ƐFƐSËNYÜÜ

‑PƆƆKƲLƲ ’PƆƆLË FAA’

ƐFƐSËNYÜÜ

‑Pɔɔkʋa ’mlɩa wii

‑Jie ’lɩ ’Pɔɔlë bä kä ‑bɛ ’ɔ ‑jɩjra ‑taa ‑pɔɔkʋlʋ. Ɛfɛsë bä kä Asiia ’blɩ bätä kpakö, ’ää ’ü ’dara ’saarɩ Turëkii. ’Pɔɔlë ’ɔɔ fa ’lɩ ’cɛcɩ. ’Ɔ ‑si ’lɩ ‑sɩ tää ’cɛcɩa ’känyɩglakʋa ‑gʋ. ’Cɛcɩ nya ’bʋa ’bʋa ’ɛnya ’tɔ bätëlë bä bäa’ ’lɩgbaa ’mlɩ. ‑Yɛɛ Ɛfɛsëa ’cɛcɩ ’ɛɛ bä ’wliklɩ, ‑maa ‑pɔɔkʋlʋ ’Pɔɔlë ‑jɩjraa’ nɩ, ’u kälä bɩa ’cɛcʋlʋ bäa’ ’lɩgba ‑gba. ’A ’ia ‑gʋ ’ɔnyɩ nyüü ’nyrʋ ‑a ‑ga ‑ga ’ɔmä ’üün ’trɛɛ ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ.

A ’mrɛɛ a ’sara ‑pɔɔkʋlʋ ’wʋ ’sɔɔ ’wʋ: Sɔ ‑ta ‑pɔɔkʋlʋa ’papawii ’doo ‑gälɩ ‑a mi ’papawii tääa ‑gälɩ nɩ (1–3), ’Pɔɔlë ’bʋala Nyɔsʋa, ’ɔ ’trɛɛ ’ɔmɩ ’papanɩlɩ kä ’fɩɔ ’ɔ ‑nyɛɛa’ amɩ Jesu ’Kriisë ’lɩ. ’Be nyüülü toroa’ ’Kriisë plɛ, ‑kä juifë ‑ale nyüülü ’nyɩa’ juifë bä, Jesu ‑tʋ ’üa ’fɩɔ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ ’ümä Nyɔsʋaa ’nyünajü bä. ’A ’üü ’ü ’dara ’Cɛcɩ. ’Pɔɔlë bibie Nyɔsʋa ’Nyüna ‑Susu ’mä ’üün ’lɩbä ’ümä ’Kriisëa ‑wawakʋ ’wlinu.

Sɔ ’papawii mlɔɔ ‑a mi ’papawii ‑uundooa ni ‑gälɩ nɩ (4–6), ’Pɔɔlë ‑gbala nyüülü toroa’ ’Kriisë plɛ, ü kä ’cɩcagbili käa’ Nyɔsʋa ’tʋ. ’Ɔa ‑pɔɔkʋa bɩarafa ’wʋ ibäa’ (6.10-18), nyüülü toroa’ ’Kriisë plɛ ’üü ’ɔ ’paa plɛ, ü dɔrɔ Nyɔsʋaa tafudii ’wʋ, ’ü ‑pɩ ‑balʋ ’lɩ blö.

‑Jäsɩ ‑pɔɔkʋlʋ ’totroa’ ’klɩ:

’Trɔrʋ 1.1-2

’Kriisë ’pa amɩ ’Nyüna ‑Susu ’wli 1.3–3.21

A ’klaa ’klä dëdrä ’Kriisë ’lɩ 4.1–6.20

‑Gälɩblörö ’trɔrʋ 6.21-24

’Trɔrʋ

¹’Mɔɔ ’Pɔɔlë bäa’ Jesu ’Kriisëa apotrë ’sɩrɩ Nyɔsʋa ’bataa’, ’mɔɔ ‑jɩjraa’ ’amɩ ’wʋ, ’amɔ ’nyünanyüülü kʋa’ Ɛfɛsëa bätä, ’amɔ toroa’ Jesu ’Kriisë plɛ. ²Abɩa Nyɔsʋalɔ bäa’ ana Tʋ nyra ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gbinanakʋ nyra plɛgälɩflɛrɛkʋ bä ’amɩ ‑gälɩ.

’KRIISË ’PA AMƖ ’NYÜNA ‑SUSU ’WLI

1.3–3.21

Nyɔsʋa ’pa amɩ ’nɩ Jesu ’Kriisëa ’nyrɩklɩ

³Abɩa Nyɔsʋa ’bʋala, ’ɔɔ bä ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa Tʋ. ’Ɔ ’pa amɩ ’nɩ ’Kriisë ’lɩ, ’ɔɔ kälɩ ’ɔ ‑srörö ’ɔnya ‑nyɩ amɩ ’ɔa ’nɩpapakʋlʋa ’fɩɔ bäa’ cɛa ’mlɩ. ⁴’Plä ‑kaaŋlʋ nrörö Nyɔsʋa nya ’balɩ amɩ ’Kriisë ’lɩ amä ’nyünanyüü nyra nyüülü ’nyɩa’ bʋbɔdɛɛ ‑gba kä ’ɔa ’klʋɩ ‑gälɩ, ’ɔa ‑wawakʋ ’lɩ. ⁵’Ɔ ’a kä ’lɩ amɩ ’ba amä ’ɔa ’sɔrɔjü bä Jesu ’Kriisëa ’nyrɩklɩ; ’asɩ ’i käa’ ’ɔmɩ ’tʋ, ’asɩ ’ɔ nʋ ’iin. ⁶’Ɔ nʋ ’imɩ amä ’ɔɔn ’lɩbrɛrɛ ’ɔa ‑gbinanakʋa ’wlibʋabʋakʋa ‑gʋ, u ’ɔ ‑sröröa’ ’ɔa ‑wawajʋ kälɩ ‑bɛ ’ɔ ‑nyɩa’ amɩ.

⁷’Kriisëa ‑toru Nyɔsʋa ‑srörö kälɩ ’ɔnya ’balɩ amɩ mlɩ, ’ɔɔ ’lɩ Nyɔsʋa cere amɩ ana ‑balʋ, ’ɔa ‑gbinanakʋlʋ ‑siea’ ’wli, ’ia ‑gʋ. ⁸‑Bɛ wiijejrekʋ nyra ’lɩgaglakʋ ’sia’ ’ɔɔn ’lɩ nɩ, ’ia ‑gʋ ’ɔ ‑gblɔɔ amɩ ’ia ‑gbinanakʋlʋ ’wʋ ’kä ‑gböösa. ⁹’Ɔ srara amɩ dɛɛlɛ ‑sisie ɩa’ ɛ ’ɔmä ɩa’ nʋ; dɛɛlɛ nɩ, ’ɔ ’a kä ’nyie ’ɔa ‑gbinanakʋ ’lɩ ’ɔmä ’ɛɛn nʋ ’Kriisë ’lɩ. ¹⁰’Taɩnlɩ ’ɔ ‑tʋa’ ’lɩ jräa’ ’lɩ nɩ, ’ɔnya ’papla diia ’fɩɔ ‑gba cɛɩɩa ’mlɩ nyra ‑tʋtʋa ’fɩɔa ‑gälɩ, ’ɔnya ‑tʋ ’ia ’wliklɩ ’kamanyɔɔ ’doo, ’ɔɔ bä ’Kriisë.

¹¹A nyra ’ɔɔn bäa’ nyüü ’doo nɩ, ’ia ‑gʋ a bä ‑jaajinyüü, ’be Nyɔsʋa ’a kä ’lɩ amɩ ’ba, ’sɩrɩ ’ɔ boboa’; ’sɩrɩ ’ɔ ’daaa’ ‑bɛ ’ɔ ’bataa’ ’asɩ ’ɔ nʋ diia ’fɩɔ, ¹²’kä Nyɔsʋa ’mä ’bʋala ana ‑gʋ, amɔlɔ ‑kätɩ toroa’ ’Kriisë plɛ.

¹³’Ana ’mʋgbɛ ’a toro ’Kriisë plɛ. ’A ’nua’ ’cɩcasalä bäa’ ’Mʋfagogolä ’baaa’ ’lɩ ’amɩ mlɩ nɩ, ’a toro ’Kriisë plɛ, Nyɔsʋa nya ‑tʋ ’amɩ tie nyüü ’mä ’saa jre ’sɩrɩ ’a bäa’ ’ɔa nü. Tielɛ nɩ, ’ɛɛ bä ’Nyüna ‑Susulu ’ɔ ’daa käa’ ’ɔmäa’ amɩ ‑nyɩ. ¹⁴’Uu ‑kätɩ bä ana në ‑jaaa ’pɛlɛ Nyɔsʋa ’mäa’ amɩ ‑nyɩ, ‑bɛ ama ’wʋlɩmlɩ nɩ, amä ’äa ’fɩɔ ’jä. ’Ɔ nʋ ’imɩ amä ’ɔɔn ’lɩbrɛrɛ ’ɔa ’wlibʋabʋakʋa ‑gʋ.

’Pɔɔlë bibie Nyɔsʋa

¹⁵’A ’ia ‑gʋ ’na ’mʋgbɛ ’nua’ ’sɩrɩ ’a toroa’ ’Pläkänyɔɔ Jesu plɛ, ‑bɛ ’a ‑waa’ ’nyünanyüüa ’fɩɔ nɩ, ¹⁶’n ‑kaapɩɔ Nyɔsʋaa ’tɛtrɛɛkʋa ‑gʋ fio ’ana ‑gʋ. ’Asɩ ’n bibiea’ Nyɔsʋa nɩ, ’n ’paa ’ana ‑gä plɛ. ¹⁷’N ‑gbala ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa Nyɔsʋa, Tʋlɔ ’sia’ ’wliklɩbʋabʋakʋ ’klɩ nɩ, ɔ ‑nyɩ ’amɩ ‑susulu ’sia’ wiijejrekʋ ’klɩ, ’kä ’ɔ ‑jie ’ana ’nyü ’amä ’ɔɔn jre ’cɩcasa, ¹⁸ɔ ‑jie ’ana bobowli ’klɩ, ’amä diili ’a ’piea’ plɛ ‑gälɩ jre ‑bɛ ’amä wiili ’lɩ ’ɔ werea’ ’amɩ jre. ’Amä ’nanabɩɔlʋ ’ɔ ‑tʋʋäa’ ‑wälɩ ’nyünanyüüa ‑gʋ nɩ, ’amä ’uun jre. ¹⁹‑Bɛ ’amä ’ɔa ’klü kpakülü ‑fɛɛɛrɛa’ amɔlɔ toroa’ ’ɔɔn plɛa ’kläa ’mlɩa ’jrʋpa jre. ’Ia ’klülü nɩ, ’klü ’kɔkɔmlɛ Nyɔsʋa nʋ ’ɔnya srara ’üün. ²⁰‑Jäsɩ ’ɔ sraraa’ ’üün nɩ, ’a ’taɩn ’lɩ ’ɔ ’baa’ ’Kriisë ’kuaabre ‑bɛ ’ɔ ’sria’ ’ɔɔn ’ɔa ’dupa ’pɛlɩ1.20 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.1. ’kä cɛɩɩa ’mlɩ. ²¹’Kriisë bä ’kamanyüüa ’fɩɔa ’wliklɩ, ’ɔ bä ’klüa ’fɩɔa ’wliklɩ, ’ɔ bä ’kɩɩɩ nyra ’cifua1.21 ’Nyrɩlɩ blɛrɛa’ ‑tɛ nɩ, ’i bä nyüü, ‑bɛ ’i bä bɩa ’aanjë nyra domüü. Tɛ Ɛfɛsënyüü 3.10; Kolɔɔsënyüü 1.16; 2.15. ’fɩɔa ’wliklɩ: ’ɔ bä ’nyrɩa ’fɩɔa ’wliklɩ, ‑mää ‑tɛ ‑tʋtʋlʋ kʋa’ ‑pɩa ’dooa ‑gälɩ ‑a, ‑maa ‑sraakäpɩa ’pläa ’mlɩ bɩa. ²²Nyɔsʋa ‑tʋ diia ’fɩɔ ’ɔa böklöli1.22 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 8.7., ‑bɛ ’ɔɔlɔ bäa’ diia ’fɩɔa ’wliklɩ nɩ, Nyɔsʋa nya ‑tʋ ’ɔɔn ’cɛcɩa ’wliklɩ. ²³’Ɛɛ bä ’ɔa fugba. ’Ɔnya bä ’ɛɛn ’lɩ, ’ɔnya ’sie ’ɛɛn, ’ɔɔlɔ ’siea’ diia ’fɩɔ.

’Anya ’a ’kuaabre sɔ

¹‑Kätɩsa nɩ, jäjänyüü ’a ma bä, ’ana bʋbɔgbi nyra ’ana ‑balʋa ‑gʋ. ²’Ana nʋnʋgbi nyra ‑taa ’plälä kʋa’ ‑pɩa nyüü ma bäa’ dɛɛ ’dee, ‑bɛ ’a ma prɛ cɛ nyra ‑tʋtʋa ‑tɔrʋpɩɔa ’klüa ’cifi dɛrɩ; ’a ’ia ‑susulu ’uu ‑fɛɛɛrɛ nyüülü ’nyɩ ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋaa ’kläa ’mlɩ ’jrʋpa. ³‑Kätɩsa nɩ, ana ’mʋgbɛ ma bä ’ia nyüülüa ‑tɔrʋpɩɔ. Bʋbɔgbili ma käa’ ana plɛ ’tʋ ’ii a ma nö, ‑bɛ wiili ana ’jajɛ nyra ana bobowli ’bataa’ ’ii a ma nö. Nyɔsʋaa ’crɛ ‑nyrɔ bä ɩ amɩ ‑gälɩ ‑beere ‑mülü. ⁴‑Maa ana nyatɛrɩ ’si Nyɔsʋa ’klɩ, ’ɔnya ‑wa amɩ ‑gböösa, ⁵a bä käa’ ’nɩmɩ jäjänyüü ana ‑balʋa ‑gʋ nɩ, ’ɔ nʋ ’iin a nyra ’Kriisë nya bä ’sɔɔwʋ ’lɩ. Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋa ‑gʋ ’a ’wʋlɩmlɩ. ⁶A nyra ’Kriisë Jesu ’sɔ ’ɔ tɛrɛ kä jäjänyüüa ‑tɔrʋpɩɔ, ’ɔnya ‑nyɩ amɩ kʋfa a nyra ’ɔɔn ’sɔ cɛɩɩa ’mlɩ. ⁷’Ɔ nʋa’ ’imɩ nɩ, ’ɔmä ‑sraakäpɩa nyüü ’ɔa ‑gbinanakʋlʋ ’ɔnyɩ nyakaa’ srara, ’a ‑gbinanakʋlʋ ’ɔ srörö ’Kriisë Jesu kälɩ ’ɔ srara amɩ.

⁸’Be Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋa ‑gʋ ’a ’wʋlɩmlɩ, nyɔsʋaplɛtorokʋ kälɩ ’a ‑srörö ’kä ’a ’jä ’umɩ. ‑Mää ’ana ’mʋgbɛa plɛklɩa wii ‑a, Nyɔsʋa ’ɔɔ ‑nyɛɛ ’iin ’flɛɛlɩ; ⁹‑mää nyɔɔa ’jrʋpaa ‑gʋ ‑a, nyɔɔ ‑pɩ ’ia ‑gʋ ’lɩgba. ¹⁰’Be Nyɔsʋa ’ɔɔ nʋ amɩ; a nyra ’Kriisë Jesua nyüü ’dooa bäbäkʋ kälɩ Nyɔsʋa ‑srörö ’ɔnya nʋ amɩ amä ’cɩcagbi nʋ. ’Cɩcagbili nɩ, ’ɔ ’a kä ’iin ‑ëlere amä ’iin nʋ.

Juifë nyra nyüülü ’nyɩa’ juifë bä, bä nyüü ’doo ’Kriisë ’lɩ

¹¹’Ba ’pa ‑taa wiili kʋa’ ‑pɩ plɛ: ’amɔ ’nyɩ käa’ juifënyüü bä ’ana fugba ’lɩ, ‑bɛ nyüülü nyüüa ’böbötie bäa’ ‑gälɩ ’daraa’ «nyüülü ’nyɩa’ ’bölö» ’be tielɛ ’nyɩ ’amɩ ‑gälɩ ‑a bä. ¹²’Ba ’pa plɛ, ’ia ’taɩn ’lɩ nɩ, ’a ma tʋŋlʋlɩ ’Kriisë dɛrɩ; a ma ’nyɩ kä ‑a kä ’amä Israɛɛlëa ‑glügböa ’mlɩa nyüü bä, ’a ma ’nyɩ kuöa ’mlɩ ‑a bä, kuölä Nyɔsʋa ’paa’ ’lɩ, ’kä wiili ’ɔ ’daaa’ ’ɔmäa’ nʋ, ’ia ’surukʋa ‑gʋ. ’A ma ’nyɩ plɛgälɩpiedɛɛ ‑a kä, ’a ma ’nyɩ Nyɔsʋa ‑a jre ’pläa ’mlɩ. ¹³‑Maa ’köklesaplɩɩ ɔ nɩ, ’amɔ ma tʋŋlɔa’ ’lɩ Nyɔsʋa dɛrɩ nɩ, ’Kriisë Jesu ’lɩa bäbäkʋa ‑gʋ nɩ, ’a ‑kanyɩ ’lɩ ’ɔɔn dɛrɩ ‑a tʋŋlɔ, ’Kriisëa ‑torua ‑gʋ. ¹⁴’Ɔɔ bä ana ’wlinönrökʋ, ’ɔɔ nrörö ’üa ‑glügbü ’sɔɔlë ‑glügbö ’döö ’lɩ. ’Ɔɔ ‑gblooo dɛɛlɛ ’sasra ɩa’ ’üün ‑gba; ’ɛɛ bä ’mʋgbʋgbʋɛ ¹⁵’ɔa fugbaa ’mlɩ. ’Ɔ ’balɩ Moisëa ‑Dɔ nyra ’ua ’kamakʋ nyra ’ua ‑dɔ, ’kä ’ɔmä ’iia ’sɔɔlʋ ‑bɛ ’ɔɔn nyɔɔ dëdrë ’lɩnrörö, ’asɩ ’ɔ nʋ fugbalɩa flɛrɛkʋ; ¹⁶’ɔmä ‑glügbü ’sɔɔlë ’wlinönrö, ’üü ‑bɛ Nyɔsʋa ’mä ’doo bä. Krʋa ‑gälɩa järäkʋ ’lɩ ’ɔ ‑srörö ’ɔnya ’bala ’lɩ dɛɛlɛ nröröa’ ’üün ’nyüamlɩjraranyüü ’lɩ. ¹⁷’Ɔ ja ’amɩ fugbalɩflɛrɛkʋ ’amɔ tʋŋlɔ ɩa’ ’lɩ Nyɔsʋa dɛrɩ nyra ’ü maa’ bɩa ’lɩgbakä2.17 Esaii 57.19; Sakarii 6.15.. ¹⁸’Be ’abɩa ’Kriisë ana ’fɩɔ ma ‑srörö kälɩ nɩ, ‑bakää ‑bä juifë ’aiɛ ‑nyɩ juifë bä, ’a ‑plɩɩ a ’mrɛɛ amä ana Tʋ Nyɔsʋa ‑gbajijrö ‑Susu ’doolʋa ’nyrɩklɩ.

¹⁹’A ’ia ‑gʋ, ’a ‑kanyɩ nyɔtugbanyüü ’aiɛ ‑sisinyüü ‑a bä. Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ‑tɔrʋpɩɔa nyüü ’a bä, ’anya ’a Nyɔsʋaa nyuku ‑wälɩa nyüü bä. ²⁰’A ‑beere nyukulu kä ’käsri ‑tokoa ’täkë bäa’ apotrë, nyɔsʋaamlɩpalanyüü, ‑bɛ Jesu ’Kriisëa ’mʋgbɛ bäa’ nyukulua ‑wälɩtoŋlotäkä. ²¹’Ɔɔ ‑gälɩ nyukua ’fɩɔ ’pala ’ümä ’nyünanyuku kpaku bä ’Pläkänyɔɔ ’lɩ. ²²‑Bɛ ’a nyra ’Kriisë bäa’ ’doo nɩ, ’ana ’mʋgbɛ nya bä kʋfa, i Nyɔsʋaa ‑Susu kʋa’.

Nyɔsʋaa ‑Susu srara Jesua ‑sarakʋ

¹’Ia ‑gʋ ’mɔɔ ’Pɔɔlë, ɔ bäa’ ’Kriisë Jesua3.1 Jesu: ‑Taa ‑waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ‑jienyɔɔ ’ana ‑gʋ, ’amɔ nyüülü ’nyɩa’ juifë bä …3.1 ’Pɔɔlë ’nyɩ ’ɔa ’papawii ‑a ’wlara, ‑tɛ ’ɔ ji ’iin ’wlara ‑pɔɔkʋa waklüü ‑pʋ ‑bɛ mlɔɔ ‑gälɩ. Sɔ waklöö ’döö ‑gälɩ ‑a ji waklüü ‑pʋ ‑bɛ mlɔɔ ‑gälɩ nɩ (1-14), ’ɔ ’a dɛɛlɛ ’ɔa ’jrʋpa ’kʋɛɛa’ ’klɩ kä ’ii ’ɔ ’sasralɩ, nyra wiili kä ‑gʋ ’ɔɔ käa’ ’ɔmäa’ ’lɩ ‑sisiewii ’sa.²’N jresaa ’a ’nu ’sɩrɩ Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ ’lɩ ’ɔ ‑nyɩa’ ’mɩ ’Mʋfagogoa ’sasajrʋpa ’ana ‑gʋ. ³Nyɔsʋa srara ’ɔa nyufa ’ɔnya srara ’mɩ diili ‑sisiea’. ’A ’ia diijie ’n ‑gbala ‑plɩɩ ’amɩ. ⁴’Ama ‑täsä ’imɩ nɩ, ‑sisiewiili ’n jrea’ ’cɩcasa ’Kriisë ‑gälɩ, ’anya ’iin jrea. ⁵’Ia ‑sisiewiili nɩ, Nyɔsʋa ’nyɩ kä ’iin ‑kätɩnyüü ‑a srara. ‑Maa dɛɛlɛ a bäa’ ‑plɩɩ ‑gälɩ nɩ, ’ɔ srörö ‑Susu kälɩ ’ɔnya srara ’iin ’nyüna apotrëɩɩ nyra nyɔsʋaamlɩpalanyüülü ’ɔ ’baa’ ’lɩ. ⁶‑A ‑jää ’iin ’lee: ’ü nyra Jesu ’Kriisë ’sɔ bäa’ ’doo nɩ, ’ia ‑gʋ nyüülü ’nyɩa’ juifë bä ’jää ‑jaaa ’döölä amɔ bäa’ juifë ’nëmä ɩa’ ’jä. A nyra ’üün bä nyüü ’doo. Wiili Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ ’Mʋfagogo ’lɩ ‑srörö ’ɔmäa’ nʋ nɩ, ’ünya kälä bɩa ’lɩ ’mlɩ. ⁷A ’ia ’Mʋfagogoläa ’mlɩ ’n nʋ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyɔɔ: ’a Nyɔsʋaa ’srɛlɛ ’ɔ ‑nyɩa’ ’mɩ ’ɔa ‑gbinanakʋ ’lɩ, ’ɔa ’klü ’ɔ nʋ.

⁸’Mɔɔ ’padɛrɩtä nyɔsʋaanyünanyüüa ’fɩɔa ‑tɔrʋpɩɔ. ‑Maa ’mɔɔ ’ɔ ‑nyɩ ’ɔa ‑gbinanakʋ ’mä nyüülü ’nyɩa’ juifë bä ’Mʋfagogo ’sa. ’Mʋfagogolä nɩ, ’bɩɔ bäsaa, ’unyɩ bɩabɩa ‑a, ’Kriisëa kälɩ ’u sɔ. ⁹’N kä ’mä bɩa wiili ‑sisie käa’ sököö nyüüa ’klʋɩ ‑gälɩ ‑fälɩ be, wiili Nyɔsʋalɔ nʋa’ diia ’fɩɔ ’mäa’ nʋ. ¹⁰’Köklesaplɩɩ ɔ nɩ, ’Cɛcɩ Nyɔsʋa ‑srörö kälɩ ’kä ’kamasisi nyra ’klüükäsisili bäa’ cɛlɩ ’mä Nyɔsʋaa wiijejrekʋ jre. ’Ia wiijejrekʋlʋ nɩ, Nyɔsʋa kä ’ia srarakʋa ’drü ’kɔkɔmlɛ. ¹¹’A ’sɩrɩ ’ɔ ’daa käa’ sököö ’ɔmä ɩa’ nʋ, ’asɩ ’i nrörö; ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë kälɩ ’i ‑srörö. ¹²A nyra ’Kriisë bäa’ ’doo plɛtorokʋ ’lɩ, ’ia ‑gʋ a jresaa a ’mrɛɛ amä Nyɔsʋa ‑gbajijrö ’surusa. ¹³’Ama bobo ‑sʋɩlɩ ’n ’järäa’ ’na ’jrʋpa ’mlɩ ’ana ‑gʋ nɩ, ’ana ’klü ’nyɩ jä ’lɩ: ’iibä ’ana ’bʋalakʋ.

’Kriisëa ‑wawakʋ

¹⁴’Ia ‑gʋ, ’n ’pala ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa Tʋa3.14 ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa Tʋa: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’n ’pala Tʋa ’klʋɩ kotifli. ’klʋɩ kotifli, ¹⁵’ɔɔ ‑nyɩ ‑gbüüülü kä ’fɩɔlü bäa’ cɛ nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩ ’nyrɩ. ¹⁶’Ɔ ’bʋaa’ ’wliklɩ ‑gböösa nɩ, ’ia ‑gʋ ’n bibie ’ɔɔn, ɔ ‑srörö ’ɔa ‑Susu kälɩ ɔ ’pa ’amɩ ’klü ’lɩ ¹⁷‑bɛ ’Kriisë ’mä ’ana polua ’mlɩ kʋ. ’Be ’a toro ’ɔɔn plɛ, ’ana ‑wawlakʋa tigblii ’mä nyɔnyrɔ, ’imä ’käsri ‑wawlakʋ ’lɩ ¹⁸’amɔ ‑bɛ Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ’fɩɔ ’mä dɛɛlɛ bäa’ ‑wawakʋa ’wʋflɛrɛdɛɛ ’jä, ’amä ’ia tʋŋlɔdɛɛ ’jä, ’amä ’ia ’lɩtʋŋlɔdɛɛ nyra ’wlitʋŋlɔdɛɛa ‑gbaa ’wlinu, ¹⁹‑bɛ ’amä ’Kriisëa ‑wawakʋlʋ ‑sia’ diia ’fɩɔwʋ jre, Nyɔsʋaa ’bʋabʋakʋ ’mä ’amɩ ’lɩ ’si.

²⁰Nyɔɔlɔ ‑fɛɛɛrɛa’ ana ’kläa ’mlɩ ’jrʋpa ‑gböösa, ɔ ’mrɛɛa’ ɔmäa’ ’ɔa ’klülü bäa’ amɩ ’lɩ kälɩ ‑srörö, ‑bɛ ɔmäa’ dii ’kɔkɔmlɛlɛ anyɩa’ ’bete ’aiɛ ’anyɩa’ bobo nʋ, ²¹’ɔɔ kä ’wliklɩbʋbʋakʋ ’Cɛcɩa ’mlɩ nyra Jesu ’Kriisë ’lɩ, i ‑wɩara ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ nyra ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ! ’Asɩ i bä.

A ’KLAA ’KLÄ DËDRÄ ’KRIISË ’LƖ

4.1–6.20

’Cɛcɩ bä ’dee ’Kriisë ’lɩ

¹’Ia ‑gʋ, ’mɔɔ ’Pläkänyɔɔa ‑jienyɔɔlɔ nɩ, ’n ’paa ’amɩ ’klü ’lɩ, ’sɩrɩ Nyɔsʋa ’bataa’ i kä ‑gʋ ’ɔ wea’ ’amɩ nɩ, ’amä ’ia ’sa ’nyɛ. ²’Ba ’cie ’ana nyüfë ’wʋ ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ, ’anyɩ kä ’crɛ, ’kä ’a kpʋkplɔmlɩ, abɩa ‑moloo bɩa ‑molooa ‑gbi mlɩ ‑wawlakʋ ’lɩ. ³’Ba ’pa ’kpɔɔ ‑mamakʋlʋ Nyɔsʋaa ‑Susu ‑maa’ ’amɩ nɩ, ’amä ’saa bäa ’doo, ’ɔɔ ‑maaa’ ’amɩ, ’kä ’ɔ ja ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ’wlinönrökʋ.

⁴Fugba bä ’döö, ‑Susu nya bä ’doo, ’sɩrɩ Nyɔsʋa werea’ ’amɩ dɛɛ ’deea plɛgälɩpiepiekʋ ‑gälɩ.

⁵’Pläkänyɔɔ bä ’doo, nyɔsʋaplɛtorokʋ bä ’doo, ’nɩwlipapakʋ bä ’doo,

⁶Nyɔsʋa bä ’doo, ’ɔɔ bä nyüüa ’fɩɔa Tʋ. ’Ɔ ‑si diia ’fɩɔwʋ, ’ɔ ‑srörö ana ’fɩɔa kälɩ ’kä ’ɔ ‑fɛ ’jrʋpa, ’ɔ bä ana ’fɩɔa ’lɩ.

⁷‑Maa ‑moloo ma bälɩ Nyɔsʋa ‑nyɩ ’ɔɔn ’ɔa ‑gbinanakʋ, ’sɩrɩ ’Kriisë nyakaa’ bɩa ’iin ‑bɛ ’ɔ ‑nyɩa’ amɩ ’iin. ⁸’A ’ia ‑gʋ Nyɔsʋa ‑pɔɔkʋ ’daa:

’Taɩn ’lɩ ’ɔ ’jraa’ ‑gböösa nɩ,

’ɔ nrörö ’ɔa ’nyüamlɩjraranyüü ‑jienyüü ’lɩ ’kä ’ɔ fa ’üün;

’ɔnya ’crɛrɛ nyüü4.8 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 68.19..

⁹‑Bɛ «’ɔ ’jra» a ‑gbaa le? ’Iibä ’ɔ ’cere ‑kätɩ ‑tʋtʋa ‑fli. ¹⁰Nyɔɔlɔ ’ciea’, ’a ’ɔɔ ’jra bɩa ‑gböösa ’ɔnya ‑si cɛɩɩ ’wʋ, ’ɔmä diia ’fɩɔ ’klɩsi.

¹¹’A ’ɔɔ ‑nyɩ ‑mölöö apotrëdɛɛ, ‑mölöö bä nyɔsʋaamlɩpalanyüü, ‑mölöö bä ’Mʋfagogoa ’sasanyüü, ‑bɛ ‑mölöö bä ’pɛrɩnyüü4.11 ’pɛrɩnyüü: ’Ia ‑gbaa bä: «nyɔsʋaanyüüa ‑gälɩglaranyüü» ‑Kätɩ kuöa ’mlɩ. Jeremii 3.15; Esekiɛɛlë 34.2. ‑mölöö nya bä ’kpɩkpɩanyüü. ¹²’Asɩ ’ɔ ’pa ’nyünanyüü ’klü ’lɩ, ’ümä nyɔsʋaanyüülü bäa’ ’Kriisëa fugba ’klülɩpa ’ümä ’wʋsɔɔrɔ. ¹³’Ima bäsaa nɩ, ana ’fɩɔa nyɔsʋaplɛ nyra Nyɔsʋaa ’Jʋa jejrekʋ nya dɛɛ ’dee bäa. Anya ‑jrɛa, ’kä anya ’tasɩrɩ ’Kriisëa ’bʋabʋakʋa ‑pɩɔ ’tɔ. ¹⁴’Ia ’taɩn ’lɩ, a ‑ka ‑nëmä ’jü ‑a bä. A ‑ka ‑nëmä ‑beere ’sɩrɩ ’taniea ’nɩdakë faa’ ‑gɔlʋ ‑a. ‑Gbagblɛnyüülüa ’kpɩkpɩakʋ ‑ka ‑nëmä amɩ ’lɩklɩ ‑a ‑piie. ’Ü ‑ka ‑nëmä amɩ ‑gbagblɛ ‑a ’sara ’ümä amɩ ‑trɔɔrɔ. ¹⁵‑Maa ’cɩcasa ma ’saralɩ ‑wawlakʋ ’lɩ nɩ, anya diia ’fɩɔa ’mlɩ ’bʋalaa ’Kriisë ’lɩ, ɔ bäa’ ’wliklɩ. ¹⁶’Ɔɔ känyrɩ ’kä fugbaa ’fɩɔ ’bʋa ’klɩtotrosa, ‑bɛ ’ä bä ’döö diili kä ’fɩɔ kɔklɔa’ ’klɩ a ’nyrɩklɩa ‑gʋ. ’Pɛ ‑mɩdee ma ’nyɛ ’sɩrɩ ’ɛ käa’ ’ɛmäa’ ’nyɛ nɩ, fugbaa ’fɩɔ ’bʋala ‑wawlakʋ ’lɩ.

‑Kätɩnyɔɔ nyra nyɔɔdëdrä

¹⁷’Ii känyrɩ, ’amɔ ’n ‑gbala ‑bɛ ’n bɔtrɔ ’iin ‑gälɩ ’kä ’Pläkänyɔɔa ’nyrɩklɩ: ’a ‑kanyɩ ’nyɛ ‑mülü ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛa ’sa. ’Üa bobowli ’nyɩ mi ’klɔɔtrʋ ‑a. ¹⁸’Jöjrüükpü ka ’üa ’lɩgaglakʋ ’klɩ. ’Ünyɩ ’klälä Nyɔsʋa ‑nyɛɛa’ ‑a ’klaa, ’be ’ünyɩ dɛɛ jɔ ’doo ‑a jre, ’üa polu nya ’bʋa ‑gböösa. ¹⁹’Ünyɩ ’nyüsü ‑a jre; ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ ’ia ’jrʋpa ’ü kä; ‑bɛ ’ünyɩa’ ‑gʋ ’nyüsü kä nɩ, ’ü bä wiili kä ’fɩɔ bʋbɔa’ a ’mlɩ. ²⁰‑Maa ’amɔlɔ nɩ, ‑mää ’sɩ anyɩ ’amɩ ’Kriisë srara! ²¹’N jresaa ’a ’ɔa ’nyrɩ ’a ’nuwli, ’ii a ’kpɩa ’amɩ ’cɩcasalä bäa’ Jesu ’lɩ. ²²’A kä ’amä ’ana ‑kätɩsaa nʋnʋgbi nyra ’ana ‑kätɩnyɔɔlɔ käa’ dɛɛnyülü ‑trɔɔrɔa’ ‑wälɩ ’cɛrɛ. ’Ba ’ba ’ana ‑kätɩnyɔɔlɔ, ɔ bʋblɔa’ ’ana ’klä ‑gba. ²³’Ba ’cɛrɛ ’ana ‑susu nyra ’ana bobowli ‑wälɩ ’imä ’cicri. ²⁴’Ba ’sroo nyɔɔdëdrälɔ Nyɔsʋa nʋa’ ’klɩgägäkʋ ’lɩ nyra ’nyünaklälä sɔa’ ’cɩcasa ’lɩ.

²⁵’Ii känyrɩ ’ba ’pie ‑gbagblɛ! ‑Moloo ma bälɩ ɔ ’saralɩ ’ɔa ‑moloo ’cɩcasa4.25Sakarii 8.16., ’be anya ’a nyüü ’doo bä. ²⁶’Ama ‑tʋ ’crɛ nɩ, ’anyɩ nʋ ‑balʋ4.26 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 4.5.. ’Ana ’crɛ kä ’ɛmä bɩa ’fɩɔwʋ ‑a ji ‑gbiajrʋ ’mä mi. ²⁷’Anyɩ ‑nyɩ Sataan kʋfa. ²⁸Nyɔɔ ma ’jie kä, ɔ ’pie ’jejiekʋ; ɔ ‑fɛjrʋpa, ɔ nʋ ’ɔa ’dari ɔ nʋ wiili ’naa’, ’ɔmä ‑mülü ’nyɩa’ dɛɛ kä ‑gbaji. ²⁹Bʋbɔwii ’nyɩ ’cie ’ana mlɩ, abɩa ’mʋfawiili ’naa’ i jöa’ nyüü ‑gba ’sɩrɩ ’üa ‑sʋɩ bäa’, ’cie ’ana mlɩ, ‑bɛ i ‑nyɩ ‑mülü poa’ ’iin ’nyakli ’klü. ³⁰’Anyɩ pala ’Nyüna ‑Susu sɩɔ. ’Uu Nyɔsʋa nʋ ’ɔnya ‑tʋ ’amɩ ’ɔa tie ‑bɛ ’ɔmä ’amɩ ’ana ‑balʋ mlɩba ’ia ‑srɩ ’lɩ. ³¹’Ba ’ba ’ana ‑tɔrʋpɩɔ, ’mʋgbʋgbʋɛ, ’crɛ, nyanyrakʋ, ‑jejrekʋ nyra plɛbʋbɔkʋa ’kaɩn ’kaɩn. ³²’Ba ’nanragbi ’wʋ, abɩa ’ana plɛ ’si ‑wawlakʋ ’klɩ. ’Ba cere wii ’sɩrɩ Nyɔsʋa cerea’ ’amɩ ’ana nɩ ’Kriisë ’lɩ.

’Ba ‑tɩtra Nyɔsʋa mlɩ

¹‑Bɛ ’a bäa’ Nyɔsʋaa ‑wawajü nɩ, ’ba ‑tɩtra ’ɔɔn mlɩ. ²’Ba ’nyɛrɛ ‑wawlakʋ ’lɩ, ’sɩrɩ ’Kriisë ‑waa’ amɩ. ’Ɔ ’sara ’ɔa nyufa Nyɔsʋa kälɩ ‑gbɔa ’sa ana ‑gʋ; ’ɔ bä ‑gbɔlʋ kä ’nɔnʋ käa’ Nyɔsʋa ’tʋ.

³Nyɔsʋaa ’nyünanyüü ’a bä. ’Ii känyrɩ, ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ nyra diili plaa’ ‑fre, nyra dɛɛnyükäkäkʋ, ’ia ‑taa wiilia ’fɩɔ ’nyɩ kä ‑a kä ’imä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ bä. ⁴’Papawiili bebea’ nyüü cɛlɩ, mlüüpawii nyra bʋbɔ ‑gbanyrüü ’nyɩ bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ! ’Ba kä Nyɔsʋaa ’tɛtrɛɛkʋa ’doo. ⁵‑Bɛ ’ba jre bɩa ’saa nyɔɔlɔ nöa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ’aiɛ ɔ nöa’ diili plaa’ ‑fre ’lɩ, ’aiɛ ɔ käa’ tɛ, ’iibä ‑a ‑tɩ ‑plɩɩ Nyɔsʋa ‑bɛ ‑a bibie dii ‑mɩdoo. ’Ia nyɔɔlɔ ‑nëmä ‑jaaa ‑a ji ’Kriisë nyra Nyɔsʋaa ’kamapläa ’mlɩ.

’Ba ’nyɛrɛ ’napɛ ’klɩ

⁶Nyɔɔ ’nyɩ nʋ wiili ’nyɩa’ ‑tɔɔ kä ’ɔnyɩ ’pa ’amɩ mlüü ’lɩ. ’A ’samaa nʋnʋgbili ’ii ’kʋɛɛrɛ Nyɔsʋaa ’crɛ nyüülü ’nyɩ ‑trääräa’ ’lɩ ’ɔmɩ ‑gälɩ. ⁷’A nyra ’üün ’nyɩ ’nyɛrɛ ’wʋ! ⁸’Jöjrüükpü ’a ma bä, ‑maa ’anya ’a ‑mlatɩ ’napɛ bä ’Pläkänyɔɔ ’lɩ. ’Ii känyrɩ, ’ba nʋ ’napɛa ’jüa ’sa; ⁹’be Nyɔsʋaa ‑Susu5.9 Nyɔsʋaa ‑Susu: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’napɛ. ‑nyɛɛ ‑gbinanakʋa ’kaɩn ’kaɩn, ’klɩgägäkʋ, nyra ’cɩcasa. ¹⁰’Ba ’bata wiili käa’ ’Pläkänyɔɔ ’tʋa nʋnʋkʋ. ¹¹’Anyɩ ’cakla ’ana nyüfë ‑gbiaraa nʋnʋgbili ’nyɩa’ ’wli nyra ‑toko kä, ‑maa ’ba be ’iin ‑fälɩ. ¹²’Be wiili ’ü nröröa’ ‑sisiedii ’lɩ nɩ, ’i bä ’nyüsü ’wʋ. ¹³‑Maa ’ia diilia ’fɩɔ ma nyaa’ ‑fälɩ blö nɩ, ’i ’a ’napɛ ’klɩtɔrɔ; ’be i ’tɔrɔa’ ’napɛ ’klɩ nɩ, ’napɛ ’i bä5.13 ’be i ’tɔrɔa’ ’napɛ ’klɩ nɩ, ’napɛ ’i bä: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.. ¹⁴’A ’ia ‑gʋ ’ü nö:

Tɛkä, ‑mɔ ’mʋmɔa’,

sɔ jäjänyüüa ‑tɔrʋpɩɔ:

’Kriisë ’mä ‑mɩ ’ɔa ’napɛ ‑gälɩ ŋʋala5.14 Esaii 26.19; 51.17; 52.1; 60.1..

¹⁵’Ii känyrɩ, ’ba ‑tre ‑gböösa ’ana ‑wälɩkʋkʋkʋ. ’Anyɩ ’nyɛ saklanyüüa ’sa, ‑maa ’ba nʋ ’lɩglanyüüa ‑gbi. ¹⁶’Ba ’kpla ’taɩn ’lɩ a bäa’ ‑gälɩ ’cɩcasa, ’be ’taɩn ’nyɩ ’na ‑a ’na. ¹⁷’Ii känyrɩ ’anyɩ ’jrara mlüü, ‑maa ’ba ’nu wiili ’Pläkänyɔɔ ’bataa’ ’wli. ¹⁸’Nʋ ’nyɩ ’bla ’amɩ, ’u ‑pɩ ’amɩ dɛɛgbagbi ’lɩtutro. ‑Maa abɩa Nyɔsʋaa ‑Susu ’si ’amɩ ’klɩ: ¹⁹’ba nʋ Nyɔsʋaa ’lɩbrɛrɛdʋ, nyɔsʋaa daklüü nyra daklüülü Nyɔsʋaa ‑Susu jaa’ ‑bɛ ’ba ’papla ’klü ’lɩ. ’Ba nʋ ’ana plɛa ’fɩɔ ‑bɛ ’ba brɩ, ’ba ’bʋala ’Pläkänyɔɔ. ²⁰’Ba ’trɛɛ ana Tʋ Nyɔsʋa ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ nyra diia ’fɩɔa ‑gʋ, ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ’nyrɩklɩ. ²¹’Ba ‑täträlɩ Nyɔsʋaa5.21 Nyɔsʋaa: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Kriisëa. ’nyrɩklɩa ‑gʋ.

Dʋɔɩɩ nyra ’ŋlëgë

²²’Ŋlëgë ’amɩ, ’ba ‑träärälɩ ’ana dʋɔɩɩ ’sɩrɩ ’a ‑trääräa’ ’lɩ ’Pläkänyɔɔ. ²³’Be dʋɔ ’ɔɔ bä ’ɔa ’ŋlʋʋa ’cifi ’sɩrɩ ’Kriisë bäa’ ’cɛcɩa ’cifi, ‑bɛ ’ɔ bäa’ ’cɛcɩlɛ bäa’ ’ɔa fugbaa ’Lɩmlɩbanyɔɔ. ²⁴‑Maa ’sɩrɩ ’cɛcɩ ‑trääräa’ ’lɩ ’Kriisë nɩ, ’asɩ ’ŋlʋʋa ’mʋgbɛ kä ’ɔmä bä ’ɔa dʋɔa ’pɛlɩ wiia ’fɩɔa ’mlɩ.

²⁵’Amɔ dʋɔɩɩ, ’ba ‑wa ’ana ’ŋlëgë ’sɩrɩ ’Kriisë ‑waa’ ’cɛcɩ ‑bɛ ’ɔ ’saa’ ’ɔa nyufa ’ɛa ‑gʋ, ²⁶’ɛmä ’klɩbere. ’Papawii nyra ’nɩ ’ɔ nʋ ’ɔnya ’ba ’ɛɛn ‑fre ’lɩ. ²⁷’Ɔ nʋ ’imɩ ’kä ’cɛcɩlɛ ’naa’ ‑gböösa ’mä ’ɔɔn ’klɩtɔrɔ, ɛnyɩa’ ’kpafa ‑gba kä, ɛnyɩa’ pɩpra, ɛnyɩa’ bʋbɔdɛɛ ‑gba kä, ‑maa ɛ kä ’nyü ’naa’, ɛ nyɔɔ ’nyɩa’ ’lɩbɩa ’ɔmäa’ wii ’kplara. ²⁸Dʋɔɩɩ kä ’ümä ’üa ’ŋlëgë ‑wa ’sɩrɩ ’ü ‑waa’ ’üa fugba. Nyɔɔlɔ ‑waa’ ’ɔa ’ŋlʋʋ ‑wa ’ɔa ’mʋgbɛ.

²⁹’Be nyɔɔ ‑kaapɩɔ ’ɔa fugba ’nyüamlɩjrara. ’Ɔ ’fini ’ään ’klɩ, ’ɔ ‑tʋʋä ’ään ’nyügba ‑beere ’sɩrɩ ’Pläkänyɔɔ5.29 ’Pläkänyɔɔ: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Kriisë. nöa’ bɩa ’cɛcɩa ‑gʋ. ³⁰’Be a bä bɩa ’ɔa fugbaa ‑gbaa dɛɛ ’ɔa ’jajɛ nyra ’ɔa ’koi5.30 ’ɔa ’jajɛ nyra ’ɔa ’koi: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.. ³¹« ’A ’ia ‑gʋ nyɔɔ nya ’ɔa tʋ nyra ’ɔa ’yio ‑gbasɔa ’kä ’ɔ nyra ’ɔa ’ŋlʋʋ nya ‑gba kpasraa, ’kä ’üa ’sɔɔ nya ’jajɛ ’dee bä5.31 Jenɛɛsë 2.24..» ³²‑Sarawiili bäa’ wiili ’n ‑gbalaa’ ‑plɩɩ ’amɩ a dɛrɩ nɩ, ’i ’bʋa ‑gböösa: ’iibä ’Kriisë nyra ’Cɛcɩa ‑gä. ³³‑Maa ’i kälä bɩa ’amɩ ‑gba: dʋɔ ‑moloo ma bälɩ ɔ ‑wa ’ɔa ’ŋlʋʋ ‑beere ’ɔa ’mʋgbɛ, ’kä ’ŋlʋʋ ‑träärälɩ ’ɔa dʋɔ.

’Jü ‑bɛ tʋɩɩ

¹’Jüjie ’amɩ, ’ba ‑träärälɩ ’ana tʋɩɩ; ’ii ’Pläkänyɔɔ ’bata. ’Be ’ii ’na. ²« ‑Träärälɩ ‑na tʋ nyra ‑na ’yio,» ’iibä Nyɔsʋaa ’klɩsa ‑dɔ. ’Ua dɛrɩ bä dɛɛlɛ Nyɔsʋa ’daaa’ ’ɔmäa’ nʋ: ³« ‑Mä ‑jɔrʋ nyra ‑wɩaraklä ’jä ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ6.3 Ɛgësɔɔdë 20.12; Deteronɔɔmë 5.16..» ⁴‑Bɛ ’amɔ tʋɩɩ ’amɩ, ’anyɩ ’tutro ’ana ’jü ’crɛ ’lɩ, ‑maa ’ba ’bʋala ’üün srarakʋ nyra ’kpɩkpɩakʋ ’lɩ, ’sɩrɩ ’Pläkänyɔɔ ’bataa’ ’ia ’sa.

‑Goou nyra ’kamanyüü

⁵’Amɔ ‑goou ’amɩ, ’ba ‑träärälɩ ’ana ’kamanyüü ‑gböösa ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ’ba nʋ ’ana plɛa ’fɩɔ, ’sɩrɩ ’a ‑fɛɛɛ ɩa’ ’jrʋpa ’Kriisëa ‑gʋ. ⁶’Anyɩ ‑fɛ ’jrʋpa ’taɩn ’lɩ ’ü tɛa’ ’amɩ ’klɩa ’doo ‑beere ’amä nyüü ’tʋkä. ‑Maa ’ba ’palɩ ’klü ’ba nʋ ’ana plɛa ’fɩɔ ’ba nʋ wiili Nyɔsʋa ’bataa’ ‑beere ’Kriisëa ‑goou. ⁷’Ba nʋ ’ana ’mʋfa plɛ ’ba ‑fɛ ’üa ’jrʋpa; ‑mää nyɔɔa ’jrʋpa ‑a, ‑maa ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpa ’a ‑fɛɛɛ. ⁸’Be ’a jre ’iin, ‑moloo ma bälɩ, ’ɔ bä ‑geei, ’aiɛ ’ɔnyɩ ‑geei ‑a bä, ’a ’cɩcagbili ‑moloo nʋa’ ’ia ’sa ’Pläkänyɔɔ ’mä ’ɔɔn ’pɛɛ.

⁹’Amɔ ’kamanyüü ’amɩ, ’asɩ ’ba nʋ bɩa ’üa ’pɛlɩ. ’Ba ’pie ’üa ’dadaakʋ. ’A jre ’iin ’sɩrɩ ’a nyra ’üün kɔsɔ käläa’ ’Kamanyɔɔ ’doo cɛɩɩa ’mlɩ, ‑bɛ ’ɔnyɩ ‑gbasaa’ nyüü ’lɩ.

Tafudiili Nyɔsʋa ‑nyɩa’ amɩ

¹⁰’Na ‑wlajü ’amɩ6.10 ’Na ‑wlajü ’amɩ: ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ‑jäsɩ ’n blöa’ nɩ: ’ba ’batra ’ana ’klü ’Pläkänyɔɔ ’lɩ, ’kä ’a ’batra ’üün ’ɔa ’klü kpakü ’lɩ. ¹¹’Ba fa Nyɔsʋaa tafudiia ’fɩɔ, Sataan ma ji ’amɩ ‑trɔɔrɔ, ’amä ’wʋsɔɔrɔ. ¹²’Be ‑golulu a ‑fuuöa’ ’nyɩ ’jajɛ nyra ‑torua ‑golu ‑a bä; ‑maa ’klü, ’kamanyüü, nyüülü ’kama ’jöjrüükpüa ’blɩlɩ kʋa’ ‑pɩ, nyra bʋbɔsisili kʋa’ cɛ nyra ‑tʋtʋa ‑tɔrʋpɩɔ, ’üü a nyra ’üün ‑fuuö. ¹³’A ’ia ‑gʋ, ’ba dɔrɔ Nyɔsʋaa tafudiia ’fɩɔwʋ ’amä nyɔnyrɔ bʋbɔsrɩa ’taɩn ’lɩ, ’amä ’nyüglökʋ jre, ’be ’a tritri ’anya ’tɔ bɩarafa ’wʋ. ¹⁴’Ii känyrɩ ’ba ‑sɔɔrɔwʋ: ’ba wlo ’cɩcasa ’ana ‑fualɩ ‑beere ‑pɛɛtʋ; ’ba pa ’klɩgägäkʋ ’lɩ ‑beere tafukotu. ¹⁵’Ba pa ‑si ’lɩ ‑beere ’Mʋfagogolä ‑nyɛɛa’ ’wlinönrökʋ, ’be ’ää ‑ëlere ’amɩ. ¹⁶’Ia ’fɩɔlʋa ’wliklɩ nɩ, ’ba ‑tʋ ’lɩ nyɔsʋaplɛtorokʋ ‑beere ’ana tafudɛɛlɛ kakaa’ dii ’klɩ. ’Ɛɛ ’a nëmä nʋ ‑bɛ ’amä Plɛbʋbɔsusu6.16 Plɛbʋbɔsusu: Sataan a ’nyrɩ bäsaa. a ‑pruuulu ’pütöa’ ’nyrɔlɔ. ¹⁷’Ba dɔrɔ bɩa ’lɩmlɩwʋwʋkʋ ’wʋ ‑beere tafuwlugbö, ’kä ’a dɔrɔ Nyɔsʋaa ‑Susua ‑jɛrɛ ’wʋ, ɛ bäa’ nyɔsʋaawii.

¹⁸’Ba bibie Nyɔsʋa ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ. Wiili kä ’fɩɔ ’a ‑waa’, i ’a ’bataa’, ’ba ‑gbala ’ia ’fɩɔ Nyɔsʋa, ‑maa abɩa ’Ɔa ‑Susu ji ’amɩ ‑gba. ’Anyɩ sɩa, ’ba nʋ ’imɩa ’doo, ’kä ’a bibie nyɔsʋaanyüüa ’fɩɔa ’wli ’lɩ. ¹⁹’Ba bibie bɩa ’na ’wli ’lɩ, Nyɔsʋa ’mä ’mɩ wii mlɩ ’pa ’kä ama ’salɩ ’Mʋfagogoa ’mlɩa wiili ‑sisiea’ nɩ, ŋalɛ ‑pɩ ’mɩ ’bla. ²⁰Bɔblɔnyɔɔ ’n bä, ’äa ‑gʋ ’ü ’pa ’mɩ ’cɩ. ’Ii känyrɩ, ’ba bibie Nyɔsʋa ’mä ’suru ’mä ’Mʋfagogo ’sa ’sɩrɩ ’n käa’ ’mäa’ ’ään ’sa.

’Täpa ’trɔrʋ

²¹Ana ‑wlajʋ Tikiikë ana ’fɩɔ ‑waa’ ’saa, ɔ nöa’ ’mʋfasa ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpa, ’ɔnya ’amɩ ’na ‑gogoa ’fɩɔ ‑nyɩa, ’amä bɩa dɛɛlɛ ’n nöa’ jre. ²²’Ia ’doo ’dooa ‑gʋ ’n blɔ ’ɔɔn ’ɔmä ’amɩ ana ‑gogo ja ‑bɛ ’ɔmä bɩa ’amɩ ’klülɩpa.

²³Abɩa ana Tʋ Nyɔsʋa nyra ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë ‑nyɩ ‑wlajüa ’fɩɔ ’wlinönrökʋ nyra ‑wawlakʋ nyra nyɔsʋaplɛtorokʋ. ²⁴Abɩa ‑gbinanakʋ bä nyüülü kä ’fɩɔ ‑waa’ ’cɩcasa ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë ‑gälɩ. ’Asɩ i bä6.24 ’Asɩ i bä: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.!