2 TIMOTEE

’SƆƆA NU ‑PƆƆKƲLƲ ’PƆƆLË FAA’

TIMOTEE

‑Pɔɔkʋa ’mlɩa wii

‑Pɔɔkʋlʋ kʋa’ ‑pɩ nɩ, ’a ’sɔɔa nu ‑pɔɔkʋlʋ ’Pɔɔlë faa’ Timotee ’taɩn ’lɩ Timotee bä käa’ Ɛfɛsëbätä. ’Pɔɔlë bä käa’ Rɔmëbätäa ‑jie ’lɩ. ’Ɔa ‑mëa ’fɩɔ ‑gbaa ’ɔɔn ‑gbakä. ‑Dɔtanyɔɔlɔ ’ü ’daraa’ Lukë, ’ɔa ’doo ’ɔɔ tɩɔ ’ɔɔn ‑gba. ’Pɔɔlë ‑gbala Timotee ɔ jrä ’ɔɔn Rɔmë (4.9).

’Pɔɔlë nɩnɩa ’ɔa ’taɩn ’a ‑tɛ bɩa, jäjäa ’doo ’ɔɔ ‑glaaraklɩ (4.6). ’A ’ia ‑gʋ ’ɔ ‑jɩjra Timotee ’wʋ ‑bɛ ’ɔ ’paa ’ɔɔn ‑tɔɔ ’lɩ, ’be ɔ ’kplaa ’ɔɔn ‑beere ’ɔa ’jʋ. ’A ‑pɔɔkʋlʋ kʋa’ ‑pɩ ’uu ’Pɔɔlë ’blörö ‑gälɩ.

’Ɔ ‑gbala ’ɔɔn, ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ, ɔ ‑sɔrɔwʋ ’ɔa nyɔsʋaplɛa ’mlɩ ‑gböösa ‑beere ’ɔɔ ’Pɔɔlë, ɔ ’palɩ ’klü ɔ ’pa Jesua mlɩa wiia ’doo ‑bakää ’ü nö ’ɔmɩ ‑gbigba; ‑bɛ ɔ ‑tre ’ɔa nyufa nyüülü ’kpɩaa’ ‑gbagblɛ nyɔsʋaawiia ‑gʋ (2.14–4.5).

’Pɔɔlë nya ‑gbala ’ɔɔn ’sɩrɩ ’ɔa ’mʋgbɛ ‑fua’ ’cɩca ‑golu, ‑bɛ ’ɔmäa’ ’Pläkänyɔɔ Jesua ‑nyɛɛ mi ’taɩn jiea ’mlɩ. ’Ɔ nɩnɩa nyɔɔ ‑tʋa’ nyɔsʋaanyɔɔa ’nyrɩklɩ nɩ, ’ɔa ’sa ’ɔ kä ’ɔmä bä. ’Ɔ mia’ blökalɩ nɩ, ’ɔnya ‑gbala Timotee ɔ ’trɛɛ ’cɛcɩnyüü ‑mölöö ’ɔa ’nyrɩklɩ (4.19-22).

‑Jäsɩ ‑pɔɔkʋlʋ ’totroa’ ’klɩ:

’Trɔrʋ 1.1-2

’Pɔɔlë ’paa Timotee ‑tɔɔ ’lɩ 1.3-18

’Sɩrɩ nyɔɔ ’mäa’ ’Kriisëa ’cɩca ’sʋgɩanyɔɔ bä 2.1-26

’Sɩrɩ ’cɛcɩnyüü ’mäa’ ‑srɩɩ bä ’täpa jrüü ’lɩ 3.1-9

Nyɔsʋaplɛa ’wʋsɔɔrɔkʋ 3.10–4.8

‑Gälɩblöröwii nyra ’trɔrʋ 4.9-22

’Trɔrʋ

¹’Mɔɔ ’Pɔɔlë, ɔ bäa’ Jesu ’Kriisëa apotrë, ’sɩrɩ Nyɔsʋa ‑waa’. ’Klälä ’ɔ ’daaa’ ’ɔmäa’ amɩ ‑nyɩ Jesu ’Kriisë ’lɩ nɩ, ’mä ’äa ‑gogo ’sa. ²’Na ‑wawajʋ Timotee, ’n ‑jɩjra ‑mɩ ’wʋ: abɩa Nyɔsʋalɔ bäa’ Tʋ nyra ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gbinanakʋ, nyatɛplɛ, nyra plɛgälɩflɛrɛkʋ bä ‑mɩ ‑gälɩ.

’Pɔɔlë ’trɛɛ Nyɔsʋa Timoteea ‑gʋ

³’N ’trɛɛ Nyɔsʋalɔ ’n nöa’ ’na ’nyünaplɛa ’fɩɔ ɔ kä ’jrʋpa ’n ‑fɛɛɛa’, ’sɩrɩ ’na tʋɩɩ ma nöa’. ’Asɩ ’n bibiea’ Nyɔsʋa ‑srɩ ‑bɛ ‑gbia nɩ, ’n bobo ‑na ‑gäa ’doo. ⁴’N ’paa ‑na ’mɩɔ plɛ, ‑na ’jäjätʋ ’blaa ’mɩ ‑bɛ dɔrʋ ’mä ’mɩ ’klɩ ’si. ⁵’N jre ‑na nyɔsʋaplɛtorokʋlʋ ’nyɩa’ ‑gla ’klɩ bä, u bäa’ ‑mɩ ’lɩ. ’A ’ɛɛ ‑na ’yioa ’yio Loiisë nyra ‑na ’yio Öniisë ’klaa kä; ’n ’suru, ’ɛɛ ‑klaa bɩa.

Ji ’nyraa ‑mɔ kɔsɔ ’mä ‑sʋɩ ’jä ’Mʋfagogoa ‑gʋ

⁶’A ’ia ‑gʋ, ‑mɔ ’n ‑gbala: dɛɛlɛ Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ‑mɩ ’taɩn ’lɩ ’n ’piea’ ‑mɩ klʋgba ‑gälɩ ‑bɛ ’n bibiea’ ‑na ’wlili nɩ, ’patä ‑a ‑gölö ’ia kapu. ⁷’Be ‑susulu Nyɔsʋa ‑nyɩa’ amɩ ’nyɩ nrörö amɩ ŋalɛkänyüü ’lɩ ‑a, ‑maa ’u ‑nyɛɛ amɩ ’klü, ‑wawlakʋ, nyra ’sɩrɩ amäa’ ana fugba ’tiere. ⁸’Ia ‑gʋ, ana ’Pläkänyɔɔa ‑gäa ’papakʋ ’nyɩ kä ‑mɩ ’nyüsü ’wʋ, ‑nyɩ kä bɩa ’na ’nyüsü, ’mɔɔlɔ bäa’ ‑jienyɔɔ ’ɔa ‑gʋ1.8 ’Pɔɔlë bä Rɔmëbätä ‑jie ’lɩ.. ‑Maa ’jä ‑sʋɩ ’nyraa ‑mɔ kɔsɔ ’Mʋfagogoa ‑gʋ, ’klülü Nyɔsʋa ‑nyɛɛa’ ‑mɩ ’üü ‑a nʋ ‑bɛ a ‑fɛ ’jrʋpa.

⁹Nyɔsʋa ’ɔɔ ’pʋɔ amɩ,

’ɔ we amɩ ’nyünanakʋ ’lɩ;

‑mää ana ’mʋfa ’jrʋpaa ‑gʋ ‑a,

‑maa ’sɩrɩ ’ɔ ‑waa’, ’ii ’ɔ nʋ,

’ɔa ‑gbinanakʋ ’lɩ.

‑Gbinanakʋlʋ bälɩ ’fɩɔwʋ ‑tʋtʋ nya nëmä nrörö,

’ɔ ‑nyɩ amɩ ’uun ’Kriisë Jesu ’lɩ.

¹⁰’U crɛrɛwʋ ’saarɩ

’taɩn ’lɩ ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë sraraa’ ’ɔa nyufa.

’Ɔɔ bʋblɔ jäjäa ’klü,

’ɔnya ‑srörö ’Mʋfagogo kälɩ ’ɔnya ja ’klä ‑srɩ ’klɩ,

’klälä ’nyɩa’ blöröfa kä ’plɔʋ.

¹¹’A ’Mʋfagogoläa ‑gʋ Nyɔsʋa nrörö ’mɩ ’ɔa mlɩawiipanyɔɔ ’lɩ, apotrë nyra nyüülü ’nyɩa’ juifë bä1.11 nyüülü ’nyɩa’ juifë bä: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ’üa ’kpɩkpɩanyɔɔ. ¹²’A ’ia ‑gʋ ’n ’jää ’ia ‑sʋɩ. ‑Maa ’inyɩ ’mɩ ’nyüsü ’wʋ ‑a kä, ’be ’n jre nyɔɔlɔ ’n toroa’ plɛ, ’nyaa jre ’iin ’sɩrɩ ’ɔ ’mrɛɛa’ ’ɔmäa’ diili ’n tɩa’ ’ɔɔn ‑gba1.12 diili ’n tɩa’ ’ɔɔn ‑gba: ’I ’mrɛɛ i bä bɩa: «diili ’ɔ tɩa’ ’mɩ ‑gba». ‑wälɩ ‑tʋ ‑tʋ ‑a ‑tɔɔ ‑gätʋtaɩn ‑gälɩ.

¹³’Cɩcasalä ‑nröröa’ ’na mlɩ ’wli ’äa ’sa ‑a ‑nyɛɛ; ‑träärä ’iin ‑na nyɔsʋaplɛtorokʋ ’lɩ ‑wälɩ nyra ‑wawlakʋlʋ sɔa’ Jesu ’Kriisëa ‑nyɛɛ. ¹⁴Diili ’ü tɩa’ ‑mɩ ‑gba, ‑tʋ ’iin ’nyü ‑gba ’mʋfasa; nʋ ’iin, ’Nyüna ‑Susulu kʋa’ amɩ ’lɩ nya ‑mɩ ‑gbajia.

Onesifɔrë nyra ’ɔa ‑gbööö ‑träärälɩ nyɔsʋaawii

¹⁵’Be ‑jre ’iin ’sɩrɩ ü kä ’fɩɔ bäa’ Asiia ‑tʋtʋ ‑gälɩ nya ’a ’mɩ dɛrɩ sɔ; Figɛlë nyra Emojɛnë bä ’üa ‑tɔrʋpɩɔ. ¹⁶Abɩa ’Pläkänyɔɔ ’jä Onesefɔrë nyra ’ɔa ‑gböööa nyatɛrɩ, ’be ’ɔ ’paa ’mɩ ’klü ’lɩ ‑srɩ ‑mɩdoo ’lɩ. ’N bäa’ ’nɩmɩ ‑jie ’lɩ ’inyɩ ’ɔɔn ’nyüsü ’wʋ ‑a kä. ¹⁷‑Maa ’ɔ ’tɔa’ Rɔmë dotro nɩ, ’ɔ ’pa ’kpɔɔ ’ɔnya ’bata ’mɩ, ’ɔnya ’jä ’mɩ. ¹⁸Abɩa ’Pläkänyɔɔ ’jä ’ɔa nyatɛrɩ ‑Gätʋsrɩ ’lɩ. ‑Na ’mʋgbɛ ‑jre ’wʋ ‑srülü ’ɔ jia’ ’mɩ ‑gba Ɛfɛsëbätä.

’Pɔɔlë ‑gbala Timotee ɔ ‑sɔɔrɔwʋ

¹’Ii känyrɩ, ‑mɔ bäa’ ’na ’jʋ nɩ, ’ba ‑na ’klü ‑gbinanakʋlʋ a ’järäa’ Jesu ’Kriisë ’lɩ. ²‑Bɛ wiili ’n ’palaa’ nyüü ’kɔkɔmlɛa ’klɩ, i ‑nuua’ ’wli nɩ, tɩ ’iin plɛtoronyüülü ’mrɛɛa’ ’ümäa’ bɩa ’iin nyüü ‑mölöö ’kpɩa ‑gba. ³’Ii känyrɩ, ‑mɔlɔ nɩ, ‑gbötö ‑sʋɩ ‑beere Jesu ’Kriisëa ’cɩca ’sʋgɩanyɔɔ. ⁴Nyɔɔlɔ bäa’ ’sʋgɩanyɔɔ, ’ɔa ‑gbʋʋ ’nyɩ nyüülü ’nyɩa’ ’sʋgɩa bäa’ wiili ‑gba ‑a bä, ’be ’ɔ kä ’ɔmä ’ɔa ’kamanyɔɔ ’tʋkä. ⁵‑Bɛ nyüü ma ’poplogba fɔfɔkʋ ’lɩ nɩ, ‑moloo ma fa ’pɛpɛɛdɛɛ nɩ, jresaa ‑fʋfɔlʋa ‑dɔ ’ɔ ‑träärälɩ; ima ’nyɩ ’iin ‑a bä nɩ, ’ɔ ‑nëmä ’ɛɛn fa ‑a fa. ⁶’Asɩ nyɔɔlɔ ‑fɛɛɛrɛa’ ’klʋɛɛ ’jrʋpa ‑gböösa nɩ, ’ɔɔ ‑kätɩ kä ’ɔmä ’ia papladɛɛ ji. ⁷Bobo wiili ’n ‑gbalaa’ ‑mɩ ’cɩcasa: ’be ’Pläkänyɔɔ nya ’iin nʋa ’kä ‑nya ’ia ’fɩɔ ’wli ’nu.

⁸’Pa Jesu ’Kriisë plɛ: ’ɔɔ sɔ ’kuaabre jäjänyüüa ‑tɔrʋpɩɔ, ’ɔɔ bä Daviidëa ‑gböölia nyɔɔ ’asɩ ’Mʋfagogolä ’n ’saaa’ ‑gba. ⁹’A ’äa ‑gʋ ’n ’jää ‑sʋɩ, ‑bɛ ’ü ’pa ’mɩ ’cɩ ‑beere ‑balʋnyɔɔ. ‑Maa ‑mää Nyɔsʋaa wii ’nyɩ ’cɩ ’pala. ¹⁰’A ’ia ‑gʋ, ’n ’nyiere wiia ’fɩɔ ’klɩ nyüülü Nyɔsʋa ’baa’ ’lɩa ‑gʋ; ’kä ’üa ’mʋgbɛ ’mä bɩa ’lɩmlɩwʋwʋkʋlʋ bäa’ Jesu ’Kriisë ’lɩ ’jä, nyra ’wliklɩbʋabʋakʋlʋ ’nyɩa’ blöröfa kä. ¹¹Wiili ’n ’saaa’ ’lɩ ’i bä ’cɩcasa:

’Be a nyra ’ɔɔn ma järä ’wʋ nɩ,

a nyra ’ɔɔn nya bɩa ’lɩbäa.

¹²‑Bɛ ama ‑sɔɔrɔwʋ ‑sʋɩa ’mlɩ nɩ,

a nyra ’ɔɔn nya ’kɩɩa ’kamakʋ ’lɩ ’nyɛrɛa.

‑Maa ama sɔ ’ɔɔn dɛrɩ nɩ,

’ɔa ’mʋgbɛ nya amɩ dɛrɩ sɔa.

¹³Ama ’nyɩ ’ɔɔn ‑gba ‑a kpasra nɩ,

’ɔɔlɔ nɩ, ’ɔ tɩɔrɔ ‑gbakpasranyɔɔ ’lɩ:

’ɔnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ sɔ ’ɔa nyufa dɛrɩ.

Nyɔsʋaa ’cɩca ’jrʋpafɛnyɔɔ

¹⁴’Pa nyüü plɛ, ‑gbala ’üün ‑taa wiili ’Pläkänyɔɔa2.14 ’Pläkänyɔɔ: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: Nyɔsʋa. ’klʋɩ, ’ünyɩ ’blara waklüüa ‑gʋ. ’Ia ‑golulu ’nyɩ fala nyɔɔ ’klɔɔtrʋ ‑a, ‑maa nyüülü ’poa’ ’iin ’nyakli, ’üa ’doo ’i bʋblɔ. ¹⁵’Pa ’kpɔɔ ‑mä Nyɔsʋa ’tʋkä ‑beere ’mʋfa ’jrʋpafɛnyɔɔ ’nyɩa’ ’nyüsü kä ‑bɛ ɔ ’kpɩaa’ nyüü ’mʋfasa ’papawiili bäa’ ’cɩcasa. ¹⁶‑Gaalalɩ ’fëflɛ ‑topokʋ ‑gälɩ, ’ii ‑bɛ nyɔsʋaplɛ ’nyɩ dɛɛ ’dee ‑a bä; ’be nyüülü nöa’ ’iin nɩ, Nyɔsʋa ’ü tʋŋlɔlɩdɛrɩ ‑srɩ o ‑srɩ, ¹⁷‑bɛ ’üa ’papawii nya dii bʋblɔa ’doo ‑beere ’sɩrɩ ‑fa ‑wlɛa’. ’Asɩ Imenee nyra Filɛtë2.17 1 Timotee 1.20. bä. ¹⁸’Ü tʋŋlɔlɩ ’cɩcasa dɛrɩ; ’ü nɩnɩa Nyɔsʋa ’a kä nyüü ’kuaabre ’ba. ’Asɩ ’ü nö ‑bɛ ’ü bʋblɔ nyüü ’kɔkɔmlɛa nyɔsʋaplɛ. ¹⁹‑Maa, dɛɛlɛ kä ‑toko Nyɔsʋa ’sria’ kä ɛ nyɔnyrɔa’ ‑ka bälɩ, ’ɔa mɛ nya bä ’iin ‑gälɩ: « ’Pläkänyɔɔ jre nyüülü bäa’ ’ɔa nü.» ‑Bɛ: « Nyɔɔlɔ ’daaa’ ’Kriisëa2.19 ’Kriisëa: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Pläkänyɔɔa. nɔ ’ɔ bä nɩ, ɔ be ‑balʋ ‑gälɩ ’klɩ2.19 Nɔɔbrë 16.5; ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 97.10..»

²⁰‑Maa ‑mää ‑sikapü ’aiɛ ’pɔlɔsikapüa ’doo ’nyɩ nyuku kpaku ‑wälɩ bä, tuua nü nyra mamɛɛa nü bä bɩa ’lɩ. ‑Mülü ‑kätɩ ’n ‑gaaanyrʋ nɩ, ’i kä ’taɩn ’kä ’ü ’cie; ‑püüü ‑mülü ’wlalɩkä. ²¹’A ’ia ‑gʋ nyɔɔlɔ ’cɛrɛa’ ’ia bʋbɔgbilia ’fɩɔ ‑wälɩ nɩ, ’ɔnya ‑beere ’cɩca ‑püüülü ’nyɩ ’a ’lɩkäwla. ’Ünya ’ɔɔn ’klɩberea ’ɔa ’Kamanyɔɔa ‑gʋ. ’Ɔɔ ’ü nëmä ’cɩca ’jrʋpaa ’fɩɔ kälɩ ‑nyɩ.

²²Fɔlɔ ‑sëgbadɛɛa bʋbɔgbi ’klɩ. Nyüülü nöa’ ’üa plɛa ’fɩɔ ü wea’ ’Pläkänyɔɔ nɩ, ’üa ‑gba ‑a ‑baatra ’klɩgägäkʋ, nyɔsʋaplɛtorokʋ, ‑wawakʋ nyra plɛgälɩflɛrɛkʋ. ²³Fɔlɔ ’fëflɛtopokʋ nyra mlüüsaa ‑topokʋ ’klɩ; ’be ‑jre ’iin ’sɩrɩ ’i käa’ ‑golu. ²⁴‑Bɛ ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpafɛnyɔɔ ’nyɩ kä ‑a kä ’ɔmä ‑golu ‑fu. ’Ɔ kä ’ɔmä ’lɩkäwla, ’ɔ kä ’ɔmä nyüüa ’kpɩkpɩakʋ ’mrɛɛ bɩa, ’kä ’ɔ kä plɛböblökʋ. ²⁵’Ɔ kä ɔ ’kpɩa plɛblösa nyüülü ’ɔ nyra ’üün totroa’ ’wli. Ɔma nʋ ’saa nɩ, ‑beeredɛ Nyɔsʋa ’mrɛɛ ɔ nʋ ’iin ’kä ’ünya nʋnʋgbi ’cici, ’ümä ’cɩcasa jre, ²⁶‑bɛ ’ümä ’üa ’cɩca bobowli ‑gälɩ ji, ’ümä Sataan a ‑gbasi mlɩ sɔ, ɔ ’kpla ɩa’ ’üün ’ümä wiili ’ɔ ’bataa’ nʋ.

Dɛrɩtäpajrüü

¹‑Mɔ ’n ‑gbala ‑mä ’iin jre. ’Täpa jrüü ’lɩ nɩ, ’taɩn nya ’wʋsɔɔrɔa ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ²’Be nyɔɔ ‑moloo ma bälɩ ’ɔa ’dooa ‑gä ’ɔ nëmä ’pa, mölii ’ü nëmä ‑wa, ’lɩgbagbakʋ nyra ‑tɔklʋɩɩ ’ümä bɔtɔ; ’ünya Nyɔsʋa ‑jrea, ’ü ‑nëmä ’lɩ ’üa nyüü ‑a ‑träärä. ’Ü ‑nëmä ’tɛtrɛɛkʋ ‑a jre; ’ü ‑nëmä ’lɩ Nyɔsʋaa dii ‑a ‑träärä. ³‑Wawlakʋ ‑nëmä ’üün ’lɩ ‑a bä, ’ü ‑nëmä nyatɛrɩ ‑a jre, ’ünya ‑mölööa bʋbɔnyrɩ ’paa. ’Ü ‑nëmä ’üa nyufaa ’tierekʋ ‑a jre, plɛbʋbɔkʋ, ’nana wiia ’nyüamlɩjraranyüü ’ü nëmä bä. ⁴’Ünya ‑mölöö ‑trɔɔrɔa, diili käa’ ’üa plɛ ’tʋ, ’ii ’ü malawʋ ‑bɛ ’ü ‑gbaalɩ ‑gböösa. Diili käa’ ’üa polu ’tʋ, ’ii ’ü nëmä ‑wa ’kä ’ünya Nyɔsʋaa ‑wawakʋ ’wʋsi. ⁵Yrʋsa ’ü toro Nyɔsʋa plɛ, ‑maa ’tasɩrɩ ’ünyɩ ’dara Nyɔsʋaa ’klü wii ‑a. Tʋŋlɔlɩ ’ia nyüülü dɛrɩ! ⁶’Üa ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö ‑sisie ’kä ’ü papa ’ŋlëgëlü kä plɛ ’jɔrɔa’ nyëka ‑wälɩ ’kä ’ü ‑trɔɔrɔ ’üün. ’Ŋlëgëlü ’si ‑balʋ ’klɩ, bʋbɔwiia ’fɩɔa ’tʋ nya bä ’üün ’lɩ ’ii ’tiere ’üün. ⁷’Kpɩaa ’doo ’ia ’ŋlëgëlü ’kpɩa, ‑maa ’ü ‑kaapɩɔ ’cɩcasa jre. ⁸’Sɩrɩ Janɛɛsë nyra Jabrɛɛsë3.8 Janɛɛsë nyra Jabrɛɛsë: Juifënyüü ’üü ‑nyɩ ’ia ’nyrɩlɩ Ejiipëtëa nyüülü nöa’ ‑mina, ’ü nyra Moisë totroa’ ’wli. Tɛ Ɛgësɔɔdë 7.11,22. ‑bɛ Moisë ma totroa’ ’wli nɩ, ’asɩ ’üa ’mʋgbɛ ’daa ’ü ‑nëmä ’cɩcasa ’klɩ ‑a ’nyiere. ’Ünyɩ ’lɩ ‑a ‑gla, ’üa nyɔsʋaplɛ nya bä ’fëflɛsa. ⁹‑Maa ’ü ‑nëmä ’lɩ ‑a tʋŋlɔ, nyüüa ’fɩɔ nya ’üa mlüü ’jäa ’sɩrɩ ’i jrä käa’ Janɛɛsë nyra Jabrɛɛsë ‑gälɩ.

‑Gälɩblörö ‑tɔɔɔ

¹⁰‑Maa ‑mɔlɔ nɩ, ‑jää ’na ’kpɩkpɩakʋ ’mʋfasa, ’na nʋnʋgbia ’mlɩ, ’na bobowiia ’mlɩ, ’na nyɔsʋaplɛa mlɩ, ’na plɛböblökʋa ’mlɩ, ’sɩrɩ ’n ‑waa’ nyüü ‑bɛ ’sɩrɩ ’n kpʋkplɔa’ ’mlɩ. ¹¹‑Nya ’jä ’sɩrɩ ’ü nʋa’ ’mɩ ‑gbigba, ‑nya ’jä ‑sʋɩlɩ ’n ’järäa’ Antiɔɔsë, Ikoniɔɔ nyra Lisëtrë3.11 Akëtë 13.50; 14.19.. Jre ‑sʋɩlɩ kä ’fɩɔ ’n ’jäa’ ‑maa ’Pläkänyɔɔ ’ba ’mɩ ’ia wiilia ’fɩɔ mlɩ. ¹²’Asɩ nyüülü kä ’fɩɔ ’daaa’ ’ü nyra Jesu ’Kriisë ’mä ’doo bä ’ümä Nyɔsʋaa ’nyʋfɔ fa nɩ, ’ünya ’üün ‑gbigba nʋa.

¹³‑Maa plɛbʋbɔnyüü nyra yrʋkänyüü kɔsɔ nɩ, ‑balʋlʋ ’ü nöa’, ’ua ‑flia ’doo ’ü ’cere. ’Ünya ‑mölöö ‑trɔɔrɔa, ’kä ‑mölöö nya bɩa ’üün ‑trɔɔrɔ.

¹⁴‑Mɔlɔ nɩ, nyɔnyrɔ wiili ‑kpɩaa’3.14 Tɛ 1.5; 2.2. ‑jrea’ kälɩ ’mʋfasa. ‑Jre ’iin ’sɩrɩ ’i bäa’ ’cɩcasa, ’be ‑jre nyüülü ’kpɩaa’ ‑mɩ ’iin. ¹⁵Kolo ‑na nyɔkɔwlaa ’wʋ jre nyɔsʋaapɔɔkʋ; ’ii ’mrɛɛ i ‑nyɩ ‑mɩ ’lɩgaglakʋlʋ ’mäa’ ‑mɩ ’lɩmlɩbabakʋ ‑nyɩ, ’lɩmlɩbabakʋlʋ bäa’ Jesu ’Kriisë plɛtorokʋ ’lɩ. ¹⁶’Nyüna ‑Susu ’tuto nyüü ’ünya ‑jɩjra wiili kä ’fɩɔ ‑jɩjraa’ nyɔsʋaapɔɔkʋa ’fɩɔa ’mlɩ. ’I kälä ’lɩ ‑gböösa: ’ii ’kpɩa nyüü, ’i ja nyüü ’nunu ’nyʋfɔ ’wʋ, ’i ‑gäää nyüü ’klɩ, ’i ’kpɩa nyüü ’sɩrɩ ’ümäa’ ’klɩgä ‑bɛ ’ümäa’ ’plä ’wʋ kʋ, ¹⁷’kä nyɔsʋaanyɔɔ ’mä ’wʋsɔɔrɔ ‑gböösa ’cɩcagbia ’fɩɔa nʋnʋkʋa ‑gʋ.

Nyɔsʋaawiia ’papakʋ

¹’A ’ia ‑gʋ, ’tasɩrɩ ’n ‑gbala ‑mɩ Nyɔsʋa nyra ’Pläkänyɔɔ4.1 ’Pläkänyɔɔ: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. Jesu ’Kriisëlɔ ’mäa’ ’lɩbänyüü nyra jäjänyüüa ‑gä ‑tʋ, ’taɩn ’lɩ ’ɔɔ ‑bɛ ’ɔa ’Kamaplä ’mäa’ ‑srɩɩ ji nɩ, ’üa ’klɩ: ²‑kä ’taɩn ’naa o, ‑kä ’i bʋbɔ o, ’pa nyɔsʋaawii. ’Kpɩa nyüü, ja ’üün ’nyienyienyʋfɔ ’wʋ, ’jrara ’üa ’klü ’kpɩkpɩakʋa ’fɩɔ ’lɩ, nʋ ’imɩ plɛböblökʋ ’lɩ. ³’Be ’taɩn jö ‑plɩɩ nyüü ‑ka ‑nëmäa’ ’nyie ’ümäa’ Nyɔsʋaa ’cɩca ’kpɩkpɩakʋ ’nyaklipo, ‑maa ’üa ’mlɔɔa diili käa’ ’üün ’tʋ ’ii ’ümä dɛrɩprɛ; ’kä ’ünya ’kpɩkpɩanyüü ’kɔkɔmlɛ ‑gbapapla ’ümä ’üün wiili kä ’nyaklipo ’tʋ ’blaaa’ ’üün ’kpɩa. ⁴’Ünya ’üa ’nyakli kalaa ’ü ‑pɩ ’cɩcasa ’nyaklipo ’ümä ‑gʋ ‑gbagblɛwii ’nyaklipo. ⁵‑Maa ‑mɔlɔ nɩ, ‑tre ‑na nyufa wiia ’fɩɔa ’mlɩ, ’nyiere ‑sʋɩ ’klɩ, ‑fɛ ‑na ’Mʋfagogoa ’sasakʋa ’jrʋpa, ’wlara ’mʋfasa ’jrʋpalä Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ‑mɩ.

⁶’Be ’mɔɔlɔ nɩ, ’na ’sasataɩn ’a ’lɩjrä; ’na mimitaɩn ’a ’lɩjrä4.6 Tɛ Filipënyüü 2.17 nyra wiili ‑jɩjraa’ ’lɩ ‑wälɩ.. ⁷’N ‑fu toulu ’naa’. ’Nya ’a ’na fʋfɔlʋ ’wlara. ’Nyɩ ’na nyɔsʋaplɛ ‑wälɩ ‑a ’cɛrɛ. ⁸’Bala ’saarɩ ‑gälɩ nɩ, ’klɩgä ’wlugbölä ’ümäa’ ’mɩ ‑nyɩ nɩ, ’mɔɔ ’ä ‑glaaa. ’Pläkänyɔɔlɔ ‑gäa’ ’klɩ ɔ ‑tʋʋäa’ ‑gä, nya ’mɩ ’ään ‑nyɩa ’ia ‑srɩlɩa ’mlɩ. ‑Bɛ ‑mää ’na ’doo ‑a, nyüülü kä ’fɩɔ ‑waa’ ’ɔɔn ü ‑glaaa’ bɩa ’ɔa jijisrɩ bä bɩa ’lɩ.

Wiili ’Pɔɔlë blöröa’ ‑gälɩ ’ɔ ‑gbalaa’ Timotee

⁹’Pa ’kpɔɔ ‑a ji ’mɩ ’jä sɔsɔ, ¹⁰’be Demasë4.10 Kolɔɔsënyüü 4.14; Filemɔɔ 1.24. ’a ’mɩ ‑wälɩ ’pala ’pläa ‑wawakʋa ‑gʋ, ’ɔa Tɛsalonikëbätä mi. Klesɛɛsë mi Galasiia ’bre, Titë mi Damasëa ’bre. ¹¹Lukëa ’doo bä ’na ‑gba. ‑Nyra Marëkë ’sɔ ji, ’ɔ ’mrɛɛ ’ɔ ji ’mɩ ‑gba ‑gböösa ’na ’jrʋpaa ’mlɩ. ¹²’N blɔ Tikiikë Ɛfɛsë4.12 Akëtë 20.4; Ɛfɛsënyüü 6.21-22; Kolɔɔsënyüü 4.7-8.. ¹³‑Ama nëmä ji nɩ, ja ’mɩ ’na ’kotulu ’n tɩa’ Kaposëa nyüköli Troasëbätä. Ja ’mɩ ’na ‑pɔɔkɩ nyra bɩa mlafipɔɔkɩlɩ4.13 mlafipɔɔkɩlɩ: ’Tasɩrɩa ‑pɔɔkɩ bäsaa, ’ia ’peru ’bʋa ‑gböösa. ‑Beeredɛ Nyɔsʋaa ‑pɔɔkʋlʋ ’paaa’ ‑Kätɩ Kuöa ‑gä. ‑tɛɛ. ¹⁴Detublanyɔɔ Alesandrë4.14 1 Timotee 1.20. ‑kätɩ ’ɔnya nʋ ’mɩ bʋbɔgbi ‑gba. ’Pläkänyɔɔ nya ’ɔɔn wiili ’ɔ nʋa’ ’pɛɛa4.14 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 28.4; 62.12; Tapönänë 24.12.. ¹⁵‑Na ’mʋgbɛ ‑nyɩ ‑nyɩ ’ɔɔn ‑na nyufa, ’ɔnyɩ ’bata ’nɩmɩ ana ’kpɩkpɩawii ‑a.

¹⁶‑Srɩlɩ ’ü ’saaklɩ ‑bɛ ’ü werea’ ’mɩ ‑gäjria ’lɩ ’mä ‑gälɩsasra nɩ, nyɔɔ ’nyɩ ’mɩ ‑gba ‑a tɩɔ, ’üa ’fɩɔ ‑gba ’mɩ ‑gbakä. Abɩa Nyɔsʋa cere ’ümɩ ’iin. ¹⁷‑Maa ’Pläkänyɔɔ bä ɩ ’na ‑gba ’ɔnya ‑nyɩ ’mɩ ’klü; ’mɔɔ ’ɔ ‑srörökalɩ ’ɔnya ’saralɩ ’ɔa wii nyüülü kä ’fɩɔ ’nyɩa’ Nyɔsʋa jre. ’Ɔnya ’ba ’mɩ sruku ’mä. ¹⁸’Kä ’Pläkänyɔɔ nya ’mɩ bʋbɔgbia ’fɩɔa mlɩ ’ba, ’kä ’ɔnya ’mɩ ’lɩmlɩba ’ɔa ’Kamaplälä bäa’ cɛa ’mlɩ pla. Abɩa ’wliklɩbʋabʋakʋ bä ’ɔɔn ‑gälɩ ’plɔʋplɔʋ! ’Asɩ i bä.

’Täpa ’trɔrʋ

¹⁹’Trɛɛ Prisëka, Akilasë, nyra Onesefɔrëa ‑gbööö.

²⁰Erasëtë tɩɔ Korɛɛntë, ’nyaa tɩ Trofimë Militë ’be ’ɔnyɩ ‑ya ‑a ‑ya4.20 Akëtë 19.22; Rɔmënyüü 16.23; Trofimë: Akëtë 20.4; 21.29..

²¹’Pa ’kpɔɔ ‑mä ji ’fɩɔwʋ ‑bɛ sɩɔ kpakua ’taɩn ’mä ’lɩjrä.

Ebulë, Pudusë, Linusë, Klodii nyra ‑wlajüa ’fɩɔ ’ü ’trɛɛ ‑mɩ.

²²Abɩa ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë4.22 Jesu ’Kriisë: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. fala ‑mɩ. Abɩa Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ bä ’amɩ ‑gälɩ. ’Asɩ i bä4.22 ’Asɩ i bä: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä..