Nabi Yunus
Edisi percobaan
1Pamulaannya, Yunus kada maasi lawan parintah Allah.
1Suatu hari, ALLAH mandatangi Yunus, anak Amitai. 2“Lakasi, ikam tulak ka kuta Niniwe, kuta nang ganal tu. Padahakan lawan bubuhannya Aku cagar mahukum bubuhannya sualnya Aku sudah mangatahui dusa-dusanya nang saling banyakan” ujar ALLAH bapadah lawan Yunus.
3Sakalinya Yunus kada hakun tulak ka kuta Niniwe, malahan inya handak tulak baampah ka arah nang balawanan, ka kuta Tarsis gasan malapasakan tugas nang dibariꞌi ALLAH tadi. Inya tulak ka palabuhan Yopa wan malihat sabuah parahu layar nang baloteng nang handak tulak ka kuta Tarsis. Imbah tambang dibayarinya, inya umpat ka kuta Tarsis.1:3 Kuta Tarsis: Bubuhan pakar Kitab Suci Taurat bapikir bahwa kuta Tarsis tamasuk banua nang bangaran Spanyol wayahini.
4Tagal, di tangah lautan, ALLAH mandatangakan angin ribut nang ganal banar. Lalu datanglah galombang laut nang ganal banar, mahantam parahu layar tu sampai parak tinggalam. 5Bubuhan anak buah parahu layar tu katakutanan wan bahimat baduꞌa minta tulung lawan diwa diwanya saurang. Lalu isi nang ada di parahu layar tu dibuangi ulih bubuhannya ka laut gasan mahampulakan parahu layar tu sakira kada tinggalam. Padahal Yunus sudah turun ka dalam loteng parahu layar nang paling bawah wan barabah, lalu taguring janak banar.
6Imbah itu, turun ai juragan mandapati Yunus nang lagi guring janak tu, lalu ai digaraknya.
“Umailah ikam nih nyamannya, nang kaya ini kaadaannya, kawa haja ikam guring! Ayu, lajui badiri, baduꞌa lawan diwa ikam, kalu ai diwa ikam kawa manulungi gasan manyalamatakan kita barataan sakira kita kada matian” ujar juragan baucap lawan Yunus.
7Yunus lawan juragan naikan ka loteng atas.
“Nah, ayu kita bacabut undian sakira kita tahu siapa nang basalah, sampai kita kana musibah nang kaya ini” ujar bubuhan anak buah parahu layar bapandir papadaannya.
Lalu, diadaakannya cabutan undian tadi. Yunus nang kana.
8“Padahakan ja lawan kami, lantaran siapa kita ditimpa musibah nang ini? Apa gawian ikam? Ikam orang mana, urang mana?” ujar bubuhan anak parahu layar manakuni Yunus.
9“Aku ni orang Ibrani. Aku manyambah ALLAH, nang di surga, nang maulah tanah lawan lautan nang ganal” ujar Yunus manyahut.
10Bubuhannya sudah tahu bahwa inya handak manjauhi ALLAH. Itu sudah dipadahakan Yunus lawan bubuhannya.
“Napa nang sudah ikam gawi nih sampai laut sasain bahamuk?” 11“Kami apakan ikam sakira angin ribut ini kada bahamuk lagi?” ujar bubuhannya batakun lawan Yunus sambil batambah katakutanan lantaran angin ribut sasain bahamuk.
12“Timbai ja aku ka laut; musti angin ribut ni baranai. Aku tahu aku ni panyababnya angin ribut ni nang manimpa bubuhan ikam” ujar Yunus manyahut.
13Tapi bubuhan anak buah parahu layar tatap haja mangayuh parahunya sakira kawa ka pinggir pantai. Tagal bubuhannya kada bahasil; angin sasain bahamuk. 14Lantaran itu, bubuhannya baduꞌa bahimat lawan ALLAH, Tuhan nang disambah ulih Yunus.
“Ya ALLAH, Tuhan kami, kami handak manimbai urang ini ka laut. Sabujurannya, urang ini kadada maulah dusa lawan kami. Lantaran itu, kami mamohon lawan Pian, janganlah mambinasaakan kami bila kami manimbai urang ini ka laut. Samunyaan nang ini sudah tajadi lantaran kahandak Pian” ujar bubuhannya sambil baduꞌa.
15Imbah itu, bubuhannya maangkat wan manimbai Yunus ka laut. Wayah itu jua, angin ribut tu baranai. 16Pas wayah itu, bubuhannya takutan banar lawan ALLAH. Imbah itu, bubuhannya mambariakan sasajian lawan ALLAH wan bajanji macam-macam lawan ALLAH.
17ALLAH mandatangakan saikung iwak nang ganal gasan managuk Yunus. Yunus baada di dalam parut iwak nang ganal tu salawas talu hari talu malam.
2Doa ucapan syukur Yunus
1Dalam parut iwak tu, Yunus baduꞌa lawan ALLAH, Tuhannya. 2Ujarnya,
“Ya ALLAH, dalam kangalihan, ulun baduꞌa lawan Pian,
lalu Pian mangabulakan duꞌa ulun.
Matan kangalihan ulun2:2 kangalihan ulun: Dalam teks asli: Dunia orang mati., ulun minta tolong,
parmintaan ulun Pian kabulakan.
3Ka laut nang paling dalam,
Pian timbai sampai ka dasar lautan.
Ulun dihanyutakan banyu nang daras,
galombang nang dikirim Pian mahampas ulun.
4Di dalam hati, ulun bapikir, ‘Ulun sudah disuruh bajauh matan hadapan Pian.’
Tagal ulun cagar kawa lagi malihat Bait Allah nang suci.
5Banyu laut naik sampai ka muntung ulun,
lautan luas managuk awak ulun,
kumpai laut malilit kapala ulun.
6Ulun tinggalam di banyu laut nang paling bawah
di dasar gunung gunung;
pangrasa ulun lawangnya takunci salawasan di balakang ulun.
Lalu ulun dinaikakan Pian matan dasar laut, Ya ALLAH, ya Tuhan ulun!
7Pas ulun lapah kauyuhan,
ulun kaganangan lawan Pian,
ulun minta tolong lawan Pian.
Maka sampai ai parmintaan ulun lawan Pian
ka dalam Bait Pian nang suci.
8Bubuhan panyambah berhala nang sia-sia
manolak rahmat Allah, nang mangasihi bubuhannya lawan setia.
9Tagal ulun ni pang nang handak maucapakan syukur lawan Pian
wan handak malaksanaꞌakan korban lawan Pian.
Sagala janji ulun lawan Pian, handak ulun laksanaꞌakan.
Pian jua nang manyalamatakan.”
10Lalu ALLAH manyuruh iwak tu maluak Yunus ka darat. Lalu diluakakannya ai Yunus tu.
3Yunus maasi lawan parintah Allah
1-2“Lakasi ikam tulak ka kuta Niwiwe, kuta nang ganal tu. Padahakan lawan bubuhan Niwiwe pasan nang Kubariakan lawan ikam” ujar ALLAH manyuruh Yunus gasan kadua kalinya.
3Lalu Yunus maasi parintah ALLAH, tulak ai inya ka kuta Niniwe. Niniwe tamasuk kuta nang ganal banar. Talu hari lawasnya amun bajalan batis di dalam kuta nitu. 4Imbah masuk ka kuta nitu, lalu bajalan batis saharian, hanyar di situ inya manyampaiakan pasan Allah.
“Ampat puluh hari lagi kuta ini lawan warga sakampungannya pacangan dibinasaakan,” ujar Yunus sambil bakuciak lawan urang banyak nang ada di situ.
5Lalu saluruh rakyat nang ada di kuta Niniwe tu parcaya lawan pasan Allah tu. Bubuhannya mamutusakan gasan puasa. Bubuhannya sabarataan, baik urang nang tuha maupun urang nang anum, mamuruk baju karung nang diulah matan karung baras gasan manunjukakan bahwa bubuhannya manyasali dosa-dosanya. 6Imbah itu, pesan nang itu tadangar ulih raja kuta Niniwe. Sidin turun matan singgasananya. Dipaculnya jubah karajaannya, dipuruknya kain karung, lalu baduduk di atas habu gasan manunjukakan bahwa sidin manyasali dosa-dosanya. 7Raja lawan manteri-manterinya mambari pangumuman nang ini lawan rakyat Niniwe:
“Samunyaan panduduk wan binatang inguan musti puasa. Jangan ada nang makan atawa nginum. 8Kain karung musti dipuruk ulih samunyaan bubuhan panduduk. Binatang binatang gin musti ditukupi lawan kain karung. Samunyaan urang musti maminta bujur-bujur lawan Allah sagan mangubah niat-Nya. Samunyaan urang musti batobat lantaran kalakuan nang jahat wan manyakiti urang lain. 9Amun kita baubah, mudahan Allah kada sarik wan kada jadi mambinasaꞌakan kita barataan” ujar Raja dan manteri-manterinya manyuruh rakyat tadi.
10Pas Allah malihat bahwa bubuhannya sudah batobat matan kalakuan nang jahat, maka Allah marasa maras banar wan Inya maubah niat-Nya mambinasaakan bubuhan kuta Niwiwi nang itu.
4Allah malajari Yunus Inya mangasihi samuaan suku suku.
1Wayah Yunus mangatahui hal itu, maka sidin pusang wan sarik banar4:1 Wayah itu, urang urang Niniwi adalah musuh musuh banua Israel. Maka Yunus, sabagai urang Israel, mamuari warga warga Niniwi sampai Yunus handak sakira bubuhannya dibinasaꞌakan ulih Allah..
2-3“Ya ALLAH, ulun sudah baucap sabalum tulak mulai rumah ulun bahwa Pian cagar babuat nang kaya ini! Makanya ulun tulak bajauh ka kuta Tarsis, maninggalakan Pian lantaran ulun tahu bahwa Pian maha panyayang wan maha pangasih, wan salalu siap maubah rancana hukuman Pian lantaran sifat Pian nang sabar! Wayahini, ya ALLAH ya Tuhan ulun, maraha ulun mati sabab labih bagus ulun mati katimbang ulun hidup” ujar Yunus sambil baduꞌa.
4“Ikam kadada alasan sarik kaya itu” ujar ALLAH manyahut.
5Imbah itu, Yunus kaluar maninggalakan kuta Niniwe baampah ka subalah timur. Inya maulah sabuah lampau, lalu duduk banaung di dalamnya sambil mahadangi nang apa pacangan tajadi di kuta Niwiwe.
6Lalu, ALLAH manumbuhakan tanaman nang malancar gasan mambari naungan lawan Yunus sakira inya marasa nyaman wan tahibur hatinya. Yunus katuju banar lawan tanaman itu. 7Tagal imbah waktu subuh, Allah maulah saikung cacing mangorek tanaman itu, sampai jadi layu. 8Imbah matahari cungul, Allah mandatangakan angin nang panas banar nang batiup matan timur. Hari panas manggantang nang maulah kapala Yunus ngalu, sampai parak siup. Inya baharap lakas mati.
“Baiknya ulun mati katimbang ulun hidup” ujar Yunas sambil bamamay.
9“Ikam kada patut sarik manganai tanaman itu” ujar Allah manyahut.
“Ulun patut sarik sampai mati” ujar Yunus batambah pulang.
10“Ikam marista banar lantaran kahilangan tanaman itu. Tapi ikam kada manamanmnya wan kada ikam jua nang manumbuhakannya. Tanaman ini tumbuhnya hanya samalaman haja wan isuknya sudah kadada. 11Mustinya Aku nang labih marista mamikirakan kuta Niniwe nang ganal tu. Sualnya salain banyak banar binatang-binatangnya, panduduknya gin labih saratus dua puluh ribu orang, nang kada bisa mambedaakan mana nang baik wan mana nang jahat!” ujar Allah manjalasakan ka Yunus.