Jɔɔn

LƐ A JƆƆN NA SƐB A YESU ’YƐR NƱ̃Ɔ

¹A pielfʊ daar a ’lɔ ban bʊɔlɔ a ’Yɛr ben be, ka a ’Yɛr be a Nãaŋmɩn sɛ̃, ka a ’Yɛr ɩ Nãaŋmɩn. ²Wʊ dɔ̃ɔ be a Nãaŋmɩn sɛ̃ a pielfʊ daar. ³A ’Yɛr nyã lɛ Nãaŋmɩn maal bomo a jaa. Bon jaa ba maal ka a ba tu a ’Yɛr nyã pɔ ɛ. ⁴A wʊ pɔ lɛ nyɛvʊr be, a wʊ nyɛvʊr nyã lɛ kʊrɔ bomo a jaa chãa. ⁵A chãa nyã lɛ chaara a libe pɔ, ka libe ba tʊ̃ɔ wʊ kpĩin ɛ.

⁶Nãaŋmɩn tʊ̃n daba na di Jɔɔn. ⁷’Lɔ lɛ wa di a dãasɩɛ na wʊ ’yɛr a chãa nyã ’yɛr, ka a nɩrɛ jaa na tu a wʊ sɛ̃ sɔɔ de a chãa. ⁸Jɔɔn ba ɩ a chãa ɛ, tɩ wʊ wa naa ɩka wʊ wa ’yɛr a chãa ’yɛr. ⁹A yelmãɛ chãa nyã lɛ chaara ’yɔ̃ɔnɔ̃ nɩrɛ jaa na waara a wɛr pɔ.

¹⁰A ’yɛr dɔ̃ɔ be a wɛr pɔ, ka a Nãaŋmɩn gba maal a wɛr tu a wʊ ’yɔ̃ɔ, tɩchɛ ãsʊɔ jaa ba bɔ̃ɔ wʊ ɛ. ¹¹Wʊ wa naa a wʊ mãɛ paal pɔ, tɩchɛ a wʊ mãɛ nɩbɛ ba de wʊ ɛ. ¹²Tɩchɛ nɩbɛ bamɩne de wʊ naa, na ba sɔɔ de a wʊ yuor, ka wʊ kʊ ba sɔr ka ba ɩ Nãaŋmɩn bibiir. ¹³Baa ɩ Nãaŋmɩn bibiir nɩrɛ dɔɔfʊ kaar ɛ, bɩɩ nɩrɛ bɔfʊ pɔ ɛ, tɩchɛ Nãaŋmɩn mãɛ lɛ maal ba a wʊ bibiir.

¹⁴A ’yɛr wa ɩ naa nɩrɛ na wʊ jãnɛ a sɩ sɛ̃. Sɩ nyɛ naa a wʊ tɩɩr, a tɩɩr nyã na ɩ a Sãa Bidabʊ̃’yen tɛɛ. ’Lɔ lɛ yi a Sãa sɛ̃ wa, na wʊ tara wãɛfʊ nɩ yelmãɛ.

¹⁵Jɔɔn ’yɛr a wʊ ’yɛr, na wʊ tãna ’yɛrɛ, “Nyã lɛ n ’yɛr yɩ ɩka wʊn wa naa, ’lɔ na be a n puor waara gar ma naa, bojũu wʊ dɔ̃ɔ be be tɩ ba wa dɔɔ ma.” ¹⁶A wãɛfʊ sɛɛ wʊ naa, ka a wʊ maal vɩla lʊɔr sɩ jaa bʊ̃’yen ’yen dɔɔlɔ taa waara a sɩ sɛ̃. ¹⁷Bojũu, Mosesɩ lɛ dɔ̃ɔ waan a nɛɛ, tɩchɛ Yesu Kɩrɩsɩto mɩ lɛ waan a wãɛfʊ nɩ yelmãɛ. ¹⁸Nɩbʊ̃’yen jaa ba nyɛ Nãaŋmɩn ɛ, tɩchɛ a Bidabʊ̃’yen tɛɛ ’lɔ na be a Sãa lõboor lɛ wiil sɩ a lɛ Nãaŋmɩn na be.

¹⁹A nɩbɛrɛ na be a Jerusalɛm tʊ̃n a Juu nɩbɛ bɔɔrlorbo nɩ a Juu nɩbɛ puorfʊ jie sʊ̃sʊ̃nbɔ ka ba tɩ sʊʊr Jɔɔn, nɩbuor lɛ wʊ ɩ, ²⁰Ka a Jɔɔn ’yɛr ba, “N ba ɩ a Nãaŋmɩn Nɩ-iraa ’lɔ wʊn tʊ̃ ɩka wʊ wa faa a wʊ nɩbɛ ɛ.”

²¹Ka ba lɛ sʊʊr wʊ ɩka ’lɔ lɛ ɩ a Elaija bɩɩ? Ka wʊ ’yɛr, “N ba ɩ wʊ ɛ.” Ka ba lɛ sʊʊr wʊ ka ’lɔ lɛ a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ ɔ? Ka wʊ ɩka, “Kai.”

²²Ka ba sʊʊr wʊ, “Tɩ an lɛ fʊ pãa ɩ? A sɩn tɩ ’yɛr kʊ a bala na tʊ̃ sɩ, ’yɛr sɩ a nɩrɛ ’lɔ fʊn ɩ.”

²³Jɔɔn den a lɛ a Isaiya na dɔ̃ɔ sɛb na wʊ ’yɛr, “Maa lɛ a kɔkɔr ’lɔ na tãna a dãlpʊɔ pɔ, ɩka yɩ chɔɔr a Soro sɔr.” (Isaiya 40:3)

²⁴A Faraseemɩne tʊ̃n nɩbɛ bamɩne a Jɔɔn sɛ̃. ²⁵Ba wa sʊʊr wʊ naa, “Ala ɩ fʊ̃ʊ baa ɩ a Nãaŋmɩn Nɩ-iraa ɛ, bɩɩ a Elaija ɛ, bɩɩ a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ ãsʊɔ ɛ, ŋmɩnɛ a fʊ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ?”

²⁶Be lɛ a Jɔɔn ’yɛr ba, “Maa den kʊ̃ɔ suoro nɩ a nɩbɛ, tɩchɛ nɩrɛ kɔ̃ɔ ben a yɩ pɔ, yɩn ba bɔ̃ɔ ɛ. ²⁷An ɩ maa lɛ de nie wa gba, n ba sɛɛ ɩka n for a wʊ nafɔbɔ mibe gba ɛ.”

²⁸Jɔɔn be naa a mɔ̃tɔ̃ɔ puorfʊ jie suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, a Jordan man gɔ̃ɔn na be a Betanɩ, be lɛ wʊ ’yɛr a ’yɛr anyãna.

²⁹Wɛr na wa chaar, Jɔɔn nyɛn a Yesu na tor wʊ waara ka wʊ ’yɛr, “Nyɛ a Nãaŋmɩn Pɛraabile, ’lɔ lɛ na de a wɛr nɩbɛ yeldɛbɛ bar. ³⁰Wʊ ɩ naa a ’lɔ ɩn ’yɛr ɩka, ‘nɩrɛ ãsʊɔ na wa naa, wʊ gar ma naa, bojũu ’lɔ dɔ̃ɔ be be tɩ ba wa dɔɔ ma.’ ³¹Maa ba bɔ̃ɔ a nɩnyɩnɛ wʊn ɩ ɛ, tɩ naa wa suoro yɩ nɩ kʊ̃ɔ ka bala jaa na be a Isɩral na nyɛ wʊ.”

³²A Jɔɔn dãasɩɛ nɩ nyã, “N ben be nyɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ na yi saaju fɩka ŋmam, wa ’mar wʊ, ka a Sɩɛ be a wʊ ’yɔ̃ɔ. ³³N ba dɔ̃ɔ bɔ̃ɔ a nɩnyɩnɛ wʊn ɩ ɛ. A ’lɔ na tʊ̃ ma ɩka n wa suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ ’yɛr kʊ ma, ‘A nɩrɛ ’lɔ ’yɔ̃ɔ fʊn wa nyɛ a Sɩɛ na suu wa ’mar na waa yi ɛ, ’lɔ lɛ na suoro a nɩbɛ nɩ a Sɩɛ.’ ³⁴N nyɛn a anyã na ɩ, ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka ’lɔ lɛ a Nãaŋmɩn Bidabʊ̃’yen.”

³⁵A wɛr na chaar go, Jɔɔn ara na a be nɩ a wʊ poturbo ayi. ³⁶Be lɛ wʊ nyɛ Yesu na tala, ka wʊ ’yɛr, “Yɩ nyɛ a Nãaŋmɩn Pɛraabile.”

³⁷A Jɔɔn poturbo ayi bala na wõ a lɛ wʊn ’yɛr, ka ba turo a Yesu chiine. ³⁸Yesu na wa lɩɛb nyɛ ba, wʊ sʊʊr ba naa, “Bo yɩ bʊɔrɔ?” Ka ba ’yɛr, “Wiwile nyɩnɛ fʊ kpɩɛrɛ?”

³⁹Ka a Yesu ’yɛr, “Yɩ wa bɔ̃ɔ a jie.” Ba jãnɛ naa a wʊ sɛ̃, bojũu mɔ̃tɔ̃ɔ bal baar a daar ’lɔ̃nɔ̃.

⁴⁰A nɩbɛ ayi bala na wõ a lɛ Jɔɔn na ’yɛr ka ba turo a Yesu, ãsʊɔ lɛ Andiru na ɩ a Simon Pita yɛbɛ. ⁴¹Lɛ a Andiru na de nie ɩ lɛ, wʊ bɔ naa a wʊ yɛbɛ Simon ’yɛr wʊ, “Sɩ nyɛn a Nɩ-iraa ’lɔ na wa faa a wʊ nɩbɛ ban bʊɔlɔ a Kɩrɩsɩto.” ⁴²Andiru tara naa a yɛbɛ waan a Yesu sɛ̃. Yesu na wa nyɛ wʊ, ka wʊ ’yɛr, “Jɔɔn bidaba Simon, ban bʊɔlɔ fʊ naa Sɩfasɩ.” A wʊ par lɛ Pita.

⁴³A ber anaar daar, Yesu chiine naa a Galilee, be lɛ wʊ nyɛ Filip na wʊ bʊɔl wʊ ɩka wʊ wa turo wʊ.

⁴⁴A Filip yin Betɩsaida, Andiru nɩ Pita tẽe. ⁴⁵Filip mɩ chen tɩ nyɛ Natanɩɛl ’yɛr kʊ wʊ, “Sɩ nyɛn a ’lɔ a Mosesɩ nɩ a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ na sɛb a wʊ yele, ’lɔ lɛ ɩ a Yesu na yi a Najaretɩ, Josefʊ bidaba.”

⁴⁶Be lɛ a Natanɩɛl sʊʊr wʊ, “Yelsʊ̃ na tʊ̃ɔ yi a Najaretɩ tẽe ɔ?” Ka a Filip ’yɛr, “Wa kaa.”

⁴⁷Yesu na wa nyɛ a Natanɩɛl na tor wʊ waara, wʊ ’yɛr naa, “Yɩ nyɛ a sɩ sãakpã Isɩral yɔ̃ɔ na ba tara bɛlfʊ ɛ.”

⁴⁸Ka a Natanɩɛl sʊʊr a Yesu, “Ŋmɩnɛ fʊ ɩrɛ wa bɔ̃ɔ ma?” Ka a Yesu ’yɛr, “Filip na wa bʊɔlɔ fʊ, ka n nyɛ fʊ naa a kɔ̃kɔ̃ɔ tɩɛ pĩlem.”

⁴⁹Be lɛ a Natanɩɛl ’yɛr, “Wiwile, fʊ ɩn Nãaŋmɩn Bie nɩ a Isɩral Nãa.”

⁵⁰Ka a Yesu ’yɛr sɔɔ wʊ, “Fʊ sɔɔ ma naa, bojũu ɩn ’yɛr ɩka n nyɛ fʊ naa a kɔ̃kɔ̃ɔ tɩɛ pĩlem ɔ? Fʊn nyɛn yelbɛrɛ ka a gar lɛ. ⁵¹Na wʊ ’yɛr, sɩrɛ jaa lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ ɩka fʊn nyɛn saaju na yuo ka a Nãaŋmɩn malakasɩ suro tɩ duoro a maa Nɩsaal Bie ’yɔ̃ɔ.”

¹A ber a nyã puor, Yesu ma Mɛɛr be naa a pɔɔ ban kulo a tẽe na be a Galilee paal pɔ, ka ba bʊɔlɔ Keena. ²Ba bʊɔl Yesu nɩ a wʊ poturbo ka ba mɩ be be a pɔɔ kulfʊ jie. ³A dãa na wa baar, Mɛɛr ’yɛr kʊ Yesu, “A nɩbɛ dãa baar naa.”

⁴Ka a Yesu ’yɛr, “N ma, n sɔ̃ɔ ba ta ɛ, ta wiil ma a lɛ ɩn na ɩ ɛ.”

⁵Mɛɛr lɩɛb ’yɛr kʊ a tʊ̃tʊ̃nbɔ, “Yɩ ɩ lɛ Jaa a Yesu na wa ’yɛr ɩka yɩ ɩ.”

⁶Kʊsɩɛ dʊʊr ayʊɔb ben be, be lɛ a nɩbɛ ma ɔ̃ɔ a kʊ̃ɔ pɛɛ a ba mãɛ lɛ a ba puorfʊ na ɩka ba ɩ. Yoi anaar bɩɩ anũu lɛ ma sɛɛ ãsʊɔ jaa.

⁷Yesu ’yɛr a tʊ̃tʊ̃nbɔ ɩka ba ɔ̃ɔ kʊ̃ɔ sɛɛ a dʊʊr.

⁸An wa sɛɛ ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ pãa ɔ̃ɔ a kʊ̃ɔ amɩne kʊ a nɩkpɛ̃ɛ ’lɔ na kaara a pɔɔ paalaa yele.” Ka a tʊ̃tʊ̃nbɔ ɩ a lɛ a Yesu na ’yɛr ba. ⁹Ka a nɩkpɛ̃ɛ ’lɔ na wa nyũ a kʊ̃ɔ ala na lɩɛb ɩ dãa, waa bɔ̃ɔ a jie a dãa na yi ɛ. A tʊ̃tʊ̃nbɔ ’lɔ bɔ̃ɔ naa. Be lɛ wʊ bʊɔl a pɔɔ paalaa sɩrɛ yin chɛ̃chɛ̃ɛ, ¹⁰na wʊ ’yɛr, “Nɩbɛ ma den nie waan a dãnʊ̃ɔ, bala wa nyũ tɩɩ baar, ka ba pãa waan a ala na ba bɔ̃ɔ nʊ̃mɔ̃ ɛ. Tɩchɛ fʊ̃ʊ ’lɔ bin a dãnʊ̃ɔ bar wa ta a baaraa.”

¹¹A nɛ’maa yele nyã lɛ de nie Yesu na ɩ a Keena na be a Galilee paal pɔ. Be lɛ Yesu wiil a wʊ tɩɩr, ka a wʊ poturbo sɔɔ de wʊ.

¹²A nyã puor, ’lɔ naa ma nɩ a wʊ yɛbil naa poturbo ’mantaa chen Kapenahum ɩka ba tɩ jɛ̃ bãlãa.

¹³A kʊ̃ lɛ kor ɛ, ka a Juu nɩbɛ Gõl Bar Difʊ ta, Yesu don a Jerusalɛm. ¹⁴Be lɛ wʊ tɩ nyɛ nɩbɛ na daara niin, piir nɩ papar, a Juu nɩbɛ puorfʊ yir bɛchaar pɔ. Wʊ nyɛn bamɩne mɩ na jɛ̃n tɛɛbʊlsɩ tɛɛrɛ libie. ¹⁵Wʊ den miir maal kpaara diin ba bar a puorfʊ yir bɛchaar pɔ, nɩ a ba piir nɩ a niin. Wʊ tɩɛ naa a libitɛɛrbɛ tɛɛbʊlsɩ lɔb ka a libie yɛ̃yɛl. ¹⁶Yesu ’yɛr kʊ a bala na daara a papar, “Yɩ yin a papar a ka, na yɩ ta maal ma a Sãa yir daa difʊ jie ɛ.”

¹⁷Ka a poturbo pãa tɩɛr tɔ lɛ a Nãaŋmɩn gãn na ’yɛr, “Lɛ ɩn nʊ̃ a fʊ yir ’moro man fɩka bũu.” (Yiel Gãn 69:9)

¹⁸A Juu nɩbɛrɛ pãa sʊʊr a Yesu, “Jãnɛ buor lɛ fʊn maal wiil sɩ ka a ɩ fʊ tara na sɔr fʊn maal a lɛ?”

¹⁹Ka Yesu ’yɛr, “Yɩ ŋmɛr a puorfʊ yir nyãna, tɩ ka n de ber ata mɛn wʊ go.”

²⁰Ka a nɩbɛrɛ ’yɛr, “Yuom lɩjaayi nɩ ayʊɔb lɛ ba de mɛn a puorfʊ yir nyã, ŋmɩnɛ fʊ̃ʊ na ɩ de ber ata tɛɛ mɛn wʊ?” ²¹Tɩchɛ a puorfʊ yir nyã a Yesu na ’yɛrɛ, ɩ naa a wʊ ãgãn lɛ wʊ ’yɛrɛ. ²²Yesu na wa ir a kũu pɔ, ka a wʊ poturbo tɩɛr yuo a lɛ wʊn ’yɛr, na ba pãa sɔɔ de lɛ a Nãaŋmɩn gãn na ’yɛr nɩ lɛ mɩ a Yesu na ’yɛr.

²³A be a Jerusalɛm a Gõl Bar Difʊ na wa ta, nɩyɔɔ sɔɔn de a wʊ yuor, bojũu ba nyɛn a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ wʊn tʊ̃. ²⁴Tɩchɛ Yesu na bɔ̃ɔ nɩrɛ jaa tɩɛr, waa sɔɔ de wʊ mãɛ kʊ ba ɛ. ²⁵A ba ɩ nɩrɛ lɛ na ’yɛr wʊ lɛ nɩbɛ na be ɛ, bojũu wʊ bɔ̃ɔn nɩrɛ jaa tɩɛr.

¹Daba dɔ̃ɔ be be a Faraseemɩne pɔ, ka a wʊ yuor di Nikodimasɩ, wʊ mɩ ɩ naa a Juu nɩbɛ nɩdiere ãsʊɔ. ²Wʊ dɔ̃ɔ chen a Yesu sɛ̃ tãsɔɔ na wʊ tɩ ’yɛr, “Wiwile, sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka Nãaŋmɩn lɛ tʊ̃ fʊ ɩka, fʊ wa wiil sɩ. Fʊ kʊ̃ naa tʊ̃ɔ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ anyãna tʊ̃ ɛ, ka Nãaŋmɩn ba be a fʊ sɛ̃ ɛ.”

³Ka a Yesu haa ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ, fʊ̃ʊ ba nyɛ dɔɔ paalaa ɛ, fʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ kpɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ ɛ.”

⁴A Nikodimasɩ sʊʊr wʊ, “Ŋmɩnɛ lɛ ban lɛ ɩ dɔɔ nɩkoraa gbɛɛ ayi? Wʊ kʊ̃ lɛ tʊ̃ɔ kpɛ a wʊ ma pʊɔ pɔ ka wʊ lɛ bɔ̃ɔ dɔɔ wʊ go ɛ.”

⁵Ka a Yesu ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ, fʊ̃ʊ na kpɛ a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ, ka baa dɔɔ wʊ nɩ a kʊ̃ɔ nɩ a Sɩɛ ɛ. ⁶A ’lɔ a nɩrɛ na dɔɔ ɩ naa nɩrɛ bie, Nãaŋmɩn Sɩɛ mɩ lɛ na tʊ̃ɔ nɩrɛ lɩɛb ka wʊ ɩ Nãaŋmɩn bie. ⁷Ta ɩ a nɛɛ ’maa fʊ ɩn ’yɛr ɩka a sɛɛ naa ka ba dɔɔfʊ dɔɔ paalaa ɛ. ⁸Nãaŋmɩn Sɩɛ tɛɛ lɛ tɩrɛ a nyɛvʊr paalaa. A Sɩɛ kaar naa sɛsɛbɛ na furo chiine jie ’lɔ wʊn bʊɔrɔ, fʊn tʊ̃ɔn wõ a dɔɔn, tɩchɛ fʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a jie wʊn yi ɛ, bɩɩ a jie wʊn chiine ɛ.”

⁹Ka a Nikodimasɩ sʊʊr wʊ, “Ŋmɩnɛ an ɩ wa ɩ a lɛ?”

¹⁰Ka a Yesu haa ’yɛr, “Ŋmɩnɛ fʊ ɩ a Isɩral nɩbɛ wiwile tɩ ba bɔ̃ɔ a anyãna ɛ? ¹¹Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ, sɩ ’yɛrɛ naa ala sɩn bɔ̃ɔ, na sɩ di a ala sɩn ’yɛrɛ dãasɩɛ, tɩchɛ yɩ ãsʊɔ jaa ba de a lɛ sɩn ’yɛr ɛ. ¹²Ala ɩ yaa sɔɔ de a wɛr nyã bonsɩ ’yɛr ɛ, ŋmɩnɛ yɩn ɩrɛ wa sɔɔ de ala ɩ, n ’yɛr naa saaju bonsɩ ’yɛr? ¹³Nɩrɛ ba do saaju jaa ɛ, ka a Nɩsaal Bie na yi a be wa tɛɛ ba lɛ ɛ. ¹⁴A Nɩsaal Bie na ’mɔɔn saaju nɩtãa lɛ a Mosesɩ na maal a kur jɩɛ ’mɔɔ a mɔgɔ̃ɔ pɔ. ¹⁵Ka nɩrɛ ’lɔ jaa na pãa sɔɔ de a Nɩsaal Bie na tara na nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, Nãaŋmɩn sɛ̃.

¹⁶“Nãaŋmɩn nʊ̃ naa a nɩbɛ na be ka a wɛr pɔ yɔɔ jaa, na wʊ de a wʊ Bidabʊ̃’yen tɛɛ kʊ sɩ, nɩrɛ jaa wa sɔɔ de wʊ, wʊ kʊ̃ wɛ ɛ, tɩ tara a nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, Nãaŋmɩn sɛ̃. ¹⁷Bojũu, Nãaŋmɩn ba tʊ̃ a wʊ Bidabʊ̃’yen nyã a wɛr pɔ ɩka wʊ wa sɔ̃ɔ a nɩbɛ ɛ, tɩchɛ wʊ wa naa ɩka wʊ wa faa ba. ¹⁸Nɩrɛ ’lɔ jaa na wa sɔɔ de a Nãaŋmɩn Bidabʊ̃’yen nyã, wʊ kʊ̃ sɔ̃ɔ wʊ ɛ, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ jaa na ba wa sɔɔ de wʊ ɛ, wʊn sɔ̃ɔ wʊn bar, bojũu waa sɔɔ de a Nãaŋmɩn Bidabʊ̃’yen tɛɛ nyã yuor ɛ. ¹⁹A baaraa nɩ nyã, chãa wan ka a wɛr pɔ, tɩchɛ a nɩbɛ nʊ̃n libe gar a chãa, bojũu a ba maalfʊ ɩn bier. ²⁰A nɩbɛ bala na ɩrɛ a bier ’laar chãa, ba kʊ̃ sɔɔ yi chãa pɔ ɛ, bojũu a chãa na wiil naa a lɛ ban be. ²¹Tɩchɛ ãsʊɔ jaa na be be nɩ yelmãɛ ma wan chãa pɔ, bojũu ba bʊɔrɔ naa ɩka a ba taaba ba bɔ̃ɔ ɩka Nãaŋmɩn lɛ maala a lɛ ban maala.”

²²A nyã puor, Yesu nɩ a wʊ poturbo ’mantaa chen Judiya be lɛ wʊ jɛ̃n ba bãlãa, na wʊ suoro nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ. ²³Jɔɔn mɩ dɔ̃ɔ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ be a Ainon, a be ba jãa naa Salim ɛ, bojũu kʊ̃ɔ dɔ̃ɔ be be yɔɔ. Nɩbɛ dɔ̃ɔ chiine a wʊ sɛ̃ ka wʊ suoro ba a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ. ²⁴Baa na nyɔɔ a Jɔɔn pɔɔ sɛrɛ ɛ. ²⁵Jɔɔn poturbo bamɩne nɩ a Juu nɩrɛ ãsʊɔ chɩrɛ nɩ taa nɩ a ãgãn pɛɛfʊ yele. ²⁶Ba chen a Jɔɔn sɛ̃ tɩ ’yɛr, “Wiwile, fʊ ’yɛr a daba ’lɔ sɛ̃ fʊn dɔ̃ɔ be a Jordan man gɔ̃ɔn. Wʊ suoro na nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ ka nɩrɛ jaa chiine a wʊ sɛ̃.”

²⁷Ka Jɔɔn haa ’yɛr, “Nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ ɩ bon jaa ɛ, ka Nãaŋmɩn na be a saaju baa sɔɔ ɛ. ²⁸Yɩn mãɛ chɛnɛ na tɩɛr a ŋmɩnɛ ɩn dɔ̃ɔ ’yɛr yɩ ɩka n ba ɩ a Nɩ-iraa ɛ. Tɩchɛ wʊ tʊ̃ ma naa ka n de a wʊ nie. ²⁹A ’lɔ na kulo a pɔɔ, ’lɔ lɛ ɩ a pɔɔ sʊɔ. A wʊ bɩbɩɛlɛ pʊɔ ma pɛl naa wʊn ara a be wõnõ a pɔɔ sʊɔ kɔkɔr. Ala lɛ so ka a n pʊɔ mɩ pɛl. ³⁰A sɛɛ naa ɩka Yesu wʊ do, tɩchɛ ka maa suu.

³¹“Nãaŋmɩn Bie nyã lɛ yi a saaju, ’lɔ lɛ gar ba jaa, nɩrɛ na yi ka a tẽe ɩn a tẽe tʊɔr na wʊ ma ’yɛrɛ a tẽe bomo ’yɛr. A ’lɔ na yi a saaju wa gar a bomo a jaa. ³²Wʊ ma ’yɛr naa a lɛ wʊn nyɛ nɩ a lɛ wʊn wõ tɩ ãsʊɔ jaa maa sɔɔ de wʊ ɛ. ³³Nɩrɛ ’lɔ jaa na wa sɔɔ de, a wiil naa ɩka Nãaŋmɩn ɩ naa yelmãɛ sʊɔ. ³⁴Bojũu, Nãaŋmɩn tʊ̃ naa a wʊ Bie ka wʊ wa ’yɛr a wʊ ’yɛr. Nãaŋmɩn vɛ̃ naa ka a wʊ Sɩɛ sɛɛ wʊ. ³⁵A Sãa nʊ̃ naa Bie na wʊ de yele a jaa ’yɔ̃ɔ a wʊ nũu pɔ. ³⁶Nɩrɛ jaa na sɔɔ de a Bie tara na nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, Nãaŋmɩn sɛ̃, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na tɔr wʊ, ba tara a nyɛvʊr nyã ɛ, tɩ Nãaŋmɩn suur be a wʊ sɛ̃.”

¹Yesu bɔ̃ɔn naa ɩka a Faraseemɩne wõ naa wʊn nyɛrɛ nɩbɛ suoro ba a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, ka a bala na turo wʊ gar a bala na turo a Jɔɔn. ²Tɩchɛ Yesu poturbo lɛ dɔ̃ɔ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, a ba ɩ Yesu mãɛ lɛ ɛ. ³Yesu bar naa Judiya tɩ lɩɛb chiine a Galilee go.

⁴Ka a ɩ Samariya lɛ a sɛɛ ɩka wʊ tu. ⁵A sɔr ’lɔ wʊn tu tɩ yi naa a Saika tẽe pɔ, na wʊ gbʊr a wɛr ’lɔ a Jekɔb na dɔ̃ɔ de kʊ a wʊ bidaba Josefʊ a kõr jaa. ⁶A lɔ-ɔ̃ɔ a Jekɔb na dɔ̃ɔ tuu chɛnɛ na be be, ka a Yesu jɛ̃ gbʊr a lɔ-ɔ̃ɔ bojũu wʊ chen bal. Mɔ̃tɔ̃tuo sɔ̃ɔ lɛ. ⁷Ka a Samariya pɔɔ suu a lɔ-ɔ̃ɔ pɔ kʊ̃ɔ ɔ̃ɔfʊ jie. Ka a Yesu sʊɔr wʊ, “Pɔɔ yãayãabɩlɛ, ɔ̃ɔ a kʊ̃ɔ kʊ ma ka n nyũ.” ⁸A Yesu poturbo mɩ kpɛ̃n a tẽe pɔ ɩka ba tɩ da bʊ̃diir.

⁹Ka a Samariya pɔɔ ’yɛr, “Fʊ̃ʊ Juu nɩrɛ, maa mɩ Samariya pɔɔ, taa ɩ ŋmɩnɛ ka fʊ ɩka n kʊ fʊ kʊ̃ɔ ka fʊ nyũ,” sɩn nɩ Juu nɩbɛ na ba mʊɔrɔ taa bũu ɛ?

¹⁰A Yesu ’yɛr wʊ, “Faa bɔ̃ɔ a bon a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ ɩka wʊ kʊ fʊ ɛ. Faa mɩ bɔ̃ɔ a nɩrɛ ’lɔ na sʊɔrɔ fʊ a kʊ̃ɔ ɩka wʊ nyũ ɛ, fʊ̃ʊ ta bɔ̃ɔ, fʊn taa sʊɔr man a kʊ̃ɔ ’lɔ na kʊrɔ nyɛvʊr.”

¹¹A pɔɔ ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ, faa tara bʊ̃-ɔ̃ɔnaa ɛ, ka a lɔ-ɔ̃ɔ mɩ yulʊ̃, nyɩnɛ lɛ fʊn nyɛ a kʊ̃ɔ ala na kʊrɔ a nyɛvʊr? ¹²A sɩ sãakpã Jekɔb lɛ tuu a lɔ-ɔ̃ɔ nyãna kʊ sɩ, ka wʊ yɔn nɩ a wʊ dʊ̃n nyuro. Fʊ̃ʊ bɛrma gar a Jekɔb bɩɩ?”

¹³Ka Yesu ’yɛr, “Ɩ̃sʊɔ jaa na nyũ a kʊ̃ɔ nyãna, kɔ̃nyũur na kpɛ wʊ̃n go. ¹⁴Tɩchɛ ãsʊɔ jaa na nyũ a kʊ̃ɔ ala ɩn na kʊ wʊ, kɔ̃nyũur kʊ̃ lɛ kpɛ wʊ go ɛ. A kʊ̃ɔ ala ɩn na kʊ wʊ kaara kɔ̃bulaa na yire, naa kʊrɔ nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ.”

¹⁵Ka a pɔɔ ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ yãayãabɩlɛ, kʊ ma a kʊ̃ɔ ala ka n nyũ, ka a kɔ̃nyũur ta lɛ nyɔɔ ma ka n suu a lɔ-ɔ̃ɔ nyã pɔ go ɛ.”

¹⁶A Yesu ’yɛr wʊ, “Kul tɩ tara a fʊ sɩrɛ waan.”

¹⁷Ka a pɔɔ ’yɛr, “N ma tara sɩrɛ ɛ.” A Yesu ’yɛr, “Yelmãɛ fʊ ’yɛr ɩka faa tara sɩrɛ ɛ. ¹⁸Fʊ dɔ̃ɔ kul sɩrbɛ anũu, tɩ a daba ’lɔ sɛ̃ fʊn be a pʊ̃pãanyã ba ɩ a fʊ sɩrɛ ɛ.”

¹⁹Ka a pɔɔ ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ n nyɛ naa a fʊ ɩ Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ. ²⁰A sɩ sãakpãmɩne, a tɔ̃ɔ nyã ju lɛ ba ma do tɩ puor a Nãaŋmɩn tɩchɛ a yɩn Juu nɩbɛ ’yɛr ɩka Jerusalɛm tɛɛ lɛ ɩ a puorfʊ jie.”

²¹Ka a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Pɔɔ sɔɔ de ma, sɔ̃ɔ waara an kʊ̃ ɩ a tɔ̃ɔ nyã ju bɩɩ Jerusalɛm yɩn do tɩ puor a Sãa Nãaŋmɩn go ɛ. ²²A yɩn Samariya nɩbɛ ba bɔ̃ɔ a ’lɔ yɩn puoro ɛ, a sɩn Juu nɩbɛ bɔ̃ɔ naa a Nãaŋmɩn ’lɔ sɩn puoro. Bojũu a sɩ jie lɛ Nãaŋmɩn na tu faa nɩbɛ. ²³Tɩchɛ a sɔ̃ɔ waara, wʊ gɔr ta baar, a bala na puoro a Nãaŋmɩn sɩrɛ jaa, a sɩɛ na wiil ba naa ka ba puor a Sãa Nãaŋmɩn nɩ yelmãɛ. Ba nyãna puorfʊ lɛ a Sãa Nãaŋmɩn bʊɔrɔ. ²⁴Nãaŋmɩn ɩn sɩɛ, bala na puoro wʊ a sɩɛ pɔ wʊn wiil ba naa ka ba puor wʊ nɩ yelmãɛ pɔ.”

²⁵Ka a pɔɔ ’yɛr, “N bɔ̃ɔ naa ɩka a Nɩ-iraa na wa naa, a ’lɔ sɩn na bʊɔlɔ a Kɩrɩsɩto. ’Lɔ wa wa, wʊn wiil sɩ naa yele a jaa par.”

²⁶Ka a Yesu ’yɛr kʊ a pɔɔ, “Maa lɛ a nɩrɛ ’lɔ nɩ fʊ̃ʊ na ’yɛrɛ a pʊ̃pãanyã.”

²⁷Ka a ɩ a poturbo mɩ tɔ̃ɔ ta nyɛ wʊn ’yɛrɛ nɩ a pɔɔ ka a nɛɛr ’maa ba. Tɩchɛ ba ãsʊɔ jaa ba ’la sʊʊr wʊ bo lɛ wʊ bʊɔrɔ bɩɩ bãa ’yɔ̃ɔ lɛ wʊ ’yɛrɛ nɩ a pɔɔ ɛ.

²⁸A jie lɛ a pɔɔ bar a yuor tɩ jo kul a tẽe pɔ tɩ ’yɛr kʊ a nɩbɛ, ²⁹“Yɩ wa nyɛ daba na ’yɛr ma ala a jaa n na dɔ̃ɔ maal. Kaa ’lɔ lɛ ɩ a Nɩ-iraa naa ’lɔ bɩɩ?” ³⁰Nɩrɛ jaa na be a tẽe pɔ yin chen na tɩ kaa a Yesu.

³¹An wa ɩrɛ a lɛ ka a poturbo sʊɔr a Yesu. “Wiwile yãayãabɩlɛ, di bʊ̃diir.”

³²Tɩchɛ ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “N tara na bʊ̃diir yɩn ba bɔ̃ɔ a yele ɛ.”

³³Ka wʊ poturbo piel sʊrɔ taa, “Nɩrɛ kɔ̃ɔ lɛ tɔ̃ɔ waan bon kɔ̃ɔ wa kʊ wʊ ka wʊ di bɩɩ?”

³⁴A Yesu ’yɛr, “N bʊ̃diir lɛ ka n ɩ a lɛ Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ, ’lɔ lɛ tʊ̃ ma, ka n baar a tʊ̃mɔ̃ ’lɔ wʊn kʊ ma ɩka n tʊ̃. ³⁵Yɩn ’lɔ ’yɛr naa ɩka a chɛn ŋmɛrsɩ anaar ka a ŋmab ta, maa ’yɛr kʊ yɩ ɩka, yɩ kaa yɩn nyɛn a por bonsɩ na mʊ̃ɔ sɛɛ ŋmab. ³⁶Pʊ̃pãanyã gba, a tʊ̃tʊ̃nbɔ bala na ŋmara nyɛrɛ naa a ba sãyar, ban lɔ̃ɔnɔ̃ a bʊ̃ŋmarsɩ waara nɩ nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ Nãaŋmɩn sɛ̃. Ka a bala na bʊr a bʊ̃bie nɩ a ŋmaŋmarba pãa ’mataa chɩlɛ. ³⁷A sʊkpa na ɩ yelmãɛ ɩka, bamɩne lɛ bʊr ka bamɩne mɩ ŋma. ³⁸Maa tʊ̃nɔ̃ yɩ naa ɩka, yɩ chen tɩ ŋma a puo ’lɔ pɔ a bamɩne na tʊ̃ hãn.”

³⁹Nɩyɔɔ na yi a Samariya tẽe pɔ sɔɔn de Yesu, bojũu a pɔɔ ’yɛr kʊ ba ɩka, “A daba nyã ’yɛr naa a lɛ jaa n na dɔ̃ɔ maal.” ⁴⁰Ba wan wa sʊɔr wʊ ɩka wʊ jãnɛ a ba tẽe, ka wʊ jɛ̃ be ber ayi. ⁴¹A Samariya tẽe dẽme yɔɔ jie mɩ lɛ sɔɔn de Yesu bojũu ba wʊn a lɛ wʊn ’yɛr.

⁴²Be a ba ’yɛr kʊ a pɔɔ, “A ba ɩ lɛ fʊn ’yɛr kʊ sɩ jũu sɩ sɔɔ de a Yesu ɛ, sɩn mãɛ wõ naa a lɛ wʊn ’yɛr kʊ sɩ, ka sɩ bɔ̃ɔ ɩka ’lɔ lɛ na faa a wɛr nɩbɛ.”

⁴³A ber ayi na po, wʊ yin a be na wʊ chen Galilee. ⁴⁴Yesu ’yɛr naa, “Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ nyɛrɛ na ’yɔ̃ɔfʊ jie jaa, tɩchɛ a ba tẽe dẽme ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ ba ɛ.” ⁴⁵Wʊn wa ta a Galilee, a nɩbɛ de wʊn nuur ayi a be, bojũu ba mɩ dɔ̃ɔ chen a Jerusalɛm a Gõl Bar Difʊ jie tɩ nyɛ a lɛ jaa wʊn maal.

⁴⁶Yesu na wa be a Galilee, wʊ lɩɛb chen a Keena tẽe pɔ be wʊn dɔ̃ɔ lɩɛb a kʊ̃ɔ ka a ɩ a dãa. Nɩkpɛ̃ɛ kɔ̃ɔ ben Kapenahum ka a wʊ bie bɩɛrɛ. ⁴⁷Wʊn wa wõ ɩka a Yesu yin a Galilee wa a Judiya, wʊ chen tɩ sʊɔr wʊ ɩka wʊ sãa a wʊ bie na kpire.

⁴⁸Ka a Yesu ’yɛr kʊ a nɩkpɛ̃ɛ, “Yɩn baa nyɛ jãnɛ nɩ nɛ’maa yele ɛ, yɩ kʊ̃ sɔɔ de ɛ.”

⁴⁹Ka a daba ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ, yãayãabɩlɛ, wa ka a n bie ta kpi ɛ.”

⁵⁰A Yesu pãa ’yɛr, “A fʊ bie sa naa, kulo a yir.” A daba sɔɔn de a lɛ a Yesu na ’yɛr na wʊ lɩɛb kulo a yir. ⁵¹Ka a tʊ̃tʊ̃nbɔ na yi a nɩkpɛ̃ɛ yir tuor wʊ a sɔr pɔ ’yɛr, “A fʊ bie sa naa.” ⁵²A wʊ sʊʊr ba a sɔ̃ɔ buor a bie na sa, ka ba ’yɛr, “Jãa mɔ̃tɔ̃ɔ na vɩrʊ̃ lɛ a ãgãn tul bar wʊ.”

⁵³Ka a bie sãa tɩɛr tɔ an ɩ a mɔ̃tɔ̃ɔ vɩr naa a jãa, a Yesu na ’yɛr, “A fʊ bie sa naa.” A daba naa bala ba jaa na be a wʊ yir sɔɔn de a Yesu.

⁵⁴A nɛ’maa yelsɩ ayi lɛ anyã Yesu na tʊ̃ wʊn yi a Judiya na wʊ chen a Galilee.

¹A anyã puor, a Juu nɩbɛ tara na lɔ̃ɔ di ka a Yesu chen a be a Jerusalɛm. ²A tẽe pɔ, gbatarbile ben be ka a jɛ̃bɛrsɩ anũu be be. A jie gbʊr a be ban bʊɔlɔ a piir dɔ̃dɔr, ka a Juu nɩbɛ kɔkɔr pɔ a ba bʊɔlɔ Betesda. ³A jɛ̃bɛrsɩ ala pɔ baal bʊrsɩ ben be, jɔ̃n, bamɩne gbɛɛ na kpi kpi nɩ gbɛrsɩ ka ba gã kɔɔ a kʊ̃ɔ. 5:3 A gãma pɔ baa ’yɔ̃ɔ a põfʊ anaar ɛ ɩka, 4 A Nãaŋmɩn malaka ma wan sɔ̃ɔ jaa wa dɔ̃ɔnɔ̃ a kʊ̃ɔ, ka nɩrɛ ’lɔ jaa na de nie kpɛ a kʊ̃ɔ pɔ, ma sa naa ala ɩ wʊ tara na baal jaa bʊrɔ.⁵A gbatarbile ’lɔ̃nɔ̃ koor mɩ lɛ nɩbaala na bɛ yuom lɩjɛr nɩ pie nɩ aniin (38) na wʊ gã a be. ⁶Yesu na wa nyɛ a daba, wʊ bɔ̃ɔn naa wʊn gbɛr kor, ka wʊ sʊʊr wʊ, “Fʊ bʊɔrɔ naa ɩka fʊ sa bɩɩ?”

⁷Ka a daba ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ, n ba tara nɩrɛ na ’mɔɔ ma ’yɔ̃ɔ a kʊ̃ɔ pɔ ’lɔ wa dɔ̃ɔnɔ̃ ɛ, n ma mʊɔrɔ naa ɩka n kpɛ, tɩchɛ ka a nɩrɛ ma dɔ̃ɔ ma nie kpɛ.”

⁸A Yesu pãa ’yɛr wʊ, “’Mɔɔ a fʊ bʊ̃gãnaa chiine.” ⁹Ajienaa ka a daba sa, na wʊ ’mɔɔ a sɔ̃ɔ chiine. A Pɛ̃nfʊ Bɩbir daar lɛ a anyãna ɩ. ¹⁰A Juu nɩbɛrɛ na wa nyɛ a daba na tuo a sɔ̃ɔ, ka ba ’yɛr kʊ wʊ, “Pɛ̃nfʊ Bɩbir lɛ, nɩrɛ jaa ba tara sɔr ɩka wʊ tuo a wʊ sɔ̃ɔ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir ɛ.”

¹¹Tɩchɛ ka wʊ ’yɛr, “A daba ’lɔ na sa ma lɛ ’yɛr kʊ ma ɩka n ’mɔɔ a sɔ̃ɔ chiine.”

¹²Ka ba sʊʊr wʊ, “Nɩbuor lɛ ’yɛr fʊ ɩka fʊ ’mɔɔ a sɔ̃ɔ tuo chiine?”

¹³A daba ba dɔ̃ɔ bɔ̃ɔ a Yesu a nɩbuor wʊn ɩ ɛ, Yesu kpɛ̃n a nɩyɔɔ bala pɔ.

¹⁴A nyã puor, a Yesu nyɛn a daba a Nãaŋmɩn puorfʊ yir pɔ na wʊ ’yɛr wʊ, “Fʊ pãa sãn pʊ̃pãanyã, taa wa ɩrɛ yeldɛɛr go ɛ, ka amɩne wa pɔɔ fʊ gar a lɛ ɛ.” ¹⁵Ka a daba chen tɩ ’yɛr kʊ a Juu nɩbɛrɛ, Yesu lɛ ɩ a nɩrɛ ’lɔ na sa ma.

¹⁶Ba piel bʊɔrɔ sɔɩ na ɩ Yesu yele bojũu wʊ ma tʊ̃nɔ̃ naa a anyãna a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar. ¹⁷Ka a Yesu ’yɛr ba, “N Sãa ba vɛ̃ anyãna tʊ̃fʊ ɛ, ala lɛ so ka n mɩ tʊ̃nɔ̃.” ¹⁸A nɩbɛrɛ tara na yele ayi ban bʊɔrɔ ɩka ba kõn Yesu. Wʊ sɔ̃ɔ naa a Pɛ̃nfʊ Bɩbir yele, tɩchɛ a dɛɛr ’lɔ jaa lɛ wʊn ’yɛr ɩka Nãaŋmɩn ɩ naa a wʊ Sãa, na wʊ de a wʊ mãɛ ka ’lɔ nɩ Nãaŋmɩn ɩ bʊ̃’yen.

¹⁹A Yesu ’yɛr kʊ a nɩbɛ, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka a Bie kʊ̃ tʊ̃ɔ maal bon jaa ɛ. Wʊn tʊ̃ɔ ɩ a lɛ tɛɛ wʊn nyɛ a Sãa na maala, bojũu a Bie ma maal naa a lɛ nɛ wʊn nyɛ a Sãa na maala. ²⁰A Sãa nʊ̃n a Bie na wʊ wiil wʊ a yele a jaa wʊn maal. A Sãa gba na wiil wʊn yelbɛrɛ ka yɩ nɛɛr ’maa. ²¹A lɛ a Sãa na ma sãɩ a kũu na wʊ kʊ wʊ nyɛvʊr, lɛ lɛ a Bie mɩ na kʊ a ãsʊɔ jaa wʊn bʊɔrɔ a nyɛvʊr. ²²A Sãa gba ba tɔɔrɔ nɩrɛ jaa ’yɛr ɛ, tɩchɛ wʊ ɩka a Bie wʊ tɔɔr nɩrɛ jaa ’yɛr. ²³A Sãa bʊɔrɔ naa ɩka ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ a Bie nɩtãa lɛ ban ’yɔ̃ɔnɔ̃ wʊ. Ɩ̃sʊɔ jaa wa tɔr ba ’yɔ̃ɔ a Bie ɛ, lɛ mɩ lɛ wʊ tɔr, ba ’yɔ̃ɔ a Sãa na tʊ̃ wʊ ɛ.

²⁴“Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, ãsʊɔ jaa na wõ a lɛ ɩn na ’yɛr tɩ sɔɔ de a ’lɔ na tʊ̃ ma, tara na nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, Nãaŋmɩn sɛ̃. Ba kʊ̃ ’yɔ̃ɔ wʊ ’yɛr ɛ. Wʊ yin kũu pɔ, tɩ kpɛ nyɛvʊr pɔ. ²⁵Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, sɔ̃ɔ waara, wʊ ben ta ka a kũn na wõ a Nãaŋmɩn Bie kɔkɔr. A bala na wõ naa, na ir tara nyɛvʊr. ²⁶Bojũu a Sãa tara na kpɛ̃ɔ kʊrɔ nyɛvʊr. Wʊ den a kpɛ̃ɔ ’lɔ kʊ a Bie ka wʊ mɩ tara nyɛvʊr. ²⁷Wʊ kʊ wʊn sɔr ɩka wʊ tɔɔr nɩrɛ jaa ’yɛr, bojũu wʊ ɩ naa Nɩsaal Bie.

²⁸“Yɩ ta vɛ̃ ka a ’maa yɩ nɛɛ ɛ. A sɔ̃ɔ na wa naa, ka a kũn wõ a Nɩsaal Bie kɔkɔr, ²⁹na ba yire a ba yar pɔ. Ɩ̃sʊɔ jaa na maal vɩla, na yin kpɛ nyɛvʊr pɔ, ka a ãsʊɔ jaa mɩ na maal dɛɛr na yin kpɛ sɔ̃ɔfʊ pɔ. ³⁰N kʊ̃ tʊ̃ɔ maal bon jaa nɩ maa mãɛ kpɛ̃ɔ ɛ. ’Lɔ lɛ ’yɛr ma a lɛ ɩn na tɔɔrɔ ka a n tɔɔrfʊ tara sɔr bojũu n turo naa a wʊ nɛɛ, a ba ɩ n ɩrɛ na lɛ ɩn bʊɔrɔ ɛ.

³¹“Maa ’yɛrɛ ’yɔ̃ɔnɔ̃ a n mãɛ, sɔr jaa ba be be na wiil ɩka yelmãɛ lɛ ɛ. ³²Nɩrɛ kɔ̃ɔ ben be na ’yɛrɛ ’yɔ̃ɔnɔ̃ ma, ka n mɩ bɔ̃ɔ ɩka a lɛ wʊn ’yɛrɛ ɩn yelmãɛ.

³³“Yɩ tʊ̃n nɩbɛ a Jɔɔn sɛ̃ ka wʊ tɩ ’yɛr ba a yelmãɛ. ³⁴N ba dɩɛl lɛ nɩbɛ na ’yɛrɛ a n ’yɛr ɛ, tɩchɛ n ’yɛrɛ yɩ naa anyãna ka yɩ na tʊ̃ɔ nyɛ faafʊ. ³⁵Jɔɔn dɔ̃ɔ ɩ fɩka fãtɩn na chaar yɔ̃ɔ ka yɩ pʊɔ pɛl, a yɩ chɩl a chãa nyã pɔ bãlãa.

³⁶“Bon kɔ̃ɔ na tɩrɛ gar a lɛ a Jɔɔn na dɔ̃ɔ ’yɛr a n ’yɛr, naa tʊ̃mɔ̃ ala a Sãa na kʊ ma ɩka n tʊ̃. A anyãna a jaa ’yɛrɛ na kʊrɔ ma, naa wiil ɩka a Sãa lɛ tʊ̃ ma. ³⁷A Sãa mɩ na tʊ̃ ma ’yɛrɛ na kʊrɔ ma, tɩchɛ yaa wõ a wʊ kɔkɔr bɩɩ nyɛ a wʊ nie jaa ɛ. ³⁸Yaa sɔɔ a wʊ ’yɛr ɛ, bojũu yɩ tɔr na yaa sɔɔ de a ’lɔ wʊn tʊ̃ ɛ. ³⁹Yɩ ma chɛ̃pɛ̃ naa a Nãaŋmɩn gãma, bojũu yɩ tɩɛr naa ɩka be lɛ yɩn nyɛ nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ. Maa ’yɛr lɛ a gãma anyãna ’yɛrɛ. ⁴⁰Tɩchɛ yɩ tɔr naa na wa a n sɛ̃ wa nyɛ nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ Nãaŋmɩn sɛ̃.

⁴¹“N baka ba be nɩrɛ pɛɛfʊ pɔ ɛ. ⁴²Tɩchɛ n bɔ̃ɔn naa ɩka a yɩ ãsʊɔ jaa ba nʊ̃ Nãaŋmɩn ɛ. ⁴³Maa waan naa a n Sãa yuor, ka yaa de ma ɛ. Tɩchɛ yɩn den nɩbɛ na waan ba mãɛ yuor. ⁴⁴Ŋmɩnɛ yɩn ɩrɛ wa sɔɔ? Yɩn na bʊɔrɔ ɩka a yɩ barmɩne ba pɛɛrɛ yɩ, ka yɩ baka ba be a pɛɛfʊ ’lɔ a Nãaŋmɩn tɛɛ na kʊ yɩ ɛ.

⁴⁵“Tɩchɛ, yɩ taa tɩɛr ɩka ɩn ’yɔ̃ɔ yɩn ’yɛr a Sãa niem ɛ. Yɩ den a yɩ tɩɛr dɔɔl Mosesɩ, ’lɔ nɩ wʊ ju lɛ na ’yɔ̃ɔ yɩ ’yɛr. ⁴⁶Maa ’yɛr lɛ a Mosesɩ na dɔ̃ɔ sɛb, ala ɩ yɩn ta sɔɔ wʊ, yɩn taa sɔɔ ma naa. ⁴⁷Tɩchɛ yɩn ba sɔɔ a lɛ a Mosesɩ na dɔ̃ɔ sɛb ɛ, ŋmɩnɛ yɩn ɩrɛ wa sɔɔ a lɛ ɩn ’yɛr?”

¹A anyã puor, Yesu gɔ̃ɔ naa a Galilee man gɔ̃ɔn be ban bʊɔlɔ a Tiberiyas. ²Nɩyɔɔ tu wʊn chen ban nyɛ wʊn tʊ̃ nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ na wʊ sãa baalsɩ. ³Ka a Yesu pãa do a tɔ̃ɔ ju, na wʊ tɩ jãnɛ nɩ a wʊ poturbo. ⁴Ka a Juu nɩbɛ Gõl Bar Difʊ mɩ gbʊr.

⁵Yesu na wa nyɛ a nɩyɔɔ ka ba waara a wʊ sɛ̃, wʊ sʊʊr Filip, “Nyɩnɛ lɛ sɩn nyɛ bʊ̃diir kʊ a nɩbɛ banyãna?” ⁶Wʊ sʊʊr a nɩtɔ̃ ɩka wʊ bɛɛr a Filip kaa, tɩ bɔ̃ɔn a lɛ wʊn na ɩ.

⁷Ka a Filip ’yɛr, “Faa bɔ̃ɔ ka an den ŋmɛrsɩ aniin sãyar a fʊn dãn paanʊ̃ɔ jaa pʊʊr kʊ a nɩbɛ banyãna ɛ?”

⁸Andiru na ɩ a Simon Pita yɛbɛ, a Yesu poturo ãsʊɔ lɛ, ka wʊ ’yɛr. ⁹“Dabile ben ka na wʊ tara a chi jɔ̃n paanʊ̃ɔ anũu nɩ jãmɛ ayi, tɩ bo an maal a nɩyɔɔ banyãna?”

¹⁰Mʊɔr pɔɔn a tẽe wʊ jaa, ka a Yesu ’yɛr kʊ a poturbo ka ba ɩ a nɩbɛ jãnɛ jãnɛ. A nɩbɛ bala dɔ̃ɔ ɩ tur anũu (5,000). ¹¹Yesu den a paanʊ̃ɔ ’yɔ̃ɔ a wʊ nũu pɔ tɩ puor Nãaŋmɩn yãan, tɩ de a paanʊ̃ɔ põ a nɩbɛ, na wʊ lɛ de a jãmɛ mɩ põ ba.

¹²Ka a nɩbɛ di lɛ ban bʊɔrɔ, ka a Yesu ’yɛr kʊ a poturbo ɩka ba wob a bʊ̃ŋmaara ala na chɛ, ka a bon jaa ta wɛ ɛ. ¹³Lɛ lɛ ba wob a ala na chɛ ’yɔ̃ɔ pɛr pie nɩ ayi a chi paanʊ̃ɔ anũu ala.

¹⁴A nɩbɛ na wa nyɛ a anyã baar lɛ a Yesu na tʊ̃ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃, ba piel ’yɛrɛ, “A nyã lɛ tɔ̃ɔ ɩ a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ ’lɔ na wa a wɛr pɔ.” ¹⁵Yesu na wa bɔ̃ɔn ɩka ba bʊɔrɔ naa na fɩr wʊ ka wʊ ɩ a ba nãa, wʊ don a tɔ̃ɔ ju wʊ yõ.

¹⁶A jãanʊɔr ’lɔ̃nɔ̃, a Yesu poturbo lɩɛb suu a man pɔ. ¹⁷Na ba tɩ kpɛ a gboro pɔ piel gɔ̃ɔnɔ̃ a Kapenahum. A jãanɔ’maar ’lɔ̃nɔ̃ Yesu ba wa a ba sɛ̃ sɛrɛ ɛ. ¹⁸A sɛsɛkpɛ̃ɛ furo na ka a kʊ̃ɔ dãdaala. ¹⁹Ka a poturbo na wa mɔ̃ kpɛ sɔɔ jaa, ba nyɛn a Yesu na chiine a kʊ̃ɔ ju waara a gboro par ka dãbãɛ kpɛ ba. ²⁰Tɩchɛ ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Maa lɛ, yɩ ta joro dãbãɛ ɛ.” ²¹Ka ba ta ɩka ba de wʊ ’yɔ̃ɔ a gboro pɔ, tɩ ajienaa ka a gboro mɩ ta a gogoro nɛɛ a jie ’lɔ ban chiine.

²²A wɛr na wa chaar, a nɩyɔɔ bala na jãnɛ a man gɔ̃ɔn bɔ̃ɔn na ɩka gboro bʊ̃’yen tɛɛ lɛ dɔ̃ɔ be be. Ka Yesu naa poturbo ba ’mataa kpɛ wʊ ɛ, tɩchɛ bala tɛɛ lɛ chiine. ²³Ka gboi amɩne na yi Tiberiyas wa ara gbʊr a be a Yesu na dɔ̃ɔ puor Nãaŋmɩn yãan tɩ ka a nɩbɛ di a bʊ̃diir. ²⁴A nɩbɛ na wa nyɛ ka a Yesu bɩɩ a wʊ poturbo ba be be ɛ, ba kpɛ̃n a gboi ala chiine a Kapenahum na tɩ bɔ a Yesu.

²⁵Ban wa tɩ nyɛ wʊ a manyal gɔ̃ɔn, ba sʊʊr wʊ naa, “Wiwile, dabor fʊ wa ka?”

²⁶Ka a Yesu ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊ̃rɔ yɩ, yɩ yʊɔrɔ na bʊɔrɔ ma a ba ɩ a nɛ ’maa tʊ̃mɔ̃ yɩn nyɛ ɩn tʊ̃ ɛ, tɩchɛ a bʊ̃diir yɩn di tɩɩ jũu. ²⁷Yɩ ta tʊ̃nɔ̃ bʊɔrɔ bʊ̃diir anyã na sɔ̃ɔ ɛ, tɩ yɩ tʊ̃nɔ̃ bʊɔrɔ bʊ̃diir anyã na kʊ yɩ nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, ala lɛ a maa Nɩsaal Bie na kʊ yɩ. Bojũu ’lɔ lɛ a Sãa Nãaŋmɩn kʊ sɔr ɩka wʊ ɩ a lɛ.”

²⁸Be lɛ ba sʊʊr wʊ, “Bãa lɛ sɩn na ɩ na sɩ tʊ̃ a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ?”

²⁹Ka a Yesu ’yɛr, “Nãaŋmɩn tʊ̃mɔ̃ nɩ nyã ɩka yɩ sɔɔ de a ’lɔ wʊn tʊ̃.”

³⁰Lɛ lɛ ba sʊʊr wʊ, “Nɛ’maa tʊ̃buor lɛ fʊn tʊ̃ ka sɩ nyɛ tɩ sɔɔ de fʊ? Bo lɛ fʊn ɩ? ³¹A sɩ sãakpãmɩne din a maana a mɔgɔ̃ɔ pɔ nɩtãa lɛ an sɛb. Wʊ kʊ ba naa a bʊ̃diir na yi saaju ka ba di.” (A Yifʊ Gãn 16:4)

³²Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, a ba ɩ Mosesɩ lɛ dɔ̃ɔ kʊ yɩ a bʊ̃diir ala na yi a saaju ɛ, tɩchɛ a n Sãa lɛ dɔ̃ɔ kʊ yɩ a yelmãɛ bʊ̃diir ala na yi a saaju. ³³A Nãaŋmɩn bʊ̃diir ɩ naa a ’lɔ na yi a saaju wa, na wʊ wa kʊrɔ a wɛr nɩbɛ nyɛvʊr.”

³⁴Ka ba ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ, an yi a dɩna tɩ chiine, kʊrɔ sɩ a bʊ̃diir ala.”

³⁵Be a Yesu pãa ’yɛr, “Maa lɛ a bʊ̃diir ala na kʊrɔ nyɛvʊr, ’lɔ jaa na wa n sɛ̃ kʊ̃ lɛ chiin kɔ̃ ɛ. ’Lɔ jaa mɩ na sɔɔ de ma, kɔ̃nyũur kʊ̃ lɛ kpɛ wʊ ɛ. ³⁶Tɩchɛ a lɛ n na ’yɛr kʊ yɩ, yɩ nyɛ ma naa tɩ yaa sɔɔ de ma ɛ. ³⁷Bala ba jaa a Sãa na kʊ ma, ban wan a n sɛ̃. Ɩ̃sʊɔ jaa mɩ wa wa a n sɛ̃, n kʊ̃ dii wʊ bar ɛ. ³⁸Bojũu, n ba yi a saaju wa ɩka n wa ɩ a n bɔfʊ ɛ, tɩ n wa naa ɩka n wa ɩ a Sãa bɔfʊ. ’Lɔ lɛ tʊ̃ ma. ³⁹A nyã lɛ ɩ a ’lɔ na tʊ̃ ma bɔfʊ, ka n taa ɩrɛ wa vɛ̃ ka bala jaa wʊn kʊ ma bɔr ɛ, tɩchɛ ka n sãɩ ba, ka ba ir ɩ vʊɛ a ber baaraa daar. ⁴⁰Bojũu, a n Sãa bɔfʊ nɩ nyã ɩka, nɩrɛ jaa na kaa a Bie na wʊ sɔɔ de wʊ, ban tara naa a nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, ka n sãɩ ba, ka ba ir ɩ vʊɛ a ber baaraa daar.”

⁴¹Ka a Juu nɩbɛ piel hũhũnõ bojũu a Yesu ’yɛr ɩka, ’lɔ lɛ ɩ a bʊ̃diir ’lɔ na yi a saaju wa. ⁴²Ka ba ’yɛrɛ, “A ba ɩ a Yesu lɛ a nyã ɛ, a Josefʊ bidaba, a wʊ sãa nɩ a wʊ ma sɩn bɔ̃ɔ ɛ? Ŋmɩnɛ wʊ ɩrɛ wa ’yɛr ɩka saaju lɛ n yi wa?”

⁴³Ka a Yesu ’yɛr ba, “Yɩ bar a hũhũfʊ. ⁴⁴Nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ wa a n sɛ̃ ɛ, ka a Sãa na tʊ̃ ma baa tɔɔ wʊ waan ɛ, ka n sãɩ wʊ ka wʊ ir ɩ vʊr a ber baaraa daar. ⁴⁵A Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ ãsʊɔ dɔ̃ɔ sɛb, ‘Nãaŋmɩn na wiil ba jaa.’ (Isaiya 54:13) Ɩ̃sʊɔ jaa na chɛlɛ a Sãa sɛ̃, na wʊ jãn yi a wʊ sɛ̃, na wa naa a n sɛ̃. ⁴⁶Nɩrɛ jaa ba nyɛ a Sãa ɛ, a nɩrɛ ’lɔ na yi a Nãaŋmɩn sɛ̃, ’lɔ tɛɛ lɛ nyɛ a Sãa. ⁴⁷Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ ’lɔ na sɔɔ de ma tara na nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, Nãaŋmɩn sɛ̃. ⁴⁸Maa lɛ ɩ a bʊ̃diir ala na tara nyɛvʊr. ⁴⁹A yɩ sãakpãmɩne dɔ̃ɔ di a maana a mɔgɔ̃ɔ pɔ tɩ chɛnɛ kpi. ⁵⁰Tɩchɛ a bʊ̃diir ’lɔ na yi a saaju wa nɩ nyã, ’lɔ lɛ nɩrɛ na di na wʊ kʊ̃ kpi ɛ. ⁵¹Maa lɛ ɩ a nyɛvʊr bʊ̃diir ’lɔ na yi a saaju wa. Ala ɩ nɩrɛ di naa a bʊ̃diir nyãna, wʊn ben be jaa kpo kpo. A bʊ̃diir nyã ɩ naa a n ãgãn ɩn de kʊrɔ a nɩbɛ na be a wɛr pɔ, ka ba na nyɛ nyɛvʊr.”

⁵²Ka a Juu nɩbɛ piel chɩrɛ taa nɩ suur na ba ’yɛrɛ, “Ŋmɩnɛ lɛ a daba nyãna na ɩrɛ wa kʊ sɩ a wʊ ãgãn ka sɩ ’wɔb?”

⁵³A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ. Yɩn baa ’wɔb a Nɩsaal Bie ãgãn na yɩ nyũ a wʊ jãɩ ɛ, yaa tara nyɛvʊr ɛ. ⁵⁴Nɩrɛ ’lɔ jaa na ’wɔb a n ãgãn na wʊ nyũ a n jãɩ tara na a nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, tɩ ka n sãɩ wʊ a wʊ ir ɩ vʊr a ber baaraa daar. ⁵⁵A n ãgãn ɩ naa bʊ̃dimãɛ, ka n jãɩ mɩ ɩ bʊ̃nyũmãɛ. ⁵⁶Nɩrɛ ’lɔ jaa na ’wɔb a n ãgãn na wʊ nyũ a n jãɩ, be naa a n ’yɔ̃ɔ ka n mɩ be a wʊ ’yɔ̃ɔ. ⁵⁷Nɩtãa lɛ a Sãa na ɩ a nyɛvʊr sʊɔ na tʊ̃ ma ka n be be a Sãa jũu, nɩrɛ ’lɔ mɩ na ’wɔb ma mɩ na ben be a maa jũu. ⁵⁸A bʊ̃diir nyã lɛ yi a saaju wa. Sɩ sãakpãmɩne dɔ̃ɔ di a maana tɩ kpi, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na di a bʊ̃diir nyã na ben be kpo kpo.” ⁵⁹Yesu na dɔ̃ɔ wile ba a Juu nɩbɛ lɔ̃ɔfʊ yir a Kapenahum ala lɛ wʊ ’yɛr a nyãna.

⁶⁰Yesu poturbo yɔɔ na wa wõ a lɛ wʊn ’yɛr, ka ba ’yɛr, “A fʊ wiilfʊ nyã kpɛ̃mɛ na kpɛ, an lɛ na tʊ̃ɔ de?”

⁶¹Yesu na bɔ̃ɔn a lɛ a poturbo na hũhũnõ, ka wʊ sʊʊr ba, “A nɩtɔ̃ chɛ yɩn bɩɩ? ⁶²Ŋmɩnɛ an pãa kaara, yɩn wa nyɛ a Nɩsaal Bie na duoro a jie ’lɔ wʊn dɔ̃ɔ be? ⁶³’Lɔ na kʊrɔ a nɩrɛ nyɛvʊr ɩ naa Nãaŋmɩn Sɩɛ. Nɩrɛ mãɛ fɔ̃ɔ kʊ̃ tʊ̃ɔ maal bon jaa ɛ. A ’yɛr ala ɩn ’yɛr yɩ, ɩ naa Nãaŋmɩn Sɩɛ ’yɛr, naa ɩ Nyɛvʊr. ⁶⁴Tɩchɛ a yɩ bamɩne ba sɔɔ ɛ.” Bojũu, Yesu bɔ̃ɔn naa a pielfʊ a ’lɔ na ba sɔɔ de wʊ ɛ, nɩ a ’lɔ na gar ’yɔ̃ɔ wʊ. ⁶⁵Be lɛ wʊ ’yɛr, “Nɩtɔ̃ lɛ so ka n ’yɛr ɩka ãsʊɔ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ wa a n sɛ̃ ɛ, ka a Sãa baa waan wʊ ɛ.”

⁶⁶An yi a daar ’lɔ̃nɔ̃ a poturbo yɔɔ ŋmaan yi na baa lɛ turo wʊ go ɛ.

⁶⁷Ka a Yesu sʊʊr a Pie Nɩ Ayi bala, “A yɩn mɩ, yɩ bʊɔrɔ naa ɩka yi ŋmaa yi bɩɩ?”

⁶⁸Be a Simon Pita ’yɛr, “N Soro, an sɛ̃ lɛ sɩn chen? An ɩ fʊ̃ʊ tɛɛ lɛ tara a nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ. ⁶⁹Sɩ sɔɔn de na sɩ bɔ̃ɔ ɩka fʊ ɩ naa a chɛchɛ sʊɔ ’lɔ a Nãaŋmɩn na tʊ̃.”

⁷⁰Ka a Yesu haa ’yɛr, “A ba ɩ maa lɛ ir a yɩ Pie Nɩ Ayi ɛ? Tɩchɛ ka a yɩ ãsʊɔ ɩ Satan tʊɔr.” ⁷¹Wʊ ’yɛrɛ naa a Judas na ɩ a Pie Nɩ Ayi ãsʊɔ na wa gar ’yɔ̃ɔ wʊ. Wʊ ɩ naa a Simon bidaba na yi Isɩkariyot.

¹A anyã puor, Yesu yi naa Judiya tɩ yʊɔrɔ a Galilee paal pɔ, bojũu a Juu nɩbɛ bʊɔrɔ naa a wʊ kʊfʊ. ²Tɩchɛ a Juu nɩbɛ sɛɛr pɔ lɔ̃ɔ di bɩbir na wa gbʊrɔ, ³a Yesu yɛbil ’yɛr wʊ naa, “Yi a ka chen a Judiya ka a fʊ poturbo mɩ tɩ nyɛ a fʊ nɛ ’maa tʊ̃mɔ̃. ⁴Nɩrɛ jaa na bʊɔrɔ ɩka ba bʊɔlɔ a wʊ yuor ba sɔɔlɔ ɛ. Fʊn maala a nyãna, wiil a fʊ mãɛ ka nɩbɛ jaa nyɛ fʊ.” ⁵Bojũu a wʊ mãɛ yɛbil ba sɔɔ de wʊ gba ɛ.

⁶A lɛ jũu, a Yesu ’yɛr ba, “A n bɩbir ba vɩɛ ɛ, yɩn bɩbir vɩɛ naa. ⁷A wɛr nɩbɛ kʊ̃ tʊ̃ɔ ’laar yɩ ɛ, tɩchɛ ba ’laar ma naa bojũu n ’yɛr ba naa ɩka a lɛ ban ɩrɛ ɩn dɛɛr. ⁸Yɩn, yɩ chiine a lɔ̃ɔ di jie. Maa ba chiine a lɔ̃ɔ di jie sɛrɛ ɛ, bojũu n bɩbir ba vɩɛ ɛ.” ⁹Wʊ ’yɛr naa lɛ tɩ chɛnɛ jãnɛ a Galilee.

¹⁰A wʊ yɛbil na wa chen a lɔ̃ɔ di jie baar ka wʊ mɩ ir sɔɔl chen. ¹¹A lɔ̃ɔ di jie lɛ a Juu nɩbɛ jʊrɔ wʊ tɩ sʊrɔ taa, “Nyɩnɛ lɛ a daba ’lɔ̃nɔ̃ be?”

¹²A nɩyɔɔ bala bʊlɔ na ’yɛrɛ kʊ̃rɔ taa, “A Yesu ɩn nɩsʊ̃.” Ka bamɩne mɩ ’yɛrɛ, “Nɩbɛlɛ lɛ wʊ ɩ.” ¹³Tɩchɛ baa ’lara ’yɛrɛ ka a yire chãa pɔ ɛ, bojũu ba joro naa a Juu nɩbɛrɛ dãbãɛ.

¹⁴A lɔ̃ɔfʊ na wa põ jãtaa, Yesu don kpɛ a Juu nɩbɛ puorfʊ jie na wʊ tɩ piel wile. ¹⁵Ka a nɛɛr ’maa a Juu nɩbɛrɛ ka ba sʊrɔ taa, “Ŋmɩnɛ a daba nyã ɩrɛ wa bɔ̃ɔ a nɩtɔ̃ wʊn ba jãn ɛ?”

¹⁶A Yesu ’yɛr kʊ ba, “A wiilfʊ nyã ba yi a n sɛ̃ ɛ, a yi naa a nɩrɛ ’lɔ na tʊ̃ ma sɛ̃. ¹⁷Nɩrɛ ’lɔ na kaa ir ɩka wʊn ɩ naa Nãaŋmɩn bɔfʊ, wʊn bɔ̃ɔ naa ɩka a wiilfʊ nyã yin Nãaŋmɩn sɛ̃ bɩɩ n mãɛ lɛ n wile. ¹⁸Nɩrɛ ’lɔ na ’yɛrɛ a wʊ mãɛ ’yɛr, bʊɔrɔ na ’yɔ̃ɔfʊ kʊrɔ a wʊ mãɛ. Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na tʊ̃nɔ̃ bʊɔrɔ ’yɔ̃ɔfʊ kʊrɔ a ’lɔ na tʊ̃ wʊ, a nɩnyɩnɛ ɩn yelmãɛ sʊɔ ka a bɛlfʊ ba be a wʊ jie ɛ. ¹⁹Mosesɩ baa dɔ̃ɔ bin a Nɛɛ kʊ yɩ ɛ? Tɩ yɩ ãsʊɔ jaa ba tʊ̃ɔ tu ɛ. Bo ’yɔ̃ɔ lɛ yɩ bʊɔrɔ ɩka yɩ kʊ ma?”

²⁰Ka a nɩyɔɔ bala ’yɛr, “Sɩdɛɛr lɛ fʊ tara, an bʊɔrɔ fʊ kʊfʊ?”

²¹A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Gbɛbʊ̃’yen tɛɛ lɛ n be tʊ̃, tɩchɛ ka a be ’maa yɩ a nɛɛ a nɩtɔ̃? ²²Mosesɩ lɛ dɔ̃ɔ wiil yɩ a yʊɔr ŋmaafʊ an ba ɩ ’lɔ sɛ̃ lɛ a dɔ̃ɔ yi ɛ, tɩ yi a sãakpãmɩne sɛ̃, ka ba ma ŋmaa yʊɔr a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar. ²³Ala ɩ yɩn tʊ̃ɔ ŋmaa bibile yʊɔr a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar tɩ ka a Mosesɩ nɛɛ ’lɔ wʊn bin ba sɔ̃ɔ ɛ, bo lɛ so ka yɩ nyɛ suur ’yɔ̃ɔ ma nɩrɛ ɩn sa a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar? ²⁴Yɩ ta bʊ̃nɔ̃ tɔɔr ɛ, tɩ yɩ tɔɔrɔ a lɛ na tor.”

²⁵Nɩbɛ bamɩne na yi Jerusalɛm piel sʊrɔ taa, “A ba ɩ a daba nyã lɛ ba bʊɔrɔ a kʊfʊ ɛ, ²⁶nyɛ wʊn ara ’yɛrɛ chãa pɔ, ka baa ’yɛrɛ ’yɛr ɛ? A nɩbɛrɛ bɔ̃ɔn naa ɩka ’lɔ lɛ a Nɩ-iraa bɩɩ? ²⁷Tɩchɛ sɩn bɔ̃ɔ naa a jie ’lɔ a daba nyãna na yi. A Nɩ-iraa ’lɔ wa wa, nɩrɛ jaa kʊ̃ bɔ̃ɔ a jie wʊn na yi ɛ.”

²⁸Yesu chɛnɛ na wile a be a Nãaŋmɩn puorfʊ yir bɛchaar pɔ, na wʊ tãna ’yɛrɛ, “Ɔ̃ɔ yɩ bɔ̃ɔ ma naa, na yɩ lɛ bɔ̃ɔ a jie ’lɔ n na yi. N ba be ka nɩ n mãɛ kpɛ̃ɔ ɛ, tɩchɛ a nɩrɛ ’lɔ na tʊ̃ ma ɩn yelmãɛ sʊɔ, yɩn ba bɔ̃ɔ ɛ. ²⁹Tɩchɛ maa bɔ̃ɔ wʊ naa, wʊ sɛ̃ lɛ n yi, ’lɔ lɛ tʊ̃ ma.”

³⁰A anyã lɛ ba ta bʊɔrɔ a wʊ nyɔɔfʊ, tɩchɛ nɩrɛ jaa ba lɩɛb wʊ nũu sɩɩr wʊ ɛ, bojũu a wʊ bɩbir ba vɩɛ ɛ. ³¹A nɩyɔɔ bala pɔ, bamɩne chɛnɛ na sɔɔ de wʊ na ba ’yɛrɛ, “A Nɩ-iraa ’lɔ wa wa, wʊn tʊ̃n nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ gar a daba nyã bɩɩ?”

³²Faraseemɩne wõn a lɛ a nɩyɔɔ bala na bʊlɔ ’yɛrɛ a Yesu ’yɛr, ka a bala naa Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ tʊ̃ a puorfʊ yir kakaarba ka ba tɩ nyɔɔ wʊ waan.

³³Be a Yesu ’yɛr kʊ ba, “N be naa yɩ sɛ̃ bãlãa, tɩ naa pãa lɛ lɩɛb chen a ’lɔ na tʊ̃ ma sɛ̃. ³⁴Yɩn wa yʊɔrɔ na bʊɔrɔ ma, tɩchɛ yɩ kʊ̃ nyɛ ma ɛ, a be n na be yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wa be ɛ.”

³⁵Ka a Juu nɩbɛ pãa sʊrɔ taa, “Nyɩnɛ lɛ a daba nyã na pãa chen ka sɩ kʊ̃ nyɛ wʊ ɛ? Wʊn chen naa be a sɩ nɩbɛ na yaar jɛr a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ tɩ wile ba bɩɩ? ³⁶Ŋmɩnɛ lɛ wʊ ’yɛr ɩka, yɩn wa yʊɔrɔ na bʊɔrɔ ma tɩ yɩ kʊ̃ nyɛ ma ɛ, a be n na be yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wa be ɛ.”

³⁷A bɩbir baaraa daar na ɩ a lɔ̃ɔ di bɩbir kpɛ̃ɛ, Yesu ir ara tɩ tãn ’yɛr, “Kɔ̃nyũur wa kpɛ nɩrɛ, wʊ wa a n sɛ̃ wa nyũ. ³⁸Nɩrɛ ’lɔ jaa na sɔɔ de ma nɩtãa lɛ a Nãaŋmɩn gãn na ’yɛr, nyɛvʊr kʊ̃ɔ na joro na yire a wʊ ’yɔ̃ɔ.” ³⁹Nãaŋmɩn Sɩɛ ’yɛr lɛ wʊ dɔ̃ɔ ’yɛrɛ, a bala na sɔɔ de wʊ ka wʊn kʊ ba. A Sɩɛ ba dɔ̃ɔ wa ɛ, an ɩ a Yesu ba nyɛ a tɩɩr sɛrɛ ɛ.

⁴⁰A nɩbɛ na wa wõ a lɛ wʊn ’yɛr, ka bamɩne ’yɛr, “A daba nyã ɩn Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ yelmãɛ.”

⁴¹Ka bamɩne mɩ ’yɛrɛ, “A nyã lɛ ɩ a Nãaŋmɩn Nɩ-iraa.” Ka bamɩne mɩ ’yɛr, “Ŋmɩnɛ lɛ a Nɩ-iraa ’lɔ na ɩrɛ wa yi Galilee? ⁴²Nãaŋmɩn gãn ba ’yɛr ɩka David yɔ̃ɔ lɛ wʊn ɩ na wʊ yi Bɛtɩlɛhɛm, a tẽe ’lɔ a David na dɔ̃ɔ kpɩɛrɛ ɛ?” ⁴³Ka a nɩbɛ ŋma dẽ dẽ a Yesu juu. ⁴⁴Bamɩne mɩ ta bʊɔrɔ na ɩka ba nyɔɔ wʊ tɩchɛ nɩrɛ jaa ba ’la sɩɩr wʊ nɩ wʊ nũu ɛ.

⁴⁵A puorfʊ yir gugurbo lɩɛb chen a Farasee nɩ a Juu nɩbɛ bɔɔrlo nɩbɛrɛ sɛ̃, ka ba sʊʊr ba, “Ŋmɩnɛ wʊ ɩ ka yaa waan wʊ ɛ?” ⁴⁶Ka a bala ban tʊ̃, ka ba ’yɛr, “Nɩrɛ jaa ba ’yɛr ’yɛr a daba nyã kaar ɛ.”

⁴⁷Ka a Faraseemɩne sʊʊr ba, “Wʊ mɩ ben bɛl yɩ wɛ? ⁴⁸Yɩ nyɛn a Faraseemɩne nɩ a nɩbɛrɛ ka ba sɔɔ de wʊ? ⁴⁹Kai, tɩchɛ a nɩyɔɔ ba nyãna ba bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn nɛɛ ɛ, ba ben pɔ ’yɔ̃ɔfʊ pɔ gba.”

⁵⁰Nikodimasɩ na dɔ̃ɔ chen a Yesu sɛ̃ mɩ ɩ naa a ba ãsʊɔ sʊʊr ba, ⁵¹“A nɛɛ ba kʊ sɩ sɔr ɩka sɩ ’yɔ̃ɔ nɩrɛ yele ka saa wõ a lɛ wʊn ’yɛr bɩɩ maala ɛ?”

⁵²Ka ba sʊʊr wʊ, “Fʊ mɩ yin Galilee bɩɩ? Jʊʊr kaa, a la ɩ fʊ nyɛn Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ na yi Galilee.”

⁵³Ka ba jaa yaar kul a ba yie.

¹Tɩchɛ ka a Yesu mɩ do a Olive Tɩɩr Tɔ̃ɔ ju. ²Wɛr na wa chaar bibio pipi, Yesu lɩɛb wa kpɛ a Nãaŋmɩn puorfʊ yir bɛchaar pɔ, be lɛ a nɩbɛ ŋmaa jilʊ̃ wʊ tɩ wʊ jãnɛ wile ba. ³Be lɛ a Mosesɩ Nɛɛ wiwiilbe, nɩ a Faraseemɩne wa ’mataa waan pɔɔ ban nyɔɔ na gãn daba. Ba vɛ̃n ka a pɔɔ ir ara a ba jaa niem, ⁴tɩ ba ’yɛr kʊ a Yesu, “Wiwile, a pɔɔ nyãna lɛ gãn daba ka sɩ nyɔɔ. ⁵A Mosesɩ Nɛɛ ’lɔ ’yɛr ɩka sɩ lɔb wʊ nɩ kʊsɩɛ kʊ.” ⁶Ba ’yɛr naa a lɛ bʊɔrɔ ɩka ba bɛɛr Yesu kaa na ba tʊ̃ɔ nyɛ ’yɛr, ’yɛr a wʊ yele. Tɩchɛ ka a Yesu guun de a nubir sɛɛrɛ nɩ a tẽe. ⁷Tɩ ba chɛnɛ sʊrɔ wʊ, ka wʊ dɔl ’yɛr kʊ ba, “Ala ɩ a yɩ ãsʊɔ jaa ben ka ba maal dɛɛr ɛ, a nɩnyɩnɛ wʊ de nie lɔb a pɔɔ nɩ a kʊsɩr.” ⁸Tɩ na wʊ lɛ guun sɛɛrɛ a tẽe go.

⁹A anyãna ban wõ, ba piel yire bʊ̃’yen ’yen, a danyɔ̃n lɛ de nie. A wa tɩ chɛ naa a Yesu nɩ a pɔɔ tɛɛ na ara a be. ¹⁰Yesu dɔl ir sʊʊr a pɔɔ, “Nyɛ ba be? Ɩ̃sʊɔ jaa ba ’yɔ̃ɔ fʊ yele ɛ?”

¹¹Ka a pɔɔ ’yɛr, “Kai nɩkpɛ̃ɛ.” Ka Yesu mɩ pãa ’yɛr wʊ, “Maa mɩ kʊ̃ ’yɔ̃ɔ fʊ yele ɛ, chiine, taa lɛ wa maala yeldɛɛr go ɛ.”

¹²Yesu lɛ bɔ̃ɔ ’yɛr kʊ a nɩbɛ na wʊ ’yɛr, “Maa lɛ a wɛr nyã chãa, nɩrɛ ’lɔ jaa na turo ma kʊ̃ lɛ chen libe pɔ ɛ, tɩ wʊn tara na nyɛvʊr na ɩ chãa.”

¹³Ka a Faraseemɩne chɩrɛ wʊ ’yɛrɛ, “Fʊ bʊɔrɔ na yuor ’yɔ̃ɔnɔ̃ fʊ mãɛ, ka a fʊ yobɔ ɩ pɔrɔ.”

¹⁴Ka a Yesu ’yɛr, “Ala ɩ n bʊɔrɔ naa yuor ’yɔ̃ɔnɔ̃ a n mãɛ, a n yobɔ tara na sɔr. Bojũu n bɔ̃ɔ naa jie ɩn yi wa, naa lɛ bɔ̃ɔ a jie ɩn chiine. Tɩchɛ yɩn, yaa bɔ̃ɔ a jie ɩn yi wa ɛ, yaa lɛ bɔ̃ɔ a jie ɩn chiine ɛ. ¹⁵Yɩ den nɩsaal tɩɛrsɩ tɔɔrɔ nɩ ’yɛr, maa ba tɔɔrɔ nɩrɛ jaa ’yɛr ɛ. ¹⁶Tɩchɛ ala ɩ ɩn tɔɔr naa ’yɛr, a lɛ ɩn na tɔɔr na tor naa bojũu n ba ɩ n yõ ɛ, a Sãa na tʊ̃ ma pʊɔ ma naa. ¹⁷A sɛb a yɩ nɛɛr pɔ ɩka, nɩbɛ ayi ’yɛr ɩn yelmãɛ. ¹⁸N ’yɛrɛ na ’yɔ̃ɔnɔ̃ a n mãɛ, ka a Sãa mɩ na tʊ̃ ma ’yɛrɛ ’yɔ̃ɔnɔ̃ ma.”

¹⁹Ka ba sʊʊr wʊ, “Nyɩnɛ a fʊ Sãa be?” Ka Yesu ’yɛr “Yaa bɔ̃ɔ ma ɛ, bɩɩ a n Sãa ɛ, ala ɩ yɩ ta bɔ̃ɔ ma naa, yɩn taa bɔ̃ɔ naa n Sãa mɩ.” ²⁰Yesu ’yɛr naa a ’yɛr nyã wʊn wile ba a puorfʊ yir bɛchaar pɔ gbʊr a libie lɔb fʊ jie. Tɩ nɩrɛ jaa ba nyɔɔ wʊ ɛ, an ɩ a wʊ bɩbir ba vɩɛ ɛ.

²¹Yesu ’yɛr kʊ ba go, “N chiine na, yɩn wa yʊɔrɔ na bʊɔrɔ ma tɩ na yɩ kpin a yɩ yelbier. Jie ɩn chiine, yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wa be ɛ.”

²²Ka a Juu nɩbɛ pãa sʊrɔ taa, “Wʊn kʊn wʊ mãɛ bɩɩ? Ala lɛ so wʊn ’yɛr ɩka, ‘A jie ɩn chiine yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wa be ɛ.’ ”

²³Tɩchɛ ka a Yesu chɛnɛ ’yɛrɛ, “Yɩn yin ka tẽe, maa yin saaju. A wɛr nyã pɔ lɛ yɩ yi, maa mɩ ba yi a wɛr nyã pɔ ɛ. ²⁴N ’yɛr kʊ yɩ ɩka yɩn kpin naa yɩ yelbier, ala ɩ yaa sɔɔ de ma nɩ a lɛ ɩn ’yɛr ɩka n ɩ naa ɛ, sɩrɛ jaa lɛ, yɩn kpin naa yɩ yelbier.”

²⁵Ka a nɩbɛ sʊʊr wʊ, “An fʊ ɩ?” A Yesu ’yɛr ba, “N ɩ naa a ’lɔ ɩn ’yɛr kʊ yɩ a kõr jaa. ²⁶N tara na yɔɔ ɩn taa ’yɛr tɔɔr a yɩ ’yɛr, tɩchɛ a ’lɔ na tʊ̃ ma ɩn yelmãɛ sʊɔ, ala ɩn wõ yi a wʊ sɛ̃ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ a wɛr nɩbɛ.”

²⁷Baa bɔ̃ɔ a par ɩka a wʊ Sãa ’yɛr lɛ wʊ dɔ̃ɔ ’yɛrɛ ɛ. ²⁸Be a Yesu ’yɛr, “Yɩn wa ’mɔɔ a Nɩsaal Bie a saaju yɩn bɔ̃ɔ naa a nɩrɛ ’lɔ ɩn ɩ, na yɩ mɩ bɔ̃ɔ ɩka n ba ɩrɛ yele nɩ maa kpɛ̃ɔ ɛ, tɩchɛ n ’yɛrɛ naa a lɛ a Sãa na wiil ma. ²⁹A ’lɔ na tʊ̃ ma be naa n sɛ̃, waa bar ma n yõ ɛ, bojũu n ma ɩrɛ naa lɛ na pɛlɛ a wʊ pʊɔ.” ³⁰Wʊn ’yɛrɛ a lɛ tɩ nɩyɔɔ sɔɔn de wʊ.

³¹Yesu ’yɛr kʊ a Juu nɩbɛ bala na sɔɔ de wʊ, “Ala ɩ yɩ sɔɔn turo a lɛ ɩn wiil yɩ, yɩn ɩ naa a n poturbo yelmãɛ. ³²Yɩn bɔ̃ɔn a yelmãɛ, ka a yelmãɛ for yɩ bar ka yɩ so yɩ mãɛ.”

³³Ka ba ’yɛr, “Sɩn ɩ naa Abraham yɔn, na saa ɩ nɩrɛ jaa gbãgbaar ɛ, ŋmɩnɛ lɛ fʊ ’yɛr ɩka ban for sɩn bar ka sɩ so sɩ mãɛ?”

³⁴A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ jaa na maal dɛɛr ɩn a dɛɛr gbãgbaa. ³⁵Gbãgbaa maa be a yir kor ɛ, a bie ’lɔ ma ben be kor. ³⁶Ala wa ɩ a Bie for fʊn bar, fʊn son fʊ mɩ sɩrɛ jaa. ³⁷N bɔ̃ɔn na yɩn ɩ Abraham yɔn tɩ bʊɔrɔ ɩka yɩ kʊ ma, bojũu yaa sɔɔ a n ’yɛr ɛ. ³⁸Maa ’yɛrɛ yɩ naa a lɛ ɩn nyɛ a n Sãa sɛ̃, ka yɩn mɩ ɩrɛ a lɛ yɩn wõ a yɩ sãa sɛ̃.”

³⁹Ka ba ’yɛr, “Abraham lɛ ɩ a sɩ sãa.” Be a Yesu ’yɛr, “Ala ɩ Abraham bibiir lɛ yɩ ta ɩ, yɩn taa maal a lɛ a Abraham na dɔ̃ɔ maal. ⁴⁰Yɩ ben bʊɔrɔ ɩka yɩ kʊ ma a nɩrɛ na ’yɛr yɩ a yelmãɛ ɩn wõ a Nãaŋmɩn sɛ̃. Abraham ba dɔ̃ɔ maal lɛ ɛ. ⁴¹Yɩ ɩrɛ naa a lɛ a yɩ sãa mãɛ na dɔ̃ɔ ɩ.” Ka ba ’yɛr, “Saa ɩ sɛ̃sɛ̃ bibiir ɛ, sɩn Sãa tɛɛ sɩn tara lɛ Nãaŋmɩn.”

⁴²Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “Ala ɩ Nãaŋmɩn lɛ ta ɩ a yɩ Sãa, yɩn taa nʊ̃ ma naa. Nãaŋmɩn sɛ̃ lɛ n yi naa be be ka a pʊ̃pãanyã. N ba waan a n mãɛ yuor ɛ, ’lɔ lɛ tʊ̃ ma. ⁴³Bo lɛ so ka a lɛ ɩn ’yɛr ba chaar kʊ yɩ ɛ? Bojũu yaa tʊ̃ɔ wõ a lɛ ɩn ’yɛr ɛ. ⁴⁴A yɩ sãa ɩn tɩɩ, a yɩ bʊɔrɔ ɩka yɩ maal a lɛ wʊn bʊɔrɔ. An yi a pielfʊ jaa nɩkʊrɔ lɛ wʊ ɩ, waa tara yelmãɛ ɛ, yelmãɛ bãlãa jaa ba be a wʊ ’yɔ̃ɔ ɛ. ’Lɔ wa ŋmaara a jire, lɛ wʊ be, jir ŋmara lɛ wʊ ɩ, na wʊ ɩ a jie a jaa sãa. ⁴⁵Tɩchɛ maa na ’yɛrɛ a yelmãɛ yaa sɔɔ de ma ɛ. ⁴⁶A yɩ ãsʊɔ na ’yɛr ɩka wʊ nyɛn ɩn maal dɛɛr ɔ? Ala ɩ yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ, bo lɛ so ka yaa sɔɔ de ma ɛ? ⁴⁷Nɩrɛ ’lɔ na ɩ Nãaŋmɩn tʊɔr wõnõ naa a lɛ wʊn ’yɛrɛ. Yɩn ba ɩ a Nãaŋmɩn tʊɔr ɛ, yaa wõnõ a lɛ wʊn ’yɛrɛ ɛ.”

⁴⁸Ka a Juu nɩbɛ ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ sɩ ’yɛrɛ ɩka Samariya lɛ fʊ yi na fʊ tara a sɩdɛɛr.”

⁴⁹A Yesu ’yɛr, “Maa ba sɩdɛɛr ɛ, tɩchɛ n ’yɔ̃ɔnɔ̃ naa a n Sãa, tɩ yɩn ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ ma ɛ. ⁵⁰N ba bʊɔrɔ tɩɩr kʊrɔ a n mãɛ ɛ, tɩchɛ nɩrɛ kɔ̃ɔ bʊɔrɔ naa a lɛ. ’Lɔ Lɛ ɩ a ’yɛr tɔɔrɔ. ⁵¹Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, ala ɩ nɩrɛ turo naa maa ’yɛr, wʊ kʊ̃ lɛ bɔ̃ɔ kũu ɛ.”

⁵²A anyãna lɛ ka a Juu nɩbɛ pãa ’yɛrɛ, “Pʊ̃pãanyã, sɩ bɔ̃ɔn naa fʊn tara a sɩdɛɛr. Abraham kpi naa, ka a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ kpi, tɩchɛ ka fʊ ’yɛr ɩka ala ɩ nɩrɛ turo naa a fʊ ’yɛr wʊ kʊ̃ bɔ̃ɔ kũu ɛ. ⁵³Fʊ̃ʊ bɛrma gar a sɩ sãa Abraham bɩɩ? Wʊ kpi naa, ka a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ mɩ kpi. An fʊ tɩɛr ɩka fʊ pãa ɩ naa?”

⁵⁴Ka a Yesu ’yɛr, “Ala ɩ n ben ’yɔ̃ɔnɔ̃ a n mãɛ tɩɩr, a n tɩɩr na ɩn pɔrɔ. A n Sãa ’lɔ yɩn ’yɛrɛ ɩka a yɩ Nãaŋmɩn lɛ, ’lɔ lɛ kʊrɔ ma a tɩɩr. ⁵⁵Yɩn ba bɔ̃ɔ wʊ gba ɛ, maa bɔ̃ɔ wʊ naa. Ala ɩ n ’yɛr naa ɩka n ba bɔ̃ɔ wʊ ɛ, ɩn ɩ naa jir ŋmara a yɩ kaar. Tɩchɛ maa bɔ̃ɔ wʊ naa, naa turo a wʊ ’yɛr bie. ⁵⁶A yɩ sãa Abraham dɔ̃ɔ chɩlɛ tɩɛr ɩka wʊn taa nyɛ naa a n bɩbir. Wʊ nyɛn ka nʊ̃ɔ nyɔɔ wʊ.”

⁵⁷Ka a Juu nɩbɛ sʊʊr wʊ, “Faa ta yuom lɩjaayi nɩ pie (50) sɛrɛ ɛ, tɩ na fʊ nyɛ Abraham?”

⁵⁸Ka a Yesu ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, sɛrɛ tɩ ba wa dɔɔ Abraham, ka maa dɔ̃ɔ be be.” ⁵⁹A nyãna, ka ba wob kʊsɩbɛ ɩka ba lɔb wʊ kʊ, tɩchɛ ka a Yesu sɔɔl fʊɔl na wʊ yi a be a ba puorfʊ yir pɔ.

¹Yesu na chiine a lɛ, wʊ nyɛn daba ban dɔɔ ka wʊ ɩ jɔ̃ɔ. ²Ka a poturbo sʊʊr wʊ, “Wiwile, an lɛ maal dɛɛr, a dajɔ̃ɔ bɩɩ a wʊ sãa naa ma lɛ maal dɛɛr, a dajɔ̃ɔ bɩɩ a wʊ sãa naa ma lɛ maal a dɛɛr dɔɔn wʊ, ka wʊ ɩ a jɔ̃ɔ?”

³A Yesu ’yɛr kʊ ba, “A daba nyã ba maal dɛɛr ɛ, a wʊ sãa naa ma mɩ ba maal dɛɛr ɛ, tɩchɛ a ɩn a lɛ ka Nãaŋmɩn tʊ̃mɔ̃ na tʊ̃ a wʊ ’yɔ̃ɔ. ⁴An chɛnɛ ɩ mɔ̃tɔ̃ɔ, sɩn tʊ̃ naa a ’lɔ na tʊ̃ ma tʊ̃mɔ̃. Wɛr na sɔb naa ka nɩrɛ kʊ̃ lɛ tʊ̃ɔ tʊ̃mɔ̃ tʊ̃ ɛ. ⁵Ɩn chɛnɛ be a wɛr pɔ, maa lɛ a wɛr chãa.”

⁶Wʊn wa ’yɛr a lɛ baar, wʊ chir nataar bun tãn a tẽe na wʊ bɛ a daba nɩbie. ⁷Tɩ na wʊ ’yɛr kʊ a daba, “Chen, tɩ pɛɛ a Siloam kʊ̃ɔ pɔ.” A Siloam par lɛ, Tʊ̃fʊ. Wʊ chen tɩ pɛɛ nyɛrɛ wa a yir.

⁸Ka a nɩbɔ̃ɔnsɩ bala na dɔ̃ɔ ma nyɛ wʊ na sʊɔrɔ, ka ba sʊrɔ taa, “A ba ɩ a daba nyãna lɛ ma sʊɔrɔ ɛ?” ⁹Bamɩne ’yɛr ɩka ’lɔ lɛ, ka bamɩne mɩ ’yɛr, “Nɩnyɛtaa lɛ.” Tɩchɛ ka wʊ ’yɛr, “Maa lɛ.”

¹⁰Ka ba sʊʊr wʊ, “Ŋmɩnɛ a nɩbie ɩrɛ wa yuo fʊ?”

¹¹Ka a daba ’yɛr kʊ ba. “Daba ban bʊɔlɔ Yesu lɛ bu tãn bɛ ma a nɩbie tɩ ’yɛr ma ɩka n chen a Siloam tɩ pɛɛ. Lɛ lɛ n chen tɩ pɛɛ naa nyɛrɛ.”

¹²Ka ba sʊʊr wʊ, “Nyɩnɛ lɛ wʊ be?” Ka wʊ ’yɛr, “N ba bɔ̃ɔ ɛ.”

¹³Be lɛ ba tara a daba ’lɔ na dɔ̃ɔ ɩ a jɔ̃ɔ chiin a Faraseemɩne sɛ̃. ¹⁴A bɩbir ’lɔ a Yesu na dɔ̃ɔ bu a tãn na wʊ yuon a daba nɩbie ɩn a Pɛ̃nfʊ Bɩbir Daar. ¹⁵Ka Faraseemɩne sʊʊr a daba lɛ wʊn ɩrɛ wa nyɛrɛ. Ka wʊ ’yɛr, “Tãn lɛ wʊ bɛ ma a nɩbie ka n pɛɛ be nyɛrɛ.”

¹⁶Ka a Faraseemɩne bamɩne ’yɛr, “A daba nyã ba yi Nãaŋmɩn sɛ̃ ɛ, waa sɔ̃nɔ̃ a Pɛ̃nfʊ Bɩbir ɛ.” Tɩchɛ ka a bamɩne mɩ sʊʊr, “Ŋmɩnɛ lɛ yelbe-ɩrɛ na tʊ̃ɔ tʊ̃ a nɛ’maa yele nyã?” Na ba ŋma jiir ayi.

¹⁷Ka ba lɩɛb sʊʊr a daba, “Bo fʊ tara na ’yɛr a wʊ ’yɛr? Fʊ nɩbie ba lɛ wʊ yuo.” Ka a daba ’yɛr, “Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ lɛ wʊ ɩ.”

¹⁸Ka a Juu nɩbɛrɛ ba sɔɔ de ɛ ɩka a daba dɔ̃ɔ jɔ̃ɔ tɩ wa nyɛrɛ ɛ, ka ba bʊɔl a sãa naa ma. ¹⁹Ba sʊʊr ba naa, “A yɩ bie lɛ a nyã ɔ? A nyã lɛ yɩ dɔɔ ka wʊ ɩ a jɔ̃ɔ? Ka ŋmɩnɛ wʊ ɩrɛ wa nyɛrɛ?”

²⁰Ka a sãa naa ma ’yɛr, “Sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka sɩ bie lɛ, a sɩ dɔɔ wʊ ka wʊ ɩ jɔ̃ɔ. ²¹Tɩchɛ lɛ wʊn ɩrɛ wa nyɛrɛ a pʊ̃pãanyã saa bɔ̃ɔ ɛ, bɩɩ nɩrɛ ’lɔ na yuo wʊ a nɩbie saa bɔ̃ɔ ɛ. Waa ɩ bibile ɛ, yɩ sʊʊr wʊ, wʊn ’yɛr kʊ wʊ mãɛ.” ²²A sãa naa ma ’yɛr naa nɩtɔ̃ bojũu ba joro naa a Juu nɩbɛ dãbãɛ, ba den nie ’yɛr ɩka nɩrɛ jaa wa ’yɛr ɩka a Yesu lɛ a Nɩ-iraa ’lɔ, ka ban dii wʊn bar a ba lɔ̃ɔfʊ jie. ²³Ala lɛ so ka a sãa naa ma ’yɛr, “Waa ɩ bibile ɛ, yɩ sʊʊr wʊ.”

²⁴A Faraseemɩne lɛ bʊɔl naa a daba ’lɔ na dɔ̃ɔ ɩ a jɔ̃ɔ a gbɛɛ ayi sʊɔ ’yɛr wʊ, “’Yɛr yelmãɛ kʊ Nãaŋmɩn, sɩn bɔ̃ɔn naa a daba nyã na ɩ yelbe-ɩrɛ.”

²⁵Ka a daba ’yɛr, “Ala ɩ wʊ ɩn yelbe-ɩrɛ bɩɩ waa ɩ ɛ, n ba bɔ̃ɔ ɛ, yelbʊ̃’yen ɩn bɔ̃ɔ nɩ nyã. N dɔ̃ɔ ɩ jɔ̃ɔ tɩchɛ pʊ̃pãanyã, n nyɛrɛ naa.”

²⁶Be lɛ ba sʊʊr wʊ, “Bo lɛ wʊ ɩ fʊ? Ŋmɩnɛ lɛ wʊ ɩ yuo fʊ a nɩbie?”

²⁷Ka a daba ’yɛr, “N ba dɔ̃ɔ ’yɛr tɩ yaa chɛlɛ ɛ. Bo yɩ bʊɔrɔ ɩka yɩ lɛ wõ ka a ɩ go? Yɩ bʊɔrɔ naa ɩka yɩ mɩ lɩɛb a wʊ poturbo bɩɩ?”

²⁸A ba tʊrɔ wʊ ’yɛrɛ, “Fʊ̃ʊ lɛ ɩ a wʊ poturo, sɩn ɩ naa Mosesɩ poturbo. ²⁹Sɩ bɔ̃ɔn na ɩka Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛr kʊ Mosesɩ, tɩchɛ a daba ’lɔ saa bɔ̃ɔ jie wʊn yi gba ɛ.”

³⁰Ka a daba ’yɛr, “A ’maa man nɛɛ yɩn ba bɔ̃ɔ jie wʊn yi ɛ, tɩ yuo ma a nɩbie. ³¹Sɩ bɔ̃ɔ naa ɩka Nãaŋmɩn ba chɛlɛ a yelbe-ɩrbɛ ɛ. Wʊ ma chɛlɛ naa a bala na joro wʊ tɩ maala a lɛ wʊn bʊɔrɔ. ³²Nɩrɛ jaa ba dɔ̃ɔ wõ ɩka ba yuon nɩrɛ ban lɔ̃ɔ dɔɔn jɔ̃ɔ ɛ. ³³Ala ɩ a daba nyã ba ta yi Nãaŋmɩn sɛ̃ ɛ, wʊ kʊ̃ naa tʊ̃ɔ bon jaa maal ɛ.”

³⁴Ka a Juu nɩbɛrɛ ’yɛr kʊ a daba, “A fʊ̃ʊ, yelbier pɔ lɛ ba dɔɔ fʊ, ŋmɩnɛ fʊn ɩrɛ wa wiil sɩ,” tɩ dii wʊ bar a ba pɔ.

³⁵Yesu na wõ ɩka ba dii naa a daba bar, wʊ bɔ wʊn wa nyɛ wʊ, na wʊ sʊʊr wʊ, “Fʊ sɔɔn de a Nɩsaal Bie ɔ?”

³⁶Ka a daba sʊʊr wʊ, “Nɩkpɛ̃ɛ an lɛ, wiil ma ka n sɔɔ de wʊ.”

³⁷A Yesu ’yɛr, “Fʊ nyɛ wʊ naa pʊ̃pãanyã, sɩrɛ jaa, ’lɔ lɛ ’yɛrɛ nɩ fʊ.”

³⁸Ka a daba pãa ’yɛr, “N Soro n sɔɔn de,” tɩ gbur dumo puor wʊ.

³⁹Be lɛ a Yesu ’yɛr, “’Yɛr tɔɔrfʊ jie lɛ n wa ka a wɛr pɔ. Jɔ̃n na nyɛrɛ naa ka nɩbinyɛrɛ mɩ lɩɛb ɩ jɔ̃n.”

⁴⁰Ka a Faraseemɩne bamɩne na be a wʊ sɛ̃ wõ a lɛ na ba sʊʊr, “Bo ya! A sɩn mɩ ɩn a jɔ̃n ɔ?”

⁴¹A Yesu ’yɛr ba, “Ala ɩ yɩ ta ɩn jɔ̃n, yɩ kʊ naa tara chɛfʊ a dɛɛr pɔ ɛ. Tɩchɛ, yɩn ben ’yɛr ɩka yɩ nyɛrɛ naa, yɩ chɛnɛ na be a yɩ dɛɛr pɔ.”

¹Ka a Yesu ’yɛr, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ ’lɔ jaa na maa tu a piir jɔɔ dɔ̃dɔr nɛɛ tɩ do a dachin kpɛ, ɩn nãnyie nɩ nɩfara. ²Nɩrɛ ’lɔ na tu a dɔ̃dɔr nɛɛ kpɛ ’lɔ lɛ ɩ a pɛchinɛ. ³A dɔ̃dɔ̃guro ma yuon a pãn kʊ a pɛchinɛ, ka a piir chɛlɛ a wʊ kɔkɔr. Wʊ maa bʊɔl naa a wʊ piir yoe, na wʊ ŋmaa ba yin. ⁴’Lɔ wa ŋmaa a wʊ piir a jaa ka a yi, wʊ ma den nie ka a turo wʊ, bojũu ba bɔ̃ɔ naa a wʊ kɔkɔr. ⁵Tɩchɛ ba kʊ̃ wa tu sãan jaa ɛ, ban jon yi a wʊ sɛ̃ bojũu baa bɔ̃ɔ sãan kɔkɔr ɛ.” ⁶Yesu lɔb a sʊkpa nyã tɩchɛ baa bɔ̃ɔ a par a lɛ wʊn ’yɛrɛ ba ɛ.

⁷A lɛ jũu lɛ a Yesu ’yɛr ba go, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, maa lɛ a piir dɔ̃dɔr nɛɛ. ⁸A bala ba jaa na dɔ̃ɔ ma nie wa ɩn nãnyisɩ nɩ nɩfarba, tɩchɛ a piir ba chɛlɛ ba ɛ. ⁹Maa lɛ a dɔ̃dɔr, nɩrɛ jaa na tu ma kpɛ, wʊn nyɛn faafʊ. Wʊn ma kpɛ̃n tɩ yi na wʊ nyɛrɛ bʊ̃diir. ¹⁰Nãnyie ma wa naa ɩka wʊ wa ju, na wʊ kʊ, tɩ sɔ̃ɔ bar. Maa wa naa ka ban nyɛ nyɛvʊr, na ba nyɛ wʊ tɩ põn bar.

¹¹“Maa lɛ a pɛchiin sʊ̃, a pɛchiin sʊ̃ sɔɔn kpi a wʊ piir ’yɔ̃ɔ. ¹²A pɛchinɛ ’lɔ ban yara, waa so a piir ɛ. ’Lɔ wa nyɛ gbõgboro na waara, wʊ ma tɛɛn a piir bar tɩ jo, ka a gbõgboro yɛ̃yɛl a piir tɩ nyɔɔr amɩne. ¹³Wʊ ma jon a lɛ an ɩ libie tʊ̃mɔ̃ lɛ wʊ tʊ̃nɔ̃, a piir yele ba bã wʊ ɛ.

¹⁴“Maa ɩ naa a pɛchiin sʊ̃, n bɔ̃ɔ naa a n piir, ka n piir mɩ bɔ̃ɔ ma. ¹⁵Nɩtãa lɛ a Sãa na bɔ̃ɔ ma ka n mɩ bɔ̃ɔ a Sãa, ɩn sɔɔn kpi a piir ’yɔ̃ɔ. ¹⁶N tara na piir amɩne na ba be a jɔɔ nyã pɔ ɛ, ɩn waan ba naa, ka ba mɩ wa chɛlɛ a n kɔkɔr, ka ba ɩ pɛgbul bʊ̃’yen na ba tara pɛchiin bʊ̃’yen. ¹⁷A n Sãa na nʊ̃ ma par nɩ nyã, n sɔɔ naa na kpi tɩ lɛ ir ɩ vʊr go. ¹⁸Nɩrɛ baa faara wʊ ɛ, tɩchɛ maa mãɛ lɛ sɔɔ na kpi. N tara na kpɛ̃ɔ na bar a nyɛvʊr naa lɛ tara kpɛ̃ɔ na de wʊ go. A nyã lɛ a n Sãa ’yɛr ma ɩka n ɩ.”

¹⁹A ’yɛr nyã lɛ vɛ̃ ka a Juu nɩbɛ ŋma dẽ dẽ. ²⁰Ka a ba yɔɔ ’yɛrɛ ɩka, “Sɩdɛɛr lɛ wʊ tara, na wʊ gele, bo ’yɔ̃ɔ yɩ chɛlɛ a lɛ wʊn ’yɛrɛ?” ²¹Tɩchɛ ka a bamɩne ’yɛrɛ, “A nyãna ba ɩ nɩrɛ na tara sɩdɛɛr ’yɛr ɛ, a sɩdɛɛr na tʊ̃ɔn yuo jɔ̃ɔ nɩbie ɔ?”

²²A ɩ naa uon ka ba maala a ba puorfʊ yir Pɔlfʊ lɔ̃ɔ di be a Jerusalɛm. ²³Ka Yesu be be a Nãaŋmɩn puorfʊ yir bɛchaar ãsʊɔ pɔ, na wʊ yʊɔrɔ a be ban bʊɔlɔ a Solomon Jɛ̃bɛr. ²⁴Be a Juu nɩbɛrɛ bamɩne ŋmaa jilʊ̃ wʊ sʊrɔ, “A baalfʊ nyã fʊn ’yɔ̃ɔ sɩ, dabor an wa baar? Ala ɩ fʊ̃ʊ lɛ ɩ a Nɩ-iraa ’lɔ, ’yɛr kʊ sɩ chãa pɔ.”

²⁵Ka a Yesu ’yɛr, “N dɔ̃ɔ ’yɛr yɩ, yɩn lɛ ba sɔɔ de ɛ. A nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ ɩn tʊ̃ nɩ a n Sãa yuor, ’yɛr naa n ’yɛr. ²⁶Tɩchɛ yɩn lɛ ba sɔɔ de ɛ, bojũu yaa ɩ a n piir ɛ. ²⁷A n piir ma chɛlɛ naa a n kɔkɔr, n bɔ̃ɔ ba naa ka ba ma turo ma. ²⁸N kʊ ban nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ. Ba kʊ̃ wɛ ɛ, nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ ba ’loo faa a n nũu pɔ ɛ. ²⁹A n Sãa ’lɔ na de ba kʊ ma, wʊ gar bomo a jaa. Nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ ba ’loo faa a n Sãa nũu pɔ ɛ. ³⁰Maa naa n Sãa jaa ɩn bʊ̃’yen.”

³¹Ka a Juu nɩbɛrɛ wob kʊsɩbɛ ɩka ba lɔb wʊ go. ³²Tɩchɛ ka a Yesu sʊʊr ba, “N tʊ̃n nɛ’maa tʊ̃yɔɔ yi a Sãa sɛ̃, buor sʊɔ ’yɔ̃ɔ yɩ pãa be lɔɔrɔ ma?”

³³Ka ba ’yɛr, “Saa lɔɔrɔ fʊ a anyã ãsʊɔ jaa ’yɔ̃ɔ ɛ, tɩ fʊn fere sɔ̃ɔnɔ̃ a Nãaŋmɩn yuor, tɩ mɩ ɩ nɩsaal.”

³⁴A Yesu ’yɛr ba, “A ba sɛb a yɩ Nɛɛ pɔ ɩka, ‘N ’yɛr naa ɩka, yɩ ɩn ŋmɩmɛ ɛ?’ (Yiel Gãn 82:6)³⁵Ala ɩ Nãaŋmɩn bʊɔl naa a bala a wʊ ’yɛr, na wa a ba sɛ̃, ŋmɩmɛ, Nãaŋmɩn sɛɛr ba be na wa sɔ̃ɔ ɛ. ³⁶Ŋmɩnɛ lɛ a ’lɔ a Sãa na kaa ir a wʊ bɔfʊ pɔ, na wʊ tʊ̃ ka a wɛr pɔ. Bo lɛ so ka yaa bara ma ɛ, bojũu n ’yɛr ɩka Nãaŋmɩn Bie lɛ n ɩ? ³⁷Yɩ taa sɔɔ de ma ɛ, ala ɩ n ba maala a lɛ a Sãa na maala ɛ. ³⁸Tɩchɛ ala ɩ n tʊ̃ naa, yɩn gba ba sɔɔ de ma ɛ, yɩ sɔɔ de a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃, yɩn bɔ̃ɔn a par ɩka a Sãa ben a n ’yɔ̃ɔ ka n mɩ be a Sãa ’yɔ̃ɔ.” ³⁹Ka ba lɛ bʊɔrɔ a wʊ nyɔɔfʊ go, tɩ chɛ ka wʊ fʊɔl yi.

⁴⁰Be lɛ a Yesu lɩɛb gɔ̃ɔ a Jordan man gɔ̃ɔn, a jie ’lɔ a Jɔɔn na dɔ̃ɔ suoro a nɩbɛ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ na wʊ jɛ̃ a be, ⁴¹ka nɩyɔɔ wa a wʊ sɛ̃ wa ’yɛrɛ, “Jɔɔn gba ba dɔ̃ɔ tʊ̃ nɛ ’maa tʊ̃mɔ̃ ɛ, a ala a jaa wʊn ’yɛr a daba nyã ’yɛr, ɩn yelmãɛ.” ⁴²Be lɛ a nɩyɔɔ sɔɔ de wʊ.

¹Daba ban bʊɔlɔ Lajarusɩ dɔ̃ɔ bɩɛrɛ, wʊ ɩn Mɛɛr nɩ Mata yɛdaba na ba kpɩɛrɛ a Betanɩ tẽe pɔ. ²A Mɛɛr nyã na dɔ̃ɔ kpaar a kãnyũu ’yɔ̃ɔ a Yesu tɩ de a wʊ jukɔɔl fɩɛl, a wʊ yɛdaba Lajarusɩ lɛ a nyã na bɩɛrɛ. ³Ka a yɛpɔbɔ tʊ̃ ’yɛr a Yesu, “Sɩ Soro, a fʊ baraa bɩɛrɛ naa.”

⁴Yesu na wõ a lɛ, a wʊ ’yɛr, “A baal nyã ba ɩ kũu baal ɛ, tɩ an wiil Nãaŋmɩn tɩɩr tɩ mɩ vɛ̃ ka Nãaŋmɩn Bie yuor yi.” ⁵Yesu nʊ̃n Mata nɩ a wʊ yɛbɛ nɩ a ba yɛdaba Lajarusɩ. ⁶Tɩchɛ wʊn wõ a Lajarusɩ baal tɩ na wʊ chɛnɛ jãnɛ a be wʊn be ber ayi.

⁷Tɩ pãa ’yɛr kʊ a wʊ poturbo, “Yɩ ɩ a sɩ lɩɛb chen a Judiya.”

⁸Tɩchɛ ka a poturbo ’yɛr, “Wiwile, daar yɛ̃ yɛ̃ nyãna ba lɛ a Juu nɩbɛrɛ ta bʊɔrɔ ɩka ba lɔb fʊ ɛ, tɩchɛ a fʊ lɛ chiine a be go?”

⁹Ka a Yesu ’yɛr kʊ ba, “A ba ɩ a bɩbir tara na a wʊ mɔ̃tɔ̃ɔ chaarfʊ sɔ̃ɔ ɛ? Nɩrɛ wa chiine a mɔ̃tɔ̃ɔ wʊ maa ŋme gbɛr ɛ, wʊ nyɛ naa a mɔ̃tɔ̃ɔ chãa. ¹⁰Bojũu ala ɩ tãsɔɔ lɛ wʊ chiine, wʊn ŋmen gbɛr, bojũu waa tara chãa ɛ.”

¹¹Wʊn wa ’yɛr a lɛ baar, wʊ ’yɛr kʊ ba, “A sɩ baraa Lajarusɩ gur naa, tɩchɛ ɩn chen tɩ sãɩ wʊ.”

¹²Ka a wʊ poturbo ’yɛr, “Sɩ Soro, ala ɩ wʊ gur naa, wʊn ir naa.” ¹³Yesu ’lɔ ’yɛr naa ɩka wʊ kpi naa, tɩchɛ ka a poturbo ’lɔ tɩɛr ɩka a gʊ̃ɔ sʊ̃ɔ lɛ wʊ ’yɛrɛ.

¹⁴Ala lɛ so a Yesu pãa ’yɛr ka a chaar ɩka, “Lajarusɩ kpi naa. ¹⁵A yɩ jũu, a nʊ̃mɔ̃ ma naa ɩn ba be be ɛ, ka yɩ na sɔɔ de ma. Tɩchɛ, yɩ ɩ a sɩ chen a wʊ sɛ̃.”

¹⁶A wʊ poturo ãsʊɔ ban bʊɔlɔ Tomasɩ na ba lɛ bʊɔlɔ wʊ Naa ’yɛr kʊ a bala na chɛ, “Yɩ ɩ a sɩ ’mataa chiin wʊ mɩ tɩ kpi.”

¹⁷Yesu na wa ta a be, wʊ nyɛn ka a ɩ ba ũu naa Lajarusɩ maal ber anaar. ¹⁸Betanɩ nɩ a Jerusalɛm mɩ ba jãa ɛ. ¹⁹Ka a Juu nɩbɛ yɔɔ chen ɩka ba tɩ puor a Mata nɩ a Mɛɛr a ba yɛdaba kuor. ²⁰Mata na wa wõ ɩka Yesu waara naa, wʊ yin tɩ tuor wʊ, tɩchɛ kaa Mɛɛr ’lɔ jãnɛ a yir.

²¹Be lɛ a Mata ’yɛr kʊ a Yesu, “N Soro, fʊ̃ʊ ta dɔ̃ɔ be ka, a n yɛdaba kʊ̃ naa kpi ɛ. ²²Tɩchɛ n bɔ̃ɔ naa pʊ̃pãanyã gba ɩka, bon jaa fʊn sʊɔr a Nãaŋmɩn sɛ̃, wʊn kʊ fʊ naa.”

²³A Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “A fʊ yɛdaba na ir naa a kũu pɔ ɩ vʊr.”

²⁴Be lɛ a Mata ’yɛr kʊ a Yesu, “N bɔ̃ɔn na wʊn na ir a kũn irfʊ daar, a ber baaraa sɔ̃ɔ.”

²⁵A Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Maa lɛ ɩ a kũu pɔ irfʊ, nɩ nyɛvʊr, nɩrɛ ’lɔ na sɔɔ de ma, ’lɔ kpi gba, tɩ wʊn tara na nyɛvʊr. ²⁶Nɩrɛ ’lɔ na ba kpi ɛ, tɩ na wʊ sɔɔ de ma, kʊ̃ lɛ kpi ɛ, fʊ sɔɔ naa a lɛ ɔ?”

²⁷Ka a Mata ’yɛr, “Ɔ̃ɔ, n Soro, n sɔɔn de ɩka fʊ̃ʊ lɛ ɩ a Nɩ-iraa na ɩ Nãaŋmɩn Bie, ’lɔn na wa ka a wɛr pɔ.”

²⁸Wʊn wa ’yɛr a lɛ baar wʊ lɩɛb kul tɩ bʊl ’yɛr kʊ a yɛbile Mɛɛr, “A wiwile ben ka tɩ sʊrɔ fʊ.” ²⁹A Mɛɛr na wa wõ a lɛ, ka wʊ vaa ir chen a Yesu sɛ̃. ³⁰Yesu ba kpɛ a tẽe pɔ sɛrɛ ɛ, tɩ chɛnɛ ara a be a Mata na tuor wʊ. ³¹A Juu nɩbɛ bala na wa a kuor puorfʊ jie be a Mɛɛr sɛ̃ a yir, na nyɛ a lɛ wʊn vaa ir yire, ka ba turo wʊ tɩɛr ɩka a yaa par lɛ wʊ chiine a kõn jie.

³²Mɛɛr na tɩ ta a jie nyɛ a Yesu a be, wʊ gbur dumo a Yesu niem tɩ ’yɛr, “N Soro, fʊ̃ʊ ta dɔ̃ɔ be ka, a n yɛdaba kʊ̃ naa kpi ɛ.”

³³Yesu na nyɛ a lɛ wʊn kõnõ ka a Juu nɩbɛ bala na bɩɛl wʊ mɩ kõnõ, nɩbaal kpɛ wʊ naa ka a suur nyɔɔ wʊ. ³⁴A wʊ sʊʊr ba, “Nyɩnɛ yɩ ũu wʊ?” Ka ba ’yɛr, “N Soro, wa nyɛ a jie.”

³⁵Ka Yesu kõ.

³⁶Ka a Juu nɩbɛ pãa ’yɛrɛ kʊrɔ taa, “Nyɛ lɛ wʊn nʊ̃ a Lajarusɩ.”

³⁷Tɩchɛ ka bamɩne pãa ’yɛr, “Wʊn dɔ̃ɔ yuo a jɔ̃ɔ nɩbie, kaa ɩ wʊ kʊ̃ naa tʊ̃ɔ vɛ̃ ka a Lajarusɩ ta kpi bɩɩ?”

³⁸Ka nɩbaal kpɛ a Yesu, ka wʊ tɔɔ ta a yaa par. Kʊsɩr bɔɔ lɛ, ka ba ’mɔɔ a kʊsɩr ãsʊɔ pɔɔ a nɛɛ. ³⁹A Yesu ’yɛr, “Yɩ bil a kʊsɩr bar.” Tɩchɛ a Mata an ɩ a wʊ yɛdaba lɛ kpi, ka wʊ ’yɛr, “N Soro, wʊn nyuro naa, ber anaar nɩ dɩna ban ũu wʊ.”

⁴⁰Ka Yesu ’yɛr, “N ba ’yɛr fʊ ɩka fʊ̃ʊ sɔɔ de, fʊn nyɛn Nãaŋmɩn tɩɩr ɛ?”

⁴¹Be lɛ ba bil a kʊsɩr bar, a Yesu kaa saaju tɩ ’yɛr, “N Sãa, fʊ son puorfʊ, fʊn wõ a n sʊɔrfʊ. ⁴²N bɔ̃ɔn naa fʊn wõnõ a n sʊɔrfʊ, tɩchɛ n ’yɛr naa ka a na sʊ̃ʊ a nɩbɛ banyãna na ara a ka, a ba sɔɔ de ɩka, fʊ̃ʊ lɛ tʊ̃ ma.”

⁴³Yesu na ’yɛr a nɩtɔ̃ wʊ bʊɔl kpɛ̃ɔ jaa, “Lajarusɩ, wa yi.” ⁴⁴Ka a kũu yi, ka a gbɛɛ naa nuur ban vil a fɔpɩɛl pɔɔ ka a fɔbaa mɩ pɔɔ a ju. A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ yaar a kũu fɔɔr bar wʊ ka wʊ chen.”

⁴⁵Ala lɛ so ka a Juu nɩbɛ bala na wa ɩka ba wa puor a Mɛɛr, nyɛn a lɛ a Yesu na ɩ, a ba sɔɔ wʊ. ⁴⁶Tɩchɛ ka a bamɩne chen a Faraseemɩne sɛ̃ tɩ man a lɛ a Yesu na maal. ⁴⁷Be lɛ a Faraseemɩne nɩ a bɔɔrlo nɩbɛrɛ bʊɔl taa lɔ̃ɔfʊ na ba ’yɛr, “Ŋmɩnɛ sɩn ɩ, a daba nyã na ben tʊ̃nɔ̃ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ a nɩtɔ̃? ⁴⁸Ala ɩ sɩn be bar wʊ ka wʊ maala lɛ, nɩrɛ jaa na sɔɔn a wʊ yele, a Worom nɩbɛ wa wõ a yele ban wa wɛl sɩ naa a jisʊ̃ nɩ a tẽe bar.”

⁴⁹Ka a ba ãsʊɔ ban bʊɔlɔ Kayafasɩ na ɩ a bɔɔrlo nɩkpɛ̃ɛ a yuon ’lɔ̃nɔ̃ ’yɛr, “Yaa tara tɩɛr jaa ɛ. ⁵⁰Yaa bɔ̃ɔ ɩka a sɛɛ naa ka nɩbʊ̃’yen na kpi kʊ a nɩyɔɔ gar a nɩyɔɔ ba jaa na wɛ ɛ.”

⁵¹A nyã ba yi a wʊ mãɛ sɛ̃ ka wʊ ’yɛr ɛ, tɩchɛ wʊn ɩ a bɔɔrlo nɩkpɛ̃ɛ a yuon ’lɔ, ala lɛ wʊ de nie dɔ̃ɔ ’yɛr ɩka a Yesu na kpin kʊ a Juu nɩbʊrɔ ba jaa. ⁵²A ba ɩ bala tɛɛ ɛ, tɩchɛ ka wʊ lɔ̃ɔ taa a Nãaŋmɩn bibiir bala na yɛ̃yɛl na wʊ maal ba a ba ɩ bʊ̃’yen. ⁵³An yi a daar ’lɔ̃nɔ̃ ba bʊɔrɔ na sɔr na kʊ a Yesu.

⁵⁴A lɛ juu Yesu ba lɛ yʊɔrɔ chãa pɔ a Juu nɩbɛ jie ɛ, tɩ chen jiyuo na gbʊr a mɔgɔ̃ɔ na wʊ tɩ kpɩɛrɛ a tẽbile ban bʊɔlɔ Eferɛm, be lɛ wʊ tɩ ’mataa jɛ̃n a wʊ poturbo.

⁵⁵A Juu nɩbɛ Gõl Bar Difʊ gbʊr naa, ka ba yɔɔ yi a tẽbil do a Jerusalɛm tɩ pɔlɔ a ba mãɛ chɛlɛ nɩ a bɩbir. ⁵⁶Ba kaara na bʊɔrɔ a Yesu a be a Nãaŋmɩn puorfʊ yir, sʊrɔ taa, “Ŋmɩnɛ yɩ tɩɛr, wʊn wa naa a lɔ̃ɔfʊ jie bɩɩ?” ⁵⁷Tɩchɛ ka a bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Faraseemɩne ’yɛr, “Nɩrɛ jaa wa bɔ̃ɔ a jie a Yesu na be, wʊ ’yɛr ka ba tɩ nyɔɔ wʊ.”

¹A chɛn ber ayʊɔb ka a Gõl Bar Difʊ bɩbir ta. Yesu chen a Betanɩ na ɩ a Lajarusɩ ’lɔ na kpi ka wʊ sãɩ kpɩɛrɛ. ²Ba maal bʊ̃diir kʊ wʊ a be, ka a Mata põnõ a bʊ̃diir. Lajarusɩ pʊɔ naa a nɩbɛ bala na lɔ̃ɔ jɛ̃n Yesu a bʊ̃diir jie. ³Be lɛ Mɛɛr de kãnyũu vɩla daa na ɩ tuo wa pʊr ’yɔ̃ɔ a Yesu gbɛɛ pɔ, tɩ lɩɛb a jukɔɔl fɩɛlɛ nɩ ka a nyũu de a yir wʊ jaa.

⁴Tɩchɛ a wʊ poturo ãsʊɔ ban bʊɔlɔ Judas na yi a Isɩkariyot, ’lɔ lɛ na wa gar ’yɔ̃ɔ a Yesu sʊʊr, ⁵“Bo lɛ so ka baa da a kãnyũu nyãna ɛ, a libie na tãn nɩrɛ yuon gbul sãyar na ba de kʊ nɔ̃n dẽme ɛ?” ⁶A nɔ̃n dẽme yele ba bã wʊ ɛ, bojũu nãnyie lɛ wʊ ɩ an ɩ ’lɔ lɛ tara a ba libie wʊɔ, na wʊ ma juro a ala ban ’yɔ̃ɔ a be sʊ̃nɔ̃ nɩ wʊ mãɛ.

⁷A Yesu ’yɛr, “Bar a pɔɔ jaa jomm, wʊ bin a kãnyũu nyãna gun a n ũufʊ bɩbir. ⁸A nɔ̃n dẽme na ben a yɩ sɛ̃ bɩbir jaa, tɩchɛ maa kʊ̃ be a yɩ sɛ̃ bɩbir jaa ɛ.”

⁹A Juu yɔɔ jie na wõ ɩka Yesu be naa a Betanɩ, ba wa naa a ba ɩ a ’lɔ tɛɛ ’yɔ̃ɔ ɛ, tɩchɛ ba bʊɔrɔ na ɩka ba nyɛ a Lajarusɩ ’lɔ wʊn sãɩ a kũu pɔ, ka wʊ ir ɩ vʊr. ¹⁰A lɛ ’yɔ̃ɔ, a bɔɔrlo nɩbɛrɛ mɩ guoro nɩ taa ɩka ba mɩn kʊ naa a Lajarusɩ. ¹¹A wʊ jũu lɛ a Juu nɩbɛ yɔɔ jie tɔr a ba nɩbɛrɛ wiilfʊ tɩ sɔɔrɔ a Yesu.

¹²Wɛr na wa chaar, a nɩyɔɔ bala na wa a Gõl Bar Difʊ jie, wõ naa ɩka Yesu ben a sɔr pɔ waara a Jerusalɛm. ¹³Ba ’mɛl bɛ vaɩ yi tuoro nɩ wʊ pãa chɩlɛ gɔ̃nɔ̃, “Yãan yooo, Nãaŋmɩn wʊ sʊ̃ʊ a ’lɔ wʊn tʊ̃. (Yiel Gãn 118:25, 26) Nãaŋmɩn wʊ sʊ̃ʊ a ’lɔ na ɩ a Isɩral nãa.” ¹⁴Yesu nyɛn a bʊ̃pɔl na wʊ do jãnɛ nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, ¹⁵“A yɩn Jerusalɛm nɩbɛ, yɩ ta joro dãbãɛ ɛ, Yɩ nyɛ a yɩ nãa na do bʊ̃pɔl waara nɩ.” (Jekariya 9:9)

¹⁶A wʊ poturbo ba dɔ̃ɔ bɔ̃ɔ a anyãna a jaa par ɛ, tɩ a Yesu na wa ir ɩ vʊr, ba tɩɛr yuo ɩka anyãna lɛ ba dɔ̃ɔ sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ a wʊ ’yɔ̃ɔ ka ba mɩ maal a lɛ kʊ wʊ.

¹⁷A nɩyɔɔ bala na dɔ̃ɔ be a wʊ sɛ̃ na ba nyɛ a lɛ wʊn bʊɔl a Lajarusɩ ka wʊ yi a yaa pɔ ɩ vʊr, ba chɛnɛ na mana kʊrɔ a nɩbɛ. ¹⁸Ala lɛ so ka a nɩyɔɔ yi tuoro wʊ, bojũu ba wõ naa ɩka wʊ tʊ̃n nɛ’maa tʊ̃mɔ̃. ¹⁹Be lɛ ka a Faraseemɩne pãa ’yɛrɛ kʊrɔ taa, “Yɩ nyɛ, saa lɛ tʊɔrɔ bon jaa maala ɛ. Nyɛ, a nɩbɛ ba jaa ben turo wʊ.”

²⁰A nɩbɛ bamɩne mɩ na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, pʊɔ naa bala na do a puorfʊ jie a Jerusalɛm a Gõl Bar Difʊ sɔ̃ɔ. ²¹Ba chen a Filip na yi a Betɩsaida na be a Galilee wɛr pɔ sɛ̃ tɩ ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ, sɩ bʊɔrɔ naa ɩka sɩ nyɛ a Yesu.” ²²Filip chen tɩ ’yɛr kʊ Andiru ka ba ’mataa chen tɩ ’yɛr a Yesu.

²³A Yesu ’yɛr ba, “A sɔ̃ɔ ta naa ka Nãaŋmɩn na kʊ a Nɩsaal Bie tɩɩr. ²⁴Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, chibir baa ũu tẽe ɛ, wʊn chɛnɛ na ɩ a chibir bʊ̃’yen. Tɩchɛ ’lɔ wa lo tẽe kpi, wʊ ma dɔɔn chibiyɔɔ. ²⁵Nɩrɛ ’lɔ na nʊ̃ a wʊ nyɛvʊr na bɔr wʊ naa, tɩchɛ ’lɔ na ’laar a wʊ nyɛvʊr a wɛr nyã pɔ, wʊn tara na a nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ. ²⁶Ala ɩ ãsʊɔ jaa bʊɔrɔ naa ɩka wʊ sʊ̃ʊ ma tʊ̃, wʊ turo ma, jie jaa ɩn be a nɩrɛ ’lɔ na sʊ̃nɔ̃ ma tʊ̃nɔ̃ mɩ na ben be. Ka a n Sãa ’yɔ̃ɔnɔ̃ a ’lɔ na sʊ̃nɔ̃ ma tʊ̃nɔ̃.

²⁷“Pʊ̃pãanyã, n pʊɔ sɔ̃ɔ naa, tɩ n ’yɛr bo? N ’yɛr ɩka a Sãa wʊ faa ma a sɔ̃ɔ nyãna pɔ bɩɩ? Kai, a sɔ̃ɔ nyãna ’yɔ̃ɔ lɛ n wa. ²⁸Sãa, kʊ a fʊ yuor tɩɩr.” Be lɛ a kɔkɔr pãa ’yɛr yi saaju, “N dɔ̃ɔ kʊ wʊ a tɩɩr, ɩn lɛ kʊ wʊ naa a tɩɩr go.” ²⁹Ka a nɩyɔɔ bala na ara a be wõ naa na ba ’yɛr, saa lɛ tãna, ka bamɩne mɩ ’yɛr malaka ãsʊɔ lɛ ’yɛrɛ nɩ wʊ.

³⁰A Yesu ’yɛr ba, “A ba ɩ maa ’yɔ̃ɔ lɛ a kɔkɔr ’yɛr ɛ, tɩ yɩn ’yɔ̃ɔ lɛ. ³¹Pʊ̃pãanyã a sɔ̃ɔ ta naa ka a wɛr nyã ’yɛr na tɔɔr. Pʊ̃pãanyã, ban ir naa wɛr nyã nãa Satan bar. ³²Tɩchɛ maa, bala wa ’mɔɔ ma a saaju, ɩn tɔɔn nɩbɛ ba jaa waan a n sɛ̃.” ³³Wʊ ’yɛr a lɛ na wʊ wiil kũu ’lɔ tɔ wʊn na kpi.

³⁴Ka a nɩyɔɔ bala ’yɛr, “Sɩ wõn yi a Nɛɛ pɔ ɩka, a Nɩ-iraa naa ’lɔ na ben be kpo kpo, tɩ ŋmɩnɛ a ɩ a fʊ ’yɛr ɩka ban ’mɔɔn a Nɩsaal Bie a saaju? An lɛ a Nɩsaal Bie ’lɔ?”

³⁵A Yesu pãa ’yɛr ba, “Ber bãlãa lɛ a chãa na be a yɩ sɛ̃, yɩ chiine a chãa pɔ wʊn chɛnɛ be be ka a libe taa pɔɔ yɩ ɛ. Nɩrɛ na be libe pɔ ba bɔ̃ɔ a jie wʊn chiine ɛ. ³⁶Yɩ sɔɔ de a chãa, yɩn chɛnɛ tara wʊ na yɩ tʊ̃ɔ ɩ a chãa bibiir.” Yesu na wa ’yɛr a lɛ baar, wʊ yin chen a baa nyɛ wʊ ɛ.

³⁷Yesu gba, wʊn tʊ̃ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ a ba sɛ̃, tɩ baa chɛnɛ sɔɔ de wʊ ɛ. ³⁸Ka a Isaiya ’yɛr ɩ yelmãɛ. Lɛ wʊn ’yɛr a kõr jaa, “Sɩ Soro an lɛ sɔɔ de a sɩ ’yɛr, an lɛ a Soro mɩ wiil a wʊ kpɛ̃ɔ?” (Isaiya 53:1)

³⁹Ban ba tʊɔrɔ sɔɔrɔ ɛ, bojũu a Isaiya ’yɛr jie ãsʊɔ, ⁴⁰“Wʊ jɔ̃ɔn a ba nɩbie bar. Na wʊ pɔɔ a ba tɩɛr bar, baa lɛ nyɛrɛ ɛ. Ba kʊ̃ mɩ lɛ bɔ̃ɔ a par a ba tɩɛr pɔ ɛ, na ba lɩɛb wa a n sɛ̃ ka n sãa ba ɛ.” (Isaiya 6:10)⁴¹Isaiya ’yɛr naa nɩtɔ̃, bojũu wʊ dɔ̃ɔ nyɛ a Yesu tɩɩr na wʊ ’yɛrɛ a wʊ ’yɛr.

⁴²An sɔɔ be a lɛ tɩ nɩbɛrɛ yɔɔ bamɩne sɔɔn de wʊ. Tɩchɛ a Faraseemɩne dãbãɛ jũu baa ’lara ’yɛrɛ ɛ, ka ba taa dii ba bar a ba lɔ̃ɔfʊ jie ɛ. ⁴³Bojũu ba nʊ̃n nɩrɛ pɛɛfʊ gar Nãaŋmɩn pɛɛfʊ.

⁴⁴Be lɛ a Yesu ’yɛr kpɛ̃ɔ jaa, “Nɩrɛ ’lɔ na sɔɔ de ma a ba ɩ maa tɛɛ lɛ wʊ sɔɔ de ɛ, tɩchɛ wʊ sɔɔn de a ’lɔ na tʊ̃ ma. ⁴⁵Nɩrɛ ’lɔ na nyɛ ma mɩ nyɛn a ’lɔ na tʊ̃ ma. ⁴⁶N wan a wɛr pɔ nɩtãa chãa, ka nɩrɛ ’lɔ na sɔɔ de ma kʊ̃ lɛ be libe pɔ ɛ.

⁴⁷“A nɩrɛ ’lɔ na wõ a n ’yɛr, tɩ na waa tu ɛ, n kʊ̃ tɔɔr a wʊ ’yɛr ɛ. N ba wa ɩka n wa tɔɔr a wɛr ’yɛr ɛ, tɩ n wa faa wʊ. ⁴⁸A ’yɛr tɔɔrɔ ben be, nɩrɛ ’lɔ na tɔr ma na waa de a n ’yɛr bie ɛ, a ’yɛr ’lɔ̃nɔ̃ nɩ wʊ ju ɩn ’yɛr lɛ na ’yɔ̃ɔ wʊ a ’yɛr a ber baaraa daar. ⁴⁹N ba ’yɛrɛ n mãɛ ’yɛr ɛ, tɩchɛ n ’yɛr naa a lɛ a Sãa na tʊ̃ ma ’yɛr ma ɩka n ’yɛr. ⁵⁰N bɔ̃ɔ naa ɩka a wʊ ’yɛr kʊrɔ na nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ. Ala lɛ so ka n ’yɛr yɩ a lɛ nɛ a Sãa na ’yɛr.”

¹A kʊ̃ lɛ kor ɛ, tɩ a Gõl Bar Difʊ ta, Yesu bɔ̃ɔn naa ɩka a wʊ bɩbir vɩɛ naa ka wʊn yi ka a wɛr nyã pɔ lɩɛb chen a Sãa sɛ̃. Wʊ nʊ̃ naa bala na ɩ a wʊ tʊɔr a wɛr nyã pɔ, wʊ nʊ̃ ban tɩ tãn a wʊ kũu.

²Ba põn a jãanʊɔr bʊ̃diir, ka a ɩ tɩɩ de nie kpɛ Judas na ɩ Simon na yi Isɩkariyot bidaba ka wʊ tɩ gar ’yɔ̃ɔ a Yesu. ³Yesu bɔ̃ɔn naa ɩka a Sãa den bomo a jaa ’yɔ̃ɔ a wʊ nũu pɔ, an ɩ a Nãaŋmɩn sɛ̃ lɛ wʊ yi na wʊ lɛ lɩɛb chiine a wʊ sɛ̃. ⁴Be lɛ wʊ bar a bʊ̃diir tɩ ir na wʊ yaa a fuu bar tɩ de fɔfɩɛlaa sɛ a sɩɛ pɔ. ⁵Na wʊ pʊr kʊ̃ɔ ’yɔ̃ɔ la’yɛlma pɔ piel pɛɛrɛ a wʊ poturbo gbɛɛ tɩ ma fɩɛl a fɔfɩɛlaa ’lɔ wʊn sɛ a sɩɛ pɔ bar.

⁶Wʊn wa ta a Simon Pita ka wʊ ’yɛr, “N Soro, fʊ̃ʊ lɛ na pɛɛ a maa gbɛɛ ɔ?”

⁷A Yesu ’yɛr wʊ, “Faa bɔ̃ɔ a lɛ ɩn ɩrɛ a pʊ̃pãanyã ɛ, tɩchɛ fʊn wa bɔ̃ɔn daar kɔ̃ɔ.”

⁸Ka a Pita ’yɛr, “Kai, faa be na wa pɛɛ a n gbɛɛ ɛ.” A Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Maa ba pɛɛ a fʊ gbɛɛ ɛ, saa lɛ be taa ɛ.”

⁹Ka Simon Pita pãa ’yɛr, “N Soro ala be lɛ, a ta ɩ a gbɛɛ tɛɛ ɛ, pɛɛ a nuur nɩ a ju mɩ.”

¹⁰A Yesu ’yɛr, “Nɩrɛ na so kʊ̃ɔ baar gbɛɛ tɛɛ lɛ wʊ ma wa pɛɛ, a wʊ ãgãn wʊ jaa yi naa. A yɩn mɩ yi naa an ba ɩ yɩ jaa lɛ ɛ.” ¹¹Yesu bɔ̃ɔn a lɔn na gar ’yɔ̃ɔ wʊ, ala lɛ so ka wʊ ’yɛr ɩka a ba ɩ ba jaa lɛ yi ɛ.

¹²Wʊn wa pɛɛ a ba jaa gbɛɛ baar, wʊ lɛ den a fuu su tɩ jãnɛ nɩ a wʊ jie, tɩ sʊʊr ba, “Yɩ bɔ̃ɔn a nɩtɔ̃ ɩn ɩ par ɔ? ¹³Yɩ ma bʊɔl ma naa Wiwile bɩɩ Soro, yelmãɛ yɩ ’yɛr an ɩ a lɛ n ɩ. ¹⁴Ala ɩ maa na ɩ a yɩ Soro nɩ a yɩ Wiwile pɛɛn a yɩ gbɛɛ, yɩ mɩ pɛɛrɛ taa gbɛɛ. ¹⁵N maal wiil yɩ ɩka yɩ maala a lɛ ɩn ɩ kʊ yɩ. ¹⁶Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, gbãgbaa ba ɩ kpɛ̃ɛ gar a wʊ soro ɛ. Tʊ̃tʊ̃nɔ̃ mɩ ba ɩ kpɛ̃ɛ gar a ’lɔ na tʊ̃ wʊ ɛ. ¹⁷Pʊ̃pãanyã yɩn bɔ̃ɔ a anyãna, an ɩn sʊ̃ʊfʊ ala ɩ yɩ ɩrɛ yaa naa.

¹⁸“Yɩ jaa ba lɛ n ’yɛrɛ ɛ, n bɔ̃ɔ naa a bala ɩn ir. Tɩchɛ lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ na ɩ naa a lɛ an sɛb, ‘A ’lɔ ɩn lɔ̃ɔ dire nɩ na lɩɛb ɩ ma bier.’ (Yiel Gãn 41:9)

¹⁹“N ’yɛr yɩn a pʊ̃pãanyã tɩchɛ ka a ba ta sɛrɛ ɛ, ala wa ta ka yɩ sɔɔ de ma ɩka Maa lɛ. ²⁰Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ ’lɔ na sɔɔ de a ’lɔ ɩn tʊ̃, maa lɛ wʊ sɔɔ de. Nɩrɛ ’lɔ mɩ na sɔɔ de ma mɩ sɔɔn de a ’lɔ na tʊ̃ ma.”

²¹Yesu na ’yɛr a nɩtɔ̃ baar a wʊ pʊɔ sɔ̃ɔ naa ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, a yɩ ãsʊɔ na tɩ gar ’yɔ̃ɔ ma.”

²²Ka a poturbo kaara taa bʊɔrɔ ɩka ba bɔ̃ɔ a buor sɔɔ wʊn ’yɛrɛ. ²³A Yesu poturo ãsʊɔ wʊn nʊ̃ na jɛ̃ gbɛb wʊ, ²⁴’lɔ lɛ a Simon Pita ’lɩɩr ’yɛr, “Sʊʊr wʊ kaa, an lɛ wʊ ’yɛrɛ?”

²⁵Ka a poturo ’lɔ dɩɛl a Yesu tɩ sʊʊr wʊ, “N Soro, an lɛ fʊ ’yɛrɛ?”

²⁶A Yesu ’yɛr, “A ’lɔ ɩn na ŋmaa a paanʊ̃ɔ suun a jɩɛr kʊ, ’lɔ lɛ.” Wʊ ŋmaa naa a paanʊ̃ɔ suun a jɩɛr de kʊ a Judas na yi Isɩkariyot na ɩ Simon bie. ²⁷Judas na ’wɔb a paanʊ̃ɔ baar ka Satan kpɛ wʊ. Ka Yesu ’yɛr wʊ, “A lɛ fʊn bʊɔrɔ ɩka fʊ maal, pɔɔ fɔɔ maal.” ²⁸Tɩchɛ a bala na be a bʊ̃diir jie, ãsʊɔ jaa ba bɔ̃ɔ a par a lɛ Yesu na ’yɛr kʊ wʊ ɛ. ²⁹An ɩ a Judas lɛ tara a ba libie wʊɔ, ka bamɩne tɩɛr ɩka Yesu tɔ̃ɔ ’yɛrɛ wʊ ɩka wʊ da bon kɔ̃ɔ waan a ba wa maal a lɔ̃ɔ di jie bɩɩ wʊ kʊ nɔ̃n dẽme bon kɔ̃ɔ. ³⁰A lɛ a Judas na wa de a paanʊ̃ɔ baar wʊ yi naa, tãsɔɔ mɩ lɛ.

³¹Wʊn wa yi baar, Yesu ’yɛr naa, “Pʊ̃pãanyã maa Nɩsaal Bie nyɛn tɩɩr ka Nãaŋmɩn mɩ nyɛ tɩɩr tu a wʊ ’yɔ̃ɔ. ³²Ala ɩ Nãaŋmɩn nyɛn tɩɩr tu a wʊ ’yɔ̃ɔ, Nãaŋmɩn na kʊ naa a Bie tɩɩr, wʊn maal naa lɛ ajienaa.

³³“N bibiir, n kʊ̃ lɛ be a yɩ sɛ̃ kor ɛ. Yɩn wa yʊɔrɔ na bʊɔrɔ ma tɩ a lɛ ɩn ’yɛr kʊ a Juu nɩbɛ, lɛ mɩ lɛ n ’yɛr kʊ yɩ a pʊ̃pãanyã. A jie ’lɔ ɩn chiine yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wa be ɛ.

³⁴“Bin paalaa lɛ n kʊrɔ yɩ, yɩ nʊ̃ taa nɩtãa lɛ ɩn nʊ̃ yɩ. Yɩ mɩ nʊ̃ taa. ³⁵Yɩn wa nʊ̃ taa, nɩbɛ ba jaa na bɔ̃ɔn naa ɩka yɩn lɛ ɩ a n poturbo.”

³⁶Ka a Simon Pita sʊʊr wʊ, “N Soro, nyɩnɛ fʊ chiine?” A Yesu ’yɛr, “A jie ɩn chiine, fʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ tu a pʊ̃pãanyã ɛ, tɩchɛ daar kɔ̃ɔ fʊn tu naa.”

³⁷Ka a Pita sʊʊr wʊ, “N Soro, bo lɛ so ka n kʊ̃ tʊ̃ɔ tu fʊ a pʊ̃pãanyã ɛ? Ɩn sɔɔn kpi a fʊ jũu?”

³⁸A Yesu ’yɛr wʊ, “Fʊn sɔɔn kpi kʊ ma? Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ ɩka nɔraa kʊ̃ kõ sɛrɛ ɛ, tɩ fʊ chiir gbɛɛ ata ɩka faa bɔ̃ɔ ma ɛ.”

¹Yesu ’yɛr kʊ a poturbo, “Yɩ ta vɛ̃ ka a yɩ pʊtɩɛr vavire ɛ, yɩ sɔɔ de Nãaŋmɩn na yɩ mɩ sɔɔ de ma. ²De yɔɔ be na a n Sãa yir, ala ba ta ɩ lɛ ɛ, n kʊ̃ naa ’yɛr kʊ yɩ ɛ. N chiine naa na tɩ chɔɔr a jie kʊ yɩ. ³Maa wa chen tɩ chɔɔr a jie baar, ɩn lɩɛb wa de yɩ ka yɩ tɩ be a n sɛ̃, ka yɩ mɩ tɩ be a jie ’lɔ ɩn be. ⁴Yɩ bɔ̃ɔn a jie ’lɔ ɩn chiine sɔr.”

⁵Ka Tomasɩ sʊʊr wʊ, “N Soro, sɩn ba bɔ̃ɔ a jie fʊn chiine ɛ, ŋmɩnɛ sɩn ɩrɛ wa bɔ̃ɔ a sɔr?”

⁶A Yesu ’yɛr, “Maa lɛ a sɔr, a yelmãɛ, nɩ a nyɛvʊr. Nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ chen a Sãa sɛ̃, na waa tu a n jie ɛ. ⁷Ala ɩ yɩ bɔ̃ɔ ma naa, yɩn bɔ̃ɔn a Sãa mɩ. An be yi a dɩna yɩ bɔ̃ɔ wʊ naa, na yɩ nyɛ wʊ mɩ.”

⁸Ka Filip ’yɛr, “N Soro, wiil sɩ a Sãa a lɛ na sɛɛ sɩ naa.”

⁹A Yesu ’yɛr, “Filip, a mɔ̃ faa bɔ̃ɔ ma ɔ, a kõr jaa ɩn be a yɩ sɛ̃? Nɩrɛ ’lɔ jaa na nyɛ ma nyɛn a Sãa. Ŋmɩnɛ fʊ ’yɛr ɩka n wiil yɩ a Sãa? ¹⁰Faa sɔɔ de ɩka n ben a Sãa ’yɔ̃ɔ ka a Sãa mɩ be a n ’yɔ̃ɔ ɛ? A ’yɛrbie ala ɩn ’yɛr kʊ yɩ a ba ɩ maa mãɛ ’yɛr ɛ, tɩ a Sãa na be a n ’yɔ̃ɔ lɛ tʊ̃nɔ̃ a wʊ tʊ̃mɔ̃. ¹¹Yɩ sɔɔ de a lɛ ɩn ’yɛr ɩka n be naa a Sãa ’yɔ̃ɔ ka a Sãa mɩ be a n ’yɔ̃ɔ, bɩɩ yɩ sɔɔ de a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ ala. ¹²Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, nɩrɛ ’lɔ jaa na sɔɔ de ma, wʊn tʊ̃nɔ̃ naa a tʊ̃mɔ̃ ala ɩn tʊ̃nɔ̃. Wʊn tʊ̃n tʊ̃bɛrɛ gar anyãna, bojũu n chiine naa a Sãa sɛ̃. ¹³Bon jaa yɩn de a yuor sʊɔr, ɩn maal wʊn kʊ yɩ, ka a Sãa nyɛ tɩɩr tu a Bie ’yɔ̃ɔ. ¹⁴Yɩ de a n yuor sʊɔr ma bon jaa, ɩn maal wʊ naa.

¹⁵“Ala ɩ yɩ nʊ̃ ma naa, yɩn tu naa a lɛ ɩn ’yɛr. ¹⁶Ka n sʊɔr a Sãa ka wʊ kʊ yɩ a Sʊ̃nɔ̃ ãsʊɔ, ka wʊ be a yɩ sɛ̃ jaa kpo kpo. ¹⁷A yelmãɛ Sɩɛ ’lɔ, a wɛr nɩbɛ na kʊ̃ tʊ̃ɔ de wʊ ɛ, bojũu baa nyɛ wʊ ɛ, bɩɩ bɔ̃ɔ wʊ ɛ. Tɩchɛ yɩn ’lɔ bɔ̃ɔ wʊ naa an ɩ wʊ kpɩɛrɛ naa a yɩ sɛ̃, na wʊn be a yɩ ’yɔ̃ɔ. ¹⁸N kʊ̃ bar yɩ nɩtãa kpɩɩr ɛ, ɩn lɩɛb wa a yɩ sɛ̃. ¹⁹A chɛn bãlãa a wɛr nɩbɛ kʊ̃ lɛ nyɛ ma go ɛ, tɩchɛ yɩn ’lɔ na nyɛ ma naa. Bojũu ɩn tara na nyɛvʊr ka yɩn mɩ na a nyɛvʊr. ²⁰A bɩbir ’lɔ wa vɩɛ, yɩn bɔ̃ɔ ɩka n be naa a n Sãa ’yɔ̃ɔ, ka yɩ mɩ be a n ’yɔ̃ɔ, ka n mɩ be a yɩ ’yɔ̃ɔ. ²¹Nɩrɛ ’lɔ jaa na de a n ’yɛr na wʊ turo, ’lɔ lɛ ɩ nɩrɛ ’lɔ na nʊ̃ ma. ’Lɔ jaa mɩ na nʊ̃ ma, a n Sãa mɩ na nʊ̃ wʊ naa, ka maa mɩ nʊ̃ a nɩnyɩnɛ, naa wiil wʊ a n mãɛ.”

²²Be lɛ ka a Judas, a ba ɩ a Judas ’lɔ na yi a Isɩkariyot ɛ, ’lɔ lɛ ’yɛr, “Tɩchɛ, n Soro bo lɛ so ka fʊ wiil a fʊ mãɛ kʊ sɩ, tɩ na faa wile a fʊ mãɛ kʊrɔ a wɛr nɩbɛ ɛ.”

²³A Yesu ’yɛr, “Ala ɩ ãsʊɔ jaa nʊ̃ ma naa, wʊn turo naa a n wiilfʊ. A n Sãa na nʊ̃ wʊ naa, ka sɩ wa be a wʊ sɛ̃. ²⁴Nɩrɛ ’lɔ na ba nʊ̃ ma ɛ, wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ tu a n wiilfʊ ɛ. A ’yɛrbie anyãna yɩn wõ ba ɩ maa mãɛ ’yɛr ɛ, a yin a Sãa na tʊ̃ ma sɛ̃.

²⁵“A anyãna a jaa lɛ n ’yɛr kʊ yɩ, ɩn chɛnɛ be a yɩ sɛ̃. ²⁶Tɩchɛ a Sʊ̃nɔ̃ ’lɔ na ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ, ’lɔ lɛ a Sãa na tʊ̃n a n yuor. Wʊn wiil yɩ naa a yele a jaa, na wʊ mɩ jɛɔ yɩ ala a jaa ɩn dɔ̃ɔ ’yɛr yɩ. ²⁷Nyã’maar pɔ lɛ n bar yɩ, a maa mãɛ nyã’maar lɛ n bar kʊ yɩ. N ba kʊ yɩ nɩtãa lɛ a wɛr nɩbɛ na ma kʊ ɛ. Yɩ ta vɛ̃ ka yɩ tɩɛr vavire ɛ, ka yɩ joro dãbãɛ ɛ.

²⁸“Yɩ wõn a lɛ ɩn ’yɛr ɩka n chiine naa tɩ ɩn lɩɛb wa a yɩ sɛ̃. Ala ɩ yɩ ta nʊ̃ ma naa, yɩ pʊɔ naa pɛl naa ɩn chiine a Sãa sɛ̃ an ɩ a n Sãa lɛ bɛrma gar ma. ²⁹N den nie ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, tɩchɛ ka a na wa ɩ, ala wa ɩ, yɩn sɔɔn de. ³⁰Maa nɩ yɩn kʊ̃ lɛ ’yɛr kor ɛ, bojũu a wɛr nyã nãa Satan waara naa, tɩ waa tara kpɛ̃ɔ a n ’yɔ̃ɔ ɛ. ³¹Tɩchɛ a wɛr nɩbɛ na bɔ̃ɔn ɩka n nʊ̃ naa n Sãa naa maal a lɛ nɛ a n Sãa na ’yɔ̃ɔ ma. Yɩ ir a sɩ chen.”

¹A Yesu ’yɛr, “Maa lɛ ɩ a tɩwɔ̃n sʊ̃ ka a n Sãa mɩ ɩ a tɩkaara. ²Wʊ ma ŋman a wilsɩ ala na be a n ’yɔ̃ɔ tɩ ba wɔ̃nɔ̃ ɛ. A wilsɩ ala mɩ na wɔ̃nɔ̃, wʊ ma chɔɔr ’mɛl bar ka a wɔ̃ yɔɔ. ³Yɩn ’lɔ, a ’yɛr ɩn ’yɛr kʊ yɩ chɔɔr yɩ naa. ⁴Yɩ mar a n ’yɔ̃ɔ, ka n mɩ mar a yɩ ’yɔ̃ɔ. Wile jaa kʊ̃ wɔ̃ wɔ̃mɔ̃ a wʊ mãɛ ɛ, ka waa mar a tɩwɔ̃naa ’yɔ̃ɔ ɛ. Yɩn mɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wɔ̃mɔ̃ wɔ̃ ɛ. Yɩn mɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ wɔ̃mɔ̃ wɔ̃ ɛ, ka yaa mar a n ’yɔ̃ɔ ɛ.

⁵“Maa lɛ ɩ a tɩɛ, yɩn mɩ lɛ a wilsɩ, ala ɩ nɩrɛ be naa a n ’yɔ̃ɔ ka n mɩ be a wʊ ’yɔ̃ɔ, wʊn wɔ̃n wɔ̃mɔ̃ yɔɔ. Maa ba be a yɩ sɛ̃ ɛ, yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ bon jaa ɩ ɛ. ⁶Ala ɩ ãsʊɔ jaa ba be a n ’yɔ̃ɔ ɛ, wʊ nyɛntãan a wile ban lɔb bar ka wʊ ko. Ba ma wob a wilbie anyãna lɔb ’yɔ̃ɔ bũu pɔ ka a di. ⁷Ala ɩ yɩ be naa a n ’yɔ̃ɔ, ka a n ’yɛr be a yɩ ’yɔ̃ɔ, yɩ sʊɔr bon jaa yɩn bʊɔrɔ, yɩn nyɛ naa. ⁸A nyã lɛ ɩ a n Sãa tɩɩr yɩn wa wɔ̃nɔ̃ wɔ̃mɔ̃ yɔɔ, a mɩ nɩ wiil naa ɩka yɩ ɩ naa n poturbo.

⁹“Lɛ a Sãa na nʊ̃ ma, lɛ mɩ lɛ n nʊ̃ yɩ. Yɩ ara a n nʊ̃fʊ pɔ. ¹⁰Ala ɩ yɩ tu naa a lɛ ɩn ’yɛr, yɩn be naa a n nʊ̃fʊ pɔ, nɩtãa lɛ ɩn tu a n Sãa ’yɛr naa be a wʊ nʊ̃fʊ pɔ. ¹¹A anyãna lɛ n ’yɛr kʊ yɩ ka n pʊpɛl be a yɩ sɛ̃, ka a yɩ chɩlfʊ mɩ sɛɛ. ¹²A n ’yɛr ɩn kʊrɔ yɩ nɩ nyã. Yɩ nʊ̃ taa nɩtãa lɛ ɩn nʊ̃ yɩ. ¹³A nʊ̃fʊ ’lɔ na gar a nʊ̃fʊ a jaa lɛ nɩrɛ na sɔɔ kpi kʊ a wʊ barmɩne. ¹⁴Yɩn lɛ ɩ a n barmɩne ala ɩ yɩ ɩrɛ naa a lɛ ɩn ’yɛr. ¹⁵N ba lɛ bʊɔlɔ yɩ gbãgbaar go ɛ, bojũu tʊ̃tʊ̃nɔ̃ ba bɔ̃ɔ lɛ a wʊ nɩkpɛ̃ɛ na ɩrɛ ɛ. N bʊɔlɔ yɩ naa n barmɩne, bojũu n ’yɛr yɩn a lɛ jaa ɩn wõ yi a n Sãa sɛ̃. ¹⁶Yɩn baa ir ma ɛ, tɩchɛ maa lɛ ir yɩ ɩka yɩ tɩ wɔ̃ wɔ̃mɔ̃, a wɔ̃mɔ̃ ala na kʊ̃ sɔ̃ɔ ɛ. A Sãa na pãa kʊ yɩ naa bon jaa yɩn sʊɔr a n yuor pɔ. ¹⁷A nyãna lɛ n ’yɛr ɩka, yɩ nʊ̃ taa.

¹⁸“Ala wa ɩ a wɛr nɩbɛ ’laar yɩ naa, yɩ bɔ̃ɔ ɩka ba dɔ̃ɔ de nie ’laar ma. ¹⁹Ala ɩ yɩ ta ɩ naa a wɛr nɩbɛ, a wɛr nɩbɛ naa nʊ̃ yɩ naa nɩtãa a wʊ bon. Yaa ɩ a wɛr nyã tʊɔr ɛ. Tɩchɛ an ɩ n oo yɩn ir a wɛr nɩbɛ pɔ, ala lɛ so a ba ’laar yɩ. ²⁰Yɩ tɩɛr tɔ a ’yɛr ’lɔ ɩn ’yɛr kʊ yɩ. Gbãgbaa ba ɩ kpɛ̃ɛ gar a wʊ soro ɛ. Ala ɩ ba ge ma naa, ba mɩ na ge yɩ naa. Ala ɩ ba tu naa a n wiilfʊ, ba mɩ a n tu naa a yɩ wiilfʊ mɩ. ²¹Ban maal yɩ naa a nɩtɔ̃nɔ̃ a n yuor jũu, bojũu baa bɔ̃ɔ a nɩrɛ ’lɔ na tʊ̃ ma ɛ. ²²Ala ɩ n ba ta wa ’yɛr ’yɛr kʊ ba ɛ, ba kʊ̃ naa tara yeldɛɛr ɛ, pʊ̃pãanyã baa tara a ba yeldɛɛr lɩɛb tunfʊ jie ɛ. ²³A ’lɔ na ’laar ma mɩ ’laara a n Sãa mɩ. ²⁴Maa ta ba tʊ̃tʊ̃mɔ̃ na ba sɔ̃ɔ nɩrɛ jaa na ba ɩ ɛ, ba kʊ̃ naa tara yeldɛɛr ɛ. Tɩchɛ pʊ̃pãanyã ba nyɛn a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ ɩn tʊ̃, tɩ chɛnɛ ’laar ma nɩ a n Sãa. ²⁵Tɩchɛ a anyã ɩ naa ka a ɩ yelmãɛ a lɛ an sɛb a Nɛɛ pɔ, ‘Ba ’laar man pɔrɔ.’ (Yiel Gãn 35:19)

²⁶“A Sʊ̃nɔ̃ na wa na, a ’lɔ na yi a Sãa sɛ̃. A yelmãɛ Sɩɛ ’lɔ wʊ yin a Sãa sɛ̃, wʊn ’yɛr yɩ naa a n ’yɛr. ²⁷Yɩ mɩ na ’yɛr naa a n ’yɛr bojũu yɩ ben a n sɛ̃ a pielfʊ jaa.”

¹A Yesu ’yɛr, “A anyãna a jaa lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ, ka yɩ taa bar yi a sɔɔfʊ pɔ ɛ. ²Ban dii yɩn bar a ba lɔ̃ɔfʊ jie. Bɩbir kɔ̃ɔ na vɩɛ naa, ka ba kʊ yɩ tɩ tɩɛr ɩka Nãaŋmɩn tʊ̃mɔ̃ lɛ ba tʊ̃. ³Ban ɩ naa anyãna, bojũu baa bɔ̃ɔ a Sãa ɛ, bɩɩ a maa ɛ. ⁴N ’yɛrɛ yɩ naa anyãna ka a bɩbir wa vɩɛ yɩn tɩɛr tɔ, ɩka n dɔ̃ɔ kpãa yɩ. N ba dɔ̃ɔ ’yɛr kʊ yɩ ɛ, bojũu n be naa a yɩ sɛ̃.

⁵“Pʊ̃pãanyã n chiine naa a ’lɔ na tʊ̃ ma sɛ̃, tɩchɛ a ãsʊɔ jaa ba sʊʊr ma a jie ɩn chiine ɛ. ⁶A anyãna ɩn ’yɛr kʊ yɩ jũu lɛ a yɩ pʊʊr sɔ̃ɔ ɔ? ⁷Tɩchɛ yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, a yɩ jũu a sɛɛ naa ɩka n chen. Maa ba chen ɛ, a Sʊ̃nɔ̃ kʊ̃ wa a yɩ sɛ̃ ɛ, tɩchɛ maa chen ɩn tʊ̃ wʊn ka wʊ wa a yɩ sɛ̃. ⁸’Lɔ wa wa, wʊn wiil a wɛr nɩbɛ a ba bɔ̃ɔ ɩka ba bɔr naa, lɛ a yeldɛɛr nɩ yeltorsɩ na be, nɩ lɛ wʊn na tɔɔr a ba ’yɛr. ⁹Wʊn vɛ̃ naa a ba bɔ̃ɔ a ba yeldɛɛr ban ba sɔɔ de ma ɛ. ¹⁰Ba bɔr naa nɩ a yeltorsɩ, bojũu n chiine naa a Sãa sɛ̃, yɩ kʊ̃ lɛ nyɛ ma go ɛ. ¹¹Ba mɩ bɔr naa nɩ a ’yɛr tɔɔrfʊ yele, bojũu a wɛr nyã nãa Satan ’yɛr tɔɔr naa.

¹²“N chɛnɛ na tara ’yɛr yɔɔ nɩ taa ’yɛr yɩ tɩchɛ a pʊ̃pãanyã, yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a par ɛ. ¹³Tɩchɛ a yelmãɛ Sɩɛ ’lɔ wa wa, wʊn wiil yɩ naa a yelmãɛ wʊ jaa par. Wʊ kʊ̃ ’yɛr a wʊ mãɛ ’yɛrɛ ɛ, tɩ wʊn ’yɛr naa a lɛ tɛɛ wʊn wõ, na wʊ lɛ ’yɛr yɩ a ala na wa. ¹⁴Wʊn waan na tɩɩr wa kʊ ma, na wʊ vɛ̃ ka yɩ bɔ̃ɔ a ala na ɩ a n bon. ¹⁵Ala a jaa a Sãa na so ɩ naa a n bon. Ala lɛ so ka n ’yɛr ɩka a Sɩɛ na vɛ̃ naa ka yɩ bɔ̃ɔ a ala na ɩ a n bon.

¹⁶“A chɛn bãlãa yɩ kʊ̃ nyɛ ma go ɛ, ka a pãa lɛ ɩ bãlãa ka yɩ nyɛ ma go.”

¹⁷Ka a poturbo bamɩne sʊrɔ taa, “A par nɩ bo wʊn ’yɛr ɛ ɩka, ‘A chɛn bãlãa yɩ kʊ̃ lɛ nyɛ ma go ɛ, ka a pãa lɛ ɩ bãlãa ka yɩ lɛ nyɛ wʊ go, nɩ wʊn lɛ ’yɛr ɩka, n chiine naa a Sãa sɛ̃?’ ” ¹⁸Ba chɛnɛ na sʊrɔ taa, “A chɛn bãlãa par nɩ bo? ‘Sãa bɔ̃ɔ a par a lɛ,’ wʊn ’yɛrɛ ɛ.”

¹⁹Yesu bɔ̃ɔn naa ban bʊɔrɔ ɩka ba sʊʊr wʊ ka wʊ ’yɛr kʊ ba, “Yɩ sʊrɔ nɩ taa a lɛ ɩn ’yɛr ɩka, ‘A chɛn bãlãa yɩ kʊ̃ nyɛ ma go ɛ, ka a lɛ ɩ bãlãa ka yɩ nyɛ ma go’? ²⁰Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka yɩn kõnõ na ka yɩ pʊʊr sɔ̃ɔ, tɩchɛ ka a wɛr nɩbɛ chɩlɛ. Yɩ pʊʊr na sɔ̃ɔ naa, tɩchɛ ka a yɩ pʊsɔ̃ɔ na lɩɛb pʊpɛl. ²¹Pɔɔ wa dɔɔrɔ ãgãn ma chɩrɛ wʊ naa ka a ɔɔrɔ wʊ bojũu a wʊ dɔɔfʊ bɩbir vɩɛ naa. Tɩchɛ ’lɔ wʊ dɔɔ baar, wʊ ma ĩin naa a wʊ dɔɔyɛ bojũu wʊ dɔɔn nɩrɛ a wɛr pɔ. ²²Lɛ nɩ wʊ ju lɛ a yɩn mɩ, yɩ pʊʊr na sɔ̃ɔ naa a pʊ̃pãanyã, tɩchɛ ɩn lɛ wa nyɛ yɩn go ka yɩ pʊʊl pɛl, ka a nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ faa wʊ ɛ. ²³A bɩbir ’lɔ wa vɩɛ, yɩ kʊ̃ lɛ sʊʊr ma bon go ɛ. Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ yɩ ɩka, a n Sãa na kʊ yɩn bon jaa yɩn sʊɔr a n yuor pɔ. ²⁴An wa ta a pʊ̃pãanyã, yaa de a n yuor sʊɔr bon gba ɛ. Yɩ sʊɔr, yɩn nyɛ naa, ka yɩ pʊpɛl na sɛɛ.

²⁵“Sʊkpar lɛ n lɔɔrɔ ’yɛrɛ nɩ yɩ a anyãna, a bɩbir wa vɩɛ, n kʊ̃ lɛ lɔb sʊkpar go ɛ, tɩchɛ ɩn ’yɛr yɩ naa a n Sãa ’yɛr chãa pɔ. ²⁶A bɩbir ’lɔ̃nɔ̃, yɩn sʊɔr naa nɩ a n yuor. N ba ’yɛrɛ ɩka maa lɛ na sʊɔr a Sãa kʊ yɩ ɛ. ²⁷An ɩ a Sãa nʊ̃ yɩ naa bojũu yɩ nʊ̃ ma naa na yɩ sɔɔ de ɩka a Nãaŋmɩn sɛ̃ lɛ n yi. ²⁸A Sãa sɛ̃ lɛ n yi wa ka a wɛr pɔ, pʊ̃pãanyã n lɛ bara naa a wɛr tɩ lɩɛb chiine a Sãa sɛ̃.”

²⁹Ka a Yesu poturbo pãa ’yɛr kʊ wʊ, “Pʊ̃pãanyã fʊ pãa ’yɛr ka a chaar faa lɛ lɔɔrɔ sʊkpar go ɛ. ³⁰Pʊ̃pãanyã sɩ nyɛn ɩka fʊ bɔ̃ɔn yele a jaa, na faa lɛ bʊɔrɔ ɩka nɩrɛ wʊ sʊʊr fʊ sʊʊrfʊsɩ ɛ. Ala lɛ so ka sɩ sɔɔ de ɩka Nãaŋmɩn sɛ̃ lɛ fʊ yi.”

³¹Ka a Yesu sʊʊr ba, “Yɩ pãa sɔɔn de a pʊ̃pãanyã ɔ? ³²Tɩchɛ bɩbir kɔ̃ɔ na wa vɩɛ naa, wʊ ben ta, ka yɩ jaa na yɛ̃yɛl ka ãsʊɔ jaa kul a wʊ yir tɩ chɛ ma bar a n yõ. Tɩ n ba ɩ a n yõ ɛ, a n Sãa be naa n sɛ̃.

³³“N ’yɛr yɩ naa anyãna ka yɩ na tara nyã’maar an ɩ yɩ ben a n ’yɔ̃ɔ. A wɛr nyã pɔ yɩn din dɔɔyɛ, tɩchɛ yɩ nyɔɔ nyãa, bojũu n tʊ̃ɔn a wɛr.”

¹A Yesu na wa ’yɛr a anyãna baar, wʊ kãan saaju tɩ ’yɛr, “N Sãa, a bɩbir vɩɛ naa, kʊ a fʊ Bie a tɩɩr ka a fʊ Bie mɩ kʊ fʊ a tɩɩr. ²Bojũu, fʊ̃ʊ lɛ kʊ wʊ sɔr ka wʊ tʊ̃ɔ a nɩbɛ ba jaa na wʊ kʊ ba a nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ ɛ, a bala ba jaa fʊn de kʊ wʊ. ³A nyɛvʊr ’lɔ na ba tara baarfʊ nɩ nyã, ka ban bɔ̃ɔ a fʊ̃ʊ Nãaŋmɩn tɛɛ, na ɩ yelmãɛ sʊɔ, nɩ a Yesu ’lɔ fʊn tʊ̃. ⁴N waan na tɩɩr wa kʊ fʊ a ka a wɛr pɔ, naa baar a tʊ̃mɔ̃ ala fʊn kʊ ma ɩka n tʊ̃. ⁵Pʊ̃pãanyã, n Sãa kʊ ma a tɩɩr a fʊ niem, a tɩɩr ’lɔ ɩn dɔ̃ɔ tara tɩchɛ na fʊ wa maal a wɛr.

⁶“N wiil fʊn kʊ a bala fʊn de kʊ ma ka a wɛr pɔ, fʊ̃ʊ lɛ dɔ̃ɔ so ba tɩ na fʊ wa de ba kʊ ma, ba tu naa a fʊ ’yɛr. ⁷Pʊ̃pãanyã ba bɔ̃ɔ naa ɩka bon jaa ɩn tara yin a fʊ sɛ̃. ⁸Bojũu, a ’yɛr ala fʊn kʊ ma, n ’yɛr kʊ ba, ka ba sɔɔ de. Ba bɔ̃ɔn yelmãɛ jaa ɩka fʊ̃ʊ sɛ̃ lɛ n yi naa wa, na ba sɔɔ de ɩka fʊ̃ʊ lɛ tʊ̃ ma. ⁹Bala ’yɔ̃ɔ lɛ n sʊɔrɔ fʊ, n ba sʊɔrɔ fʊ kʊrɔ a wɛr nɩbɛ ɛ, tɩchɛ a bala fʊn kʊ ma an ɩ fʊ̃ʊ lɛ so ba. ¹⁰Bon jaa ɩn tara ɩ naa a fʊ sofʊ, ka bon jaa fʊn mɩ na tara ɩ a n sofʊ. N nyɛn tɩɩr yi a ba jie. ¹¹Maa kʊ̃ lɛ be ka a wɛr pɔ go ɛ, tɩchɛ bala ’lɔ chɛnɛ na be ka a wɛr pɔ, n waara a fʊ sɛ̃. Sãa sʊ̃, gu ba nɩ a fʊ yuor kpɛ̃ɔ ’lɔ pɔ, a yuor ’lɔ fʊn kʊ ma ka ban ɩ bʊ̃’yen, nɩtãa lɛ maa nɩ fʊ̃ʊ na ɩ bʊ̃’yen. ¹²Ɩn be a ba sɛ̃, n gu ban naa kpɛ̃ɔ ’lɔ fʊn kʊ ma. Ɩ̃sʊɔ jaa ba bɔr ɛ, ala ba ɩ a ’lɔ tɛɛ an sɛɛ ɩka wʊ bɔr ka a lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ na ɩ yelmãɛ.

¹³“N waara naa a fʊ sɛ̃ a pʊ̃pãanyã, tɩchɛ ɩn chɛnɛ be ka a wɛr pɔ lɛ n ’yɛrɛ a anyãna ka ban tara a n pʊpɛl wʊ jaa. ¹⁴N kʊ ban a fʊ ’yɛr, ala lɛ so ka a wɛr nɩbɛ ’laar ba, baa lɛ chɛnɛ pʊɔ ba go ɛ, nɩtãa maa na ba pʊɔ ba ɛ. ¹⁵N ba sʊɔrɔ fʊ ɩka fʊ ir ba yin ka a wɛr pɔ ɛ, tɩchɛ fʊ guro ba a dɛɛr sʊɔ ’yɔ̃ɔ. ¹⁶Baa lɛ pʊɔ a wɛr nɩbɛ pɔ ɛ, nɩtãa n mɩ na ba pʊɔ ba ɛ. ¹⁷Oo ba nɩ a fʊ yelmãɛ, a fʊ ’yɛr ɩn yelmãɛ. ¹⁸Nɩtãa lɛ fʊn tʊ̃ ma a wɛr nɩbɛ sɛ̃, lɛ lɛ n mɩ tʊ̃ ba a wɛr nɩbɛ sɛ̃. ¹⁹A ba ’yɔ̃ɔ lɛ n oo a n mãɛ kʊ fʊ, ka ba mɩ na oo a ba mãɛ sɩrɛ jaa kʊ fʊ.

²⁰“A ba ɩ bala tɛɛ ’yɔ̃ɔ lɛ n sʊɔrfʊ ɛ, n mɩ sʊɔrɔ na kʊrɔ a bala na wa sɔɔ de ma tu a ba ’yɔ̃ɔ. ²¹N sʊɔrɔ fʊ naa ɩka fʊ vɛ̃ ka ba jaa ɩ bʊ̃’yen. N Sãa, nɩtãa lɛ fʊn be a n ’yɔ̃ɔ, ka n mɩ be a fʊ ’yɔ̃ɔ. Ba mɩ be a sɩ ’yɔ̃ɔ ka a wɛr nɩbɛ na sɔɔ de ɩka fʊ̃ʊ lɛ tʊ̃ ma. ²²N kʊ ban a tɩɩr ’lɔ̃nɔ̃ nɩ wʊ ju fʊn kʊ ma, ka ba na ɩ bʊ̃’yen nɩtãa maa nɩ fʊ̃ʊ na ɩ bʊ̃’yen. ²³N ben a ba ’yɔ̃ɔ, ka fʊ mɩ be a n ’yɔ̃ɔ. Ka ba jaa mɩ na ’mataa ɩ bʊ̃’yen ka a wɛr nɩbɛ bɔ̃ɔ ɩka fʊ̃ʊ lɛ tʊ̃ ma na fʊ nʊ̃ ba gba nɩtãa a lɛ fʊn nʊ̃ ma.

²⁴“N Sãa, n bʊɔrɔ naa ɩka a bala fʊn kʊ ma, ba mɩ be a jie ’lɔ ɩn na be, na ba nyɛ a n tɩɩr. A tɩɩr ’lɔ fʊn de nie kʊ ma, bojũu fʊ nʊ̃ ma naa tɩ na fʊ wa maal a wɛr.

²⁵“N Sãa, a fʊ yele tor naa, tɩ a wɛr nɩbɛ ba bɔ̃ɔ fʊ ɛ, maa bɔ̃ɔ fʊ naa, ka a n poturbo mɩ bɔ̃ɔ ɩka fʊ̃ʊ lɛ tʊ̃ ma. ²⁶N vɛ̃n ka ba bɔ̃ɔ fʊ, ɩn chɛnɛ na maal ba ka ba bɔ̃ɔnɔ̃ fʊ pʊɔrɔ ka a nʊ̃fʊ ’lɔ fʊn nʊ̃ ma na be a ba ’yɔ̃ɔ ka n mɩ be a ba ’yɔ̃ɔ.”

¹Yesu na sʊɔr a Sãa a nɩtɔ̃ baar, ’lɔ naa poturbo gɔ̃ɔ naa a Kidɩrɔn kʊla gɔ̃ɔn. ’Lɔ nɩ a wʊ poturbo chen a jie a kãa tɩɩr na be.

²Judas na gar ’yɔ̃ɔ wʊ mɩ bɔ̃ɔn a jie nyã, bojũu Yesu naa wʊ poturbo ba gala a be lɔ̃ɔfʊ ɛ. ³Be lɛ Judas tara a Worom sojasɩ, nɩ a puorfʊ die gugurbo bala a bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a Faraseemɩne na tʊ̃ chiin a jie ’lɔ. Ba tara na bũusɩ, fãtɩnsɩ nɩ jɛɛr bomo.

⁴Yesu na bɔ̃ɔ lɛ na waara a wʊ sɛ̃, wʊ tuor sʊʊr ba, “An yɩ bʊɔrɔ?”

⁵Ka ba ’yɛr, “Yesu na yi Najaretɩ lɛ sɩ bʊɔrɔ.” Ka a Yesu ’yɛr, “Maa lɛ.” Ka a Judas ’lɔ na gar ’yɔ̃ɔ wʊ lɔ̃ɔn ba ara. ⁶Yesu na wa ’yɛr ɩka, “Maa lɛ.” Ba lɩɛb puor lo lo tẽe.

⁷Wʊ lɛ sʊʊr ban go, “An lɛ yɩ bʊɔrɔ?” A ba ’yɛr, “Yesu na yi Najaretɩ.”

⁸A Yesu ’yɛr, “N ba ’yɛr yɩ ɩka ‘Maa lɛ.’ Ala ɩ maa lɛ yɩ bʊɔrɔ, yɩ ɩ ka a nɩbɛ banyã chiine.” ⁹Yesu ’yɛr a nɩtɔ̃ ka a lɛ wʊn dɔ̃ɔ ’yɛr ɩ yelmãɛ ɩka, “A bala fʊn kʊ ma, n ba vɛ̃ ka ãsʊɔ jaa bɔr ɛ.”

¹⁰Be lɛ a Simon Pita na tara sʊɔ na wʊ vʊ̃ɔ chɛn a bɔɔrlo nɩkpɛ̃ɛ gbãgbaa nũsʊ̃ɔ toor ŋmaa. A gbãgbaa yuor din Malkusɩ.

¹¹A Yesu ’yɛr kʊ a Pita, “Su a sʊɔ a sʊkpa pɔ, n ta nyũn a dɔɔyɛ ŋmele ’lɔ a Sãa na kʊ ma bɩɩ?”

¹²Ka a sojasɩ nɩ a ba nɩkpɛ̃ɛ ’matãan a gugurbo bala ban tʊ̃, nyɔɔ a Yesu na ba lũ. ¹³Ba den nie tara wʊ chiin Anasɩ sɛ̃, wʊ ɩ naa a Kayafasɩ dãɛ na wʊ mɩ ɩ bɔɔrlo nãa a yuon ’lɔ̃nɔ̃. ¹⁴A Kayafasɩ nyãna lɛ dɔ̃ɔ ’yɛr kʊ a Juu nɩbɛ ɩka a ɩn sʊ̃, ka nɩbʊ̃’yen na kpi kʊ a nɩbɛ.

¹⁵Simon Pita nɩ a poturo ãsʊɔ turo naa a Yesu, bojũu a poturo nyã bɔ̃ɔn a bɔɔrlo nãa ala lɛ so ka wʊ tu a Yesu kpɛ a bɔɔrlo nãa bɛchaar pɔ. ¹⁶Tɩchɛ ka a Pita ’lɔ ara a yõo dɔ̃dɔr nɛɛ. A poturo nyã a bɔɔrlo nãa na bɔ̃ɔ, yin wa ’yɛr a pɔɔbile ’lɔ na kaara a dɔ̃dɔr nɛɛ tɩ tara a Pita kpɛ̃n.

¹⁷Ka a pɔɔbile ’lɔ na kaara a dɔ̃dɔr nɛɛ, sʊʊr a Pita, “A fʊ̃ʊ, faa mɩ ɩ a daba nyã poturo ãsʊɔ ɛ?” Ka a Pita ’yɛr, “N ba ɩ a wʊ poturo ãsʊɔ ɛ.”

¹⁸Ɔɔr kʊrɔ naa ka a gbãgbaar nɩ a gugurbo bala gbɔɔ saalaa bũu ara uoro ka a Pita mɩ tɩ ara uoro.

¹⁹A bɔɔrlo nãa sʊʊr naa a Yesu, ba boo lɛ ɩ a wʊ poturbo nɩ bo lɛ wʊ ma wile?

²⁰A Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Chãa pɔ lɛ n ma ’yɛrɛ a n ’yɛr kʊrɔ a nɩbɛ. N ma wile ba naa a ba lɔ̃ɔfʊ jie nɩ a ba Nãaŋmɩn puorfʊ jiir, be lɛ a Juu nɩbɛ ba jaa ma lɔ̃ɔ. N ba sɔɔl ’yɛr ’yɛr jaa ɛ. ²¹Bo lɛ so ka fʊ sʊrɔ ma a lɛ? Sʊʊr a bala na wõ a n ’yɛr, ba bɔ̃ɔn a lɛ ɩn ’yɛr.”

²²Yesu na ’yɛr a nɩtɔ̃ ka a guguro ãsʊɔ na ara gbʊr wʊ ’ma wʊ tɩ ’yɛr, “Lɛ lɛ a sɛɛ ɩka fʊ ’yɛr kʊ a bɔɔrlo nãa ɔ?”

²³A Yesu ’yɛr, “Ala ɩ a lɛ ɩn ’yɛr n bɔr naa, wiil a n bɔrfʊ jie. Tɩchɛ ala ɩ yelmãɛ lɛ n mɩ ’yɛr, bo ’yɔ̃ɔ fʊ ’ma ma?” ²⁴Wʊ chɛnɛ na lũ tɩchɛ ka a Anasɩ vɛ̃ a ba tara wʊ chiin a bɔɔrlo nãa Kayafasɩ sɛ̃.

²⁵A Simon Pita na chɛnɛ ara uoro a bũu, ba sʊʊr wʊ naa, “A fʊ̃ʊ, fʊ ɩ naa a daba nyã poturo ãsʊɔ ɔ?” Ka Pita chiir ’yɛr, “N ba ɩ a wʊ poturo ãsʊɔ ɛ.”

²⁶A bɔɔrlo nãa gbãgbaa ãsʊɔ, wʊ nɩrɛ ãsʊɔ toor lɛ a ’lɔ a Pita na dɔ̃ɔ chɛ ŋmaa ’yɛr, “A ba ɩ n nyɛ fʊ naa fʊn be a wʊ sɛ̃ a kãa tɩɩr jie ’lɔ ɛ?” ²⁷Ka a Pita lɛ chiir, ka a nɔraa mɩ tɔ̃ɔ kõ ajienaa.

²⁸Be lɛ ba tara a Yesu yin a Kayafasɩ yir bibio pipi na ba chiin a Worom nɩkpɛ̃ɛ yir. A Juu nɩbɛ mãɛ ba kpɛ be ɛ, bojũu baa bʊɔrɔ ɩka ba sɔ̃ɔ ba mãɛ na ba kʊ̃ tʊ̃ɔ di a Gõl Bar Difʊ ɛ. ²⁹Lɛ lɛ a Pilate yi a yõo tɩ sʊʊr ba, “Bo yelbier yɩ ɩka a daba nyã ɩ naa?”

³⁰Ka ba ’yɛr, “’Lɔ ba ta maal yelbier ɛ, sɩ kʊ̃ naa tara wʊ waan a fʊ sɛ̃ ɛ.”

³¹Ka Pilate ’yɛr kʊ ba, “Yɩn mãɛ, yɩ de wʊ tɩ tɔɔr a wʊ ’yɛr, a lɛ a yɩn mãɛ nɛɛ na ’yɛr bin.” Tɩchɛ ka a Juu nɩbɛ ’yɛr, “Saa tara sɔr na kʊ nɩrɛ ɛ.” ³²A ɩn a lɛ a Yesu na dɔ̃ɔ ’yɛr wiil a kũu ’lɔ tɔ wʊn na kpi.

³³Pilate lɩɛb kpɛ tɩ bʊɔl a Yesu sʊʊr, “Fʊ̃ʊ lɛ ɩ a Juu nɩbɛ nãa bɩɩ?”

³⁴A Yesu sʊʊr wʊ, “Fʊ̃ʊ lɛ tɩɛr a lɛ bɩɩ nɩbɛ lɛ ’yɛr a n ’yɛr kʊ fʊ?”

³⁵Ka a Pilate ’yɛr, “Fʊ tɩɛr ɩka n ɩn Juu nɩrɛ bɩɩ? A fʊ mãɛ nɩbɛ nɩ a bɔɔrlo nɩbɛrɛ baa nyɔɔ fʊ waan a n sɛ̃, bo fʊ̃ʊ ɩ?”

³⁶A Yesu ’yɛr, “A n nãalʊ̃ʊ ba yi ka a wɛr pɔ ɛ, ala ɩ a wɛr pɔ lɛ wʊ dɔ̃ɔ yi, a n poturbo naa jɛb faa ma ka a Juu nɩbɛrɛ ta nyɔɔ ma ɛ. Tɩchɛ a n nãalʊ̃ʊ ba yi a ka ɛ.”

³⁷Ka a Pilate pãa sʊʊr wʊ, “Ka ala ɩ a lɛ, nãa lɛ fʊ ɩ wɛ?” Ka Yesu ’yɛr, “Fʊ ’yɛr vɩla fʊn ’yɛr ɩka nãa lɛ n ɩ, ala ’yɔ̃ɔ lɛ ba dɔɔ ma ka n wa ka a wɛr pɔ, naa wa ’yɛr a yelmãɛ ’yɛr. Nɩrɛ ’lɔ jaa na ɩ yelmãɛ sʊɔ chɛlɛ naa lɛ ɩn ’yɛrɛ.”

³⁸Ka Pilate sʊʊr wʊ, “Bo lɛ ɩ a yelmãɛ?” Wʊn sʊʊr a nɩtɔ̃ baar, wʊ yin a yõo a Juu nɩbɛrɛ sɛ̃ tɩ ’yɛr, “N ba nyɛ yelsɔ̃ɔnaa jaa a wʊ ’yɔ̃ɔ ɛ. ³⁹Tɩchɛ a yɩ binfʊ lɛ ɩka n ma ir nɩrɛ a pɔɔfʊ die pɔ kʊ yɩ a Gõl Bar Difʊ daar. Yɩ bʊɔrɔ naa ɩka n yuo a yɩ nãa kʊ yɩ bɩɩ?”

⁴⁰A ba tãna ’yɛrɛ, “Kai, saa bʊɔrɔ wʊ ɛ, Barabasɩ lɛ sɩ bʊɔrɔ.” Tɩchɛ a Barabasɩ mɩ ɩn nɩkʊrɔ.

¹Pilate vɛ̃ naa ka ba nyɔɔ a Yesu chiin tɩ fɔb. ²Ka a sojasɩ de gʊʊr wob jupil su a Yesu, tɩ mɩ de fuu jã ile ile na ba su wʊ. ³Tɩ pãa ma tɔɔ ta a wʊ sɛ̃ ’yɛrɛ, “Sɩ puor fʊ naa Juu nɩbɛ nãa,” tɩ ma ’ma ’ma wʊ.

⁴Pilate lɛ yin wa a Juu nɩbɛrɛ sɛ̃ go wa ’yɛr kʊ ba, “Yɩ nyɛ, ɩn vɛ̃n ka ba yi waan wʊ, ka yɩn mãɛ nyɛ ɩka, n ba nyɛ yelbier jaa a wʊ ’yɔ̃ɔ ɛ.” ⁵Ban wa yin a Yesu, wʊ sun a gʊʊr jupil nɩ a fuu jã ile ile ’lɔ, ka a Pilate ’yɛr kʊ ba, “Yɩ nyɛ a daba.”

⁶A bɔɔrlo nɩbɛrɛ nɩ a puorfʊ yir gugurbo, ban wa nyɛ a Yesu, ka ba tãna ’yɛrɛ, “Kpa wʊ a daa ju. Kpa wʊ a daa ju.” Tɩchɛ ka a Pilate ’yɛr kʊ ba, “Yɩn, yɩ de wʊ tɩ kpa wʊ a daa ju, maa ’lɔ n ba nyɛ yelbier jaa a wʊ ’yɔ̃ɔ ɛ.”

⁷Tɩchɛ ka a Juu nɩbɛrɛ ’yɛr, “Sɩ tara na nɛɛ, sɩn ’yɛr, ka a nɛɛ ’lɔ ɩka wʊ sɛɛn kũu, bojũu wʊ bʊɔlɔ naa wʊ mãɛ Nãaŋmɩn Bie.”

⁸Pilate na wõ a nɩtɔ̃ ka dãbãɛ gba kpɛ wʊ. ⁹Ka wʊ lɩɛb kpɛ na wʊ tɩ sʊʊr a Yesu, “Nyɩnɛ fʊ yi?” Tɩchɛ Yesu ba haa nɛɛ sɔɔ wʊ ɛ. ¹⁰A Pilate sʊʊr wʊ, “Faa haar ma nɛɛ ɛ? Faa bɔ̃ɔ ɩka n tara na sɔr na vɛ̃ ka ba kʊ fʊ, naa lɛ tara sɔr na faar fʊ bar ɛ?”

¹¹Be lɛ a Yesu ’yɛr wʊ, “Faa tara kpɛ̃ɔ bãlãa jaa a n jie ɛ, ala ɩ Nãaŋmɩn ba de yin saaju kʊ fʊ ɛ. A lɛ jũu nɩrɛ ’lɔ na nyɔɔ ma wa kʊ fʊ, wʊ lon yeldɛɛr pɔ gar fʊ.”

¹²An yi a be chiine, ka Pilate pãa mʊɔrɔ ɩka wʊ faar a Yesu, tɩchɛ ka a Juu nɩbɛrɛ tãna ’yɛrɛ, “Fʊ̃ʊ vɛ̃ ka a daba nyã chen, faa ɩ a Siisa baraa go ɛ. Nɩrɛ jaa na ɩka nãa lɛ wʊ ɩ, wʊ jɛɛrɛ nɩ naa a Siisa.”

¹³Pilate na wõ a nɩtɔ̃, wʊ yin naa Yesu tɩ jãnɛ nɩ a ’yɛr tɔɔrfʊ dakɔɔ ju, a jie ban bʊɔlɔ Kʊsɩpãn. Ka a Juu nɩbɛrɛ mɩ bʊɔlɔ a jie Gabata. ¹⁴A Gõl Bar Difʊ bãnsɩ daar mɔ̃tɔ̃tuo sɔ̃ɔ, Pilate ’yɛr kʊ a Juu nɩbɛrɛ, “Yɩ nyɛ a yɩ nãa.”

¹⁵Tɩchɛ ka ba tãna ’yɛrɛ, “Kʊ wʊ. Kʊ wʊ. Kpa wʊ yɔɔl a daa ju.” Ka a Pilate sʊʊr ba, “N kpa a yɩ nãa?” A ba ’yɛrɛ, “Saa tara nãa jaa ka nãa Siisa ba lɛ ɛ.”

¹⁶Ka Pilate vɛ̃ a ba nyɔɔ a Yesu chiin na tɩ kpa ka a sojasɩ tara wʊ.

¹⁷Yesu yin tuo a wʊ mãɛ daa chiin a jie ’lɔ ban bʊɔlɔ a Julaa Jie. Tɩchɛ ka a Juu nɩbɛ mɩ bʊɔlɔ a jie, Gɔlgɔta. ¹⁸Be lɛ ba kpa wʊ ’matãan nɩbɛ ayi, ka bala be a lõbobo tɩchɛ ka a Yesu be a sãlsɔɔ.

¹⁹Pilate sɛb sɛbie ’mar a daa ju ɩka, YESU NA YI NAJARETƖ, A JUU NƖBƐ NÃA. ²⁰Kɔkɔɛ ata lɛ wʊ sɛb, a Juu nɩbɛ kɔkɔr, Worom nɩbɛ kɔkɔr nɩ a Greek dẽme kɔkɔr. Ka a Juu nɩbɛ yɔɔ kar a sɛbie bojũu a jie ban kpa wʊ ba jãan a yir ɛ. ²¹Ka a bɔɔrlo nɩbɛrɛ ’yɛr kʊ a Pilate, “Ta sɛb ɩka a Juu nɩbɛ nãa ɛ, fʊn taa sɛb ɩka a daba nyã ’yɛr ɩka ’lɔ lɛ ɩ a Juu nɩbɛ nãa.”

²²Ka a Pilate ’yɛr, “A lɛ ɩn sɛb n sɛb baar.”

²³A sojasɩ na wa kpa a Yesu baar, ba põn a wʊ fuusɩ jiir anaar ka ãsʊɔ jaa ’mɔɔ wʊ bon. A wa chɛn a fuu wõo ’lɔ na ba tara nɛɛ ɛ, bʊ̃bʊ̃’yen lɛ ba wob yin a saaju tɩ baar a gbɛɛ pɔ.

²⁴Ka ba ’yɛrɛ kʊrɔ taa, “Yɩ ta ɩ a sɩ chɩɛr a fuu nyã ɛ, yɩ ɩ a sɩ gba gbãm kaa an lɛ na di?” Ba ɩn a lɛ ka a ala na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ na ɩ yelmãɛ, “Ba põn a n fuur tɩ de a n fuu gbãn gbãm.” (Yiel Gãn 22:18) Lɛ lɛ a sojasɩ ɩ.

²⁵Yesu ma nɩ a wʊ ma yɛbɛ, Klopasɩ pɔɔ Mɛɛr nɩ a Mɛɛr ’lɔ mɩ na yi a Magdala ara naa be a wʊ daa par. ²⁶A Yesu na nyɛ a wʊ ma na ara, ka a poturo ’lɔ wʊn nʊ̃ mɩ ara gbʊr wʊ, ka wʊ ’yɛr kʊ a ma, “A fʊ bie lɛ a ’lɔ.” ²⁷Na wʊ mɩ ’yɛr kʊ a poturo ’lɔ mɩ, “A fʊ ma lɛ.” Ala lɛ so ka a poturo ’lɔ tara a Yesu ma kul a wʊ yir.

²⁸Yesu bɔ̃ɔn naa pʊ̃pãanyã ɩka yele a jaa pãa baar naa ka a lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, na ɩ yelmãɛ, ka wʊ ’yɛr, “Kɔ̃nyũur kpɛ ma naa.” ²⁹Dʊʊ ben be ka a dãmiir sɛɛ ka ba de sapɔ ’lɔr ir chab urbanyũu daa pɔ tur a Yesu. ³⁰Wʊn wa mʊʊr a dãmiir ala baar, ka wʊ ’yɛr, “A baar naa,” tɩ sur a ju na wʊ ŋmaa a vʊʊr.

³¹A bɩbir chiiraa Chɔɔrfʊ Bɩbir Daar lɛ ka a wɛr na chaar ɩ Bɩbir Kpɛ̃ɛ, ala lɛ so ka a Juu nɩbɛ ba bʊɔrɔ ɩka a kũn a chɛnɛ be a daar jur ɛ. Ba sʊɔr a Pilate ɩka wʊ vɛ̃ ka ba kar a ba gbɛɛ tɩ yɔɔ ba. ³²Be lɛ a sojasɩ chen tɩ kar a bala ban lɔ̃ɔ kpan a Yesu gbɛɛ. ³³Tɩchɛ ban wa ta a Yesu sɛ̃, ba nyɛn ka a ɩ wʊ kpi naa ka baa kar a wʊ gbɛɛ ɛ. ³⁴Ka a sojasɩ ãsʊɔ de a pĩi wõo ’lɔ chɔr a Yesu lõboor ka jãɩ nɩ kʊ̃ɔ yi ajienaa. ³⁵A nɩrɛ ’lɔ na nyɛ a anyãna lɛ di a dãasɩɛ, ka wʊ dãasɩɛ ɩ yelmãɛ. Wʊ bɔ̃ɔ naa ɩka a lɛ wʊn ’yɛr ɩn yelmãɛ, ka yɩ mɩ na sɔɔ de. ³⁶A anyãna ɩ naa ka a lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩ yelmãɛ ɩka, “A wʊ kɔɔr kʊ̃ kab ɛ.” (A Yifʊ Gãn 12:46)³⁷Ka ba lɛ sɛb a Nãaŋmɩn gãn jie ãsʊɔ ɩka, “Ban kaa naa a ’lɔ ban chɔr.” (Jekariya 12:10)

³⁸A Josefʊ na yi Arimatɩya, ɩ naa a Yesu poturo, tɩ a Juu nɩbɛrɛ dãbãɛ jũu, waa dɔ̃ɔ vɛ̃ ka ba bɔ̃ɔn ɛ. ’Lɔ lɛ sʊɔr a Yesu a Pilate sɛ̃. Pilate sɔɔ naa ka wʊ tɩ yɔɔ a Yesu. ³⁹A ’lɔ nɩ a Nikodimasɩ nyã na dɔ̃ɔ chen a Yesu sɛ̃ a tãsɔɔ pʊɔ wʊ naa, na wʊ mɩ waan a kãnyũur ala ban bʊɔlɔ sɩmura nɩ alosɩ. An tãn nũgbulo lɩjaata nɩ pie nɩ a nũu (75). ⁴⁰A ba jaa ayi den a Yesu vil wʊ a fɔpɩla tɩ jɛ wʊ a kãnyũu ala tu a lɛ a Juu nɩbɛ na ma ɩ tɩ ũu a nɩrɛ. ⁴¹A jie ’lɔ ban kpa a Yesu, pobile ben be, ka yaa paalaa mɩ ban ba ũu nɩrɛ jaa ɛ, mɩ be be. ⁴²Bojũu an ɩ a bɩbir chiiraa Chɔɔrfʊ Bɩbir Daar lɛ, tɩchɛ ka a yaa mɩ gbʊr a be jũu, ba ũun a Yesu a be.

¹A daa gbul bɩbir dɔ̃ɔ daar wɛr na chaara wa la la la, Mɛɛr na yi a Magdala chen naa a yaa par tɩ nyɛ ka ɩ a kʊsɩr ’lɔ ban pɔɔ a yaa yuo naa. ²Wʊ jon chen a Simon Pita nɩ a poturo ’lɔ a Yesu na nʊ̃ sɛ̃ tɩ ’yɛr, “Ba ir naa a Soro ãgãn a yaa pɔ, ka saa bɔ̃ɔ a jie ban bin wʊ ɛ.”

³Ka a Pita nɩ a poturo yi na chen a yaa par. ⁴Ba jaa ’mantaa joro, tɩchɛ ka a poturo ’lɔ jo vɩɛ a Pita bar tɩ de nie ta a yaa par. ⁵Na wʊ muul nyɛ a fɔpɩla ’lɔ na gã, tɩ waa kpɛ ɛ. ⁶Be lɛ ka a Pita na turo a puor mɩ ta, na wʊ kpɛ a yaa pɔ, na wʊ nyɛ a fɔpɩla mɩ na gã. ⁷Ka a fɔ-ũu naa ’lɔ ban vil a Yesu ju mɩ pil yi a fɔpɩla pɔ gã wʊ yõ. ⁸A poturo ’lɔ na dɔ̃ɔ de nie ta a yaa par mɩ pãa kpɛ, na wʊ nyɛ a lɛ tɩ sɔɔ de. ⁹Baa na bɔ̃ɔ a par sɛrɛ ɛ, ɩka lɛ a Nãaŋmɩn gãn na ’yɛr ɩka a Yesu na ir naa a kũu pɔ, ɩ vʊr ɛ.

¹⁰A poturbo ayi bala lɩɛb kul a ba taaba sɛ̃. ¹¹Tɩchɛ ka a Mɛɛr ara a yaa par kõnõ. Wʊ kõn wa muul kaa a yaa pɔ, ¹²na wʊ nyɛ a malakasɩ ayi na su fuu pɩɛl be a yaa pɔ, ka a ãsʊɔ jãnɛ a ju jie, ka a ãsʊɔ mɩ jãnɛ a gbɛɛ jie, a jie ban dɔ̃ɔ gaal a Yesu.

¹³Ka ba sʊʊr wʊ, “Pɔɔ, bãa ’yɔ̃ɔ lɛ fʊ kõnõ?” A wʊ ’yɛr ba, “Ba ir naa a n Soro, ka n ba bɔ̃ɔ a jie ban bin wʊ ɛ.” ¹⁴A nɩtɔ̃ wʊn ’yɛr, tɩ lɩɛb nyɛ a Yesu na ara, tɩchɛ waa bɔ̃ɔ ɩka ’lɔ lɛ ɛ.

¹⁵Ka Yesu sʊʊr wʊ, “Pɔɔ, bãa ’yɔ̃ɔ lɛ fʊ kõnõ? An lɛ fʊ bʊɔrɔ?” Mɛɛr tɩɛr naa ɩka a jikaara lɛ, tɩ ’yɛr, “Nɩkpɛ̃ɛ, ala ɩ fʊ̃ʊ lɛ ir wʊ, wiil ma a jie fʊn bin, ka n chen tɩ ’mɔɔ wʊ.”

¹⁶A Yesu bʊɔl, “Mɛɛr!” Ka wʊ lɩɛb ’yɛr nɩ a Juu nɩbɛ kɔkɔr, “Woroboni.” A par lɛ, Wiwile.

¹⁷A Yesu ’yɛr, “Ta gɔɔ ma ɛ, n ba chen a n Sãa sɛ̃ sɛrɛ ɛ. Chen a n poturbo sɛ̃ tɩ ’yɛr ba, n lɩɛb chiine a n Sãa Nãaŋmɩn mɩ na ɩ a yɩ Sãa Nãaŋmɩn sɛ̃.”

¹⁸Ka a Mɛɛr na yi a Magdala chen a poturbo sɛ̃ tɩ ’yɛr, “N nyɛn a Soro,” na wʊ mɩ man a ala a Yesu na ’yɛr kʊ wʊ.

¹⁹A daa gbul bɩbir dɔ̃ɔ daar jãanʊɔr, a poturbo lɔ̃ɔn taa a die pɔ, tɩ kpal a pãma a Juu nɩbɛ dãbãɛ jũu. A Yesu tɩ kpɛ ara a ba sɛ̃ tɩ puor ba ’yɛr, “Nyã’maar wʊ be a yɩ sɛ̃.” ²⁰Wʊn ’yɛr a nɩtɔ̃, wʊ wiil ba naa a nuur nɩ a lõboor. Nʊ̃ɔ kpɛ̃n a poturbo ban nyɛ a Soro.

²¹Yesu lɛ ’yɛr kʊ ba go, “Nyã’maar wʊ be a yɩ sɛ̃, lɛ a Sãa na tʊ̃ ma, lɛ lɛ n mɩ tʊ̃nɔ̃ yɩ.” ²²Tɩ pãa vʊʊr ’yɔ̃ɔ ba tɩ ’yɛr, “Yɩ de a Nãaŋmɩn Sɩɛ.” ²³Ala ɩ yɩ vɛ̃n nɩrɛ yeldɛɛr bar, Nãaŋmɩn mɩ na vɛ̃n bar wʊ. Ala ɩ yaa mɩ wa vɛ̃ bar ɛ, Nãaŋmɩn mɩ kʊ̃ vɛ̃ bar ɛ.

²⁴Tomasɩ ban lɛ bʊɔlɔ Naa na ɩ a Poturo Pie Nɩ Ayi ãsʊɔ ba dɔ̃ɔ be be a Yesu na wa ɛ. ²⁵Ka a poturbo bala na be be nyɛ a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Sɩ nyɛn a Soro,” tɩ wʊ ’yɛr, “Maa ba nyɛ a natɩɛ a wʊ nũu pɔ ɛ, naa de a n nubir tũ a kpafʊ jie ɛ, naa mɩ lɛ de nũu tũ a lõboor bɔɔ pɔ ɛ, n kʊ̃ sɔɔ de jaa ɛ.”

²⁶A ber aniin daar, a wʊ poturbo ba jaa lɛ lɔ̃ɔn taa a yir pɔ, ka a Tomasɩ mɩ be be. A pãma kpal naa, tɩchɛ ka a Yesu wa ara a ba sɛ̃ puor ba tɩ ’yɛr, “Nyã’maar wʊ be a yɩ sɛ̃.” ²⁷Tɩ pãa ’yɛr kʊ a Tomasɩ, “Tur a fʊ nubir a ka, nyɛ a n nuur na fʊ tur a fʊ nũu su a n lõboor bɔɔ pɔ, na fʊ bar a baal tɩ sɔɔ de.”

²⁸Ka a Tomasɩ ’yɛr, “N Soro nɩ n Nãaŋmɩn.”

²⁹A Yesu pãa sʊʊr wʊ, “Fʊn nyɛ ma jũu lɛ fʊ sɔɔ de ɔ? Pʊpɛl dẽme lɛ a bala na ba nyɛ ɛ, tɩ sɔɔ de.”

³⁰Yesu tʊ̃n nɛ’maa tʊ̃ yɔɔ a wʊ poturbo niem, ban ba sɛb ’yɔ̃ɔ a gãn nyã pɔ ɛ. ³¹Tɩchɛ a anyãna sɛb naa ka yɩn sɔɔ de ɩka, a Yesu lɛ a Nɩ-iraa, na ɩ a Nãaŋmɩn Bie. Yɩn sɔɔ de jũu, yɩn tara naa nyɛvʊr yin a wʊ yuor pɔ.

¹A anyã puor, Yesu lɛ ir wʊ mãɛ wiil kʊ a wʊ poturbo be a Tiberiyas man pɔ. Nɩtɔ̃ lɛ a tu. ²Simon Pita, Tomasɩ ban bʊɔlɔ Naa, Natanɩɛl na yi Keena na be a Galilee paal pɔ, Jebedee bibiir ayi pʊɔn a poturbo ayi bamɩne ’mantaa. ³Ka a Simon Pita ’yɛr kʊ ba, “Maa chiine naa jãmɛ nyɔɔrfʊ jie.” Ka ba mɩ ’yɛr, “Sɩn ’mantaa chen!” Ba yin kpɛ a gboro chen, tɩchɛ a tãsɔɔ ’lɔ̃nɔ̃ baa nyɔɔ bon ɛ.

⁴Bibio pipi Yesu ben a gogoro ju ara, tɩchɛ a poturbo ba bɔ̃ɔ ɩka ’lɔ lɛ ɛ.

⁵Ka wʊ bʊɔl ba sʊʊr, “Barmɩne, yaa nyɔɔ jãm ɛ?” Ka ba ’yɛr “Kai.”

⁶A Yesu ’yɛr ba, “Yɩ lɔb a lɔyaar ’yɔ̃ɔ a gboro nũsʊ̃ɔ jie, yɩn nyɔɔr amɩne.” Ban lɔb a lɔyaar ’yɔ̃ɔ, baa lɛ tʊ̃ɔnɔ̃ tɔɔrɔ ɛ, bojũu wʊ nyɔɔr jãyɔɔ.

⁷Ka a poturo ’lɔ a Yesu na nʊ̃ ’yɛr kʊ a Simon Pita, “A sɩ Soro lɛ.” A lɛ a Pita na wõ ɩka, “A sɩ Soro lɛ,” wʊ sun a fuu wʊn dɔ̃ɔ yaa bar na wʊ ɔɔ lon a kʊ̃ɔ pɔ. ⁸Ka a poturbo ba nyã na chɛ turo nɩ a gboro tɔɔrɔ a lɔyaar na sɛɛn a jãmɛ. Baa jãan a gogoro ɛ, an ɩn gbɛɛ kɔɔr ata (300). ⁹Ban wa do a gogoro ju, ba nyɛn saalaa bũu jãmɛ na be be nɩ paanʊ̃ɔ.

¹⁰A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ ir a jãmɛ ala yɩn nyɔɔr a pʊ̃pãanyã amɩne waan.”

¹¹Ka a Simon Pita kpɛ a gboro pɔ, tɩ tɔɔ a lɔyaar na sɛɛn a jãbɛrɛ don a gogoro ju. A ɩn jãmɛ kɔbaa lɩjaayi nɩ pie nɩ ata (153), an ɩ a yɔɔ a lɛ, tɩchɛ a lɔyaar ba chɩɛr ɛ. ¹²A Yesu ’yɛr kʊ ba, “Yɩ wa suor nɛɛ.” Tɩ a poturbo ãsʊɔ jaa ba ’la sʊʊr wʊ ɩka, “An lɛ fʊ ɩ?” Ba jaa bɔ̃ɔn naa ɩka a Soro lɛ. ¹³Yesu ir a paanʊ̃ɔ na wʊ kʊ ba, tɩ lɛ ir a jãmɛ mɩ kʊ ba. ¹⁴A nyã lɛ ɩ gbɛɛ ata Yesu na ir a wʊ mãɛ wiil a poturbo wʊn ir a kũu pɔ ɩ vʊr.

¹⁵Ban di baar ka Yesu sʊʊr a Simon Pita, “Simon, Jɔɔn bie, fʊ nʊ̃ man gar a banyãna ɔ?” Ka wʊ ’yɛr, “Ɔ̃ɔ, n Soro, fʊ bɔ̃ɔ naa ɩn nʊ̃ fʊ.” A Yesu ’yɛr wʊ, “Kʊrɔ a n pelsɩ a bʊ̃diir.”

¹⁶Yesu lɛ sʊʊr go, “Simon, Jɔɔn bie, fʊ nʊ̃ man sɩrɛ jaa?” Ka wʊ ’yɛr, “Ɔ̃ɔ, n Soro, fʊ bɔ̃ɔn naa ɩn nʊ̃ fʊ.” Ka a Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Bɔ̃ɔ kaara ma a piir.”

¹⁷Yesu lɛ sʊʊr wʊn gbɛɛ ata, “Simon Jɔɔn bie, fʊ nʊ̃ ma naa?” Ka a Pita pʊɔ sɔ̃ɔ bojũu gbɛɛ ata nɩ nyã a Yesu na sʊʊr wʊ, ɩka wʊ, “Nʊ̃ wʊ naa?” Tɩ ’yɛr, “N Soro fʊ bɔ̃ɔn yele a jaa, fʊ bɔ̃ɔ naa ɩn nʊ̃ fʊ.” A Yesu ’yɛr kʊ wʊ, “Kʊrɔ ma a piir bʊ̃diir. ¹⁸Yelmãɛ lɛ n ’yɛrɛ kʊrɔ fʊ, a fʊ pɔlbile daar fʊ mãɛ ma sun fʊ fuusɩ na fʊ chiin jie ’lɔ jaa fʊn bʊɔrɔ. Tɩchɛ fʊ̃ʊ wa kor baar, fʊ ma jãn a nuur ka nɩrɛ kɔ̃ɔ su fʊ a fuu tɩ tɔɔ fʊ chiin a jie ’lɔ fʊn ba bʊɔrɔ ɛ.” ¹⁹Yesu ’yɛr a nɩtɔ̃ na wʊ wiil a kũu ’lɔ tɔ Pita na wa kpi ’yɔ̃ɔ Nãaŋmɩn yuor tɩɩr. Tɩ pãa ’yɛr kʊ a Pita, “Turo ma.”

²⁰Pita lɩɛb nyɛ a poturo ’lɔ a Yesu na nʊ̃ ka wʊ turo ba. A poturo nyã lɛ dɔ̃ɔ dɩɛl a Yesu lɛ ban dire a di baaraa, na dɔ̃ɔ sʊʊr a Yesu, “N Soro, an lɛ na gar ’yɔ̃ɔ fʊ?” ²¹Pita na nyɛ wʊn turo ba, ka wʊ sʊʊr, “N Soro, tɩ nyã mɩ?”

²²A Yesu ’yɛr, “Maa nʊ̃ ɩka wʊ be be tɩ tãn ɩn na lɩɛb wa, a ɩ bo a fʊ sʊrɔ? Fʊ̃ʊ turo ma.” ²³A anyãna jũu lɛ a poturbo ’yɛr yʊɔrɔ nɩ ɩka a poturo ’lɔ kʊ̃ kpi ɛ. Tɩchɛ Yesu ba ’yɛr ɩka wʊ kʊ̃ kpi ɛ, wʊ ’yɛr ɩka, “Maa nʊ̃ ɩka wʊ be be tɩ tãn ɩn na lɩɛb wa, a ɩ bo a fʊ sʊrɔ?”

²⁴A poturo nyãna lɛ di a anyãna dãasɩɛ na wʊ sɛb bin, ka sɩ bɔ̃ɔn a wʊ dãasɩɛ na ɩ yelmãɛ.

²⁵Yesu tʊ̃n tʊ̃yɔɔ mɩ, ala ɩ a jaa ta sɛb bʊ̃’yen ’yen, a wɛr wʊ jaa kʊ̃ naa tara jie bin a ala na sɛb ɛ.