2 Timoti

A GÃMA AYI SƱ̃Ɔ A PƆƆL NA SƐB KƱ̃ A TIMOTI

¹Maa Pɔɔl na ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto nɩtʊ̃nãa tu a Nãaŋmɩn bɔfʊ pɔ, nɩ a nɛɛ wʊn tɩr kʊ sɩ a nyɛvʊr nyã na be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, ²sɛɛrɛ naa a gãn nyã kʊrɔ a fʊ̃ʊ Timoti na ɩ a n binʊ̃nãa. Wãɛfʊ, nɩ nɩbaal, nɩ nyã’maar na yi a Sãa Nãaŋmɩn nɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto jie wʊ be a fʊ sɛ̃.

³N ma puor a Nãaŋmɩn nyã ɩn tʊ̃nɔ̃ kʊrɔ yãan nɩ a n tɩɛr wʊ jaa nɩtãa a lɛ a n sãakpãmɩne na dɔ̃ɔ ɩ, n maa ĩin a fʊ yele ɛ, naa ma tɩɛr fʊ sʊɔrɔ Nãaŋmɩn kʊrɔ fʊ tãsɔɔ nɩ mɔ̃tɔ̃ɔ. ⁴N ma lɩɛb tɩɛr a fʊ nɩbikʊ̃ɔ fʊn ŋma, naa bʊɔrɔ ɩka n nyɛ fʊ ka a n pʊɔ pɛl. ⁵N lɩɛb tɩɛr a fʊ yelmãɛ sɔɔfʊ, a ’lɔ a fʊ makʊ̃ma Loisɩ nɩ a a fʊ ma Yunɩsɩ na dɔ̃ɔ tara, lɛ lɛ n mɩ bɔ̃ɔn ɩka fʊ mɩ tara wʊ naa. ⁶A lɛ jũu, n lɩɛb tɩɛr fʊ ɩka fʊ mʊ̃ɔ nɩbir fire a Nãaŋmɩn kʊfʊ ’lɔ na be a fʊ pɔ ɩn dɔ̃ɔ dɔɔl fʊ a n nuur ka fʊ nyɛ. ⁷Bojũu a Nãaŋmɩn Sɩɛ wʊn kʊ sɩ ba ɩ dãbãɛ Sɩɛ ɛ, tɩchɛ Sɩɛ ’lɔ na kʊ sɩ kpɛ̃ɔ ka sɩ tara nʊ̃fʊ, nɩ mãɛ nyɔɔfʊ.

⁸Taa joro vã nɩ a sɩ Soro ’yɛr mʊɔlfʊ ɛ, bɩɩ a maa ban pɔɔ a die pɔ a wʊ jũu ɛ, tɩchɛ pʊɔ ma a sɩ ’mataa dire a dɔɔyɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr nʊ̃ɔ mʊɔlfʊ pɔ, na fʊ dɩɛl a Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ. ⁹’Lɔ lɛ faa sɩ na wʊ bʊɔl sɩ ɩka sɩ ɩ chɛchɛ, a ba ɩ a sɩ tʊ̃mɔ̃ jũu lɛ ɛ, tɩchɛ a wʊ bɔfʊ nɩ a wʊ wãɛfʊ jũu lɛ. Sɩ nyɛn a wãɛfʊ nyã a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ tɩchɛ ka a wɛr wa maal. ¹⁰Tɩchɛ pʊ̃pãanyã, Nãaŋmɩn wiil sɩn a wãɛfʊ nyã tu a sɩ Fafaara Yesu Kɩrɩsɩto na wa a wɛr pɔ, na wʊ wa tʊ̃ɔ kũu tɩ na wʊ de a ’yɛr nʊ̃ɔ wiil sɩ a nyɛvʊr na ba tara baarfʊ ɛ. ¹¹A ’yɛr nʊ̃ɔ nyãna jũu lɛ wʊ ir ma ɩka n ɩ mʊmʊɔlɔ nɩ nɩtʊ̃nãa nɩ wiwile. ¹²A anyãna jũu lɛ n dire a dɔɔyɛ, tɩchɛ vã ba kpɛ ma ɛ, bojũu n bɔ̃ɔn a nɩrɛ ’lɔ ɩn sɔɔ naa bɔ̃ɔn ɩka wʊn gu ma naa tɩ tãn a bɩbir ’lɔ̃nɔ̃ nɩ a ala wʊn de ’yɔ̃ɔ a n nuur pɔ.

¹³Nyɔɔ a ’yɛr sʊ̃ ala a lɛ nɛ fʊn wõ yi a n sɛ̃, a sɔɔfʊ nɩ a nʊ̃fʊ ala na be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ. ¹⁴Gu a yelmãɛ ’lɔ a Nãaŋmɩn na de ’yɔ̃ɔ a fʊ nuur pɔ nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ sʊ̃ʊfʊ ’lɔ na be a sɩ ’yɔ̃ɔ.

¹⁵Fʊ bɔ̃ɔn naa ɩka a bala ba jaa na be a Asɩya tɔr man bar, Fɩgɛlusɩ nɩ Hɛmogɛnusɩ gba mɩ pʊɔ ba naa.

¹⁶Nãaŋmɩn wʊ maal vɩla kʊ a Onesiforusɩ nɩ a wʊ yir dẽme, bojũu ’lɔ lɛ ma ’yɔ̃ɔnɔ̃ ma ãkpɛ̃ɔ, vã ba kpɛ wʊ ɩn be a pɔɔfʊ die pɔ jũu ɛ. ¹⁷Wʊ gba na wa wa a Worom, wʊ yɔ bɔ man nɩbijɩɛ tɩ nyɛ ma. ¹⁸A sɩ Soro wʊ sʊ̃ʊ wʊ a wʊ nyɛ maal vɩla a ’yɛr tɔɔrfʊ bɩbir daar. Fʊ̃ʊ mãɛ bɔ̃ɔn naa a lɛ wʊn sʊ̃ʊ ma jã be a Efesus.

¹Fʊ̃ʊ na ɩ a n bie, pãa kpɛ̃mɛ a wãɛfʊ ’lɔ na be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ. ²A lɛ fʊn wõ a n sɛ̃ a nɩyɔɔ bala niem, de wiil a yelmãɛ dẽme mɩ nɩ na tʊ̃ɔ wiil a ba taaba. ³A fʊ̃ʊ mɩ, pʊɔ sɩ dire a dɔɔyɛ nɩtãa Yesu Kɩrɩsɩto soja mãɛ. ⁴A soja ’lɔ na be a wʊ tʊ̃mɔ̃ pɔ, ma bʊɔrɔ naa ɩka a wʊ maalfʊ a pɛlɛ a ’lɔ na de wʊ a tʊ̃mɔ̃, maa lɛ tʊ̃ɔnɔ̃ bere a bɩbir jaa yelbʊɔrsɩ pɔ ɛ. ⁵Ala ɩ a bala na joro chɩrɛ taa bʊɔrɔ na ɩka ba dɔ̃ɔ a ba taaba, ba ma jon tu a lɛ ban wile. ⁶A kʊɔraa ’lɔ na ba joro yãan ɛ, lɛ ma de a bʊ̃dɔ̃ɔ. ⁷Tɩɛr kaa a lɛ ɩn ’yɛrɛ, bojũu a sɩ Soro na kʊ fʊ naa a jaa par bɔ̃ɔfʊ.

⁸Tɩɛr a Yesu Kɩrɩsɩto na ir a kũu pɔ, na yi a David bala pɔ. A anyãna lɛ ɩ a maa ’yɛr nʊ̃ɔ mʊɔlfʊ, ⁹a pɔ lɛ n dire a dɔɔyɛ, a ba wa lũ ma nɩ bɔ̃jɔrsɩ nɩdɛɛr kaar. Tɩchɛ baa tʊ̃ɔ a Nãaŋmɩn ’yɛr lũ ɛ. ¹⁰A lɛ jũu lɛ so, ka nyɔɔ n mãɛ a bala a Nãaŋmɩn na ir jũu ka ba mɩ na nyɛ a faafʊ ’lɔ na be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ nɩ a Nãaŋmɩn tɩɩr.

¹¹A ’yɛr na ɩ yelmãɛ nɩ nyã ɩka, ala ɩ sɩn nɩ ’lɔ lɛ ’mataa kpi, sɩn nɩ ’lɔ lɛ na ’mataa tara a nyɛvʊr. ¹²Ala ɩ sɩ nyɔɔn sɩ mãɛ, sɩn nɩ ’lɔ lɛ na ’mataa di a nãa. Ala ɩ sɩ chiir wʊ naa, wʊ mɩ na chiir sɩ naa. ¹³Ala ɩ sɩn baa tara yelmãɛ ɛ, tɩchɛ ’lɔ chɛnɛ na tara yelmãɛ, bojũu wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ chiir a wʊ mãɛ ɛ.

¹⁴Mʊ̃ɔ nɩbir tɩɛrɛ ba a anyãna, na fʊ kpãana ba a Nãaŋmɩn niem ɩka, ba ta chɩrɛ taa nɩ a ’yɛrbie ɛ. A ba maala vɩla jaa ɛ, tɩchɛ a ma sɔ̃ɔn a bala na chɛlɛ tɩɛr. ¹⁵Mɔ̃ na fʊ de fʊ mãɛ kʊ Nãaŋmɩn, an ɩ a ’lɔ mãɛ lɛ pɛɛ fʊ, na fʊ ɩ tʊ̃tʊ̃nɔ̃ ’lɔ na ba joro vĩ ɛ, na fʊ wile a yelmãɛ ’yɛr na tor. ¹⁶Bar a nɛchɩrɛ ala na ba tara par ɛ, bojũu a lɛ na jãn nɩbɛ bar ka ba kʊ̃ lɛ ɩ Nãaŋmɩn nɩbɛ ɛ. ¹⁷A ba wiilfʊ na yɔɔn gbõtor kaar. Hɩmɩnayas nɩ Filetusɩ mɩ pʊɔ ba naa. ¹⁸Ba bar a yelmãɛ tɩ ’yɛr ɩka kũu pɔ ir fʊ po naa, na ba sɔ̃ɔn bamɩne sɔɔfʊ. ¹⁹Tɩchɛ Nãaŋmɩn ’yɛr par kparaa ara na, ka a sɛbie anyã sɛb a wʊ pɔ, “A sɩ Soro bɔ̃ɔn a bala jaa na ɩ a wʊ nɩbɛ.” (A Sɔrfʊ Gãn 16:5) Na wʊ lɛ ’yɛr, “Vɛ̃ ka a bala jaa na bʊɔlɔ a sɩ Soro yuor, tɔɔ yɩ putuyele pɔ.”

²⁰A yir kpɛ̃ɛ pɔ, bʊ̃dimaal bomo ma ben be, ka amɩne ɩ sɛlma, nɩ kpãna, tɩchɛ ka amɩne mɩ ɩ daar nɩ yɔɔraa, ka amɩne ɩ bʊ̃’yɔ̃ɔnsɩ, ka amɩne ɩ babãma bomo. ²¹Ala ɩ nɩrɛ jaa na pɛɛn wʊ mãɛ a bonsɩ anyã ɩn bʊɔl kaar, wʊn kaara na bʊ̃dimaal bomo na tara ’yɔ̃ɔfʊ na wʊ oo wʊ mãɛ tara tɔ̃nɔ̃ kʊ a yir sʊɔ, ka wʊn tʊ̃ɔ de maal tʊ̃vɩla jaa bʊrɔ.

²²Tɔɔ yɩ a pɔlbil ãgãn bʊ̃bʊɔrsɩ pɔ, na fʊ turo yeltorsɩ, na fʊ tara sɔɔfʊ, nɩ nʊ̃fʊ, nɩ nyã’maar, ’matãan a bala na puoro a sɩ Soro nɩ a nyã chɛchɛ. ²³Tɔr a jɔl yele nɩ a nɛchɩrɛ na ba tara par ɛ, bojũu a maa yaara tɩ waan jɛɛr ɛ. ²⁴A ba sɛɛ ɩka a sɩ Soro tʊ̃tʊ̃nɔ̃ wʊ bʊɔrɔ jɛɛr ɛ, tɩchɛ wʊ maala vɩla kʊrɔ nɩrɛ jaa, na wʊ tʊ̃ɔ wile, na wʊ tara kãnyir. ²⁵A bala na chɩrɛ, wiil ba jomm, amɩne Nãaŋmɩn na wa sɔɔ naa ka ba lɩɛb a ba tɩɛr, na ba wa bɔ̃ɔ a yelmãɛ. ²⁶Lɛ lɛ a ba tɩɛr na yuo a ba faa ba mãɛ yin a Satan chɛbaa pɔ, a lɛ wʊn nyɔɔr ba a ba ɩrɛ a wʊ bɔfʊ.

¹Tɩchɛ bɔ̃ɔn a yele nyãna ɩka a bɩbir baaraa daar, dɔɔyɛ na ben be. ²Nɩbɛ na nʊ̃n a ba mãɛ, libinʊ̃nbɔ, mãɛ ’mɔɔfʊ, ba kʊ̃ ’yɔ̃ɔnɔ̃ nɩbɛ ɛ, na ba kʊ̃ wõnõ a ba dɔɔrbɔ toor ɛ, ka bon maa sɛɛ ba ɛ, na ba kʊ̃ ɩ chɛchɛ ɛ. ³Ba maa tara nɩrɛ tɩɛr ɛ, ba maa vɛ̃ kʊ nɩrɛ ɛ, na ba sɔ̃ɔnɔ̃ taa yoe, baa nyɔɔrɔ ba mãɛ ɛ, na ba ’yɛrɛ ’yɛrbikpãɛn, na ba chire yelvɩla. ⁴Ban ɩn gagarsɩ, na ba ɩ jukpãɛn dẽme, na ba bʊɔrɔ yuor, ban nʊ̃n bʊ̃vɩɛlsɩ gar ban nʊ̃ Nãaŋmɩn, ⁵ba maal ba mãɛ Nãaŋmɩn puorbo kaar, tɩ chiir a wʊ kpɛ̃ɔ. Ta gbɛɛrɛ ba ɛ.

⁶A ba pɔ lɛ a bamɩne ma fara kpɩɛrɛ a yie pɔ na ba yʊɔrɔ bɛlɛ a pɔbɔ bala na ba bɔ̃ɔ a ba tɩɛr gaa jie ɛ, ka a ba yeldɛbɛ dɔl taa, ka a yeldɛbɛ jaa vɔlaa ma nyɔɔ ba. ⁷Ba ma jãna na bɩbir jaa tɩ ba maa tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a yelmãɛ ɛ. ⁸Nɩtãa lɛ a Janɩsɩ nɩ Jãbɩrɛsɩ na ba sɔɔ a Mosesɩ ɛ, lɛ mɩ lɛ a nɩbɛ banyãna mɩ tɔr a yelmãɛ, baa tara tɩɛr vɩla ɛ, a sɔɔfʊ yele jũu, ba ɩn faa. ⁹A ba yele kʊ̃ chen tɛɛr ɛ, a lɛ an kaara a nɩbɛ ayi banyãna. Nɩrɛ jaa na nyɛn a lɛ ban jɔl jã.

¹⁰Fʊ̃ʊ mãɛ gba jaa nyɛn a n wiilfʊ bɔ̃ɔ, lɛ a n beraa na kaara, bon ’lɔ ɩn bʊɔrɔ a n nyɛvʊr pɔ, a n sɔɔfʊ, a n kãnyir, a n nʊ̃fʊ lɛ ɩn ara kpɛ̃ɔ, ¹¹a dɔɔyɛ ɩn di, nɩ a lɛ ban ge ma. Fʊ̃ʊ mãɛ bɔ̃ɔn naa a lɛ na pɔɔ ma a Antiok, nɩ a Ikoniyum, nɩ a Lɩstɩra tẽn pɔ, tɩchɛ ka a sɩ Soro faa ma yin a jaa pɔ. ¹²Sɩrɛ jaa, a bala jaa na bʊɔrɔ ɩka ba turo a Nãaŋmɩn sɔr, na ba pɛlɛ a Yesu Kɩrɩsɩto pʊɔ, na nyɛn gefʊ, ¹³tɩchɛ a putudẽme nɩ a bala na maal ba mãɛ nɩmɩn kaar, na kpɛ̃n sɔ̃ɔnaa pɔ, na ba wɛ, ba bɛlɛ naa ba taaba, ka ba kpɛ taa bɛlfʊ pɔ. ¹⁴Fʊ̃ʊ ’lɔ, mʊ̃ɔ nɩbir nɩ a lɛ fʊn jãn na fʊ sɔɔ de, bojũu fʊ bɔ̃ɔn a nɩrɛ ’lɔ sɛ̃ fʊn jãn, ¹⁵nɩ lɛ a fʊ bibile sɔ̃ɔ jaa fʊn bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn gãn, na tʊ̃ɔ sʊ̃ʊ fʊ ka fʊ tara yɛ̃, nyɛ faafʊ, fʊn sɔɔ de a Yesu Kɩrɩsɩto jũu. ¹⁶A Nãaŋmɩn gãma a jaa yi naa a wʊ sɛ̃, na a sɛɛ wiilfʊ, na a wile ’mabfʊ nɩ chɔɔrfʊ, naa na wiil nɩrɛ ka wʊ ɩ nɩtor. ¹⁷Lɛ lɛ a Nãaŋmɩn nɩrɛ na bɔ̃ɔ na wʊ kpɛ̃mɛ kʊ tʊ̃vɩla jaa bʊrɔ.

¹N kpãana fʊ naa a Nãaŋmɩn niem nɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto na wa tɔɔr a kũn nɩ a vʊɛ ’yɛr, a wʊ waa daar, nɩ a wʊ nãalʊ̃ʊ. ²Mʊɔlɔ a ’yɛr sɔ̃ɔ jaa, ka sɔr yuon bɩɩ ka sɔr ba yuo ɛ, kpãana ba, na fʊ wile, na fʊ ’yɔ̃ɔnɔ̃ ba ãkpãɛn, na fʊ tara kãnyir wile nɩ. ³Bojũu sɔ̃ɔ waara ka nɩbɛ kʊ̃ lɛ chɛlɛ a wiilfʊ ala na tor ɛ, tɩchɛ ka a ba tobo jɔ̃ɔnɔ̃ ba ’yɛryor wõfʊ ’yɔ̃ɔ, ka ba bʊɔl wiwiilyɔɔ lɔ̃ɔtaar ka ba wile ba lɛ ban bʊɔrɔ. ⁴Ban pãa lɩɛb puor ’yɔ̃ɔ a yelmãɛ na ba chɛlɛ a wiilfʊ ala na ɩ jire. ⁵Tɩchɛ fʊ̃ʊ ’lɔ bɔ̃ɔnɔ̃ sʊ̃, na fʊ tara kãnyir a fʊ dɔɔyɛ pɔ, na fʊ mʊɔlɔ ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr, na fʊ tʊ̃ a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ.

⁶Bojũu a n nyɛvʊr nɩ a tʊ̃mɔ̃ a Nãaŋmɩn na kʊ ma ben baaraa ka n kʊ̃ yaar tɩ kpi ɛ. ⁷Maa jɛb a jɛbvɩla, naa jo baar tun a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ, naa tara a sɔɔfʊ. ⁸Pʊ̃pãanyã, a sɩ Soro na ɩ a yelmãɛ tɔ tɔɔrɔ bin naa a nyɛvʊr nãa jupil gun ma, wʊn na kʊ ma a daar ’lɔ̃nɔ̃, maa tɛɛ ba lɛ ɛ, tɩchɛ a bala jaa na nʊ̃ a wʊ waa.

⁹Mɔ̃ wa a n sɛ̃ fɔfɔɔ jaa. ¹⁰Bojũu Demas na nʊ̃ a dɩna wɛr jũu tɔr ma naa tɩ chen a Tɛsalonika, ka a Kɩrɩsɩn mɩ chen Galatiya ka Titusɩ mɩ chen Dalmatiya. ¹¹Luka tɛɛ lɛ be a n sɛ̃. Yɔbɔ Maakɩ ka yɩ ’mataa wa, bojũu wʊ tara na tɔ̃nɔ̃ na wʊn sʊ̃ʊ ma a tʊ̃mɔ̃ pɔ. ¹²N tʊ̃n Tɩchɩkusɩ be a Efesus. ¹³Fʊ̃ʊ wa waara, de a fuuvɛɛ ’lɔ ɩn bar be a Toroyas be a Kapusɩ sɛ̃ nɩ a gãma na fʊ ’mataa den a sɛɛr ala ban sɛb ’yɔ̃ɔ a pɛr gãn pɔ waan.

¹⁴Aleksanda na ɩ a sãakuro maal man dɛɛr, a sɩ Soro na yab wʊn a lɛ wʊn maal ma. ¹⁵Fʊ̃ʊ mɩ, bɔ̃ɔ a wʊ yele sʊ̃, bojũu wʊ chɩrɛ naa a lɛ sɩn ’yɛrɛ.

¹⁶A dɔ̃ɔ ’lɔ n ’yɛr faa a n mãɛ, nɩrɛ jaa ba wa pʊɔ ma ɛ, tɩchɛ ba jaa tɔr man bar. Nãaŋmɩn wʊ ta de a lɛ yãan ba sãma ɛ. ¹⁷Tɩchɛ a sɩ Soro ara na gu ma na wʊ kʊ ma kpɛ̃ɔ, ka a na tu a n ’yɔ̃ɔ, ka a ’yɛrbir tʊ̃ɔ mʊɔl, ka a bala na ba puor ɛ, wõ naa. Lɛ lɛ a Nãaŋmɩn faa ma a jukpɛ̃ɛ nɛɛ pɔ. ¹⁸A sɩ Soro na faa man yin yelbier a jaa pɔ, na wʊ chiin ma a wʊ saaju nãalʊ̃ʊ pɔ. ’Lɔ lɛ so a tɩɩr bɩbir nɩ bɩbir jaa. A ɩ a lɛ.

¹⁹Puor Pɩrɩsɩla nɩ Akuila, nɩ a Onesiforusɩ yir dẽme ba jaa. ²⁰Erastus chɛnɛ na be Korɩntɩ. Torofimusɩ an ɔɔrɔ ka n bar wʊ be Miletusɩ. ²¹Mɔ̃ tɩ na fʊ wa tɩchɛ ka ɔɔr daar ta. Yubulus puoro fʊ naa nɩ Pudɛnsɩ nɩ Linus nɩ Kɩlaudiya nɩ a yɛɛr ba jaa.

²²A sɩ Soro wʊ be a fʊ sɛ̃, ka a wʊ wãɛfʊ be a yɩ jaa sɛ̃.