ’uun nɩ, ’wʋ ’doo ’ü nëmä ɩ kpëträ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ’Ü ‑ka ‑nëmä ’üa ‑balʋa ‑gä ‑a bobo. ³‑Maa ’ü ’saa’ ‑gbɔɩɩ nɩ, nyüü ‑ka bobo ’üa ‑balʋa ‑gä ‑sʋ o ‑sʋ. ⁴’Be bruua ‑toru nyra wluuaɩɩa ‑toru ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa u kpëtä ‑balʋ.

⁵’Ia ‑gʋ ’Kriisë jö käa’ ’pläa ’mlɩ ‑bɛ ’ɔ ’daa ‑maa:

«‑Nyɩ ’bata ‑gbɔ nyra ‑pʋpʋadii ‑a,

‑maa nyɔɔa fugba ‑nyɩ ’mɩ10.5 ‑maa nyɔɔa fugba ‑nyɩ ’mɩ: Nyɔɔlɔ ‑jɩjraa’ Ebröönyüüa ‑pɔɔkʋ dɔrɔa’ ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋa mlɩa wii ’lɩ ’wʋ nɩ, ’Kriisë ’ɔ ’papla ’iin ’klɩ. A ’nöö ‑tɛ ’iin ’wli, ’sɩrɩ nyɔɔ ’daaa’: «‑Mɔlɔ nɩ, ‑nʋ fugba nya ‑nyɩ ’mɩ, ’mä ’ään nʋ ’mä ‑gbɔ ’sa ‑na ‑gʋ.».

⁶‑Gbɔsadiili kä ’fɩɔ ’ü ’pütöa’ ’nyɩ ‑mɩ ’tʋ ‑a kä10.6 ‑Gbɔsadiili kä ’fɩɔ ’ü ’pütöa’: ’A mrɛɛlɛ ’ü ’pütröa’ ‑gbɔsa ’täkä ‑gälɩ.,

‑gbɔlʋ ’saraa’ ‑balʋa ‑gʋ, ’nyɩ bɩa ‑mɩ ’tʋ ‑a kä.

⁷’Nëma bɩa: ‹Nyɔsʋa, ‑jää ’mɔɔ; wiili ‑baata ’ii ’n ji nʋ,

’sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’ ‑dɔa ‑pɔɔkʋ ’lɩ ’na ‑gʋ10.5-7 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 40.7-9..› »

⁸’Ɔ nɩnɩa ‑plɩɩ nɩ:

«‑Nyɩ ’bata ‑gbɔ nyra ‑pʋpʋadii ‑a,

‑nyɩ ’bata bɩa ‑gbɔsadiili ’pütröa’ ‑a,

‑nyɩ ‑gbɔlʋ ’ü ’saa ‑balʋa ‑gʋ ‑a ‑wa, ’ia diilia ’fɩɔ ’nyɩ ‑na plɛ ’tʋ ‑a kä.»

‑Bɛ ‑dɔ nɩnɩa a kä amä ’ia ’fɩɔlʋ nʋ. ⁹’Ɔ ‑nëma bɩa: « Nyɔsʋa, ‑jää ’mɔɔ, ’n ji ’mä wiili ‑baataa’ nʋ.» ’Ɔ nʋa’ ’saa nɩ, ‑kätɩa nu ’ɔ ’balɩ, ’ɔnya ‑tʋ ’lɩ ’sɔɔa nu. ¹⁰Wiili Nyɔsʋa ’bataa’ ’ii Jesu ’Kriisë nʋ, ’ɔ ’sa ’ɔa fugbaa ‑gbɔ ’wʋ ’doo ’wʋ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ; ’ɔnya kpëtä ana ‑balʋ.

¹¹‑Srɩ o ‑srɩ ‑gbɔsapɛrɩnyüüa ’fɩɔ ’nyüglö Nyɔsʋaa ’klɩ ’ümä ’jrʋpalä ’ü käa’ ‑fɛ, ’a ‑gbɔ ’doolʋ ’ü ’saa ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ, ‑maa ’unyɩ ’lɩ ‑a bɩa u ’balɩ nyɔɔa ‑balʋ ’plɔʋ. ¹²‑Maa ’Kriisëlɔ nɩ, ‑gbɔ ’doo ’ɔ ’sa ‑balʋa ‑gʋ ’kä ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ ’ɔnya kʋ Nyɔsʋaa ’dupa ’lɩ. ¹³’A ‑nyɛɛ ’ɔ ‑glaara Nyɔsʋa ’mä ’ɔa ’nyüamlɩjraranyüü ’ɔa bökligälɩtʋkpö ’lɩ10.12-13 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.1. nrörö. ¹⁴‑Gbɔ ’doolʋ ’ɔ ’saa nɩ, ’u jrä nyüülü ’wʋäa’ ‑fre ’lɩ ’wli ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ¹⁵’Asɩ ’Nyüna ‑Susu ‑gbala bɩa amɩ. ’U nɩnɩa ‑kätɩ nɩ:

¹⁶’Pläkänyɔɔ nɩnɩa: jrüülü kʋa’ ‑pɩ ma ‑si nɩ,

‑jää kuölä nyra ’üün ’mäa’ ’pa:

’Nyaa ’na ‑dɔ ’üa polu ‑gälɩ ‑tätäa,

’kä ’nyaa ’uun ’üa bobowlia ’mlɩ ‑jɩjra.

¹⁷’Kä:

’N ‑ka ‑nëmä ’plɔʋ ’üa ‑balʋ nyra ‑dɔlʋ

’ü ‑sia’ ‑gba10.16-17 Jeremii 31.33-34. ‑a ‑gä plɛ ‑a ’pa.

¹⁸‑Bɛ ‑balʋ ma cere nɩ, ’i ‑kanyɩ ‑gbɔa ’sasakʋ ‑a kä.

’SƖRƖ NYƆSƲAPLƐ BÄA’

10.19-39

A kpla ana nyɔsʋaplɛtorokʋ ’cɩcasa

¹⁹’Ii känyrɩ ‑wlajü ’amɩ, Jesua ‑torua ‑gʋ a ’mrɛɛ a pa papapɩɔ kpaköa ’mlɩ, ’kä ŋalɛ ’nyɩ ’bla amɩ. ²⁰’Ɔ ’sa ’nyʋfɔ dëdrä, ’kläa ’nyʋfɔ; dɔʋlʋ pösöa’ Nyɔsʋaanyukua papapɩɔ ’ɔ ‑srörö kälɩ, ’uu bä ’ɔa fugba. ²¹A käa’ ‑gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö, ‑bɛ ’ɔ bäa’ Nyɔsʋaanyukua ’wli ’klɩ nɩ, ²²ŋalɛ ’nyɩ ’blaa amɩ a jijrö Nyɔsʋa ‑gba, ’be ana plɛ ‑gäklɩ, ’ɛ ’si ’ɔa plɛtorokʋ ’klɩ. Bʋbɔ bobowiili kä ’fɩɔ bäa’ ana plɛ ‑gälɩ, i kpëträ, ’kä ana fugba ‑futo ’nɩlɩ ’nyɩa’ ‑fre pa. ²³A kpla wiili a ’piea’ plɛ ‑gälɩ ‑gböösa, a srara ’iin anyɩ sɩa, ’be ’ɔ bä plɛtorosa: wiili ’ɔ ’daaa’ ’ɔnya ’iin nʋa. ²⁴A ‑gäglänyiöli amä ’klülɩpapla amä ‑wawla ‑bɛ amä ’cɩcagbi nʋ. ²⁵Anyɩ fio ana trarakʋa ‑gʋ ‑beere ‑mölöö. A ’paplaklülɩ ‑bɛ a nʋ ’imɩ ’be ’a ’jää ’taɩn ’wʋ, ’ii ’cicrewälɩ i jö.

²⁶A jrea’ ‑plɩɩ ’cɩcasa, ama ‑ka nʋ ‑balʋ ‑jɔjɔsa nɩ, ‑gbɔlʋ ‑ka ’mäa’ ’lɩ ana ‑balʋ ’ba ’u ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä. ²⁷Dɛɛlɛ kä ’doo tɩɔa’ ’lɩ amɩ nɩ, ’iibä a kʋ tɩtrɛkʋ ’lɩ a ‑glaaa ‑gä nyra kapu kpakulu nëmäa’ nyüülü kä ’fɩɔ jraraa’ Nyɔsʋa ’nyüamlɩ ’pütö. ²⁸Nyɔɔlɔ ’nyɩ ‑träärä käa’ ’lɩ Moisëa ‑dɔ nɩ, nyüü ’sɔɔ nyüü tää ma ’jä wiili ’ɔ nʋa’, ’blaa ’ü ’blaa ’ɔɔn, ’inyɩ nyatɛrɩ ‑a kä10.28 Deteronɔɔmë 17.6.. ²⁹’Ii känyrɩ, nyɔɔ ma ’pala Nyɔsʋaa ’Jʋ ’crʋ ‑gälɩ nɩ, ɔma bobo ‑maa kuöa ‑torulu kpëtäa’ ’ɔɔn ‑gba ’nyɩ ‑gbaa ‑a kä nɩ, ɔma ‑jree ‑Susulu sraraa’ amɩ Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ nɩ, ’anyɩ bobo bobo ‑a ’sɩrɩ ’ia nyɔɔlɔ ’wʋa’ ’sɔɔwʋ ’pʋnɩkʋ ’klɩ? ³⁰A jre nyɔɔlɔ ’daa:

«’Mɔɔ kälä ’ana ’wlilia ‑golua ‑fufukʋ ‑gba,

‑moloo ma bälɩ ‑balʋlʋ ’ɔ nʋa’, ’mɔɔ ’ɔ nëmä ’ua ’kpa kälɩ ’pɛrɛ;

’asɩ ’Pläkänyɔɔ ‑gba10.30 ’Pläkänyɔɔ ‑gba: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä..»

’Ɔ ‑nëma ’sɔɔwʋ:

«’Pläkänyɔɔ nya ’ɔa nyüüa ‑gä ‑tʋa10.30 Deteronɔɔmë 32.35-36..»

³¹Nyɔɔ ma blö ’Lɩbä Nyɔsʋa kälɩ nɩ, ’inya fumöa ‑gböösa!

³²‑Maa ’ba ’pa wiili ’a ’jä käa’ plɛ. ’A ’jäa’ Nyɔsʋaa ’napɛ ’ia ‑srɩlɩa ’mlɩ nɩ, ’a ’järä tou ‑susugbee ‑sʋɩa mlɩ. ³³‑Srɩ ‑mɩdoo ’lɩ ’ü ‑jejre ’amɩ ‑jria ’lɩ, ’ü nö ’amɩ bʋbɔgbi ‑gba, ‑srɩ ‑mɩdoo ’lɩ ‑mülü ’ü nöa’ bɩa bʋbɔgbi ’doolë ’ü ’nöa’ ’amɩ ‑gba nɩ, ’a trara ’üün ’klɩ. ³⁴’A ’jä ’sɩrɩ ’n kpasraa’10.34 ’sɩrɩ ’n kpasraa’: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ‑jienyüü. a nyatɛrɩ. ’Ü ’baa’ ’amɩ ’ana käkädii kälɩ nɩ, ’a ’nyiere ’iin ’klɩ dɔrʋsa, ’be ’a jre ’iin ’sɩrɩ ’ana ni bäa’ cɛɩɩa ’mlɩ10.34 cɛɩɩa ’mlɩ: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ’bɩɔlʋ ’bʋaa’ u ‑sia’ ‑taa nu ’wʋ ‑bɛ u ’mäa’ ’lɩbä ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ. ³⁵’Ii känyrɩ, ’anyɩ sɩa plɛgälɩpiepiekʋa ‑gʋ. ’Be ’ɛa ’nyrɩklɩ ’ɔ tɛrɛ ’amɩ ’bɩɔ kpaku. ³⁶’Be ’a kä ’amä plɛmlɩpa ’amä bɩa wiili Nyɔsʋa ’bataa’ nʋ, ‑bɛ ’amä dɛɛlɛ Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ’amɩ ‑nyɩ ’jä.

³⁷’Be ’taɩn jie ‑ka bälɩ, ’ia diijie! ‑Bɛ nyɔɔlɔ nëmäa’ ji ’mä ji; ’ɔ ‑nëmä dɛrɩ ‑a ‑wlɛ.

³⁸‑Bɛ ’na ’klɩgänyɔɔlɔ nɩ, ’ɔa ’klä bä nyɔsʋaplɛtorokʋ ’lɩ; ‑maa ɔma ’nyɛnyrɛgälɩ nɩ, ’i ‑nëmä ’na ‑gälɩa ‑susu ’tʋ ‑a kä.10.37-38 Abakuukë 2.3-4.

³⁹Amɔlɔ nɩ, anyɩ nyüülü ’nyɛnyrɛa’ ‑gälɩ ‑bɛ ü ’mɔlɔa’ ‑a bä. Nyüülü käa’ nyɔsʋaplɛ, ü ’wʋa’ ’lɩmlɩ, ’ia nyüü a bä.

NYƆSƲAPLƐTOROKƲ NYRA NYƆSƲAPLƐTORONYÜÜ KPAKÜ

11.1-40

Nyɔsʋaaplɛtorokʋ nyra nyüülü toroa’ nyɔsʋaplɛ

¹Nyɔsʋaplɛtorokʋ bä ‑a jresaa ’klaaaa’ diili ‑piiea’ plɛ ‑gälɩ; ’iibä ‑a jresaa diili ‑nyɩ ’jäa’ ’wʋ ‑bɛ jrea’ ’saa ’klaaa’ nɩ, ’cɩcasa bäsaa. ²’A nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ tʋɩɩ kä Nyɔsʋa ’tʋ.

³’Abɩa ana nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ a jresaa mlɩa wii Nyɔsʋa nʋ ’ɔnya nʋ ’plä. Anya jre bɩa ’saa ‑mää diili ana ’nyü ’jääa’ ’wʋ nɩ, ‑mää ’iin Nyɔsʋa ’nyɩ nʋ ‑bɛ ’ɔnyɩ ’ään nʋ.

⁴Abɛɛlëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔ ‑nyɩ Nyɔsʋa ‑gbɔsadiili ’naa’ i ‑sia’ Kaɛɛn a ni ’wʋ. ’A ’ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ Nyɔsʋa ’kʋɛɛ ’lɩ ’ɔa në ‑gbɔ, ’ɔnya ’daa ’ɔ bä ’klɩgänyɔɔ. ’A ’ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋlʋa ‑gʋ Abɛɛlë jä ‑bɛ ’ɔ ‑ka ’paa wii11.4 Jenɛɛsë 4.3-10..

⁵Enɔkëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔnyɩ jä ‑a jä ’ɔnya ’jra cɛa ’mlɩ, ’ɔnyɩ ’saarɩ ’järä ‑a ’järä ’plɔʋ, ’be Nyɔsʋa ’ɔɔ fa ’ɔɔn. ‑Jäsɩ ’i bäa’ nɩ, ’ɔ ‑kaaŋlʋ ’ɔɔn fa nyɔsʋapɔɔkʋ nya ’daa ’ɔ kä kä Nyɔsʋa ’tʋ11.5 Jenɛɛsë 5.18-24.. ⁶‑Bɛ nyɔɔ ma ’nyɩ nyɔsʋaplɛtorokʋ ‑a kä nɩ, ’ɔ ‑nëmä Nyɔsʋa ’tʋ ‑a kä ’plɔʋ. ’Be nyɔɔlɔ jijröa’ Nyɔsʋa ‑gba kä ’ɔmä ’saa jre ’ɔ bä ’plä ’wʋ, ’sɩrɩ ’ɔ ‑nyɛɛa’ ’mʋfadii nyüülü ’bataa’ ’ɔɔn.

⁷Noea nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔ ko ’mɩɩ ’ɔmä ’ɔa ‑gbööö ’lɩmlɩba. Wiili nëmäa’ ’lɩjrä ‑bɛ ’i blöa’ ‑fälɩ ’ɔa ’nyü ‑gälɩ nɩ, ’ɔ ’dara ’iin wii ‑bɛ ’i ‑kaaŋlʋ ’lɩjrä. ’Ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ, ’ɔ srara ’sɩrɩ Nyɔsʋa ’mäa’ ’pläa ‑gä ‑tʋ. ’A ’ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ Nyɔsʋa ‑nyɩ ’ɔɔn ’klɩgänyɔɔ, ’iibä ’ɔa ‑jaaa.

⁸Abraamëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔ ‑träärälɩ Nyɔsʋa, ’ɔnya mi ’blɩ ‑mɩdoo ‑gälɩ, imäa’ ‑srɩɩ ’ɔa ‑jaaa bä. ‑Plɩɩlɩ ’ɔ möa’ ’ɔnyɩ ’lɩ ‑a jre, ’asɩɛ ’ɔnya mi. ⁹’A ’ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔ kʋ ‑tete ‑wälɩ ’blɩlɩ Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ’ɔɔn ‑nyɩ ’ia ’mlɩ, ‑beere nyɔtugbanyɔɔ; ’ɔɔ, Isaakë, nyra Jakɔɔbë. Nyɔsʋa ‑gbala bɩaa’ ’üün ’sɩrɩ ’ɔmäa’ ’üün ’blɩlɩ ‑nyɩ. ¹⁰’Be bätälä kä ’käsritoko nyɔnyrɔa’ ä ‑nëmäa’ ‑srɩ ‑gblooo, bätälä Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ ’sesrea’ ’klɩ kä, ‑bɛ ’ɔ ’paaa’, ’ää Abraamë ’bata.

¹¹Saraa ’mʋgbɛ nɩ, ’a ’ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ Nyɔsʋa ‑nyɩ ’ɔɔn ’jʋ ’ɔa ’klɩbɩataɩn ’lɩ. ’Ɔ jre ’imɩ ’sɩrɩ ’tasɩrɩ nyɔɔlɔ ‑gbalaa’ ’ɔɔn ‑maa ’ɔnya ’jʋ ‑gua nɩ, ’ɔnya ’iin nʋa ’kä ’ɔnya ’ɔɔn ‑gu. ¹²’A ’ia ‑gʋ ‑gbüüü ’kɔkɔmlɛ ’cie nyɔɔ ’doo ’lɩ: Abraamë nyaa’ ’klɩbɩa ɔ ‑glaaa’ jäjäkʋ, ’ɔa ’jü ‑sümlö ‑beere ‑särëlë bäa’ cɛa ’mlɩ, ’sɩrɩ nyɔɔ ’nyɩa’ ’lɩbɩa ’ɔmäa’ ’pisiatulu bäa’ ’nie ‑gba ‑täsä.

¹³’Üa ’fɩɔlü nɩ, ’ü toro Nyɔsʋa plɛ toro toro ’ünya jä. Diili Nyɔsʋa ’da ɩa’ ’ɔmäa’ ’üün ‑nyɩ ’ünyɩ ’iin ’jä ‑a ’jä, ‑maa ’ü ’jä ’iin ’wʋ ’lee ’ünya toro ’iin ’plɛɛ, dɔrʋ nya ’bla ’üün ‑gböösa. ’Ü ‑nëma ’kasa nyɔtugbanyüü ’ü bä ’plälä kʋa’ ‑pɩa ’mlɩ, ’sɩrɩ ’ü bäa’ ‑sisinyüü ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ11.13 Jenɛɛsë 23.4.. ¹⁴’Be nyüü ma nʋ ’saa ’üma ’pawii nɩ, ’iibä ’üa ‑wälɩkʋplä ’ü ’bata. ¹⁵’Üa bobowli ma bä ɩ ’plälä kä ’mlɩ ’ü sɔa’ nɩ, dɛɛ ‑nëmä ’üün ’klɩ ‑a ka ’ümä ’lɩ dɛrɩblöö. ¹⁶‑Maa ’mʋfabätä ’ü ’bata: bätälä bäa’ cɛa ’mlɩ. ’A ’ia ‑gʋ ü ma ’dara Nyɔsʋa ’üa Nyɔsʋa nɩ, ’inyɩ ’ɔɔn ’nyüsü ’wʋ ‑a kä, ’be ’ɔ tɛrɛ ’üün bätä.

¹⁷Abraamëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔ ’sara ’ɔa ’jʋ Isaakë ‑gbɔ ’lɩ, ’taɩn ’lɩ Nyɔsʋa tɛa’ ’lɩ ’ɔɔn. ’A ’ɔa ’jʋ ’doo ’doo ’ɔ ’saa ɩ ‑bɛ Nyɔsʋa ’a ’kä Abraamë wii ‑gbala ’ɔa ’jʋlɔa ‑gälɩ, ¹⁸Nyɔsʋa ‑gbala kä ’ɔɔn ‑maa: Isaakë nëmä ’nyrɩkä ’kä nya ’jüa ’jü kä11.18 Jenɛɛsë 21.12.. ¹⁹Abraamë jre ’iin ’sɩrɩ Nyɔsʋa ’mrɛɛa’ ’ɔmäa’ jäjänyüü ’kätɛrɛ, ’ia ‑gʋ Nyɔsʋa ‑nyɩ ’ɔɔn ’ɔa ’jʋ. Wiili ‑sia’ nɩ, wii ’i ‑gbala amɩ.

²⁰Isaakëa nyɔsʋaplɛtoroa ‑gʋ, ’ɔ ’pa Jakɔɔbë nyra Esau ’nɩ, ’üa ‑sraakäpɩa ‑gʋ.

²¹Jakɔɔbëa nyɔsʋaplɛtoroa ‑gʋ, ’ɔmäa’ jä nɩ, ’ɔ ’pa Josɛɛfëa ’jüa ’fɩɔ ’nɩ, ’ɔnya pɩara ’ɔa sɩsɛ ’wʋ, ’ɔnya ’bʋala Nyɔsʋa11.21 Jenɛɛsë 47.31..

²²Josɛɛfëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ, ’ɔmäa’ jä nɩ, ’ɔ ’salɩ ’sɩrɩ Israɛɛlënyüü ’mäa’ ‑srɩɩ Ejiipëtë ’cie, ’ɔnya ‑gbala nyüü ’sɩrɩ ’ümäa’ ’ɔa ’koi nʋ ’taɩn ’lɩ ’ɔma jä11.22 Ɛgësɔɔdë 13.19..

²³Moisëa tʋ nyra ’ɔa ’yioa nyɔsʋaplɛtoroa ‑gʋ nɩ, ’taɩn ’lɩ ’ɔ ‑glooroa’ ’ü ‑sisie ’ɔɔn ‑söplü tää. ’Ü ’jäa’ ’jʋlɔa ’nanakʋ nɩ, ’üa ‑gbʋʋ ‑kanyɩ ‑dɔlʋ ’kɩɩ ‑tʋa’ ’lɩ ‑gba ‑a bä.

²⁴Moisëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ nɩ, ’ɔ ’bʋaa’ nɩ, ’ɔnyɩ ’nyie ‑a ’nyie ’ümä ’ɔɔn ’Kɩɩ Faraɔɔn a11.24 Ɛgësɔɔdë 2.10. ’ŋlëkayriaa ’jʋ ’dara. ²⁵’Ɔ ’nyie ’ɔɔ ‑bɛ nyɔsʋaanyüü ’mä ‑sʋɩ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ ’järä, ’kä ɔ kʋ ‑balʋa dɔrʋlʋ ’nyɩ ‑wlɛa’ ’lɩa ’mlɩ. ²⁶’Ɔ ’nyie ’ɔmä ‑sʋɩ ’jä ’Kriisëa ’nyrɩklɩa ‑gʋ, ’be ’ia ’bɩɔlʋ ‑si Ejiipëtëa ’bɩɔ ’wʋ. ’Cɩca dɛɛlɛ ’ɔmäa’ ‑srɩɩ ’jä ’lee, ’ɛɛ ’ɔ tɛklɩ.

²⁷’Ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’kɩɩa ŋalɛ ’nyɩ ’ɔɔn ’bla ‑a ’bla ’ɔnya sɔ Ejiipëtëa ’bre. ’Ɔ ‑sɔɔrɔ ’ɔa plɛ ’wʋ, Nyɔsʋalɔ ’ɔnyɩ ’jäa’ ’wʋ, ’ɔɔ ’ɔ tɛklɩ. ²⁸’A ’ɔa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ɔ ’daa ü ’jä ’Paakë ’ɔnya ‑gbagba nyëkaa tatia ‑gälɩ ‑toru ’kä, ’kä ’aanjëlɔ ’blaaa’ ma ji nɩ, ’ɔ ‑pɩ Israɛɛlënyüüa ‑kätɩ nyɩbɛjü ’bla11.28 Ɛgësɔɔdë 12.12-13..

²⁹Israɛɛlënyüüa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ ’ü ’pɩ ‑fɔflɔɔ tanie ‑beere ’sɩrɩ nyɔɔ ‑sröröa’ mama ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ‑Maa ’taɩn ’lɩ Ejiipëtënyüü ’daaa’ ’ümäa’ ’pɩ nɩ, ’nie nya ma ’üün.

³⁰’A Israɛɛlënyüüa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ, ’taɩn ’lɩ ’ü ‑pepea’ Jerikoobätä jrüü ‑uunsɔɔ nɩ, ’äa ’klɩklorodii nya ‑gblooo.

³¹’Tutuŋlʋʋ Raabëa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ nɩ, ’ɔ nyra nyüülü ’nyɩ ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋa ’nyɩ ‑pɩɔ ’doo ’wʋjärä. ’Be ’ɔɔ ’kʋɛɛlɩ nyɔsʋaanyüülü jia’ bätä ‑gälɩsie.

³²Wii ’plɛɛ tɩɔ ‑plɩɩ ’lɩ le? ’Nëmä ’taɩn ‑a ’jä ’mä ’amɩ Jedeɔɔn a ‑gä, Barakë, Samësɔɔn, Jɛfëte, Daviidë, Samiɛɛlë nyra nyɔsʋaamlɩpalanyüüa ‑gä ’lɩsara. ³³’A ’üa plɛtorokʋa ‑gʋ ’ü du ‑glügbü, ’ünya ’kama ’klɩgäsa, Nyɔsʋa nya ‑nyɩ ’üün dɛɛlɛ ’ɔ ’daa käa’ ’ɔmäa’ ’üün ‑nyɩ. ’Ü blörö srukuɩɩa ’më. ³⁴’Ü ’nyrɔlɔ kapu kpaku; ’ü sɔ nyüülü ’mä ɩa’ ‑jɛrë nʋ ’ümä ɩa’ ’üün ’bla mlɩ. ’Ünyɩ ’klü ‑a kä ɩ ‑maa ’ü ’jä ’klü. ’Ü ’jä ’klü ’ünya ‑fu tou, ’ünya prɛ ’sʋgɩalë jraraa’ ’üün ’nyüa ’mlɩ, ü ja ɩa’ ’üün tou.

³⁵’Ŋlëgë ‑mölöö ’jä ’üa nyüülü jäa’ ’ünya sɔwʋ. Nyüü nʋ ‑mölöö ‑gbigba ‑maa ’ünyɩ ’nyie ‑a ’nyie nyɔɔ ’mä ’üün ’lɩmlɩba, ’ümä ‑gʋ ‑mɛlɛ ‑sia’ ’wʋ ’jä, ’i bä ’kuaabresɔsɔkʋ. ³⁶‑Mölöö ’nyiere ‑jejrekʋ nyra ‑gbalɛfi ’klɩ. ’Ü kpasra ‑mölöö ’cɩ ’ünya ’pa ’üün ‑jie ’lɩ. ³⁷’Ü ’kakla ‑mölöö ’täkë ’kakla ’ünya jä. ’Ü ’bö ‑mölööa ’klü ’sɔɔ. ’Ü ’jä ’tasɩrɩ ‑sʋɩ11.37 ’ü ’jä ’tasɩrɩ ‑sʋɩ: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.. ‑Järë ’ü nʋ ’ünya ’bla ’üün. ‑Mölöö pa ‑bablëëfi nyra wluɩɩa ’fɩa ’koti ’lɩ ‑bɛ ’ü ‑piie. ’Ünyɩ dɩjɔ ’doo ‑a kä, ’ü ma ’jää ‑sʋɩ, ‑bɛ ’ü ma nö ’üün ‑gbigba. ³⁸’Üülü nɩ, ’plälä kʋa’ ‑pɩ ’nyɩ kä ’üün ’klɩ ‑a ’wʋ: ‑aaga nyra ’dʋgbë ’wli ’ü ma ‑piie, nyra ’täkë nyra ‑tʋtʋa ’bütügbëa ’mlɩ.

³⁹Nyɔsʋa ’kɔlɔ ’üa ’fɩɔlü ’üa nyɔsʋaplɛtorokʋa ‑gʋ; ‑maa dɛɛlɛ Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ’üün ‑nyɩ ’ünyɩ ’ɛɛn ‑a ’jä. ⁴⁰’Be Nyɔsʋa tɛrɛ amɩ ’mʋfadii, ’a ’ia ‑gʋ ’ünyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ü jräwli ama ’nyɩ ’lɩ ‑a bä.

NYƆSƲAA BIBIEKƲ NYƆSƲAPLƐTOROKƲ NYRA ’ƐA ’WƲSƆƆRƆKƲ

12.1–13.25

Tɛ Jesua ’doo ’klɩ

¹‑Bɛ ’ia ’samaa’ nyüü ’kɔkɔmlɛlü sraraa’ ’üa nyɔsʋaplɛtorokʋ traraa’ amɩ ’klɩ ‑beere ‑gbru nɩ, ’a ’ia ‑gʋ ana ’mʋgbɛ a ’ba ana ‑gba diili kä ’fɩɔ ’mrɛɛa’ imäa’ amɩ ’nyʋfɔ ka, nyra ‑balʋlʋ traraa’ amɩ ’klɩ sɔsɔ! A ‑sɔɔrɔwʋ a fɔ fʋfɔlʋlʋ bäa’ ana ’klɔɔtrʋ. ²A tɛ Jesua ’doo ’klɩ. ’Ɔɔ ‑nyɛɛ nyɔsʋaplɛtorokʋ ’kä ’ɔ jrä ’ɛɛn ’wli. ’Ɔ ’pa plɛ ’mlɩ ’pa ’pa ’ünya ’mä ’ɔɔn krʋa ‑gälɩ ’blara, ’ɔa ‑gbʋʋ nya ’nyɩ ’nyüsülü bäa’ ’ia ’samaa jäjäkʋa ’mlɩ ‑gba bä, ’be dɔrʋlʋ ’ɔ tɛrɛa’ ’ɔɔn, ’uu ’ɔ ‑treee. ’Köklesa ‑plɩɩ ɔ nɩ, Nyɔsʋaa ’kɩɩkpataa ’dupa ’pɛlɩ ’ɔ kʋ.

³’A ’ia ‑gʋ ’ba bobo ’sɩrɩ Jesu sɩaa’ ’taɩn ’lɩ ‑balʋnyüü jraraa’ ’ɔɔn ’nyüa ’mlɩ; ’ana polu ‑pɩ ’lɩcakla, ‑bɛ ’ana ’klü ‑pɩ ’jɔklɔ! ⁴‑Tutualä ’a nyra ‑balʋlʋ ‑gbaaa’ nɩ, ’a ‑kaaŋlʋ ’wli ’wʋsɔɔrɔ ‑sɔrɔ jäjä ’mä ’amɩ jrä12.4 jäjä ’mä ’amɩ jrä: Grɛɛkëwii nö: «nʋ nʋ ‑toru ’mä ’kä ‑gblɔɔɔ».. ⁵’Anya ’a ‑taa ’klülɩpa wiili Nyɔsʋa ‑gbalaa’ ’amɩ ’sɩrɩ nyɔɔ ’palaa’ ’ɔa ’jü wii ‑gba ‑trɔ:

’Na ’jʋ ’Pläkänyɔɔ ma ’pala ‑mɩ wii ‑gba nɩ, ‑nyɩ ’pa ’iin sawʋ,

‑na ’klü ’nyɩ jä ’lɩ, ’ɔma ’daa ‑mɩ;

⁶’be nyɔɔlɔ ’Pläkänyɔɔ ‑waa’ ’ɔɔ ’ɔ ’pala wii ‑gba,

’ɔ bɔtɔ nyüülü kä ’fɩɔ ’ɔ ’palaa’ wii ‑gba ‑beere ’ɔa ’jü12.5-6 Tapönänë 3.11-12..

⁷’Ama ’jä ‑sʋɩ nɩ, ’ana ’kpɩkpɩakʋ bäsaa, ’be Nyɔsʋa ’kpla ’amɩ ‑beere ’ɔa ’jü. ’Jʋ ’plɛɛ tʋ ’nyɩ ’daa le? ⁸Nyɔsʋa ’pala ’ɔa ’jüa ’fɩɔ wii ‑gba. Ɔma ’nyɩ ’pala ’amɩ wii ‑gba ‑a nɩ, ‑saŋlʋʋjü ’a bä; ’anyɩa’ ’tasɩrɩa ’jü ‑a bä. ⁹Ana tʋɩɩ bäa’ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ‑gäää amɩ ’klɩ, ‑bɛ a ’baa ’üün nyɔɔwʋ. ’Ii känyrɩ, a kä amä ’lɩ ‑sisia Tʋlɔ bäa’ cɛa ’mlɩ ‑träärä ‑gböösa; amä ’klä ’jä. ¹⁰Ana tʋɩɩ ‑gäää amɩ ’klɩ ’taɩn jie ’lɩ ’ü jrea’ ’saa ’i ’na ana ‑gʋ. ‑Maa Nyɔsʋa ’kpɩa amɩ amä plɛgälɩflɛrɛkʋ kä, ana ’kläa ’nyü ’mä ’na ’plɔʋplɔʋ ‑beere ’ɔɔn. ¹¹’Kasa nyɔɔ ma ‑gägä amɩ ’klɩ nɩ, ’inyɩ amɩ ’tʋ ‑a kä ’köklesa; ’i pala amɩ sɩɔ. ‑Maa ’taɩn a ’mlɩ ’nɩ, nyüülü ‑gägäa’ ’klɩ nya ’bülü ’i tʋa’ ’jäa: plɛgälɩflɛrɛkʋ nyra ’klɩgägäkʋ.

¹²’Ii känyrɩ, ’ba dɔrɔ ’ana ’darili jäa’ ’lɩ ’wʋ, ’kä ’a nyɔnyrɔ ’ana kotili tɩtrɛa’12.12 Esaii 35.3.. ¹³’Ba ’sa ’nyifili ‑gäa’ ’klɩ, ‑mülü ’tokoa’, ’üa bei ‑pɩ ’klɔɔ ‑maa ’ümä ’pʋ12.13 Tapönänë 4.26..

‑Gälɩblörö ‑tɔɔɔ

¹⁴‑Yrɛ ’nyɩ bä ’a nyra nyüüa ’fɩɔa ‑tɔrʋpɩɔ, ’kä ’ana ’klä ‑gäääklɩ. Nyɔɔlɔ ’nyɩ nʋa’ ’iin nɩ, ’ɔ ‑nëmä ’Pläkänyɔɔ ‑a ’jä. ¹⁵’Ba ‑tre ’ana nyüfë nyɔɔ ’doo ‑pɩ Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ wala, wasäa tigblii ‑pɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑gaaala, ’i ‑pɩ ’amɩ ’lɩcakla ‑bɛ ’i ‑pɩ nyüü ’kɔkɔmlɛ bʋblɔ. ¹⁶’Ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ ’nyɩ nʋ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’. Nyɔɔ ’nyɩ ‑wa ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa dii ‑beere Esau, ɔ ’paa’ ’ɔa kpaködɛɛ ’peru jijrɛa ‑gʋ12.16 Jenɛɛsë 25.29-34.. ¹⁷’A jre ’iin, ’imä ’taɩn käkalɩ mi nɩ, ’ɔ ’bata ɩ abɩa ’ɔa tʋ ’pa ’ɔɔn ’nɩlɩ ’ü ’paaa’ kpaköa nɔ, ‑maa ’ɔa tʋ blara. ’Dugulu ’ɔ ’wua’ bɩa ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa u ‑nyɩgla dɛɛ ’kä, ’be ’ɔa tʋ ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ɔ ’balɩ wiili ’ɔnya ɩa’ nʋ.

¹⁸’A jijröa’ Nyɔsʋa ‑gba nɩ, ‑mää ’sɩrɩ ’a ma ’mrɛɛa’ ’amäa’ ’dʋgbalä12.18 ’Dʋgbalä kä ‑gä ’ü ’paa’ ‑tɛ nɩ, ’a Sinaiia ’dʋgbalä kä ’wli Nyɔsʋa ‑nyɩ käa’ ’ɔa ‑dɔ Moisë. Ɛgësɔɔdë 19. ma käa’ kapu, ‑gbru, ’jöjrüükpü, nyra ‑püpö kpakö ‑gbafɛ ‑a. ¹⁹’Anyɩ dɛglɛa wii ’wli ‑a ’nu, ’anyɩ bɩa mlɩa wii ’wli ‑a ’nu. Israɛɛlënyüü ’nu käa’ Nyɔsʋaa mlɩa wii ’wli nɩ, bibie ’ü bibie ’ɔ ‑kapɩ mɛ cɛ. ²⁰’Be ’ünyɩ wiili Nyɔsʋa ‑gbala käa’ ’üün mlɩ ‑a bɩa. ’Ɔ nɩnɩa kä: « Nyɔɔ o nyɔɔ ’mäa’ ’dʋgbalä ‑gbafɛ, ‑bakää ’i bä mrɛɛ, ’täkë ’ümä nʋ ’ümä ’ɔɔn ’bla12.20 Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’täkë ’ümä nʋ ’ümä ’ɔɔn ’bla, ’aiɛ ‑pruuu». Ɛgësɔɔdë 19.12-13..» ²¹Dɛɛlɛ ’ü ’jä käa’, ’ɛa ŋalɛwʋkäkäkʋa ‑gʋ, Moisëa ’mʋgbɛ ‑nëma kä: « Ŋalɛ ’bla ’mɩ ’bla, ’na fugbaa ’fɩɔ nya tɩtrɛ12.21 Deteronɔɔmë 9.19.!» ²²‑Maa ’amɔlɔ nɩ, ’a jijrö Siɔɔn a ’dʋgba ‑gba, ’Lɩbä Nyɔsʋaa bätä ‑gba, cɛlɩa Jerusalɛɛmë, i ’aanjë ’kɔkɔmlɛ ’kɔkɔmlɛ traraa’. ²³’Anya jijrö ‑kätɩjülü känyrɩ ‑jɩjraa’ cɛɩɩa ’mlɩ ‑gba ’üa ‑glɩsɩglɩsɩ ’lɩ. ’Anya jijrö Nyɔsʋalɔ bäa’ nyüüa ’fɩɔa ‑gätʋnyɔɔ ‑gba. ’A jijrö nyüülü kä ‑sisi ‑gäläa’ ’klɩ ‑bɛ i jräa’ ’wli ‑gba. ²⁴’A jijrö Jesulɔ bäa’ kuö dëdräa ’diprö ‑gba. ’A jijrö ‑torulu ‑gbagbaa ’kä u ‑sia’ Abɛɛlëa ’nu ’wʋ ‑gba.

²⁵’Ba ‑tre ’ana nyüfë, nyɔɔlɔ ’paaa’ wiia ‑gʋ, ’a ‑pɩ ’ɔa mlɩa wii ‑gbɔ. Nyüülü ’nyɩa’ nyɔɔlɔ ’palaa’ ’üün wii ‑gba ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’nyaklipo nɩ, ’ünyɩ ’pɔnɩkʋa mlɩ ‑a sɔ. Ana ’mʋgbɛ ama ’nyɩ po nyɔɔlɔ kä ’papawii sɔa’ cɛɩɩa ’mlɩ, ’ɔ ‑gbalaa’ amɩ ’nyakli ‑a nɩ, ’ɔnya amɩ ’pɔnɩa ‑gböösa. ²⁶Nyɔɔlɔ kä mlɩa wii tɩtrɛ käa’ ‑tʋtʋ nɩ, ’ɔ ’daa:

« ‑Mää ‑tʋtʋ a ’doo ’n ‑ka ‑nëmä tɩtrɛ ’sɔɔwʋ, ‑maa ’nyaa bɩa cɛ tɩtrɛa12.26 Ajee 2.6..»

²⁷Nyɔsʋa ma ’daa «’sɔɔwʋ» nɩ, ’ia ‑gbaa bä: diili nyaa nröröa’ ‑bɛ ’i ‑gbloooa’ nɩ, ’inya ’klɩberea. ‑Mɩlɩ ‑nëmäa’ ’plɔʋ ‑gblooo ’mä ’ia ‑pi ’lɩ kʋ. ²⁸‑Bɛ ’kamaplälä Nyɔsʋa ‑nyɩa’ amɩ ’nyɩa’ ‑gbogbloosa bä nɩ, a ’trɛɛ ’ɔmɩ. Ana ’tɛtrɛɛkʋ ’lɩ ‑a bibie ’ɔɔn ’sɩrɩ ’ɔ ’bataa’, ‑a ‑träärälɩ ’ɔɔn, ’kä ‑a pɩɛ ’ɔɔn. ²⁹’Be ana Nyɔsʋa bä bɩa kapulu ’pütöa’ diia ’fɩɔ12.29 Deteronɔɔmë 4.24..

¹’Ba ‑wawla ‑wlajüsa ’plɔʋplɔʋ. ²’Ba ’kʋɛɛlɩ nyɔtugbanyüüa ’doo. ’Be ‑mülüü nʋ ’imɩ, ’ünyɩ ’iin jre ‑a jre ’ünya pla ’üa nyüköli ’aanjë13.2 ’Ba nʋ Abraamëa ’sa, ’sɩrɩ ’ɔ ’kʋɛɛa’ ’lɩ ’aanjëɩɩ. Tɛ Jenɛɛsë 18.1-8.. ³’Ba bobo nyüülü bäa’ ‑jie ’lɩ ’üa ‑gä ‑beere ’sɩrɩ ’a nyra ’üün bä ɩa’ ‑jie ’lɩ. ’Ba ’pa bɩa nyüülü ’ü nöa’ ‑gbigba plɛ ‑beere ’sɩrɩ ’i bä ɩa’ ’amɩ.

⁴Abɩa ’titiö ‑träärälɩ wiia ’fɩɔa ’mlɩ, abɩa nyɔɔ ’blörö ’ɔa ’ŋlʋʋa ’doo ‑gälɩ, ’kä ’ŋlʋʋ ’blörö ’ɔa dʋɔa ’doo ‑gälɩ; ’be Nyɔsʋa nya nyüülü nöa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ nyra nyüülü ’paa’ bätësa ’pɔnɩa.

⁵Möliia ‑wawakʋ ’nyɩ ’tiere ’ana nʋnʋgbi. Dɛɛlɛ ’a ’klaaa’ ’ɛa ’dee ’ba tɛklɩ. ’Be Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ nɩnɩa:

’Nëmä ‑mɩ ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ ’plɔʋ, ’nëmä ‑mɩ dɛrɩ ‑a sɔ ’plɔʋ13.5 Josuee 1.5..

⁶Ana plɛ ‑kanyɩ ’lɩtarakʋ ‑a kä; a ’mrɛɛ a ’daa:

’Pläkänyɔɔ, ’ɔɔ jö ’mɩ ‑gba, ’nyɩ pɩ dɩjɔ ’doo ‑a.

Dɛplɛɛ nyɔɔ ’mrɛɛ ’ɔmä ’mɩ ‑gba nʋ le13.6 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 118.6.?

⁷’Ba ’pa ’ana ’cɛcɩa ’wliklɩa nyüülü ‑kätɩ ’palaa’ ’amɩ nyɔsʋaawii ‑gba plɛ. ’Sɩrɩ ’ü bäa’ bä bä ‑bɛ ’ü jäa’, ’ba ’klaa nyɔsʋaplɛtorokʋlʋ ’ü ma ’klaaa’. ⁸’A braasrɩɩa Jesu ’Kriisë ’doolɔ ’ɔɔ bäsaa, ’ɔɔ bä ’saarɩa Jesu ’ɔnya bä ’plɔʋplɔʋa Jesu.

⁹’Anyɩ ’cɛrɛ ’ana nyüfë ‑wälɩ nyɔɔ ’nyɩ ji ’ɔnyɩ ’kpɩa ’amɩ ‑pasa ’kpɩkpɩakʋ, u nyra ‑mulu ’a ’kpɩaa’ ’nyɩa’ dɛɛ ’dee bä. ’I ’na Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ ’mä ana polu ’klülɩpa, ‑maa ‑mää jijria ‑dɔ ‑a. ’Ia ‑dɔlʋ nɩ, ’u ‑kaapɩɔ nyüülü prɛa’ ’uun dɛrɩ ’känyɩgla. ¹⁰Amɔlɔ nɩ, a kä ‑gbɔsatöwlö, ‑maa ‑gbɔsapɛrɩnyüülü ma ’saraa’ ‑gbɔ Nyɔsʋaa ‑Tetea ’mlɩ nɩ, ’ünyɩ kä ‑a kä ’ümä diili ’saraa’ ana ‑gbɔsatöwlö ‑gälɩ ji. ¹¹‑Gbɔsapɛrɩnyɔɔ kpakö ma bɩa kä ‑gbɔsamlaa ‑toru papapɩɔ kpakö fafakʋ ‑balʋ ’mä cere nɩ, ’kä ’ü ma ’pütö mlaalü bätäa ’kɔtʋmlɩ ’kä ’ü bɩara13.11 Levitiikë 16.27; Nɔɔbrë 19.3..

¹²’A ’ia ‑gʋ Jesua ’mʋgbɛ ’järä ‑sʋɩ bätäa ’kɔtʋmlɩ13.12 Jaan 19.17-20., ’ɔmä ’ɔa ‑toru nʋ ’ɔmä nyüüa ‑balʋ kpëtä. ¹³’Ii känyrɩ, a ’cie amä tɛrɩ ’ɔ bäa’ mi. A ’nyie ’ümä amɩ ’nyüsü ’blara ‑beere ’ɔɔn. ¹⁴’Be ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, bätälä ‑nëmäa’ ’lɩ kʋ ’plɔʋplɔʋ ’äa ’mlɩ a kʋ; bätälä nëmäa’ ji ’ää a ’bata. ¹⁵’Ii känyrɩ a ‑srörö Jesu kälɩ a nʋ ana mlɩa wii a ’sa ‑gbɔ; a brɛrɛ Nyɔsʋa ’klɩ ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ. ’Iibä a ‑nyɩ ’ɔɔn ‑gbɔlʋ sɔa’ ana mlɩ, u jrea’ ’ɔa ’nyrɩ nyüüa ’klɩ. ¹⁶’Anyɩ ‑trɔ ’cɩcasaa nʋnʋkʋ, ’kä ’a jöjrögba ’be ’a ’samaa ‑gbɔ kä Nyɔsʋa ’tʋ.

¹⁷’Ba ‑träärälɩ ’ana ’wliklɩa nyüü ’kä ’a ’ciewʋ ’üa ’klɩ, ’be ’üü ‑gäälä ’amɩ ’nyiöli, ’ü ‑ka nya Nyɔsʋa ’üa ’jrʋpaa ‑gogo ’sa. ’Ia ’taɩn ’lɩ ’ümä ’üa ’jrʋpa ‑fɛ dɔrʋsa, ’üa kpati ‑pɩ ’lɩ jä; ’inya ‑nëmä ’amɩ ’känyɩgla.

¹⁸’Ba bibie ana ’wlili. ’Be a ’suru ’sɩrɩ ana bobowli ’naa’. ’Sɩrɩ amäa’ nʋ ‑bɛ ana nʋnʋgbi ’mäa’ ’na wiia ’fɩɔa ’mlɩ nɩ, ’iibä ana bobokʋ. ¹⁹’Ba bibie bɩa ’na ’wlili Nyɔsʋa ’mä ’mɩ ’casɩ ‑nyɩ ’mä ’ana ‑nyɛɛ dɛrɩ ’blöö sɔsɔ.

Nyɔsʋabibiekʋ nyra ‑gälɩblöröwii

²⁰Abɩa Nyɔsʋalɔ ‑nyɛɛa’ plɛgälɩflɛrɛkʋ, ɔ ‑sröröa’ kuölä ’nyɩa’ blöröfa kä a ‑toru kälɩ ‑bɛ ’ɔ ’baa’ jäjänyüüa ‑tɔrʋpɩɔ ana ’Pläkänyɔɔ Jesulɔ bäa’ ‑bablëëgbanyɛrɛnyɔɔ kpakö nɩ, ²¹abɩa ’ia Nyɔsʋalɔ nʋ ’imɩ ’amä ’jrʋpalä kä ’fɩɔ ’naa’ a nʋnʋkʋ mlɩbɩa, ’amä wiili ’ɔ ’bataa’ nʋ, ɔ ‑srörö Jesu ’Kriisë kälɩ ’ɔmä ’amɩ13.21 ’amɩ: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: amɩ. ’lɩ wiili käa’ ’ɔɔn ’tʋ ‑tʋ. ’Ɔɔ kä ’bʋalakʋ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ! ’Asɩ i bä!

²²’Na ‑wlajü ’amɩ, ’n bibie ’amɩ, ’ba po ‑taa ’klülɩpapɔɔkʋlʋ kʋa’ ‑pɩ ’nyakli ’cɩcasa; ’be ’nyɩ ’saa ’lɩ ’mlɩ wii ’kɔkɔmlɛ ‑a ’pala. ²³’Amɔ ’n ‑gbala: Ana ‑wlajʋ Timotee ’a ‑jie ’lɩ sɔ. ’Ɔma ’tɔ sɔsɔ nɩ, ’nyraa ’ɔɔn nya ’amɩ ’jäkalɩ jia.

²⁴’N ’trɛɛ ’ana ’wliklɩanyüü nyra ’nyünanyüüa ’fɩɔ. ‑Mülü bäa’ ‑tɛ Italiia ’blɩ ‑gälɩ ’trɛɛ ’amɩ.

²⁵Abɩa Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ bä ’ana ’fɩɔ ‑gälɩ. ’Asɩ i bä13.25 ’Asɩ i bä: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä..