Maakɩ

LƐ A MAAKƖ NA SƐB A YESU ’YƐR NƱ̃Ɔ

¹Yesu Kɩrɩsɩto na ɩ a Nãaŋmɩn Bie ’yɛr nʊ̃ɔ pielfʊ.

²’Yɛ’yɛrɛ kɔ̃ɔ yuor na di Isaiya sɛb naa, “Nyɛ, ɩn tʊ̃ naa a n tʊ̃tʊ̃nɔ̃ ka wʊ de nie tɩ chɔɔr a sɔr kʊ fʊ.” (Malakaɩ 3:1)³“Kɔkɔr tãna naa a dãlpʊɔ ju, ‘Chɔɔr a sɔr kʊ a sɩ Soro na fʊ maal a wʊ sɔr ka wʊ tor.’ ” (Isaiya 40:3)

⁴Lɛ lɛ a Jɔɔn wa, na wʊ wa suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ be a dãlpʊɔ ju, na wʊ mʊɔl ’yɛr, “Yɩ lɩɛb yi a yɩ tɩɛr dɛɛr pɔ so a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, ka wʊ vɛ̃ a yelbebe kʊ yɩ.” ⁵Ka a nɩbɛ yire a tẽn ala a jaa na be a Judiya wɛr pɔ, ka a bamɩne mɩ yire a Jerusalɛm. Ba chire naa a ba pʊʊr ’yɛrɛ a ba yelbebe kʊrɔ wʊ tɩchɛ ka wʊ suoro ba jaa a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ a Jordan man pɔ. ⁶Nyɔɔma kɔɔlʊ fuu lɛ Jɔɔn ma su tɩ de gãn lũn a sɩɛ. Soor nɩ sɩkãa lɛ ɩ a wʊ bʊ̃diir. ⁷Wʊ ’yɛr naa, “N puor sʊɔ ben be, na wʊ gar ma. A wʊ nafɔɔr mibe gba n ba sɛɛ ɩka n guun for ɛ. ⁸Maa suoro yɩ naa nɩ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ tɩchɛ ’lɔ na so yɩ naa nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ.”

⁹A sɔ̃ɔ ’lɔ Yesu yi naa Najaretɩ na be a Galilee wɛr pɔ wa, ka a Jɔɔn so wʊ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ a Jordan man pɔ. ¹⁰A Yesu na wa yire a kʊ̃ɔ pɔ, wʊ nyɛ naa a saaju na tɔɔ yuo ka a Nãaŋmɩn Sɩɛ wa suro fɩka papa wa kpɛ a Yesu pɔ. ¹¹Tɩ a kɔkɔr yi a Nãaŋmɩn sɛ̃ ’yɛrɛ, “Fʊ̃ʊ lɛ ɩ a n binʊ̃nãa, ka a n ’yɔ̃ɔ ma ’maa nɩ fʊ.”

¹²Ka a Nãaŋmɩn Sɩɛ de wʊ fɔɔ jaa chiin a dãlpʊɔ ju, ¹³ka wʊ tɩ be be ber lɩjaayi ka a Satan bɛɛr wʊ kaa. ’Lɔ nɩ a mɔdʊ̃n lɛ dɔ̃ɔ be be, ka a malakasɩ wa sʊ̃nɔ̃ wʊ.

¹⁴Jɔɔn ban wa nyɔɔ pɔɔ baar, Yesu chen naa a Galilee na wʊ tɩ mʊɔlɔ ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr nʊ̃ɔ. ¹⁵Wʊ ’yɛr naa, “A sɔ̃ɔ ta naa ka a Nãaŋmɩn di a wʊ nãalʊ̃ʊ. Yɩ lɩɛb yi a tɩɛr dɛɛr pɔ na yɩ sɔɔ de a ’yɛr nʊ̃ɔ.”

¹⁶A lɛ a Yesu na wa de a Galilee man lana, wʊ nyɛ naa Simon nɩ a wʊ yɛbile Andiru ka ba lɔɔrɔ lɔyaar, jãnyɔɔrbɔ lɛ ba ɩ, ¹⁷ka wʊ bʊɔl ba, “Yɩ wa turo ma, ka n lɩɛb yɩ ka yɩ nyɔɔrɔ nɩbɛ ’yɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ.” ¹⁸Ka ba tɔ̃ɔ tɩɛ a jãmɛ nyɔɔrfʊ bar tɩ turo wʊ.

¹⁹Wʊn wa chen a niem bãlãa, wʊ nyɛ naa Jemesɩ nɩ Jɔɔn, Jebedee bibiir, a ba be a gboro pɔ chɔɔrɔ a lɔyaarsɩ. ²⁰Wʊn wa nyɛ ba, wʊ bʊɔl ba naa, ka ba bar a ba sãa nɩ a gboro nɩ a bala ban yara tɩ turo a Yesu.

²¹Be lɛ ba wa chen a Kapenahum ka a Pɛ̃nfʊ Bɩbir wa ta, ka a Yesu chen tɩ kpɛ a lɔ̃ɔfʊ jie tɩ piel wile. ²²A nɩbɛ nɛɛr ’maa naa nɩ a wʊ wiilfʊ, bojũu wʊ wile ba naa nɩ Nãaŋmɩn sɔr. Waa ɩ fɩka a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe ɛ. ²³A sɩdɛɛr sʊɔ kɔ̃ɔ mɩ chen tɩ kpɛ a ba lɔ̃ɔfʊ jie tãna ’yɛrɛ nɩ, ²⁴“Bãa lɛ a fʊ̃ʊ Yesu na yi a Najaretɩ bʊɔrɔ a sɩ sɛ̃? Fʊ wa naa ɩka fʊ wa sɔ̃ɔ sɩ bar bɩɩ? N bɔ̃ɔ naa a nɩrɛ ’lɔ fʊn ɩ, fʊ ɩ naa a chɛchɛ ’lɔ na yi a Nãaŋmɩn sɛ̃!”

²⁵Ka a Yesu tãn wʊ, “Pɔɔ a fʊ nɛɛ tɩ wa yi a daba pɔ!” ²⁶Ka a sɩdɛɛr daa a daba lɔb tẽe nɩtãa kpũgul loro tɩ ŋme chɛlma tɩ wa yi a daba pɔ.

²⁷Ka a nɛɛr ’maa a nɩbɛ ka ba lɩɛb sʊrɔ taa, “Bo lɛ? Wiil paal bo mɩ nɩ nyã, na tara kpɛ̃ɔ lɛ! Wʊ ma ’yɛr ’yɛr, ka a sɩdɛbɛ ma tu a wʊ nɛɛ.” ²⁸Ka a wʊ yele yaar a Galilee wɛr wʊ jaa.

²⁹Ban wa yi a lɔ̃ɔfʊ jie, ’lɔ nɩ Jemesɩ nɩ Jɔɔn chen naa a Simon nɩ Andiru yir, ³⁰ka a ãgãn tɔ a Simon dãɛ pɔɔ ka ba ’yɛr kʊ a Yesu. ³¹Yesu kpɛ naa a wʊ sɛ̃ tɩ nyɔɔ a wʊ nũu sʊ̃ʊ wʊ ka wʊ ir. A ãgãn tʊl baar wʊ, ka wʊ ir maal bʊ̃diir kʊ ba.

³²A jãanʊɔr ’lɔ̃nɔ̃ a mɔ̃tɔ̃ɔ na wa mʊr, a nɩbɛ waan na baalsɩ nɩ a bala a sɩdɛbɛ na tara a Yesu sɛ̃. ³³Ka a tẽe nɩbɛ ba jaa wa lɔ̃ɔ a dɔ̃dɔ̃rʊ, ³⁴ka a Yesu sãa nɩyɔɔ na tara baal jaa bʊrɔ. Wʊ mɩ dii naa a sɩdɛbɛ yɔɔ ka a yi, tɩ maa sɔɔ ka a sɩdɛbɛ ’yɛr ’yɛr ɛ, bojũu ba bɔ̃ɔ naa a nɩrɛ ’lɔ wʊn ɩ.

³⁵A wɛr na chaara a bibio pipi tɩ chɛnɛ sɔb, Yesu ir na wʊ yi a yir na wʊ chen a jie ãsʊɔ ɩka wʊ tɩ sʊɔr Nãaŋmɩn. ³⁶Simon nɩ a wʊ taaba mɩ yin bʊɔrɔ wʊ na ba wa nyɛ wʊ, ³⁷na ba ’yɛr, “Nɩbɛ ba jaa yʊɔrɔ na bʊɔrɔ fʊ!”

³⁸Ka a Yesu ’yɛr, “Yɩ ɩ ka sɩ chen jiyuo, a tẽn anyã na gbʊr, ka n tɩ mʊɔl ’yɛr a Nãaŋmɩn ’yɛr a be, ala ’yɔ̃ɔ lɛ n wa.” ³⁹Wʊ yɔ naa a Galilee wɛr wʊ jaa na wʊ ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr a ba lɔ̃ɔfʊ yie pɔ tɩ na wʊ dire a sɩdɛbɛ mɩ ka a yire.

⁴⁰Ka a daba ãsʊɔ mɩ na ɩ kɔ̃kɔ̃mɔ̃ wa gbur dumo sʊɔr wʊ, “Fʊ̃ʊ sɔɔ, sãa ma.”

⁴¹Ka nɩbaal kpɛ a Yesu ka wʊ tur a wʊ nũu sɩɩr a daba tɩ ’yɛr, “N sɔɔ naa. Sa!” ⁴²Ajienaa ka a kɔ̃kɔ̃mɔ̃ sa.

⁴³Yesu kpãa wʊ naa kpãkpãan wʊ ɩka, ⁴⁴“Taa ɩrɛ wa ’yɛrɛ kʊrɔ nɩrɛ ɛ. Chen tɩ wiil a fʊ mãɛ kʊ a Juu nɩbɛ bɔɔrloro tɩ ir a nɛɛ ’lɔ a Mosesɩ na ’yɛr ka a ɩ dãasɩɛ.” ⁴⁵Tɩchɛ a daba na wa yi wʊ piel naa na wʊ ŋme a Yesu yele yaar, ka a lɛ jũu Yesu ba lɛ tʊ̃ɔ yʊɔrɔ chãa pɔ a tẽe pɔ ɛ. Wʊ ma be naa a tẽe kõkoor, a nɩbɛ chɛnɛ yire jiir jaa waara a wʊ sɛ̃.

¹A anyã puor, Yesu lɩɛb wa a Kapenahum, ka nɩbɛ wõ ka wʊ be naa a yir. ²Nɩyɔɔ wan wa duo na ba sɛɛ a die wa tɩ yin a yõo. Ka wa ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr kʊrɔ ba. ³Be lɛ ka daba ãsʊɔ mɩ bɩɛrɛ, a wʊ nuur nɩ a wʊ gbɛɛ kpi naa, ka nɩbɛ anaar jɛ̃jɛl wʊ na ba waan a Yesu sɛ̃. ⁴Ka ba wa ta, ka jie ba be be a ba na tu kpɛ̃n a be a Yesu na be ɛ, a nɩyɔɔ jũu. Be lɛ ba do a gar ju na ba tɩ ŋmaa puo a jie ’lɔ a Yesu na ara, tɩ na ba de a daba nɩ a fɔbaa ’lɔ ban ’mɔɔn wʊ waan tur bar ka wʊ suu tɩ gã a Yesu niem. ⁵Be lɛ a Yesu na wa nyɛ a lɛ ban sɔɔ de wʊ, wʊ ’yɛr kʊ a dabaala, “N bie, n vɛ̃ naa fʊ yelbebe bar.”

⁶Ka be lɛ ka a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe bamɩne na be be tɩɛrɛ, ⁷“Ka nyɛ daba na ara fere na wʊ sɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn yuor tɛɛ. An lɛ na tʊ̃ɔ nɩrɛ yelbebe vɛ̃ bar, ka Nãaŋmɩn tɛɛ ba lɛ ɛ?”

⁸Ajienaa Yesu bɔ̃ɔn naa a lɛ ban tɩɛrɛ a ba pʊʊr pɔ, ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Bãa lɛ yɩ tɩɛrɛ a lɛ a yɩ pʊʊr pɔ? ⁹Buor sʊɔ lɛ ɩ kɔ̃mɔ̃kɔ̃mɔ̃, n ’yɛr ɩka n vɛ̃ naa wʊ yelbebe bar, bɩɩ, n ’yɛr ɩka a daba nyã wʊ ir, ’mɔɔ a wʊ bʊ̃gãnaa, na wʊ kulo nɩ? ¹⁰N bʊɔrɔ naa ɩka yɩ bɔ̃ɔ ɩka a Nɩsaal Bie tara naa kpɛ̃ɔ a wɛr pɔ na vɛ̃ nɩrɛ yelbebe kʊ wʊ.” Be lɛ wʊ ’yɛr kʊ a daba ’lɔ nuur nɩ a gbɛɛ na kpi, ¹¹“Fʊ̃ʊ lɛ n ’yɛrɛ, ir, na fʊ ’mɔɔ a bʊ̃gãnaa, na fʊ kulo nɩ.” ¹²Be lɛ, ka wʊ vaa ir ’mɔɔ a bʊ̃gãnaa yin a nɩbɛ ba jaa niem. Nɛɛr ’maa ba naa ka ba dãna Nãaŋmɩn ’yɛrɛ, “Saa dɔ̃ɔ nyɛ a lɛ ɛ.”

¹³Yesu lɩɛb chen a man nɛɛ ka nɩyɔɔ wa a wʊ sɛ̃ ka wʊ wile ba. ¹⁴A Yesu na wa chiine wʊ nyɛ naa a Alfayasɩ bie, Levi, ka wʊ jãnɛ a lõpo defʊ jie, ka Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Ir turo ma,” ka wʊ ir turo wʊ.

¹⁵A lõpodierbe nɩ a yelbetʊ̃nbɔ yɔɔ turo naa a Yesu, ka ’lɔ nɩ a bamɩne nɩ a wʊ poturbo ’mataa dire a Levi yir. ¹⁶A Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe na ɩ a Faraseemɩne nyɛ a lɛ wʊn jãnɛ nɩ a lõpodierbe nɩ a yelbetʊ̃nbɔ ’mataa dire, ka ba sʊʊr a wʊ poturbo, “Bãa lɛ so a daba nyã na ’mataa dire nɩ a lõpodierbe nɩ a yelbetʊ̃nbɔ?”

¹⁷Yesu wõ naa a lɛ ban ’yɛr, ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Nɩrɛ na kpɛ̃mɛ waa chiine tɩtɩlɛ jie ɛ. Baalaa lɛ ma chen. N ba wa ɩka n wa bʊɔl a nɩtorsɩ ɛ. N wa naa ɩka n wa bʊɔl a yelbebe tʊ̃nbɔ ka ba wa lɩɛb a tɩɛr.”

¹⁸Jɔɔn poturbo nɩ a Faraseemɩne nɩbɛ gal kɔ̃, ka nɩbɛ wa sʊʊr a Yesu, “Ŋmɩnɛ lɛ a Jɔɔn poturbo nɩ a Farasee poturbo ma gal kɔ̃, tɩchɛ ka a fʊ̃ʊ poturbo maa gal kɔ̃ ɛ?”

¹⁹A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Ŋmɩnɛ lɛ an ɩ ka nɩbɛ be a pɔɔ paalaa sɩrɛ jie tɩ tʊ̃ɔ kɔ̃ gal? Wʊn chɛnɛ be a ba sɛ̃, ba kʊ̃ tʊ̃ɔ ɛ. ²⁰A daar ’lɔ ban wa de a pɔɔ paalaa sɩrɛ, ban gal a kɔ̃.

²¹“Nɩrɛ maa ŋmaa fɔpaalaa sɛ ’yɔ̃ɔ fɔkoraa pɔ ɛ. ’Lɔ be sɛ ’yɔ̃ɔ a lɛ, a fɔpaalaa na tɔɔ naa a fɔkoraa chɩɛr. ²²Nɩrɛ maa de dãbãɩn ’yɔ̃ɔ wɔkoraa pɔ ɛ. ’Lɔ ’yɔ̃ɔ, a wʊɔ na pur naa, ka a dãa nɩ a wʊɔ sɔ̃ɔ. Wʊ ma ’yɔ̃ɔ naa dãbãɩn wɔpaalaa pɔ.”

²³A Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar, Yesu nɩ a wʊ poturbo kpɛ̃n tala puo sãlsɔɔ, ka a wʊ poturbo piel fɔrɔ a bʊ̃bie. ²⁴Ka a Faraseemɩne ’yɛr kʊ a Yesu, “Nyɛ lɛ a fʊ poturbo na ɩrɛ. Bo lɛ so ka ba tʊ̃nɔ̃ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir? A ba tara sɔr ɛ.”

²⁵Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yaa bɔ̃ɔ a par a lɛ yɩn kar kaa a Nãaŋmɩn gãn pɔ a nãa David nɩ a wʊ nɩbɛ na ba dɔ̃ɔ tara bon na di ɛ! ²⁶A ber ala pɔ Abiyata lɛ ɩ a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩkpɛ̃ɛ, kɔ̃ dɔ̃ɔ kpɛ ba, ka wʊ kpɛ a Nãaŋmɩn yir, ka a Abiyata de a paanʊ̃ɔ ala ban bin kʊ Nãaŋmɩn kʊ wʊ, ka wʊ ’wɔb. A paanʊ̃ɔ ala a Juu nɩbɛ bɔɔrlorbo tɛɛ lɛ ma ’wɔb, a ba tara sɔr ɩka nɩyuo wʊ ’wɔb ɛ, tɩchɛ ka David ’wɔb tɩ de kʊ a bala na be a wʊ sɛ̃, ka ba mɩ ’wɔb.”

²⁷Be lɛ ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “A Pɛ̃nfʊ Bɩbir ben be a nɩbɛ ’yɔ̃ɔ, a ba ɩ a nɩbɛ ben be a Pɛ̃nfʊ Bɩbir ’yɔ̃ɔ ɛ. ²⁸Ala lɛ so ka a Nɩsaal Bie ɩ a Soro lɔ̃ɔn a Pɛ̃nfʊ Bɩbir gba.”

¹Sɔ̃ɔ ãsʊɔ go Yesu chen tɩ kpɛ a lɔ̃ɔfʊ jie, ka a daba kɔ̃ɔ mɩ be be ka a wʊ nũpɛl kpi. ²Ka a nɩbɛ bamɩne na be be bʊɔrɔ ɩka ba gar a Yesu, be lɛ ba tɔɔ gbʊr kaara wʊ. Ka wʊn sãa naa a daba nũu baal a Pɛ̃nfʊ Bɩbir bɩɩ. ³Yesu ’yɛr kʊ a daba nũpɛl na kpi, “Ir ara a sɩ jaa nyɛ fʊ.”

⁴Be lɛ ka a Yesu sʊʊr ba, “Tʊ̃buor sʊɔ lɛ tara sɔr a Pɛ̃nfʊ Bɩbir daar ɩka fʊ tʊ̃, a fʊ maal vɩla bɩɩ dɛɛr, fʊ faa nyɛvʊr bɩɩ fʊ kʊ wʊ?” Ka ba ɩ jaa gbulo gbulo.

⁵Wʊ kaa naa ba jaa gʊɔr nɩ suur, ka a wʊ pʊɔ sɔ̃ɔ a ba bachɛlfʊ jũu. Wʊ ’yɛr kʊ a daba ’lɔ nũpɛl na kpi, “Tur a fʊ nũu.” Wʊ tur naa ka a nũpɛl wʊ jaa sa. ⁶Be lɛ ka a Faraseemɩne yi chen a Hɛrɔd nɩbɛ sɛ̃, a ba tɩ ’mataa guoro a Yesu, bʊɔrɔ sɔr ’lɔ ban na tu kʊ wʊ.

⁷Yesu nɩ a wʊ poturbo yin chen a man pɔ ka a nɩyɔɔ na yi Galilee wɛr tu ba. ⁸Nɩyɔyɔɔ mɩ yi naa Judiya wɛr, Jerusalɛm, Idumea wɛr nɩ a Jordan man gɔ̃ɔn, nɩ a tẽn na be Tire nɩ Sidon wɛr pɔ, wa a wʊ sɛ̃ bojũu ba wõ naa a lɛ jaa wʊn tʊ̃. ⁹A nɩyɔɔ jũu, Yesu ’yɛr kʊ a wʊ poturbo, “Yɩ kaa nyɛ gboro kʊ ma ka n sɛr bãlãa.” Wʊ ’yɛr naa a lɛ bojũu waa bʊɔrɔ ɩka a nɩbɛ ba mɩl pɔɔ wʊ ɛ. ¹⁰A nɩbɛ yɔɔ wʊn sãa lɛ so, a baalsɩ dara taa bʊɔrɔ ɩka ba sɩɩr wʊ. ¹¹A sɩdɛbɛ na ma wa nyɛ a Yesu ba ma da naa a nɩrɛ ’lɔ ’yɔ̃ɔ ban be lɔb tẽe tɩ tãna ’yɛrɛ nɩ, “Fʊ̃ʊ lɛ a Nãaŋmɩn Bie!” ¹²Tɩchɛ wʊ kpaal ban jũu, ka ba taa ɩrɛ wa ’yɛrɛ a nɩrɛ ’lɔ wʊn ɩ ɛ.

¹³Yesu do naa a tɔ̃ɔ ju tɩ bʊɔl a bala wʊn bʊɔrɔ ka ba do wa a wʊ sɛ̃. ¹⁴A ba pɔ lɛ wʊ kaa ir pie nɩ ayi, bʊɔlɔ ba nɩtʊ̃nsɩ, ka ba na be a wʊ sɛ̃, ka wʊ ma tʊ̃ ba ka ba chen tɩ mʊɔl ’yɛr a Nãaŋmɩn ’yɛr, ¹⁵tɩ tara kpɛ̃ɔ dire nɩ sɩdɛbɛ ka a yire. ¹⁶A nɩbɛ pie nɩ ayi bala wʊn ir yoe lɛ a anyã. Simon, wʊn lɛ kʊ wʊ yopaalaa Pita. ¹⁷Jemesɩ, nɩ a wʊ yɛbile Jɔɔn, a ba sãa yuor lɛ Jebedee, wʊ bʊɔlɔ ba naa Bɔɔnɛgasɩ, a par lɛ sa tãna bibiir. ¹⁸Andiru, Filip, Batolomi, Matiu, Tomasɩ, Jemesɩ na ɩ Alfayasɩ bidaba, Tadius, Simon na mʊ̃ɔ nɩbir nɩ a wʊ wɛr yele, ¹⁹nɩ a Judas Isɩkariyot, ’lɔ lɛ na wa de a Yesu tɩr.

²⁰A Yesu na lɩɛb wa a yir, nɩyɔɔ wa naa wa lɔ̃ɔ go, ka ’lɔ nɩ a wʊ poturbo ba tara jaa gba na di ɛ. ²¹Be lɛ a wʊ yir dẽme na wa wõ a lɛ, ba chen naa ɩka ba tɩ ka wʊ, bojũu ba ’yɛr naa ɩka, “Burbur kpɛ wʊ naa.”

²²Ka a Mosesɩ Nɛɛr wiwiilbe bamɩne na yi a Jerusalɛm mɩ ’yɛrɛ, “A Beeljebul, lɛ pɔb wʊ! A sɩdɛbɛ nãa lɛ wʊ ma de dire nɩ a sɩdɛbɛ ka a yire.”

²³Yesu bʊɔl naa a nɩbɛ na wʊ lɔb sʊkpar kʊ ba, “Ŋmɩnɛ lɛ a Satan na ɩ lɛ dii a Satan? ²⁴Ala ɩ nãa ir jɛɛrɛ nɩ a wʊ mãɛ nãalʊ̃ʊ, ŋmɩnɛ lɛ wʊn ɩ ara? ²⁵Yir nɩbɛ mɩ ir jɛɛrɛ taa, a yir ’lɔ nɩbɛ kʊ̃ tʊ̃ɔ ’mataa kpɛ ɛ. ²⁶Ala ɩ a Satan ir naa na wʊ jɛɛrɛ nɩ a wʊ mãɛ, wʊ mɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ ara ɛ, a wʊ baaraa lɛ. ²⁷Yelmãɛ, nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ kpɛ gãdaa yir tɩ ju a wʊ bonsɩ ka waa de nie lũ wʊ ɛ. ’Lɔ wa lũ wʊ a lɛ wa baar, wʊn pãa tʊ̃ɔ naa a wʊ yir bonsɩ ju. ²⁸Sɩrɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, yeldɛbɛ nɩ ferfʊ a jaa nɩbɛ na fere sɔ̃ɔnɔ̃ nɩ Nãaŋmɩn yuor ban nyɛn vɛ̃ kʊfʊ. ²⁹Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na fere nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊ̃ nyɛ vɛ̃ kʊfʊ ɛ, bojũu wʊ lo naa a yeldɛɛr ’lɔ pɔ, na ba tara baarfʊ ɛ.”

³⁰Ban ’yɛr ɩka wʊ tara naa a sɩdɛɛr lɛ so ka wʊ ’yɛr a lɛ.

³¹Be lɛ ka a Yesu ma nɩ a wʊ yɛɛr wa. Ba ara naa a yõo tɩ tʊ̃ nɩrɛ ka wʊ bʊɔl wʊ. ³²Nɩyɔɔ jãnɛ naa jilʊ̃ a Yesu tɩ ba ’yɛr wʊ, “A fʊ ma nɩ a fʊ yɛɛr be naa a yõo bʊɔrɔ fʊ.”

³³Ka wʊ sʊʊr ba, “An lɛ ɩ a n ma nɩ a n yɛɛr?”

³⁴Be lɛ wʊ kaa a bala na jãnɛ jilʊ̃ wʊ tɩ ’yɛr, “Banyã lɛ ɩ a n ma nɩ a n yɛɛr! ³⁵Nɩrɛ ’lɔ jaa na turo a Nãaŋmɩn sɔr, ’lɔ lɛ a n yɛbɛ nɩ a n yɛpɔɔ nɩ a n ma.”

¹Sɔ̃ɔ kɔ̃ɔ go, Yesu piel wile a man nɛɛ. A nɩyɔyɔɔ na wa lɔ̃ɔ jũu, wʊ kpɛ naa a gboro pɔ jãnɛ, tɩchɛ ka a nɩbɛ ara kɔɔ a kʊ̃ɔ nɛɛ. ²Sʊkpar lɛ wʊ lɔɔrɔ wile nɩ ba yelyɔɔ, sʊkpa ãsʊɔ nɩ nyã: ³“Yɩ chɛlɛ! Kʊɔraa lɛ yi chen ɩka wʊ tɩ yaar a wʊ bʊ̃bʊrɔ. ⁴Wʊ yaar naa ka amɩne lo a sɔr pɔ ka a lubil wa tuur di. ⁵Ka amɩne mɩ lo a jie ’lɔ a kʊsɩbɛ na waa gar a tãna, na a bul fɔɔ, a tãna na ba tɩrɛ jũu. ⁶Tɩchɛ a mɔ̃tɔ̃ɔ na wa nyãa, a jʊɔl naa na a kpi, bojũu a ba tara nyɩbɛ ɛ. ⁷Amɩne mɩ tɩ lo naa gʊʊr pɔ, tɩchɛ ka a gʊʊr bul fãɩn naa tara, a ba tʊ̃ɔ dɔɔ ɛ. ⁸Ka amɩne mɩ tɩ lo a kɔjɔ̃ vɩla pɔ, na a dɔɔ yɔɔ. Ka amɩne dɔɔ a lɩjɛr nɩ pie, amɩne lɩjaata ka amɩne mɩ kɔbaa.”

⁹Ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Nɩrɛ jaa na tara toor, wʊ chɛlɛ!”

¹⁰A nɩyɔyɔɔ bala na wa chen tɩ chɛ a nɩbɛ bala na turo wʊ nɩ a wʊ poturbo pie nɩ a ayi bala wʊn ir, ka a ba sʊʊr wʊ a sʊkpar par. ¹¹Be lɛ ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩn ’lɔ Nãaŋmɩn kʊ yɩ naa a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ yelsɔɔlaa, tɩchɛ a banyã ’lɔ na ba pʊɔ ɛ, a yelsɩ a jaa ɩ naa sʊkpar kʊ ba. ¹²A lɛ jũu, ‘Ba ma kãan lɛ̃ɛɛ tɩ ba maa nyɛ ɛ, na ba ma chɛl lɛ̃ɛɛ tɩ ba maa wõ ɛ. Ala ba ɩ lɛ ɛ ban lɩɛb a ba tɩɛr ka Nãaŋmɩn vɛ̃ kʊ ba.’ ” (Isaiya 6:9, 10)

¹³Ka Yesu sʊʊr ba, “Yaa bɔ̃ɔ a sʊkpa nyã par ɛ? Ŋmɩnɛ lɛ yɩn ɩ wa bɔ̃ɔ sʊkpa jaa par? ¹⁴Yɩ kaa, a kʊɔraa lɛ a nɩrɛ ’lɔ na yaara a Nãaŋmɩn ’yɛr. ¹⁵Nɩbɛ bamɩne kaara naa fɩka a bʊ̃bie ala ban yaar ka a lo a sɔr pɔ. Bala wa wõ a ’yɛr wa baar, a Satan ma wa naa, wa de a Nãaŋmɩn ’yɛrbir ban bʊr a ba nyãa pɔ. ¹⁶Ala mɩ na lo a jie ’lɔ a kʊsɩbɛ na waa gar a tãna ɩ naa a bala na wõ a ’yɛr na ba ma sɔɔ de fɔɔ jaa nɩ pʊpɛl, ¹⁷tɩchɛ baa tara nyɩbɛ ɛ, ba maa kor ɛ. A ’yɛr jũu, wõm bɩɩ gefʊ wa wa a ba sɛ̃, ba ma lɩɛb puor fɔɔ jaa. ¹⁸A ala mɩ na lo a gʊʊr pɔ ɩ naa a bala na wõ a ’yɛr, ¹⁹tɩchɛ ka a ãgãn nyã wõm, nɩ a bʊ̃tarsɩ bɛlfʊ, nɩ a bʊ̃bʊɔrsɩ fãɩn a ’yɛr, ka waa tʊ̃ɔ dɔɔ ɛ. ²⁰A anyã mɩ na lo a kɔjɔ̃ pɔ ɩ naa a bala na wõ a ’yɛr na ba sɔɔ de na ba dɔɔ jur, ka amɩne ɩ lɩjɛr nɩ pie, amɩne lɩjaata, amɩne mɩ kɔbaa.”

²¹Wʊ sʊʊr ba naa, “Ba ma chʊm fãtɩn na ba de laa kpa pɔɔ bɩɩ de su gado pĩlem bɩɩ? A ba ɩ a jie ’lɔ wʊn na chaar nɩrɛ jaa lɛ ba ma dɔɔl ɛ? ²²Bon jaa na pɔɔ ban yuo wʊ naa, ka ala a jaa mɩ na sɔɔl yi chãa pɔ. ²³Nɩrɛ jaa na tara toor, wʊ chɛlɛ!”

²⁴Ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ bɔ̃ɔ chɛlɛ sʊ̃ a lɛ yɩn wõnõ. A lɛ fʊn man tɩr, lɛ mɩ lɛ ban man kʊ fʊ, tɩ dɔɔl gba. ²⁵Nɩrɛ jaa na tara, Nãaŋmɩn ma vɛ̃ naa ka wʊ nyɛrɛ dɔɔlɔ, nɩrɛ nyã mɩ na ba tara ɛ, a bãlãa ala gba wʊn tara, Nãaŋmɩn na de naa a wʊ sɛ̃.”

²⁶Tɩ lɛ bɔ̃ɔ ’yɛr kʊ ba, “A Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ nɩtɔ̃ lɛ wʊ kaara. Daba ma yaar a wʊ bʊ̃bʊrɔ bar. ²⁷Tãsɔɔ nɩ mɔ̃tɔ̃ɔ, ka wʊ gãn bɩɩ wʊ ir naa, a bʊ̃bie ma bulaa naa nʊ̃ɔ, tɩchɛ a wʊ mãɛ gba maa bɔ̃ɔ ɛ. ²⁸A bʊ̃bie ma bul naa a tẽe naa tɔ vaar tɩ dɔɔ jur, bɩ a bie. ²⁹Ala wa bɩ baar, wʊ ma chiin nɩ sʊɔ tɩ ŋman bojũu a ŋmab sɔ̃ɔ ta naa.”

³⁰Ka Yesu lɛ ’yɛr, “Bo lɛ sɩn de man a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ bɩɩ sʊkpa buor lɛ sɩn lɔb gbɛb wʊ? ³¹Wʊ kaara fɩka a kɔ̃kɔ̃ɔ bir, ’lɔ lɛ ɩ a bʊ̃bie a jaa pɔ bʊ̃bile. ³²Tɩchɛ wʊ ma bul ɩ tɩkpɛ̃ɛ na wʊ tɛ wilbɛrɛ, ka a lubil ma wa mara a wʊ ’maar pɔ.”

³³Yesu de naa sʊkpayɔɔ na nyɛtaa na wʊ ’yɛr a ’yɛr kʊ ba, a lɛ an na ɩ ka ba tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a par. ³⁴Sʊkpar tɛɛ lɛ wʊ ma de ’yɛrɛ nɩ a ’yɛr kʊrɔ ba. Tɩchɛ ala wa ɩ ’lɔ nɩ a wʊ poturbo tɛɛ lɛ, wʊ ma wiil naa a jaa par kʊ ba.

³⁵A daar ’lɔ̃nɔ̃ jãanʊɔr, wʊ ’yɛr kʊ a wʊ poturbo, “Yɩ ɩ a sɩ gɔ̃ɔ chen a man gɔ̃ɔn.” ³⁶Ba bar naa a nɩyɔyɔɔ bala tɩchɛ ka a wʊ poturbo tara wʊ, ka ba ’matãan a gborsɩ amɩne gɔ̃ɔnɔ̃. ³⁷Ka a man kʊ̃ɔ sɛkpɛ̃ɛ ’lɔ ire ka a kʊ̃ɔ kpɛ a gboro pɔ ɩrɛ na sɛɛ ³⁸tɩchɛ ka a Yesu be a gboro par gã kɔɔl wʊ ju guro. Ka a wʊ poturbo sãɩ wʊ na ba sʊrɔ wʊ, “Wiwile, a ba bã fʊ sɩn mʊrɔ bɩɩ?”

³⁹Be lɛ ka wʊ ir tãn a sɛsɛbɛ nɩ a man, “Yɩ ŋmaa vʊʊr! Yɩ ara a lɛ nɛ!” Ka a sɛsɛbɛ ŋmaa vʊʊr ka a man ara jomm.

⁴⁰Ka wʊ sʊʊr a wʊ poturbo, “Bo lɛ so ka yɩ joro a dãbãɛ? Yɩ chɛnɛ na ba sɔɔ ma bɩɩ?”

⁴¹Ka a dãbãɛ kpɛ ba ka ba lɩɛb sʊrɔ taa, “An lɛ a nyã ka a sɛsɛbɛ nɩ a man tu a wʊ nɛɛ?”

¹Yesu nɩ a wʊ poturbo gɔ̃ɔ naa a man, a Gerasenɩ nɩbɛ wɛr pɔ. ²Yesu na wa yi a gboro pɔ, daba na gele yi naa a yar par wa tuor wʊ. ³A gẽgelaa nyã kpɩɛrɛ naa a yar par ka nɩrɛ jaa ba be be na tʊ̃ɔ lũ wʊ nɩ bɔ̃jɔrsɩ gba ɛ. ⁴Ba ma lũ naa a wʊ gbɛɛ nɩ a nuur tɩchɛ ka wʊ ŋma, tɩ kar a kue ala bar. Nɩrɛ jaa ba be be na tʊ̃ɔ wʊ ɛ. ⁵Tãsɔɔ nɩ mɔ̃tɔ̃ɔ, wʊ ma be naa a yar par nɩ a tɔ̃n ju tãna tɩ ŋmara a wʊ mãɛ nɩ kʊsɩbɛ.

⁶Wʊn wa nyɛ a Yesu na be tɛɛr, wʊ jo naa tɩ lo gbur dumo a wʊ niem, ⁷tɩ na wʊ ŋme chɛlma ’yɛrɛ, “Bo fʊ bʊɔrɔ ɩka fʊ ɩ ma? Fʊ ɩ naa a Nãaŋmɩn nyã na gar a jaa Bie pɔn Nãaŋmɩn ɩka fʊ kʊ̃ ge ma ɛ.” ⁸Bojũu Yesu dɔ̃ɔ ’yɛrɛ kʊrɔ wʊ ɩka, “A fʊ̃ʊ sɩdɛɛr wa yi a daba pɔ.”

⁹Be lɛ ka Yesu sʊʊr wʊ, “Bãa a fʊ yuor di?” Ka wʊ ’yɛr, “Sɩyɔɔ, bojũu sɩ waa naa.” ¹⁰Ka wʊ sʊɔr a Yesu yãayãabɩlɛ ɩka wʊ ta dii wʊ bar a jie ’lɔ ɛ.

¹¹Doyɔɔ mɩ ara na gbʊr a tɔ̃ɔ, dire. ¹²Ka a sɩdɛbɛ sʊɔr a Yesu, “Ir sɩ ’yɔ̃ɔ a dor ala pɔ na fʊ sɔɔ ka sɩ tɩ kpɛ a ba pɔ.” ¹³Wʊ sɔɔ naa ka a sɩdɛbɛ yi tɩ kpɛ a dor ala. A ɩ naa dor tur ayi (2,000) ka a jaa tĩgbil suu tɩ kpɛ a man pɔ gbʊ̃m kpi kpi.

¹⁴A bala na kaara a dor jon kul a tẽe pɔ nɩ a tẽbil ala na gbʊr tɩ ’yɛr a lɛ na ɩ. Ka a nɩbɛ yi chen ɩka ba tɩ kaa. ¹⁵Ba wa naa a Yesu sɛ̃ wa nyɛ a daba ’lɔ na dɔ̃ɔ tara a sɩdɛyɔɔ gele ka wʊ chɩ su bonsɩ jãnɛ, ka a dãbãɛ kpɛ ba. ¹⁶A bala na nyɛ ’yɛr kʊ a nɩbɛ a lɛ na ɩ a daba na dɔ̃ɔ tara a sɩdɛbɛ nɩ a dor ’yɛr, ¹⁷ka a nɩbɛ piel sʊɔrɔ a Yesu ka wʊ yi a ba wɛr pɔ.

¹⁸Yesu na wa kpɩɛrɛ a gboro pɔ ka a daba ’lɔ ’yɔ̃ɔ a sɩdɛbɛ na yi sʊɔr wʊ ɩka wʊ ɩ a ba ’mataa chen. ¹⁹Ka a Yesu ba sɔɔ ɛ, tɩ ’yɛr wʊ, “Kul a fʊ yir dẽme sɛ̃ tɩ ’yɛr kʊ ba a lɛ a Soro na ɩ kʊ fʊ, nɩ a lɛ wʊn jo a fʊ nɩbaal.” ²⁰A daba chen na wʊ tɩ piel ’yɛrɛ a lɛ a Yesu na maal kʊ wʊ a wɛr ’lɔ pɔ ban bʊɔlɔ a Dekapolisɩ. Ka a nɛɛr ’maa a nɩbɛ.

²¹Yesu na wa gɔ̃ɔ a man gɔ̃ɔn go, nɩyɔyɔɔ lɔ̃ɔ naa na ba jilʊ̃ wʊ. Wʊ chɛnɛ na ara a man nɛɛ, ²²ka a ba lɔ̃ɔfʊ jie nɩkpɛ̃ɛ ãsʊɔ ban bʊɔlɔ Jairusɩ wa a be. Wʊn wa nyɛ a Yesu, ²³wʊ gbur dumo a Yesu niem tɩ sʊɔr wʊ, “Yãayãabɩlɛ, a n bipɔɔbile lɛ ɩ baal ɩrɛ na kpi. Wa dɔɔl wʊ a fʊ nũu ka wʊ sa ta kpi ɛ.” ²⁴Ka a Yesu nɩ a daba ’mataa chiine. Nɩyɔyɔɔ turo naa dara taa tɩɛrɛ wʊ.

²⁵Pɔɔ kɔ̃ɔ mɩ ben be lo sɩɛ suoro faara yuomo pie nɩ ayi. ²⁶Wʊ bal di dɔɔyɛ yɔɔ a tɩtɩɩlbɛ jie na wʊ sɔ̃ɔ bon jaa wʊn tara tɩ ba sa ɛ. Ka a baal tʊ̃ɔnɔ̃ wʊ. ²⁷Wʊn wa wõ a Yesu yele, wʊ tu naa a puor tɩ sɩɩr a wʊ fuu, ²⁸bojũu wʊ ’yɛr kʊ a wʊ mãɛ. “Maa tʊ̃ɔ sɩɩr a wʊ fuu gba, ɩn sa naa, na n pɛ̃n.” ²⁹Wʊn wa sɩɩr a Yesu fuu nɛɛ wa baar, a jãɩ ŋmaa naa a dẽdẽe daa ka wʊ bɔ̃ɔn ɩka a wʊ wʊʊr baar naa.

³⁰Ka a Yesu mɩ bɔ̃ɔn a fɔɔ ’lɔ̃nɔ̃ a kpɛ̃ɔ na yi a wʊ sɛ̃. Ka a wʊ lɩɛb a nɩyɔɔ bala pɔ sʊʊr, “An lɛ sɩɩr a n fuu?”

³¹Ka a wʊ poturbo ’yɛr, “Nyɛ a lɛ a nɩyɔyɔɔ banyã na dara taa tɩɛrɛ fʊ, tɩchɛ a fʊ sʊrɔ a sʊɔ ’lɔ na sɩɩr fʊ!”

³²Tɩchɛ ka a Yesu chɛnɛ kaara gʊɔrɔ ɩka wʊ nyɛ a nɩrɛ ’lɔ na sɩɩr wʊ. ³³Ka a pɔɔ na bɔ̃ɔn a lɛ na ɩ, dãbãɛ kpɛ wʊ naa ka wʊ mɩrɛ na wʊ wa gbur dumo a Yesu niem tɩ ’yɛr a lɛ jaa na ɩ. ³⁴Ka a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “N yɛpɔɔ, fʊn sɔɔ ma jũu, fʊ sa naa. Kulo nɩ ãgãn ’maar, a fʊ dɔɔyɛ baar naa.”

³⁵A Yesu ba ’yɛr baar ɛ, tɩchɛ nɩbɛ kɔ̃ɔ yi a Jairusɩ yir wa ’yɛr wʊ, “A fʊ bie kpi naa. Bãa ’yɔ̃ɔ fʊ dɔ̃ɔnɔ̃ a wiwile go?”

³⁶Yesu ba chɛlɛ a lɛ ban ’yɛrɛ ɛ, tɩ na wʊ ’yɛr kʊ a daba, “Taa joro dãbãɛ ɛ. Sɔɔ ma dɛ.”

³⁷Yesu ba sɔɔ ka nɩrɛ jaa tu wʊ ɛ, ka Pita nɩ Jemesɩ nɩ a wʊ yɛbile Jɔɔn tɛɛ ba lɛ ɛ. ³⁸Ban wa ta a Jairusɩ yir, Yesu nyɛ naa a nɩbɛ na kõnõ ŋmiere chɛlsɩ. ³⁹Ka wʊ kpɛ tɩ sʊʊr ba, “Bãa lɛ yɩ kõnõ ŋmiere nɩ a chɛlsɩ a lɛ? A bie ba kpi ɛ. Wʊ gur naa.” ⁴⁰A ba laara tʊrɔ nɩ wʊ. Wʊ dii naa a nɩbɛ ba jaa bar ka ba yi tɩ wʊ tara a bie sãa nɩ a ma nɩ a wʊ poturbo bala wʊn ’mataa chiin, a ba kpɛ a jie ’lɔ a bikũu na be. ⁴¹Ka wʊ tɩ nyɔɔ a pɔɔbile nũu tɩ ’yɛr, “Talita kum!” A par lɛ a Yesu nɩbɛ kɔkɔr pɔ, “Pɔɔbile, ir!” ⁴²Ka wʊ vaa ir chiine. Yuomo pie nɩ ayi bie lɛ. Ka a yele ’maa ba nɛɛ. ⁴³Yesu kpaal ba naa jũu ka ba taa vɛ̃ ka a nɩrɛ jaa wõ naa ɛ. Tɩ ’yɛr ɩka ba kʊ a pɔɔbile bʊ̃diir ka wʊ di.

¹Yesu yi naa a be ka a wʊ poturbo tu wʊ ka a ba ’mataa kul a Najaretɩ na ɩ a wʊ tẽe. ²Ka a Pɛ̃nfʊ Bɩbir wa ta, ka wʊ kpɛ be a ba lɔ̃ɔfʊ jie tɩ piel wile, ka a nɩyɔɔ bala na wõ nɛɛr ’maa. Ka ba sʊrɔ, “Nyɩnɛ lɛ a daba nyã nyɛ a bɔ̃ɔfʊ nyã? Yɛ̃ buor lɛ a nyã wʊn tara na wʊ gba tʊ̃nɔ̃ nɩ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃? ³A ba ɩ a mɩmɩɛrɛ lɛ ɛ? A ba ɩ a Mɛɛr bie lɛ ɛ, a wʊ yɛbil ɩ Jemesɩ nɩ Josesɩ nɩ Judas nɩ Simon ɛ? Ka a wʊ yɛpɔbɔ mɩ be ka a sɩ sɛ̃ ɛ?”

⁴Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ nyɛrɛ na ’yɔ̃ɔfʊ jie jaa, tɩchɛ a wʊ mãɛ tẽe nɩ a wʊ yir dẽme nɩ a wʊ nɩbɛ sɛ̃ lɛ waa nyɛrɛ ’yɔ̃ɔfʊ ɛ.” ⁵Waa tʊ̃ɔ tʊ̃ nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ yɔɔ a be ɛ, tɩ wʊ dɔɔl a wʊ nũu baalsɩ bãlãa a ba sa. ⁶Yesu nɛɛ ’maa wʊ naa bojũu baa sɔɔ de wʊ ɛ. Wʊ yɔn gʊɔr a tẽn na wʊ wile. ⁷Wʊ bʊɔl naa a wʊ poturbo Pie nɩ Ayi bala wʊn dɔ̃ɔ ir, ka ba wa a wʊ sɛ̃ ka wʊ tʊ̃ ba ayir yir, na wʊ kʊ ba kpɛ̃ɔ ka ba tʊ̃ɔ sɩdɛbɛ.

⁸Wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ ta de bon jaa ɛ, yɩ tara dadiirsɩ tɛɛ. Yɩ ta tara bʊ̃diir ɛ, bɩɩ wʊʊr ɛ, bɩɩ yɔ̃ɔ libie a yɩ sɩɩr gãma pɔ ɛ. ⁹Yɩ ãsʊɔ jaa wʊ su nafɔbɔ nɩ fuu bʊ̃’yen tɛɛ. ¹⁰Yir jaa pɔ yɩn wa kpɛ, yɩ be a be tɩ ta a sɔ̃ɔ ’lɔ yɩn wa yi a tẽe ’lɔ pɔ. ¹¹Tẽe jaa pɔ yɩn wa kpɛ ka baa de yɩ ɛ, bɩɩ sɔɔ a ’yɛr ɛ, yɩn wa yire yɩ kpoor a yɩ gbɛɛ tã-uul ka a di a ba dɛɛr dãasɩɛ.”

¹²Ba yin chen tɩ mʊɔlɔ ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr ɩka a nɩbɛ ba lɩɛb ba tɩɛr. ¹³Ba diin a sɩdɛbɛ ka a yi, tɩ ’lɩɩ baalsɩ kãa ka ba sa.

¹⁴A nãa Hɛrɔd mɩ wõ naa a anyã, bojũu nɩrɛ jaa wõ naa a Yesu yuor. Ka a bamɩne ’yɛrɛ, “A Jɔɔn ’lɔ na ɩ a kɔ̃suoro, ’lɔ lɛ tɔ̃ɔ yi a yaa pɔ, ala lɛ so ka wʊ tʊ̃nɔ̃ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ a lɛ.”

¹⁵Ka a banyã mɩ ’yɛrɛ, “Elaija lɛ.” Ka a bamɩne mɩ chɛnɛ ’yɛrɛ, “Wʊ ɩ naa a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ ãsʊɔ nɩtãa a bala na dɔ̃ɔ be be a kõro jaa.”

¹⁶Tɩchɛ a Hɛrɔd na wa wõ, wʊ ’yɛr naa, “A Jɔɔn ’lɔ ɩn vɛ̃ ka ba ŋmaa a wʊ ju lɛ, yi.”

¹⁷A Hɛrɔd mãɛ lɛ dɔ̃ɔ vɛ̃ ka ba nyɔɔ a Jɔɔn waan, wa lũ ’yɔ̃ɔ a pɔɔfʊ die pɔ. Wʊ ɩ naa a nɩtɔ̃, a wʊ yɛbile Filip pɔɔ Hɛrɔdiyas wʊn de jũu. ¹⁸Jɔɔn ’yɛr kʊ a Hɛrɔd, “A ba tara sɔr ɩka fʊ de a fʊ yɛbil vʊr pɔɔ kul ɛ.” ¹⁹Ka a Hɛrɔdiyas tara nɩ a Jɔɔn jɛɛr bʊɔrɔ ɩka wʊ kʊ wʊ, tɩchɛ waa tʊ̃ɔ ɛ. ²⁰A Hɛrɔd bɔ̃ɔ naa a Jɔɔn na ɩ nɩsʊ̃ nɩ chɛchɛ, na wʊ joro a Jɔɔn dãbãɛ, na wʊ gu wʊ tara. A Hɛrɔd wa wõ a Jɔɔn ’yɛr a ma sɔb wʊn nɩbir, tɩchɛ wʊ ma bʊɔrɔ naa ɩka wʊ chɛlɛ a wʊ ’yɛr.

²¹Tɩchɛ sɔr wa yuon kʊ a Hɛrɔdiyas a sɔ̃ɔ ’lɔ a nãa na wa maala a wʊ dɔɔfʊ bɩbir yele. A wʊ dɔɔfʊ bɩbir nyãna daar, wʊ bʊɔl naa a nɩbɛrɛ bala na turo a wʊ puor, nɩ a sojasɩ nɩbɛrɛ, nɩ a nɩbɛrɛ na be a Galilee pɔ. ²²A Hɛrɔdiyas bipɔɔ wa kpɛ naa, na wʊ sɛ a bãnɛ ka a pɛl a nãa Hɛrɔd nɩ a wʊ nɩbɛrɛ bala ba jaa pʊɔ. Ka wʊ ’yɛr kʊ a pɔɔbile, “Sʊɔr ma bon jaa fʊn bʊɔrɔ, ɩn kʊ fʊ naa.” ²³Be lɛ wʊ põl kʊ a pɔɔbile, “Bon jaa fʊn sʊɔr ala ɩ a n nãalʊ̃ʊ ŋmaa gba lɛ, n na kʊ fʊ naa.”

²⁴Ka wʊ yi chen tɩ sʊʊr a wʊ ma, “Bo lɛ ɩn sʊɔr?” Ka a wʊ ma ’yɛr wʊ, “Tɩ sʊɔr a Jɔɔn Kɔ̃suor ju.”

²⁵Ka a pɔɔbile yi pɔɔ fɔɔ lɛ kpɛ a nãa sɛ̃ tɩ ’yɛr, “N bʊɔrɔ naa ɩka fʊ ’yɔ̃ɔ a Jɔɔn Kɔ̃suor ju a la’yɛlma pɔ kʊ ma a pʊ̃pãanyã.”

²⁶A nãa pʊɔ sɔ̃ɔ naa, tɩchɛ a nɩbɛ bala wʊn bʊɔl na wʊn põl kʊ a pɔɔbile jũu, waa bʊɔrɔ ɩka wʊ tɔr ɛ. ²⁷Ka wʊ tʊ̃ a nɩkʊrɔ ãsʊɔ a dẽdẽe daa ɩka wʊ chen tɩ ŋmaa a Jɔɔn ju waan. A daba chen tɩ ŋmaa a Jɔɔn ju a pɔɔfʊ die pɔ ²⁸’yɔ̃ɔ a la’yɛlma pɔ waan, wa kʊ a pɔɔbile ka wʊ de kʊ a wʊ ma. ²⁹A Jɔɔn poturbo na wõ a lɛ, ba chen tɩ ’mɔɔ wʊ na ba ũu.

³⁰A Yesu nɩtʊ̃nsɩ lɩɛb wa lɔ̃ɔ taa a wʊ sɛ̃, na ba wa man a lɛ jaa ban tʊ̃ tɩ wiil a nɩbɛ, na ba kʊ a Yesu. ³¹A nɩbɛ yɔɔ na waara tɩ chiine jũu, jaa gba ba be be a ban di ɛ. Be lɛ ka Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ wa a sɩn tɛɛ chen a jie ’lɔ a nɩbɛ na ba be ɛ, a yɩ tɩ jãnɛ pɛ̃n.”

³²Ba kpɛ naa a gboro bala tɛɛ chen a jie ’lɔ̃nɔ̃. ³³Tɩchɛ a nɩbɛ na wa nyɛ ban chiine ba bɔ̃ɔ ba naa. A ba yi a tẽn a jaa de nie jon gbɛɛ tɩ ara a be. ³⁴A Yesu na wa tɩ ta, na wʊ nyɛ a nɩyɔɔ a ba ɩrɛ nɩbaal a wʊ sɛ̃, ban kaara fɩka piir na ba tara chɩnɛ jũu, wʊ piel wile ba yelyɔɔ.

³⁵Mɔ̃tɔ̃ɔ na wa mʊrɔ a wʊ poturbo wa naa wa ’yɛr kʊ a Yesu, “A ka ɩ naa mɔgɔ̃ɔ, tɩ a mɔ̃tɔ̃ɔ mɩ mʊrɔ; ³⁶wɛl a nɩbɛ bar a ba chen a por nɩ a tẽn na gbʊr tɩ bɔ bʊ̃diir da di.”

³⁷Ka be lɛ a Yesu ’yɛr sɔɔ ba, “Yɩn mãɛ yɩ kʊ ba bʊ̃kɔ̃ɔ a ba di.” Ka a poturbo ’yɛr ɩka, “Nyɩnɛ lɛ sɩn nyɛ a libie anyãna? Nɩbʊ̃’yen ŋmɛrsɩ aniin sãyar gba! Ŋmɩnɛ lɛ sɩn ɩ kʊ ba jaa bʊ̃diir?”

³⁸A be lɛ a Yesu sʊʊr ba, “Paanʊ̃ɔsɩ aŋmɩnɛ lɛ yɩ tara? Yɩ chen tɩ kaa.” Be lɛ ba chen tɩ kaa tɩ wa ’yɛr kʊ wʊ, “Paanʊ̃ɔsɩ anũu, nɩ jãmɛ ayi.”

³⁹A Yesu ’yɛr kʊ a poturbo a ba ɩ a nɩbɛ ba jaa a ba jɛ̃ gbulsɩ a mɔ’yɔlɔ ju. ⁴⁰Be lɛ a nɩbɛ jãnɛ jãnɛ, a gbulsɩ gbulsɩ. Bamɩne jãnɛ naa kɔɔr kɔɔr, ka bamɩne mɩ jãnɛ lɩjaayi nɩ piir. ⁴¹A Yesu de naa a paanʊ̃ɔsɩ anũu nɩ a jãmɛ ayi ala na wʊ kaa saaju tɩ dʊl puor Nãaŋmɩn yãan. Wʊ de naa a paanʊ̃ɔsɩ ŋma ŋma tɩ de kʊ a wʊ poturbo tɩ ’yɛr, “Yɩ de põ a nɩbɛ.” Tɩ lɛ de a jãmɛ ayi ala mɩ ŋma põ a nɩbɛ. ⁴²A nɩbɛ ba jaa din, na ba tɩɩ, ⁴³tɩchɛ ka a poturbo wob a bʊ̃ŋmaara ’yɔ̃ɔ pɛr pie nɩ ayi. ⁴⁴A nɩbɛ bala na dɔ̃ɔ di a bʊ̃diir ala, dɔɔr tɛɛ ɩ naa tur anũu.

⁴⁵Ajienaa, ka a Yesu ’yɔ̃ɔ a wʊ poturbo a ba kpɛ a gboro na ba de nie chiine a Betɩsaida tɩ wʊ na wɛl a nɩbɛ bar. ⁴⁶Wʊn wa bar ba wa baar, wʊ do naa a tɔ̃ɔ ju ɩka wʊ tɩ puor.

⁴⁷A wɛr na wa sɔɔrɔ, a gboro be naa a man sãlsɔɔ, tɩchɛ ka wʊ be a wɛyõo, ’lɔ tɛɛ. ⁴⁸Wʊ nyɛ naa a wʊ poturbo ka ba mɔ̃nɔ̃ a gboro faara bojũu a sɛsɛbɛ furo na tuoro ba. A wɛr na wa gbʊrɔ a chaarfʊ, wʊ yin chiine a kʊ̃ɔ ju waara a ba sɛ̃, ta bʊɔrɔ ɩka wʊ po ba. ⁴⁹Ban wa nyɛ wʊn chiine a kʊ̃ɔ ju a lɛ, ba tɩɛr ɩka kpĩin lɛ, na ba ŋme chɛlsɩ, ⁵⁰bojũu ba jaa nyɛ wʊ naa ka dãbãɛ kpɛ ba. Ajienaa, ka a Yesu tãn, “Yɩ nyɔɔ nyãa! Maa lɛ! Yɩ taa joro dãbãɛ ɛ.” ⁵¹Tɩ pãa kpɛ a gboro pɔ ka a sɛsɛbɛ ŋmaa vʊʊr. Ka a nɛɛr ’maa ba yɔɔ jaa. ⁵²Baa dɔ̃ɔ bɔ̃ɔ a paanʊ̃ɔsɩ ala par ɛ, bojũu a ba ju ba wõnõ nyaar ɛ.

⁵³Ban wa gɔ̃ɔ a man do lũ a gboro a Genesaretɩ gɔ̃ɔn, ⁵⁴tɩ tɔ̃ɔ yi a gboro pɔ, nɩbɛ nyɛ naa a Yesu bɔ̃ɔ. ⁵⁵A nɩbɛ jon yɔ a wɛr ’lɔ wʊ jaa na ba tuo a ba baalsɩ nɩ sɔ̃n chiin jie jaa ban wõ ɩka wʊ be naa. ⁵⁶Jie jaa wʊn chen, tẽkpɛ̃ɛ pɔ bɩɩ, tẽbile pɔ bɩɩ, ka a tẽe kõkoor lɛ̃ɛɛ, ba ma gaal naa a ba baalsɩ a chãa pɔ. Ba ma sʊɔrɔ naa a Yesu ɩka wʊ sɔɔ ka ba sɩɩr a wʊ fuu nɛɛ gba, bala jaa na sɩɩr, ma sa naa.

¹A Faraseemɩne nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe bamɩne yi naa a Jerusalɛm wa lɔ̃ɔ a Yesu sɛ̃, ²na ba nyɛ a wʊ poturbo ka ba dire nɩ nũdɛbɛ. Ka a lɛ wiil ɩka baa pɛɛ a ba nuur a, “Puorfʊ pɛɛfʊ ’lɔ ɛ.” ³A Faraseemɩne nɩ a Juu nɩbɛ ba maa di ka bala ba pɛɛ a ba puorfʊ pɛɛfʊ ’lɔ ɛ, na ba turo a lɛ a ba nɩbɛrɛ na bin. ⁴Bala wa yi daa wa, ba maa di ka bala ba pɛɛ a pɛɛfʊ ’lɔ ɛ. Ban turo a ba bin yɔɔ ala jũu, ba ma pɛɛn a ŋmama, dʊʊr nɩ a kulaar. ⁵Ala lɛ so ka a Faraseemɩne nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe sʊʊr a Yesu, “Bo lɛ so ka a fʊ poturbo ba turo a lɛ a sɩ nɩbɛrɛ na bin ɛ, na baa pɛɛ a ba nuur ɛ tɩ dire nɩ nũdɛbɛ!”

⁶Ka a Yesu ’yɛr, “Sɩrɛ jaa lɛ a Isaiya dɔ̃ɔ ’yɛr a yɩn nɛɛr ayi dẽme ’yɛr na wʊ sɛb. Nãaŋmɩn ’yɛr naa, ‘A yɩn nɩbɛ banyãna ’yɔ̃ɔnɔ̃ ma naa nɩ a yɩ nɛɛ, tɩchɛ ka a yɩ pʊtɩɛr jãa a n sɛ̃. ⁷Pɔrɔ lɛ yɩ puoro ma, bojũu yɩ wile naa nɩsaal nɛbinsɩ tɩ tɩɛr ɩka maa nɛɛ lɛ.’ (Isaiya 29:13)⁸Yɩ bar naa a Nãaŋmɩn Nɛɛ tɩ turo a lɛ a yɩ nɩbɛrɛ na bin.

⁹“A ba ɩ ka yɩ de yɛ̃ bar a Nãaŋmɩn Nɛɛ tufʊ tɩ turo a lɛ a yɩn mãɛ na bin ɛ. ¹⁰Mosesɩ ’yɛr naa a Nãaŋmɩn gãn pɔ, ‘’Yɔ̃ɔnɔ̃ a fʊ sãa nɩ a fʊ ma.’ (A Yifʊ Gãn 20:12) Na wʊ mɩ lɛ ’yɛr, ‘Ɩ̃sʊɔ jaa wa pɔ ’yɔ̃ɔ a wʊ sãa bɩɩ a wʊ ma, ba kʊ wʊ.’ (A Yifʊ Gãn 21:17)¹¹Tɩchɛ ka yɩn ’yɛr ɩka a sɛɛ na, nɩrɛ wa ’yɛr kʊ a wʊ sãa bɩɩ a wʊ ma, ‘Bon jaa ɩn naa kʊ fʊ, n den kʊ Nãaŋmɩn.’ ¹²Yɩ maa lɛ vɛ̃ ka wʊ maal bon jaa kʊ a wʊ sãa bɩɩ a wʊ ma ɛ. ¹³Yɩn ɩrɛ a nɩtɔ̃ jũu, ka yɩ kaara a Nãaŋmɩn Nɛɛ pɔrɔ tɩ turo a lɛ yɩn mãɛ na bin. Yelyɔɔ mɩ ben be yɩn ɩrɛ nɩ nyɛtaa a nɩtɔ̃.”

¹⁴A Yesu lɛ bɔ̃ɔ bʊɔl a nɩyɔɔ ka ba lɩɛb wa a wʊ sɛ̃. Ka wʊ ’yɛr, “Yɩ ãsʊɔ jaa wʊ chɛl wõ ɩn ’yɛrɛ tɩ na yɩ bɔ̃ɔ a par. ¹⁵Bon jaa ba be ka a yõo ka nɩrɛ na de di ka a bʊ̃nyɩnɛ vɛ̃ ka wʊ dɛɛ ɛ, tɩchɛ bon ’lɔ na yi a nɩrɛ pʊtɩɛr pɔ lɛ na vɛ̃ ka wʊ dɛɛ.” 7:15 A gãma amɩne pɔ, baa ’yɔ̃ɔ a põfʊ pie nɩ ayʊɔb ɛ ɩka, 16 Nɩrɛ jaa na tara toor, wʊ chɛlɛ.

¹⁷Sɔ̃ɔ ’lɔ wʊn wa bar a nɩyɔɔ bala tɩ kpɛ a yir, a wʊ poturbo sʊʊr wʊ naa a sʊkpa par. ¹⁸Ka a Yesu sʊʊr ba, “Yɩ mɩ ɩ naa a nɩbɛ bala na ba bɔ̃ɔ a par bɩɩ? Yaa bɔ̃ɔ ɩka bon jaa ba be be ka nɩrɛ na de di na wʊ dɛɛ ɛ, ¹⁹bojũu wʊ maa kpɛ a wʊ tɩɛr pɔ ɛ, tɩchɛ pʊɔm lɛ wʊ ma suu na wʊ tɩ yi.” Yesu ’yɛr a nɩtɔ̃ na wʊ wiil ɩka a bʊ̃diir a jaa sɛɛn difʊ.

²⁰Na wʊ mɩ lɛ ’yɛr ɩka, “Bon nyã na yi a nɩrɛ pʊtɩɛr pɔ lɛ ma tʊ̃ɔ vɛ̃ ka wʊ dɛɛ. ²¹Ala na ma yi a nɩrɛ pʊtɩɛr pɔ lɛ, tɩɛr dɛbɛ, nɩ a sɛ̃sɛ̃yele, nɩ a nãnyuur, nɩ nɩrɛ kʊfʊ, nɩ sɛ̃fʊ, ²²nɩ a nyuur, nɩ a putuo, nɩ jire, nɩ kakaba, nɩ bɔbier, nɩ yosɔ̃ɔ, nɩ pɔlyele nɩ a jɔlyele. ²³A yeldɛbɛ anyãna a jaa lɛ ma yi a nɩrɛ pʊtɩɛr pɔ, vɛ̃ ka wʊ dɛɛ.”

²⁴Be lɛ ka a Yesu yi a be na wʊ chen a Tire wɛr pɔ. Wʊ tɩ kpɛ naa a yir ãsʊɔ pɔ, tɩ waa bʊɔrɔ ɩka nɩrɛ jaa wʊ bɔ̃ɔ ka wʊ ben be ɛ. Tɩchɛ wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ sɔɔl ɛ. ²⁵Ala a pɔɔ na tara wʊ bipɔɔ ka a sɩdɛɛr tara, ajienaa wʊn wʊ wõ a Yesu ’yɛr, wʊ wan wa lo gbur dumo a wʊ niem. ²⁶A pɔɔ ba dɔ̃ɔ ɩ a Juu nɩrɛ ɛ, na wʊ dɔ̃ɔ yi be a Siriya Fonisiya paal pɔ. Wʊ sʊɔr naa a Yesu ɩka, wʊ dii a sɩdɛɛr bar a wʊ bipɔɔ pɔ.

²⁷Ka a Yesu ’yɛr, “Bar ka a bibiir di a lɛ ban bʊɔrɔ, taa de a bibiir bʊ̃diir kʊ baar ɛ.”

²⁸Ka a pɔɔ mɩ ’yɛr, “Sɩrɛ lɛ, n Soro, tɩchɛ a baar mɩ ma dire naa a bʊ̃ pʊr pʊr ala a bibiir na ma dire, tɩchɛ ka a loro a tẽe.”

²⁹Ka a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “A nɩtɔ̃ fʊn ’yɛr jũu, kulo. A sɩdɛɛr bar naa a fʊ bipɔɔ.”

³⁰Wʊ kul tɩ nyɛ a bie na gã a gado ju, tɩ a sɩdɛɛr yi.

³¹Yesu lɛ yi naa a Tire wɛr pɔ, na wʊ tu a Sidon suu a Galilee man pɔ, na wʊ tɩ chen a Dekapolisɩ paal pɔ. ³²Be lɛ ka nɩbɛ bamɩne waan daba na ɩ wõo, na waa tʊ̃ɔnɔ̃ ’yɛrɛ sʊ̃ ɛ. Ba sʊɔr a Yesu ka wʊ sɩɩr a daba nɩ a wʊ nũu na wʊ sãa wʊ.

³³Ka Yesu tara a daba yin chɛ̃chɛ̃ɛ, na wʊ de a wʊ nubie su a daba tobɔɔr pɔ, be lɛ wʊ chɩr nataar tɩ sɩɩr a daba jãlbir. ³⁴Na wʊ dʊl kaa a saaju tɩ vʊʊr na wʊ ’yɛr kʊ a daba, “Efata!”, a par lɛ a Yesu nɩbɛ kɔkɔr pɔ, yuo. ³⁵Ajienaa ka a daba tobo yuo ka a jãlbir lɩɛb ka wʊ piel ’yɛrɛ jaa chɛchɛ.

³⁶Yesu kpaal ban jũu ɩka ba taa ɩrɛ wa ’yɛrɛ kʊrɔ nɩrɛ jaa ɛ. Tɩchɛ a lɛ wʊn kpãa ba lɛ lɛ ba mɩ ’yɛrɛ yʊɔrɔ nɩ a jie wʊ jaa. ³⁷A nɩbɛ nɛɛ ’maan yɔɔ jaa ka ba ’yɛrɛ, “Wʊ ɩn yele jaa sʊ̃. Wʊ gba ma vɛ̃ naa ka wõo wõnõ, tɩ jãlbir lɩɛb ’yɛrɛ chɛchɛ.”

¹A sɔ̃ɔ ’lɔ̃nɔ̃ pɔ, nɩyɔɔ lɛ lɔ̃ɔn taa go a Yesu sɛ̃, tɩ baa tara bon na di ɛ. Yesu bʊɔl a wʊ poturbo ka ba wa a wʊ sɛ̃ ka wʊ ’yɛr, ²“A nɩbɛ banyã ɩrɛ naa nɩbaal, bojũu ber ata nɩ nyã ban be a n sɛ̃, baa lɛ tara bon na di ɛ. ³Maa mɩ bar ba ka ba kulo nɩ a kɔ̃, ban tɩ lon sɔr pɔ, bojũu bamɩne yin tɛɛr.”

⁴Ka a wʊ poturbo ’yɛr, “Tɩchɛ nyɩnɛ lɛ a kanaa a mɔgɔ̃ɔ pɔ nɩrɛ na nyɛ bʊ̃diir kʊ ba?”

⁵Ka a Yesu sʊʊr ba, “Paanʊ̃ɔsɩ aŋmɩnɛ lɛ yɩ tara?” Ka ba ’yɛr, “Paanʊ̃ɔsɩ ayopõi.”

⁶Wʊ ’yɛr naa a nɩbɛ, ka ba jãnɛ tẽe, tɩ na wʊ de a paanʊ̃ɔsɩ ayopõi ala puor Nãaŋmɩn yãan, tɩ ŋma ŋma de kʊ a wʊ poturbo ka ba de põ a nɩbɛ. ⁷Ba tara naa a jãbil amɩne, ka wʊ de a ala mɩ puor Nãaŋmɩn yãan, tɩ ’yɛr ɩka a poturbo ba de põ a nɩbɛ. ⁸Ba di naa tɩɩ tɩ chɛ. Ka a wʊ poturbo wob a bʊ̃ŋmaara ala ban di faa ’yɔ̃ɔ pɛr ayopõi. ⁹Ba ɩ naa tur anaar. Ka wʊ bar ba a sɔr. ¹⁰Ajienaa, ’lɔ nɩ a wʊ poturbo ’mantaa kpɛ a gboro pɔ, na ba chen a Dalmanuta paal pɔ.

¹¹Be lɛ a Faraseemɩne wa sʊrɔ wʊ yelsʊʊrsɩ, bʊɔrɔ ɩka ba bɛɛr wʊ kaa, na ba ’yɛr ɩka wʊ wiil ba jãnɛ kɔ̃ɔ ka ba bɔ̃ɔ ɩka wʊ yin a Nãaŋmɩn sɛ̃. ¹²Ka wʊ vʊʊr lɛ fãa tɩ ’yɛr, “Bo lɛ so ka a yɩn pʊ̃pãanyã nɩbɛ bʊɔrɔ jãnɛ ɩka yɩ nyɛ? Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, yɩ kʊ̃ nyɛ jãnɛ jaa ɛ.” ¹³Wʊ bar ba naa tɩ kpɛ a gboro gɔ̃ɔnɔ̃ a man gɔ̃ɔn.

¹⁴A wʊ poturbo ĩin naa ba tara paanʊ̃ɔ ɛ, tɩ tara bʊ̃’yen tɛɛ a gboro pɔ. ¹⁵Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ bɔ̃ɔn a Faraseemɩne paanʊ̃ɔ dãbɩl nɩ a Hɛrɔd paanʊ̃ɔ dãbɩl mɩ.”

¹⁶Ka a wʊ poturbo guor taa ’yɛrɛ, “Sɩn ba tara a paanʊ̃ɔ lɛ so.”

¹⁷Yesu na bɔ̃ɔn a lɛ ban ’yɛrɛ, wʊ sʊʊr ba naa, “Bãa ’yɔ̃ɔ lɛ yɩ ’yɛrɛ ɩka yaa tara paanʊ̃ɔ ɛ? Yaa bɔ̃ɔ a par sɛrɛ ɛ? A yɩ nyãa kpɛ̃mɛ na mɩ? ¹⁸Yɩ tara na nɩbie tɩ ba nyɛrɛ ɛ, na yɩ tara tobo tɩ ba wõnõ ɛ. Yɩ ĩin bɩɩ? ¹⁹A paanʊ̃ɔsɩ anũu ɩn dɔ̃ɔ de ŋma kʊ a dɔɔr tur anũu, pɛr aŋmɩnɛ lɛ yɩ wob a bʊ̃ŋmaar na chɛ ’yɔ̃ɔ?” Ka ba ’yɛr, “Pɛr pie nɩ ayi.” ²⁰Ka a Yesu lɛ bɔ̃ɔ ’yɛr, “Ɩn lɛ de a paanʊ̃ɔsɩ ayopõi na n ŋma kʊ a nɩbɛ tur anaar, pɛr aŋmɩnɛ lɛ yɩ lɛ wob ’yɔ̃ɔ?” Ka ba ’yɛr, “Pɛr ayopõi.” ²¹Ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yaa bɔ̃ɔ a par sɛrɛ ɛ?”

²²Ba wa ta na a Betɩsaida tẽe pɔ, ka a nɩbɛ bamɩne tara jɔ̃ɔ waan a Yesu sɛ̃ wa sʊɔr wʊ, ka wʊ sɩɩr a jɔ̃ɔ ka wʊ nyɛrɛ. ²³Yesu nyɔɔ naa a jɔ̃ɔ nũu tɩ tɔɔ wʊ yin a tẽe chɛchɛ. Wʊ tɩ chɩr nataar ’yɔ̃ɔ a daba nɩbie pɔ tɩ dɔɔl wʊ a nũu tɩ sʊʊr wʊ, “Fʊ nyɛn bon bɩɩ?”

²⁴Ka a daba dʊɔ kaa tɩ ’yɛr, “N nyɛn nɩbɛ na kaara tɩɩr kaar na ba vire yʊɔrɔ.”

²⁵Ka a Yesu lɛ de a wʊ nuur pɔɔ a daba nɩbie, ka a wʊ nɩbie yuo, ka wʊ nyɛrɛ pãa nyɛ bomo a jaa chɛchɛ. ²⁶Ka a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Kulo, ta lɛ kpɛ a tẽe pɔ ɛ.”

²⁷Yesu nɩ a wʊ poturbo chen naa a tẽn ala naa gbʊr Sisariya Filipai. A sɔr pɔ ban be chiine, a Yesu sʊʊr ba naa, “An lɛ a nɩbɛ ’yɛrɛ ɩka n ɩ naa?”

²⁸Ka ba ’yɛr, “Bamɩne ’yɛr naa ɩka fʊ̃ʊ lɛ a Jɔɔn ’lɔ na dɔ̃ɔ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ. Ka bamɩne mɩ ’yɛr ɩka Elaija. Ka a bamɩne mɩ chɛnɛ ’yɛrɛ ɩka fʊ ɩ naa Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ ãsʊɔ na dɔ̃ɔ be be.”

²⁹Ka a Yesu sʊʊr ba, “Tɩchɛ an lɛ yɩ mɩ ’yɛr ɩka n ɩ naa?” Ka a Pita ’yɛr, “Fʊ̃ʊ lɛ a Nɩ-iraa, a Nãaŋmɩn na tʊ̃ ɩka fʊ faa a wʊ nɩbɛ.”

³⁰Ka a Yesu kpãa ba, “Yɩ taa ɩrɛ wa ’yɛrɛ a n ’yɛr kʊrɔ nɩrɛ jaa ɛ.”

³¹Yesu piel wile ba na wʊ ’yɛrɛ ɩka a Nɩsaal Bie na din dɔɔyɛ yele yɔɔ pɔ, ka a Juu nɩbɛrɛ, nɩ a ba bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe tɔr wʊ bar, na ba kʊ wʊ. Tɩchɛ a ber ata daar wʊn ir naa a kũu pɔ ɩ vʊr. ³²Wʊ ’yɛr naa anyã chãa pɔ, ka a Pita tara wʊ yin chɛ̃chɛ̃ɛ tɩ piel mii ’yɔ̃ɔ wʊ.

³³Tɩchɛ ka a Yesu lɩɛb kaa a wʊ poturbo tɩ mɩ mii ’yɔ̃ɔ a Pita ’yɛrɛ, “Tɔɔ chen be, Satan! A fʊ tɩɛr ɩn nɩrɛ tɩɛr, waa ɩ Nãaŋmɩn tɩɛr ɛ.”

³⁴Be lɛ wʊ bʊɔl a nɩyɔɔ nɩ a poturbo ka ba wa a wʊ sɛ̃, ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Nɩrɛ ’lɔ jaa na bʊɔrɔ ɩka wʊ turo ma, a nɩnyɩnɛ na ’laara a wʊ mãɛ tɩ de a daa na ɩ dɔɔyɛ nɩ kũu, tɩ turo ma. ³⁵Nɩrɛ ’lɔ jaa na bʊɔrɔ a wʊ nyɛvʊr, a wʊ nyɛvʊr na bɔr na, tɩ nɩrɛ ’lɔ na sɔɔ a wʊ nyɛvʊr bɔrfʊ a maa nɩ a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã jũu, na faa wʊ naa. ³⁶Ala ɩ nɩrɛ tara naa a wɛr nyã bonsɩ a jaa tɩ a wʊ sɩɛ wɛ, bo tɔ̃nɔ̃ lɛ be be? ³⁷Bɩɩ bo lɛ nɩrɛ na de tɛɛn a wʊ sɩɛ? ³⁸Ala ɩ nɩrɛ mɩ nyɛ naa a maa nɩ a n ’yɛrbie ka a ɩ vã yele a nɩbɛ banyã na tɔr Nãaŋmɩn bar, nɩ a putudẽme sɛ̃, a Nɩsaal Bie mɩ na kaa naa a nɩnyɩnɛ ’lɔ ka wʊ ɩ vĩ sʊɔ a sɔ̃ɔ ’lɔ wʊn wa lɩɛb wa nɩ a wʊ Sãa tɩɩr ’matãan a malaka chɛchɛsɩ.”

¹Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, bamɩne ara naa a kana na ba kʊ̃ kpi ɛ, tɩchɛ na ba nyɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ na na wa nɩ kpɛ̃ɔ.”

²A ber ayʊɔb puor, Yesu tara naa Pita nɩ Jemesɩ nɩ Jɔɔn tɛɛ na wʊ de ba nie ka ba ’mataa do tɔ̃wõo kɔ̃ɔ ju. Be lɛ wʊ tɩ chil a ba niem. ³A wʊ fuu pɛl nyɩlɛ gar bʊ̃pɩla jaa nɩrɛ na maal a ka a wɛr pɔ. ⁴Ka a Elaija nɩ a Mosesɩ, wa daa yi a ba sɛ̃. Ka bala nɩ a Yesu ’mataa ’yɛrɛ.

⁵Ka a Pita ’yɛr kʊ a Yesu, “Wiwile, a sɛɛ naa sɩn be a ka. Sɔɔ, ka sɩ maal sɛɛr ata: fʊ̃ʊ ãsʊɔ, Mosesɩ ãsʊɔ, Elaija mɩ ãsʊɔ.” ⁶Pita ba bɔ̃ɔ ŋmɩnɛ wʊ na ’yɛr ɛ, bojũu dãbãɛ kpɛ ba naa.

⁷Ka a julõjuur wa pɔɔ ba, tɩ kɔkɔr ’yɛr a be a julõjuur pɔ, “N binʊ̃nãa lɛ a nyãna. Yɩ chɛlɛ a wʊ ’yɛr.”

⁸Ajienaa ban ɩka ba kaa, baa lɛ nyɛ nɩrɛ jaa ɛ, tɩ nyɛ a Yesu tɛɛ.

⁹Ban wa yi a tɔ̃ɔ ju suro, ka a Yesu kpãa ba ɩka ba taa wa ’yɛrɛ a lɛ ban nyɛ kʊrɔ nɩrɛ jaa ɛ, wa tɩ tãn a lɛ a Nɩsaal Bie na ir yi a wʊ kũu pɔ. ¹⁰Baa ’yɛr kʊ nɩrɛ jaa ɛ, tɩ ’yɛrɛ na ba sʊrɔ taa a kũu pɔ irfʊ par.

¹¹Ka ba sʊʊr wʊ, “Bo lɛ so ka a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe ’yɛr ɩka Elaija lɛ na de nie wa?”

¹²Ka a Yesu ’yɛr, “Sɩrɛ jaa lɛ a Elaija de nie wa chɔɔr a yele jaa. Tɩ ba mɩ sɛb ɩka a Nɩsaal Bie na din dɔɔyɛ yɔɔ ka ba tɔr wʊ bar. ¹³Tɩchɛ n ’yɛrɛ na kʊrɔ yɩ ɩka a Elaija wa naa ka ba ɩ a lɛ jaa ban bʊɔrɔ kʊ wʊ nɩtãa a lɛ ban sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ.”

¹⁴Ban wa ta a poturbo ŋmaa bala sɛ̃, ba nyɛn nɩyɔɔ na ara jilʊ̃ ba ka a bala nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe chɩrɛ taa. ¹⁵Ka nɩbɛ na wa nyɛ a Yesu na waara, ka ba nɛɛ ’maa ka ba jo tuor puor wʊ.

¹⁶Ka a Yesu sʊʊr a wʊ poturbo, “Bo lɛ yɩ chɩrɛ taa a lɛ?”

¹⁷Ka nɩrɛ ãsʊɔ ’yɛr a be a nɩyɔɔ pɔ, “Wiwile, n bidaba lɛ sɩdɛɛr nyɔɔ ka wʊ maa tʊ̃ɔ ’yɛr ɛ, ka n waan a fʊ sɛ̃. ¹⁸’Lɔ wa ir wʊ, wʊ ma daa wʊn lɔb tẽe ka wʊ furo a natafuul tɩ ɔɔrɔ a nyɩmɛ tɩ tãa. Ka n wa sʊɔr a fʊ poturbo ɩka ba dii a sɩdɛɛr nyãna bar, ka baa tʊ̃ɔ ɛ.”

¹⁹Ka a Yesu ’yɛr, “Aa, a yɩn nɩbɛ banyã na ba tara sɔɔfʊ ɛ, n be a yɩ sɛ̃ kor ta ŋmɩnɛ? N tara kãnyir ŋmɩnɛ kʊ yɩ? Waan a bie wa kʊ ma.”

²⁰Ka ba waan a bie. A sɩɛ na wa nyɛ a Yesu, wʊ ir tãa a bie ka wʊ lo tẽe, mɩrɛ tɩ bile tɩ furo a natafuul.

²¹Be lɛ a Yesu sʊʊr a bie sãa, “Sɔ̃ɔ buor lɛ a piel wʊ a nɩtɔ̃?” Ka a sãa ’yɛr, “A bibile daar jaa lɛ a piel wʊ. ²²Wʊ ma daa wʊn lɔb bũu pɔ bɩɩ kʊ̃ɔ pɔ bʊɔrɔ ɩka wʊ kpi. Ala ɩ fʊn tʊ̃ɔ ɩ yele kɔ̃ɔ, kaa a sɩ nɩbaal tɩ na fʊ sʊ̃ʊ sɩ.”

²³Ka a Yesu mɩ ’yɛr, “Bo lɛ so ka a fʊ ’yɛr ɩka ala ɩ ɩn tʊ̃ɔ naa? Yele jaa ɩn kɔ̃mɔ̃kɔ̃mɔ̃ kʊ a bala na sɔɔ de ma.”

²⁴Ajienaa lɛ a bie sãa chɩɩr, “N sɔɔn de fʊ! Sʊ̃ʊ ma, a n sɔɔfʊ ba bɛrma ɛ!”

²⁵Yesu na wa nyɛ a nɩyɔɔ na joro lɔ̃ɔnɔ̃ taa a jie, wʊ tãn a sɩdɛɛr, “Fʊ̃ʊ sɩdɛɛr na ma vɛ̃ ka nɩbɛ ɩ wõn, wa yi a bie pɔ na fʊ taa lɛ ɩrɛ wa kpɩɛrɛ a wʊ pɔ go ɛ!”

²⁶Ka a sɩɛ ŋme chɛlma tɩ dɔ̃ɔnɔ̃ a bie yɔɔ tɩ yi, ka a bie gã kaara fɩka kũu. Ka a nɩbɛ ’yɛr, “Wʊ kpi naa!” ²⁷Tɩchɛ ka a Yesu nyɔɔ a wʊ nũu tɔɔ, ka wʊ ir ara.

²⁸Yesu na wa kpɛ a yir ’lɔ nɩ a wʊ poturbo tɛɛ, ka ba sʊʊr wʊ, “Bãa lɛ so ka sɩn ba tʊ̃ɔ a sɩdɛɛr nyã dii bar ɛ?”

²⁹Ka a Yesu ’yɛr, “Nãaŋmɩn sʊɔrfʊ tɛɛ lɛ na vɛ̃ a fʊ dii a sɩɛ nyã ka wʊ yi.”

³⁰Ba yin a jie ’lɔ tɩ tu a Galilee tal. Yesu ba bʊɔrɔ ɩka nɩrɛ jaa wʊ bɔ̃ɔ a jie ban be ɛ, ³¹bojũu wʊ wile naa a wʊ poturbo, “Ban de naa a Nɩsaal Bie kʊ a nɩbɛ, ka ba kʊ wʊ. Ka a ber ata daar wʊn ir naa, na wʊ tara nyɛvʊr.” ³²Tɩchɛ baa bɔ̃ɔ a par a lɛ wʊn ’yɛrɛ ɛ, tɩ joro dãbãɛ ɩka ba sʊʊr wʊ.

³³Yesu nɩ a wʊ poturbo wa ta na a Kapenahum. Ban wa kpɛ a yir, a Yesu sʊʊr ba naa, “Bãa ’yɔ̃ɔ lɛ yɩ chɩrɛ taa a sɔr pɔ a lɛ?” ³⁴Ka ba ɩ jaa gbulo, bojũu a sɔr pɔ ba chɩrɛ na taa ɩka an lɛ ɩ a kpɛ̃ɛ.

³⁵Yesu na wa jãnɛ wʊ bʊɔl naa a wʊ poturbo Pie nɩ Ayi na wʊ ’yɛr kʊ ba, “A yɩ ãsʊɔ wa bʊɔrɔ ɩka wʊ de nie, a nɩnyɩnɛ ’lɔ wʊ ɩ a yɩ jaa bile, na wʊ ɩ a yɩ jaa tʊ̃tʊ̃nɔ̃.”

³⁶Yesu vɛ̃ naa ka bibile kɔ̃ɔ ir ara a ba jaa sãlsɔɔ. Wʊ ’mɔɔn a bie tɩ ’yɛr kʊ ba, ³⁷“Nɩrɛ ’lɔ jaa na de a bibiir banyãna taaba a n jũu, maa lɛ wʊ de. Nɩrɛ ’lɔ jaa mɩ na de ma, a ba ɩ maa lɛ wʊ de ɛ, tɩchɛ a nɩrɛ ’lɔ na tʊ̃ ma lɛ wʊ de.”

³⁸Ka a Jɔɔn ’yɛr kʊ wʊ, “Wiwile, sɩ nyɛ naa nɩrɛ ãsʊɔ mɩ na de a fʊ yuor na wʊ dire nɩ a sɩdɛbɛ ka a yire. Ka sɩ ’yɛr ɩka wʊ bar bojũu waa ɩ a sɩ ãsʊɔ ɛ.”

³⁹Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ ta dii wʊ bar ɛ. Nɩrɛ ’lɔ jaa na de a n yuor tʊ̃nɔ̃ nɩ nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ kʊ̃ ’yɛr ma ’yɛrdɛɛr go ɛ. ⁴⁰Nɩrɛ jaa na ba jɛɛr nɩ sɩ ɛ, pʊɔ sɩ naa. ⁴¹Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ ’lɔ jaa na kʊ yɩ kɔ̃’maar nɩ ŋmele, yɩn ɩ a maa sofʊ jũu, a nɩnyɩnɛ kʊ̃ wa faa a wʊ sãyar ɛ.

⁴²“Ala ɩ ãsʊɔ jaa mɩ vɛ̃ naa a bʊ̃bil banyãna ãsʊɔ na sɔɔ ma ɩ yelbier, a nɩnyɩnɛ ’lɔ̃nɔ̃, bala ’mɔɔ nɩɛr lũ yɔɔl a wʊ nyĩe pɔ daa ’yɔ̃ɔ a man pɔ, ala sa. ⁴³Ala ɩ a fʊ nũu vɛ̃ naa ka fʊ ɩ yelbier, ŋmaa bar. Fʊn tɩ kpɛ nyɛvʊr pɔ nɩ nũŋmaa sa naa fʊn tara a nuur a jaa ayi tɩ tɩ kpɛ a wõm jie a be a bũu na ba kpĩine ɛ. 9:43 A gãma amɩne pɔ, baa ’yɔ̃ɔ a põfʊ lɩjaayi nɩ anaar ɛ ɩka, 44 Be lɛ a ‘Bufulo ba kpire ɛ, ka a bũu mɩ ba kpĩine ɛ.’⁴⁵Ala ɩ a fʊ gbɛr mɩ vɛ̃ naa ka fʊ ɩ yelbier, ŋmaa bar fʊn tɩ kpɛ nyɛvʊr pɔ nɩ gbɛŋmaa sa naa fʊn tara a gbɛɛ a jaa ayi tɩ tɩ kpɛ a wõm jie. 9:45 A gãma amɩne pɔ, baa ’yɔ̃ɔ a põfʊ lɩjaayi nɩ ayʊɔb ɛ ɩka, 46 Be lɛ a ‘Bufulo ba kpire ɛ, ka a bũu mɩ ba kpĩine ɛ.’⁴⁷Ala ɩ a fʊ nɩbir mɩ vɛ̃ naa ka fʊ ɩ yelbier, ’loo bar. Fʊn tɩ kpɛ Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ nɩ nɩbifɩɛ sa naa fʊn tara a nɩbie ayi tɩ tɩ kpɛ a wõm jie. ⁴⁸Be lɛ a ‘Bufulo ba kpire ɛ, ka a bũu mɩ ba kpĩine ɛ.’ (Isaiya 66:24)⁴⁹Dɔɔyɛ difʊ na lɩɛb nɩrɛ jaa nɩtãa lɛ nyaar na ma wõ bʊ̃diir ka a nʊ̃mɔ̃.

⁵⁰“Nyaar ɩ naa, tɩchɛ a nʊ̃ɔ wa baar, ban lɛ bʊɔl wʊn nyaar ɔ? Yɩ ɩ nyaar, na yɩ tara nyã’maar kʊ taa.”

¹Yesu pãa yin a jie ’lɔ na wa chen a Judiya paal, na wʊ tɩ gɔ̃ɔ a Jordan man. Nɩyɔɔ lɛ wa naa a wʊ sɛ̃ go, ka wʊ wile ba nɩtãa a lɛ wʊn ma wile ba.

²A Faraseemɩne bamɩne wa naa ɩka ba wa bɛɛr wʊ kaa, na ba sʊʊr wʊ, “Sɔr ben be ka daba na tɔr a wʊ pɔɔ bar bɩɩ?”

³Ka a Yesu mɩ sʊʊr ba, “Ŋmɩnɛ lɛ a Mosesɩ dɔ̃ɔ ’yɛr?”

⁴Ka ba ’yɛr, “Mosesɩ bar sɔr ɩka daba wʊ sɛb dãasɩɛ gãn tɩ na wʊ tɔr a wʊ pɔɔ bar.”

⁵Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “A yɩ nyãkpãɛn jũu lɛ so ka wʊ sɛb a lɛ. ⁶Tɩchɛ a wɛr pielfʊ, Nãaŋmɩn maal daba nɩ pɔɔ. (A Pielfʊ Gãn 1:27)⁷A lɛ jũu, daba na bar a wʊ sãa nɩ a wʊ ma tɩchɛ ka ’lɔ nɩ a wʊ pɔɔ ɩ bʊ̃’yen, ⁸ka ba jaa ayi ɩ ãgãn bʊ̃’yen. (A Pielfʊ Gãn 2:24) Baa lɛ ɩ ayi ɛ, tɩ ɩ bʊ̃’yen. ⁹A lɛ jũu, bon ’lɔ jaa Nãaŋmɩn na ’mataa, nɩrɛ wʊ ta nyɔɔ wɛl ɛ.”

¹⁰Ban wa lɩɛb kul a yir, a Yesu poturbo sʊʊr wʊ naa a ’yɛr nyã go. ¹¹Ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Daba jaa na tɔr wʊ pɔɔ bar tɩ kul pɔɔ yuo, wʊ maal yelbier. ¹²Lɛ mɩ lɛ, pɔɔ wa tɔr a wʊ sɩrɛ bar tɩ kul dayuo wʊ mɩ maal yelbier.”

¹³Nɩbɛ dɔ̃ɔ waara nɩ a ba bibiir ɩka Yesu wʊ dɔɔl ba a wʊ nũu, tɩchɛ ka a wʊ poturbo mii ’yɔ̃ɔ ba. ¹⁴Yesu na wa nyɛ a lɛ a wʊ poturbo na ɩ, wʊ nyɛn suur na wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ bar a bibiir ka ba wa a n sɛ̃, na yɩ ta ŋmaa ba sɔr ɛ. A ba nyãna taaba lɛ so a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ. ¹⁵Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ jaa na ba sɔɔ de a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ nɩtãa a bibile ɛ, wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ kpɛ be ɛ.” ¹⁶Be lɛ wʊ ’mɔɔr a bibiir, tɩ dɔɔl ba nuur na wʊ sʊɔr Nãaŋmɩn ’yɔ̃ɔ ba.

¹⁷Yesu na wa de a sɔr chiine, daba jon var gbur dumo a Yesu niem tɩ sʊʊr wʊ, “Wiwiilmãɛ, bo lɛ ɩn maal, naa nyɛ nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ?”

¹⁸Ka a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Bãa ’yɔ̃ɔ lɛ fʊ bʊɔl ma nɩmãɛ? Nɩrɛ jaa ba ɩ mãɛ ɛ, ka Nãaŋmɩn tɛɛ ba lɛ ɛ. ¹⁹Fʊ bɔ̃ɔ naa a Nãaŋmɩn Nɛɛ. Taa kʊ nɩrɛ ɛ. Taa sɛ̃nɛ ɛ. Taa juro ɛ. Taa dire dãasɩjirɩ ɛ. Taa fɔlɔ ɛ. ’Yɔ̃ɔnɔ̃ a fʊ sãa nɩ a fʊ ma.” (A Yifʊ Gãn 20:12-16)

²⁰Ka wʊ ’yɛr, “Wiwile, n bile sɔ̃ɔ jaa lɛ n turo a Nɛɛ anyãna wa tãn a dɩna.”

²¹Yesu kaa naa a daba nɩ nʊ̃fʊ, tɩ ’yɛr kʊ wʊ, “A chɛ fʊn yelbʊ̃’yen. Kul tɩ da a fʊ bonsɩ a jaa de põ nɔ̃n dẽme, ala lɛ fʊn tara bʊ̃mãɛ a Nãaŋmɩn sɛ̃. Tɩ na fʊ pãa wa turo ma.”

²²A ’yɛr nyã vɛ̃ naa ka a daba sɔ̃ nie na wʊ kul pʊsɔ̃ɔ, bojũu tara sʊɔ lɛ wʊ ɩ.

²³Be lɛ ka a Yesu kaa gʊɔr na wʊ ’yɛr kʊ a wʊ poturbo, “A tara sʊɔ kpɛfʊ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ ɩn kpɛ̃ɔ!”

²⁴A ’yɛrbie anyãna vɛ̃ naa ka ba nɛɛr ’maa, tɩchɛ ka wʊ lɛ ’yɛr go, “Bibiir, a ɩn kpɛ̃ɔ kʊ nɩrɛ jaa na na kpɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ! ²⁵An ɩn kɔ̃mɔ̃kɔ̃mɔ̃, nyɔɔma na na kpɛ kparpĩi bɔɔ pɔ gar tara sʊɔ na na kpɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ.”

²⁶Ka a poturbo pãa ɩ chĩcham, tɩ lɩɛb sʊrɔ taa, “An lɛ na pãa tʊ̃ɔ nyɛ faafʊ?”

²⁷Ka a Yesu kaa ba tɩ ’yɛr, “Nɩrɛ sɛ̃ ’lɔ, a ɩn tuo, tɩchɛ Nãaŋmɩn sɛ̃ ba lɛ ɛ. Nãaŋmɩn sɛ̃ yele jaa ba ɩ tuo ɛ.”

²⁸Be lɛ Pita ’yɛr kʊ wʊ, “Nyɛ, sɩn bar bon jaa tɩ wa turo fʊ!”

²⁹Ka Yesu ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ ’lɔ jaa na bar a wʊ yir bɩɩ yɛɛr, bɩɩ yɛpɔbɔ bɩɩ a wʊ sãa bɩɩ a wʊ ma, bɩɩ bibiir bɩɩ wɛr, tɩ ’la maa nɩ a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã jũu, ³⁰wʊn nyɛn yɔɔ a dɩna. Wʊn nyɛn yie, yɛɛr, yɛpɔbɔ, mamɩne, bibiir nɩ wɛr dɔɔl gbɛɛ kɔbaa, nɩ a gefʊ! Tɩ a sɔ̃ɔ ’lɔ na waara, ka wʊ nyɛ nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ. ³¹Tɩchɛ a nɩyɔɔ bala na de nie na wa ben puor, ka a nɩyɔɔ bala na be a puor mɩ wa de a nie.”

³²Ba dɔ̃ɔ de a sɔr duoro a Jerusalɛm ka Yesu de a nie, tɩ a wʊ poturbo nɛɛr ’maa ka bala mɩ na turo joro dãbãɛ. Wʊ tɔɔ naa a Pie Nɩ Ayi yin chɛ̃chɛ̃ ’yɛr kʊ ba a lɛn na wa a wʊ sɛ̃. ³³Yesu ’yɛr naa, “Sɩn chiine a Jerusalɛm tẽe pɔ, be lɛ ban tɩ de a Nɩsaal Bie kʊ a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe, ka ba ɩka wʊ sɛɛn kũu, na ba nyɔɔ wʊ kʊ a nɩbɛ na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ. ³⁴A banyãna na la wʊ naa, na ba chɩr nataar ’yɔ̃ɔ wʊ, na ba fɔb wʊ tɩ kʊ wʊ. Ka a ber ata daar wʊn ir naa a kũu pɔ ɩ vʊr.”

³⁵Be lɛ a Jebedee bibiir Jemesɩ nɩ Jɔɔn tɔɔ gbʊr a Yesu na ba ’yɛr, “Wiwile, sɩ bʊɔrɔ na ɩka sɩ sʊɔr fʊ yele kɔ̃ɔ ka fʊ maal kʊ sɩ.”

³⁶Ka a Yesu sʊʊr ba, “Bãa lɛ yɩ bʊɔrɔ ɩka n maal kʊ yɩ?”

³⁷Ka ba ’yɛr, “Vɛ̃ ka a sɩ ãsʊɔ jãnɛ a fʊ nũsʊ̃ɔ loor, ka ’yen mɩ jãnɛ a fʊ gʊba loor a fʊ nãalʊ̃ʊ pɔ.”

³⁸Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yaa bɔ̃ɔ a bon yɩn sʊɔrɔ ɛ. Yɩn tʊ̃ɔ nyũn a dɔɔyɛ ŋmele ’lɔ ɩn wa nyũn, bɩɩ kpɛ a dɔɔyɛ ’lɔ pɔ ɩn wa kpɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ sofʊ kaar ɔ?”

³⁹Ka a ba ’yɛr, “Ɔ̃ɔ.” Ka a Yesu ’yɛr, “Yɩn nyũn a ŋmele ’lɔ ɩn na nyũn, na yɩ so a kʊ̃ɔ ’lɔ ɩn na so, ⁴⁰tɩchɛ a n nũsʊ̃ɔ loor nɩ a n gʊba loor ’lɔ n ba tara sɔr ɩka n kʊ yɩ ɛ. Nãaŋmɩn tɛɛ lɛ tara sɔr ɩka wʊ de a jiir anyãna kʊ a bala wʊn chɔɔr.”

⁴¹A poturbo pie bala na chɛ na wa wõ a yele, ba nyɛn suur ’yɔ̃ɔ a Jemesɩ nɩ a Jɔɔn. ⁴²Ka a Yesu bʊɔl ba jaa ’mataa tɩ na wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ bɔ̃ɔn naa a bala na ɩ a nãmɩne a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, ma fɩrɛ naa a nɩbɛ, ka a nɩbɛrɛ ma wile a ba kpãɛn. ⁴³A ba ɩ lɛ lɛ a yɩ sɛ̃ ɛ. Nɩrɛ ’lɔ jaa na bʊɔrɔ ɩka wʊ ɩ a yɩ nɩkpɛ̃ɛ, wʊ ɩ a yɩ jaa tʊ̃tʊ̃nɔ̃, ⁴⁴ka a ’lɔ mɩ na bʊɔrɔ ɩka wʊ ɩ a nɩdiere, wʊ ɩ a yɩ jaa gbãgbaa. ⁴⁵A Nɩsaal Bie mɩ gba ba wa, ɩka ba wa tʊ̃nɔ̃ kʊrɔ wʊ ɛ, tɩchɛ wʊ wa naa ɩka wʊ wa tʊ̃ kʊ ba, na wʊ de a wʊ nyɛvʊr lɩɛ faan nɩyɔɔ.”

⁴⁶Ba pãa wa naa a Jeriko. Ban wa kpɛ a Jeriko tɩ yire, nɩyɔɔ turo naa Yesu nɩ a wʊ poturbo, ka a jɔ̃ɔ kɔ̃ɔ ban bʊɔlɔ Batimayus, Timeyus bidaba, jãnɛ a sɔr kõkoor sʊɔrɔ bomo. ⁴⁷Wʊn wa wõ ka a Yesu na yi a Najaretɩ lɛ, ka wʊ piel gboolo, “Yesu, David Bie, kaa n nɩbaal!”

⁴⁸Ka a nɩbɛ bamɩne ɩka wʊ pɔɔ a nɛɛ, tɩchɛ ka wʊ pãa chɛnɛ mal gboolo, “David Bie, kaa n nɩbaal!”

⁴⁹Be lɛ a Yesu tɛɛ ara tɩ ’yɛr, “Yɩ bʊɔl wʊ.” Ka ba bʊɔl a jɔ̃ɔ ’yɛr wʊ, “’Maa nyãa! Ir ara, wʊ bʊɔlɔ fʊ naa.” ⁵⁰Ka wʊ vaa ir lɔb a fɔbaa bar tɩ wa a Yesu sɛ̃.

⁵¹Ka a Yesu sʊʊr wʊ, “Bãa fʊ bʊɔrɔ ɩka n maal kʊ fʊ?” Ka wʊ ’yɛr, “Wiwile, n bʊɔrɔ naa ɩka n nyɛrɛ.” ⁵²Ka a Yesu ’yɛr, “Chiine! Fʊ sa naa, fʊn sɔɔ ma jũu.” Ajienaa, wʊ nyɛrɛ naa, na wʊ turo a Yesu ka ba de a sɔr.

¹A lɛ ban wa gbʊrɔ a Jerusalɛm, ba ta naa a tẽn ayi, Betefagɩ nɩ Betanɩ na be a Olive tɔ̃ɔ par, ka Yesu tʊ̃ wʊ poturbo ayi. ²Wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ chen a tẽbile ’lɔ na be a yɩ niem, Yɩn wa kpɩɛrɛ a tẽe pɔ, yɩn nyɛn bʊ̃bile nɩrɛ jaa na ba do wʊ sɛrɛ ɛ, ban lũ. Yɩ for waan. ³Ka nɩrɛ wa sʊʊr yɩ ɩka bãa lɛ yɩ ɩrɛ a lɛ, yɩ ’yɛr wʊ ɩka, a yɩ Soro lɛ bʊɔrɔ wʊ, tɩ wʊn lɩɛb waan fɔɔ.”

⁴Ba chen tɩ nyɛ a bʊ̃bile ban lũ a yõo dɔ̃dɔr nɛɛ. Ban wa foro, ⁵nɩbɛ bamɩne na ara a be sʊʊr ba naa, “Bãa lɛ yɩ foro a bʊ̃bile ɩrɛ nɩ?” ⁶Ka ba ’yɛr a lɛ a Yesu na ɩka ba ’yɛr, ka a nɩbɛ bar ba. ⁷Be lɛ ba waan a bʊ̃bile wa kʊ a Yesu, na ba de a ba fɔɔr ’yɩɛr dɔɔl a bʊ̃bile ju, ka wʊ do jãnɛ. ⁸Nɩyɔɔ na bʊɔrɔ ɩka ba ’yɔ̃ɔ a Yesu jũu, ba den fɔɔr ’yɩɛr a sɔr pɔ, ka bamɩne mɩ kar vaɩ a por pɔ wa ’yɩɛr a sɔr pɔ. ⁹Ka a bala na be a niem nɩ a bala na be a puor, pãa chɩlɛ gɔ̃nɔ̃ ’yɛrɛ, “Yãan yooo! Nãaŋmɩn wʊ sʊ̃ʊ a ’lɔ wʊn tʊ̃! (Yiel Gãn 118:25, 26)¹⁰Nãaŋmɩn wʊ sʊ̃ʊ a sɩ sãa David nãalʊ̃ʊ na waara! Yãan yooo! Sɩ dãn Nãaŋmɩn yɔɔ jaa!”

¹¹Yesu na wa ta a Jerusalɛm, wʊ chen tɩ kpɛ a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir kaa a bomo a jaa. A wɛr na sɔɔrɔ jũu, ’lɔ nɩ a wʊ poturbo pie nɩ ayi yin chen a Betanɩ.

¹²A wɛr na wa chaar ka a Yesu nɩ a wʊ poturbo lɩɛb yi a Betanɩ waara a Jerusalɛm, kɔ̃ kpɛ naa a Yesu. ¹³Be lɛ wʊ nyɛ a kɔ̃kɔ̃ɔ tɩɛ na tɔ vaar ara a niem, ka wʊ chen ɩka wʊ tɩ kaa wɔ̃mɔ̃ ben be bɩɩ. Wʊ chen tɩ ta ka a ɩ wɔ̃mɔ̃ ba be be ɛ, vaar tɛɛ lɛ, bojũu a ba ɩ a wɔ̃mɔ̃ sɔ̃ɔ lɛ ɛ. ¹⁴Ka a Yesu ’yɛr kʊ a tɩɛ, “Nɩrɛ jaa kʊ̃ lɛ wa pɔr a fʊ wɔ̃mɔ̃ di ɛ.” A wʊ poturbo wõ naa a lɛ wʊn ’yɛr.

¹⁵Ban wa ta a Jerusalɛm, Yesu chen tɩ kpɛ a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir bɛchaar pɔ dire a nɩbɛ bala na chiin a bonsɩ tɩ daara nɩ a bala na daara. Wʊ daa naa libitɛɛrbɛ tɛɛbʊlsɩ lɩɛb kpa, tɩ da a bala mɩ na daara a papasɩ dakɔɔr lɔb. ¹⁶Waa sɔɔ ka a nɩrɛ jaa tuo bon jaa tun a bɛchaar ’lɔ pɔ ɛ. ¹⁷Be lɛ ka wʊ pãa wile ba na wʊ ’yɛr, “A Nãaŋmɩn ’yɛr naa a wʊ gãn pɔ, ‘N yir ɩ naa a yir a nɩbʊrɔ ba jaa na wa puor ma,’ (Isaiya 56:7) tɩchɛ ka a yɩn ’lɔ maal wʊ a nɩfarba jie.” (Jeremiya 7:11)

¹⁸Ka a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe nɩ wa wõ a nɩtɔ̃ bʊɔrɔ sɔr ’lɔ ban tu kʊ wʊ, tɩ na ba joro wʊ dãbãɛ bojũu a nɩyɔɔ nɛɛr ’maa ba naa a wʊ wiilfʊ pɔ.

¹⁹A jãanʊɔr na wa ta, Yesu nɩ a wʊ poturo lɩɛb chen a Betanɩ.

²⁰A wɛr na wa chaar bibio ka ba lɩɛb chiine a Jerusalɛm, ba nyɛ naa ka ɩ a kɔ̃kɔ̃tɩɛ na kpi lɔ̃ɔn a nyɩbɛ. ²¹Be lɛ ka a Pita tɩɛr a lɛ a Yesu na ’yɛr kʊ a tɩɛ, na wʊ ’yɛr kʊ wʊ, “Wiwile, nyɛ a tɩɛ ’lɔ fʊn pɔ ’yɔ̃ɔ! Wʊ kpi naa!”

²²Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ sɔɔ de Nãaŋmɩn. ²³Sɩrɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, ala ɩ yɩ ãsʊɔ sɔɔ naa de Nãaŋmɩn na waa baala a wʊ tɩɛr pɔ ɛ, ’lɔ gba na tʊ̃ɔ ’yɛr kʊ a tɔ̃ɔ nyãna, ‘Ir tɩ lo a man pɔ,’ a Nãaŋmɩn na sɔɔ naa ka a lɛ ɩ. ²⁴Ala lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, fʊ̃ʊ puor Nãaŋmɩn sʊɔr bon jaa tɩ sɔɔ ɩka, wʊn ɩn kʊ fʊ, wʊn ɩ naa. ²⁵Fʊ̃ʊ wa ɩka fʊ puor, tɩ tara nɩrɛ nɩ ’yɛr, vɛ̃ kʊ a nɩnyɩnɛ. A fʊ Sãa na be a saaju mɩ na vɛ̃ naa a fʊ yelbier kʊ fʊ.” 11:25 A gãma amɩne pɔ, baa ’yɔ̃ɔ a põfʊ lɩjɛr nɩ ayʊɔb ɛ ɩka, 26 Ala ɩ fʊ̃ʊ ba wa vɛ̃ kʊ a fʊ tɔ sʊɔ ɛ, a fʊ Sãa mɩ na be a saaju mɩ kʊ̃ vɛ̃ a fʊ maal dɛɛr kʊ fʊ ɛ.

²⁷Ba lɛ wa naa a Jerusalɛm go, ka a Yesu tɩ kpɛ yʊɔrɔ a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir bɛchaar pɔ. A Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe nɩ a nɩbɛrɛ wa naa a wʊ sɛ̃. ²⁸Ba wa sʊʊr wʊ naa, “An lɛ kʊ fʊ a sɔr ka fʊ tʊ̃nɔ̃ nɩ a anyã? Fʊ tara naa a sɔr ɩka fʊ tʊ̃nɔ̃ nɩ a anyã ɔ?”

²⁹Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “N sʊʊr yɩ sʊʊrfʊ bʊ̃’yen. Yɩn wa tʊ̃ɔ wiil ma a par, n mɩ na wiil yɩ naa a nɩrɛ ’lɔ na kʊ ma a sɔr ka n tʊ̃nɔ̃ nɩ a anyã. ³⁰Jɔɔn na dɔ̃ɔ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, Nãaŋmɩn lɛ kʊ wʊ a sɔr bɩɩ, nɩbɛ lɛ kʊ wʊ a sɔr? Yɩ ’yɛr n kaa!”

³¹A ba lɩɛb chɩrɛ taa, “Sɩn be ’yɛr ɩka Nãaŋmɩn lɛ tʊ̃ wʊ, wʊn sʊʊr sɩ naa, ka bo lɛ so ka saa sɔɔ wʊ ɛ? ³²Tɩchɛ sɩn mɩ ’yɛr ɩka nɩrɛ lɛ tʊ̃ wʊ, a ba ɩ ɛ.” Ba joro naa a nɩbɛ dãbãɛ, bojũu nɩrɛ jaa sɔɔ naa ɩka a Jɔɔn ɩn Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ.

³³Lɛ lɛ ba ’yɛr kʊ a Yesu, “Saa bɔ̃ɔ ɛ.” Ka a Yesu mɩ ’yɛr kʊ ba, “N mɩ kʊ̃ ’yɛr kʊ yɩ a nɩrɛ ’lɔ na kʊ ma a sɔr ka n tʊ̃nɔ̃ nɩ a anyãna ɛ.”

¹Ka a Yesu lɛ piel ’yɛrɛ kʊrɔ ba nɩ sʊkpa. Wʊ ’yɛr naa, “Daba lɛ kɔ wʊ puo na wʊ bʊr tɩwɔ̃nsɩ. Wʊ wɔɔ naa a puo wʊ jaa jilʊ̃, na wʊ tuu bɔɔ ka ban ma pɔr a wɔ̃mɔ̃ ’yɔ̃ɔ na ba nɛŋmɛr ir a kʊ̃ɔ. Wʊ mɛn jie ãsʊɔ na do ka nɩrɛ na ma do jɛ̃ a be kaara a puo. Wʊ de naa a puo na wʊ kʊ nɩbɛ ɩka ba kaara tɩ na wʊ yɔ chen paal yuo pɔ. ²A wɔ̃fʊ sɔ̃ɔ wa ta naa ka wʊ tʊ̃ a wʊ gbãgbaa ãsʊɔ ɩka wʊ chen a nɩbɛ bala sɛ̃ tɩ de a wɔ̃mɔ̃ amɩne. ³Tɩchɛ ka ba nyɔɔ wʊ ŋme bar ka wʊ kul nũjaal. ⁴Be lɛ wʊ lɛ tʊ̃ a gbãgbaa ãsʊɔ ka ba lɛ ŋme wʊ a ju puo tɩ ’yɔ̃ɔ wʊ vĩ. ⁵Wʊ lɛ tʊ̃n ãsʊɔ ka ba kʊ a ’lɔ. Ka wʊ lɛ bɔ̃ɔ tʊ̃ bamɩne, ka ba pɔb bamɩne tɩ kʊ a bamɩne.

⁶“Wʊ chen nɩbʊ̃’yen wʊn na tʊ̃, ’lɔ lɛ a wʊ bibʊ̃’yen wʊn nʊ̃. ’Lɔ lɛ wʊ wa tʊ̃ a baaraa jaa na wʊ ’yɛr, ‘Ban ’yɔ̃ɔ naa a n bie.’

⁷“Tɩchɛ a pokaarba na wa nyɛ a bie, ba ’yɛr kʊ taa, ‘A nyã lɛ ɩ a bʊ̃dire! Yɩ ɩ a sɩ kʊ wʊ, tɩ chɛ ka a bonsɩ ɩ a sɩ sofʊ.’ ⁸Be lɛ ba nyɔɔ wʊ kʊ lɔb bar a puo kõkoor.

⁹“Ŋmɩnɛ lɛ yɩ tɩɛr ɩka a puo sʊɔ na ɩ naa? Wʊn wan wa kʊ a pokaarba banyãna ba jaa tɩ de a puo kʊ nɩyor! ¹⁰Yaa kar a jie nyã a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɛ? Wʊ ’yɛr ɩka, ‘A kʊsɩr ’lɔ a mɩmɩɛrbɛ na tɔr bar lɛ ɩ a kʊsɩr ju. ¹¹A sɩ Soro lɛ tʊ̃ a nɩtɔ̃ ka sɔb sɩ a nɩbie.’ ” (Yiel Gãn 118:22, 23)

¹²Be lɛ a Juu nɩbɛrɛ bʊɔrɔ sɔr ɩka ba nyɔɔ a Yesu, bojũu ba bɔ̃ɔ naa ɩka bala lɛ wʊ lɔb a sʊkpa gbɛb. Tɩchɛ ba joro naa a nɩyɔɔ bala dãbãɛ, na ba bar wʊ tɩ lɩɛb chen.

¹³Ba lɛ tʊ̃ naa a Faraseemɩne bamɩne nɩ nɩbɛ bamɩne na yi a nãa Hɛrɔd sɛ̃, ka ba wa bɛr Yesu nɛɛ nyɔɔ wʊ, a wʊ ’yɛrbie pɔ. ¹⁴Ba wa na wa ’yɛr kʊ wʊ, “Wiwile, sɩ bɔ̃ɔ naa ɩka fʊ ɩn yelmãɛ sʊɔ. Nɩbɛ ’yɛrbie maa tʊ̃ɔ a fʊ pʊtɩɛr lɩɛb ɛ, bojũu fʊ maa chɛlɛ a lɛ nɩrɛ jaa na be ɛ. Tɩchɛ fʊ wile na a Nãaŋmɩn sɔr nɩ yelmãɛ. A tara naa sɔr ɩka sɩ yab a lõpo kʊ a nãkpɛ̃ɛ Siisa bɩɩ? ¹⁵Sɩ yab bɩɩ sɩ ta yab ɛ?” Tɩchɛ ka a Yesu bɔ̃ɔn a ba nɛbɛr yele ban waan, na wʊ sʊʊr ba, “Bo lɛ yɩ bʊɔrɔ ɩka yɩ bɛɛr ma kaa? Yɩ de a libir ãsʊɔ waan ka n kaa.” ¹⁶Be lɛ ba de a libir kur ãsʊɔ waan, ka wʊ sʊʊr ba, “An foto nɩ a yuor lɛ be a libir pɔ?” Ka ba ’yɛr, “Siisa lɛ.”

¹⁷Lɛ lɛ ka Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ de a ’lɔ na ɩ a Siisa sofʊ na yɩ yab wʊ, na yɩ mɩ de a ’lɔ na ɩ a Nãaŋmɩn sofʊ na yɩ mɩ kʊ a Nãaŋmɩn.” Ka ba faa tɩ nyɔɔr a nɛɛr ara nɩ.

¹⁸A nɩbɛ bamɩne ban bʊɔlɔ a Saduseemɩne na ’yɛr ɩka kũu pɔ irfʊ ba be be ɛ, mɩ wa naa wa sʊʊr wʊ, ¹⁹“Wiwile, Mosesɩ sɛb kʊ sɩ ɩka nɩrɛ yɛbɛ wa kpi tɩ bar pɔɔ na ba tara bie ɛ, a wʊ yɛbɛ wʊ kul a pɔɔkʊɔr ’lɔ na wʊ dɔɔ bibiir kʊ a wʊ yɛbɛ ’lɔ na kpi. ²⁰Yɛɛr ayopõi lɛ dɔ̃ɔ be be, ka ba kpɛ̃ɛ kul pɔɔ kpi tɩ chɛ bar, waa tara bie ɛ. ²¹Ka a wʊ turo de a pɔɔkʊɔr kul, baa mɩ dɔɔ bie ɛ, tɩchɛ ka wʊ mɩ kpi. A lɛ nɛ nɩ wʊ ju mɩ lɛ a turo ata sʊɔ. ²²Yelmãɛ jaa a yɛɛr ayopõi banyãna ba jaa kulnaa a pɔɔ ’lɔ̃nɔ̃, tɩ waa dɔɔ bie ɛ, a baaraa jaa ka a pɔɔ mɩ kpi. ²³Bala wa ir yi a kũu pɔ, an pɔɔ lɛ wʊn ɩ, an ɩ ba jaa kul wʊn lʊɔr taa?”

²⁴Ka a Yesu ’yɛr, “Yaa nyɛ yɩn bɔr, bojũu yaa bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn sɛbɛ nɩ a wʊ kpɛ̃ɔ ɛ. ²⁵Nɩbɛ wa ir a kũu pɔ ba kʊ̃ lɛ kul taa ɛ, tɩ ban kaara naa fɩka a malakasɩ, baa kulo taa ɛ. ²⁶A kũu pɔ irfʊ yele yɩ kar a Mosesɩ gãn pɔ a sɔ̃ɔ ’lɔ wʊn nyɛ a tɩbile na ’lɩrɛ bũu, ka a Nãaŋmɩn ’yɛr kʊ wʊ, ‘N ɩ naa a Abraham Nãaŋmɩn nɩ a Isaakɩ Nãaŋmɩn nɩ a Jekɔb Nãaŋmɩn.’ (A Yifʊ Gãn 3:6)²⁷Wʊ ɩ naa vʊr Nãaŋmɩn, waa ɩ kũn Nãaŋmɩn ɛ. Yɩ tul naa.”

²⁸A Mosesɩ Nɛɛ wile ãsʊɔ wa ara na chɛl a lɛ a Yesu nɩ a nɩbɛ na ’mataa ’yɛrɛ. Ka wʊ nyɛ ka a Yesu ’yɛr nʊ̃mɔ̃. Ka wʊ mɩ sʊʊr a Yesu, “A Nãaŋmɩn nɛɛr a jaa pɔ, buor sʊɔ lɛ ɩ kpɛ̃ɛ?”

²⁹Ka Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “A ’lɔ na ɩ kpɛ̃ɛ gar a jaa nɩ nyã, ‘A Isɩral nɩbɛ, yɩ chɛlɛ! A sɩ Soro Nãaŋmɩn, wʊ ɩ naa Soro bʊ̃’yen tɛɛ. ³⁰Nʊ̃ a fʊ Soro Nãaŋmɩn nɩ a fʊ nyãa, nɩ a fʊ nyɛvʊr wʊ jaa, nɩ a fʊ tɩɛr wʊ jaa, nɩ a fʊ kpɛ̃ɔ wʊ jaa.’ (Mosesɩ Gãma Na Tu Anũu 6:4, 5)³¹A ’lɔ na tu nɩ nyã, ‘Nʊ̃ a fʊ tɔ sʊɔ nɩtãa lɛ fʊn nʊ̃ a fʊ mãɛ.’ (Mosesɩ Gãma Na Tu Ata 19:18) Nɛɛ jaa ba be be ɩ kpɛ gar a anyã ɛ.”

³²Ka a daba ’yɛr, “Wiwile, fʊ ’yɛr yelmãɛ, a lɛ fʊn ’yɛr ɩka Nãaŋmɩn bʊ̃’yen tɛɛ lɛ be be, ka ãsʊɔ jaa ba lɛ be be pʊɔ wʊ ɛ. ³³A fʊ nʊ̃ wʊ nɩ a fʊ nyãa, nɩ a fʊ tɩɛr wʊ jaa, nɩ a fʊ kpɛ̃ɔ wʊ jaa, na fʊ lɛ nʊ̃ a fʊ tɔ sʊɔ nɩtãa a fʊ mãɛ, a yele anyãna tufʊ ɩn gar dʊ̃n fʊn kʊ chʊm kʊ Nãaŋmɩn nɩ bɔɔrlorsɩ a jaa.”

³⁴Yesu na nyɛ a lɛ a daba na ’yɛr nɩ yɛ̃ ka wʊ ’yɛr kʊ wʊ, “Faa jãa nɩ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ ɛ.” An yi a be chiine nɩrɛ jaa ba lɛ ’la sʊʊr wʊ sʊʊrfʊ go ɛ.

³⁵A lɛ a Yesu na wile a Puorfʊ Yir bɛchaar pɔ, wʊ sʊʊr naa a nɩbɛ, “Ŋmɩnɛ lɛ a ta ka a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe ’yɛr ɩka David bie lɛ a Nɩ-iraa? ³⁶A ba ɩ a David mãɛ pɔ lɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ, ka wʊ ’yɛr ɩka, ‘A n Soro Nãaŋmɩn ’yɛr kʊ a n Soro nyã wʊn ir, “Jãnɛ a n nũsʊ̃ɔ loor ka n wa de a fʊ dɔ̃dẽme bin a fʊ gbɛɛ pĩlem.” ’ (Yiel Gãn 110:1)³⁷Ala ɩ David mãɛ bʊɔl wʊ naa a wʊ Soro, ŋmɩnɛ lɛ wʊn lɛ ɩ a wʊ bie tɛɛ?” Ka a nɩyɔɔ bala ara chɛlɛ wʊ nɩ pʊpɛl.

³⁸Yesu wile naa tɩ na wʊ kpãa ba, “Yɩ gu yɩ mãɛ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe sɛ̃, ba ma su naa a fuu vɛɛsɩ ala yʊɔrɔ ɩka ba puor ba a dar pɔ. ³⁹Bala be wa kpɛ a lɔ̃ɔfʊ jie, a niem lɛ ba ma jãnɛ. ⁴⁰Ba mɩ ma fɔlɔ naa a pɔɔkɔɛ, na ba mɩ ma puor Nãaŋmɩn kor, bʊɔrɔ ɩka nɩbɛ ba kaara ba. A nɩbɛ banyãna ’yɛr tɔɔrfʊ na kpɛ̃mɛ naa.”

⁴¹Yesu jɛ̃n gbʊr a jie ban ’yɔ̃ɔnɔ̃ a libie a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir pɔ, na wa kaara a lɛ a nɩyɔɔ na ’yɔ̃ɔnɔ̃ a ba libie. Taraa dẽme yɔɔ jaa lɔɔrɔ naa yɔɔ. ⁴²Be lɛ ka a pɔɔkɔnɔ̃ɔ sʊɔ mɩ be be na wʊ mɩ waan libikue ayi na ɩ kobo wa ’yɔ̃ɔ a libie pɔ.

⁴³Ka Yesu bʊɔl a wʊ poturbo ka ba tɔɔ gbʊr wʊ ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, a pɔɔkɔnɔ̃ɔ sʊɔ nyã lɔb gar ba jaa. ⁴⁴A tara dẽme ma ’yɔ̃ɔn tɩ chɛ a libiyɔɔ amɩne, tɩchɛ a pɔɔkɔnɔ̃ɔ sʊɔ nyã ’lɔ, a jaa lɛ wʊ de ’yɔ̃ɔ. Waa lɛ tara bon jaa go ɛ.”

¹Yesu na wa yire a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir pɔ, a wʊ poturo ãsʊɔ ’yɛr kʊ wʊ, “Wiwile, nyɛ a kʊsɩbɛ ban mɛn a yir kpɛ̃ɛ nyã ka wʊ kaara ka!”

²Ka a Yesu ’yɛr sɔɔ wʊ, “Mɩ fʊ nyɛ naa a lɛ ban mɛ a yir kpɛ̃ɛ nyãna? A kʊsɩvɩɛl anyãna ’yen jaa kʊ̃ lɛ wa chɛnɛ dɔɔl wʊ tɔ ju ɛ. Ban dãn a jaa lɔb.”

³Yesu na wa jãnɛ a Olive Tɩɩr Tɔ̃ɔ ju, a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir nidaa, Pita nɩ Jemesɩ nɩ Jɔɔn nɩ Andiru sʊʊr wʊ naa a ba tɛɛ, ⁴“’Yɛr kʊ sɩ a daar ’lɔ a anyã na ɩ. Bo lɛ na ɩ a jãnɛ sɛrɛ tɩ chɛ ka a wa ɩ?”

⁵Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ bɔ̃ɔn ka nɩrɛ jaa ta wa bɛl yɩ ɛ! ⁶Nɩyɔɔ na de naa maa yuor waan wa ’yɛrɛ, ‘Maa lɛ a Yesu,’ na ba wa bɛlɛ nɩyɔɔ. ⁷Yɩn wa wõn tam, ka ba ’yɛrɛ a tam ’yɛr, yɩ taa mɩrɛ ɛ. A lɛ na ɩ naa, tɩchɛ a wɛr baarfʊ chɛnɛ na be puor. ⁸Nɩbʊr dẽdẽme na yin tam, ka a nãmɩne mɩ yi tam. Ka a tẽgãn dɔ̃ɔnɔ̃ jiir yɔɔ, ka kɔ̃ mɩ lo. A dɔɔyɛ anyãna lɛ ɩ a pielfʊ.

⁹“Yɩ bɔ̃ɔn, ɩka ban ma nyɔɔr yɩn chiin a ’yɛr tɔɔrfʊ jie, na ba lɛ pɔb yɩ, a lɔ̃ɔfʊ jiir. A maa yɩn sɔɔ jũu, ban tara yɩn chiin a tẽe nɩbɛrɛ nɩ a nãmɩne jie, ɩka ba tɩ tɔɔr a yɩ ’yɛr, tɩ yɩn tu naa a be ’yɛr a Nãaŋmɩn ’yɛr nʊ̃ɔ kʊ ba. ¹⁰A ’yɛr nʊ̃ɔ nyã na den nie ta a nɩbʊrɔ ba jaa. ¹¹Bala wa nyɔɔr yɩ chiin a ’yɛr tɔɔrfʊ jie, yɩ ta vɛ̃ ka tɩɛr nyɔɔ yɩ a lɛ yɩn tɩ ’yɛr ɛ. Lɛ jaa a Nãaŋmɩn na wiil yɩ a ’yɛr tɔɔrfʊ sɔ̃ɔ, ’yɛr wʊ. A ba ɩ yɩn lɛ ’yɛr ɛ, tɩchɛ a ’yɛrbie yi naa a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃.

¹²“Yɛbɛ na gar ’yɔ̃ɔ yɛbɛ, ka ba kʊ wʊ, ka a sãa mɩ gar ’yɔ̃ɔ bie, ka ba kʊ wʊ. Bibiir kʊ̃ lɛ wõnõ a ba sãamɩne toor ɛ, na ba vɛ̃ ka ba kʊ a ba sãamɩne. ¹³Nɩrɛ jaa na ’laar yɩ naa, yɩn sɔɔ ma jũu, tɩ ’lɔ na sɔɔ tɩ ta a baaraa, na nyɛn Nãaŋmɩn faafʊ.

¹⁴“Yɩn nyɛ naa a yele ’lɔ a Nãaŋmɩn na ’laar (Danɩɛl 9:2) na be a jie ’lɔ an ba sɛɛ ɛ, na wʊ sɔ̃ɔ a jie, na wʊ vɛ̃ ka a wʊ suur dire. A fʊ̃ʊ nyã na kara bɔ̃ɔ a par. Yɩn wa nyɛ a lɛ, nɩbɛ na be a Judiya ba jo do a tɔ̃ɔ ju. ¹⁵Nɩrɛ jaa na be gar ju, ta suu a die pɔ tɩ de bon jaa ɛ. ¹⁶’Lɔ mɩ na be a puo pɔ, ta lɛ chen tɩ de a wʊ fɔbaa ɛ. ¹⁷A bɩbir nyãna an ɩn tuo kʊ a pɔɔpʊʊr nɩ a bala na tara a bi’yɛnsɩ. ¹⁸Yɩ sʊɔrɔ Nãaŋmɩn ka a ta wa ɩ uon ɛ. ¹⁹A ber ala pɔ, nɩbɛ na din dɔɔyɛ yɔɔ. Nãaŋmɩn na maal a wɛr baa di a dɔɔyɛ nyã bʊrɔ ɛ, tɩ ba mɩ kʊ̃ lɛ wa di wʊ go ɛ. ²⁰Ala ɩ a Nãaŋmɩn ba ŋmaa a ber ala bar ɛ, nɩrɛ jaa kʊ̃ chɛ ɛ. Tɩchɛ a bala wʊn chɛl ir jũu, wʊ ŋmaan bar. ²¹A sɔ̃ɔ ’lɔ̃nɔ̃, nɩrɛ wa ’yɛr kʊ yɩ ɩka yɩ nyɛ a Nɩ-iraa a ka, bɩɩ kasɛn lɛ wʊ be, yɩ taa sɔɔrɔ ɛ. ²²Bojũu a jire Nɩ-iraa nɩ a jire ’yɛ’yɛrbɛ na wa na wa tʊ̃nɔ̃ a lɛ a nɩbɛ na ba dɔ̃ɔ nyɛ ɛ, na ba maala yelbɛrɛ fɩka Nãaŋmɩn lɛ kʊ ba a kpɛ̃ɔ. Na ba bʊɔrɔ ɩka ba bɛl a bala a Nãaŋmɩn na chɛl ir, ala ɩ ban tʊ̃ɔ naa. ²³Yɩ bɔ̃ɔn! N den nie ’yɛr kʊ yɩ.

²⁴“Tɩchɛ a dɔɔyɛ nyã baarfʊ sɔ̃ɔ, ‘Mɔ̃tɔ̃ɔ na lii naa, ka a ŋmɛraa kʊ̃ mɩ lɛ chaar ɛ, ²⁵Ka a ŋmɛrbie pɔrɔ yire a saaju loro, tɩ a saaju wʊ jaa dɔ̃ɔnɔ̃.’ (Isaiya 13:10)

²⁶“A sɔ̃ɔ ’lɔ̃nɔ̃, ban nyɛn a Nɩsaal Bie na waara a julõjuur pɔ, nɩ kpɛ̃ɔ nɩ tɩɩr. ²⁷Wʊn tʊ̃ naa a wʊ malakasɩ, ka ba wa lɔ̃ɔ taa a bala wʊn chɛl ir a wɛr wʊ jaa, tɩ yin a mɔ̃tɔ̃ɔ purfʊ jie tɩ tɔ a mʊrfʊ jie.

²⁸“Yɩ de a pɔlpɔl tɩɛ yele jãn yɛ̃. ’Lɔ wa tʊɔrɔ a vaar yɩ bɔ̃ɔn ɩka a tʊl sɔ̃ɔ gbʊr naa. ²⁹A lɛ mɩ nɩ wʊ ju lɛ, yɩn wa nyɛ a lɛ n ’yɛr kʊ yɩ na ɩrɛ, yɩ bɔ̃ɔn ɩka a sɔ̃ɔ gbʊr naa jaa yɛ̃yɛ̃. ³⁰N ’yɛrɛ naa yelmãɛ kʊrɔ yɩ, ɩka a pʊ̃pãanyã nɩbɛ kʊ̃ kpi baar ɛ, tɩ yɩ nyɛ a yele anyãna ka a ɩ. ³¹A saaju nɩ a wɛr na wa baar naa tɩchɛ maa ’yɛrbie dɔ̃ɔ kʊ̃ wa baar ɛ.

³²“Nɩrɛ jaa ba bɔ̃ɔ a bɩbir nyã ɛ, bɩɩ a sɔ̃ɔ ɛ, a malakasɩ gba na be a saaju ba bɔ̃ɔ ɛ, a Bie mɩ ba bɔ̃ɔ ɛ, a Sãa tɛɛ lɛ bɔ̃ɔ. ³³Yɩ gu yɩ mãɛ vɩla! Yɩ kaar sʊ̃! Yaa bɔ̃ɔ a sɔ̃ɔ ɛ. ³⁴An kaar naa fɩka yir sʊɔ na wa yʊɔrɔ tɩ de a wʊ yir ’yɔ̃ɔ a wʊ tʊ̃tʊ̃nbɔ nuur pɔ, na wʊ kʊ ãsʊɔ jaa nɩ wʊ tʊ̃mɔ̃, tɩ mɩ ’yɛr kʊ a dɔ̃dɔr guro ka wʊ kaara. ³⁵A lɛ jũu yɩ kaara tɩ guro wʊ, bojũu yaa bɔ̃ɔ a sɔ̃ɔ ’lɔ a yir sʊɔ na na lɩɛb wa ɛ. Amɩne kɔ̃ɔ a wa ɩ jãanʊɔr, bɩɩ tãsɔɔ bãɩn, bɩɩ nɔrsɩ na kõnõ, bɩɩ bibio pipi. ³⁶Yɩ ta wa vɛ̃ ka wʊ wa dũu yɩ a yɩ be gʊ̃ɔ pɔ ɛ. ³⁷A lɛ n ’yɛr kʊ yɩ, nɩrɛ jaa lɛ n ’yɛr kʊ yɩ kaar sʊ̃!”

¹A chen ber ayi ka ban di a Gõl Bar Difʊ nɩ a Paanʊ̃kõo Lɔ̃ɔfʊ, ka a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe bʊɔrɔ vuo ’lɔ ban na tu sɔɔl nyɔɔ a Yesu kʊ. ²Tɩchɛ ka ba ’yɛr, “A ta ɩ a lɔ̃ɔfʊ sɔ̃ɔ ɛ, ka a jɛɛr taa ir a chara pɔ ɛ.”

³Yesu na wa be a Betanɩ a Simon ’lɔ na dɔ̃ɔ ɩ a kɔ̃kɔn yir, ka ba ’mataa dire, pɔɔ kɔ̃ɔ wa waan na pãrtɔvɩla nɩ kãnyũu kɔ̃ɔ dafʊ na ba wõnõ ɛ. A pɔɔ kpɩr naa a pãrtʊɔ nyĩe tɩ kpaar a kãnyũu ala dɔɔl a Yesu ju.

⁴Ka a nɩbɛ bala na be be nyɛ suur tɩ ’yɛrɛ kʊrɔ taa, “Bo lɛ so ka wʊ sɔ̃ɔ a kãnyũu nyã bar a nɩtɔ̃? ⁵Wʊn taa den da nɩbʊ̃’yen yuon gbul sãyar libie na wʊ de kʊ nɔ̃n dẽme.” Tɩ mii ’yɔ̃ɔ a pɔɔ.

⁶Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ bar wʊ! Bãa ’yɔ̃ɔ lɛ yɩ mii ’yɔ̃ɔ wʊ? Wʊ maal vɩla kʊ ma. ⁷A nɔ̃n dẽme ’lɔ, yɩn nɩ bala ben ka. Yɩn tʊ̃ɔ sʊ̃ʊ ba sɔ̃ɔ ’lɔ jaa yɩn bʊɔrɔ, tɩchɛ maa kʊ̃ be a yɩ sɛ̃ sɔ̃ɔ jaa ɛ. ⁸Wʊ ɩ naa a lɛ wʊn tʊ̃ɔ. Wʊ kpaar a kãnyũu ’yɔ̃ɔ ma tɩ chɛ ka n ba kpi sɛrɛ ɛ, na wʊ chɔɔr ma guro nɩ a n ũufʊ. ⁹Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, jie jaa ban wa ’yɛr a ’yɛr nʊ̃ɔ nyãna a wɛr wʊ jaa pɔ, ban ’yɛr naa a lɛ a pɔɔ nyã na ɩ na ba chɛnɛ tara a wʊ tɩɛr.”

¹⁰A Pie nɩ Ayi bala wʊn kaa ir ãsʊɔ ban bʊɔlɔ a Judas Isɩkariyot chen a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ sɛ̃ tɩ ’yɛr ba ɩka wʊ bʊɔrɔ na ɩka wʊ de a Yesu ’yɔ̃ɔ a ba nuur pɔ. ¹¹Ban wa wõ a lɛ wʊn ’yɛr ka a nʊ̃mɔ̃ ba, ka ba ’yɛr ɩka ban kʊ wʊn libie. Ka a Judas pãa bʊɔrɔ vuo ’lɔ wʊn na tu de a Yesu kʊ ba.

¹²A bɩbir dɔ̃ɔ ’lɔ̃nɔ̃ ɩ naa a Paanʊ̃kõo Lɔ̃ɔfʊ, ka ban na kʊ a pele na ba di a Gõl Bar Difʊ, Yesu poturbo sʊʊr wʊ naa, “Nyɩnɛ lɛ fʊ bʊɔrɔ ɩka sɩ chen tɩ chɔɔr a Gõl Bar nyã bʊ̃diir a fʊ tɩ di?”

¹³Wʊ tʊ̃ naa a wʊ poturbo ayi, na wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ chen a tẽe pɔ, daba na tuo kʊ̃ɔ nɩ dʊʊ na tuor yɩ naa. Yɩ turo wʊ. ¹⁴A yir ’lɔ pɔ wʊn wa tɩ kpɛ, yɩ sʊʊr a yir sʊɔ, ‘A Wiwile ɩka sɩ wa sʊʊr fʊ, “Nyɩnɛ lɛ a ’lɔ nɩ a wʊ poturbo na wa ’mataa di a Gõl Bar Difʊ?” ’ ¹⁵Wʊn wiil yɩ naa bɔɔpɩɛ ban chɔɔr. Yɩ maal a bʊ̃diir a be.”

¹⁶Ba yin chen a tẽe tɩ nyɛ a lɛ jaa a Yesu na ’yɛr kʊ ba. Ka ba maal a Gõl Bar bʊ̃diir.

¹⁷Jãanʊɔr na wa ta, Yesu nɩ a wʊ poturbo Pie nɩ Ayi wa naa. ¹⁸Ban wa dire, wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, a yɩ ãsʊɔ na tɩ gar ’yɔ̃ɔ ma; ãsʊɔ sɩn ’mataa dire nɩ a labʊ̃’yen pɔ.”

¹⁹Be lɛ ka ba jaa pʊɔ sɔ̃ɔ ka ba sʊrɔ wa bʊ̃’yen ’yen, “Maa lɛ ɔ?”

²⁰Ka a Yesu ’yɛr, “A yɩ Pie nɩ Ayi ãsʊɔ lɛ! A yɩ ãsʊɔ sɩn ’mataa tũno a labʊ̃’yen pɔ lɛ. ²¹A Nɩsaal Bie na kpi naa nɩtãa lɛ ban sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ. Tɩchɛ a nɩrɛ ’lɔ na gar ’yɔ̃ɔ a Nɩsaal Bie na din dɔɔyɛ gar nɩrɛ jaa! Ka bala ta ba dɔɔ wʊ ɛ, ala sa.”

²²Ban wa dire ka a Yesu de a paanʊ̃ɔ puor Nãaŋmɩn yãan, tɩ ŋmaa de kʊ a wʊ poturbo, na wʊ ’yɛr, “Yɩ de, a n ãgãn lɛ.”

²³Wʊ lɛ den a ŋmele ’lɔ ban nyuro nɩ, na wʊ puor Nãaŋmɩn yãan tɩ lɛ de kʊ ba, ka ba jaa nyũ. ²⁴Be lɛ a Yesu ’yɛr kʊ ba, “N jãɩ lɛ a anyã na vɛ̃ a Nãaŋmɩn nɛtɩraa na tara kpɛ̃ɔ, an chir naa, na a faa nɩyɔɔ. ²⁵Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, n kʊ̃ lɛ nyũ a dãa anyãna ɛ, wa tɩ tãn a daar ’lɔ ɩn na nyũ a bʊ̃paalaa a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ.”

²⁶Ban wa yiel yiel dãn Nãaŋmɩn, ba suun chen a Olive Tɩɩr Tɔ̃ɔ ju.

²⁷Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ jaa na jon tɩ bar ma, nɩtãa lɛ a Nãaŋmɩn na ’yɛr a wʊ gãn pɔ, Ɩn ŋme naa pɛchinɛ kʊ ka a piir yɛ̃yɛl. (Jekariya 13:7)²⁸Tɩchɛ maa wa ir a kũu pɔ, ɩn de yɩn nie chen a Galilee.”

²⁹Ka a Pita chɛ nyãa ’yɛr, “Ala ɩ gba, ba jaa sɔɔn bar fʊ tɩ maa ’lɔ kʊ̃ bar fʊ ɛ.”

³⁰Yesu ’yɛr kʊ a Pita, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ, dɩna tãsɔɔ, a nɔrdɔ̃ɔ kʊ̃ kõ gbɛɛ ayi sɛrɛ ɛ, tɩ fʊ ’yɛr gbɛɛ ata ɩka faa bɔ̃ɔ ma ɛ.”

³¹Tɩchɛ ka a Pita ’yɛr kpɛ̃ɔ jaa ɩka, “Maa nɩ fʊ̃ʊ na ’mantaa kpi gba, tɩ n kʊ̃ ’yɛr ɩka n ba bɔ̃ɔ fʊ ɛ.” Ka a bala mɩ na chɛ ’yɛr a lɛ nɛ.

³²Yesu nɩ a wʊ poturbo chen naa a jie ’lɔ ban bʊɔlɔ Getɩsemanɩ, ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ jãnɛ a kana, tɩ ka n chen tɩ puor Nãaŋmɩn.” ³³Be lɛ wʊ tara Pita nɩ Jemesɩ nɩ Jɔɔn ’mataa chiin ka a wʊ pʊɔ sɔ̃ɔ yɔɔ jaa, ka tɩɛr nyɔɔ wʊ yɔɔ. ³⁴Ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “N tɩɛr sɔ̃ɔ naa, tɩ nyɛtãan kũu. Yɩ jãnɛ a kana gu ma tɩ na yɩ taa guro ɛ.”

³⁵Wʊ chen naa a niem bãlãa tɩ lo kpa tẽe sʊɔrɔ Nãaŋmɩn ɩka ala ɩ a tara naa ɩfʊ kɔ̃ɔ, wʊ vɛ̃ ka a sɔ̃ɔ nyãna po wʊ. ³⁶Wʊ ’yɛr naa, “N Sãa, yele jaa ba gar a fʊ maalfʊ ɛ. De a dɔɔyɛ ŋmele nyãna bar a n sɛ̃, tɩchɛ a ta tu maa bɔfʊ ɛ, a tu a lɛ fʊ̃ʊ na bʊɔrɔ.”

³⁷Wʊ lɩɛb chen a poturbo sɛ̃ tɩ nyɛ ka a ɩ ba gur naa. Ka wʊ ’yɛr kʊ a Simon Pita, “Simon, fʊ guro naa ɔ? A fʊ kʊ̃ lɛ tʊ̃ɔ jɛ̃ bãlãa gu ma ɛ? ³⁸Yɩ jɛ̃ gu chɛlɛ, na yɩ sʊɔrɔ Nãaŋmɩn ka a bɛɛrkaa ta wa tʊ̃ɔ yɩ ɛ. A yɩ tɩɛr ’lɔ bʊɔrɔ naa tɩchɛ ka a yɩ ãgãma ba tʊɔr ɛ.”

³⁹Wʊ lɛ chen naa tɩ puor a Nãaŋmɩn a lɛ nɛ nɩ wʊ ju. ⁴⁰Wʊ lɩɛb wa nyɛ ba go ka a ɩ ba gur naa bojũu gʊ̃ɔ kpɛ ba naa. Baa bɔ̃ɔ ŋmɩnɛ ban lɛ ’yɛr kʊ a Yesu ɛ.

⁴¹Wʊ lɩɛb wa a ba sɛ̃ a gbɛɛ ata sɔ̃ɔ wa sʊʊr ba, “Yɩ chɛnɛ na gã guro na yɩ pɛ̃nɛ ɔ? A sɛɛ naa! A sɔ̃ɔ ta naa. Nyɛ, ba gar ’yɔ̃ɔ a Nɩsaal Bie kʊ a yelbe-ɩrbɛ! ⁴²Yɩ vaa ir, ka sɩ chen a ba sɛ̃. Nyɛ, a n gagaraa na waara!”

⁴³Yesu na chɛnɛ ’yɛrɛ lɛ ka Judas na ɩ a wʊ poturo pie nɩ ayi ãsʊɔ tɩ daasãa, nɩ nɩbɛ na tara sɔbɛrɛ nɩ dakʊrsɩ waara nɩ a Yesu nyɔɔfʊ jie. A Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe nɩ a nɩbɛrɛ lɛ tʊ̃ ba.

⁴⁴Judas dɔ̃ɔ wiil a nɩbɛ mana ɩka, “A ’lɔ ɩn na tɩ puor mʊʊr a kɔtɩr yɩ nyɔɔ a ’lɔ, na yɩ bɔ̃ɔ tara wʊ chiin.” ⁴⁵Ban wa ta, Judas pɔɔn chen a Yesu sɛ̃ tɩ ’yɛr, “Wiwile!” Tɩ puor wʊ nɩ mʊʊrfʊ. ⁴⁶Ka a bala wʊn chiin nyɔɔ a Yesu. ⁴⁷Be lɛ ka a bala ãsʊɔ na ara gbʊr a Yesu vʊ̃ɔ a wʊ sʊɔ chɛn a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nãa gbãgbaa toor ŋmaa.

⁴⁸Ka a Yesu sʊʊr ba, “A mɔ̃ nɩbier lɛ n ɩ ka yɩ waan sɔbɛrɛ, nɩ dakʊrsɩ a n nyɔɔfʊ jie ɔ? ⁴⁹Bɩbir jaa lɛ n ma dɔ̃ɔ be a yɩ sɛ̃, na n wile yɩ a Puorfʊ Yir pɔ, tɩ yaa nyɔɔ ma ɛ. Tɩchɛ a ɩ naa a lɛ ɩka a tu a lɛ a Nãaŋmɩn gãn na ’yɛr.” ⁵⁰Be lɛ a Yesu poturbo ba jaa bar wʊ tɩ jo.

⁵¹Pɔlbile kɔ̃ɔ mɩ na vaar fɔbaa tɛɛ turo nɩ a Yesu, ba nyɔɔ wʊ naa. ⁵²Ka wʊ mɩɩr a fɔbaa ’yɔ̃ɔ ba tɩ jon sal’mʊɔr.

⁵³Be lɛ ba chiin a Yesu a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nãa yir, ka a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ ba jaa nɩ a nɩbɛrɛ ’matãan a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe, na ɩ a ’yɛr tɔɔrfʊ nɩbɛrɛ, wa lɔ̃ɔ taa. ⁵⁴Pita mɩ turo naa a puor jaa na wʊ wa tɩ kpɛ a bɔɔrlo nãa yir bɛchaar pɔ, na wʊ ’mataa jãnɛ nɩ a bala na kara a Puorfʊ Yir uoro bũu.

⁵⁵Ka a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a ’yɛr tɔɔrfʊ nɩbɛrɛ na chɛ bʊɔrɔ yele kɔ̃ɔ na wiil ɩka Yesu sɛɛn kũu, tɩ baa nyɛ ɛ. ⁵⁶Nɩyɔɔ mɩ ŋman jirsɩ ’yɔ̃ɔ wʊ, tɩchɛ a ba ’yɛrbie ŋma taa poe.

⁵⁷Ka a bamɩne mɩ ir ŋmaa jire ’yɛr ɩka, ⁵⁸“A ba sɛ̃, wʊ ’yɛr naa ɩka, ‘A Puorfʊ Yir nyãna a nɩrɛ nũu na mɛ, ɩn ŋmɛr wʊ naa tɩ na n de ber ata mɛn ’lɔ na ba ɩ nɩrɛ nũu bʊ̃mɩɛraa ɛ.’ ” ⁵⁹Tɩchɛ a ba ’yɛr mɩ ba ɩ bʊ̃’yen ɛ.

⁶⁰Be lɛ ka a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nãa ir ara tɩ sʊʊr a Yesu, “Faa ’yɛrɛ ’yɛr sɔɔrɔ ba bɩɩ? Bo dãasɩɛsɩ lɛ anyãna ban dire dɔɔlɔ fʊ. A ɩn yelmãɛ ɔ?” ⁶¹Tɩchɛ ka a Yesu ɩ jaa gbul, waa ’yɛr sɔɔ wʊ ɛ. Ka a bɔɔrlo nãa lɛ sʊʊr wʊ go, “Fʊ̃ʊ lɛ ɩ a Nãaŋmɩn ’lɔ sɩn ’Yɔ̃ɔnɔ̃ Bie na ɩ a Nɩ-iraa ɔ?”

⁶²Ka a Yesu ’yɛr, “Maa lɛ. Yɩn nyɛ naa a Nɩsaal Bie na jãnɛ a Tʊ̃ɔfʊ Sʊɔ nũsʊ̃ɔ loor. Yɩ mɩ na lɛ nyɛn wʊn waara a julõjuur pɔ.”

⁶³Ka a bɔɔrlo nãa tɔɔ a fuu chɩɛr nɩ suur, tɩ sʊʊr, “Bãa lɛ sɩn lɛ bʊɔrɔ nɩrɛ ɩka wʊ lɛ ’yɛr a wʊ ’yɛr go? ⁶⁴Yɩn mãɛ wõ naa a lɛ wʊn fere. Ŋmɩnɛ lɛ yɩ tɩɛr?” Ka ba jaa ’yɛr ɩka wʊ sɛɛn kũu. ⁶⁵Be lɛ a bamɩne piel chɩrɛ nataar ’yɔ̃ɔnɔ̃ wʊ, ka a bamɩne mɩ pɔɔ a wʊ nɩbie tɩ ŋme wʊ, tɩ sʊʊr wʊ, “Wiil sɩ a nɩrɛ ’lɔ na ŋme fʊ.” Ka a bala mɩ na guro a Puorfʊ Yir mɩ ŋme ŋme wʊ.

⁶⁶Pita jãnɛ naa a be a bɛchaar pɔ, ka a bɔɔrlo nãa gbãgbapɔɔbile ãsʊɔ wa wa. ⁶⁷Wʊn wa nyɛ a Pita na uoro a bũu, wʊ kaa wʊ naa lɛ̃ɛɛ tɩ ’yɛr, “Fʊ mɩ dɔ̃ɔ turo a Yesu na yi a Najaretɩ.”

⁶⁸Ka a Pita chɩɩr tɩ ’yɛr, “N ba bɔ̃ɔ a lɛ fʊn ’yɛrɛ par ɛ.” Tɩ na wʊ tɔɔ chen tɩ ara a dɔ̃dɔr nɛɛ.

⁶⁹A pɔɔbile na wa nyɛ a Pita a be, wʊ lɛ ’yɛr kʊ a nɩbɛ na ara a be, “A nyã mɩ ɩ naa a ba ãsʊɔ.” ⁷⁰Ka a Pita lɛ chɩɩr go. A ba kor ɛ, tɩ a bala na ara gbʊr a Pita mɩ ’yɛr, “Sɩrɛ jaa lɛ, fʊ ɩ naa a ba ãsʊɔ, bojũu Galilee lɛ fʊ mɩ yi.”

⁷¹Ka a Pita pɔrɔ ’yɔ̃ɔnɔ̃ a wʊ mãɛ, tɩ pɔrɔ kʊrɔ ba ’yɛrɛ ɩka, “N ba bɔ̃ɔ a daba nyã ’yɛr yɩn ’yɛr ɛ.”

⁷²Ajienaa lɛ ka a nɔraa mɩ tɔ̃ɔ kõ a gbɛɛ ayi sʊɔ. Ka a Pita pãa tɩɛrtɔ a lɛ a Yesu na dɔ̃ɔ ’yɛr kʊ wʊ, “Fʊn chɩɩr ma naa gbɛɛ ata, tɩ ka a nɔrdɔ̃ɔ kõ gbɛɛ ayi.” Pita na wa tɩɛr bɔ̃ɔn a lɛ, ka wʊ kõ yɔɔ jaa.

¹A wɛr na wa chaar bibio, a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe nɩ a nɩbɛrɛ ba jaa nɩ a ’yɛr tɔɔrfʊ nɩbɛrɛ na chɛ, lɔ̃ɔn guor taa lũ a Yesu tara wʊ chiin tɩ kʊ a nãa Pilate.

²Ka a Pilate sʊʊr wʊ, “Fʊ̃ʊ lɛ ɩ a Juu nɩbɛ nãa ɔ?” Ka a Yesu ’yɛr, “Ɔ̃ɔ, a ɩn a lɛ fʊn ’yɛr.” ³Ka a bɔɔrlo nɩbɛrɛ sɔ̃ɔnɔ̃ a Yesu yuor. ⁴Be lɛ a Pilate sʊʊr a Yesu, “Faa ’yɛrɛ ’yɛr jaa ɛ, nyɛ lɛ ban sɔ̃ɔnɔ̃ fʊ a yuor jã!”

⁵Tɩchɛ Yesu ba haa nɛɛ ɛ, ka a ’maa a Pilate nɛɛ.

⁶A mɩ ɩ naa a ba tʊ̃mɔ̃ lɛ ka bala wa lɔ̃ɔ taa dire a Gõl Bar Difʊ, a ba nãa ma ir nɩrɛ ’lɔ a nɩbɛ na bʊɔrɔ a pɔɔfʊ die pɔ bar. ⁷Barabasɩ mɩ dɔ̃ɔ pʊɔ a nɩbɛ bamɩne pɔ, na dɔ̃ɔ ir jɛɛr nɩ a paal nɩkpɛ̃ɛ na ba kʊ nɩbɛ, ka ba nyɔɔr ba pɔɔ. ⁸Nɩyɔɔ wa naa a Pilate sɛ̃ wa sʊɔr wʊ ɩka, wʊ ɩ kʊ ba a lɛ wʊn ma ɩ.

⁹Ka a Pilate sʊʊr ba, “Yɩ bʊɔrɔ naa ɩka n ir a Juu nɩbɛ nãa kʊ yɩ bɩɩ?” ¹⁰Pilate bɔ̃ɔn naa ɩka a nyuur ban tara nɩ a Yesu lɛ vɛ̃ ban nyɔɔ wʊ waan a wʊ sɛ̃. ¹¹Tɩchɛ ka a bɔɔrlo nɩbɛrɛ dʊ̃ a nɩbɛ toor ɩka, ba ’yɛr ɩka, wʊ yuo a Barabasɩ bar.

¹²Ka a Pilate sʊʊr ba go, “Tɩ n ɩ ŋmɩnɛ nɩ a ’lɔ yɩn bʊɔlɔ a Juu nɩbɛ nãa?” ¹³Ka ba tãn, “Kpa wʊ a daa ju!”

¹⁴Be lɛ ka a Pilate sʊʊr ba, “Bãa wʊ ɩ? Bo tʊ̃dɛɛr lɛ wʊ tʊ̃?” Tɩchɛ ka ba tãna kpɛ̃ɔ jaa, “Kpa wʊ a daa ju!”

¹⁵Pilate na bʊɔrɔ ɩka wʊ pɛl a nɩbɛ pʊɔ jũu, wʊ yuo naa a Barabasɩ kʊ ba. Wʊ vɛ̃ naa ka ba fɔb a Yesu yɔɔ jaa, tɩ de wʊ kʊ a sojasɩ ɩka, ba tɩ kpa wʊ a daa ju, ka wʊ kpi.

¹⁶Be lɛ a sojasɩ tara a Yesu kpɛ̃n a nãa yir kpɛ̃ɛ ’lɔ pɔ, tɩ bʊɔl a ba taaba sojasɩ lɔ̃ɔ taa. ¹⁷Ba den fuu jɩɛ nãa fuu kaar su wʊ, na ba lɛ de gʊʊr vil nãa jupil kaar su wʊ. ¹⁸Tɩ pãa piel laara wʊ, “Yãan yooo, Juu nɩbɛ nãa!” ¹⁹Tɩ ma de daa ŋmen wʊ a jũu tɩ chɩrɛ nataar ’yɔ̃ɔnɔ̃ wʊ. Ba gbur dumo a wʊ niem puoro wʊ. ²⁰Ban wa la wʊ a nɩtɔ̃ wa baar, ba yaa naa a fuu ’lɔ̃nɔ̃ bar, tɩ de a wʊ mãɛ fuu su wʊ, na ba pãa de wʊ chiin ɩka ba tɩ kpa wʊ a daa ju.

²¹A sɔr pɔ, ba nyɛn Simon na yi Sirenɩ tẽe pɔ, Aleksanda nɩ Worofʊs sãa lɛ. Mʊɔ pɔ lɛ wʊ yi tala, ka ba nyɔɔ wʊ fɩr ka wʊ de a Yesu daa tuo. ²²Ba chiin naa a Yesu tɩ tãn a be ban bʊɔlɔ a Yesu nɩbɛ kɔkɔr pɔ, Gɔlgɔta. A par lɛ ɩka, Julaa Jie. ²³Ka ba pãa de tãɩ kɔ̃ɔ ’yɔ̃ɔ a dãa pɔ, ɩka wʊ nyũ, tɩ wʊ tɔr. ²⁴Be lɛ ba kpa wʊ a daa ju. Ba põ naa a wʊ fɔɔr na ba ŋme gbãm bɔ̃ɔ a ala ãsʊɔ jaa na na de.

²⁵Bibipɔl lɛ ba kpa wʊ. ²⁶Ba sɛb naa a yele ’lɔ jũu ban kʊn wʊ mar a daa jũu ɩka, “A JUU NƖBƐ NÃA.” ²⁷Ba mɩ kpan nãnyisɩ ayi a dabãbãnsɩ mɩ ju, ka ãsʊɔ be a Yesu nũsʊ̃ɔ loor ka a ãsʊɔ mɩ be a wʊ gʊba loor. 15:27 A gãma amɩne pɔ, baa ’yɔ̃ɔ a põfʊ lɩjɛr nɩ aniin ɛ ɩka, 28 A sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Ba sɔr wʊn ’yɔ̃ɔ a tʊ̃dɛbɛ dẽme pɔ.” (Isaiya 53:12) ²⁹A bala na tala a be a wʊ kpafʊ jie tʊrɔ wʊ, vavire a ba jur ’yɛrɛ, “Wooo, a fʊ̃ʊ nyã na ’yɛr ɩka fʊn sɔ̃ɔ naa a Nãaŋmɩn Puorfʊ Yir nyã bar tɩ mɛ wʊ a ber ata, ³⁰wa suu a daa ju, na fʊ faa a fʊ mãɛ!”

³¹Lɛ nɩ wʊ ju lɛ, a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe mɩ laara wʊ, na ba ’yɛrɛ kʊrɔ taa, “Nyɛ, wʊ faan bamɩne, tɩ wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ a wʊ mãɛ faa ɛ! ³²Vɛ̃ a ’lɔ na ’yɛr ɩka, ’lɔ lɛ ɩ a Nɩ-iraa, na wʊ ɩ a Isɩral nɩbɛ nãa, suu a daa ju a sɩ kaa, tɩ na sɩ pãa sɔɔ.” A bala mɩ ban kpa gbʊr wʊ, lɛ lɛ ba mɩ tʊ wʊ.

³³A mɔ̃tɔ̃ɔ na wa ara a gar ju sãlsɔɔ, a wɛr wʊ jaa sɔb naa wa tɩ tãn a mɔ̃tɔ̃ɔ balfʊ sɔ̃ɔ. ³⁴A sɔ̃ɔ ’lɔ̃nɔ̃ pɔ lɛ, ka a Yesu chɩɩr bʊɔl, “Eloi, eloi, lama sabakatanɩ.” A par lɛ a Yesu nɩbɛ kɔkɔr pɔ ɩka, “N Nãaŋmɩn, n Nãaŋmɩn, bo lɛ so ka fʊ lɩɛb puor ’yɔ̃ɔ ma?”

³⁵A bala na ara gbʊr a be wõ na ba ’yɛr, “Yɩ chɛlɛ! Elaija lɛ wʊ bʊɔlɔ.”

³⁶Ka a daba ãsʊɔ jo chen tɩ ’mɔɔ sapɔ ’lɔr a dãmiir amɩne pɔ, na wʊ chab daa tur a Yesu ɩka wʊ mʊʊr, tɩ na wʊ lɛ ’yɛr, “Yɩ vɛ̃ a sɩ kaara, Elaija na wa yɔɔ wʊ naa bɩɩ.”

³⁷Be lɛ a Yesu chɩɩr tɩ ŋmaa a vʊʊr.

³⁸Ka a Juu Nɩbɛ Puorfʊ Yir pɔ, ban lũ a fɔbaa var a die chɩɛr a saaju tɩ gbem a par.

³⁹A sojasɩ nɩkpɛ̃ɛ na ara a be a Yesu niem na wõ a wʊ chɩɩrfʊ, tɩ nyɛ a lɛ mɩ wʊn ŋmaa a vʊʊr, wʊ ’yɛr naa, “Yelmãɛ jaa, a daba nyã ɩ naa a Nãaŋmɩn Bie.”

⁴⁰A pɔbɔ bamɩne lɔ̃ɔn Mɛɛr na yi Magdala tẽe pɔ, nɩ Salome, nɩ a Mɛɛr na ɩ a Jemesɩ bile, nɩ Josesɩ ma mɩ ara na tɛɛr jaa tɩ kaar wʊ. ⁴¹A Galilee pɔ, a pɔbɔ banyãna lɛ turo wʊ, na ba sʊ̃nɔ̃ wʊ. Ka a pɔbɔ bamɩne mɩ na ’matãan wʊ wa a Jerusalɛm, mɩ be be.

⁴²A daar ’lɔ ɩ naa a ba Chɔɔrfʊ Bɩbir ban na chɔɔr a ba mãɛ, bojũu a mɔ̃tɔ̃ɔ wa mʊr, a Pɛ̃nfʊ Bɩbir piel naa. A jãanʊɔr na wa tara ⁴³a Josefʊ na yi a Arimatɩya tẽe pɔ, na ɩ a nɩkpɛ̃ɛ ãsʊɔ ban ’yɔ̃ɔnɔ̃, tɩ mɩ dɔ̃ɔ chɛlɛ a Nãaŋmɩn Nãalʊ̃ʊ, nyɔɔn nyãa chen a Pilate sɛ̃, tɩ sʊɔr a Yesu ãgãn ɩka wʊ ũu. ⁴⁴Pilate na wa wõ ɩka a Yesu kpi naa, a ’maa wʊn nɛɛ. Be lɛ wʊ bʊɔl a sojasɩ nɩkpɛ̃ɛ ka wʊ wa, ka wʊ sʊʊr wʊ, “A Yesu kpin bɩɩ?” ⁴⁵Ka a sojasɩ nɩkpɛ̃ɛ ’yɛr, “Ɔ̃ɔ, wʊ kpi naa.” Ka a Pilate sɔɔ ɩka a Josefʊ wʊ tɩ yɔɔ a Yesu ãgãn. ⁴⁶Josefʊ dãn fɔbaa na wʊ tɩ yɔɔ a Yesu ãgãn vil wʊ chiin tɩ ũu, a yaa ban chɩ kʊsɩr pɔ. Ba bil kʊsɩr wa pɔɔ a yaa nɛɛ. ⁴⁷A Mɛɛr na yi a Magdala, nɩ a Mɛɛr na ɩ a Josesɩ ma, nyɛ naa a jie ’lɔ ban ũu wʊ.

¹A Pɛ̃nfʊ Bɩbir na wa baar, Mɛɛr na yi a Magdala, nɩ Salome, nɩ a Mɛɛr na ɩ a Jemesɩ ma, ba dãn a kãnyũur ala ɩka ba chiin tɩ jɛ a Yesu ãgãn. ²A Pɛ̃nfʊ divɩɛ bio daar, bibio mɔ̃tɔ̃ɔ na pur baar, ba chen naa a yaa par. ³A kʊsɩr na pɔɔ a yaa nɛɛ ba gbʊr ɛ, ka ba sʊrɔ taa, “An lɛ na tɩ bil a kʊsɩr bar sɩ a yaa nɛɛ?” ⁴Tɩchɛ ban dʊɔ kaa a ba nidaa, a kʊsɩr ’lɔ bil yi a yaa nɛɛ. ⁵Ban tɩ kpɩɛrɛ a yaa pɔ, ba nyɛn pɔlbile na su fuu pɩla jãnɛ nɩ a nũsʊ̃ɔ loor, ka pɩla ɔɔ ba.

⁶A pɔlbile ’yɛr kʊ ba, “Yɩ ta vɛ̃ ka yɩ pɩla ɔɔrɔ ɛ. Yɩ bʊɔrɔ naa a Yesu ’lɔ na yi a Najaretɩ ban kpa a daa ju. Wʊ ir naa ɩ vʊr! Waa be a ka ɛ! Yɩ nyɛ a jie ’lɔ ban gaal wʊ. ⁷Yɩ lɩɛb kul tɩ ’yɛr a wʊ poturbo nɩ a Pita ɩka, wʊ de yɩn nie chiine a Galilee, be lɛ yɩn tɩ nyɛ wʊ, nɩtãa a lɛ wʊn dɔ̃ɔ ’yɛr kʊ yɩ.”

⁸Chĩcham kpɛ ba naa ka ba nɛɛ ’maa, ka ba jo yi a yaa par. Baa ’yɛr ’yɛr kʊ nɩrɛ jaa ɛ, bojũu dãbãɛ kpɛ ba naa.

⁹A Pɛ̃nfʊ divɩɛ bio daar bibio, Yesu na wa ir a kũu pɔ, wʊ den nie dũu a Mɛɛr na yi a Magdala, a ’lɔ pɔ wʊn dɔ̃ɔ dii a sɩdɛbɛ ayopõi bar ka a yi. ¹⁰A Mɛɛr chen tɩ ’yɛr kʊ a bala na dɔ̃ɔ be a Yesu sɛ̃, a bala a nie na sɔb ka baa kõnõ. ¹¹Ban wa wõ ka wʊ ’yɛr ɩka a Yesu ir naa kũu pɔ ɩ vʊr, ka wʊ nyɛ wʊ, baa sɔɔ de ɛ.

¹²A anyã puor lɛ, a Yesu lɩɛb nɩyuo na wʊ dũu a ba ayi na de sɔr chiine a tẽe ãsʊɔ pɔ. ¹³Ba lɩɛb chen a Jerusalɛm tɩ ’yɛr kʊ a ba taaba, tɩchɛ baa sɔɔ ɛ.

¹⁴A ba kor ɛ, tɩ a Yesu lɛ dũu a Pie nɩ Bʊ̃’yen na ’mataa dire. Wʊ miin ’yɔ̃ɔ ba a ba ba sɔɔfʊ pɔ, nɩ a ba nyãkpãɛn jũu, bojũu baa sɔɔ de a bala na nyɛ wʊn ir a kũu pɔ ’yɛr.

¹⁵Wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ yɔ a wɛr wʊ jaa, na yɩ mʊɔl ’yɛr a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã kʊ a nɩbʊrɔ ba jaa. ¹⁶Nɩrɛ ’lɔ jaa na sɔɔ de a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã, ka ba so wʊ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, wʊn nyɛn a Nãaŋmɩn faafʊ, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ jaa na ba sɔɔ de a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã ɛ, a nɩnyɩnɛ na wɛ naa. ¹⁷A jãnsɩ anyã na turo naa bala na sɔɔ. Ban de naa n yuor diin sɩdɛbɛ ka a yi, na ba lɛ bɔ̃ɔ ’yɛrbʊlsɩ ’yɛrfʊ. ¹⁸Ban ma ’mɔɔr waba. Bala wa nyũ bon na tara lɔɔ, tɩ a kʊ̃ ɩ ba yele ɛ. Baalaa ban dɔɔl a ba nũu, wʊn sa naa.”

¹⁹A Soro Yesu na wa ’yɛr a nɩtɔ̃ kʊ a wʊ poturbo, Nãaŋmɩn vɛ̃ naa ka wʊ do a saaju tɩ jãnɛ a wʊ nũsʊ̃ɔ loor. ²⁰Be lɛ ka a poturbo yi chen tɩ mʊɔlɔ a ’yɛr nʊ̃ɔ jie jaa. Be lɛ ka a Soro ’mataa tʊ̃nɔ̃ nɩ ba, ka a wʊ nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ anyã ban tʊ̃nɔ̃ wiil ɩka a wʊ ’yɛr nʊ̃ɔ ɩn yelmãɛ.