1 KORƐƐNTËNYÜÜ

‑KÄTƖ ‑PƆƆKƲLƲ ’PƆƆLË FAA’

KORƐƐNTËNYÜÜ

‑Pɔɔkʋa ’mlɩa wii

Korɛɛntë bä Akaiia ‑tʋtʋ ‑gälɩa bätë kpaküa ‑tɔrʋpɩɔa bätä kpakö, ’ää bä ’saarɩ Grɛɛsëa ’blɩ. ’Äa ’mlɩa nyüü ’kɔkɔmlɛ ma ‑pʋpʋa ‑wäsɩa ‑bɛ ’ü ma nö ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’. ’Pɔɔlë ‑fɛɛɛrɛ ’lɩ ’jrʋpa ‑sʋ ’doo ‑bɛ ‑söplü ‑uundoo, ’ɔnya nrörö ’lɩ ’cɛcɩ (Akëtë 18). Asiia ‑tʋtʋ ‑gälɩa bätälä ’ü ’daraa’ Ɛfɛsë, ’ii ’Pɔɔlë bä kä ’ɔnya ‑jɩjra ‑pɔɔkʋlʋ kʋa’ ‑pɩ. ’Ia ’taɩn ’lɩ bätälä ma ’na: ’mɩʋ ma sɔ ‑pɩɔa ’fɩɔ ’kä ’ii trara ’lɩ, ’perupanyüü ma ‑sümlö ’lɩ. Üma nöa’ ’tutugbi ’ima ‑sümlö bɩa ’lɩ ‑beere bätä kpakü ‑mülüa ’mlɩ. Korɛɛntënyüülü ma toroa’ Nyɔsʋa plɛ nya dɔrɔ ’ia ‑gbili ’wʋ. ’I ’pa ’Pɔɔlë bobokʋ ‑gba, ’ɔnya fa ’üün ‑pɔɔkʋ ‑moloo (1 Korɛɛntënyüü 5.9), ’ɔnya ‑gbala ’üün ’üü ‑bɛ ’ia nyüülü ’nyɩ ’cakla.

A jre bɩa ’saa Korɛɛntënyüüa nü ‑jɩjra ’ɔɔn ’wʋ. ‑Maa ’ü ’cɛrɛ wiili ’ɔ ’kpɩa käa’ ’üün, ’ia ’pɛ kpaki ‑wälɩ. Nyüü ‑mölöö mi Korɛɛntënyüüa nʋnʋgbi ’Pɔɔlë ’klɩsrara, ’inyɩ ’nyakli ’lɩ ‑a ’nara. ‑Pɔɔkʋlʋ ’ü faa’ ’ɔɔn nɩ, ’ɔnya ’sa ’üün ‑gälɩ, ’ɔnya ’pa ’üün ‑tɔɔ ’lɩ bɩa.

’Pɔɔlë ’pa ’üün ‑tɔɔ ’lɩ wii ’kɔkɔmlɛ ‑gälɩ; ibäa’: ’cɛcɩa ‑tɩabölökʋ, ’tutudɛɛa nʋnʋkʋ, ’titiö, ‑gbɔsamlaa jijikʋ, Nyɔsʋaa jijrɛ, diili ’Nyüna ‑Susu ‑nyɛɛa’, nyra ’kuaabrea sɔsɔkʋ.

’Pɔɔlë ’cie ’ɔa nyufa ’wʋ ’ɔnya ‑gbala ’üün wiili ’ɔ kä ɩa’ ’ɔmäa’ ’üün ‑gbala. ’Ɔnya ‑gbala ’sɩrɩ ’Kriisëa ’dari ’sɔɔa ’kplarakʋ ’ii ’mrɛɛ i ‑nyɩgla ’üa ’klä ’kä. ’Ɔnya ‑gbala bɩa ’üün ‑maa nyɔɔa ‑wawakʋ ‑si diia ’fɩɔ ’wʋ.

‑Pɔɔkʋa bɩarafa ’wʋ (16.1-24), ’Pɔɔlë nya ‑gbala ’üün ’sɩrɩ ’ɔmäa’ ’üa ‑nyɛɛ ‑srörö ‑bɛ ’ɔmäa’ diili ’ü ’babaa’ ’klɩ Jerusalɛɛmëa ’pʋablanyüüa ‑gʋ ’wʋdɔrɔ; ’ɔnya cɛrɛ ’üün.

‑Jäsɩ ‑pɔɔkʋlʋ ’totroa’ ’klɩ:

’Trɔrʋ 1.1-9

’Cɛcɩnyüü ’nyɩ ɩ kä ‑a kä ’ümä ɩ ’blara, ’ü ‑nëmä ɩ ‑tɩa ‑a ’bölö 1.10–4.21

‑Sagbili nyra ’blarʋlʋ Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ ’i bäa’ ’cɛcɩnyüüa ‑tɔrʋpɩɔ 5.1–6.20

’Titiöa wii 7.1-40

Nyɔsʋa nyɔɔ kä ’ɔmä ɩ ‑pʋpʋa, ‑maa ‑mää ‑wäsɩa ‑a 8.1–11.1

’Sɩrɩ ’cɛcɩnyüü kä ɩa’ ’ümäa’ nʋ ’cɛcʋ ’lɩ 11.2–14.40

Nyüüa ’kuaabrea sɔsɔkʋ 15.1-58

Dii ’kɔkɔmlɛa wii 16.1-24

’TRƆRƲ

1.1-9

’Pɔɔlë nyra Sosëtɛnë ’trɛɛ ’cɛcɩnyüü

¹’Mɔɔ ’Pɔɔlë, ɔ bäa’ Jesu ’Kriisëa apotrëlɔ Nyɔsʋa wea’ ’sɩrɩ ’ɔ ‑waa’, ’a ’mɔɔ ‑bɛ ‑wlajʋlɔ ’ü ’daraa’ Sosëtɛnë1.1 Sosëtɛnë: Tɛ Akëtë 18.17.. ²Amɔ ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ, ’amɔ Nyɔsʋaa ’cɛcɩlɛ bäa’ Korɛɛntëbätä, ɛ Nyɔsʋa berea’ ’klɩ ’Kriisë Jesu ’lɩ, ’amɔlɔ werea’ ’kä ’ana ’kläa ’nyü käa’ ’ämäa’ ’na, nyra ü bäa’ ‑pɩɔa ’fɩɔ ü wea’ ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ’nyrɩ, ɔ bäa’ ’üa ’Pläkänyɔɔ nyra ana ’Pläkänyɔɔ.

³Abɩa Nyɔsʋalɔ bäa’ ana Tʋ nyra ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ‑gbinanakʋ, nyra plɛgälɩflɛrɛkʋ bä ’amɩ ‑gälɩ.

’Pɔɔlë ’trɛɛ Nyɔsʋa

⁴’N ’trɛɛ ’na Nyɔsʋa ’plɔʋplɔʋ ’ana ‑gʋ, ’n ’trɛɛ ’ɔɔn ’sɩrɩ ’ɔ ‑sröröa’ ’Kriisë Jesu kälɩ ‑bɛ ’ɔ ‑nyɩ ’amɩ ’ɔa ‑gbinanakʋ. ⁵’Be, ’a nyra ’ɔɔn ’a ’doo bä. ’Asɩ Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’amɩ ’bɩɔ diia ’fɩɔa ’mlɩ, wiipapakʋ nyra wiijejrekʋ nya ’si ’amɩ ’klɩ. ⁶’Kpɩkpɩakʋlʋ käläa’ ’Kriisë ‑gba, u ’a ’kplaa’ ’mʋfasa nɩ, ⁷’ia ‑gʋ Nyɔsʋaa ’srɛa dɩjɔ ’doo ’nyɩ ’makɩ ’amɩ ‑a, ’amɔlɔ ‑glaaa’ ’taɩnlɩ kä ’mlɩ ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë ’mäa’ ’ɔa nyufa srara. ⁸’Ɔɔ nëmä ’amɩ ’klü ‑nyɩ ‑bɛ ’amä ’pläa blöröfa ’wʋ ’tɔ, nyɔɔ ‑pɩ ’amɩ wii ‑gälɩ ‑tʋ ‑srɩlɩ kä ’mlɩ ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë1.8 Jrüülü kä ’mlɩ Jesu ’mäa’ ’pläa ‑gä ‑tʋ, ’ii ’ü ’daa. ’mäa’ ji. ⁹Nyɔsʋa ‑träärälɩ ’ɔa ’papawii1.9 Deteronɔɔmë 7.9., ’ɔɔ we ’amɩ, ’a nyra ’ɔa ’Jʋ, ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë, ’mä ’doo bä.

’CƐCƖNYÜÜ ’NYƖ Ɩ KÄ ‑A KÄ ’ÜMÄ Ɩ ’BLARA ’Ü ‑NËMÄ Ɩ ‑TƖA ‑A ’BÖLÖ

1.10–4.21

’Cɛcɩa ’wliklɩa nyüü ’bölötɩa

¹⁰’Na ‑wlajü ’amɩ ’n bibie ’amɩ, ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ’nyrɩklɩa ‑gʋ ’ba ’pa watu ’doo! ’Anyɩ ’bölötɩa, ‑maa ’ba ‑ma ’mʋfasa ’ana bobowlia ’mlɩ, abɩa ’ana polu bä dɛɛ ’dee. ¹¹’Na ‑wlajü ’amɩ, Kloea ‑gböölia nyüü ‑gbala ’mɩ ’sɩrɩ ‑topokʋ bäa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ. ¹²‑Jäsɩ ’i bäa’ nɩ: ‑moloo ma bälɩ ’ɔ nɩnɩa: «’Mɔɔ bä ’Pɔɔlëa nɔ», ’aiɛ: «’Mɔɔ bä Apolɔsëa nɔ», ’aiɛ: «’Mɔɔ bä Sefasëa nɔ», ’aiɛ: «’Mɔɔ bä ’Kriisë nɔ!» ¹³’Nɩnɩa nɩ, ’Kriisë sɔrɔwʋ ’sɔɔ ’wʋ? ‑Ale ’Pɔɔlë järä krʋa ‑gälɩ ’ana ‑gʋ? ‑Ale ’Pɔɔlëa ’nyrɩklɩ ’ü ’pala ’amɩ ’nɩwli? ¹⁴’Nyɩa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ ’nɩwlipa, ’n ’trɛɛ Nyɔsʋa ’ia ‑gʋ, ’ima ’nyɩ Krisëpusë nyra Gaiusë1.14 Krisëpusë: Akëtë 18.8; Gausë: Akëtë 19.29. ü kä ’doo ’n ’paa’ ’nɩwli ‑a bä. ¹⁵Nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ɔmä ’daa ’na ’nyrɩklɩ ’n ’pala nyüü ’nɩwli. ¹⁶’N ’pa bɩa Sëtefanasëa ‑gbööö ’nɩwli, ‑maa ’bala ’üa ‑pɩɔ ’nyɩ nyɔɔ ‑moloo ’nɩwli ‑a ’pa. ¹⁷’Kriisë ’nyɩ ’mɩ ‑a blɔ ’nɩwlipapakʋa ‑gʋ. ‑Maa ’ɔ blɔ ’mɩ ’mä ’Mʋfagogo ’sa; ‑bɛ ama ’sa ’ämɩ nɩ, ’nyɩ ’palɩ nyɔɔa bobowli ’mlɩ, ’nyɩ ‑pɩ jäjäkʋlɔ ’ɔ järäa’ krʋa ‑gälɩa ’jrʋ ’bla.

Nyɔsʋaa ’lɩgaglakʋ nyra ’ɔa ’klü

¹⁸Nyüülü faa’ ’mɔlɔnyʋfɔ ma ’jä ’Kriisëa krʋagälɩjäräwii nɩ, saklawii ’ü ’dara ’iin. ‑Maa amɔlɔ ’wʋa’ ’lɩmlɩ nɩ, a jre ’iin ’sɩrɩ ’i bäa’ Nyɔsʋaa ’klü. ¹⁹’Be ’i ‑jɩjra nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ ‑maa:

’Nyaa ’lɩglanyüüa ’lɩgaglakʋ bʋblɔa,

’kä ’nyaa wiijrenyüüa wiijejrekʋ ‑gblooo1.19 Esaii 29.14..

²⁰‑A ’jää ’lɩglanyɔɔ le? ‑A ’jää ‑dɔkpɩanyɔɔ le? ‑Bɛ ’plälä kʋa’ ‑pɩa dɛtɛnyɔɔ le? Nyɔsʋa ’cicri ’pläa ’lɩgaglakʋ mlüü ’lɩ. ²¹’Be Nyɔsʋaa ’lɩgaglakʋ ’lɩ nɩ, ’ɔ nʋ ’iin ’plä ‑pɩ ’lɩgaglakʋ nʋ ’ä ‑pɩ ’ɔɔn jre. ’A ’ia ‑gʋ Nyɔsʋa ’daa ’papawiili a ’paaa’ nɩ, ’ii ’ü ’daraa’ mlüü, ’inya kä Nyɔsʋa ’tʋ ’ɔmä ’iin kälɩ ‑srörö ‑bɛ ’ɔmä ’lɩmlɩ nyüülü toroa’ ’ɔɔn plɛ ’ba. ²²Juifënyüü ’bata ’ümä ‑saragbia tie ’jä, ‑bɛ grɛɛkënyüü ’bata ’lɩgaglakʋ. ²³‑Maa amɔlɔ nɩ, ’Kriisëlɔ koloa’ krʋa ‑gälɩ ’ɔa ‑gä a ‑gbala nyüü; ’inya ‑siie juifënyüüa ‑nyɛɛ1.23 ‑Dɔ nɩnɩa (Deteronɔɔmë 21.23), nyɔɔlɔ ’ü koloa’ tuu ‑gälɩ nɩ, ’ɔ busu. ’A ’ia ‑gʋ, ’üa ‑nyɛɛ nɩ, Nyɔsʋaa srörökʋ bäsaa ’kä ’ümä nyüü ‑gbala ‑maa Jesu bä Mesii (Galaatënyüü 3.13)., ‑bɛ grɛɛkënyüü1.23 grɛɛkënyüü: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «nyüülü ’nyɩa’ juifë bä». nö mlüü bäsaa. ²⁴‑Maa ‑mülü Nyɔsʋa wea’ ü bäa’ juifënyüü nyra grɛɛkënyüü nɩ, ’ü jre ’iin ’sɩrɩ ’Kriisë bäa’ Nyɔsʋaa ’klü nyra ’ɔa ’lɩgaglakʋ; ²⁵’be Nyɔsʋaa «mlüülü» ‑si nyɔɔa ’lɩgaglakʋ ’wʋ, Nyɔsʋaa ’fʋmakʋ nya ‑sɔɔrɔwʋ ’unya ‑si nyüüa ’klü ’wʋ.

²⁶’Na ‑wlajü ’amɩ, ’ba ’jä ’sɩrɩ ’a ma bäa’ ’taɩn ’lɩ Nyɔsʋa wea’ ’amɩ: nyüüa bobowlia ’mlɩ nɩ, ’lɩglanyüü ’nyɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑a ‑sümlö, ’klükänyüü ’kɔkɔmlɛ nyra nyüü kpakü ’nyɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑a ‑sümlö. ²⁷‑Maa diili nyüü ’daaa’ inyɩa’ ‑gbaa kä nɩ, ’ii Nyɔsʋa ’balɩ ’ɔnya ’blara nyɔɔa ’lɩgaglakʋ ’nyüsü; i nyüü ’daraa’ ’fʋmadii nɩ, ’a ’ii Nyɔsʋa dɔrɔwʋ ’ɔnya ’blara ’wʋsɔɔrɔa ni ’nyüsü. ²⁸Diili nyüü ’bööa’ ’klɩ, i ’ünyɩ ’daraa’ dii, diili ’nyɩa’ dɛɛ bä, ’ii Nyɔsʋa ’balɩ ’ɔnya ’ba ‑plɩɩ ‑mɩlɩ nyüü ’daraa’ dii. ²⁹’I bäa’ ’saa nɩ, nyɔɔ ’doo nyɔɔ ’doo ‑nëmä ’ɔɔn ‑tɔklʋ ’klɩ ‑a bɔtrɔ. ³⁰’Amɔlɔ nɩ, Nyɔsʋa nrörö ’amɩ ’doo ’lɩ ’amɔ ‑bɛ ’Kriisë Jesu ’sɔ; Nyɔsʋa nya nrörö ’ɔɔn ’lɩgaglakʋ ’lɩ ana ‑gʋ, ’ɔɔ Nyɔsʋa ‑srörö kälɩ ’kä ’ɔ ‑gäää amɩ ’klɩ, ’ɔnya bere amɩ ’klɩ amä ’ɔa nyüü bä, ’kä ’ɔ ’baa amɩ ‑balʋ ’lɩ. ³¹’A ’ia ‑gʋ ’i ‑jɩjra nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ ‑maa: « Nyɔɔ ma nëmä ‑tɔklʋ bɔtɔ nɩ, ’ɔ bɔtɔ ’uun diili ’Pläkänyɔɔ nʋa’, ’ia ‑gʋ1.31 Jeremii 9.23..»

’Sɩrɩ ’Pɔɔlë ’paa nyɔsʋaawii

¹’Na ‑wlajü ’amɩ, wiili ’n käa’ ’mäa’ ’amɩ ‑gbala nɩ, ’n ’tɔa’ ’ana ‑nyɛɛ nɩ, ‑mää dɛtɛkʋ ’aiɛ ’lɩgaglakʋlʋ ‑sia’ ’wʋ ‑mää ’iin ’nyɩ ja ‑bɛ ’nyɩ ’ana ‑nyɛɛ Nyɔsʋaa ‑sisiewii ’palakalɩ ji. ²’Be ’taɩn ’lɩ ’n bä käa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’na ’mlɔɔ ’daa ’nyɩ ‑pasawii ‑a jre ima ’nyɩ Jesu ’Kriisëa wiia ’doo ‑a bä, Jesu ’Kriisëlɔ koloa’ krʋa ‑gälɩ. ³’Taɩn ’lɩ ’n bä ɩa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’n ’fʋma ‑bɛ ’n tɩtrɛ, ŋalɛ ’blaa ’mɩ ‑gböösa. ⁴’Na ’papawii nyra ’na nyɔsʋaawiili ’n ’paa’ ‑bɛ nyüü ’daraa’ ’iin wii nɩ, ‑mää nyɔɔa ’lɩgaglakʋ ’nyɩ nʋ; ‑maa ’Nyüna ‑Susu ’u ’pa ’na ’papawii ’klü ‑gälɩ, ⁵’ana nyɔsʋaplɛtorokʋ ‑pɩ nyɔɔa ’lɩgaglakʋ ‑gälɩ pɩara, ‑maa ’ɛmä Nyɔsʋaa ’klü ‑gälɩ pɩara.

’Cɩca ’lɩgaglakʋ

⁶‑Bɛ wiili a ’kpɩaa’ nyüülü ‑jrɛa’ ’üa ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’lɩgaglakʋ bäsaa. ‑Mää nyɔɔa në ’lɩgaglakʋ ’nyɩ ’saabä, ‑mää nyüülü ’kamaa’ ’blɩlɩ kʋa’ ‑pɩ ü nëmäa’ ‑pɩ jä nɩ, ‑mää ’üa ’lɩgaglakʋ ’nyɩ ’saabä. ⁷Nyɔsʋaa ’lɩgaglakʋlʋ ’ɔ ‑sisre käa’ nyüü ‑gba, u ’ünyɩa’ ’wli ’nu, ’uu a ’kpɩa ’üün. Nyɔsʋa tɛrɛ kä amɩ ’ia wiijejrekʋ ’fɩɔwʋ ’ɔnya ’mä ’plä nʋ ana ’bʋalakʋa ‑gʋ. ⁸’Kamanyɔɔ ’doo ’nyɩ ‑taa ‑tʋtʋlʋa ‑gälɩ ‑a bä ɔ jrea’ ‑taa ’lɩgaglakʋlʋ. ’Üma jre ɩ ’imɩ nɩ, ’ü ‑nëmä ’Pläkänyɔɔlɔ ’sia’ ’wliklɩbʋabʋakʋ ’klɩ krʋa ‑gälɩ ‑a kolo. ⁹‑Maa ’i ‑jɩjra nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ ’kä:

Dɛɛlɛ ’nyiö ’nyɩa’ ’jä,

ɛ ’nyaklu ’nyɩa’ ’wli ’nu,

‑bɛ wiili ’nyɩa’ nyɔɔa plɛklɩ ji,

Nyɔsʋa ‑ëlere ’ia ’fɩɔ nyüülü ‑waa’ ’ɔɔn, ’üa ‑gʋ2.9 Esaii 64.3; 52.15..

¹⁰’Nyüna ‑Susu Nyɔsʋa ‑srörö kälɩ ’ɔnya srara amɩ ’iin. Nyɔsʋaa ‑Susu ’jää diia ’fɩɔ, ’u ’jää ’nɩmɩ Nyɔsʋaa ‑sisiewii. ¹¹Nyɔɔ ’plɛɛ jre nyɔɔa plɛklɩa wii le, ima ’nyɩ ’ɔa ‑susulu bäa’ ’ɔɔn ’lɩ ‑a bä? ’Asɩ nyɔɔ ’doo nyɔɔ ’doo ’nyɩ wiili bäa’ Nyɔsʋaa plɛklɩ jre ’ima ’nyɩ ’ɔa ‑Susu ‑a bä. ¹²Amɔlɔ nɩ, ‑mää ’pläa ’mlɩa ‑susu ’nyɩ amɩ ‑gälɩ bä, ‑Susulu sɔa’ Nyɔsʋaa ‑nyɛɛ ’uu bä amɩ ‑gälɩ, amä diili Nyɔsʋa ‑nyɩa’ amɩ ’flɛɛlɩ jre. ¹³‑Bɛ ’ia diili nɩ, ‑mää nyɔɔa ’lɩgaglakʋa ’nyrɩklɩ anyɩ ’pa ’imɩ, ‑maa ’lɩgaglakʋlʋ ’Nyüna2.13 ’Nyüna ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ‑Susu ’kpɩaa’ amɩ nɩ, ’asɩ a ‑gbala nyüülü ’klaaa’ Nysɔsʋaa ‑Susu2.13 nyüülü ’klaaa’ Nysɔsʋaa ‑Susu: ’I ’mrɛɛ i bä bɩa ’papawiili sɔa’ Nyɔsʋaa ‑Susua mlɩ. wiili bäa’ ‑Susua wii. ¹⁴‑Maa ’bɔɔwlɔɔnyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’jä diili sɔa’ Nysɔsʋaa ‑Susu kälɩ, ’be mlüüpawii ’ɔ ’dara ’iin. ’Ɔnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ɔmä ’iin ’wli ’nu, ’be Nyɔsʋaa ‑Susua ’doo kälɩ nyɔɔ kä ’ɔmä ‑srörö. ¹⁵Nyɔɔlɔ Nyɔsʋaa ‑Susu bäa’ ’lɩ nɩ, ’ɔɔ ’mrɛɛ ’ɔ ’nu diia ’fɩɔlʋ ’wli. ‑Maa ’ɔɔlɔ nɩ, nyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’nu ’ɔɔn ’wli. ¹⁶’I ‑jɩjra:

Nyɔɔ ’plɛɛ jre ’Pläkänyɔɔa bobowii le?

Nyɔɔ ’plɛɛ ’mrɛɛ ’ɔ ’pa ’ɔɔn ‑tɔɔlɩ le2.16 Esaii 40.13.?

‑Maa amɔlɔ nɩ, ’Kriisëa bobowli a ’klaa.

’Cɛcɩnyüü käklɛgba

¹’Mɔɔlɔ nɩ, ’na ‑wlajü ’amɩ, ’nyɩ ’amɩ ‑gba ‑a dɛtrɛ, ‑beere nyüü Nyɔsʋaa ‑Susu bäa’ ’lɩ. ‑Maa ’sɩrɩ ’a bäa’ nyüülü nöa’ wiili käa’ ’jajɛ tʋ, ‑bɛ ’a bäa’ ’jüplü ’Kriisë ’lɩ nɩ, ’a ’ia ’sa ’n dɛtrɛ ’amɩ ‑gba. ²Nyɩtɩnɩ ’n ‑nyɩ ’amɩ, ‑maa ‑mää kälɩbäjijri ’nyɩ ’amɩ ‑nyɩ, ’be ’a ‑kaaŋlʋ kälɩbäjijri mlɩbɩa. ’A ‑kaaŋlʋ ’nɩmɩ ’iin mlɩbɩa ’köklesaplɩɩa ’mʋgbɛ; ³’be ’a ‑ka nö wiili käa’ ’jajɛ ’tʋ. ‑Plɩɩ ’i ‑sia’ ‑bɛ ’a ‑ka käkläa’ wasä ’wʋ, ‑bɛ ‑gbakäklɛkʋ nyra ‑gbasɔsrɔkʋ3.3 nyra ‑gbasɔsrɔkʋ: ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. bäa’ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’ii ’nyɩ ’klaa nyüü srara ’sɩrɩ ’a bäa’ nyüülü nöa’ wiili käa’ ’jajɛ ’tʋ, ’sɩrɩ ’a ‑ka ’nyɛɛa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩa nyüüa ’saa? ⁴’Ana ‑tɔrʋpɩɔa ‑moloo ma ’daa: «’Mɔɔlɔ nɩ, ’Pɔɔlëa nyɔɔ ’n bä,» ‑bɛ ‑moloo ma ’daa: «’Mɔɔ Apolɔsëa nɔ ’n bä» nɩ, ’ii ’nyɩ srara nyüü ‑a ’sɩrɩ ’a nöa’ wiili käa’ ’jajɛ ’tʋ?

Nyüülü ’saaa’ ’Mʋfagogo

⁵Nyɔɔ ’plɛɛ bä Apolɔsë, ‑bɛ ɔ bä ’Pɔɔlë le? Nyɔsʋaa ’jrʋpafɛnyüü ’ü bä. ’Anya ‑srörö ’üün kälɩ ’anya toro Nyɔsʋa plɛ. ‑Mɔ ma bälɩ ’jrʋpalä ’Pläkänyɔɔ ‑nyɩa’ ’ɔɔn ’ää ’ɔ ‑fɛɛɛ. ⁶’Mɔɔlɔ nɩ, tuu ’n pla, Apolɔsë nya ’papa ’uun ’nɩ ‑gba, ‑maa Nyɔsʋa ’ɔɔ ’bʋala ’uun. ⁷’Ii känyrɩ, nyɔɔlɔ plaa’ ’uun ‑bɛ ‑mɔlɔ ’papaa’ ’uun ’nɩ ‑gba ’nyɩ dɛɛ ‑a nʋ. Nyɔɔlɔ ’ɔ nʋa’ dɛɛ nɩ, ’ɔɔ bä Nyɔsʋa, ’be ’ɔɔ ’bʋala ’uun. ⁸Nyɔɔlɔ plaa’ tuulu ‑bɛ ‑mɔlɔ ’papaa’ ’uun ’nɩ ‑gba nɩ, ’ü bä dɛɛ ’dee; ‑bɛ ‑moloo ma bälɩ nɩ, ’sɩrɩ ’ɔa ’jrʋpa bäa’ nɩ, ’asɩ Nyɔsʋa ’mä ’ɔɔn ’pɛɛ. ⁹’Be a nyra Nyɔsʋa ‑fɛɛɛrɛ ’jrʋpa ’wʋ. Nyɔsʋaa putu nyra Nyɔsʋaa nyuku ’a bä.

¹⁰’A ‑gbinanakʋlʋ Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’mɩ ’ua ’nyrɩklɩ ’n ‑fɛɛɛrɛ ’jrʋpa ’mʋfa nyukupanyɔɔa ’sa, ’nyaa ’sri ’ua ‑toko ’kä, ‑bɛ nyɔɔ ‑moloo ’jrara ’ua ‑gälɩ nyuku. ‑Maa ‑moloo ma bälɩ ɔ ‑tre ’sɩrɩ ’ɔmäa’ ’ua ‑gälɩ nyuku ’paladɛɛ nʋ. ¹¹’Be nyɔɔ ‑moloo ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’sri nyukua ‑toko ‑mölöö ’kä ima ’nyɩ ‑mälä ’sria’ ’kä ‑a bä, ’iibä: Jesu ’Kriisë. ¹²‑Bakää nyɔɔ ’nyɩ nʋ ‑sika, ’ɔnyɩ nʋ ’pɔlɔsika, ’perubʋatäkë, tii, ’sipi ‑ale ‑sragbɩ, ɔma ’pala nyukua ‑tokolä ’sria’ ’kä, ’äa ‑gälɩ nyuku nɩ, ¹³nyüü nya ’jrʋpalä ‑moloo ‑fɛɛɛrɛa’ ’lɩ ‑gälɩ ’jäa. ’Inya ‑fälɩ ’cerea ‑gätʋtaɩn ’lɩ. ’Ia ‑srɩlɩ nya kapu käa, ’kä kapulu nya nyɔɔ o nyɔɔa ’jrʋpa srara ’sɩrɩ ’ä bäbläa’ ’lɩ. ¹⁴Nyukulu ’palaa’ ’lɩ ‑gälɩ ma nyɔnyrɔ nɩ, ’ia nyɔɔlɔ nya ’pɛrɛa. ¹⁵Nyɔɔa nʋnʋdɛɛ ma fi nɩ, ’ɔ ‑nëmä dɛɛ ‑a ’jä; nyɔɔlɔ nya ’lɩmlɩwʋa, ‑maa ’inya ‑beere ’sɩrɩ ’ɔ ‑sröröa’ kapu ’lɩ.

¹⁶’Anyɩ ’saa ‑a jre ’sɩrɩ ’a bäa’ Nyɔsʋaa Nyuku, ‑bɛ Nyɔsʋaa ‑Susu kʋa’ ’amɩ ’lɩ? ¹⁷Nyɔɔ ma ‑gblooo Nyɔsʋaa Nyuku, Nyɔsʋa nya ’ia nyɔɔlɔ ‑gbloooa; ’be Nyɔsʋaa Nyukulu paa’, ’uu ’a bä.

Ana ’fɩɔ bä ’Kriisëa nyüü

¹⁸Nyɔɔ ’nyɩ ‑trɔɔrɔ ’ɔa nyufa. Nyɔɔ ma bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑bɛ ɔma bobo ’ɔ ‑glalɩ ‑beere nyüülü bäa’ ‑taa ‑tʋtʋlʋa ‑gälɩ nɩ, ɔ pa mlüü ‑bɛ ’ɔmä ’tasɩrɩ ’lɩgla! ¹⁹’Be ’pläa ’mlɩa ’lɩgaglakʋ bä mlüü Nyɔsʋaa ’klɔɔtrʋ. ’I ‑jɩjra:

Nyɔsʋa ’kplaa ’lɩglanyüü ’üa yrʋa ‑gbasi mlɩ3.19 Jɔɔbë 5.13..

²⁰’I ‑jɩjra ’sɔɔwʋ:

’Pläkänyɔɔ jre wiili ’lɩglanyüü boboa’, ’ɔ jre ’iin ’sɩrɩ ’inyɩa’ ‑gbaa kä3.20 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 94.11..

²¹’Ii känyrɩ, nyɔɔ ’nyɩ ‑gbalɩ nyüüa ‑gʋ; ’be ’amɔ kä ’ia ’fɩɔ: ²²‑bɛ ’Pɔɔlë, Apolɔsë, Sefasë, ’plä, ‑bɛ ’klä, ’aiɛ jäjäkʋ, ’köklesaplɩɩa dii, ‑ale ‑sraakäpɩa ni, ’amɔ kä ’ia ’fɩɔ, ²³’Kriisë kä ’amɩ, Nyɔsʋa nya kä ’Kriisë.

’Kriisëa Apotrë

¹’Ii känyrɩ ’ba ’jä amɩ ‑beere ’Kriisëa ’jrʋpafɛnyüü nyra nyüülü käläa’ Nyɔsʋaa ‑sisiewiia wii ‑gbaa ’papakʋ. ²’Pɩrɩgälɩ nɩ, wiili nyüü ’batraa’ nyüülü käläa’ diia wii ‑gbaa nʋnʋdiia ’mlɩ nɩ, ’ü kä ’ümä nyüü srara ’sɩrɩ ’ü bäa’ plɛtoronyüü. ³Ima ’daa ’na ’pɛlɩ nɩ, ‑bakää ’i bäa’ ’amɔ, ’aiɛ nyüüa tropina ma ’bölö ’mɩ ‑gä ‑gälɩ nɩ, wiijie bäsaa. ’Na ’mʋgbɛ ’nyɩ ‑tʋ ’na ‑gä ‑a; ⁴’be ’na bobowli ’nyɩ ’daa ’mɩ ‑a, ’n ‑kaaŋlʋ bɩa ’daa ’n ‑gäklɩ Nyɔsʋaa ’klɔɔtrʋ. ’Pläkänyɔɔ, ’ɔɔ ‑tʋʋä ’na ‑gä. ⁵’Ii känyrɩ ’anyɩ tɩ ’taɩnlɩ ‑trääräa’ ’lɩdɛrɩ ’anyɩ ‑tʋ ‑gä. ’Ba ‑glaaa ’Pläkänyɔɔ. Diili ‑sisrea’ ’jöjrüükpü ’lɩ nɩ, ’ɔnya ’iin ‑srɩ ’klɩ jaa, ’kä ’ɔnya bobowiili ‑sisrea’ nyɔɔa plɛklɩ srara. ’Kä Nyɔsʋa nya nyüü ’bʋala, ‑moloo ‑bɛ ’ɔa ’bʋalakʋ.

⁶’Na ‑wlajü ’amɩ, wiili ’n ‑gbalaa’ ‑plɩɩ ’amɩ nɩ, ’mɔɔ nyra Apolɔsë ‑gälɩ ’n tɛ ‑bɛ ’n ’paa wii ’ana ‑gʋ. ’A ‑pɩ wiili ‑jɩjraa’ ‑gälɩ ’pɩ: ’a ‑pɩ ’lɩgba nyɔɔ ’dooa dɛrɩbäbäkʋa ‑gʋ, ’a ‑pɩ ’üün ’klɩkakla. ⁷Nyɔɔ ’plɛɛ ‑gbala ’amɩ ‑maa ’a ‑si ‑mölöö ’wʋ le? Dɛplɛɛ Nyɔsʋa ’nyɩ ‑mɩ ‑nyɩ ‑bɛ ‑klaaa le? ‑Bɛ Nyɔsʋa ma ‑nyɩ ’amɩ ’ɛɛn nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’a ‑gbaaalɩ ‑beere ‑mää ‑nyɩnyɩdɛɛ ‑a le? ⁸’Anya ’a dö! ’Anya ’a ’bɩɔ ji! Anyɩ ’amɩ ‑gba ‑a ji ’anya nʋ ’kɩɩ! ’N ’bata ’ba bä ’kasa ’kɩɩ, ‑bɛ ana ’fɩɔ ’mä ’kɩɩ bä, a nyra ’amɩ kɔsɔ! ⁹’Be ’n jresa Nyɔsʋa ‑tʋ amɔ bäa’ apotrë dɛrɩ ‑beere nyüü ’ü ’paa’ jäjäjie ’lɩ: a ‑beere ‑taa4.9 ‑Kätɩsa nyüülü ’ü ma ’paaa’ jäjäjie ’lɩ nɩ, ‑saplɛ kpakia ’mlɩ ’ü fa ’üün ’kä ’üü ‑bɛ klaklamlaa ‑fuuö., amɔ ’pläa ’fɩɔ ’jäjrä ’aanjë nyra nyüüa ’klʋɩ. ¹⁰Amɔlɔ nɩ, sakla amɩ ’Kriisëa ‑gʋ, ‑maa ’amɔlɔ nɩ, ’a bä ’Kriisë ’lɩa ’lɩglanyüü. A ’fʋmlakälɩ, ‑maa ’a bäläkälɩ, ’ünyɩ ’dara amɩ nyüü ‑a, ‑maa ’ü ‑träärälɩ ’amɩ. ¹¹Sɔ ’ia ’taɩn ’lɩ ‑a ji ’saarɩ ‑gälɩ, a ‑ka bä ‑gbëka nyra ’mamlatʋa ‑sʋɩ ’lɩ, anyɩ ’koti ‑a kä, ’ü nö amɩ ‑gbigba, a kä amä ‑pɩɔ o ‑pɩɔ ‑srörö. ¹²Ana ’mʋgbɛ nʋ wlu anya ‑fɛ ’jrʋpa ‑gböösa, ’i sɩara amɩ. Nyüü ma ‑jejre amɩ nɩ, ’nɩ a ’paa ’üün; üma nʋ amɩ bʋbɔgbi ‑gba nɩ, a ’nyiere ’iin ’klɩ. ¹³Nyɔɔ ma ’pa ana ‑gʋ bʋbɔwii nɩ, a ’paa ’ɔa ‑gä ’cɩcasa. Kolo ‑nyɛɛ ’kä ‑a ji ’saarɩ ‑gälɩ, anya ’a ’pläa kätëë nʋ, cacɩlɩ nyüüa ’fɩɔ bebea’ ’klʋɛɛ, ’ii a bä.

’Pɔɔlë ’paa Korɛɛntënyüü ’klü ’lɩ

¹⁴‑Mää ’ana ’nyüsü ’blarakʋa ‑gʋ ’nyɩ ‑jɩjra ’amɩ ’wʋ; ‑maa ‑wawajüa ’sa ’n ’paa ’amɩ ‑tɔɔ ’lɩ. ¹⁵‑Bakää nyüülü ’kpɩaa’ ’amɩ ’Kriisëa plɛtorokʋa ‑srɩ ’nyɩ ‑pɛ nɩ, ’anyɩ tʋɩɩ ’kɔkɔmlɛ ‑a kä. ’Mɔɔ bä ’ana tʋ ’Kriisë Jesu ’lɩ, ’be ’mɔɔ ’saralɩ ’amɩ ’Mʋfagogo. ¹⁶’Ia ‑gʋ, ’n ’jrara ’ana ’klü ’amä ’na ’sa nʋ. ¹⁷’A ’ia ‑gʋ ’n ja ’amɩ Timotee, ’na ‑wawajʋ, ɔ ‑trääräa’ ’lɩ ’Pläkänyɔɔ, ’ɔmä ’amɩ plɛpa ’sɩrɩ ’na ’nyɛnyɛdɛɛ bäa’ ’Kriisë ’lɩ. ’A ’i ’n ’kpɩara ‑pɩɔa ’fɩɔ ’cɛcʋa ’mlɩ.

¹⁸Nyüü bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ, ’ü ‑gbaalɩ ‑beere ’n ‑ka ‑nëmä ’amɩ ’jäkalɩ ‑a ji. ¹⁹‑Maa Nyɔsʋa ma ’nyie, ’nyaa ‑plɩɩ ’ana ‑nyɛɛ jia ’mä nyüülü ‑gbaalɩa ’klü ’jä, ‑maa ‑mää ’üa ’papawiia ‑gʋ ’nyɩ ji. ²⁰’Be Nyɔsʋaa ’kamaplä ’nyɩ ’papawiia ’doo ‑a bä, ‑maa ’klüa wii bäsaa. ²¹Dɛplɛɛ ’a ’bata le? ‑A ja ‑gbalɛfu ‑a ji, ‑ale ‑a ja plɛlɛ ’sia’ ‑wawakʋ nyra plɛböblökʋ ’klɩ?

‑SAGBILI NYRA ’BLARƲLƲ NYƆSƲA ’NYƖ ’BATAA’’I BÄA’ ’CƐCƖNYÜÜA ‑TƆRƲPƖƆ

5.1–6.20

‑Sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ bä ’cɛcɩnyüüa ‑tɔrʋpɩɔ

¹A ’nrörö ’plɔʋplɔʋ nyüüa mlɩ wii ’wli ’ana ’pɛlɩ. Nyüü nɩnɩa ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ’inyɩa’ ’nɩmɩ nyüülü ’nyɩa’ Nyɔsʋa jrea ‑tɔrʋpɩɔ bä nɩ, ’ii ’a nö. ’Ü nɩnɩa ’ana ‑tɔrʋpɩɔa nyɔɔ ’ba ’ɔa tʋ ’ŋlʋʋ kälɩ! ²’I kä ’imä ɩ ’amɩ ‑gbapa ‑gböösa, ’amä ’nɩmɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ’ia nyɔɔlɔ ’ba. ‑Maa ’lɩ ’a ‑gbaa! ³’Mɔɔlɔ nɩ, ’nyɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑a bä, ‑maa ama bobo ’n bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ. ’Ii känyrɩ, ’sɩrɩ ’mä ɩa’ ’ɔa ‑gä ’bö nɩ, ’ii ’n ‑gbala ’amɩ ‑beere ’sɩrɩ ’n bäa’ ‑plɩɩ. ⁴’Ama trara ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ’nyrɩklɩ nɩ, ’na bobowli, ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa ’klü, ‑bɛ ’amɔ, bä ‑pɩɔ ’doo ’wʋ5.4 ’Kriisë … ’Kriisë: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.. ⁵’Ba ’sara ’ia ’sama nyɔɔlɔ Sataan kälɩ, ’ɔa ’jajɛ ’mä bʋblɔ, ‑bɛ ’ɔa ‑susu ’mä ’lɩmlɩwʋ ’Pläkänyɔɔ Jesua ‑srɩ ’lɩ.

⁶’Ana ’lɩgbagbakʋ ’nyɩ ’na ‑a ’na! ’Anyɩ ’saa ‑a jre levurë jie, ’ii ’jrara bɔtɔfarinëa ’fɩɔ? ⁷’Ba ’ba ’ana ‑gba ‑kätɩ levurë5.7 ‑kätɩ levurë: ’Iili nɩ, ’ii ‑beere juifëa ’brea ‑dɔ ’lɩ, ’sɩrɩ ’ü ma nöa’ ’Paakëa ‑glɩsɩglɩsɩ: ‑glɩsɩglɩsɩ ma nëmä ’lɩjrä nɩ, ’ü ma ’baalɩ levurëa ’fɩɔa ‑pi nyüköli (Ɛgësɔɔdë 12.8,20) ’kä ’ü ma nö ‑bablëëjʋ ’kä ’ü ma ’saa ‑gbɔ, ’kä ’ü ma jö ’flɔɔlʋ kä ’mlɩ ’nyɩa’ levurë bä. ’Ia ’fɩɔlʋ mia’ blö nɩ, ’Kriisë ’lɩ ’i blörö., ’amä bɔtɔfarinë dëdrä bä. Nyüülü levurë ’nyɩa’ ’lɩbä nɩ, ’ia nyüü ’a bä, ’be ana ’Paakëa ‑gʋ ’Kriisë ’sara ‑gbɔ ’lɩ ana ‑gʋ. ⁸’Ii känyrɩ, a nʋ ‑glɩsɩglɩsɩ ‑maa anyɩ ’cakla ’ɛɛn ‑kätɩ levurë, anyɩ ’cakla ’ɛɛn bʋbɔgbi nyra plɛbʋbɔkʋa levurë. ‑Maa a nʋ ’flɔɔlʋ ’nyɩa’ levurë kä, amä ‑glɩsɩglɩsɩlɛ nʋ, ’iibä ’nyünanakʋ nyra ’cɩcasa.

⁹’N ja ’amɩ ‑pɔɔkʋ ’doo, ’nyaa ‑gbala ’amɩ ’sɩrɩ ’a nyra nyüülü nöa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’, ’a nyra ’üün ’nyɩ kʋ ‑pɩɔ ’doo ’wʋ. ¹⁰‑Mää nyüülü ’nyɩa’ nyɔsʋaanyüü bä ‑bɛ ü ’paaa’ ‑sagbili ’nyɩ ’daa, ‑mää tɛkänyüüa ’fɩɔ ’nyɩ ’daa, ’inya ’nyɩ bɩa ’jejienyüüa ’fɩɔ bä, ‑mää bɩa ‑wäsɩapʋpʋanyüü ’nyɩ bɩa ’daa. Ima ‑gä ɩ ’ia ‑gä nɩ, ’anya ɩ ’blɩa ’mlɩ sɔa ’la! ¹¹Wii ‑mɩlɩ ’n jaa’ ‑plɩɩ ’amɩ ɔ nɩ, ’iibä nyɔɔ ma ’daa ’cɛcɩnyɔɔ ’ɔ bä, ‑bɛ ɔma nʋ ‑sagbili, ’aiɛ ɔma kä tɛ, ɔma ‑pʋpʋa ‑wäsɩa nɩ, ɔma bä nyüüsrɛnyɔɔ, ’aiɛ ɔma bä ’nʋblanyɔɔ ’aiɛ ’jejienyɔɔ nɩ, ’a nyra ’ia ’samaa nyɔɔ ’nyɩ tara ’wʋ ’plɔʋ. ¹²’Mɔɔ kä ’mä nyüülü ’nyɩa’ Nyɔsʋa jrea ‑gä ‑tʋ? ‑Mää ‑mülü bäa’ ’cɛcɩnyüüa ‑tɔrʋpɩɔ, ‑mää ’üa ‑gä ’a ‑nëmä ‑tʋ? ¹³‑Mülü ’nyɩa’ Nyɔsʋa jre nɩ, Nyɔsʋa nëmä ’üa ‑gä ‑tʋ. ’I ‑jɩjra ‑maa: «’Ba ’ba ’ana ‑tɔrʋpɩɔ plɛbʋbɔnyɔɔ5.13 Deteronɔɔmë 17.7. ’Asɩ ’i ‑jɩjra ‑kätɩ grɛɛkëwii ’lɩ ‑Kätɩ Kuöa ‑pɔɔkʋa ’mlɩ..»

’Cɛcɩnyüü ’nyɩ fafla tropina ’lɩ ‑a

¹‑Asɩ ’a nʋ ‑bɛ ‑moloo nyra ‑moloo ma ’blara ’ana ‑tɔrʋpɩɔ, ‑bɛ ’a tɩɛ ‑plɩɩ nyɔsʋaanyünanyüü ‑bɛ ’a mö nyüülü ’nyɩa’ ’klɩgä, ’üa ‑nyɛɛ ‑gä ‑träärä le? ²’Anyɩ ’saa ‑a jre ’sɩrɩ nyɔsʋaanyünanyüü ’mäa’ ’pläa ‑gä ‑tʋ? ‑Bɛ ’a nëmäa’ ’pläa ‑gä ‑tʋ nɩ, ’anyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’amä ’samaa wii ‑jie dɛtɛ? ³’Anyɩ ’saa ‑a jre amɔ nëmä ’aanjëa ‑gä ‑tʋ? ‑Bɛ! Anyɩ ’lɩ ‑a bɩa amä wiili bäa’ ana ‑tɔrʋpɩɔa ‑gä tʋ? ⁴‑Bɛ dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’samaa wii ma jrä ’amɩ ‑gälɩ, ‑bɛ ’a mö nyüülü ’cɛcɩnyüü ’nyɩ ’jäa’ ’wʋ, ’üa ‑nyɛɛ ‑gä ‑träärä le? ⁵’I bä ’ana ’nyüsü, ’a ’ia ‑gʋ ’n ‑gbala ’amɩ. ’Lɩglanyɔɔ ’doo ’nyɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑a bä ’ɔmä ‑wlajülüa ‑gä ‑tʋ? ⁶‑Maa nyüülü ’nyɩa’ ’cɛcɩnyüü bä, ’üa ’klɩ ‑wlajü fafla tropina ’lɩ!

⁷‑Plɩɩlɩ ’i ‑sia’ ‑bɛ ‑mölöö faa’ ‑mölöö ‑jria ’klɩ nɩ, ’ii ‑gbala nyüü ’sɩrɩ ’a blö ’a ‑kloklo! ’I ‑si ’nɩmɩ ’wʋ ’ba ’nyiere wiili ’nyɩa’ ’na ’klɩ. Nyɔɔ ma nʋ ’amɩ bʋbɔgbi ‑gba nɩ, ’i ‑siwʋ ’ba ’nyie ɔ ’ba ’amɩ ’ana käkädiia ’fɩɔ kälɩ. ⁸‑Maa ’ama ‑gölö bʋbɔgbi ’a nö, ‑bɛ ’a ’jie ‑mölöö! ‑Bɛ ü ’a ’baaa’ käkädii kälɩ nɩ, ’ana ’cɛcɩwlajü bäsaa! ⁹’Anyɩ ’saa ‑a jre ’sɩrɩ nyüülü ’nyɩa’ ’klɩgä ‑nëmäa’ kʋfa Nyɔsʋaa ’kamapläa ’mlɩ kälä? ’Anyɩ ‑trɔɔrɔ ’ana nyüfë: nyüülü ’nöa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ nyra ‑wäsɩapʋpʋanyüü, nyüülü ’paa’ bätësa, nyra nyüberülü ‑bɛ nyɩberü ’piea’6.9 Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑taa waklüülü (9) ‑jɩjra waklüü (10) ‑gälɩ., ¹⁰’jejienyüü, tɛkänyüü, ’nʋblanyüü, nyüüjejrenyüü, ’üa ’fɩɔlü ‑nëmä kʋfa Nyɔsʋaa ’kamapläa ’mlɩ ‑a kälä. ¹¹‑Bɛ ’asɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö ma bä. ‑Maa ’anya ’a ‑gbafuto, ’anya ’a ’klɩbere Nyɔsʋaa ‑gʋ, ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë nyra Nyɔsʋaa ‑Susua ’nyrɩklɩa ‑gʋ, Nyɔsʋa ’daa ’a ‑gäklɩ.

Ana fugba bä Nyɔsʋaa ‑Susua kʋfa

¹²’N ’mrɛɛ ‑a nʋ diia ’fɩɔ. ‑Yɛɛ, ‑maa diia ’fɩɔ ’nyɩ ’mɩ ‑gba ‑a ’nara. ’N ’mrɛɛ ‑a nʋ diia ’fɩɔ, ‑maa ’nyɩ ’bata ’bata ‑a dɛɛ ’dee ’mä ’mɩ ’kama. ¹³«Jijrɛ bä ‑gua dɛɛ, ‑gu nya bä jijria dɛɛ.» Nyɔsʋa nya ’ia ’sɔɔlʋ bʋblɔa. Nyɔɔa fugba ’nyɩ nrörö ‑a nrörö ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ a ‑gʋ: ’ä nrörö ’Pläkänyɔɔa ‑gʋ, ‑bɛ ’Pläkänyɔɔ bä ‑plɩɩ fugbaa ‑gʋ. ¹⁴’Be Nyɔsʋa ’ba ’Pläkänyɔɔ jäjäa ‑tɔrʋpɩɔ, ’ɔnya bɩa ’ɔa ’klü nʋa ’kä ’ɔnya amɩ jäjäa ‑tɔrʋpɩɔ ’ba.

¹⁵’Anyɩ ’saa ‑a jre ’sɩrɩ ana fugba bäa’ bɩa ’Kriisëa fugbaa ’pɛ ‑mɩdee? ’I ’na ‑plɩɩ ’kä nyɔɔ ’mä ’ɔa fugbalä bäa’ ’Kriisëa fugba ’pɛ ’wʋdɔrɔ, ’ɛ nyra ’tutuŋlʋʋa fugba ’mä dɛɛ ’dee bä? ’Klaaklä! ¹⁶‑Ale ’anyɩ ’iin jre ‑a jre ’sɩrɩ nyɔɔlɔ ‑bɛ ’tutuŋlʋʋ ’piea’ nyra ’ɔɔn ’sɔ bäa’ nyɔɔ ’doo? ’Be ’i ‑jɩjra: «’Üa ’sɔɔ nya ’jajɛ ’dee bäa6.16 Jenɛɛsë 2.24..» ¹⁷‑Maa nyɔɔlɔ nyra ’Pläkänyɔɔ ‑maa’ nɩ, ’üa ‑susu bä ’doo.

¹⁸’Ba fɔlɔ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ ’klɩ! ‑Balʋlʋ kä ’fɩɔ nyüü ’mrɛɛa’ ’ümäa’ nʋ nɩ, ’unyɩ fugbaa ’mlɩ ‑a bä. ‑Maa ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ nɩ, nyɔɔa ma nʋ ’umɩ nɩ, ’ɔa ’mʋgbɛa fugba ’ɔ nö ‑balʋ ‑gba. ¹⁹‑Ale ’anyɩ ’iin jre ‑a jre ’sɩrɩ ’ana fugba bäa’ ’Nyüna ‑Susulu Nyɔsʋa ‑nyɩa’ ’amɩ ’ua nyuku? ’Anyɩ ’ana ’mʋgbɛ ‑a kä. ²⁰’Be Nyɔsʋa ’pɛɛ ‑gböösa, ’ɔnya ’mä ’amɩ kä. ’Ii känyrɩ, ’a kä ’amä ’ana fugba nyra ’ana ‑susulu Nyɔsʋa käa’6.20 nyra ’ana ‑susulu Nyɔsʋa käa’: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. nʋ, ’amä ’ɔɔn ’bʋala.

’TITIÖA WII

7.1-40

’Titikʋ

¹Wiili ’a ’betrea’ ’mɩ ’lɩ, ‑pɔɔkʋlʋ ’a jaa’ ’mɩa ’mlɩ nɩ, ’i ‑siwʋ ’kä nyɔɔ ’nyɩ ‑fɛ ’ŋlʋʋ ‑gba. ²‑Maa nyüülü ‑pɩa’ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ nʋ nɩ, ’i ‑siwʋ nyɩbɛrʋ ma bälɩ ɔ kä ’ɔa ’ŋlʋʋ, ’ŋlʋʋ ‑bɛ ’ɔa dʋɔ bɩa. ³Abɩa dʋɔ ‑fɛ ’ɔa ’ŋlʋʋ ‑gba, ’kä ’ŋlʋʋa ’mʋgbɛ nö bɩa dɛɛ ’dee ’ɔa dʋɔ ‑gba. ⁴‑Mää ’ŋlʋʋ ‑kanyɩ ’ɔa fugba kä, ’ɔa dʋɔ kä ’ämɩ. Dʋɔa ’mʋgbɛ ‑kanyɩ ’ɔa fugba ‑a kä, ’ɔa ’ŋlʋʋ kä ’ämɩ. ⁵‑Moloo ’nyɩ blara ‑moloo ’klɩ ima ’nyɩ su nyra7.5 su nyra: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. nyɔsʋabibiekʋa ‑gʋa ’doo ‑a bä, ‑maa ’ba ’nönröwli ‑kätɩ. ‑Maa ima ‑si nɩ, ’ba ’blöödɛrɩ, Sataan ‑pɩ ’amɩ ’traɩn ’ama ’nyɩ ’ana plɛ ‑a ’kpla. ⁶‑Mää ‑dɔ ’nyɩ ’saabä, ‑maa ’ama nʋ ’imɩ nɩ, ’i ’na. ⁷’N7.7 Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «’Be ’n ’bata ɩ». ’bata ɩ abɩa nyüüa ’fɩɔ ‑beere ’mɔɔ; ‑maa nyɔɔ ‑moloo ma bälɩ nɩ, Nyɔsʋa ‑nyɛɛ ’ɔɔn ’ɔa ’klü: ‑moloo ‑bɛ ’ɔa ’klü, ‑moloo ‑bɛ ’ɔa ni.

⁸Nyüülü ’nyɩa’ ’ti nyra ’kusroŋlëgë ’n ‑gbala, üma tɩɔrɔ ’na ’saa nɩ, ’i ’na. ⁹‑Maa üma ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’ümä ’üa plɛ ’kpla nɩ, ü ’ti. ’I ‑siwʋ ‑a ‑tii ’kä ‑mä fi ‑sapapakʋa ’tʋa ‑gʋ.

¹⁰’Amɔlɔ ’tia’, ‑jäsɩ ’n ‑gbaa’, ‑mää ’na ’mlɔɔ ’nyɩ ’iin pa, ‑maa ’Pläkänyɔɔ ’pa ’imɩ: ’ŋlʋʋ ’nyɩ kä ‑a kä ’ɔmä ’ɔa dʋɔ ‑gbasɔ. ¹¹‑Maa ’ɔma sɔ ’ɔɔn ‑gba nɩ, ’ɔ ‑kanyɩ ’ti, ’aiɛ ɔ ‑bɛ ’ɔa dʋɔ ’nönröwli ’ɔmä ’lɩdɛrɩ ’blöö. Nyɔɔa ’mʋgbɛ ’nyɩ kä ‑a kä ’ɔmä ’ɔa ’ŋlʋʋ prɛ.

¹²’Amɔ nyüü ‑mülü nɩ, ‑mää ’Pläkänyɔɔ ’nyɩ ’iin ’pa, ‑maa ’nɩnɩa nɩ: ’cɛcɩnyɔɔ ma kä ɩ ’ŋlʋʋlɔ ’nyɩ toroa’ nyɔsʋaplɛ nɩ, ‑bɛ ’ŋlʋʋlɔ ‑ka ’nyiea’ ’ɔmäa’ ’ɔɔn kä nɩ, ’ɔnyɩ kä ‑a kä ’ɔmä ’ɔɔn prɛ. ¹³‑Bɛ ’ŋlʋʋ ma kä ɩ dʋɔlɔ ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ nɩ, ‑bɛ ɔma ‑ka ’nyie ’ɔmä ’ɔɔn kä nɩ, ’ɔnyɩ kä ‑a kä ’ɔmä ’ɔɔn ‑gbasɔ. ¹⁴’Be dʋɔlɔ ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ nɩ, ’ɔ kpëträ ’ɔa ’ŋlʋʋa ‑gʋ; ‑bɛ ’ŋlʋʋlɔ ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ nɩ, ’ɔ kpëträ ’ɔa dʋɔa ‑gʋ. Ima ’nyɩ ɩ ’iin ‑a bä nɩ, ’üa ’jü nya ‑beere nyüülü ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ, ‑maa ima bä ’iin nɩ, Nyɔsʋa nya ’üün ’klɩberea. ¹⁵‑Mɔlɔ ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ ma ’daa ‑mɔlɔ ’ɔ sɔ ‑gba nɩ, ɔ mi. Ima bäsaa nɩ, nyɔɔlɔ ’aiɛ ’ŋlʋʋ bäa’ ’cɛcɩnyɔɔ nɩ, ’ɔ ’wlalɩkä, ’be Nyɔsʋa nɩnɩa a ’ba ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑yrɛ. ¹⁶‑Mɔ, ’ŋlʋʋ ɔ bäa’ ’cɛcɩŋlʋʋ ‑nyɩ ’saa ‑a jre ‑mrɛɛ ‑a känyrɩ ’kä ‑na dʋɔ nya ’lɩmlɩwʋ? ‑Na ’mʋgbɛ, dʋɔ, ‑nyɩ ’saa ‑a jre ’sɩrɩ ‑mrɛɛɛ ‑a fala ‑na ’ŋlʋʋ ’lɩmlɩbabakʋ ’lɩ?

’Ba bä ’sɩrɩ ’a bäa’ ‑bɛ Nyɔsʋa wea’ ’amɩ

¹⁷‑Moloo ma bälɩ ɔ kʋ ‑plɩɩlɩ ’Pläkänyɔɔ7.17 ’Pläkänyɔɔ: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: Nyɔsʋa. ‑tʋa’ ’ɔɔn, ’sɩrɩ ’ɔ bä käa’ ‑bɛ Nyɔsʋa7.17 Nyɔsʋa: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Pläkänyɔɔ. wea’ ’ɔɔn. ’Ii ’n ’kpɩara ’cɛcʋa ’fɩɔa ’mlɩ. ¹⁸‑Moloo ma ’bölö kä ‑bɛ Nyɔsʋa ma we ’ɔɔn nɩ, ɔ bäsaa. Nyɔɔ ma ’nyɩ kä ’bölö ‑a ’bölö ‑bɛ Nyɔsʋa ma we ’ɔɔn nɩ, ’ɔnyɩ ’daa ’ɔmä ’bölö. ¹⁹Nyɔɔa ’böbökʋ ’nyɩ dɛɛ ‑a bä, ‑bɛ nyɔɔ ma ’nyɩ ’bölö ‑a ’bölö ’inyɩ dɛɛ ‑a bä; wiili bäa’ wii nɩ, ’iibä Nyɔsʋaa ‑dɔa ’lɩträäräkʋ. ²⁰‑Moloo ma bälɩ ɔ bä ’sɩrɩ ’ɔ bä käa’ ‑bɛ Nyɔsʋa wea’ ’ɔɔn. ²¹‑Bɛ ‑geei bä kä ‑bɛ Nyɔsʋa we ‑mɩ? ‑Na plɛ ’nyɩ ‑taaralɩ ’ia ‑gʋ! ‑Maa ‑ama ’mrɛɛ ‑mä ‑geeidɛɛ ’lɩ sɔ nɩ, sɔ ’lɩ dotro. ²²’Be ‑geeilɛ ’Pläkänyɔɔ wea’ nɩ, ’ɔ ‑kanyɩ ‑geei ‑a bä. ’Pläkänyɔɔ kä ’ɛmɩ. ’Asɩ nyɔɔlɔ ’nyɩa’ ‑geei bä ‑bɛ Nyɔsʋa wea’ bä ’Kriisëa ‑geei. ²³Nyɔsʋa ’sa ’kɔkɔmlɛ ’ɔnya ‑su ’amɩ. ’Ii känyrɩ ’anyɩ bä nyüüa ‑goou. ²⁴‑Moloo ma bälɩ nɩ, ’sɩrɩ ’ɔ bä käa’ ‑bɛ Nyɔsʋa wea’ ’ɔɔn nɩ, ɔ bäsaa.

‑Sagblanyüü nyra ’kusroŋlëgë

²⁵Dɛɛlɛ bäa’ ’ŋlëkaplö nɩ, ’Pläkänyɔɔ ’nyɩ ’lɩ ‑dɔ ‑a ’pa. ‑Maa ‑jäsɩ ’n ‑gbaa’ nɩ, ’i bä ’cɩca ‑tɔɔɔ, ü toro ’mɩ plɛ, ü jresaa nyɔɔlɔ kä nyatɛrɩ ’Pläkänyɔɔ ’jäa’ ’ɔɔ ’paa wii. ²⁶‑Bɛ ’lɩklataɩn ’cicröa’ ‑wälɩ nɩ, ‑jää ‑mɩlɩ ’n boboa’ i ’naa’ nyɔɔa ‑gʋ: ɔ bä ’sɩrɩ ’ɔ bäa’. ²⁷’Ŋlʋʋ ‑kä? ‑Nyɩ ’bata ’ɔa ‑wälɩcɛrɛkʋ. ‑Nyɩ ’ŋlʋʋ ‑a kä? ‑Nyɩ ’bata ’titikʋ. ²⁸‑Maa ‑ama ’ti nɩ, ‑mää ‑balʋ ’nyɩ ’saabä; ‑bɛ ’ŋlëkaplö ma ’ti nɩ, ’ɔnyɩ ‑balʋ ‑a nʋ. ‑Maa nyüülü ’tia’ nya ‑sʋɩ ’jäa, ‑bɛ ’mɔɔlɔ nɩ, ’nyɩ ’bata ’bata ‑a ’imä ’amɩ ‑gälɩjrä.

²⁹’Na ‑wlajü ’amɩ, ‑jäsɩ ’n ‑gbaa’ nɩ, ’taɩn ’nyɩ tʋŋlɔ ‑a tʋŋlɔ. Sɔrɔ ‑plɩɩ, abɩa nyüülü ’tia’ nʋ ’sɩrɩ ’ünyɩ ’a ’ti. ³⁰‑Mülü ’wuöa’, ’ü nʋ ’sɩrɩ ’ünyɩ ’wua’. ‑Mülü bäa’ dɔrʋ ’lɩ, ü nʋ ’sɩrɩ dɔrʋ ’nyɩ ’blaa’ ’üün. Ü ‑suuöa’ dii nɩ, ü nʋ ’sɩrɩ diili ’ü ‑sua’ ’nyɩa’ ’üa dii bä. ³¹‑Mülü nöa’ ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩa dii ‑bɛ ü ‑fɛɛɛa’ ’üa ’mʋgbɛa ’jrʋpa nɩ, ü nʋ ’sɩrɩ ’ünyɩ järäa’ ’äa ’mlɩ dɛɛ. ’Be ‑taa ’plälä ‑nëmä ’lɩ ‑a ‑wlɛ. ³²‑Bɛ, ’nyɩ ’bata ’bata ‑a bobokʋ ’mä ’amɩ ’wlisie. Nyɔɔlɔ ’nyɩa’ ’ti nɩ, ɔ ’pa ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpaa ‑gä ’sɩrɩ ’ɔmäa’ nʋ ‑bɛ ’ɔmäa’ ’tʋkä. ³³‑Maa ‑mɔlɔ ’tia’ nɩ, ’ɔa bobowlia bä ‑taa ’pläläa dii dɛrɩ: ’sɩrɩ ’ɔmäa’ nʋ ‑bɛ ’ɔmäa’ ’ɔa ’ŋlʋʋ ’tʋkä, ’ii ’ɔ ’bata. ³⁴’Ŋlʋʋ nyra ’ŋlëkaplö ’nyɩ dɛɛ ’dee ‑a bä: ‑mɔlɔ ’nyɩa’ ’ti nɩ, ’ɔa bobowlia ’fɩɔ bä ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpa ‑gälɩ, ’sɩrɩ ’ɔmäa’ nʋ ‑bɛ ’ɔ ‑pɩa’ ’ɔa fugba nyra ’ɔa ‑susu ‑fre pla nɩ, ’ii ’ɔ bobo. ‑Maa ‑mɔlɔ ’tia’ nɩ, ’ɔa bobowli bä ‑taa ’pläläa dii dɛrɩ, ’sɩrɩ ’ɔmäa’ nʋ ‑bɛ ’ɔmäa’ ’ɔa dʋɔ ’tʋkä ’ii ’ɔ ’bata. ³⁵’Ana ’cɩcasaa ‑gʋ ’n ‑gbala ’amɩ ’iin, ’nëmä ’amɩ ‑gbasi ‑a to, ’n ’bata ’amä wiili ’naa’ nʋ, ’amä ’ana nyüfë ’Pläkänyɔɔ ‑gba kpasra ’a ‑pɩ ‑päälä.

³⁶‑Maa ‑moloo ma jresaa ’inyɩ ’na ‑a ’na ’ɔa ’ŋlëkayriaa ‑gʋ ’ɔa ‑sɩ ’papla ‑gälɩ nɩ, ɔ nʋ wiili ’ɔ ‑waa’. ‑Mää ‑balʋ ’ɔnyɩ nʋ; ü ’ti. ³⁷‑Maa ima sɔ ’ɔa plɛ ’klɩ nɩ, üma ’nyɩ ’ɔɔn kpɛrɛ ‑a kpɛrɛ nɩ, ɔma ’daa ’ɔa ’ŋlëkayria ‑nëmä ’ti ‑a ’ti nɩ, ’i ’na bɩa. ³⁸’Asɩ nyɔɔlɔ ‑nyɛɛa’ ’ɔa ’ŋlëkayria ’titikʋ ’lɩ nɩ, ’cɩcagbi ’ɔ nʋ, ‑bɛ ‑mɔlɔ ’nyɩ ’tiea’ ’ɔa nʋ nɩ, ’ɔa nɩ ’na ‑gböösa7.36-38 ‑Taa waklüülü kʋa’ ‑pɩa ‑sesiekʋ klalɩ. ‑Mölöoa plɛ nɩnɩa, nyɔɔ ‑ka ‑wlɛɛ ’a ’ŋlʋʋ ’ɔa ‑gä ’Pɔɔlë ’paa: 36 ‑Maa ‑moloo ma jre ’saa wiili ’ɔɔ ‑bɛ ’ɔa ‑wladialɔ ’ɔmäa’ kä ‑tʋa’ ’lɩ, ’ii ’ɔ nëmä ‑wälɩgö nɩ, ’aiɛ kɔklʋayrialɔ ’klɩ ’ɔ bɩa, mö ’ɔ mö nɩ, ü käklä, ü nʋ wiili ’ü ‑waa’. ‑Mää ‑balʋ ’ünyɩ nʋ. 37 ‑Maa ɔma ’mrɛɛ ’ɔmä ’ɔa plɛ ’wʋsɔɔrɔ, ’ɔa ’mlɔɔ ma ’daa ’ɔ ‑nëmä ’ti ‑a ’ti nɩ, ɔma ’mrɛɛ ’ɔa ’jajɛa ’tierekʋ, ‑bɛ ɔma ’daa ’ɔnya ’lɩ ’üa ’papawii ‑trääräa nɩ, ’i ’na bɩa. 38 ’Ii känyrɩ, nyɔɔlɔ käa’ ’ŋlʋʋ ’ɔ ‑ka ‑wlɛɛa’ nɩ, ’i ’na; ‑bɛ ‑mɔɔlɔ ’nyɩ ’tia’ nɩ, ’inya ’na ’inya ‑si ’wʋ..

³⁹Dʋɔ ‑ka bäa’ ’lɩ nɩ, ’ɔa ’ŋlʋʋ ‑ka kpasra ’ɔɔn ‑gba; ’asɩ ‑dɔ ‑gba7.39 ’asɩ ‑dɔ ‑gba: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.. ‑Maa ’ɔa dʋɔ ma jä nɩ, ’ɔ ’mrɛɛ ɔ kä ‑mɔlɔ käa’ ’ɔɔn ’tʋ, ‑maa ’ɔ kä ’ɔmä nyɔɔlɔ bäa’ ’Pläkänyɔɔ ’lɩ bä. ⁴⁰‑Maa ima bä ’na ’doo nɩ, dɔrʋ nya ’ɔɔn ’blaa ‑gböösa ɔma bä ’sɩrɩ ’ɔ bäa’ ’wʋ. ‑Bɛ ’na ’mʋgbɛlɔ nɩ, ’n jresaa Nyɔsʋaa ‑Susu bä ’mɩ ‑gälɩ.

NYƆSƲA NYƆƆ KÄ Ɩ ’ƆMÄ Ɩ ‑PƲPƲA ‑MAA ‑MÄÄ ‑WÄSƖA ‑A

8.1–11.1

‑Wäsɩa ‑gbɔsajijri

¹Dɛɛlɛ bäa’ mlaalü ’ü ’blaraa’ ‑wäsɩa nɩ, ‑yɛɛ ana ’fɩɔ jre ’cɩcasa. ’Ia wiijejrekʋlʋ nö ’iin kä a ‑gbaalɩ, ‑maa ‑wawlakʋ ’paa nyɔɔ ’klü ’lɩ. ²‑Bɛ nyɔɔ ma bobo ‑ma ’ɔ jre dɛɛ nɩ, ’sɩrɩ ’ɔmä ɩa’ ’ɛɛn jre ‑mää ’sɩ ’ɔ ‑kaaŋlʋ ’ɛɛn jre. ³‑Maa nyɔɔ ma ‑wa Nyɔsʋa, ’a nyɔɔlɔ Nyɔsʋa jrea’.

⁴’Ii känyrɩ, wiili bäa’ ‑maa: nyɔɔ ’mrɛɛ ɔ ji mlaalü ’ü ’blaraa’ ‑gbagblɛ nyɔsʋaɩɩ nɩ, a jre ’iin ’sɩrɩ: «‑Gbagblɛnyɔsʋa ’nyɩa’ dɛɛ bä ‑pɩ ‑tʋtʋ ‑gälɩ», ‑bɛ ’sɩrɩ Nyɔsʋa bäa’ ’doo. ⁵‑Bakää ’i bä ’cɩcasa ’ü ’daraa’ ’üün ‑gbʋʋtʋplɩ nyɔsʋaɩɩ ’ü bäa’ cɛlɩ, ’aiɛ ‑tʋtʋ ‑gälɩ nɩ, ‑bɛ ’kasa nyɔsʋaɩɩ nyra ’pläkänyüü ma ‑sümlö ɩ, ⁶amɔlɔ nɩ, Nyɔsʋa ’doo a jre. ’Ɔɔ bä Tʋlɔ nʋa’ diia ’fɩɔ, ’a ’ɔa ‑gʋ a bä ’plä ’wʋ; ’Pläkänyɔɔ bä ’doo, ’ɔɔ bä Jesu ’Kriisë. ’Ɔɔ ’lɩ diia ’fɩɔ jara, ‑bɛ amɔlɔ nɩ, ’ɔa ‑gʋ a bälɩ.

⁷‑Maa ‑mää nyüüa ’fɩɔ ’nyɩ ‑taa ’cɩcasalä jre. ‑Mölöö bälɩ ’üa ‑kätɩ ‑gbi jre ’üün mlɩ ’kä ’ü ‑ka jö ’ia mlalë, ’be ’üa plɛɛ ‑wäsɩa ’ü ’blara mlalë. ‑Bɛ ’üa bobowli ’fʋmaa’ nɩ, ’i pla ’üün ‑fre ’lɩ. ⁸‑Mää jijri ’nyɩ jijrö amɩ Nyɔsʋa ‑gba. ’Be ama ji ’imɩ ‑mää ‑gba ’inyɩ ji amɩ. Ama ’nyɩ bɩa ’iin ‑a ji nɩ, ’anyɩ ’järä ’ia ’mlɩ dɛɛ ‑a. ⁹‑Maa o, ‑bakää ’a ’mrɛɛ ’amä diia ’fɩɔ ji nɩ, ’ba ‑tre ’ana nyüfë ’a ‑pɩ ’cɛcɩnyüülü ’fʋmaa’ ’käkpa! ¹⁰‑Mɔ jrea’ ’cɩcasa, nyɔɔ ma ’jä ‑mɩ ‑bɛ ‑ama tara ‑gbagblɛnyɔsʋaɩɩa nyüköli nɩ, ’i ‑nëmä ’ɔɔn ’klü ‑a ‑nyɩ ’ɔmä ‑gbɔsamlaa ji a ’doo? ¹¹‑Jrea’ ’iin ‑bɛ ‑nʋa’ ’iin nɩ, ‑wlajʋlɔ ’fʋmaa’ nya ’mɔlɔa ɔ kä ‑gʋ ’Kriisë ‑jäa’! ¹²’Ama nʋ ’ia ’samaa ‑balʋ ’ana ‑wlajü ‑gba nɩ, ’ama ’cakla ’üa plɛ ’lɩ nɩ, ’Kriisë ’a nö ‑balʋ ‑gba. ¹³’Ii känyrɩ, ’ima ’daa jijrɛ ’n jöa’ ’ɛɛ ’mä ’na ‑wlajʋ ‑balʋ ’lɩ bere nɩ, ’n ‑ka ‑nëmä mrɛɛ ‑a ji ’plɔʋ, ’nyɩ ‑pɩ ’ɔɔn ‑balʋ ’lɩ be.

Wiili ’Pɔɔlë ’palaa’ apotrëa ’pɛlɩ

¹’Nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ‑a nʋ dɛɛlɛ ’n ‑waa’? ‑Mää apotrë ’nyɩ bä? ’Nyɩ Jesu ’Kriisë9.1 ’Kriisë: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ana ’Pläkänyɔɔ ‑a ’jä? ‑Mää ’amɔ ’nyɩ ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpalä ’n ‑fɛa’, ’äa ’pɛɛ bä? ²‑Mölöö ma ’daa ’nyɩ apotrë ‑a bä nɩ, ’amɔlɔ nɩ, ’a jre ’iin ’sɩrɩ ’n bäa’ apotrë. ’Be ’amɔ nyüü ’jä ‑bɛ ’ü jrea ’saa ’na apotrëa ’jrʋpa bä ’cɩcasa Nyɔsʋa ’lɩ.

³‑Jäsɩ ’n ‑gbalaa’ nyüülü bʋblɔa’ ’na ’nyrɩ: ⁴Anyɩ kä ‑a kä amä dɛɛji ’aiɛ amä ’mlaa? ⁵Anyɩ kä ‑a kä amä ’cɛcɩŋlʋʋ kä ’sɩrɩ apotrë ‑mölöö nöa’ bɩa, ’sɩrɩ ’Pläkänyɔɔa ‑wlajü nyra Sefasë nöa’? ⁶’Aiɛ, ’mɔɔ ‑bɛ Banabasë ’nyɩ kä ‑a kä amä ’jrʋpa ‑fɛ? ⁷’Ba ‑gbala ’mɩ ‑a ’jä. Nyɔɔ ’plɛɛ ‑fɛɛɛ ’sʋgɩajrʋpa ‑bɛ ɔ ’pɛɛ ’ɔa nyufa le? Nyɔɔ ’plɛɛ pla tuu ‑bɛ ’ɔnyɩ ji ’ua ’bö le? ‑Ale nyɔɔlɔ ’nyɛrɛa’ mlaa ‑gba ’nyɩ ’mla ’üa nyɩtɩnɩ ‑a?

⁸Wiili ’n ’paa’ nɩ, nyüüa ‑dɔa ’doo ’uu ’paa ’imɩ, ‑ale Moisëa ‑dɔ ’nyɩ ’pa bɩa ’imɩ ‑a? ⁹‑Jäsɩ Moisëa ‑Dɔ ‑gbaa’: « ’Anyɩ kpasa breelɛ suöa’ ‑bleeea ’jajua ’mä9.9 Deteronɔɔmë 25.4..» ’Nɩnɩa nɩ, Nyɔsʋa ’paa ‑plɩɩ breea ‑gä? ¹⁰‑Mää ana ‑gʋ ’ɔnyɩ ’pa ‑plɩɩ ’imɩ? Ana ‑gʋ ’i ‑jɩjra; ’be nyɔɔlɔ plaa’ nɩ, ’ɔmä ‑pɩ ’ia dɛɛ ji ’ia ‑gʋ ’ɔ pla. ‑Bɛ nyɔɔlɔ bɔtɔa’ ‑bleee nɩ, ’ɔmä bɩa ’lɩ ’ɔa nɛ ’järä. ¹¹Ama pla ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ’Nyüna ‑Susua ’mʋfadii nɩ, ‑a ’jää wiili bʋbɔa’ ama ’sa ‑taa ’plälä kʋa’ ‑pɩa ’mlɩa dii le? ¹²Nyüü ‑mölöö ma tara ’amɩ ‑gälɩ nɩ, ‑mää amɔ ‑nëmä ɩ ’nɩmɩ ’amɩ ‑gälɩ tara? ‑Maa anyɩ ana ni ‑a ’bete. A ‑gölöa’ nɩ, wiia ’fɩɔ a ’nyiereklɩ a ‑pɩ ’Kriisëa ’Mʋfagogoa ’nyʋfɔ kala. ¹³’Anyɩ ’saa ‑a jre ‑maa nyüülü ‑fɛɛɛrɛa’ Nyɔsʋaanyüköli ’jrʋpa nɩ, Nyɔsʋaanyuku ’uu ’fini ’üün ’klɩ? Nyüülü ‑fɛɛɛrɛa’ Nyɔsʋaa ‑gbɔsatöwlö ‑gba ’jrʋpa nɩ, ‑mää ‑gbɔsadiia ’mlɩ ’ünyɩ ’järä ’üa nɛ? ¹⁴’Asɩ ’Pläkänyɔɔ ‑gbala bɩa amɩ: nyüülü ’saaa’ ’Mʋfagogo kä ’ümä ’äa ’mlɩ ’üa jijrɛ ’järä.

¹⁵‑Maa ’mɔɔlɔ nɩ, ’nyɩ ’ia dɛɛ ’dee ‑a nʋ, ‑bɛ ’nyɩ ’amɩ ’wʋ ‑a ‑jɩjra ’kä ’amä ’mɩ dɛɛ ‑nyɩ. ’I ‑siwʋ ‑a jä! ‑Yɛɛ, ’n bɔtɔ ’ia ‑tɔklʋ, nyɔɔ ‑nëmä ’mɩ ‑a ’cici ’ia ’pɛlɩ! ¹⁶Ama ’sa ’Mʋfagogo nɩ, ‑mää ’lɩgbagbakʋa ‑gʋ ‑a. ’I kpɛrɛ ’mä ’iin nʋ. ‑Gbʋʋ nya ’mɩ jräa ama ’nyɩ ’sa ’Mʋfagogo ‑a! ¹⁷’Na ’mlɔɔ ma ’daa ɩ ‑a ‑fɛ ’jrʋpalä nɩ, ’nyaa ɩ ’pɛrɛ ‑a. ‑Maa ‑mää ’na ’mʋgbɛ ‑a, Nyɔsʋa ‑nyɩ ’mɩ ’ään kälɩ. ¹⁸Dɛplɛɛ bä ‑plɩɩ ’na ’pɛɛ le? ’Iibä ‑a ’saralɩ nyüü ’Kriisëa ’Mʋfagogo ’flɛɛlɩ, ’kä ’nyɩ ’daa ’kpɔɔ ’ba ‑nyɩ ’mɩ dɛɛlɛ ’mʋfagogosanyɔɔ käa’ ’ɔmäa’ ’jä.

¹⁹‑Yɛɛ ’n ’mrɛɛ ‑a nʋ wiia ’fɩɔ, ’n nrörö ’na nyufa nyüüa ’fɩɔa ‑geei ’lɩ ’mä nyüü ’kɔkɔmlɛ ’jä. ²⁰Ama bä juifëa ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, juifëa ’sa ’n bä, juifënyüü ’mä ’Kriisë plɛtoro. Ama bä nyüülü ’nyɛɛa’ Moisëa ‑Dɔ ‑gälɩa ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’n ‑träärälɩ ’üa ‑dɔ9.20 Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra ‑tɛklɩ: ‑bɛ ’inyɩ kpɛrɛ ‑a kpɛrɛ ’mä ’lɩ ‑dɔ ‑träärä., ’ümä ’Kriisë plɛtoro. ²¹Ama bä nyüülü ’nyɩa’ Moisëa ‑Dɔ jrea ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, ’nyraa ’üün kʋä ‑wälɩ ‑beere ’sɩrɩ ’nyɩa’ ’uun jre, ’kä ’ümä ’Kriisë plɛtoro. ’Nyɩ ’daa ’nyɩ ‑träärälɩ Nyɔsʋaa ‑dɔ ‑a; ’be ’Kriisëa ‑dɔ ’n ‑träärälɩ ‑o. ²²Nyüülü ’fʋmaa’ a ‑tɔrʋpɩɔ ’n ’fʋma, ’mä ’fʋmanyüü ’jä. ’N nrörö ’na nyufa nyüüa ’fɩɔa ’sa, ’mä ‑gʋ ’lɩ ’doorodoo mlɩba. ²³’Ia ’fɩɔlʋ nɩ, ’Mʋfagogoa ‑gʋ ’n nö ’imɩ, ’kä ana ’fɩɔ ’mä ’lɩmlɩ ’järä ‑pɩɔ ’doo ’wʋ.

²⁴’Anyɩ ’saa ‑a jre nyüülü fɔlɔa’ fɔlɔ ‑pɩɔ nɩ, ’üa ’fɩɔ mlörölɩ, ‑maa ’doo ’wʋ fa ’pɛpɛɛdɛɛ? ’Ii känyrɩ, ’ba fɔ ’amä ’pɛpɛɛdɛɛ fa! ²⁵Fɔfɔnyüüa ’fɩɔ ’paa plɛ mlɩ wiia ’fɩɔ ’lɩ. ’Ü nöa’ ’imɩ nɩ, ’ümä ’pɛpɛɛdɛɛlɛ ’nyɩ ‑wlɛa’ ’lɩ fa, ‑maa amɔlɔ nɩ, a nö ’imɩ amä ’pɛpɛɛdɛɛlɛ ‑wɩaraa’ fa. ²⁶’Ii känyrɩ, ’nyɩ ’wlalɩkä ’nyɩ fɔfɔ ‑a; ’n ’paa ‑kɔtrë, ‑maa ‑mää ’flɛɛlɩ ‑a. ²⁷’N ’suö ’na ’jajɛ ’wʋ, ‑bɛ ’n ’kplaa ’ɛɛn ‑beere ‑geeigbi. ’N nö ’imɩ ’sɩrɩ ’na ’mʋgbɛlɔ ’palaa’ nyüü nyɔsʋaawii ‑gba, ‑pɩa’ fʋfɔlʋa ’mlɩ sɔ.

Israɛɛlë bä ‑aaga ’lɩ

¹’Na ‑wlajü ’amɩ, ’n ’bata ’ba ’pa plɛ ’sɩrɩ ana ’fɩɔlʋ nɩ, ana tʋɩɩ ‑sröröa’ ‑gbru ‑wälɩ, ‑bɛ ’ü ’pɩa’ ’tanie10.1 ’Taɩn ’lɩ ana tʋɩɩ sɔa’ Ejiipëtëa ’bre, Nyɔsʋaa ‑gbru ’tiere ’üün. Nyɔsʋa ‑ga ’tanie, ana tʋɩɩ nya ‑si. Ɛgësɔɔdë 13.21-22; 14.22-29.. ²’Üa ’fɩɔ nya ’pala ’nɩ ’wli ‑gbru nyra ’tanie ’lɩ, ’ü nyra Moisë ’mä ’doo bä. ³’Üa ’fɩɔ ji nyɔsʋajijri10.3 nyɔsʋajijri: Tɛ Ɛgësɔɔdë 16.35. ’Taɩn ’lɩ Israɛɛlëa ‑glügbö ‑srörö käa’ ‑aaga ’lɩ nɩ jijri ’doo sɔsɔ kä cɛlɩ ’ii ’ü ’dara ’maanë, ’ii ü ma jö ‑aaga ’lɩ, ’ii ’ɔ ’daa. ’doo. ⁴’Üa ’fɩɔ nya ’mla ’nɩ ’doolɔ sɔa’ Nyɔsʋaa ‑nyɛɛɛ, ’be ’nɩlɩ Nyɔsʋa ’ciea’ ’täkäa ’mlɩ ’ii ’ü ’mlaa kä. ’Täkälä nɩ, ’Kriisë10.4 Ɛgësɔɔdë 17.5-6; Nɔɔbrë 20.7-11. bäsaa. ⁵‑Maa ’üa ‑tɔrʋpɩɔa ’kɔkɔmlɛ ’nyɩ Nyɔsʋa ’tʋ ‑a kä, ’ia ‑gʋ ’ü järä ‑aaga ’lɩ.

’Ba fɔlɔ ‑gbagblɛnyɔsʋaɩɩ ’klɩ

⁶’Ia ’fɩɔlʋ kʋa’ ‑pɩ nɩ, ’klɩpaplawii bäsaa, a ‑pɩ bʋbɔgbi kä ‑beere ’üün. ⁷’Ii känyrɩ ’anyɩ ‑pʋpʋa ‑gbagblɛ nyɔsʋaɩɩ ‑beere ’üa ‑tɔrʋpɩɔa nyüü ‑mölöö, ’sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’: « ’Ü kʋwälɩ ’ünya jidɛɛ ’ünya ’mla. ’Ünya sɔwʋ ’ünya ’bri10.7 Ɛgësɔɔdë 32.6..» ⁸Anyɩ nʋ ‑sagbili Nyɔsʋa ’nyɩ ’bataa’ ‑beere ’üa ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölööa nʋnʋgbi, ‑bɛ nyüüa ‑diia ‑glʋɩsɔɔ ‑diipʋ ‑dii ‑uunsɔɔ ‑glʋɩpʋ (23 000) blöa’ ü jäa’ ‑srɩ ’doo ’lɩ10.8 Nɔɔbrë 25.1-9.. ⁹Anyɩ ’traɩn ’Kriisë10.9 ’Kriisë: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ’Pläkänyɔɔ. ’sɩrɩ ’üa ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö nʋa’ ‑bɛ trii ’bablaa’ ’üün. ¹⁰‑Plɛlɩa wii ’palakʋ ’a ’na, ’sɩrɩ ’üa ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö nʋa’ nʋ nʋ ‑bɛ Nyɔsʋa jaa’ nyüübla ’aanjë ‑bɛ ’ɔ ’bablaa’ ’üün10.10 Nɔɔbrë 14.2.. ¹¹‑Bɛ ’ia ’fɩɔlʋ jrä ana tʋɩɩ ‑gälɩ ’imä ana ‑tɔɔɔ bä. ‑Bɛ ’i ‑jɩjra amä ’ia plɛ kä, amɔlɔ nyaa’ ’taɩn a blöröfa ’wʋ ’tɔtɔkʋ bɩa. ¹²’Ii känyrɩ, ‑moloo ma bobo ‑maa ’ɔ nyɔnyrɔ nɩ, ɔ ‑tre ’ɔa nyufa ’ɔ ‑pɩ blö. ¹³’Traɩnkʋlʋ jräa’ ’amɩ ‑gälɩ ’nyɩ ’dɔ ‑a bä ’kä nyüüa ’fɩɔa ’traɩnkʋa ‑gʋ. ‑Maa Nyɔsʋa ‑träärälɩ ’ɔa ’papawii, ’ɔ ‑nëmä ’nyie ‑a ’nyie ’traɩnkʋ ’mä ’amɩ ’wʋsi, ‑maa ’ana ’traɩnkʋ ma jrälɩ nɩ, ’ɔnya ’amɩ ’cerefa nyra ’ia ’klü ‑nyɩa ’amä ’iin ‑gbötö.

¹⁴’Ii känyrɩ ’na ‑wawawlajü ’amɩ, ’ba fɔlɔ ‑gbagblɛnyɔsʋɩɩ ’klɩ! ¹⁵’Lɩglanyüüa ’sa ’n ‑gbala ’amɩ. ’Ana ’mʋgbɛ ’ba ’jä wiili ’n ‑gbalaa’ ’amɩ. ¹⁶’Nɩpaköwölä kä ‑gʋ a ’trɛɛa’ Nyɔsʋa nɩ, ’änyɩ nrörö amɩ ’doo ’lɩ ’Kriisëa ‑toru ’lɩ ‑a? ‑Bɛ ’flɔɔlʋ a ‑päpläa’ ’lɩ nɩ, ’unyɩ nrörö amɩ ’doo ’lɩ ’Kriisëa ’jajɛ ’lɩ ‑a? ¹⁷‑Bɛ ’flɔɔbölä bäa’ ’döö, ‑bɛ a ‑sümlöa’ nɩ, fugba ’döö a bä; ’be ’flɔɔbö ’döölä ’ää ana ’fɩɔ jö. ¹⁸’Ba nʋ ’nyü ’ba jä Israɛɛlëa nyüü, ü jöa’ ‑gbɔsamlaa nyra Nyɔsʋaa ‑gbɔsatöwlö ’nyɩ ’doo ‑a bä? ¹⁹’Ia ‑gbaa le? ‑Papawäsɛ kä ‑gbaa? ‑Ale mlaalä ’ü ’saraa’ ‑wäsɩalë nɩ ’ü kä ‑gbaa? ²⁰‑Mää ’sɩ ’inyɩ bä! ‑Maa ‑gbala ’n ‑gbala ’amɩ, ’sɩrɩ ‑gbɔlʋ nyüülü ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ ’saaa’ nɩ domüüa ‑gʋ ’ü ’saa ’uun, ‑maa ‑mää Nyɔsʋaa ‑gʋ ‑a; ‑bɛ ’nyɩ ’bata ’bata ‑a ’a nyra domüü ’mä ’doo bä. ²¹’A ‑nëmä ’Pläkänyɔɔa ‑köwö ’lɩ ‑a ’mlala ‑bɛ ’a ‑nëmä bɩa domüüa ‑köwö ’lɩ ’mlarakalɩ ‑a mi. ’A ‑nëmä ’Pläkänyɔɔa ’töwlö ‑gälɩ ‑a tara ‑bɛ ’a ‑nëmä bɩa domüüa ’töwlö ‑gälɩ tarakalɩ ‑a mi. ²²‑Ale a ’bata amä ’Pläkänyɔɔa wasä ’kätɛrɛ? A ‑sɔɔrɔ ’wʋ anya ‑si ’ɔɔn ’wʋ?

Dɛɛlɛ bäa’ ’makatɩklɩa jijri jijikʋ

²³’N ’mrɛɛ ‑a nʋ diia ’fɩɔ, ‑maa ‑mää diia ’fɩɔ ’nyɩ ’na. ’N ’mrɛɛ ‑a nʋ diia ’fɩɔ, ‑maa ‑mää diia ’fɩɔ ’nyɩ ’papla nyɔsʋaplɛ ‑gälɩ. ²⁴Nyɔɔ ’nyɩ ’bata ’diili ’mäa’ ’ɔa ’doo ’känyɩgla, ‑maa ‑moloo ma bälɩ ɔ ’bata imäa’ nyüüa ’fɩɔ ’känyɩgla. ²⁵’Ba ji diili kä ’fɩɔ ’ü ’palaa’ ’makatɩ ’klɩ ’peru, ji ’imɩ ‑nyɩ ’bete, abɩa ’ana bobowli trarakä ’ba jidɛɛ. ²⁶’Be ’i ‑jɩjra: « ’Pläkänyɔɔ kä ‑tʋtʋ nyra diili kä ’fɩɔ bäa’ ’ua ‑gälɩ10.26 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 24.1..» ²⁷Nyɔɔ ma ’nyɩ toro Nyɔsʋa plɛ ‑a ‑bɛ ɔma tupo ’amɩ dɛɛji ‑gʋ nɩ, ’ba ji diili kä ’fɩɔ ’ümäa’ ’amɩ ‑nyɩ abɩa ’ana bobowli trarakä ’ba jidɛɛ. ²⁸‑Maa nyɔɔ ma ‑gbala ’amɩ: «‑Gbɔsamrɛɛ bäsaa» nɩ, ’anyɩ ji ’ɛmɩ nyɔɔlɔ ‑gbaa’ ’iin ’ɔa ‑gʋ, bobowli ’mä bɩa ’kätrara10.28 Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra bɩa: «’Be ’Pläkänyɔɔ kä ‑tʋtʋ nyra diili kä ’fɩɔ bäa’ ’ua ‑gälɩ.» Tɛ ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 24.1.. ²⁹Wiili nyɔɔ ‑moloo ’mäa’ bobo ’ii ’n ’daa, ‑mää ‑mɩlɩ ’amäa’ bobo ’nyɩ ’daa. ‑Beeredɛ nyɔɔ nya ’daa: «Dɛplɛɛ kä ‑gʋ nyɔɔa bobowlia ‑gʋ ’nëmä dɛɛlɛ ’n ’mrɛɛa’ ’mäa’ nʋ, nʋ le?» ³⁰Ama ’trɛɛ Nyɔsʋa dɛɛlɛ ’n jöa’ ’ɛa ‑gʋ nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’ü ‑srɛɛɛ ’mɩ dɛɛlɛ kä ‑gʋ ’n ’trɛɛa’ Nyɔsʋa le? ³¹’Ii känyrɩ, ’ama jidɛɛ ’aiɛ ’ama ’mla nɩ, dɛɛ o dɛɛ ’a nöa’, ’ba nʋ ’imɩ Nyɔsʋaa ’bʋalakʋa ’nyrɩklɩa ‑gʋ. ³²‑Bakää ’inyɩ bä juifënyüü, nyüülü ’nyɩa’ juifënyüü bä, Nyɔsʋaa ’cɛcɩ, ’ana nʋnʋgbi ’nyɩ bere ’ia nyɔɔ ’doo ‑balʋ ’lɩ. ³³’Asɩ ’na ’mʋgbɛ ’paalɩ ’klü ’mä ‑pɩɔa ’fɩɔ nyra wiia ’fɩɔ ’mlɩ ’nara. ‑Mää ’kä ’na ’doo ’mä ’naa, ‑maa nyüüa ’fɩɔa ‑gʋ ’n nö ’imɩ ’ümä ’lɩmlɩwʋ.

¹’Sɩrɩ ’n nöa’ ’Kriisëa ’sa nɩ, ’ba nʋ bɩa ’na ’saa.

’SƖRƖ ’CƐCƖNYÜÜ KÄ ƖA’ ’ÜMÄA’ NƲ ’CƐCƲ ’LƖ

11.2–14.40

’Kriisë bä nyɔɔa ’wliklɩ, nyɔɔ bä ’ŋlʋʋa ’wliklɩ

²’N ’kɔlɔ ’amɩ11.2 ’N ’kɔlɔ ’amɩ: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: «‑Wlajü ’amɩ ’n ’kɔlɔ amɩ». wiili ’a boboa’ ’na ‑gʋ wiia ’fɩɔa ’mlɩ, ‑bɛ wiili ’n ’kpɩaa’ ’amɩ nɩ, ’a ‑ka ‑träärälɩ ’imɩ. ³‑Maa ’ba jresaa, ’Kriisë ’ɔɔ bä nyɔɔ o nyɔɔa ’wliklɩ. Nyɔɔ bä ’ŋlʋʋa ’wliklɩ. Nyɔsʋa nya bä ’Kriisëa ’wliklɩ. ⁴Nyɔɔ o nyɔɔ bibiea’ Nyɔsʋa, ’aiɛ ’ɔ ’palaa’ Nyɔsʋa mlɩ ‑bɛ ’ɔ ‑tʋʋäa’ dapä ’wli nɩ, ’ɔa ’wliklɩa nyɔɔ ’ɔ ’böö ’klɩ. ⁵’Ŋlʋʋ o ’ŋlʋʋ bibiea’ Nyɔsʋa, ’aiɛ ’ɔ ’palaa’ Nyɔsʋa mlɩ ‑bɛ ’ɔnyɩ ‑tʋa’ dapä ’wli nɩ, ’ɔa ’wliklɩa nyɔɔ ’ɔ ’böö ’klɩ. ’I ‑beere ’sɩrɩ ’ɔa ’wli kplaraa’11.5 ’ŋlʋʋlɔ kä ’wli kplaraa’: Wiili ’Pɔɔlë ’paplaa’ ’klɩ nɩ, ‑kätɩsa ’ŋlʋʋa ’wli ma kplara nɩ ’i ’böö ’ɔɔn ’klɩ.. ⁶‑Bɛ ’ŋlʋʋ ma ’nyɩ ‑tʋ dapä ’wli ‑a nɩ, ɔ ’böbö ’ɔa ’ŋuei ’klɩ! ‑Maa ima bä ’nyüsü ’wʋ ’kä ’ŋlʋʋ ’mä ’wli kpla nɩ, ɔ ‑tʋ dapä ’wli.

⁷Nyɔɔ ’nyɩ kä ‑a kä ’ɔmä dapä ’wli ‑tʋ, ’be ’ɔɔ jajra Nyɔsʋaa, ’ɔɔ bä Nyɔsʋaa ’bʋalakʋ; ‑maa ’ŋlʋʋ bä nyɔɔa ’bʋalakʋ. ⁸’Be ‑mää ’ŋlʋʋ ’lɩ ’ünyɩ nyɩbɛrʋ ’kʋɛɛrɛ ‑maa nyɩbɛrʋ ’lɩ ’ü ’kʋɛɛrɛ ’ŋlʋʋ11.8 Jenɛɛsë 1.26-27; 2.18-23.. ⁹Nyɩbɛrʋ ’nyɩ nrörö ‑a nrörö ’ŋlʋʋa ‑gʋ, ’ŋlʋʋ ’ɔɔ nrörö nyɩbɛrʋa ‑gʋ. ¹⁰’Ii känyrɩ, ’ŋlʋʋ kä ’ɔmä dapä ’wli ‑tʋ ’aanjëa ‑gʋ, ’ii srara ’sɩrɩ ’ɔ ‑trääräa’ ’lɩ ’ɔa dʋɔ. ¹¹‑Maa ’Pläkänyɔɔ ’lɩ nɩ, ’ŋlʋʋ ’ɔɔ nö nyɔɔ ‑bɛ nyɔɔ nö bɩa ’ŋlʋʋ, ¹²’be ’sɩrɩ ’ŋlʋʋ ’ciea’ nyɔɔ ’lɩ nɩ, ’asɩ ’ŋlʋʋ ‑guuö bɩa nyɔɔ. ‑Maa Nyɔsʋaa kälɩ wiia ’fɩɔ sɔ.

¹³’Ana ’mʋgbɛ ’ba bobo ’amä ’iin ’jä: ’i ’na ‑plɩɩ ’kä ’ŋlʋʋ ’mä Nyɔsʋa bibie ’kä ’ɔnyɩ ‑tʋ dapä ’wli? ¹⁴‑Fälɩ a kʋa’ nɩ, nyɩbɛrʋa ’ŋuei ma tʋŋlɔ nɩ, ’iibä ’nyüsü ’wʋ, ¹⁵‑maa ’ii ’bʋala ’ŋlʋʋ. ’Be ’ɔa ’ŋuei tʋŋlɔ ’kä ’ɔa ’wli ’mä ‑sisie. ¹⁶Nyɔɔ ma ’bata ’ɔmä ’sɔɔwʋ ’ia ’blarʋlʋ ’blara nɩ, ɔ jresaa anyɩ ‑pasaa nɩ mlɩkä ‑a jre, ’palɩ Nyɔsʋaa ’cɛcʋ.

Nyɔsʋaa kuöa jijrɛ

¹⁷Wiili ’a nöa’, ’ii ’n ‑gbala ’amɩ, ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ’mä ’amɩ ’bʋala. ’Be ’ama trara ‑mää ’klɔɔtrʋ mi ‑gʋ ’anyɩ trara, ‑maa ’ana bʋbɔgbi ‑gälɩ ’paplakʋa ‑gʋ ’a trara. ¹⁸‑Kätɩ nɩ, ’crɛ bäblä ’mlɩ ‑bɛ ’a trara ’cɛcɩnyüköli. ’Ü ‑gbala ’mɩ ’iin, ’nyaa jresaa ’cɩcasa bäsaa. ¹⁹Abɩa ’crɛ bäblä ’mlɩ ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ‑bɛ ‑mülü ‑trääräa’ ’lɩ Nyɔsʋa ’mä jrere. ²⁰’Ama trara nɩ, ‑mää ’Pläkänyɔɔa kuöa jijrɛ ’a ’nɩ ji. ²¹’Ama kɔkɔwälɩ ’amä dɛɛji dotro, ‑moloo ma bälɩ, ’ɔa ’mʋgbɛa jijrɛ ’ɔ dɔrɔwʋ, ’kä ‑gbëka ’blaa ‑mülüü ‑bɛ ’nʋ ’blaa ‑mülüü. ²²’Anyɩ nyëka ‑a kä? ‑Bɛ dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’anyɩ jrörödɛɛ ‑bɛ ’anyɩ ’mlara ’lɩ le? ‑Ale Nyɔsʋaa ’Cɛcɩ ’a ’bata ’amä cɛlɩ be? Nyüülü ’nyɩa’ dɛɛ kä, ’üü ’a ’bata ’amä ’nyüsü ’blara? ‑Asɩ ‑a ‑gba le? ‑A ’bʋala ’amɩ? ’Nëmä ’amɩ ‑a ’bʋala ’plɔʋ!

²³Wiili ’n ’kpɩaa’ ’amɩ nɩ, ’Pläkänyɔɔ kälɩ ’n ’ba ’imɩ: ‑Gbialä kä ’mlɩ ’Pläkänyɔɔ Jesu ’saraa’ nɩ, ’a ‑gbia ’dööläa ’mlɩ ’ɔ dɔrɔ ’flɔɔ ’wʋ. ²⁴’Ɔ bɩaa’ Nyɔsʋa ’tɛtrɛɛkʋ nɩ, ’ɔnya ’böblö ’uun ‑tɩa, ’ɔ ‑nëma: «’Ba dɔrɔ ’uun ’wʋ, ’ba ji ’uun11.24 ’Ba dɔrɔ ’uun ’wʋ, ’ba ji ’uun: ‑Taa waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä., ’na fugba bäsaa, ’ää ’saraa’ ’ana ‑gʋ. ’Ba nʋ ’imɩ ’amä ’na ‑gä plɛ ’pa.» ²⁵’Ü bɩaraa’ ’lɩ nɩ, ’asɩ ’ɔ nʋ bɩa ’ɔnya dɔrɔ ‑köwö ’wʋ, ’ɔ ‑nëma: «‑Taa ‑köwölä nɩ, ’ää bä kuö dëdrälä ’palaa’ ’na ‑toru ’lɩ. ’Asɩ ’amäa’ ’ään ’mla nɩ, ’ba nʋ ’imɩ ’amä ’na ‑gä plɛ ’pa.» ²⁶’Ba jresaa, ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ ’amäa’ ‑taa ’flɔɔlʋ ji, ‑bɛ ’amäa’ ‑taa ‑köwölä ’mla nɩ, ’Pläkänyɔɔa jäjäa ‑gä ’a ’pa; ’asɩ ’anya kä kä, ’kä ’ɔnya ji.

²⁷’A ’ia ‑gʋ, nyɔɔ ma ’pa ’iin sawʋ nɩ, ‑bɛ ɔma ji ’flɔɔlʋ, ɔma ’mla ’Pläkänyɔɔa ‑köwölä nɩ, ‑balʋ ’ɔ nʋ ’Pläkänyɔɔa ’jajɛ nyra ’ɔa ‑toru ‑gba. ²⁸’Ii känyrɩ, ‑moloo ma bälɩ, ɔ bobo ’ɔa nʋnʋgbia ‑gä ’fɩɔwʋ ‑bɛ ’ɔmä ’flɔɔlʋ ji, ‑bɛ ’ɔmä ‑köwölä ’mla. ²⁹’Be nyɔɔlɔ ’nyɩ ‑trääräa’ ’lɩ ’iin, ‑bɛ ’ɔ jöa’ ’flɔɔlʋ ‑bɛ ’ɔ ’mlaa ‑köwölä nɩ, Nyɔsʋaa ’pɔnɩkʋ ’ɔ ’kʋɛɛrɛ ’ɔa nyufa ’wʋ; ’be ’ɔnyɩ bobo ‑a bobo ’sɩrɩ ’Pläkänyɔɔa fugba bäa’ ’saa. ³⁰’Abɩa ’ia ‑gʋ, ‑wusu ’blaa ’ana ‑tɔrʋpɩɔa nyüü ’kɔkɔmlɛ, ‑bɛ ‑mölöö kpa, ‑mölöö nya järä ’ia ’mlɩ. ³¹Ama ’jäjrä ana nʋnʋgbi nɩ, Nyɔsʋa ‑nëmä ana ‑gä ‑a ‑tʋ. ³²‑Maa ’Pläkänyɔɔ ‑tʋʋä ana ‑gä amä ’klɩ ‑gä, ’ɔ ‑pɩ amɩ ‑fälɩa nyüü ’cakla, ’ɔ ‑pɩ amɩ ’pɔnɩ.

³³’Ii känyrɩ, ’na ‑wlajü ’amɩ, ’ama trara ’wʋ tarakʋa ‑gʋ nɩ, ’ba ‑glaaa ’ana ‑mölöö. ³⁴‑Bɛ ‑gbëka ma ’bla nyɔɔ nɩ, ɔ tara ’ɔa ‑nyɛɛ, Nyɔsʋa ‑pɩ ’amɩ ’pɔnɩ ’taɩn ’lɩ ’amäa’ trara. Wii ‑mɩlɩ ’a ’betrea’ ’mɩ ’lɩ nɩ, ama ji ’nyaa ’iin ’känyɩglaa.

’Nyüna ‑Susua ’srɛ

¹’Na ‑wlajü ’amɩ, dɛɛlɛ bäa’ Nyɔsʋa ‑Susua ’srɛ nɩ, ’n ’bata ’ba jre ’ia ’cɩcasa. ²’A jre ’imɩ, ‑kätɩsa ’anyɩ käa’ nyɔsʋaanyüü bä nɩ, ’nɔnɔɔsa ’a ma prɛ ‑gbagblɛ nyɔsʋaɩɩ ’nyɩ ’paa’ wii dɛrɩ! ³’A ’ia ‑gʋ ’n ‑gbala ’amɩ: Nyɔsʋaa ‑Susu ma ’tiere nyɔɔ nɩ, ’ɔnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’daa: «Jesu busu». ‑Bɛ ’Nyüna ‑Susu ma ’nyɩ nyɔɔ ‑a ’tiere ’ɔnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɔ ’daa «Jesu bä ’Pläkänyɔɔ!»

⁴’Srɛlɛ ’Nyüna ‑Susu ‑nyɛɛa’ ’ɛ bä ’dɔrɔdɔ, ‑maa ‑Susu ’doolʋ ’u ‑nyɛɛɛ ’ɛmɩ. ⁵Nyɔsʋajrʋpa bä ’dɔrɔdɔ, ‑maa ’Pläkänyɔɔ bä ’doo. ⁶’Ä bä ’dɔrɔdɔ, ‑maa Nyɔsʋa ’doolɔ ’ɔɔ ‑nyɛɛ nyüü ’klü ‑bɛ ’ü ‑fɛɛɛ ’jrʋpa. ⁷‑Bɛ ‑moloo ma bälɩ nɩ, ’Nyüna ‑Susu ‑nyɩ ’ɔɔn ’srɛ nyüüa ’fɩɔa ’cɩcasaa ‑gʋ. ⁸’Nyüna ‑Susu ‑nyɛɛ ’doo ’lɩglasaadɛtɛkʋ; ‑Susu ’doolʋ ‑nyɛɛ ‑moloo ’wiijredɛtʋ. ⁹’U ‑nyɛɛ ‑moloo nyɔsʋaplɛtorokʋ, ’kä ’u ‑nyɛɛ ‑moloo ’klü ’ɔmä ‑wusublanyüü ’pʋɔ. ¹⁰’U ‑nyɛɛ ‑moloo ’klü ’ɔmä ‑saragbi nʋ, ‑moloo ’klü ’ɔmä nyɔsʋamlɩpala, ’kä ’u ‑nyɛɛ ‑moloo ’klü ’ɔmä ‑sisi ’lɩjejre. ’U ‑nyɛɛ ‑moloo ’klü ’ɔmä nyüüamlɩawii ’kɔkɔmlɛ ’pa, ’kä ’u ‑nyɛɛ ‑moloo ’ia ‑sesiekʋ. ¹¹‑Maa ‑Susu ’doo ’uu nö ’ia ’fɩɔ, ’sɩrɩ ’u ‑waa’ ’asɩ ’u ‑päää ’imɩ.

’Kriisënyüü bä ’Kriisëa fugba

¹²’Be, fugba bä ’döö ‑maa ’äa ‑gbaa dii ‑sümlö. ’Ia diilia ’fɩɔ ‑sümlö ‑tɛɛ ‑maa ’ia ’fɩɔ ’ii nö nyɔɔa fugba ’döö; ’asɩ ’Kriisë bä. ¹³’Asɩ ana ’fɩɔ bä. Juifënyüü, nyüülü ’nyɩa’ juifë bä, ‑goou, nyüülü ’nyɩa’ ‑goou bä, ‑Susu ’doo ’lɩ ana ’fɩɔ ’pala ’nɩwli amä fugba ’dööa nyüü bä. Ana ’fɩɔ nya ’mlala ‑Susu ’doolʋa ‑gba. ¹⁴Fugba ’nyɩ ’pɛ ’dee ‑a kä, ’äa ‑gbaa dii ‑sümlö.

¹⁵Bɔʋ ma ’daa ɩ: «’Be ’nyɩ ’darʋ ‑a bä, ’ii känyrɩ ’nyɩ fugbaa ’pɛ ‑a bä» nɩ, ’ia ‑gʋ ’u ‑kanyɩ fugbaa ’pɛ bä? ¹⁶‑Bɛ ’nyaklu ma ’daa ɩ: «’Be ’nyɩ ’nyiö ‑a bä, ’ii känyrɩ ’nyɩ fugbaa ’pɛ ‑a bä» nɩ, ’ia ‑gʋ ’u ‑kanyɩ fugbaa ’pɛ ‑a bä? ¹⁷Fugbaa ’fɩɔ ma bä ɩ ’nyiö nɩ, ‑asɩ ’änya ɩ ’nunudɛɛ nʋ le? ‑Bɛ fugbaa ’fɩɔ ma bä ɩ ’nyaklu nɩ, ‑asɩ ’änya ɩ ‑yrua ’köklödɛɛ nʋ le? ¹⁸‑Maa ’sɩrɩ Nyɔsʋa ‑waa’ ’asɩ ’ɔ nʋ ’ɔnya ‑tätä fugba ‑gbaa dii. ¹⁹’Ia ’fɩɔ ma bä ɩ ’pɛ ’dee nɩ, ‑a ’plɛɛ fugba ’mä ɩ kʋ le? ²⁰Fugbaa ‑gbaa dii ‑sümlö, ‑maa fugba ’döö bäsaa. ²¹’Nyiö ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ä ‑gbala ’darʋ ‑maa: «’Nyɩ ’bata ‑mɩ ‑a!» ’Wli ’nyɩ bɩa ’lɩ ‑a bɩa i ‑gbala bei ‑maa: «’Nyɩ ’bata ’amɩ ‑a!» ²²Ama mi ’iin ’jä nɩ, fugbaa ‑gbaa dii ‑mɩlɩ ’fʋmaa’ nɩ, ’i kälä ’lɩ ‑gböösa. ²³‑Bɛ ‑gbaa dii ‑mɩlɩ a ’daaa’ inyɩ ‑trääräa’ ’lɩ nɩ, ’ii a ’bʋala ‑gböösa. ‑Mɩlɩ ’nyɩa’ mlɩ ’nara, ’ii a ‑tʋʋä ’nyügba ‑gböösa. ²⁴Fugbaa ‑gbaa dii ‑mɩlɩ ’nyɩa’ ’nyüsü ’wʋ kä nɩ, ’ii ’nyɩ ’nyügbatʋtʋkʋ ‑a kä. ‑Jäsɩ ’iibäa’ nɩ, Nyɔsʋa nʋ ’saa nyɔɔa fugba ’kä nyɔɔ ’mä ’ɔa fugbaa ‑gbaa dii ‑mɩlɩ ’nyɩa’ ’saa ’lɩträärä nɩ, ’ɔmä ’iin ’bʋala. ²⁵’Ɔ nʋ ’imɩ ‑tɩaböblökʋ ‑pɩ fugba ’lɩbä, ‑maa ’äa ‑gbaa dii ’mä ‑gbajöjrö. ²⁶‑Bɛ fugbaa ‑gbaa dɛɛ ’dee ma ’jä ‑sʋɩ nɩ, ‑gbaa dii ‑medooa ’fɩɔ ’jää ‑sʋɩ. Fugbaa ‑gbaa dɛɛ ’dee ma ’bʋala nɩ, ’i kä bɩa ‑gbaa dii ‑mɩdoo dɔrʋ ’wʋ.

²⁷’Amɔ bä ’Kriisëa fugba, ‑moloo ma bälɩ ’ɔ bä ’ɔa fugbaa ‑gbaa dɛɛ. ²⁸Nyɔsʋa ’saa’ ’klɩ apotrë ‑kätɩ ’ɔ ‑tʋ ’cɛcɩnyüköli, ’sɔɔa nü bä nyɔsʋaamlɩpalanyüü12.28 Nyüülü ‑siiea’ Nyɔsʋaa ’Papawii., tääa nü bä ’kpɩkpɩanyüü. ’Pɩrɩgälɩ ‑mülü nöa’ ‑saragbi, ‑mülü ‑futoa’ ‑wusublanyüü; ’pɩrɩgälɩ nɩ, nyüülü jöa’ nyüü ‑gba, ü ’kamaa’, nyra ‑mülü ’paaa’ mlɩa wiia ’kaɩn ’kaɩn. ²⁹’Üa ’fɩɔ ’üü bä apotrë, ‑ale nyɔsʋaamlɩpalanyüü? ’Üa ’fɩɔ, ’üü ’kpɩa, ‑ale ‑saragbi ’üa ’fɩɔ nö? ³⁰Nyüüa ’fɩɔ ’üü ‑futo ‑wusublanyüü? ’Üa ’fɩɔ, ’ü ’paa nyüü ‑mölööa mlɩa wii? ‑Ale nyüüa ’fɩɔ, ’ü ‑siie wii? ³¹’Ba ’bata ‑kätɩ ’srɛlɛ ‑sia’ ’wʋ. ‑Bɛ ’mä ’amɩ ’nyʋfɔlʋ ‑sia’ ’ia ’fɩɔwʋ srara.

‑Wawakʋ ‑si diia ’fɩɔwʋ

¹Ama ’pa nyüü nyra ’aanjëa mlɩa wii, ‑bɛ ’na ‑molooa ‑wawakʋ ma ’nyɩ ’na plɛ ‑gälɩ ‑a bä nɩ, ’n ‑beere ‑gliii, ’aiɛ tutufʋfʋ ’ü böa’, u käa’ ‑yrɛ. ²‑Bɛ ama ’palanyɔsʋamlɩ, ama jre wiilia ’fɩɔ ‑sisiea’, ama jre diia ’fɩɔ, ama ’klaa nyɔsʋaplɛ kpakilɛ ’mrɛɛa’ ɛmäa’ ’dʋgbë ’kou ’sa, ‑bɛ ’na ‑molooa ‑wawakʋ ma ’nyɩ ’na plɛ ‑gälɩ ‑a bä nɩ, ’nyɩ dɛɛ ‑a bä nyrɩkɩnyrɩkɩ. ³Ama ’sa ’na käkädiia ’fɩɔ ’kä ’mä ’pʋablanyüü ’klɩfini nɩ, ‑bakää ’n ’sa ’na fugba ’kä ’ümä ’mɩ ’pütö, ‑bɛ ’na ‑molooa ‑wawakʋ ma ’nyɩ ’na plɛ ‑gälɩ ‑a bä nɩ, ’ia ’fɩɔ bä ’fëflɛgbi.

⁴‑Wawakʋ kä plɛböblökʋ, ‑wawakʋ kä ‑gbinanakʋ; ‑wawakʋ ’nyɩ kä dɛɛnyü ‑a, ‑wawakʋ ’nyɩ ’pa ’ua ‑gä ‑a, ’unyɩ ‑gbalɩ ‑a, ⁵’unyɩ nʋ ’nyüsügbi ‑a, ’unyɩ tɛ ‑a kä, ’unyɩ ‑tʋ ’crɛ ‑a, ’unyɩ ’pa nyɔɔa ’crɛ ’mlɩ ‑a. ⁶’Unyɩ nʋ wiili ’nyɩa’ ’klɩgäa dɔrʋ ‑a, ‑maa ’cɩcasaa dɔrʋ ’u nö. ⁷‑Wawakʋ cere wiia ’fɩɔ, ’u toro diia ’fɩɔ plɛ, ’u ’pie wiia ’fɩɔ plɛ ‑gälɩ, ‑bɛ ’u ‑gbötö wiia ’fɩɔ.

⁸‑Wawakʋ ’nyɩ bɩabɩa ‑a ’plɔʋ. Nyɔsʋamlɩpalakʋ nya ’plä ’wʋ ’wʋa, nyüü ‑mölööa mlɩa wiia ’papakʋ nya ’nyüglöa, wiijejrekʋ nya ’plä ’wʋ ’wʋa. ⁹’Be ‑mää wiia ’fɩɔ anyɩ jre, ‑bɛ nyɔsʋamlɩpalakʋa ’pɛ ’dee a jre. ¹⁰‑Maa wiili jräa’ ’wli ma ji nɩ, ‑mɩlɩ ’nyɩa’ ’wlijrä nya ‑plɩɩ sɔa. ¹¹’N bä käa’ nyʋklɔ nɩ, nyɔkɔsa ’maa ’paa wii, nyɔkɔgbi ’maa nö; ‑maa ’n ’bʋaa’ nɩ, ’nyaa ’cɛrɛ nyɔkɔgbi ‑wälɩ. ¹²’Köklesaplɩɩ ɔ nɩ, a ’jääkä ‑beere ‑titre kä ’klʋɩ ’nyɩa’ ’na. ‑Maa ’inya ’taɩn käa, ’kä anya diia ’fɩɔwʋ ’jä ’cɩcasa. Dɛɛlɛ a bäa’ ‑plɩɩ ‑gälɩ nɩ, ’nyɩ ’saa ’ia ’fɩɔ ‑a jre, ‑maa ’inya ’taɩn ’käa ’kä ’nyaa Nyɔsʋa jre ’mʋfasa, ’sɩrɩ ’ɔa ’mʋgbɛ jrea’ ’mɩ. ¹³‑Bɛ dii tää bälɩ ’inya ’lɩ tɩɔrɔa: nyɔsʋaplɛtorokʋ, plɛgälɩpiepiekʋ, nyra ‑wawakʋ. ‑Maa ‑mɛlɛ ‑sia’ ’wʋ, ’ɛɛ bä ‑wawakʋ.

Nyɔsʋaa ‑Susua ’srɛ kä ’imä nyüüa ’fɩɔ ‑gbaji

¹’Ii känyrɩ ’ba ’bata ‑wawakʋ ’kä ’a ’bata bɩa diili Nyɔsʋa ‑Susu ‑nyɛɛa’, ’ba ’bata ‑gböösa nyɔsʋaamlɩpalakʋ. ²’Be nyɔɔlɔ ’paaa’ nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn nɩ, ‑mää nyüü ’ɔnyɩ ’pala wii ‑gba, ‑maa Nyɔsʋa ’ɔ ’pala wii ‑gba. Nyɔɔ ’nyɩ ’nu ’iin ’wli ‑a, ’ia ‑gʋ. ‑Susu ’tuto ’ɔɔn ‑bɛ ’ɔ ’saalɩ wiili ‑sisiea’. ³Nyɔɔlɔ ’palaa’ nyɔsʋamlɩ nɩ, nyüü ’ɔ dɛtrɛ ‑gba. ’Ɔ ’bʋala ’üa nyɔsʋaplɛ, ’ɔ ’paa ’üün ’klü ’lɩ, ’kä ’ɔ wɔpʋ ’üa ’nyiöli. ⁴Nyɔɔlɔ ’paaa’ nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn nɩ, ’ɔa ’mʋgbɛ ’ɔ ’pa ’klü ’lɩ. ‑Maa ‑mɔlɔ ’palaa’ nyɔsʋamlɩ nɩ, ’cɛcɩa ’fɩɔ ’ɔ ’paa ’klü ’lɩ. ⁵’N ’bata abɩa ’ana ’fɩɔ ’pa mlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn, ‑maa nyɔsʋaamlɩpalakʋ ‑siwʋ ’nanakʋ. Nyɔɔlɔ ’palaa’ nyɔsʋamlɩ ’ɔ ’bʋa ’ɔnya ‑si ‑mɔlɔ ’paaa’ mlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn ’wʋ; ɔma ‑sie ’iin nɩ, ’i bä ‑söö, ’inya ’cɛcɩa ’fɩɔ ’klülɩpa.

⁶’Ii känyrɩ ’na ‑wlajü ’amɩ, ama ’pa nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn, ‑bɛ ama ji ’ana ‑nyɛɛ nɩ, ‑a ’jää ‑plɩɩlɩ ’n jröröa’ ’amɩ ‑gba le? Ama ’nyɩ ‑gbala ’amɩ wiili Nyɔsʋa sraraa’ ’mɩ ‑a nɩ, ama ’nyɩ ‑gbala ’amɩ wiijejrekʋ ‑a nɩ, ’aiɛ ama ’nyɩ ’palanyɔsʋamlɩ ‑a nɩ, ‑bɛ ama ’nyɩ ’kpɩa ’amɩ ‑a nɩ, ‑a ’jää ‑plɩɩlɩ ’n jröröa’ ’amɩ ‑gba le? ⁷’Asɩ böbödii bä. ’Ba ’jä ‑gbaprʋkɔ ’aiɛ ‑kamii: ima ’nyɩ ’nyakli ’lɩ ‑a ’nara nɩ, ‑asɩ ’ünya ’dʋlʋ ‑gbaprʋkɔ ’aiɛ ‑kamii böa’ jre le? ⁸Dɛglɛa wewewii ma ’nyɩ blakä ‑a nɩ, nyɔɔ ’plɛɛ ’mä ‑ëlere ’ɔmä tou ’wʋ mi le? ⁹’Asɩ ’i bä bɩa ’ana ‑gʋ! Mɛ ma ’nyɩ ’pa ’wlinuwii ‑a nɩ, ‑asɩ anya wiili ’palaa’ ’wlinu le? Ima bäsaa nɩ, cɛlɩ ’a ’pala wii! ¹⁰’Papawiia ’kaɩn ’kaɩn ‑sümlö ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ’papawiili bäa’ ’lɩtɔrʋpɩɔ i nyɔɔ ’nyɩ ’nua’ ’wli ’nyɩ ’lɩ ‑a bä. ¹¹’Ii känyrɩ, ama ’nyɩ wiili ’n ’nööa’ ’wlia ‑gbaa ‑a jre nɩ, nyɔtugbanyɔɔ ’n bä nyɔɔlɔ ’pa ’imɩa ‑gʋ; ’ɔnya bä bɩa nyɔtugbanyɔɔ ’na ‑gʋ. ¹²’Asɩ ’i bä bɩa dɛɛ ’dee ’ana ‑gʋ! ’Be ’a fumö ‑Susua ’srɛa ‑gʋ, ’ba ’bata ‑kätɩ ’ɛa ’kɔkɔmlɛ ’cɛcɩ ’mä ’bʋa nyɔsʋaplɛtorokʋ ’lɩ.

¹³’A ’ia ‑gʋ nyɔɔlɔ ’paaa’ nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn kä ’ɔmä Nyɔsʋa bibie ’ɔmä ’ia ‑siesiekʋ jre. ¹⁴’Be ama bibie Nyɔsʋa ‑pasawii ’lɩ nɩ, ’na ‑susu ’u bibie, ‑maa ’na bobowli ’nyɩ ‑fɛ ’jrʋpa ‑a. ¹⁵‑Bɛ ‑asɩ ’nyaa nʋ le? ’Na ‑susu ’n nö ‑bɛ ’n bibie Nyɔsʋa, ‑maa ’n kä ‑a nʋ bɩa ’na bobowli. ’Nyaa plɛklɩ brɛrɛa, ‑maa ’n kä ’mä bɩa ’na bobowli nʋ ’mä brɩ. ¹⁶‑Ama nʋ ‑na ‑susu ‑bɛ ‑ama ’bʋala Nyɔsʋa nɩ, nyüülü kʋa’ ‑plɩɩ ü poa’ ’nyakli nɩ, ‑asɩ ’ünya nʋ ‑bɛ ’ünya ’daa «’Asɩ i bä» le? ’Be ’ünyɩ ’nu wiili ‑paaa’ ’wli ‑a ‑o. ¹⁷‑Bibie Nyɔsʋa ’mʋfasa, ‑maa ’inyɩ ji ‑mɔlɔ kʋa’ ‑plɩɩ ‑gba ‑a. ¹⁸’N ’trɛɛ Nyɔsʋa, ’be ’n ’paa nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn ’nyaa ‑si ’ana ’fɩɔwʋ, ¹⁹‑maa ama bä ’cɛcɩnyüüa ‑tɔrʋpɩɔ nɩ, waklüü ‑gböö, ü nyüü ’nööa’ ’wli, ’üü ’n ’paa ’mä nyüü ’kpɩa, ’kä ‑a ’pa ‑pasawiia waklüüa ‑diiglʋ ‑diigböö (10 000).

²⁰’Na ‑wlajü ’amɩ, ’anyɩ bobo ‑beere ’jüjie. ’Ba bä ’jüjie ‑balʋa ’pɛ ’lɩ, ‑maa bobokʋ ’lɩ nɩ, ’ba bä tagbü. ²¹’I ‑jɩjra Nyɔsʋaa ‑Dɔ ’lɩ:

’Pläkänyɔɔ nɩnɩa:

« Nyüü ‑mölööa mlɩa wii kälɩ ’nëmä ‑srörö,

’mä ‑taa ‑glügbölä ‑gbala.

‑Maa ’ü ‑nëmä ’mɩ ’nyakli ‑a po14.21 Esaii 28.11-12..»

²²’Ii känyrɩ, wii ‑mɩdooa ’papakʋlʋ nɩ, nyüülü ’nyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛ nɩ, ’üü ’i kälä ‑gba, ‑maa ‑mää ‑mülü toroa’ ’ɔɔn plɛ ‑a. ‑Maa nyɔsʋamlɩpalakʋlʋ nɩ, nyüülü toroa’ Nyɔsʋa plɛ, ’üa tie; ‑maa ‑mää ünyɩ toroa’ Nyɔsʋa plɛa tie ‑a.

²³’Ii känyrɩ, ’cɛcɩa ’fɩɔ ma trara ‑bɛ ’üa ’fɩɔ ma ’pa nyüüamlɩawii ’kaɩn ’kaɩn nɩ, nyɔsʋaanyüülü ’nyɩa’ ’ia dɩjɔ ’doo jre, ’aiɛ nyüülü ’nyɩa’ Nyɔsʋa jre üma ’jä ’iin nɩ, ’ünya ’daa sa kla ’amɩ! ²⁴‑Maa ’üa ’fɩɔ ma ’palanyɔsʋamlɩ, ‑bɛ nyɔɔlɔ ’nyɩa’ Nyɔsʋa jre, ’aiɛ nyɔsʋaanyɔɔlɔ ’nyɩa’ ’iin mlɩkäjre ma ’jä ’iin nɩ, ’ɔnya ’saa jrea ’sɩrɩ ’ɔ bäa’ ‑balʋ ’lɩ, wiili ’ɔ ’nööa’ ’wlia ‑gʋ, ’kä ’inya ’ɔa plɛ ‑gbafɛ; ²⁵’kä wiili ‑sisiea’ ’ɔa plɛ ‑gälɩ nya ‑fälɩ blö. ’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, ’ɔnya ’klʋɩ ‑tʋtʋ ’wʋ ‑fli ’paa, ’kä ’ɔnya Nyɔsʋa bibie, ‑bɛ ’ɔnya ’daa: «Nyɔsʋa bä ’kasa ’ana ‑tɔrʋpɩɔ.»

’Sɩrɩ ’cɛcɩ ’mäa’ pala

²⁶’Na ‑wlajü ’amɩ, ‑asɩ anya nʋ le? ’Ama trara nɩ, ‑moloo ’mrɛɛ ’ɔ brɩ, ‑moloo ’mrɛɛ ɔ ’kpɩa, ‑moloo ’mrɛɛ ɔ ’salɩ wiili Nyɔsʋa sraraa’ ’ɔɔn, ‑moloo ’paa nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn, ‑bɛ ‑moloo ’saalɩ ’ia ‑gbaa. Wiili kä ’fɩɔ ’amäa’ nʋ nɩ, i ’paa ’cɛcɩ ’klü ’lɩ. ²⁷Nyüü ma bälɩ üma ’pa nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn nɩ, ü bä ’sɔɔ, ’aiɛ tää, ‑maa ü ’pawii ’doorodoo, ’kä nyɔɔ ‑siie wiili ’ü ’paaa’. ²⁸‑Maa nyɔɔ ma ’nyɩ ’lɩ ‑a bä ’ɔmä ’iin ‑sie nɩ, ‑moloo ma bälɩ, ɔ ’kpla ’ɔa ’mä ’cɛcɩ ’lɩ; abɩa ’ɔa ’doo nyra Nyɔsʋa dɛtɛ. ²⁹’Kä nyüülü ’palaa’ nyɔsʋamlɩ bä ’sɔɔ ’aiɛ tää, ‑bɛ abɩa ‑mülü ponyakli, ima bä ‑gbagblɛ, ’aiɛ ’cɩcasa, ’ümä ’iin jä. ³⁰‑Maa Nyɔsʋa ma ‑nyɩ nyɔɔ ‑moloo wii, ’ɔmä ’iin ’lɩsa nɩ, abɩa ‑mɔlɔ ’pa ɩa’ wii ’kpla ’mä. ³¹’Be ’ana ’fɩɔ ’mrɛɛ ’amä nyɔsʋamlɩpala ‑maa ’ba nʋ ’imɩ ’doorodoo wiili ’a ’paaa’ nɩ, ’üa ’fɩɔ ’ümä ’iin ’wlinu, ‑bɛ ’ümä ’klü kä. ³²Nyɔsʋaamlɩpalanyüüa ‑susu ’nyɩ ‑si ’üün ’wʋ ‑a, ³³’be Nyɔsʋa ’nyɩ ‑yrɛsa Nyɔsʋa ‑a bä; ’ɔ bä ‑pioa Nyɔsʋa, ’asɩ ’i bä nyɔsʋaanyüüa ’cɛcʋa ’fɩɔa ’mlɩ.

³⁴Abɩa ’ana ’ŋlëgë ’kpla ’më ’cɛcʋa ’mlɩ: ’ünyɩ kä ‑a kä ’ümä wiipa, ‑maa ’ü kä ’ümä ’lɩ ’üa dʋɔɩɩ ‑träärä ’sɩrɩ ‑dɔ ‑gbaa’. ³⁵Üma ’bata wiia ’betekʋ nɩ, ’ü ’betre ’iin ’üa dʋɔɩɩ ’lɩ ‑gbööli. ’Inyɩ ’na ‑a ’na ’kä ’ŋlʋʋ ’mä ’cɛcɩ ’lɩ wii ’pala.

³⁶‑Ale ’ana plɛɛ ’amɔ kälɩ nyɔsʋaawii jara? ‑Ale ’ana plɛɛ ’ana ’doo ’nu ’iin ’wli? ³⁷Nyɔɔ ma ’daa nyɔsʋaamlɩpalanyɔɔ ’ɔ bä, ’aiɛ ’Nyüna ‑Susu ’tiere ’ɔɔn nɩ, ɔ jresaa wiili ’n ‑gbalaa’ ’amɩ nɩ, ’Pläkänyɔɔa ‑dɔ bäsaa. ³⁸‑Maa ’ɔma ’nyɩ ’iin wii ‑a ’dara nɩ, ’anyɩ ’dara ’ɔɔn nyɔɔ.

³⁹’Ii känyrɩ ’na ‑wlajü ’amɩ, ’ba nʋ ’ana plɛa ’fɩɔ ’ba ’bata nyɔsʋamlɩpalakʋ, ‑bɛ ’anyɩ ’daa nyüü ’nyɩ ’pa nyüüamlɩawiia ’kaɩn ’kaɩn. ⁴⁰Abɩa wiia ’fɩɔ nrörö ’klɩtotrosa, ’inyɩ ’caklalɩ.

NYÜÜA ’KUAABREA SƆSƆKƲ

15.1-58

’Kriisëa ’kuaabrea sɔsɔkʋ

¹’Na ‑wlajü ’amɩ, ’Mʋfagogolä ’n ’saa’ ’amɩ, ‑bɛ ’a ’nyierea’ ’klɩ nɩ, ä ’a ‑trääräa’ ’lɩa ’doo nɩ, ’äa ‑gä ’n ’paa ’amɩ plɛ. ²’Ää kälɩ Nyɔsʋa ‑srörö ’ɔnya ’pʋɔ ’amɩ, ’ama ’kpla ’ään ’sɩrɩ ’n ‑gbala käa’ ’amɩ, ima ’nyɩ ’saa ‑a bä nɩ, ’fëflɛsa ’a toro ’ään plɛ. ³Wiili bäa’ ’ia ’mlɩa wii, i ’n ’jäa’ ‑bɛ ’n ’kpɩaa’ ’amɩ nɩ, ’iibä: ’Kriisë jä ana ‑balʋa ‑gʋ, ’sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’ nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ. ⁴’Ɔnya ‑träärä, tääa nɩ ‑srɩ ’lɩ ’ɔnya sɔwʋ, ’sɩrɩ ’i ‑jɩjraa’ nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ. ⁵’Ɔnya ’tɔrɔ Sefasë15.5 Piɛɛrëa ’nyrɩ ‑mɩdoo bäsaa. nyra Nyüüpʋnyüüsɔɔ ’klɩ. ⁶’I ‑sia’ nɩ, ’ɔnya ’tɔrɔ ‑wlajüa ‑duu ‑glʋɩgbööa (500) ’samadɛɛ ’klɩ ’wʋkleresa. ’Ia nyüü ’kɔkɔmlɛ ‑ka bälɩ ’saarɩ, ‑maa ‑mölöö ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä. ⁷’Pɩrɩgälɩ nɩ, ’ɔnya ’tɔrɔ Jaakë ’klɩ, ’ɔnya ’tɔrɔ apotrëa ’fɩɔ ’klɩ.

⁸’Mɔɔ ’padɛrɩtä, ’mɔɔ ’ɔ ’tɔrɔklɩ, ’mɔɔ ‑beerea’ ’jüplö kä ‑söplü ‑kaaŋlʋa’ ’wlijrä ‑bɛ ’ü ‑gua’. ⁹’Be ’mɔɔ bä apotrëɩɩa blaaadɩɔ, ’nyɩ apotrë ’nyrɩ ’klɩ ‑a ’wʋ, ’be ’n kätɛ ’nyaa nʋ Nyɔsʋaa ’Cɛcɩ ‑gbigba. ¹⁰‑Maa Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋa ‑gʋ ’n bäsaa ’saarɩ, ’be ’ɔa ‑gbinanakʋlʋ ɔ sraraa’ ’mɩ nɩ, ‑mää ’fëflɛsa ‑a, ‑bɛ ’n ‑fɛ ’jrʋpa ’nyaa ‑si apotrë ‑mülüa ’fɩɔwʋ. ‑Mää ’mɔɔ ’nyɩ ’jrʋpa ‑fɛ, ‑maa Nyɔsʋaa ‑gbinanakʋlʋ bäa’ ’mɩ ’lɩ ’uu bäsaa. ¹¹’Ii känyrɩ, ‑bakää ’i bä ’mɔɔ ’aiɛ ‑mülü, ’a ’Mʋfagogolä a ’sa, ’anya toro ’ään plɛ.

’Kuaa ’brea sɔsɔkʋ

¹²‑Bɛ a ‑gbalaa’ ’amɩ ‑ma ’Kriisë sɔ ’kuaabre nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’ana ‑tɔrʋpɩɔa ‑mölöö nö jäjänyɔɔ ’nyɩ sɔwʋ ‑ale? ¹³Nyüü ma ’nyɩ sɔ ’kasa ’kuaabre ‑a nɩ, ’iibä ’Kriisë ’nyɩ bɩa ’wʋ ‑a sɔ ’la! ¹⁴‑Bɛ ’Kriisë ma ’nyɩ ’kuaabre ‑a sɔ nɩ, ’iibä ‑gogolä a ’saa’ ’nyɩ ‑gbaa ‑a kä, ana nyɔsʋaplɛ bä ’fëflɛa nɛ. ¹⁵Ima bä ’kasa jäjänyüü ’nyɩ sɔwʋ ‑a nɩ, ’iibä Nyɔsʋa ’nyɩ ’Kriisë ’kuaabre ‑a ’ba. Ima bäsaa nɩ, ‑gbagblɛsa a ’paa Nyɔsʋaa ‑gä, ‑gbagblɛ a ‑tʋ Nyɔsʋa ‑gälɩ, ’be a nɩnɩa ’ɔ ’ba ’Kriisë ’kuaabre. ¹⁶Jäjänyüü ma ’nyɩ sɔ ’kuaabre ‑a nɩ, ’Kriisëa ’mʋgbɛ ’nyɩ ’kuaabre ‑a sɔ. ¹⁷‑Bɛ ’Kriisë ma ’nyɩ ’kuaabre ‑a sɔ nɩ, ’ana nyɔsʋaplɛ bä ’fëflɛa nɛ, ‑bɛ ’a ‑ka bä ’plɔʋplɔʋ ’ana ‑balʋ ’lɩ. ¹⁸‑Bɛ ‑mülü toroa’ ’Kriisë plɛ, ‑bɛ ’ü jäa’ nɩ, ’ia nyüülü bä tɩɔtɩɔnyüü, Nyɔsʋa ’pɔnɩkʋ bä ’üün ‑gälɩ. ¹⁹Ama ’pie ’Kriisë plɛ ‑gälɩ ‑taa ’klälä kʋa’ ‑pɩa ’dooa ‑gʋ nɩ, amɔ busu ‑gböösa anya ‑si nyüüa ’fɩɔwʋ!

²⁰’Tasɩrɩ ’Kriisë sɔ ’kuaabre. ’Ɔɔ ‑kätɩ sɔwʋ jäjänyüüa ’fɩɔa ‑tɔrʋpɩɔ. ²¹’Be ’sɩrɩ jäjäkʋ nʋa’ ‑bɛ ’u ‑sröröa’ nyɔɔ ’doo kälɩ ‑bɛ ’u paa’ ’blɩa ’mlɩ nɩ, ’asɩ ’kuaabresɔsɔkʋ ‑srörö bɩa nyɔɔ ’doo kälɩ. ²²’Sɩrɩ nyüülü kä ’fɩɔ bäa’ Adaan ’lɩ ü jäa’ nɩ, ’asɩ nyüülü kä ’fɩɔ bäa’ ’Kriisë ’lɩ ’mä bɩa ’kuaabre sɔ. ²³‑Maa ‑moloo ‑bɛ ’ɔa ’taɩn, ’Kriisë ‑kätɩ sɔwʋ, ‑bɛ ’taɩn ’lɩ ’ɔmäa’ dɛrɩ ’blöö nɩ, ’kä nyüülü bäa’ ’ɔa nü nya ’wʋsɔ. ²⁴’Ima ‑si, ’kä ’pläa bɩabɩataɩn nya ’lɩjrä: ’Kriisë nya ’kamakʋa ’fɩɔ, nyüü nyra ‑sisia ’klüa ’fɩɔ bʋblɔa, ’kä ’ɔnya ’kamakʋ Nyɔsʋalɔ bäa’ Tʋ ‑nyɩ. ²⁵’Be ’ɔ kä ’ɔmä ’kama ’kama, ‑a ji ’ɔmä ’ɔa ’nyüamlɩjraranyüü ’ɔa bökli ‑wälɩ pla15.25 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 110.1.. ²⁶’Nyiöamlɩjraraa nɔlɔ nëmäa’ dɛrɩtäpa, ɔ Nyɔsʋa ’mäa’ bʋblɔ, ’ɔɔ bä jäjä. ²⁷’Be ’i ‑jɩjra nyɔsʋapɔɔkʋ ’lɩ ‑maa: «Nyɔsʋa pla diia ’fɩɔ ’ɔa bökli ‑wälɩ15.27 ’Lɩbrɛrɛpɔɔkʋ 8.7.». ‑Maa ’ɔma ’daa «diia ’fɩɔ» nɩ, ’ɔɔlɔ ‑nyɩa’ ’ɔɔn ’kamakʋ, ’ɔnyɩ ’lɩ ’mlɩ ‑a bä. ²⁸’Taɩn ’lɩ Nyɔsʋa ’mäa’ ’Kriisë diia ’fɩɔa ’kamakʋ ‑nyɩ nɩ, ’ɔa ’mʋgbɛ bäa’ ’Jʋlɔ nya ’uun Nyɔsʋalɔ ‑nyɩa’ ’ɔmɩ ’uun ‑nyɩa; ’kä Nyɔsʋa ’mä diia ’fɩɔa ’wliklɩ bä, ’ɔmä wiia ’fɩɔa ’mlɩ bä.

²⁹Ima ’daa wiili a ’saalɩ ‑mää ’iia nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ nyüü ‑ka ’paa ’nɩwli jäjänyüüa ‑gʋ le? Ima ’daa ’kasa jäjänyüü ’nyɩ sɔ ’kuaabre ‑a nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’ü ’paa ’nɩwli ’üa ‑gʋ le? ³⁰‑Bɛ amɔlɔ nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ jäjä bä amɩ dɛrɩ ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ le? ³¹’Na ‑wlajü ’amɩ15.31 ’Na ‑wlajü ’amɩ: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä., ‑srɩ o ‑srɩ jä ’n jä! ’Tasɩrɩa ’cɩcasa bäsaa, ’be ’amɔ bä ’na15.31 ’na: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: ana. dɔrʋ ana ’Pläkänyɔɔ ’Kriisë Jesu ’lɩ. ³²Ima ’daa ’sɩrɩ nyüü boboa’, ’asɩ ama bobo ɩ nɩ, dɛplɛɛ kä ‑gʋ ’nyraa Ɛfɛsënyüü ’mä ’wlitotro ‑gböösa ‑beere ’klʋɛɛa mlaa le? Dɛplɛɛ ’imä ’mɩ ‑nyɩ le? ’Be jäjänyüü ’nyɩ sɔwʋ ‑a ‑o, ’nyaa ɩ ’daa: «A jidɛɛ, a ’mla, ’be anya ‑pɩ jäa15.32 Esaii 22.13..»

³³Nyɔɔ ’nyɩ ’pa ’amɩ mlüü ’lɩ! «‑Gbötülü ’nyɩa’ ’cɩcagbi kä, bʋblɔ ‑mülü käa’ ’cɩcagbi.» ³⁴’Ba ‑nyɩgla ’ana bobowli ’kä ‑bɛ ’ba fio ‑balʋa ‑gʋ; ’be ‑mölöö bä ’ana ‑tɔrʋpɩɔ ’ünyɩ Nyɔsʋa ‑a jre. ‑Gbala ’n ‑gbala ’amɩ; ’a bä ’nyüsü ’wʋ.

’Kuaabresɔfugba

³⁵‑Beeredɛ nyɔɔ nya ’daa: «‑Asɩ jäjänyüü nya ’wʋsɔdɛɛ nʋ le? Fugba ’plɛɛ ’ümä ja ‑bɛ ’ümä ji le?» ³⁶Mlüünyɔɔ! ‑Ama pla dɛɛ nɩ, ’ɛ kä ’ɛmä jä ’fɩɔwʋ, ‑a ji ’ɛmä ‑ga. ³⁷’Jaji bäsaa, ’ɛɛ pla, ‑beeredɛ ‑bleeea ’jaji ’aiɛ dɛɛ ‑mɩdeea ’jaji, ‑mää dɛɛlɛ kä ’jaji ‑plaa’ ‑mää ‑plɩɩ ’ɛa tuu ’nyɩ kʋ ‑bɛ ’unyɩ ‑ga dotro. ³⁸‑Maa Nyɔsʋa ’ɔɔ ‑nyɛɛ fugbalä ’ɔ ‑waa’, tuulu kä ’jaji ‑plaa’; ’jaji ‑bɛ ’ɛa fugba. ³⁹Fugbaa ’fɩɔ ’nyɩ dɛɛ ’dee ‑a bä. Fugba ‑mölöö bä nyɔɔa nä, ‑mölöö bä mlaa nä, ‑mölöö bä ‑srüa nä, ‑bɛ ‑mölöö bä nyisiea nä.

⁴⁰Cɛa ’mlɩ dii kä ’ia fugba ‑bɛ ‑tʋtʋgälɩa ni kä ’ia fugba. Cɛlɩa diilia pöplökʋ nyra ‑tʋtʋ ‑gälɩa nia pöplökʋ ’nyɩ dɛɛ ’dee ‑a bä. ⁴¹’Jrʋ kä ’ua pöplökʋ, ‑bɛ ‑seple kä ’ɛa pöplökʋ, ‑särëa pöplökʋ nya bä bɩa ’dɔrɔdɔ; ’be ’üa pöplökʋ ’nyɩ dɛɛ ’dee ‑a bä.

⁴²’Asɩ jäjänyüüa ’kuaabresɔsɔkʋ bä bɩa. Fugba ‑träärä ‑beere dɛɛa ’jaji ’mäa’ ‑fɛ, ‑maa äma sɔwʋ nɩ, ’ä ‑kanyɩ ‑fɛfɛsa ‑a bä. ⁴³’Ä ‑kanyɩ ‑gbaa ‑a kä, ‑bɛ ’ü ‑tʋʋä ’ään, ‑maa ’wliklɩbʋabʋakʋ ’lɩ ’ä sɔrɔwʋ; ’ä ’fʋma ‑bɛ ’ü ‑tʋʋä ’ään, ‑maa ’klüa ’mlɩ ’ä sɔrɔwʋ. ⁴⁴Üma ‑tʋ ’ɔɔn nɩ, ’bɔɔwlɔɔ fugba ’ɔ kä, ‑maa ɔma sɔwʋ Nyɔsʋaa ‑Susu bä ’ɔɔn ’lɩ. ’Bɔɔwlɔɔ fugba bälɩ, fugbalä Nyɔsʋaa ‑Susu ’tierea’ nya bälɩ.

⁴⁵Nyɔsʋapɔɔkʋ nɩnɩa: « Nyɔɔlɔ ‑kätɩ Nyɔsʋa nʋa’ ’ɔɔ bä Adaan15.45 Jenɛɛsë 2.7..» Dɛrɩtäpa Adaan nya bä ‑susulu ‑nyɛɛa’ ’klä. ⁴⁶‑Mää ‑susu ‑kätɩ ’nyɩ nrörö, ‑maa ’jajɛ ‑kätɩ ’ɛɛ nrörö ’fɩɔwʋ ’kä ‑susu ’patä. ⁴⁷‑Tʋtʋ Nyɔsʋa nʋ ’ɔnya nʋ ‑kätɩa nɔ; ’sɔɔa nɔ, ɔ bäa’ ’Pläkänyɔɔlɔ15.47 ’Pläkänyɔɔlɔ: ‑Taa ‑waklöölä ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. nɩ, cɛlɩ ’ɔ sɔ. ⁴⁸Nyüülü bäa’ ‑tʋtʋ ‑gälɩ ‑beere ‑mɔlɔ ’ü nʋa’ ‑tʋtʋ ‑bɛ ’ü nʋa’. ‑Mülü bäa’ cɛlɩ ‑beere ‑mɔlɔ sɔa’ cɛa ’mlɩ. ⁴⁹‑Bɛ a ‑beerea’ ‑mɔlɔ ’ü nʋa’ ‑tʋtʋ ’ü nʋa’ nɩ, ’asɩ amä ‑beere nyɔɔlɔ sɔa’ cɛa ’mlɩ.

⁵⁰’Na ‑wlajü ’amɩ, ‑jäsɩ ’n ‑gbalaa’ ’amɩ nɩ: Dɛɛlɛ bäa’ ’jajɛ nyra ‑toru ’nyɩ ’lɩ ‑a bɩa ü ji Nyɔsʋaa ’kamapläa ‑jaaa, ‑bɛ dɛɛ nëmäa’ ‑fɛ nɩ, ’ɛnyɩ ’lɩ ‑a bɩa ɛ ji ’klälä ’nyɩa’ blöröfa käa ‑jaaa. ⁵¹‑Jää wii ‑sisiea’ ’mäa’ ’amɩ ‑gbala: ana ’fɩɔ ‑nëmä jä ‑a jä. ‑Maa ana ’fɩɔ nya ’cicria, ⁵²’sɩrɩ nyɔɔ ’kaplaa’ ’nyiö ’asɩ ’imä ’kökle, ’taɩn ’lɩ ’täpa dɛglɛ ’mäa’ wii ’pa. ’Be ɛma ’pawii dotro, jäjänyüü nya ’wʋsɔa ’ümä ’klälä ’nyɩa’ blöröfa kä ’jä, ‑bɛ amɔlɔ nɩ, anya ’cicria. ⁵³’Be ’jajɛlɛ nëmäa’ ‑fɛ ’ɛ kä ’ɛmä ’cicri, ‑bɛ ’ɛmä jajɛlɛ ’nyɩ ‑fɛa’ bä. ‑Mɛlɛ jäa’ kä ’ɛmä ’cicri, ‑bɛ ’ɛmä dɛɛlɛ ’nyɩ jäa’ bä. ⁵⁴Dɛɛlɛ ‑fɛa’ ma bä ’cicrisa ’kä ’ɛmä dɛɛlɛ ’nyɩ ‑fɛa’ bä nɩ, ‑bɛ dɛɛlɛ jäa’ ma ’cicri ’kä ’ɛmä dɛɛlɛ ’nyɩ jäa’ bä nɩ, ‑taa waklöölä ‑jɩjraa’ nya nröröa:

Jäjä ‑kanyɩ ’lɩ ‑a bä, ’ä ’a bɔtrɔ ‑gböösa15.54 Esaii 25.8.!

⁵⁵‑Mɔ jäjä, ‑a ’plɛɛ ‑na tafudɛɛ bä le15.55 Osee 13.14.?

‑Mɔ jäjäa bätä15.55 ‑Mɔ jäjänyüüa bätä: Grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ’i ‑jɩjra: Jäjä. ‑a ’plɛɛ ‑na ’klü bä le?

⁵⁶Jäjäa tafudɛɛ bä ‑balʋ; ‑bɛ ‑balʋa ’klü ‑bä ‑dɔ. ⁵⁷‑Maa a ’trɛɛ Nyɔsʋa, ɔ ‑sröröa’ ’ana ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë kälɩ, ‑bɛ ’ɔ ‑nyɩa’ amɩ ’wʋsisikʋ! ⁵⁸’Ii känyrɩ ’na ‑wawawlajü ’amɩ, ’ba ‑sɔɔrɔwʋ, ’ba ’nyüglö nyɩbɛsa. ’Ba kpɛrɛ ’ana nyüfë ’taɩn a ’fɩɔ ’lɩ, ’amä ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpa ‑fɛ. ’A jre ’iin ’sɩrɩ ’jrʋpalä ’a ‑fɛɛɛa’ ’nyɩa’ ’fëflɛsa bä.

DII ’KƆKƆMLƐA WII

16.1-24

Möliili ’ü ’babaklɩ Jerusalɛɛmëa ’cɛcɩa ‑gʋ

¹Dɛɛlɛ bäa’ möliia ’klɩbabakʋ nyɔsʋaanyünanyüüa ‑gʋ nɩ, ’ana ’mʋgbɛ ’ba nʋ ’sɩrɩ ’n ‑gbalaa’ Galaatënyüüa ‑tʋtʋ ‑gälɩa ’cɛcʋ16.1 Tɛ wiili ‑jɩjraa’ 1 Korɛɛntënyüü 7.1 ‑wälɩ.. ²’Sɔrɛ o ’sɔrɛ nɩ, ‑moloo ma bälɩ ’ɔ ’jä möliili ’ɔ ’klaaa’, ‑bɛ ’ɔmä ’lɩ ’mlɩ mölii ’ba, ’ɔmä ’iin ’klɩbere ’ɔa nyüköli. ’Ama nʋ ’saa, ama ji nɩ, ’a ‑ka ‑nëmä ’klɩ ‑a ’baba. ³Ama ji nɩ, ’mä nyüülü ’amäa’ ’lɩba blɔ, ‑bɛ ’mä ‑pɔɔkɩ ‑jɩjra ’ümä ’iin ‑tɛ ü möa’ ’leea nyüü kälɩ ‑nyɩ ’ümä diili a ’babaa’ ’klɩ Jerusalɛɛmë fa. ⁴’Aiɛ ’na ’mʋgbɛ ma nya mi nɩ, ’nyraa ’üün nya ’lɩmlöröa.

’Pɔɔlë ’paa ’ɔa nyɔtugbabrea mimi ‑gä

⁵’Nyaa ’ana ‑nyɛɛ jia, ‑maa Masedoanëa ’pɛlɩ ’nëmä ‑srörö, ’be ’ii ’nëmä jara. ⁶Nyɔsʋa ma ’nyie ’nyaa ’amɩ jrüü jie ‑gba ‑sia. ‑Beeredɛ ’nyaa ’lɩ sɩɔ kpaköa ’taɩn a ’fɩɔ nröröa, ’amä ’mɩ ‑gbaji ’mä ‑si. ⁷‑Taa nili nɩ, ‑mää ‑sisisa ’nëmä ’amɩ ’jä, ‑maa jrüü jie ’n ja ’amɩ ‑gba ’Pläkänyɔɔ ma ’nyie. ⁸‑Maa ‑tɛ Ɛfɛsëbätä Patekɔɔtëa ‑glɩsɩglɩsɩ ’mä ’mɩ jrä, ⁹’be tatu ’sara ’mɩ ’klɩ ’mä Nyɔsʋaa ’jrʋpa ‑fɛ ‑bɛ ’nyüamlɩjraranyüü ’si ’lɩ. ¹⁰Timotee ma ji ’ana ‑tɔrʋpɩɔ16.10 1 Korɛɛntënyüü 4.17; Akëtë 19.22. nɩ, ’ba ’kpla ’ɔɔn ’cɩcasa, ’ɔmä fugba ’lɩ ’kägbatie ’ana ‑tɔrʋpɩɔ, ’be ’ɔa ’mʋgbɛlɔ ’Pläkänyɔɔa ’jrʋpa ’ɔ ‑fɛɛɛ bɩa ‑beere ’mɔɔ. ¹¹’Ii känyrɩ nyɔɔ ’nyɩ ’pa ’ɔɔn sawʋ. ’Ba ji ’ɔɔn ‑gba, ’ɔa fugba ’lɩ ’mä flɛrɛ ‑bɛ ’ɔmä ’na ‑nyɛɛ ji, ’be ’ɔɔ ’n ‑glaaa, ’ɔɔ ‑bɛ ‑wlajülü falaa’ ’ɔɔn.

¹²Dɛɛlɛ bäa ana ‑wlajʋ Apolɔsë nɩ, ’n ’jrara ’ɔa ’klüa ’doo, ɔ mi ’ana ‑nyɛɛ ’ɔɔ ‑bɛ ‑wlajü ‑mülü, ‑maa ’ɔ blara ’ia mimikʋ ’köklesa ‑plɩɩ. Ɔma ’jä ’casɩ ’ɔnya jia.

’Pɔɔlëa ‑jraarafa

¹³’Anyɩ ’mʋmɔ, abɩa ’ana nyɔsʋaplɛ nyɔnyrɔ, ’ama nëmä wii nʋ ’ba nʋ ’imɩ nyɩbɛsa, ’ba ’paplaklü ’lɩ. ¹⁴Wii o wii ’amäa’ nʋ nɩ, abɩa ‑wawlakʋ bä ’ia ’mlɩ. ¹⁵’Na ‑wlajü ’amɩ, ’be ’a jre ’imɩ ’sɩrɩ Sëtefanasë nyra ’ɔa ‑gbööö ‑kätɩ bäa’ ’cɛcɩnyüü Akaiia ‑tʋtʋ ‑gälɩ, ‑bɛ ’ü dɔrɔa’ nyɔsʋaanyüüa ‑gbajijikʋa ’jrʋpa ’wʋ. ¹⁶’Ba ‑träärälɩ ’ia ’samaa nyüülü, nyra ’üa ’jrʋpawʋfɛɛrɛnyüülüa ’fɩɔ nöa’ ’üa plɛ ü ‑fɛɛɛa’ ’jrʋpa. ¹⁷Sëtefanasë, Forëtunatusë nyra Akaikɔɔsë jia’ ’mɩ ’jä, ’i kä ’mɩ dɔrʋ ’wʋ: wiili ’a nëmä ɩa’ nʋ ’na ‑gʋ, ‑bɛ ’lɩdɛrɩtʋŋlɔkʋa ‑gʋ, ’a ‑kanyɩa’ ’lɩbɩa nɩ, ’ü nʋ ’imɩ. ¹⁸’Ü ’cie ’na plɛ ’wʋ ’ünya ’cie bɩa ’ana nu ’wʋ. ’Ii känyrɩ ’ba jre ’ia ’samaa nyüülüa ’cɩcasa.

‑Gälɩblörö ’trɔrʋ

¹⁹Asiia ’cɛcʋ ’trɛɛ ’amɩ. Akilasë, Prisëka nyra nyüülü palaa’ ’üa nyüköli ’cɛcɩ ’trɛɛ ’amɩ ‑gböösa ’Pläkänyɔɔa ’nyrɩklɩ. ²⁰‑Wlajüa ’fɩɔ ’trɛɛ ’amɩ. ’Ba ‑gbegbre Nyɔsʋaa ’nyünanyüüa ’sa. ²¹’Mɔɔ ’Pɔɔlë ’mɔɔ nʋ ’na ’mʋgbɛa wlu16.21 ’Ia ’taɩn ’lɩ nɩ, nyɔɔ ma ‑gbala ‑moloo ’ɔ ‑jɩjra ’ɔa ‑pɔɔkʋ nɩ, ɔma ’wlara ’ɔ ‑nyɛɛ ‑jɩjra ’sɩsɩɛlɛ nyɔɔlɔ faa’ ‑pɔɔkʋlʋ ’kä ’ɔa ’mʋgbɛ ‑jɩjra waklüü jie, nyüülü kä ‑nyɛɛ ’u möa’ ’mä ’kasa ’saa jre ’ɔɔ ja ’umɩ. ɔ ‑jɩjra ‑taa ’trɔrʋlʋ. ²²Nyɔɔ ma ’nyɩ ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisë16.22 Jesu ’Kriisë: ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ‑a ‑wa nɩ, ɔ busu. Maranata16.22 Maranata: Arameenyüüa wii bäsaa, ’ia ‑gbaa bä: «Ji, ana ’Pläkänyɔɔ!» ’Papla ’iin ’klɩ ’Nyügälɩjawii 22.20.! ²³Abɩa ’Pläkänyɔɔ Jesu ’Kriisëa16.23 ’Kriisë: ‑Taa ‑waklüülü ’nyɩ grɛɛkë kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä. ‑gbinanakʋ bä ’amɩ ‑gälɩ! ²⁴’N ‑wa ’ana ’fɩɔ ’Kriisë Jesu ’lɩ. ’Asɩ i bä16.24 ’Asɩ i bä: ‑Taa waklöölä ’nyɩ grɛɛkë ‑kätɩpɔɔkɩ ‑mɩdooa ’mlɩ ‑a bä.!