2 KORƐƐNTËNYÜÜ

’SƆƆA NU ‑PƆƆKƲLƲ ’PƆƆLË FAA’

KORƐƐNTËNYÜÜ

‑Pɔɔkʋa ’mlɩa wii

‑Tɛklɩ nɩ ’a ’sɔɔa nu ‑pɔɔkʋlʋ ’Pɔɔlë ‑jɩjraa’ ’ɔ faa’ ’sɔɔwʋ Korɛɛntëbätäa ’cɛcɩnyüü. ‑Pɔɔkʋlʋ ‑kätɩ ’ɔ faa’ ’üün nɩ, ’ɔ nɩnɩa, ’ɔ ’bata ’ɔmä ’üün ’jäkalɩ mi. ’Ɔ ‑gbala kä ’üün bɩa ü ’baba mölii ’klɩ, ‑bɛ ’ɔa ’mʋgbɛ ’mä ’ia ’klʋɛɛ ji ’ɔmä ’iin Jerusalɛɛmëa ’cɛcɩnyüü fa. ‑Maa ’ɔ ‑kanyɩ ’lɩ ‑a mi. ’Ɔnyɩa’ mi nɩ, ‑jäsɩ ’i nʋa’ ‑sisidɛɛ: Timotee mia’ Korɛɛntë, ’ɔnya ’nu ’sɩrɩ ‑nyɛɛa ’cɛcɩnyüü ’nyɩa’ ’cɩcagbi kä. ’Inyɩ ’na ‑a ’na ’plɔʋ. ’Ɔ ’nu ’sɩrɩ juifë ‑mölöö mia’ Korɛɛntë, ‑bɛ ’ü ’palaa’ ’lɩ ‑pasawii; ‑mää ’Mʋfagogolä ’Pɔɔlë ’sara käa’ ’lɩ ’lee ‑a. ’Ü ‑gbala bɩa ’ia nyüülü ‑maa ’Pɔɔlë ’nyɩ ’Kriisëa ’cɩca Apotrë ‑a bä. Timotee nya ‑gbala ’iin ’Pɔɔlë. ’I pa ’Pɔɔlë ‑gba ‑gböösa. ’A ’ia ‑gʋ ’ɔ ‑jɩjra ’üün ’wʋ ’klaa ’sɔɔwʋ, ‑bɛ ’ɔ ‑gbala ’üün wiili ’ɔ boboa’, ‑bɛ wiili kä ‑gʋ ’ɔnyɩa’ ’üün ’jäkalɩ mi.

’Pɔɔlë ‑gbala ’üün ‑taa ‑pɔɔkʋlʋa ’mlɩ ’sɩrɩ ’ɔ bäa’ ’Kriisëa Apotrë, ’sɩrɩ ’ɔ ‑fɛɛɛa’ ’ɔa ’jrʋpa, nyra ‑mülü ’kpɩaa’ nyüü nyɔsʋaawii ’nyɩ dɛɛ ’dee ‑a bä. ’A ’ia ‑gʋ ’ünyɩ ’jä ’ɔɔn ’nyüüa ’mlɩ. ’Ɔ ‑sɩsra bɩa, ’ɔ ’bata ’ɔɔ ‑bɛ Korɛɛntëa ’cɛcɩnyüü ’klaa bobowii ’doo. ’Ɔnya ‑gbala ’üün ü ’palɩ ’klü ü ’baba mölii ’klɩ ’ümä Jerusalɛɛmëa ’cɛcɩnyüü ‑gbaji. ’Ɔ ‑nëma ’ɔ ’bata ’üa ‑nyɛɛa mimikʋ, ’ɔmä nyüülü ‑kaaŋlʋa ‑balʋ ‑wälɩ ’cɛrɛ ’cɩcasa ‑gbala.

’Pɔɔlë ma pɩara ’ɔa apotrëdɛɛa wii ’wʋ nɩ, ’ɔ ’bata abɩa nyüü jre ’Mʋfagogo ‑bɛ ’ümä bɩa ’saa jre Jesu bä ’Pläkänyɔɔ.

‑Jäsɩ ‑pɔɔkʋlʋ ’totroa’ ’klɩ:

’Trɔrʋ 1.1-11

’Jrʋpalä apotrë käa’ ’cɛcɩnyüüa ’klʋɩ 1.12–2.17

‑Wa nyɔɔ ’sɩrɩ ’Kriisë ‑waa’ amɩ 3.1–7.16

’Pʋablanyüüa ‑gbajijikʋ 8.1–9.15

’Pɔɔlë nɩnɩa ’ɔɔ bä ’tasɩrɩa apotrë 10.1–13.10

‑Gälɩblörö ’trɔrʋ 13.11-13

’Trɔrʋ

¹’Mɔɔ ’Pɔɔlë, ɔ bäa’ Jesu ’Kriisëa apotrë, ’sɩrɩ Nyɔsʋa ‑waa’ nɩ, ’mɔɔ ‑bɛ ‑wlajʋlɔ ’ü ’daraa’ Timotee amɔ ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ: Nyɔsʋaa ’cɛcɩlɛ bäa’ Korɛɛntëbätä nyra Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ’fɩɔ kʋa’ Akaiia ‑tʋtʋ ‑gälɩ1.1 Tɛ Akëtë 18.1 nyra wiili ‑jɩjraa’ ’lɩ ‑wälɩ ’klɩ. ’Sɩrɩ Apotrë ’Pɔɔlë nʋa’ ’ɔa ‑kätɩ jrüüa ‑sisikʋ Korɛɛntë, tɛ Akëtë 18.1-18. Akaii: Rɔmënyüüa ‑tʋtʋ ’pɛ bäsaa, ’ä ‑beere ’saarɩa Grɛɛsëa ’blɩa ’pɛlɛ ’troroa’ ’jrʋa kʋmla ’pɛlɩ, ’ɛ ’ü fa ’nɩmɩ grɛɛsënyüüa ’pɛ kpaki ’wʋ.. ²Abɩa ana Tʋ Nyɔsʋa nyra ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gbinanakʋ nyra plɛgälɩflɛrɛkʋ bä ’amɩ ‑gälɩ!

’Klü ’jrarakʋ

³A ’bʋala Nyɔsʋalɔ bäa’ ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa Tʋ. ’Ɔɔ bä Tʋlɔ käa’ nyatɛplɛ, ’ɔ bä Nyɔsʋalɔ ’paa’ nyɔɔ plɛ ’mlɩ ’plɔʋplɔʋ! ⁴’Ɔɔ ’paa amɩ plɛ ’mlɩ ana ‑sʋɩa ’fɩɔ ’lɩ. ’Asɩ ’ɔ jö amɩ ‑gba amä ‑mülü bäa’ ‑sʋɩa ’kaɩn ’kaɩn ’lɩ plɛmlɩpa; plɛmlɩpapakʋlʋ Nyɔsʋa ‑nyɛɛa’ amɩ nɩ, ’uu a ‑nyɛɛɛ ’üün. ⁵‑Jäsɩ ’i bäa’ nɩ, ’sɩrɩ ’Kriisëa ‑sʋɩ ‑sümlöa’ ana ’kläa ’mlɩ nɩ, ’asɩ Nyɔsʋa ‑srörö ’Kriisë kälɩ ’kä ’ɔ ‑nyɛɛ amɩ plɛmlɩpapakʋ ’kɔkɔmlɛ. ⁶’Ii känyrɩ ama ’jä ‑sʋɩ nɩ, amä ‑gʋ ’amɩ plɛmlɩpa ‑bɛ ’amä ’lɩmlɩwʋ. ‑Bɛ üma ’pa amɩ plɛ ’lɩ nɩ, ’inya ’amɩ plɛ ’lɩ ’paa, ‑bɛ ’amä bɩa ‑sʋɩlɩ a ’jääa’ ‑plɩɩ, ’ia ‑gbötökʋ mlɩbɩa. ⁷‑Bɛ a toro ’amɩ plɛ ‑gböösa, a jre ’iin, ’be ‑sʋɩlɩ a ’jääa’ ’ii ’a ’jää, ’asɩ ’anya bɩa ana plɛmlɩpapakʋ ’jää.

⁸’Na ‑wlajü ’amɩ, a ’bata ’ba jre ‑sʋɩlɩ a ’järäa’ Asiia ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ’Ia kälɩbädɛɛ nyra ’ia mɩmɩakʋ ’nyɩ bä ‑a bä; ’ia ’plä ’wʋ kʋkʋtʋ ‑kanyɩ ’nɩmɩ amɩ ’tʋ ‑a kä. ⁹A mi mi anya ‑nëma ’ü ’suru ana ’bablakʋ. ’Ii ‑gbala amɩ ’sɩrɩ anyɩa’ kä amäa’ ana nyufa plɛtoro, ‑maa Nyɔsʋalɔ tɛrɛa’ jäjänyüü ’kä, ’ɔa ’doo a kä amä plɛtoro. ¹⁰’Ɔɔ ’ba amɩ ’ia ’samaa jäjä mlɩ, ’ɔɔ nëmä ’sɔɔwʋ amɩ ’lɩmlɩba. ’Ia plɛlɛ nɩ, a ’pie ’ɔmɩ ’ɛɛn ‑gälɩ, ’ɔnya ’sɔɔwʋ amɩ ’lɩmlɩbaa. ¹¹’Ana ’mʋgbɛ ’a jö ’amɩ ‑gba ’ana nyɔsʋabibiekʋa ’mlɩ. ’Asɩ nyüü ’kɔkɔmlɛ ’mä Nyɔsʋa ’trɛɛ ana ‑gʋ, ’sɩrɩ ’ɔ ’nua’ ’üa wewewii ’wli ana ’pɛlɩ, ’be ’ɔɔ ‑nyɩ amɩ ’ia ‑gbinanakʋlʋ.

’JRƲPALÄ APOTRË KÄA’ ’CƐCƖNYÜÜA ’KLƲƖ

1.12–2.17

Wiili kä ‑gʋ ’Pɔɔlë ’saa’ ’ɔa jrüü ’kou

¹²‑Jää wiili kä ‑gʋ dɔrʋ ’blaaa’ amɩ ana bobowlia ’mlɩ: ana nʋnʋgbi ’wlalɩkä, ’inya bä ’cɩcasa nyüüa ‑tɔrʋpɩɔ ‑gböösa. ’Iili nɩ, Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ ’i sɔ ‑bɛ ’i jö amɩ ‑gälɩ. Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ ’uu ’tiere amɩ, ‑mää nyɔɔa ’lɩgaglakʋ ‑a. ¹³‑Jäsɩ ’i bäa’ nɩ, ‑pɔɔkɩlɩ a jaa’ amɩ nɩ, ’a wiili ’a ‑täsäa’, i ’a ’nööa’ ’wli ’ii a ja ’amɩ, ‑mää ‑pasawii ‑a. ‑Bɛ ’n jresaa ’anya ’uun ’wlinunu ’kä ’anya ’uun ’lɩbɩa; ¹⁴’be ’anya ’a ’uun ’wlinunukʋ bɩa nɩ; ana ’Pläkänyɔɔ Jesua ‑Srɩ ’lɩ nɩ, dɔrʋ nya ’amɩ ’blaa ana ‑gʋ ’sɩrɩ dɔrʋ ’mäa’ bɩa amɩ ’blaa ’ana ‑gʋ.

¹⁵’N ’suru ’imɩ, ’a ’ia ‑gʋ ’n ’bata ɩ ’ana ‑nyɛɛa ‑srörökʋ ‑kätɩ, ’mä ’amɩ ’sɔɔwʋ dɔrʋ ‑nyɩ. ¹⁶’N ’bata ɩ ‑a ‑srörö ’ana ‑nyɛɛ ’mä Masedoanëa1.16 Masedoanë: Grɛɛsëa ’blɩa ’pɛ ‑mɩdeea ‑kätɩ ’nyrɩ bäsaa. ‑tʋtʋ ‑gälɩ mi, ‑bɛ ama sɔ Masedoanë ’mä ’ana ‑nyɛɛ dɛrɩ ’blöö. ‑Bɛ ’amä ’mɩ ‑gbaji ’mä Judeea ‑tʋtʋ ‑gälɩ mi. ¹⁷’Taɩn ’lɩ ’n ’daaa’ kä ’nyaa ’ana ‑nyɛɛ jia ‑bɛ ’nyɩa’ ji nɩ, ’iibä ’më ’sɔɔ ’n kä ‑beere ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüülü nöa’ ‑yɛɛ ‑bɛ ’woo dotro? ¹⁸Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ jre ’imɩ: ’papawiili a ‑gbalaa’ ’amɩ ’nyɩ dotro «‑yɛɛ» ‑bɛ «’woo» ‑a bä. ¹⁹’Be Nyɔsʋaa ’Jʋ Jesu ’Kriisëlɔ, ɔ kä ‑gä ’mɔɔ Silvɛɛn1.19 Silvɛɛn: ’Ü ’dara bɩa ’ɔɔn Silasë. ’Pɔɔlëa ’wʋnyɛrɛnyɔɔ bä bɩa ’saa, ’sɩrɩ Timotee bäa’. ’A ’üa ’fɩɔ ’pala nyɔsʋaawii Korɛɛntëbätä. Akëtë 15.22-40; 16.19-29; 1 Piɛɛrë 5.12. nyra Timotee ’palaa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’ɔnyɩ dotro «‑yɛɛ» ‑bɛ «’woo» ‑a bä. ‑Maa ’ɔa «‑yɛɛ» bä «‑yɛɛ». ²⁰’Be ’ɔɔ ’lɩ Nyɔsʋa ’daa «‑yɛɛ» ’kä wiili kä ’fɩɔ ’ɔ ’daaa’ ’ɔmä käa’ nʋ. ’Ii känyrɩ, ’a ’ɔa ’nyrɩklɩ a nö «’Asɩ i bä» ’taɩn ’lɩ a ’bʋalaa’ Nyɔsʋa. ²¹’A Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ ’ɔɔ ‑sɔrɔ amɩ nyra ’amɔ ’wʋ ’Kriisë ’lɩ. ’Ɔɔ bere amɩ ’klɩ ’ɔa ’jrʋpaa ‑gʋ. ²²’Ɔnya ‑tʋ amɩ ’ɔa tie ‑gälɩ. ’Ɔnya ‑tʋ ana plɛklɩ ’ɔa ‑Susu, ‑Susulu nya bä diili ’ɔ nëmäa’ amɩ ‑nyɩ, ’ia ’mlɩa ’klɩsadɛɛ.

²³Nyɔsʋa ’jää ’mɩ ’wʋ, wiili ’n ’saalɩ ma bä ‑gbagblɛwii nɩ, ɔ ’bla ’mɩ: ama ’nyɩ Korɛɛntë dɛrɩ ‑a ’blöö nɩ, ’abɩa ’nyɩ ‑pɩ ’amɩ wii ‑gbala ‑bɛ ’a ‑pɩ ’kpɔɔ. ²⁴‑Mää amä ’amɩ dɛɛlɛ ’amäa’ plɛtoro ’lɩ kpɛrɛ ‑a, ‑maa ’sɩrɩ amɔ ‑bɛ ’amɔ ’mäa’ ’jrʋpa ’wʋfɛrɛ ’ana ‑jɔrʋa ‑gʋ. ’Ii a ’bata; ’be ’ana nyɔsʋaplɛtorokʋ ‑sɔɔrɔwʋ.

¹‑Maa ’na ’mlɔɔ ’mɔɔ ’daa ’nëmä ’ana ‑nyɛɛ dɛrɩ ‑a ’blöö, ’a ‑pɩ ’kpɔɔ. ²’Be ama nʋ ’iin ‑bɛ ’ama ’kpɔɔ nɩ, nyɔɔ ’plɛɛ ‑ka nya ’mɩ dɔrʋ ‑nyɩ le, ima ’nyɩ ’amɔlɔ ’na ’mʋgbɛ ‑tʋa’ ’kpɔkpɔɔkʋ ’lɩ ‑a bä. ³’A ’ia ‑gʋ ’n ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ, ’be ’nyɩ ’bata ɩ ’ana ‑nyɛɛa jijikʋ ‑a, ’mä ji ‑bɛ nyüülü nëmä ɩa’ ’na dɔrʋ bä nɩ, ümä ’mɩ sɩɔ pala. ’Tasɩrɩa ’cɩcasa ’n ‑gbala ’amɩ ’nya ’suru ’iin, ama bä dɔrʋ ’lɩ, ’ana ’fɩɔ bä bɩa dɔrʋ ’lɩ. ⁴’N ‑jɩjraa’ ’amɩ ’wʋ nɩ, ’n ’kpɔɔ ‑gböösa, ’na plɛ bäkälɩ ‑bɛ ’mɩɔ ’kɔkɔmlɛ ’cie ’na ’nyüa ’mlɩ. ’Nyɩ ’iin nʋ ‑a nʋ ’mä ’amɩ sɩɔ pala, ‑maa ’n ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ ’kä ’amä ’saa jre ’sɩrɩ ’n ‑waa’ ’amɩ ‑gböösa.

Nyɔɔ ma nʋ bʋbɔgbi cere ’ɔmɩ ’iin

⁵’Ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ ma nʋ ’iin ‑bɛ ’ama ’kpɔɔ nɩ, ‑mää ’mɔɔ ’ɔnyɩ ’kpɔkpɔɔkʋ ‑gba ja, ‑maa ’ana ’fɩɔ bäsaa; ’aiɛ ’ana ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö bäsaa, ’nyɩ ‑pɩ ’lɩkäpɔ. ⁶’Ia nyɔɔlɔ nɩ, ’be ’kɔkɔmlɛ nya ’ɔɔn ’daa nɩ, ’i ’a ’na ’saa. ⁷’Ba cere ’ɔmɩ ’iin ’kä ’a ’jrara ’ɔa ’klü, ’ɔa ’kpɔkpɔɔkʋ ‑pɩ ’wlisie ‑gböösa ‑bɛ ’ɔa kpati ‑pɩ ’lɩ jä. ⁸’Ii känyrɩ, ’ba srara ’ɔɔn ’sɩrɩ ’a ‑waa’ ’ɔɔn. ⁹‑Jää dɛɛlɛ kä ‑gʋ ’n ‑jɩjra käa’ ’amɩ ’wʋ: ’mä ɩ ’amɩ ’jä ’ama ‑ëlere ’na ’papawiia ’fɩɔa ’lɩträäräkʋa ‑gʋ. ¹⁰Nyɔɔlɔ ’a cerea’ wii nɩ, ’n cere bɩa ’ɔmɩ ’iin. ‑Bɛ ’mɔɔlɔ nɩ, ama cere wii o wii nɩ, ’ana ‑gʋ ’n nö ’iin, ’Kriisëa ’klʋɩ. ¹¹Sataan ‑pɩ amɩ ‑trɔɔrɔ, ’ia ‑gʋ ’n nö ’imɩ; ’be a jre ’tasɩrɩ dɛɛlɛ ’ɔ ’bataa’.

’Pɔɔlëa plɛ ‑taaralɩ Troasëbätä

¹²’N mia’ Troasë ’Kriisëa ’Mʋfagogo ’sara nɩ, ’Pläkänyɔɔ ’sa ’nyʋfɔ ’mä ’jrʋpa ‑fɛ. ¹³‑Maa ’na bobowli ’nyɩ ’kä ‑a trara ’be ’nyɩ ’lɩ ’na ‑wlajʋ Titë ‑a ’järä. ’A ’ia ‑gʋ ’nyaa cɛrɛ ’cɛcɩnyüü ’nyaa mi Masedoanëa ‑tʋtʋ ‑gälɩ.

’Kriisë ‑nyɛɛ ’wʋsisikʋ

¹⁴A ’trɛɛ Nyɔsʋa! Ɔ ‑sröröa’ ’Kriisë kälɩ ɔ falaa’ amɩ ’wʋsisikʋa ‑glɩsɩglɩsɩ ’lɩ ’plɔʋplɔʋ, ‑bɛ ’ɔ ‑sröröa’ amɩ kälɩ ‑bɛ ’ɔ srara ’Kriisë ‑pɩɔa ’fɩɔ, ’sɩrɩ ‑daŋlʋɩnɩa ’nɔnʋ ‑gbaalaa’ ‑pɩɔa’ ’fɩɔ ’kä. ¹⁵Nyɔsʋa ’jää amɩ ‑beere ’sɩrɩ ’Kriisëa ‑daŋlʋɩnɩ bäa’ nyüülü bäa’ ’lɩmlɩwʋwʋkʋa ’nyʋfɔ mlɩ, nyra nyüülü bäa’ ’mɔlɔnyʋfɔ mlɩa ‑tɔrʋpɩɔ. ¹⁶‑Mülü ’mɔlɔa’ nɩ, jäjäa ‑yrulu ‑nyɛɛa’ jäjä ’uu bäsaa. ‑Mülü nɩ, ’kläa ‑yrulu ‑nyɛɛa’ ’klä nɩ, ’uu bäsaa. ‑Maa nyɔɔ ’plɛɛ ’mrɛɛ ɔ nʋ ’ia ’sama ’jrʋpalä le? ¹⁷Amɔlɔ nɩ, ‑mää nyüü ’kɔkɔmlɛlü nöa’ nyɔsʋaawii ü ’paaa’ ’peru, ‑mää ’üün anyɩ bä. Amɔlɔ nɩ, ana plɛa ’fɩɔ ’pɔlɔ ‑bɛ a ’paa ’ɔa ‑gä, ‑bɛ ’ɔ ’jää amɩ ’Kriisëa ’jrʋpafɛnyüüa ’sa, ’be ’ɔɔ bäa’ Nyɔsʋa ’ɔɔ ja amɩ.

‑WA NYƆƆ ’SƖRƖ ’KRIISË ‑WAA’ AMƖ

3.1–7.16

Kuö dëdräa ’jrʋpafɛnyüü

¹Nɩnɩa nɩ, a nöa’ ‑plɩɩ ’saa a ’paaa’ wii nɩ, ana ’mlɔɔ a srara ana nyüfë? ‑Ale ’sɩrɩ ‑mölöö nöa’ ‑bɛ ’ü sraraa’ ‑pɔɔkɩ nɩ, ’ii a nʋ, ‑ale a ’betre ’amɩ ’iin ’lɩ? ²’Ana ’mʋgbɛ bä ‑pɔɔkʋlʋ ‑jɩjraa’ ana polu ‑gälɩ, u nyüüa ’fɩɔ ’mrɛɛa’ ’ümäa’ ’wlinu ‑bɛ ’ümäa’ ‑täsä. ³’A srara ’sɩrɩ ’a bäa’ ‑pɔɔkʋlʋ ’Kriisë ‑jɩjraa’, ‑bɛ a faa’. ‑Mää ‑jɩjradɛɛ ’ünyɩ nʋ, ‑maa Nyɔsʋaa ‑Susulu bäa’ ’lɩ, ’uu ’ü nʋ. ‑Mää ’täkë ’pɩa ‑gälɩ ‑a, ‑maa nyüüa polu ‑gälɩ ’u ‑jɩjra3.3 Ɛgësɔɔdë 24.12; 31.18; 34.28-29..

⁴’Abɩa ’surukʋlʋ a ’järäa’ ’Kriisë kälɩ Nyɔsʋaa ’klʋɩ. ⁵‑Mää ’ii ’nyɩ bä ana ’mlɔɔ ’mrɛɛ a nʋ ’ia ’sama ’jrʋpalä. ’Be Nyɔsʋa ‑gʋ a ‑fɛɛɛ ’ämɩ. ⁶’Ɔɔ nʋ ’iin ’a ’ia ‑gʋ a ’mrɛɛ amä kuö dëdräa ’jrʋpafɛnyüü bä. ‑Mää ‑dɔlʋ ‑jɩjraa’ ‑gälɩ ’ia kuölä ’nyɩ pɩara, Nyɔsʋaa ‑Susu ‑gälɩ ’ä pɩara. ’Be ‑dɔlʋ ‑jɩjraa’ ’blaa, ‑maa Nyɔsʋa ‑Susu ‑nyɛɛɛ ’klä.

⁷’Täkë ‑gälɩ ‑dɔ ‑jɩjra, Nyɔsʋaa ’wliklɩbʋabʋakʋ nya plörö ’lɩ ‑gälɩ. Moisëa ’klʋɩa pöplökʋa ‑gʋ, Israɛɛlë ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ü tɛ ’ɔɔn ’klɩ, ‑bɛ ’i ‑nëmä ’lɩ ‑a ‑wlɛ. ‑Bakää ‑dɔa ’jrʋpa ’bla nɩ, ‑bɛ uma ja ’samaa plöplökʋ nɩ, ⁸‑asɩ Nyɔsʋaa ‑Susua ’wliklɩbʋabʋakʋa ’jrʋpa ‑nëmä ‑gböösa plö le? ⁹‑Dɔa ’jrʋpalä jaa’ nyüüa ’pɔnɩkʋ ma plö nɩ, ‑asɩ ‑mälä ‑gäa’ nyüü ’klɩ Nyɔsʋaa ’klʋɩ ‑gälɩ ‑nëmä ’wʋsi ‑gböösa le? ¹⁰A ’mrɛɛ a ’daa ’nɩmɩ ’wliklɩbʋabʋakʋlʋ ‑kätɩ a ’jäa’ ’nyɩ dɛɛ ‑a bä ’kä ‑taa ’wliklɩbʋabʋakʋlʋ ‑sia’ ’wʋ, ’ua ‑gʋ. ¹¹‑Bɛ diili bäa’ ‑sisidii ma ’bʋawliklɩ nɩ, ‑asɩ ‑mɩlɩ jia’ ’plɔʋ tɩɔrɔkalɩ nya bä le!

¹²’A ’i a toroplɛ, ’a ’ia ‑gʋ ana polu ’nyɩ ‑gbakä. ¹³Anyɩ Moisëa ’sa ‑a bä. ’Ɔɔ ma ‑gbreea’ ’ɔa ’klʋɩ dɛɛ ’kä Israɛɛlë ‑pɩ ’saa jre ’ɔa ’klʋɩa pöplödɛɛ bɩara i mö. ¹⁴‑Maa ’üa bobowli ‑kanyɩ ’nyɩ ’nunusa ‑a bä: üma ‑täsä ’saarɩ ‑Kätɩ kuö nɩ, dapä ’döölä ‑ka bälɩ. ‑Nyra ’Kriisë ma bä nyɔɔ ’doo nɩ, ’a ‑plɩɩ ’ä ’wʋälɩ. ¹⁵’Saarɩa ‑srɩlɩa ’mʋgbɛ, üma ‑täsä Moisëa ‑dɔ ’lɩ nɩ, dapä ‑sisie ’üa bobowli. ¹⁶‑Maa nyɔɔ ma ‑sie ’Pläkänyɔɔa ’pɛlɩ kälɩ nɩ, dapälä ’wʋä ’lɩ3.16 Ɛgësɔɔdë 34.34.. ¹⁷‑Bɛ ’Pläkänyɔɔlɔ nɩ, Nyɔsʋaa ‑Susu bäsaa, ‑bɛ ‑plɩɩlɩ ’Pläkänyɔɔa ‑Susu bäa’ nɩ, ’ii fugbalɩflɛrɛkʋ bä. ¹⁸Ana ’fɩɔa ’kʋɩa ’nyɩ ‑sisie ‑a ‑sisie, ‑bɛ a ’jäjrä ’Pläkänyɔɔa ’wliklɩbʋabʋakʋ ‑beere ‑titre ’lɩ. ’Cicri a ’cicri ’plɔʋplɔʋ, amä ’Pläkänyɔɔa ’sa bä; a sɔ ’wliklɩbʋalakʋ ’lɩ ‑bɛ a ’jrara ’wliklɩbʋabʋakʋ ’lɩ. ’Pläkänyɔɔlɔ bäa’ ‑Susu, ’ɔa ’jrʋpa bäsaa.

Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ ana ’klü sɔ

¹’Bala ’lɩ ‑gälɩ, ’be Nyɔsʋa ’jä ana nyatɛrɩ ’ɔnya ‑nyɩ amɩ ’jrʋpalä, ’ii känyrɩ ana kpati ’nyɩ jä ’lɩ ‑a. ²Diili bäa’ ’nyüsü ’wʋ i nröröa’ ‑sisiedii ’lɩ nɩ, a blara ’iin ’klɩ, anyɩ nʋ yrʋgbi ‑a, anyɩ ’cici bɩa nyɔsʋaawii ‑a. ‑Maa ‑srɩ ’klɩ a srara nyüü ’cɩcasa nyüüa ’fɩɔ ’mä amɩ plɛtoro Nyɔsʋa ’klʋɩ ‑gälɩ. ³‑Maa ’Mʋfagogolä a ’saaa’ ma ‑sisie ’kä ‑mölööa ‑gʋ nɩ, ’abɩa nyüülü ’mɔlɔa’, ’üü bobo ‑maa ’ä ‑sisie. ⁴’Üü ’nyɩ toro ’iin plɛ. ’Be ’plälä kʋa’ ‑pɩa nyɔsʋa ’cakla ’üa bobowli ’lɩ ’ümä ’jöjrüükpü ’lɩ kʋ, ’ü ‑pɩ ’napɛlɛ bäa’ ’Mʋfagogoa ’mlɩ ’wʋjä, ‑bɛ ’ɛɛ srara ’Kriisëlɔ bäa’ Nyɔsʋaa ’pikea ’wliklɩbʋbʋakʋ.

⁵‑Mää ana ’mʋgbɛa ‑gogoa anyɩ ’sa ’amɩ, ‑maa ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gogoa ’saa ’amɩ. A ’kpla ana nyüfë ‑beere ’ana ’jrʋpafɛnyüü Jesua ‑gʋ. ⁶’Be Nyɔsʋalɔ ’daaa’ ‑maa: «Abɩa ’napɛ ŋʋala ’jöjrüükpü ’lɩ4.6 Jenɛɛsë 1.3.!» ’A ’ɔa ’doolɔ ’ɔɔ ŋʋala ’ɔa ’napɛ ana polua ’mlɩ, ’kä ’ɔmä amɩ ’ɔa ’bʋalakʋlʋ ŋʋalaa’ Jesu ’Kriisëa ’klʋɩ srara amä ’uun jre.

⁷‑Maa amɔlɔ ’klaaa’ ’bɩɔlʋ nɩ, a ‑beere mamɛɛa ‑püü. ’Imä jrere ’sɩrɩ ’ia ’klü kpakülü ’nyɩa’ ana ’klü bä, ‑maa Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ ’i sɔ. ⁸A ’jää ‑sʋɩa ’fɩɔ ‑maa anyɩ ’iin ‑wälɩ ‑a järä; ana plɛklɩkala, ‑maa ana plɛ ’nyɩ ’lɩ Nyɔsʋa dɛrɩ ‑a tʋŋlɔ. ⁹Bʋbɔgbi nrörö amɩ ‑gba, ‑maa Nyɔsʋa ’nyɩ amɩ dɛrɩ ‑a sɔ. ’Ü ’kpa amɩ ’kä, ‑maa anyɩ jä ‑a jä. ¹⁰A ‑ka ‑gbötö ’Pläkänyɔɔ4.10 ’Pläkänyɔɔ: ‑Taa ‑waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. Jesua jäjäkʋ, Jesua ’klä ’mä bɩa ana fugbalɩ ’wʋjärä. ¹¹A bälɩ, ‑maa a ’jää jäjäwʋ ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ Jesua ‑gʋ, ’kä ’ɔa ’klä ’mä bɩa ’wʋcrɛrɛ ana jäjäfugbaa ’mlɩ. ¹²’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, jäjä ‑fɛɛɛrɛ amɩ ’lɩ ’äa ’jrʋpa, ‑maa ’amɔlɔ nɩ, ’klä ’ä ‑fɛɛɛrɛ ’amɩ ’lɩ ’äa ’jrʋpa.

¹³’I ‑jɩjra nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ ‑maa: « Plɛ ’n toro ’iin, ’a ’ia ‑gʋ ’n ’pawii4.13 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 116.10..» ‑Bɛ a ’klaaa’ ‑Susu ’doo, u bäa’ nyɔsʋaplɛtorokʋ nɩ, ana ’mʋgbɛ a toro ’iin plɛ, ’a ’ia ‑gʋ a ’paa wii. ¹⁴’Be a jresaa Nyɔsʋalɔ ’baa’ ’Pläkänyɔɔ Jesu ’kuaabre nɩ, ’ɔnya bɩa amɔ ‑bɛ Jesu ’kuaabre ’baa, ’kä ’ɔnya amɩ ‑bɛ ’amɔ ’ɔa ’klɩsrara.

Abɩa ’klü bä ’amɩ ’lɩa ’doo

¹⁵Wiili kä ’fɩɔ jräa’ amɩ ‑gälɩ nɩ, ’ana ‑gʋ, ’kä Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋ ’mä ‑gälɩ ’paplaa ’doo. ’Ia ’taɩn ’lɩ nyüülü nëmäa’ Nyɔsʋa ’trɛɛ nya ‑sümlöa ‑gböösa, ’kä ’inya Nyɔsʋa ’bʋala. ¹⁶‑Jää dɛɛlɛ kä ‑gʋ ana kpati jäa’ ’lɩ. ‑Bakää ana fugba ma bʋblɔ ‑takasa nɩ, ana ‑susulu bäa’ amɩ ’lɩ nö dëdrä ‑srɩ o ‑srɩ. ¹⁷’Be ‑sʋɩlɩ a ’jääa’ ’fʋma ‑bɛ ’inyɩ ‑wlɛlɩ ‑a, ‑maa ’i tɛrɛ amɩ ’wliklɩbʋabʋakʋlʋ ‑sia’ ana ‑sʋɩ ’wʋ. ’Ia ’wliklɩbʋabʋakʋlʋ ‑wlɛɛɛlɩ ’plɔʋplɔʋa ‑gʋ ’unya ’bʋa ‑gböösa ’unya ‑si ana ‑sʋɩ ’wʋ. ¹⁸Amɔlɔ nɩ, ‑mää i ’nyü ’jääa’ ‑mää ’ii anyɩ ’bata, ‑maa i ’nyü ’nyɩ ’jääa’ ’ii a ’bata. Dɛɛlɛ ’nyü ’jääa’ ’nyɩ ‑wɩara ‑wɩara ‑a, ‑maa ɛ ’nyü ’nyɩ ’jäa’ nɩ, ’ɛnyɩ blöröfa ‑a kä ’plɔʋ.

¹’Be a jre ’imɩ, ana fugbalä ‑beerea’ ‑tete ä kä ’mlɩ a kʋa’ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ, äma ‑gblooo nɩ, a kälä cɛlɩ nyukulu Nyɔsʋa tɛrɛa’ amɩ; nyukulu ’nyɩa’ nyɔɔa ’papanyuku bä, ’umäa’ ‑wɩara ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ. ²’A ‑tetelɛa ’mlɩ a bä ‑bɛ a pütö, ’be a ’sosowʋ ‑gböösa amä nyukulu bäa’ cɛlɩ ’sroo. ³’Iibä bɩa ama ’sroo nyukulu bäa’ cɛlɩ nɩ, ’ü ‑nëmä ana ‑gbagbapolu ‑a ’jä. ⁴A ‑ka kʋa’ ana ‑tete ‑wälɩ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, a pütö ‑beere kälɩbädii a ‑gbötö. ’Be ‑mää ’kä diigbaba tʋ ’blaa amɩ ‑a, ‑maa ‑pasakotulu bäa’ cɛlɩ a ’bata amä ’lɩpa, ‑bɛ ’klä ’mä ‑plɩɩ jäjäfugba ’ba. ⁵Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ ‑ëlere amɩ ’klälä kʋa’ ‑pɩ ‑a ‑gʋ. ’Ɔ ‑nyɩ bɩa amɩ ’ɔa ‑Susu ’ɔmä amɩ ’suru diili ’ɔmäa’ amɩ ‑nyɩ, ’ia ‑gʋ.

⁶’Ia ‑gʋ ana ’klü ’jraaa ’doo. ‑Maa a jre ’iin ’sɩrɩ ama ‑ka kʋa’ fugbalä kʋa’ ‑pɩa ’mlɩ nɩ, a tʋŋlɔlɩ ana nyuku dɛrɩ, a tʋŋlɔlɩ ’Pläkänyɔɔ dɛrɩ. ⁷Nyɔsʋaplɛ a nö ‑bɛ a ’nyɛɛ, ‑maa ‑mää ana ’nyüa ’sa anyɩ ’nyɛ. ⁸‑Yɛɛ, ’klü ‑ka ’jra amɩ ‑gba ‑bɛ a ’bata fugbalä kʋa’ ‑pɩa ’lɩ ’ceciekʋ, amä ’Pläkänyɔɔa ‑gba kʋkalɩ mi. ⁹’A ’ia ‑gʋ ‑bakää anyɩ tɩɔ ‑taa fugbaa ’mlɩ, ’aiɛ ‑bakää anyɩ sɔ ’lɩ, wiili kä ’doo a ’bataa’ nɩ, amä ’ɔɔn ’tʋkä. ¹⁰’Be ana ’fɩɔ nya ’Kriisëa ’klʋɩ ’nyüglöa ’ɔmä ana ‑gä ‑tʋ. ’Ia ’taɩn ’lɩ, ’jrʋpalä ‑moloo ‑fɛɛɛrɛa’ ‑pɩ tʋtʋ ‑gälɩ ma ’na, ’aiɛ äma ’nyɩ ’na ‑a ’na, ’a ’ia ’sa ’ümä ’ɔɔn ’pɛɛ.

’Kriisë känyrɩ a nyra Nyɔsʋa nya ’nönröwli

¹¹A jre dɛɛlɛ bäa’ ’Pläkänyɔɔa pɩpɩkʋ, ’a ’ia ‑gʋ a nö ’imɩ nyüü ’mä ’iin wii ’wʋ ’ba. Nyɔsʋa jre ’tasɩrɩ ’sɩrɩ a bäa’ ’wʋ, ‑bɛ ’n jre bɩa ’saa ’a jre amɩ. ¹²A ‑ka ‑nëmä ’sɔɔwʋ ana nyüfë ’amɩ ’klɩ ‑a srara. Wiili kä ‑gʋ ama ’jäa’ ’amɩ ‑bɛ ’a käa’ ’amäa’ amɩ dɔrʋ ’wʋ kä nɩ, ’ii a ’bata amä ’amɩ ‑gbala. ’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, nyüülü ‑gbaaa’ ’lɩ diili ’nyü ’jääa’ ’wʋa ‑gʋ, ‑bɛ ’ünyɩ ‑gbaa’ ’lɩ plɛa nia ‑gʋ nɩ, üma ’bete ’amɩ ’amä ’üa ‑gälɩ ’sasrakʋ jre. ¹³’Ima bä ’kasa sa kla amɩ nɩ, Nyɔsʋaa ‑gʋ ’i bäsaa; ama ’nyɩ saklagbi ‑a kä nɩ, ’ana ‑gʋ. ¹⁴’Kriisëa ‑wawakʋ ’tuto amɩ, ’be anya ’a ’nu ’sɩrɩ nyɔɔ ’doo ma jäa’ nyüüa ’fɩɔa ‑gʋ nɩ, ’iibä nyüüa ’fɩɔ jä. ¹⁵’Ɔ jä nyüüa ’fɩɔa ‑gʋ, ’kä nyüülü bäa’ ’lɩ ’mä ’lɩbä ’ɔa ‑gʋ, ’ümä ’lɩbä ’ɔɔlɔ jäa’ ‑bɛ ɔ sɔa’ ’kuaabre ’üa ‑gʋ.

¹⁶’A ’ia ‑gʋ, ’bala ’saarɩ ‑gälɩ, ’sɩrɩ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyɔɔ bäa’ ‑mää ’sɩ anyɩ ’jä nyɔɔ ’wʋ. ‑Bakää a ’kpla kä ’saa ’Kriisë nɩ, ’köklesa ‑plɩɩ nɩ, ‑mää ’sɩ a ‑kanyɩ ’kpla ’ɔɔn. ¹⁷Nyɔɔ nyra ’Kriisë ma bä ’doo nɩ, nyɔɔdëdrä nyɔɔlɔ bä; ’klɩbɩaa ni ’a ‑si, ’köklesa ‑plɩɩ diia ’fɩɔ bä dëdrä. ¹⁸’Ia ’fɩɔlʋ nɩ, Nyɔsʋa kälɩ ’i sɔ, Nyɔsʋalɔ ‑sröröa’ Jesu ’Kriisë kälɩ ‑bɛ ’ɔ ’nönröa’ amɩ ’wli a nyra ’ɔɔn kɔsɔ. Amɔ Nyɔsʋa ‑nyɩ ’köklesa ‑plɩɩ ’wlinönrökʋa ’jrʋpa. ¹⁹‑A ’jää ’iin le? Nyɔsʋa ‑sröröa’ ’Kriisë kälɩ nɩ, ’pläa ’fɩɔ nyra ’ɔɔlɔ bäa’ Nyɔsʋa ’nönröwli, ’ɔnyɩ ’ma bɩa ’üün ’üa bʋbɔgbi ‑gälɩ ’kä ‑a. ’Ɔnya blɔ amɩ a mi a ’sara ’lɩ nyüü ’wlinönröwii.

²⁰’Ii känyrɩ, ’Kriisëa bɔblɔnyüü a bä. ’I ‑beere ’sɩrɩ Nyɔsʋaa ’mʋgbɛ ‑sröröa’ amɩ kälɩ amä ’amɩ wii cere: a bibie ’amɩ ’Kriisëa ’nyrɩklɩa ‑gʋ, ’ba nyra Nyɔsʋa ’nönröwli! ²¹Nyɔɔlɔ ‑kaapɩɔa’ ‑balʋ nʋ nɩ, Nyɔsʋa bere ’ɔɔn ana ‑balʋ ’wli, ’kä amɔlɔ nyra ’Kriisë bäa’ ’doo nɩ, amä ’klɩgä Nyɔsʋaa ’klɩ.

¹‑Bɛ a nyra Nyɔsʋa ’sɔ ‑fɛɛɛa’ ’jrʋpa nɩ, a bibie ’amɩ: ‑gbinanakʋlʋ Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’amɩ nɩ, ’anyɩ ’pa ’uun sawʋ. ²’Be ’ɔ nɩnɩa:

‑Weea’ ’mɩ nɩ, ’n ’sa ‑mɩ ‑gälɩ ’ia ’taɩn ’lɩ.

’Lɩmlɩwʋwʋkʋa ‑srɩ jräa’ ’lɩ, ’nyaa ji ‑mɩ ’lɩmlɩba6.2 Esaii 49.8..

‑Jää, ’a ’mʋfa ‑srɩ ‑ka jrä ɩa’ ’lɩ; ’a ’köklesa ‑plɩɩ bä ’lɩmlɩwʋ ‑srɩ.

Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyüü

³’Sɩmɩ wii ’nyɩ bä, anyɩ ka nyɔɔ Nyɔsʋaa ’nyʋfɔ ’klɩ ’ü ‑pɩ ana ’jrʋpa ‑srɛ. ⁴‑Maa a srara wiili kä ’fɩɔ a nöa’ a ’mlɩ ’sɩrɩ a bäa’ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyüü: plɛblöblökʋ ’lɩ a ‑gbötö ‑sʋɩlɩ kä ’fɩɔ a ’jääa’; bʋbɔwii, ŋalɛ, ⁵bɔtɔdii, ‑jielɩpapakʋ, nyüüa blara amɩ ’crɛ, ’lɩklajrʋpa, anyɩ ’mʋmɔ ’mʋmɔ ‑a, ‑gbëka. ⁶’Sɩrɩ a bäa’ Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyüülü ’nyɩa’ ‑fre pa, ’ii a srara ’üün, ana wiijejrekʋ ’lɩ, plɛblöblökʋ ’lɩ, ‑gbinanakʋ ’lɩ, ’Nyüna ‑Susua ’mlɩ, ‑wawlakʋlʋ ’nyɩa’ ‑gla ’klɩ bäa ’mlɩ, ⁷’cɩcasaa ’papawiia ’mlɩ, Nyɔsʋaa ’klüa ’mlɩ. A srara bɩa ’iin ’klɩgägäkʋa ’mlɩ i ‑beere tafudɛɛ amä tou ‑fu ‑bɛ ana ’mʋgbɛ ’mä ana ’wli ’lɩa ‑gbi ’ba; ⁸‑kä ’ü ’bʋala amɩ ’aiɛ ’ünyɩ ’bʋala amɩ, ‑kä ‑mülü ’paa ana bʋbɔwii ’aiɛ ana ’cɩcasaa, ü ’dara amɩ ‑gbagblɛnyüü, amɔlɔ nɩ, ’cɩcasa a ’saalɩ. ⁹’Ü ’kplaa amɩ ‑beere ’ünyɩ amɩ ‑a jre, ‑bɛ ’ü jre amɩ ’mʋfasa. ’Ü ’jää amɩ ‑beere jäjänyüü ‑bɛ a bälɩ ’mʋfasa! ’Ü ’jää amɩ ‑beere ’pɔnɩnyüü, ‑maa a ‑nëmä amɩ ‑a ’bla. ¹⁰’Ü pala amɩ sɩɔ, ‑maa dɔrʋ ’blaa amɩa ’doo. ’Ü ’dara amɩ ’pʋablanyüü, ‑bɛ a nrörö nyüü ’kɔkɔmlɛ ’bɩɔjinyüü ’lɩ. ’Ü nɩnɩa anyɩ dɛɛ ‑a kä, ‑bɛ a kä diia ’fɩɔ.

¹¹Korɛɛntënyüü ’amɩ, a ‑jie ana polu ’klɩ anya ‑gbala ’amɩ ’mʋfasa. ¹²Ana polu ’nyɩ blörö ‑a blörö ’ana ’pɛlɩ, ‑maa ’ana polu ’uu blörö ana ’pɛlɩ. ¹³’Ii känyrɩ, ’sɩrɩ a nöa’ ’ba nʋ ’saa ana ’pɛlɩ bɩa. ’Sɩrɩ tʋ ‑gbalaa’ ’ɔa ’jü ’asɩ ’n ‑gbala ’amɩ, ’ana ’mʋgbɛ ’ba ‑jie ’ana polu ’klɩ ana ’pɛlɩ!

’Lɩbä Nyɔsʋaa nyuku

¹⁴’A nyra nyüülü ’nyɩa’ nyɔsʋaanyüü bä ’nyɩ kʋ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ6.14 kʋ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ: Grɛɛkëwii ’lɩ ’ü nö: «’A nyra nyüülü ’nyɩa’ ’Kriisënyüü bä ’nyɩ kʋ juugë ’doo ‑wälɩ.» Juugëlu nɩ, ’a tuulu ’ü kpasraa’ bruu ’sɔɔa ‑plɩ ‑gälɩ ‑bɛ ’u mlöröa’ ’lɩ ‑bɛ ’u ’kʋɛɛa’ detelɛ ‑gogloa’ ‑tʋtʋ ’lɩ papladiia ‑gʋ. ’Ü ma kpasra mlaa ’sɔɔa ‑gälɩ juugë ‑bɛ üma ’nyɩ mlaatu ’doo ‑a bä nɩ, ’i ‑nëmä ’na ‑a ’na: ’ü ‑nëmä ’wʋ ‑a ’kʋɛɛrɛ. Tɛ Levitiikë 19.19 nyra Deteronɔɔmë 22.10.. Dɛɛlɛ ‑gäa’ ’klɩ nyra ‑mɛlɛ ’nyɩa’ Nyɔsʋaa ‑dɔ ‑wa ’mrɛɛ ü bä ‑pɩɔ ’doo ’wʋ? ’Napɛ nyra ’jöjrüükpü ’mrɛɛ ü bä ‑pɩɔ ’doo ’wʋ? ¹⁵’Kriisë nyra Sataan6.15 Sataan: Grɛɛkëwii ’lɩ ’ü nö «Belialë», ’asɩ ’ü ’dara Sataan. Ebrööwii ’lɩ sɔrɔ; ’ia ‑gbaa bä «‑gbʋgblʋʋ» ’aiɛ «‑fɛfɛkʋ». nya ’wlinönröa? Dɛplɛɛ nyɔɔlɔ jrea’ Nyɔsʋa nyra ɔnyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ kälä ‑pɩɔ ’doo ’wʋ le? ¹⁶Dɛplɛɛ Nyɔsʋaa nyuku nyra ‑wäsɩa kälä ‑pɩɔ ’doo ’wʋ le? ’Be ’amɔ6.16 ’amɔ: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: amɔ. bä ’Lɩbä Nyɔsʋaa nyuku ‑o. Nyɔsʋa nɩnɩa:

’Üa ‑tɔrʋpɩɔ ’nëmä kʋ, ’kä ’nyraa ’üün nya ’nyɛ;

’mɔɔ nëmä ’üa Nyɔsʋa bä, kä ’ünya ’na ‑glügbö bä6.16 Levitiikë 26.11-12..

¹⁷’A ’ia ‑gʋ ’Pläkänyɔɔ ’daa:

’Ba sɔ ’üa ‑tɔrʋpɩɔ, ba nyra ’üün sɔsrɔgba.

’Anyɩ ‑fɛ dɛɛlɛ paa’ ‑fre ‑gba, ‑bɛ ’mä ’amɩ ’lɩ ’kʋɛɛ.

¹⁸’Nyaa ’ana Tʋ bäa, ’kä ’anya ’na nyɩbɛjü nyra ’na ’ŋlëkayörü bä.

’Nɩmrɛɛ ’Pläkänyɔɔ, ’ɔɔ ‑gba ’imɩ6.17-18 Esaii 52.11; Esekiɛɛlë 20.41; 2 Samiɛɛlë 7.14; Esaii 43.6..

¹’Na ‑wawanyüü ’amɩ, ’be Nyɔsʋa nɩnɩa ’ɔnya ’ia ’fɩɔlʋ nʋa ana ‑gʋ. ’Ii känyrɩ, diili kä ’fɩɔ plaa’ ana fugba nyra bobowli ‑fre nɩ, a ’ba ’iin ana ‑gba, a ’pa ana nyüfë ’klü ’lɩ ‑fre ‑pɩ amɩ ’lɩbä, ’kä a pɩɛ Nyɔsʋa.

²’Ba ‑tʋ amɩ ’ana plɛklɩ! Anyɩ nyɔɔ ‑balʋ ‑gba ‑a nʋ, anyɩ nyɔɔa bobowli ‑a ‑su, anyɩ nyɔɔ mlüülɩ ‑a ’pa. ³‑Mää ’daa ’nyɩ ’daa ’amɩ. ’Nyaa kä ’amɩ ’iin ‑gbala: ’anya ana plɛklɩ bä bä ’kä a nyra ’amɩ nya ’wʋjärä ’aiɛ ’kä a nyra ’amɩ nya ’plä ’wʋ tɩɔrɔ. ⁴’N toro ’amɩ plɛ ‑gböösa, ‑bɛ ’a kä ’mɩ dɔrʋ ’wʋ. ’Na ’klü ’jraa ‑gböösa a ’jä ‑sʋɩa ’fɩɔ, ‑maa dɔrʋ ’si ’mɩ ’klɩ.

’Pɔɔlë mia’ Masedoanëa ‑tʋtʋ ‑gälɩ

⁵A ’tɔa’ Masedoanëa ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, anyɩ ’casɩ ‑a ’jä amä ‑fʋflʋpa, anya ’järä ’lɩ ‑sʋɩa ’kaɩn ’kaɩn: a tre ‑bɛ ŋalɛ bä amɩ ’lɩ. ⁶‑Maa Nyɔsʋalɔ ’paaa’ nyüülü kä kpati jäa’ ’lɩ ’klü ’lɩ nɩ, ’ɔ ’jrara ana ’klü ’taɩn ’lɩ Titë ’tɔa’. ⁷‑Mää ’ɔa jijikʋa ’doo ’nyɩ amɩ ’klülɩpa, ‑maa ’sɩrɩ ’a nʋa’ ‑bɛ ’a ’paa’ ’ɔɔn ’klü ’lɩ bɩa, ’ia ‑gʋ. ’Ɔ ‑gbala amɩ ’sɩrɩ ’na ’tʋ ’blaaa’ ’amɩ ‑gböösa, ’ana ’dugu nyra ’sɩrɩ ’a fumöa’ ’na ‑gʋ. ’Ia ’fɩɔlʋ ’ii ’papla ’na dɔrʋ ‑gälɩ.

⁸’Na ‑pɔɔkʋlʋ ’n jaa’ ma pala ’amɩ sɩɔ nɩ, ’inyɩ wii ‑a bä ’na ‑nyɛɛ. Ima mɩmɩa ’mɩ nɩ, ’n ’jää ’iin ’sɩrɩ ’u palaa’ ’amɩ sɩɔ jrüü jiea ’mlɩ, ⁹‑maa ’köklesaplɩɩ dɔrʋ ’blaa ’mɩ. ‑Mää dɛɛlɛ kä ‑gʋ ’a ’kpɔɔa’ ‑a, ‑maa dɔrʋ ’bla ’mɩ ’be ’ana ’kpɔkpɔɔkʋ ’cici ’amɩ. ’Be Nyɔsʋa ’ɔɔ ’nyie ’a ’ia ‑gʋ ’a pala sɩɔ; ’ii känyrɩ anyɩ ’amɩ bʋbɔdɛɛ ‑gba ‑a nʋ. ¹⁰’Be ’kpɔkpɔɔkʋlʋ Nyɔsʋa ‑nyɛɛa’ nɩ, ’u ‑nyɛɛ nʋnʋgbia ’cicikʋlʋ fala ’lɩmlɩwʋ ’nyʋfɔ mlɩ. ’Ia ’kpɔkpɔɔkʋ ’na. ‑Maa ’plälä kʋa’ ‑pɩa ’kpɔkpɔɔkʋ fala jäjä ’nyʋfɔ ’wʋ. ¹¹’Ba ’jä diili ’u nröröa’ ’ana fugba ’lɩ Nyɔsʋa ’klɩ: ’a ’bata ’mʋfagbia nʋnʋkʋ, ’anyɩ ‑plɩɩ ‑a ’nyüglö. ’A ’bata ’ana ’nyrɩa ’lɩmlɩbabakʋ, ’crɛ, ŋalɛ, ’ana plɛ ’sosowʋ ’amä ’mɩ ’jä, ’ana fumökʋ, ‑balʋa ’pɔnɩkʋa ’tʋ! ’A srara ’ana nʋnʋgbia ’fɩɔa ’mlɩ ’sɩrɩ ’anyɩa’ ’ia wiilia ’mlɩ bä.

¹²’Ii känyrɩ, ’n ‑jɩjraa’ ’amɩ ’wʋ nɩ, ‑mää nyɔɔlɔ nʋa’ ‑balʋ ‑a, ’aiɛ ɔ ’ü nʋa’ ‑balʋ ‑gba ‑a ‑gʋ ‑a. ’N ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ ’kä ’sɩrɩ ’a fumöa’ ana ‑gʋ nɩ, ’imä ’saabä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ nyra Nyɔsʋaa ’klʋɩ. ¹³’A ’ia ‑gʋ ’ana ’klülɩpapakʋ ’pa amɩ ’klü ’lɩ; ‑maa Titëa dɔrʋ nya ’jrara ’sɔɔwʋ ana ’klü, ’be ’a ’jrara ’ɔa ’klü ‑gböösa. ¹⁴’Be ama ’daa ’a kä ’mɩ dɔrʋ ’wʋ ’ɔa ’klʋɩ nɩ, ’inyɩ ’mɩ ’nyüsü ’wʋ ‑a kä. ‑Maa ’sɩrɩ a ‑gbala ’amɩ ’cɩcasa ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ nɩ, ’asɩ ’mʋfagbili a ‑gbalaa’ bɩa Titë ’ana ‑gʋ bä ’cɩcasa. ¹⁵’Ɔma ’pa ’ana ’lɩträäräkʋa ‑gä nyra ’sɩrɩ ’a ’kʋɛɛa’ ’lɩ ’ɔɔn ’lɩträäräsa nɩ, ’a ‑plɩɩ ’ana ‑wawakʋ ’paplagälɩ ’ɔa plɛklɩ. ¹⁶’Ii känyrɩ ’i kä ’mɩ dɔrʋ ’wʋ, ’be ’n jresaa ’n ’mrɛɛ ‑a toro ’amɩ plɛ wiia ’fɩɔa ’mlɩ.

’PƲABLANYÜÜA ‑GBAJIJIKƲ

8.1–9.15

’Sɩrɩ ’ümäa’ ’klɩbabadiia ’cɩcasaa ’kplakplakʋ nʋ

¹’Na ‑wlajü ’amɩ, a ’bata ’ba jre ’sɩrɩ Nyɔsʋa sraraa’ ’ɔa ‑gbinanakʋ ’cɛcʋlʋ bäa’ Masedoanëa ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ²’Ü ’jä ‑sʋɩ ’kɔkɔmlɛlɛ, ‑maa dɔrʋ ’si ’üün ’klɩ ‑bɛ ‑bakää ’ü bä ’pʋa ’lɩ ‑gböösa ’ü ji nyüü ‑gba ’mʋfasa. ³Wiili ’n ’jäa’ ’tasɩrɩ ’ii ’n ‑gbala ’amɩ, dɛɛlɛ ’ü ’klaaa’ ’ɛɛ ’ü ‑nyɩ, ’ünya ‑si ’nɩmɩ ’lɩ ‑gba. Wiili ’üa plɛ ’bataa’ ’ii ’ü nʋ. ⁴’Ü bibie amɩ ‑gböösa a ’palɩ ’üa ni ‑gälɩ amä ’iin nyɔsʋaanyünanyüü ‑nyɩ8.4 Rɔmënyüü 15.26.. ⁵‑Bɛ wiili ana plɛ bä ɩa’ ‑gba, ‑mää ‑plɩɩa ’doo ’ünyɩ ’blörö, ‑maa ’ü ‑nyɩ ‑kätɩ ’üa nyüfë ’Pläkänyɔɔ ’ünya ’mä amɩ ’üa nyüfë ‑nyɩ, ’sɩrɩ Nyɔsʋa ’bataa’. ⁶’A ’ia ‑gʋ a bibie Titë ‑taa ’mʋfawiili bäa’ möliia ’klɩbabakʋ ’ɔnya ’a kä cɛtɛ nɩ, ɔ ’wlara ’iin ’ana ‑nyɛɛ.

⁷’A ‑sɔɔrɔwʋ wii ’kɔkɔmlɛa ’mlɩ: nyɔsʋaplɛtorokʋ ’lɩ, ’papawii ’lɩ, wiijejrekʋ ’lɩ, ’sɩrɩ ’a fumöa’ wiia ’fɩɔa ’mlɩ, nyra ’sɩrɩ ’a ‑waa’ amɩ. ’Sɩrɩ ’a ‑sɔɔrɔa’ ’wʋ ’ia ’fɩɔlʋa ’mlɩ nɩ, ’ba ‑sɔɔrɔwʋ bɩa ’ia ’mlɩnanakʋlʋ ’lɩ. ⁸‑Mää ’klɩ ’nyɩ kʋ ’amɩ, ‑maa ama ’pa ’sɩrɩ ‑mülü fumöa’ ’üa diiklɩbabakʋa ‑gä nɩ, ’ana ‑wawakʋa ’cɩcasa ’n ’bata ’mä ’jä. ⁹’A jre ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gbinanakʋ: ’sɩrɩ ’ɔ ji käa’ ’bɩɔ, ‑maa ’ana ‑gʋ ’ɔnya nrörö ’ɔa nyufa ’pʋablanyɔɔ ’lɩ ’kä ’ɔa ’pʋa ’lɩ ’ɔmä ’amɩ ’bɩɔ jrörö. ¹⁰Wiili ’n boboa’ ‑taa wiili kʋa’ ‑pɩa ‑gʋ ’ii ’n ‑gbala ’amɩ: ‑sʋlʋ ‑si käa’ nɩ, ‑mää ’amɔ ‑kätɩ ’nyɩ dii ’saa? ‑Bɛ ‑mää diisasakʋa ’doo ‑a, ‑mää ’amɔ ‑kätɩ ’ia nʋnʋkʋa ’tʋ ’nyɩ ’bla? ¹¹’Ii känyrɩ, ’ba ’wlara ’iin dotro. ‑Bɛ ’sɩrɩ ’a fumöa’ ’ia nʋnʋkʋa ‑gʋ nɩ, ’a ’mrɛɛ ɔ ’amä bɩa ’iin dɛrɩbɩa, dɛɛlɛ ‑moloo ’mrɛɛa’ ɔ ‑nyɩ ’ɛɛn. ¹²’Be ’ia ’tʋ ma bälɩ nɩ, dɛɛlɛ nyɔɔ ’mrɛɛa’ ‑bɛ ’ɔ ‑nyɛɛa’ ’ɛɛ Nyɔsʋa tɛklɩ, ‑maa ‑mää dɛɛlɛ nyɔɔ ’nyɩa’ ’klaa ’ɔnyɩ tɛklɩ. ¹³‑Mää ’ba ji ‑mölöö ‑gba ‑bɛ ’pʋa ’mä ’amɩ ’bla ‑a. ‑Maa wiili ’i bäa’ nɩ, i ’mɩmrɛlɩ: ‑bɛ ’saarɩ ’a ’klaa ’kɔkɔmlɛ nɩ, ’a ’mrɛɛ ’amä ‑mülü ’nyɩa’ dɛɛ kä ‑nyɩ. ¹⁴’Ama nʋ ’saa nɩ, ‑srɩlɩ kä ’mlɩ ’a ‑nëmäa’ dɛɛ ’klaa nɩ, dɛɛlɛ bäa’ ’üa nia ‑gälɩ nɩ, ’ünya ’iin nʋa ’kä ’ünya ’amɩ ‑gbaji. ’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, ’inya ’lɩmɩmrɛa.

¹⁵’Sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’ bɩa:

Nyüülü ’bütöa’ ’kɔkɔmlɛ ’nyɩ ’kɔkɔmlɛ ‑a ’jä,

‑bɛ ’ünyɩa’ ’kɔkɔmlɛ ’bütö nɩ, dɛɛ ’nyɩ ’üün ‑a ’makɩ8.15 Ɛgësɔɔdë 16.18..

¹⁶A ’trɛɛ Nyɔsʋalɔ ‑tʋa’ fumökʋ ’doolʋ Titëa plɛklɩ ’ana ‑gʋ. ¹⁷Titë ’nyiere wiili a ’betrea’ ’ɔɔn ’lɩ, ’ɔ fumö ’ia ‑gʋ ‑gböösa, ’ɔa ’mlɔɔ sɔwʋ ’ɔnya mi ’ana ‑nyɛɛ. ¹⁸Anya ’ma ’ɔa ‑gba ana ‑wlajʋ ’doo ’kä; ’cɛcɩnyüüa ’fɩɔ ’paa ’ɔa ’cɩcanyrɩ, ’be ’ɔ ’saa ’mʋfasa ’Mʋfagogo. ¹⁹’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’cɛcʋ nya ’balɩ ’ɔɔn ’ɔmä amɩ fala amä diili ’ü ’babaa’ ’klɩ fa. Wiili a nöa’ ’Pläkänyɔɔa ’mʋgbɛa ’nyrɩklɩa ‑gʋ a nö ’imɩ. A nöa’ ’iin nɩ, ana8.19 ana: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’ana. ’mʋfa plɛ a srara. ²⁰Ana ’mʋgbɛ ’nyie amä ’iin nʋ, nyɔɔ ‑pɩ amɩ ‑srɛ ’klɩbabamölii ’kɔkɔmlɛ a ’klaaa’ ’ia ‑gʋ. ²¹Wiili ’naa’ ’ii a ’bata. ‑Mää ’Pläkänyɔɔa ’dooa ’klʋɩa ‑gʋ ‑a, ‑maa nyüüa ’klʋɩ bɩa. ²²A ‑tʋ ’üa ‑gba ana ‑wlajʋ a toro ’ɔɔn plɛ ‑gböösa. A ‑kätɩ anya tɛlɩ ’ɔmɩ, ‑maa ’ɔ srara ’sɩrɩ ’ɔ fumöa’ ’plɔʋplɔʋ. ’Ɔa fumökʋ ’a ‑gälɩ ’papla ‑mlatɩ, ’be ’ɔ toro ’amɩ plɛ ‑gböösa. ²³Titëlɔ nɩ, ’ɔ bä ’na ’wʋnyɛrɛnyɔɔ ‑bɛ ’ɔ bä bɩa ’na ’jrʋpa ’wʋ ‑fɛɛɛrɛ nyɔɔ ’ana ‑gʋ. Ana ‑wlajü ‑mülü nɩ, ’üü bä ’cɛcʋa bɔblɔnyüü, ‑bɛ ’jrʋpalä ’ü ‑fɛɛɛa’ nɩ, ’Kriisëa ’wliklɩbʋabʋakʋa ‑gʋ ’ü nö ’imɩ. ²⁴’Ii känyrɩ, ’ba srara ’üün ’sɩrɩ ’a ‑wawlaa’ ’cɛcʋa ’mlɩ, ’ümä ’saa jre ama ‑gbalɩ ’ana ‑gʋ nɩ, ’inyɩ ‑gbagblɛ ‑a bä.

Diia ’klɩbabakʋa ‑tɔɔ ‑moloo

¹Dɛɛlɛ bäa’ möliili ’bablaa’ ’klɩ Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ‑gbajijikʋa ‑gʋ nɩ, ’n ‑kanyɩ kä ‑a kä ’mä ’amɩ ’wʋjɩjra, ²’be ’n jre ’imɩ, wiili a ’daa ’ii ’a nö. ’A kä ’mɩ dɔrʋ ’wʋ, ’n ‑gbala ’nɩmɩ Masedoanëa ’cɛcɩnyüü ‑maa: «Akaiia ’cɛcɩnyüü, ’bala ‑sʋlʋ ‑sia’, ’ü ‑ëlere ’ümä ’üa ni ’sa.» ’Ana fumökʋ ’jrara ’üa ‑tɔrʋpɩɔa nyüü ’kɔkɔmlɛa ’klü. ³‑Maa ana ‑wlajülü kʋa’ ‑pɩ ’n blɔa’ ’ana ‑nyɛɛ nɩ, ’ba srara ’üün ’kasa ’sɩrɩ ’a ‑ëlerea’, ’kä ’sɩrɩ ’n ‑gbalaa’ ’üün ‑taa wiilia ‑gʋ ‑pɩ ’flɛɛwʋ tɩɔ. ⁴’Ima ’nyɩ ’saa ‑a bä, ‑bɛ Masedoanëa nyüü ma jara ’mɩ ’ana ‑nyɛɛ, ‑bɛ ’ama ‑kaaŋlʋ ‑ëlere nɩ, plɛrɛ a toroa’ ’amɩ nya ana ’nyüsü bäa ‑bɛ ’inya bɩa ’ana ’nyüsü bä. ⁵’N boboa’ ’imɩ nɩ, ’a ’ia ‑gʋ ’n bibie ana ‑wlajülü, ü ‑ta amɩ ’nyʋfɔ ’klɔɔtrʋ, ü ji ’amɩ ’wlinönrö diili ’a ’daa käa’ amäa’ ’klɩbaba ’ia ‑gʋ. ’Ia ’taɩn ’lɩ, ama mi ’tɔ ’imä ‑plɩɩ bä, ’ii ’mä nyüü srara ’sɩrɩ ’a ‑nyɛɛa’ dɔrʋsa ‑maa ‑mää ’klɩkʋsa ‑a.

⁶’Ba ’pa waklöölä kʋa’ ‑pɩ plɛ: nyɔɔ ma pla diijie nɩ, diijie ’ɔ ’baalɩ; nyɔɔ ma pla ’kɔkɔmlɛ nɩ, ’kɔkɔmlɛ ’ɔ ’baalɩ. ⁷‑Moloo ma bälɩ dɛɛlɛ ’ɔa plɛ ’daa ’ɛɛ ɔ ‑nyɩ, ’inyɩ bä ’kpɔkpɔɔkʋ nyra ’klü ’lɩ; ’be nyɔɔlɔ ‑nyɛɛa’ dɔrʋsa ’ɔɔ Nyɔsʋa ‑wa. ⁸Nyɔsʋa kä ’klü ’ɔ ’mrɛɛ ɔ ’sie amɩ ‑gbinanakʋ ’klɩ ’kä ’amä ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ diili ’a ’bataa’ ’jä, amä wiili kä ’fɩɔ ’naa’ nʋ, ⁹’sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’:

’Ɔ ‑pä ’ɔa ’cɩcagbi, ’ɔ ‑nyɩ ’pʋablanyüü,

’ɔa ’klɩgägäkʋ bä ‑plɩɩ ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ9.9 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 112.9..

¹⁰Nyɔsʋalɔ ‑nyɛɛa’ papladii paplanyɔɔ ‑bɛ ’ɔ ‑nyɛɛa’ ’ɔɔn ’klɩfini jijrɛ nɩ, ’ɔnya ’amɩ papladii ‑nyɩa ’kä ’ɔnya ’ia tʋtʋdii ‑sümlö, ‑bɛ ’ɔmä ’ana plɛnanakʋ ‑gälɩ ’papla. ¹¹’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, ’anya diia ’fɩɔa ’bɩɔ jia ‑bɛ ’amä ‑nyɩ ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ, ‑bɛ nyüü ’kɔkɔmlɛ ’mä Nyɔsʋa ’trɛɛ diili ’a ’saa, i a faa’ ’üün ’ia ‑gʋ. ¹²Diili ’a ‑nyɛɛa’ nɩ, Nyɔsʋaa ’nyünanyüü ’a jö ‑gba. ’A nöa’ ’imɩ nɩ, dɛɛlɛ ’ünyɩa’ ’klaa, ’ɛɛ ’a ‑nyɛɛ ’üün, ‑bɛ ’a ’jrara nyüü ’kɔkɔmlɛa ’klü ümä Nyɔsʋa ’trɛɛ. ¹³‑Bɛ i ’amäa’ nʋ nɩ, ’ii ‑gbala nyüü ’sɩrɩ ’a ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋa ’Kriisëa ’Mʋfagogo ’lɩ ’kä ’kɔkɔmlɛ nya Nyɔsʋa ’bʋala ’ia ‑gʋ, ’kä ’a nyra ’üün, nyra nyüüa ’fɩɔ ‑pääa’ ’ana ’bɩɔ, ’ia ‑gʋ. ¹⁴’Ünya ’amɩ ‑waa ‑gböösa ‑bɛ ’ünya ’ana ’wlili bibie, ’be Nyɔsʋa ‑nyɩ ’amɩ ’ɔa ‑gbinanakʋlʋ kä ‑srɩ ’nyɩa’ ‑pɛ. ¹⁵Abɩa Nyɔsʋa ’bʋala ’ɔa ‑nyɩnyɩdɛɛlɛ ’nyɩa’ ’klɩpaplaa nɛ kä, ’ɛa ‑gʋ!

’PƆƆLË NƖNƖA ’ƆƆ BÄ ’TASƖRƖA APOTRË

10.1–13.10

’Pɔɔlë ’sasralɩ ’jrʋpalä kä ‑gʋ Nyɔsʋa wea’ ’ɔɔn

¹’Mɔɔ ’Pɔɔlë, ‑mölöö nɩnɩa ama bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ’n pa sɩɔ ’na nʋnʋgbia ’mlɩ, ‑maa ama tʋŋlɔlɩ ’amɩ dɛrɩ nɩ, ’a ‑plɩɩ ’n ‑sɔɔrɔwʋ. ‑Maa ’Kriisëa plɛböblökʋ nyra ’ɔa ‑gbinanakʋ ’lɩ ’n cere ’amɩ ’iin: ²’n bibie ’amɩ, ‑srɩɩ ’lɩ ’mäa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ bä nɩ, ’a ’nɩ nʋ ’iin ’nyɩ ‑pɩ ’wʋsɔɔrɔ ’na nʋnʋgbia ’mlɩ. ’Be ’n jöa’ nya ‑mölöö sraraa ’sɩrɩ ’n ‑sɔɔrɔa’ ’wʋ ’na nʋnʋgbia ’mlɩ; ’ü boboa’ nɩ, ’jajɛa ‑gbi a nö, ‑maa ‑mää nyɔsʋagbi ‑a. ³‑Yɛɛ ’kasanyüü a bä, ‑maa ‑golulu a ‑fuuöa’ nɩ, ‑mää nyɔɔa ’sa ‑a; ⁴’be ana tafudii ’nyɩ nyɔɔa nʋnʋdii ‑a bä, ‑maa Nyɔsʋa kälɩ ’ia ’klü sɔ ’imä diili kä ’fɩɔ ‑sɔɔrɔa’ ’wʋ, imäa’ ’ɔɔn ’klɩ ’nyüglö bʋblɔ10.4 Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra ‑tɛklɩ: A totrolɩ bobowli ‑gälɩ.. ⁵A totrolɩ bobowli ‑gälɩ, nyra ’lɩgba wiili kä ’fɩɔ ‑trääräa’ ’lɩ, i kaa’ nyüü ’klɩ ’ü ‑pɩ Nyɔsʋa jre. A kala nyɔɔa bʋbɔ bobowlia ’fɩɔ dɛrɩ, amä ’iin fa ’imä ’lɩ ’Kriisë ‑träärä. ⁶’Ama bɩa ’Kriisëa ’lɩträäräkʋ nɩ, a ’mrɛɛ a ’pɔnɩ diili kä ’fɩɔ ’nyɩ ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋa.

⁷’Sɩrɩ ’a ’jääa’ dii ’wʋ ’asɩ ’a ’kplaa ’imɩ. Nyɔɔ ma jresaa ’kasa ’Kriisëa nɔ ’ɔ bä nɩ, ɔ jresaa: ana ’mʋgbɛlü nɩ, ’Kriisëa nü a bä! ⁸‑Bɛ ‑bakää ’n ‑gbalɩ ’klülü ’Pläkänyɔɔ ‑nyɩa’ amɩ ’üa ‑gʋ nɩ, ’i ‑nëmä ’mɩ ’nyüsü ’wʋ ‑a kä, ’be ’ɔ ‑nyɩ amɩ ’iin amä ’amɩ ’klülɩpa, ‑maa ‑mää ’ana nyɔsʋaplɛa ‑gbogblookʋa ‑gʋ ‑a. ⁹’Anyɩ bobo ‑maa ‑pɔɔkɩ ’n jaja ’amɩ ’mä ’amɩ ŋalɛ ’blara. ¹⁰’Be ‑mölöö nö ‑maa: «’Ɔa ‑pɔɔkɩ bäkälɩ ’inya ‑sɔɔrɔwʋ, ‑maa ɔma bä ‑plɩɩ nɩ, ’ɔ pa sɩɔ; ’ɔa ’papawii ’nyɩ ‑fɛ nyüüa plɛ ‑gba ‑a.» ¹¹Nyɔɔlɔ nöa’ ’saa ɔ ’paaa’ wii nɩ, ’ɔɔ ’n ‑gbala: ’sɩrɩ a ‑sɔɔrɔa’ ’wʋ ana ‑pɔɔkɩa ’mlɩ ’taɩn ’lɩ a tʋŋlɔlɩdɛrɩ nɩ, ’asɩ amä bɩa bä ana nʋnʋgbia ’mlɩ ama ’tɔ ’ana ‑nyɛɛ.

¹²A ‑nëmä ’nɩmɩ amɩ ‑mülü kä ’mʋgbɛ ’paaa’ ’üa ‑gä ’klɩ ‑a ’papla. Nyakadɛɛlɛ ’ü nöa’ ‑bɛ ’ü nyakaa’ ’üa nyüfë nɩ, ’üa ’mʋgbɛ ’ü nyaka. ‑Mää mlüü ‑a? ¹³‑Maa amɔlɔ nɩ, anyɩ ’bata ana nyufaa ’bʋalakʋ ‑a, a ‑pɩ nyakadɛɛ ’wʋsi. Nyɔsʋa jaa’ amɩ ’ana ‑nyɛɛ nɩ, ’ɔ nyaka ana ’jrʋpaa blöröfa, ’iibä ana nyakadɛɛ. ¹⁴A jia’ ’ana ‑nyɛɛ nɩ, anyɩ ’ään ‑gba ‑a ‑si, ’be amɔ ‑kätɩ ja ’amɩ ’Kriisëa ’Mʋfagogo. ¹⁵Anyɩ ‑gbalɩ nyüü ‑mölööa ’jrʋpaa ‑gʋ ‑a, ’i ’pɩ ana blöröfa ‑gälɩ. ‑Maa a jresaa ’ana nyɔsʋaplɛ ma ’bʋa ’sɔɔwʋ nɩ, ana ’jrʋpalä a ‑fɛɛɛrɛa’ ’ana ‑nyɛɛ nya bɩa ’bʋaa ‑gböösa. ¹⁶‑Bɛ a ’bata amä bätëlë tʋŋlɔa’ ’amɩ ’lɩdɛrɩ nɩ, amä bɩa ’üa ’mlɩ ’Mʋfagogo fa, ‑bɛ anyɩ ’daa amä ’iin nʋ ‑bɛ amä nyɔɔ ‑molooa ’jrʋpalä ’ɔ ‑fɛɛɛrɛa’ ’lɩ ’lee nɩ, amä ’äa ‑gʋ ’lɩgba, ’sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’:

¹⁷« Nyɔɔ ma nëmä ’lɩgba nɩ, ɔ ‑gbalɩ ’Pläkänyɔɔa ‑gʋ.»

¹⁸’Ii känyrɩ, ‑mää nyɔɔlɔ ’kɔlɔa’ ’ɔa nyufa nɩ, ‑mää ’ɔɔ ’nyɩ ’wʋsi, ‑maa ‑mɔlɔ ’Pläkänyɔɔ ’kɔlɔa’.

’Pɔɔlë bä ’tasɩrɩa apotrë

¹’Ama nya ɩ ’nyie ’mä mlüü jie ’jrara ɩ nɩ, ’inya ɩ ’naa. ’Ba ’nyie! ²’N kä ’ana wasä, ‑bɛ ’ia ‑wawakʋlʋ nɩ, Nyɔsʋaa ‑wawakʋ bäsaa; ’be dʋɔ ’doo ’n tɛrɛ ’amɩ ’ɔɔ bä ’Kriisë; ’mä ’amɩ ’ɔɔn srara ‑beere ’ŋlëkaplö ‑kaaŋlʋa’ nyɩbɛrʋ jre. ³’Sɩrɩ trɔɔ nʋa’ ‑bɛ ’u nʋa’ ’ua yrʋ ’u ‑trɔɔrɔa’ Ɛvë nɩ, ’asɩ ŋalɛ ’blaa ’mɩ ’sɩrɩ ’ana bobowli ma ’kplaa ’kasa ’Kriisë11.3 ’kplaa ’kasa ’Kriisë: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’kpla ’kasa nyra ’nyünasa ’Kriisë.» nɩ, ’i ‑pɩ kälɩ ‑sie. ⁴’Be nyɔɔ ma ji ɔma ‑gbala ’amɩ ‑pasa Jesua ‑gä ima ’nyɩ ‑mɔlɔ kä ‑gä a ‑gbalaa’ ’amɩ ‑a bä, ’aiɛ ’ama ’kʋɛɛlɩ ‑pasa ‑susu, uma ’nyɩ ’Nyüna ‑Susu bäa’ ’amɩ ’lɩ ‑a bä, ’aiɛ ’Mʋfagogolä ’a ’kʋɛɛa’ ’lɩ ‑a bä, ‑bɛ ’ama po ’ɔmɩ ’nyakli nɩ, dɛrɩ ’a bä ’ɔɔn ‑gböösa.

⁵‑Maa dɛɛlɛ kä mlɩ nyüülü ’ü ’daraa’ apotrë kpakü ‑sia’ ’mɩ ’wʋ ’nyɩ jä ’ɛmɩ ’wʋ ‑a! ⁶‑Bakää ’nyɩ wiipapakʋ jre nɩ, ‑mää ’ii ’nyɩ bä ’nyɩ wii ‑a jre, anya srara ’amɩ ’iin wiili kä ’fɩɔ a nʋa’ ’ia ’mlɩ.

⁷‑Ale, ’n ’böa’ ’na nyufa ’klɩ ‑bɛ ’n ’jraraa’ ’amɩ nɩ, ’i bʋbɔ? ’Taɩn ’lɩ ’n ’palaa’ ’amɩ nyɔsʋaawii ‑gba, ‑bɛ ’nyɩa’ ’daa ’ba ’pɛɛ ’mɩ, ’ia ‑gʋ? ⁸’N ’mrɛɛ ‑a ’daa ’cɛcʋ ‑mülü ’pɛɛa’ ’mɩ, ’uu ’n ’jie ‑bɛ ’n ‑fɛɛɛrɛ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ’jrʋpa. ⁹‑Bɛ ’taɩn ’lɩ ’n bä ɩa’ ’ana ‑nyɛɛ nɩ, dɛɛ ’nyɩ ’mɩ kälɩ ‑a bä ɩ ‑maa ’nyɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ dɛɛ ‑a ‑sɛ, ’be ‑wlajülü sɔa’ Masedoanë11.9 Masedoanë: Grɛɛsëa ’blɩa ’pɛ ‑mɩdeea ‑kätɩ ’nyrɩ bäsaa. ’üü ja ’mɩ diili ’makɩa’ ’mɩ. ’Nyɩ ’bata ’bata ‑a ’mä ’amɩ ’wli kʋ; ’nyɩ ’bata ’iin ‑a ’plɔʋ! ¹⁰’Kriisëlɔ bäa’ ’mɩ ’lɩ, ’ɔa ’cɩcasa ’lɩ ’n ‑gbala ’amɩ: nyɔɔ ‑nëmä ’mɩ ’ia ‑gʋ ’klɩ ‑a ka ‑pɩ Akaiia ‑tʋtʋ ‑gälɩ. ¹¹‑A ’jä ’iin le? ’Nyɩ ’amɩ ‑a ‑waa, ’ia ‑gʋ? Nyɔsʋa jre ’iin!

¹²Wiili ’n nöa’, ’ia ’doo ’nëmä nʋ, nyüülü bɔtɔa’ ‑tɔklʋɩɩ ü nöa’ a nyra ’üün bä dɛɛ ’dee ’jrʋpaa ’mlɩ nɩ, ’ü ‑pɩ ’casɩ ’jä ’ü ‑pɩ ‑tɔklʋ bɔtɔ. ¹³’Ia ’samaa nyüülü nɩ, ‑gbagblɛ apotrë bäsaa. Nyüü ‑trɔɔrɔ ’jrʋpafɛnyüü bäsaa, ‑bɛ ’ü nö ’Kriisëa apotrë ’ü bä. ¹⁴‑Maa ’inyɩ plɛklɩkalawii ‑a bä, ’be Sataan a ’mʋgbɛ nrörö ’ɔa nyufa pöplö ’aanjë ’lɩ ‑o. ¹⁵’I ‑nëmä ɩ nyɔɔ plɛklɩ ‑a kala, ‑taa ’jrʋpafɛnyüülü ma ‑sisre diili ’naa’ ’ia ’jrʋpafɛnyüü ’lɩ. ‑Maa ’ia bɩarafa ’wʋ nɩ, ’jrʋpalä ’ü ‑fɛa’ ’ia ’kpa nya ’saraa.

‑Sʋɛlɛ ’Pɔɔlë ’jäa’

¹⁶’Ii ’n ’paa ’sɔɔwʋ: nyɔɔ ’nɩ ’jä ’mɩ ‑beere mlüünyɔɔ. ‑Maa, üma bobo ’imɩ nɩ, ’ba ’nyie ‑a nʋ mlüügbi, ‑a bɔtɔ bɩa ’na ‑tɔklʋ jie! ¹⁷Wiili ’nëmäa’ ’lɩsa nɩ, ‑mää ’Pläkänyɔɔ ’nyɩ ’iin ’pa; dɛɛlɛ bäa’ nyɔɔa ’mʋgbɛa ‑gäpapakʋlʋ nɩ, ’sɩrɩ nyɔɔ paa’ mlüü, ’asɩ ’mä bɩa ’na ‑tɔklʋ bɔtɔ. ¹⁸’Sɩrɩ ’kɔkɔmlɛ bɔtɔ ’üa ‑tɔklʋ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ’na ’mʋgbɛ ’nyaa bɩa ’na nu bɔtɔa; ¹⁹’be ’amɔ jrea’ wii, ’a po mlüünyüü ’nyakli dɔrʋsa! ²⁰Nyɔɔ ma ’kpla ’amɩ ‑beere ‑goou, ɔma tara ’amɩ ‑gälɩ, ɔma ’ba ’amɩ diia ’fɩɔ kälɩ, ɔma ’nyɩ ’dara ’amɩ nyüü ‑a, ‑bɛ ɔma ’papa ’ana ‑glagbi ‑gba ’kpë nɩ, ’a ’nyiere ’ia ’fɩɔlʋ ’klɩ ’la! ²¹‑Maa ’i bä ’nyüsü ’wʋ! ’Fʋma a ’fʋma ‑gböösa ’ia ‑gʋ a nö ’imɩ!

Saklanyɔɔa ’sa ’mä ɔ wiipa. Nyɔɔ ’ma ’daa ’lɩ ’ɔ ‑gbaaa dɛɛa ‑gʋ nɩ, ’na ’mʋgbɛ ’nyaa ’iin nʋa bɩa. ²²Ebröönyüü ’ü bä? ’Na ’mʋgbɛ juifënyɔɔ ’n bä. Israɛɛlënyüü ’ü bä? ’Na ’mʋgbɛ Israɛɛlënyɔɔ ’n bä. Abraamëa ’jü ’ü bä? ’Na ’mʋgbɛ, Abraamëa ’jʋ ’n bä. ²³’Kriisëa ’jrʋpafɛnyüü ’ü bä? ’Nyaa ’üün wii ‑gba ’palaa ‑beere sakla ’kasa nyɔɔ: ’n bä ’Kriisëa ’jrʋpafɛnyɔɔ ’nyaa ‑si ’ümɩ ’wʋ. Üma ‑fɛjrʋpa nɩ, ’n ‑si ’ümɩ ’wʋ. ’N jre ‑jie ’nyaa ‑si ’ümɩ ’wʋ; diili ’ü ’kaklaa’ ’mɩ ’nyɩ ’ia ‑täsäsa ‑a bä. ’N ’ma jäjä ‑gba ’kä ’nya ‑si ’ümɩ ’wʋ. ²⁴Juifënyüü ka ‑gböö ’ünya ‑gbagba ’mɩ ‑gbalɛfi ‑gälɩ ’wʋ ‑glʋ ‑bɛ ‑pʋ ‑bɛ ‑uumlɔɔ ’wʋ11.24 Juifëa ‑dɔ ’lɩ ’ünyɩ ’sɛpɛ nyɔɔ sɛpɛ ‑a, ‑a ji ’ümä ‑glʋɩsɔɔ ‑gba ‑si. ’Ü ‑pɩa’ ’lɩ ‑gba ‑si nɩ ‑glʋ ‑bɛ ‑pʋ ‑bɛ ‑uumlɔɔ ’lɩ ’ü ’blörö.. ²⁵’Ü ka tää ’ünya bɔtrɔ ’mɩ ’sɩsɩa; ’wʋ ’doo ’wʋ ’ünya ’kakla ’mɩ ’täkë. ’Nyraa ’mɩɩ ka ’tanie ’lɩa ‑gbogblookʋa ‑gʋ tää, ’n ka ’doo ’nyaa ’prere ’nie ’klɩ sɔ ‑suwla ‑a ‑tɔɔ ‑gbiajrʋ ’lɩ a ‑srɩ jrä bɩa ’lɩ ’mɩ. ²⁶Nyɔtugbabrea ’doo ’n mö: ’nie ’klɩ wii ’mrɛɛ i jrä ’mɩ ‑gälɩ, ’jejienyüü ’mrɛɛ ü ’kpla ’mɩ, ’na ’brea nyüü ’mrɛɛ ’ü nʋ ’mɩ ‑gbi ‑gba, nyüülü ’nyɩa’ juifë bä ’mrɛɛ ü nʋ ’mɩ ‑gbi ‑gba, wiili ‑glaaa’ ’mɩ bätäa ’mlɩ ’nyɩ ’iin jre ‑a jre, dɛɛlɛ ’nyraa ’ɛɛn ’mäa’ ‑aaga ’lɩ trara ’nyɩ ’ɛɛn jre ‑a jre, dɛɛlɛ ’mäa’ ’mɩ nʋ ’tanie ’lɩ ’nyɩ ’ɛɛn jre ‑a jre, wiili ‑gbagblɛ ‑wlajü boboa’ ’na ‑gʋ ’nyɩ ’iin jre ‑a jre. ²⁷’N ‑nyɩ ’na nyufa ’jrʋpa ‑sʋɩa ’mlɩ, ’kɔkɔmlɛ ’wʋ ’nyɩ ’pi ’pi ‑a. ‑Gbëka nyra ’mamlatʋ ’bla ’mɩ, ‑srɩ ‑mɩdoo ’lɩ ’n pa sua ’klüa nu. ’N ’prere sɩɔ ’lɩ, ‑mää ’kotu ’nyɩ kä. ²⁸‑Mää ‑sʋɩ ‑mɩdooa ‑gä ’nyɩ ’pa, ‑srɩ o ‑srɩ wiili ’n boboa’ ’cɛcʋa ’fɩɔa ‑gʋ, ’iibä ’na ‑gblɛ ’n ‑gbötöa’. ²⁹Nyɔɔ ’plɛɛ ’fʋma, ‑bɛ ’nyɩ ’fʋma le? Nyɔɔ ’plɛɛ blö ‑balʋ ’lɩ ‑bɛ ’inyɩ ’mɩ ‑gbapa ‑gböösa le?

³⁰Ama nya ‑tɔklʋ bɔtɔ nɩ, diili sraraa’ ’na ’fʋmakʋ nɩ, ’ia ‑gʋ ’nyaa ‑tɔklʋ bɔtɔ! ³¹Nyɔsʋalɔ bäa’ ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa11.31 ’Kriisë: ‑Taa ‑waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. Tʋ, ɔ ’bʋalaa’ ’plɔʋplɔʋ, jre ’imɩ ’sɩrɩ ’nyɩa’ ‑gbagblɛ kä. ³²’N bä käa’ Damasë11.32 Damasë: Siriia bätä kpakö. ’A ‑nyɛɛ ’Pɔɔlë ‑si ‑sɩ tää ’fɩɔwʋ ’ɔnya ’mä ’ɔa ’jrʋpa ’klɩsa. nɩ, ’kɩɩlɔ ’ü ’daraa’ Aletasë, ’ɔa wiia ’fɩɔa ’klɩa nyɔɔ ‑tʋ ’sʋgɩa bätäa palafë mlɩ ’ümä ’mɩ ’kpla. ³³‑Maa ‑kaka ’lɩ ’ü ’pa ’mɩ ’ünya kpasra ’ään ’bübli ‑gba ’ünya ‑srörö ’mɩ ‑pumëmla ’lɩ ’ünya ’cere ’mɩ bätäa ’klɩklorodiia dɛrɩ. ’Asɩ ’n nʋ ’ɔa kälɩgögökʋ.

Wiili Nyɔsʋa jaa’ ’Pɔɔlë ’nyü ‑gälɩ

¹’Mä ‑tɔklʋ bɔtɔ ‑ale? ’Fʋflɛdii. ‑Maa wiili ’Pläkänyɔɔ jaa’ ’mɩ ’nyügälɩ ’taɩn ’lɩ ’ɔ sraraa’ ’mɩ ’ɔa nyufa nɩ, ’ii ’nëmä ’lɩsa. ²’N jre nyɔɔ ’doo bäa’ ’Kriisë ’lɩ, ’ia ‑sɩ ‑pʋ ‑sɩ mlɔɔ Nyɔsʋa ’jrara ’ɔɔn ’jraraa ‑nyɛɛ cɛɩɩa ’fɩɔa ’wli ’klɩ12.2 cɛɩɩa ’fɩɔa ’wli ’klɩ: Grɛɛkëwii nö «tääa nɛ cɛ»., ‑bɛ ’sɩrɩ ’ɔ bäa’ nyɔɔ ’asɩ ’ɔ bä, ’aiɛ ’ɔa ‑susu ’uu ’jrara, ’nyɩ ’iin jre ‑a jre, Nyɔsʋa ’ɔ jre ’iin. ³‑Yɛɛ, ’n jresaa nyɔɔlɔ nɩ, ‑bɛ ’sɩrɩ ’ɔ bäa’ nyɔɔ, ’asɩ ’ɔ bä, ’aiɛ ’ɔa ‑susu ’uu ’jrara, ’nyɩ ’iin jre ‑a jre, Nyɔsʋa ’ɔ jre ’iin. ⁴Nyɔsʋa fa ’ɔɔn fa Paradiia12.4 Paradii: Paradii nyra waklöölä bäa’ «cɛɩɩa ’fɩɔa ’wli ’klɩ», ’ia ’fɩɔlʋ nɩ, ‑pɩɔ ’doo ’wʋ bäsaa. ’mlɩ, ’papawiili ’ɔ ’nröröa’ ’lɩ ’ɔnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’sa ’iin ’lɩ, ’ia papakʋa ‑gʋ; nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ɔmä ’iin ’lɩsa. ⁵’Ia ’sama nyɔɔlɔ nɩ, ’nyaa ‑tɔklʋ bɔtɔa ’ɔa ‑gʋ. ‑Maa ima ’daa ’na në ‑gʋ nɩ, ’nyaa ‑tɔklʋ bɔtɔa ’na ’fʋmakʋa ‑gʋ.

⁶‑Bɛ ama ’bata ɩ ’na ’mʋgbɛa ‑gäpapakʋ nɩ, ’nëmä mlüü ‑a pa, ’cɩcasaa ’doo ’mä ’lɩsa. ‑Maa ’n blara ’iin ’lɩ, nyɔɔ ‑pɩ ’mɩ ’jrara ’ɔ ‑pɩ diili ’n nöa’ nyra wiili ’n ’saalɩ ’wʋsi. ⁷Wiili Nyɔsʋa sraraa’ ’mɩ ibäa’ plɛklɩkalawii nɩ, ’ɔ ‑tʋ ’mɩ ‑sʋɩ ’doo ‑gälɩ ‑beere ’büti ’järä ’na fugba ‑sʋɩ ’lɩ ’nyɩ ‑pɩ ‑gʋ ’lɩgba. Sataan kälɩ ’ɛ sɔ; ’ɔɔ Nyɔsʋa ‑tʋ ’lɩ ’ɔmä ’mɩ ‑sʋɩ ’lɩ tʋ ’nyɩ ‑pɩ ’lɩgba. ⁸’N ka tää ’nyaa bibie ’Pläkänyɔɔ ɔ tʋŋlɔ ’mɩ ’lɩ ’ia ‑sʋɛlɛ dɛrɩ. ⁹’Ɔnya ‑gbala ’mɩ: «’Na ‑gbinanakʋlʋ ’n sraraa’ ‑mɩ nɩ, ’u ’kpa ‑mɩ ’kä, ’a ’fʋmlakʋ ’lɩ ’na ’klü crɛrɛ ’wʋ ‑gböösa.» ’Ia ‑gʋ ’nyaa ’lɩgbaa ’na ’fʋmlakʋ ’lɩ, ’Kriisëa ’klü ’mä ’mɩ ’lɩ kʋ. ¹⁰’A ’ia ‑gʋ ’fʋmakʋ, jejrekʋ, ’dadaakʋ, ‑gbigbanʋnʋkʋ nyra ‑sʋɩ, ’ia ’fɩɔ ma jrä ’mɩ ‑gälɩ ’Kriisëa ‑gʋ ‑bɛ dɔrʋ ’blaa ’mɩ. ’Be ’a ’taɩn ’lɩ ’n ’fʋmaa’, ’a ‑plɩɩ ’n ‑sɔɔrɔwʋ.

Dɛɛlɛ bäa’ ’Pɔɔlëa ‑sʋɩ Korɛɛntënyüüa ‑gʋ

¹¹’N bɔtɔa’ ’na ‑tɔklʋ nɩ, mlüünyɔɔa ’sa ’n ’pawii, ‑maa ’amɔ ’tuto ’mɩ. ’Amɔ nëmä ɩ ’na ‑gä ’pa, ‑bakää ’nyɩ dɛɛ bä nɩ, nyüülü ’daraa’ ’üa nyüfë apotrë kpakü nɩ, ’nyɩ ’jä dɛɛlɛ kä ’mlɩ ’ü ‑sia’ ’mɩ ’wʋ ‑a. ¹²‑Jää wiili sraraa’ nyüü ’sɩrɩ ’n bäa’ ’tasɩrɩa apotrë ’ii nrörö ’ana ‑nyɛɛ: plɛblösa ‑sʋɛa ’mlɩ, ‑saragbia tie, plɛklɩkalawii, ’nyaa srara Nyɔsʋaa ’klü dii ‑mɩdooa ’mlɩ. ¹³Dɛplɛɛ ’n nʋ ‑plɩɩ ’cɛcɩnyüü ‑mölööa ‑nyɛɛ ’i ’na ‑bɛ ’nyɩ ’ana ‑nyɛɛ nrörö le? ‑Gblɛa ’doo ’nyɩ bä ’ana në ‑gʋ. ’Ii känyrɩ, ’ii ma bʋbɔ nɩ, ’ba cere ’mɩ ’iin!

¹⁴’Ana ‑nyɛɛ ’mä ’sɔɔwʋ ji tää fa ’wʋ, ’nëmä ’sɔɔwʋ ‑gblɛ ‑a bä ’ana në ‑gʋ, ‑mää ’ana ’bɩɔ ’nyɩ ’bata, ‑maa ’ana ’mʋgbɛ ‑tɛɛ ’n ’bata. ’Be ‑mää ’jü ‑nëmä ’üa ‑gugunyüüa ‑gä ’pa. ’Üa ‑gugunyüü, ’üü kä ’ümä ’üa ‑gä ’pa. ¹⁵’Ii känyrɩ ’mɔɔlɔ nɩ, ’inya ’mɩ dɔrʋ ’wʋ käa ’mä diia ’fɩɔ ’sa, ’palɩ ’na ’mʋgbɛa ’fɩɔ ’ana ‑gʋ. ’Asɩ ’n ‑waaa ’amɩ nɩ, ’na ‑wawakʋ ’bölöklɩ ’ana plɛklɩ?

¹⁶’Sɩmɩ ’inyɩ bä, ’nyɩ ‑gblɛ ‑a bä ’ana në ‑gʋ. ‑Maa ‑mölöö nö yrʋ ’n kä, ’uu ’n nʋ ’nyaa ’kʋɛɛ ’amɩ! ¹⁷Nyüülü ’n jaa’ ’amɩ nɩ, ’n blɔ nyɔɔ ɔ ji ’amɩ dɛɛ ‑sɛ? ¹⁸’N ’jrara Titëa ’klü ɔ ji ’ana ‑nyɛɛ, ’ɔɔ ‑bɛ ‑wlajʋlɔ ’a jrea’. Titë ‑sɛ ’amɩ dɛɛ? ’Nyʋfɔ ’doolʋ ’nyraa ’ɔɔn faa’ ‑mää ’ua nʋnʋgbi ’doo anyɩ ’klaa?

¹⁹’Ana plɛ nɩnɩa sököö ana ’wlilia wii a ji ’pa? Nyɔsʋaa ’klʋɩ a ’pala wii, ’Kriisëa ’nyrɩ ’lɩ. ’Na nyüü ’amɩ, ’ana nyɔsʋaplɛ ’mä ’wʋsɔɔrɔ ’ia ‑gʋ a nö ’ia ’fɩɔlʋ. ²⁰Ŋalɛ ’bla ’mɩ ’nyɩ ‑pɩ ’ana ‑nyɛɛ jikalɩ mi ‑bɛ ’nyɩ ‑pɩ ’amɩ ’klälä ’nyɩ ’bataa’ a ’mlɩ jrä; ’ana ’mʋgbɛ ‑pɩ ’mɩ ’jä ‑pasasa ’sɩrɩ ’anyɩa’ bobo. Ŋalɛ ’blaa ’mɩ ’nyɩ ‑pɩ ’ana ‑nyɛɛ ‑taa wiili kʋa’ ‑pɩ jrä: ‑topokʋ, wasä, ’crɛ, ‑gbakɛklɛkʋ, ‑jejrekʋ, ‑gbagblɛ, bʋbɔwiia ’papakʋ nyra ’lɩcaklakʋ. ²¹Ŋalɛ ’blaa ’mɩ ’nyɩ ‑pɩ ’tɔ ‑bɛ Nyɔsʋa ‑pɩ ’mɩ ’nyüsü ’blara ’ana ’klʋɩ, ’nyɩ ‑pɩ ’wu nyüülü nʋa’ ‑balʋ ‑bɛ ünyɩa’ ’üa bʋbɔgbia ‑gʋ fio, ’üa ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ‑bɛ ’ü käa’ nʋnʋgbili plaa’ ‑fre ’lɩ, ’üa ‑gʋ.

’Pɔɔlëa ‑gälɩblörötɔ nyra ’trɔrʋ

¹’A tääfawʋ ’nëmä ’ana ‑nyɛɛ ji. « Wiia ’fɩɔ ma nëmä ’bölö nɩ, ’i kä ’imä nyüü ’sɔɔ ’aiɛ nyüü tääa mlɩ ja13.1 Deteronɔɔmë 19.15..» ²Ü nʋ käa’ ‑balʋ nyra ‑mülüa ’fɩɔ, ’nya kä ’amɩ ‑gbala, ‑bɛ ’n ‑kanyɩa’ ’ana ‑nyɛɛ bä nɩ, ’ia ‑gʋ ’n ‑jɩjra ‑bɛ ’n ‑gbala ’amɩ ’iin; ’sɩrɩ ’n ‑gba käa’ ’taɩnlɩ ’n ji käa’ ’sɔɔfa ’wʋ ’ana ‑nyɛɛ. Nɩnɩa nɩ: ama ’blöö ama ji nɩ, ’nëmä ’amɩ ‑gba ‑a ’brere. ³’Be a ’bata ’amä ’suru ’sɩrɩ ’Kriisë ’paa ’na mlɩ wii ‑bɛ ’n ’paaa’ ’iin. ’Ɔnyɩ ’fʋma ‑a ’fʋma ’ana nʋnʋgbia ’klɩ, ‑maa ’ɔa ’klü ’ɔ srara ’amɩ. ⁴‑Yɛɛ, ’ɔa ’fʋmakʋa ‑gʋ ’ɔ järä krʋa ’klɩ, ‑maa ’ɔ bälɩ Nyɔsʋaa ’klüa ’nyrɩklɩ. Ana ’mʋgbɛ a nyra ’ɔɔn bäa’ ’doo nɩ, a ’fʋma bɩa, ‑maa Nyɔsʋa ’klüa ’nyrɩklɩ nɩ, a nyra ’ɔɔn nya ’lɩbäa ana nʋnʋgbia ’mlɩ ’ana ’pɛlɩ.

⁵’Ba ’bete ’ana nyüfë ima ’daa nyɔsʋaplɛtoronyüü ’a bä! ‑Beeredɛ ’a jre ’iin ’sɩrɩ Jesu ’Kriisë bäa’ ’amɩ ’lɩ, ‑mää ’sɩ ’inyɩ bä? ’Ama ’nyɩ ’ɔɔn plɛ ‑a toro ’iibä ‑söö. ⁶’N jresaa, ’anya ’iin jrea ’sɩrɩ amɔlɔ anyɩa’ ana apotrëa ’jrʋpa wala. ⁷‑Maa ’n13.7 ’n: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: a. bibie Nyɔsʋa ’a ‑kapɩ dɛɛlɛ bʋbɔa’ nʋ. ‑Mää ’kä amä ’amɩ srara ’sɩrɩ a käa’ ‑gä, ‑mää ’imɩ ‑a. Wiili kä ’fɩɔ a ’bataa’ nɩ, ’iibä ’ba nʋ ’cɩcagbi, ‑bakää ama bobo ‑maa a wala. ⁸’Be anyɩ ’lɩ ‑a bɩa amä Nyɔsʋaa ’cɩcasa ’klɩ ka; dɛɛlɛ a käa’ amäa’ nʋ nɩ, a ‑fɛ ’jrʋpa ’cɩcasa ’mä ’klɔɔtrʋ mi. ⁹Amɔlɔ nɩ, ’i kä amɩ dɔrʋ ’wʋ ama ’fʋma, ’amɔ ’ba ‑sɔɔrɔwʋ. ’A wiili kä Nyɔsʋa a bibiea’: ’ba ‑jrɛ! ¹⁰’A ’ia ‑gʋ ’n ‑ka tʋŋlɔlɩdɛrɩ ‑bɛ ’n ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ, ’nyɩ ‑pɩ ’amɩ ‑gba ’tɔ ‑bɛ ’nyɩ ‑pɩ ’wʋsɔɔrɔ. ‑Mää ’ana bʋblɔkʋa ‑gʋ ’Pläkänyɔɔ ’nyɩ ’mɩ ’kamakʋ ’nyɩ, ’ɔ ‑nyɩ ’mɩ ’uun ’mä ’amɩ ’wʋsɔɔrɔ ‑gböösa.

‑Gälɩblörö ’trɔrʋ

¹¹’Na ‑wlajü ’amɩ ’a blö ’n blö ɔ. ’Ba bä dɔrʋ ’lɩ. ’Ba ‑nyɩgla ’ana ’klä ’kä. ’Ba ’paplaklü ’lɩ. ’Ba ’nönröwli. Abɩa fugbalɩflɛrɛkʋ bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ. ’Ia ’taɩn ’lɩ Nyɔsʋalɔ bäa’ ‑wawakʋ, ’ɔ bäa’ fugbalɩflɛrɛkʋ nɩ, ’ɔnya ’amɩ dɛrɩ bäa. ¹²’Ba ‑gbegbre ‑wlajüsa. Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ’fɩɔ ’trɛɛ ’amɩ13.12 Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ’fɩɔ ’trɛɛ ’amɩ: Grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑taa waklüülü (12) ‑jɩjra waklüü (13) ‑wälɩ..

¹³Abɩa ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gbinanakʋ, Nyɔsʋaa ‑wawakʋ nyra ’Nyüna ‑Susulu ‑maaa’ amɩ bä ’amɩ dɛrɩ. ’Asɩ i bä13.13 ’Asɩ i bä: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä, ‑bɛ ‑taa waklüü (13) bä waklüü (14) ‑gälɩ.!