A PITA GÃN NA TU AYI
11Maa Simon Pita na ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto gbãgbaa nɩ a wʊ nɩtʊ̃nãa lɛ sɛɛrɛ a gãn nyã kʊrɔ a yɩn na tu a sɩ Nãaŋmɩn yeltorsɩ pɔ, nɩ a sɩ Fafaara Yesu Kɩrɩsɩto na yɩ nyɛ a sɔɔfʊ ’lɔ na kpɛ̃mɛ a sɩ kaar. 2Wãɛfʊ nɩ nyã’maar a dɔɔlɔ yɩ taa tu a bɔ̃ɔfʊ yɩn bɔ̃ɔ Nãaŋmɩn nɩ a sɩ Soro Yesu.
3A Wʊ kpɛ̃ɔ lɛ wʊ kʊn sɩ bon jaa sɩn bʊɔrɔ a nyɛvʊr nyã jũu nɩ Nãaŋmɩn puor vɩla tu a sɩ bɔ̃ɔfʊ sɩn bɔ̃ɔ a ’lɔ na bʊɔl sɩ, nɩ a wʊ mãɛ tɩɩr nɩ a wʊ maal vɩla. 4Tu anyãna pɔ lɛ wʊ kʊn sɩ a bon na bɛrma nɩ a bʊ̃sʊ̃n wʊn tɩr a nɛɛ ɩka, a tu a pɔ, ka yɩn pʊɔ a befʊ ’lɔ na ba sɔ̃ɔnɔ̃ ɛ, na yɩ jo yi a wɛr nyã a yelbier vɔlaa na sɔ̃ɔ.
5A anyãna jũu, yɩ mɔ̃ na yɩ de vɩla maalfʊ pʊɔ a yɩ sɔɔfʊ pɔ, na yɩ de bɔ̃ɔfʊ mɩ pʊɔ a vɩla maalfʊ pɔ, 6ka a mãɛ nyɔɔfʊ mɩ pʊɔ a vɩla maalfʊ pɔ, ka a nɩbir mʊɔfʊ pʊɔ a mãɛ nyɔɔfʊ pɔ, ka a Nãaŋmɩn puor vɩla pʊɔ a nɩbir mʊɔfʊ pɔ, 7ka a yɛɛr maal vɩla pʊɔ a Nãaŋmɩn puor vɩla pɔ, na yɩ de nʊ̃fʊ pʊɔ a yɛɛr maal vɩla pɔ. 8Bojũu ala ɩ yɩ tara naa anyãna a jaa ka a pʊɔrɔ ’yɔ̃ɔnɔ̃, an sʊ̃ʊ yɩ naa ka yɩ kʊ̃ tara yãan na yaa tʊ̃ɔnɔ̃ wɔ̃nɔ̃ wɔ̃mɔ̃ a bɔ̃ɔfʊ yɩn bɔ̃ɔ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto ɛ. 9Tɩchɛ ala ɩ nɩrɛ baa tara a anyãna ɛ, waa nyɛrɛ ɛ, na wʊ ɩ jɔ̃ɔ, na wʊ ĩin ɩka Nãaŋmɩn pɛɛn a wʊ kõro jaa yeldɛbɛ bar.
10A lɛ jũu n yɛɛr, yɩ ba gbɛr ka a yɩ bʊɔlfʊ nɩ a yɩ chɛl irfʊ ɩ yelmãɛ. Ala ɩ yɩn maala a anyãna, yaa be jaa na wa lo ɛ. 11Ka a sɔr yuo kʊ yɩ a yɩ kpɛ a sɩ Soro nɩ a Fafaara Yesu Kɩrɩsɩto nãalʊ̃ʊ na ba tara baarfʊ pɔ.
12A lɛ ɩn ma jɛɔ yɩ naa a yelsɩ anyãna, yɩ gba na bɔ̃ɔ yaa ka yɩ ba gbɛr ara a yelmãɛ yɩn tara pɔ. 13A tara na sɔr ka n jɛɔ a yɩ tɩɛr ɩn chɛnɛ vʊrɔ a ãgãn vaar pɔ, 14bojũu n bɔ̃ɔn naa ɩka a kʊ̃ lɛ kor ɛ tɩchɛ ka n kpi ɛ, nɩtãa lɛ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto na man kʊ ma. 15Ɩn ɩ naa lɛ jaa ɩn na tʊ̃ɔ, maa wa sɔɔ kpi, tɩ ka yɩ ma chɛnɛ tʊ̃ɔ tɩɛrɛ a yelsɩ anyãna.
16A ba ɩ fuol nɩ yɛ̃ ’yɛr lɛ sɩ de ’yɛr kʊ yɩ a kpɛ̃ɔ nɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto waa ɛ, tɩchɛ sɩn mãɛ lɛ nyɛ a wʊ kpɛ̃ɛ nɩ nɩbir. 17Wʊ nyɛn ’yɔ̃ɔfʊ nɩ tɩɩr yi a Sãa Nãaŋmɩn sɛ̃ lɛ a kɔkɔr na yi a tɩɩr jikpɛ̃ɛ jie wa a wʊ sɛ̃ ’yɛrɛ, “Nyã lɛ ɩ a n Bie ’lɔ ɩn nʊ̃, a wʊ yele pɛl naa n pʊɔ.” 18Sɩn mãɛ wõn a kɔkɔr nyãna na yi a saaju wa, an ɩ sɩn nɩ ’lɔ jaa lɛ dɔ̃ɔ be a tɔ̃chɛchɛ par.
19Sɩn lɛ tara a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ na dɔ̃ɔ be be ’yɛr na chaar, yɩ yuo toor chɛlɛ a ’yɛr. A kaara naa fɩka chãa na chaara libe pɔ, tɩ tãn a wɛr na chaar ka a bivɩɛ ŋmɛrbir pur ’yɔ̃ɔ a yɩ nyãn pɔ. 20A yelkpɛ̃ɛ lɛ ɩka, yɩ bɔ̃ɔ a par ɩka Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ de a wʊ yɛ̃ wiil a ala na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ par ɛ. 21Bojũu nɩrɛ maa kpu ’yɛr a Nãaŋmɩn ’yɛr ɛ, tɩchɛ nɩrɛ ma ’yɛr a lɛ na yi a Nãaŋmɩn sɛ̃, an ɩ a wʊ Sɩɛ lɛ tara ba.
21Tɩchɛ a jir ŋmarba ’yɛ’yɛrbɛ mɩ dɔ̃ɔ be be a nɩbɛ pɔ, nɩtãa lɛ a jir ŋmarba wiwiilbe na wa be a yɩ pɔ. Ban sɔɔl wiil sɔ̃ɔfʊ ’yɛr, na ba chɩɩr a Tʊ̃ɔfʊ Sʊɔ na da ba na ba waan sɔ̃ɔfʊ wa ’yɔ̃ɔ a ba mãɛ. 2Nɩyɔɔ na turo naa a ba vã sɔɩ anyãna, tɩ na ba kpɛrɛ a yelmãɛ sɔr. 3A bɔgar wiwiilbe banyãna na ’mʊ̃ɔn yɩ naa nɩ a ba nɛnʊ̃ɔ ’yɛrbie. Nãaŋmɩn guor naa a ba ’yɛr kõro jaa ka a ba sɔ̃sɔ̃ɔnɔ̃ ba guro ɛ.
4Bojũu Nãaŋmɩn ba dɔ̃ɔ bar a malakasɩ bala na maal a dɛɛr ɛ, tɩchɛ wʊ ’yɔ̃ɔ ban a bɔɔ fulom libe ’lɔ pɔ bar chɛlɛ nɩ a ba ’yɛr tɔɔrfʊ daar. 5Waa dɔ̃ɔ bar a kõr nɩbɛ ɛ, na wʊ vɛ̃ ka a kʊ̃ɔ wa paal pɔɔ a bala na ba puoro ɛ, tɩ na wʊ faa a Nowa na ɩ yeltorsɩ ’yɛr mʊɔlɔ nɩ nɩbɛ ayopõi. 6Nãaŋmɩn den bũu chʊm a Sodom nɩ a Gomora nɩbɛ ka a di lɩɛb tãpɩɛl, a nɩtɔ̃ wiil ɩka lɛ lɛ na ɩ a bala na ba puoro ɛ. 7Wʊ mɩ faa naa Lotɩ na ɩ a nɩtor a wʊ pʊɔ na ma sɔ̃ɔn a bala na tʊ̃nɔ̃ a dɛbɛ. 8Bojũu a nɩtor nyãna lɔ̃ɔn kpɩɛrɛ nɩ ba bɩbir jaa, ka a wʊ tɩɛr ma sɔ̃ɔ lɛ wʊn ma nyɛ tɩ wõ ban ɩrɛ. 9An ɩ nɩtɔ̃ lɛ a be, a sɩ Soro bɔ̃ɔn lɛ wʊn pãa na ɩ faa a bala na puoro yin a wõm pɔ, tɩ tara a bala na ba puoro ɛ, a ba be a ba gefʊ pɔ tɩ tãn a ’yɛr tɔɔrfʊ bɩbir.
10A anyãna ɩn yelmãɛ a bala na turo a ba ãgãn sɔ̃ɔnaa nyã dɛɛr vɔlaa, baa turo a kpãɛn dẽme nɛɛ ɛ. Ba ɩn jukpãɛn dẽme na ba ’mɔɔrɔ ba mãɛ, baa joro dãbãɛ ɛ, tɩ ma kpɛrɛ a saaju bʊ̃maalsɩ. 11Tɩchɛ a malakasɩ gba na ɩ gãdaar na ba tara kpãɛn, ba maa ’la kpɛ a bʊ̃maalsɩ anyãna a sɩ Soro niem ɛ. 12Tɩchɛ a nɩbɛ banyãna ma fere naa nɩ a bonsɩ ala ban ba bɔ̃ɔ a par ɛ. Ba kaara naa mɔdʊ̃n kaar bʊ̃maalaa na ba tara tɩɛrɛ, ba dɔɔ ba naa na nyɔɔr ba kʊ, ba mɩ kaara a mɔdʊ̃n kaar na ba mɩ na wɛ.
13A dɛɛr ala ban maal, a dɛɛr ala lɛ ban yãan ba a sãn. A ba tɩɛr vɔlaa ban ma maala a mɔ̃tɔ̃ɔ, a nʊ̃mɔ̃ ba naa, ban lɔ̃ɔn dire nɩ yɩ na ban sɔ̃ɔ a yɩ befʊ ’yɔ̃ɔ yɩ vã. 14A ba nɩbie sɛɛn naa a sɛ̃sɛ̃yele, a ba maa bar dɛɛr ɩfʊ ɛ. Ba ma bɛlɛ naa a bala na bal na ba ɩ bɔgar dẽme, ba ben pɔ’yɔ̃ɔfʊ pɔ. 15Ba bar a sɔr dẽ dẽ ’lɔ tɩ bɔr, na ba tu a Balaam na ɩ a Beor bidaba sɔr. ’Lɔ lɛ nʊ̃ sãyar na ba ɩ ɛ, 16tɩchɛ wʊ nyɛn a wʊ bawõno tɔ̃nɔ̃, bʊ̃ɔ na ɩ dʊ̃ɔ den nɩrɛ kɔkɔr ’yɛr ’yɛr na wʊ ŋmaan a ’yɛ’yɛrɛ nyãna dãbol yele sɔr. 2:16 Balaam dɔ̃ɔ ɩ Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ na sɔɔ ɩka wʊn den libie tɩ pɔ ’yɔ̃ɔ a Isɩral nɩbɛ. Wʊn wa chiine, malaka ŋmaa wʊn sɔr ka waa tʊ̃ɔ ɩ a lɛ ɛ. (A Sɔrfʊ Gãn 22–24)
17A nɩbɛ banyãna ɩ naa fɩka kʊlsɩ na ba tara kʊ̃ɔ ɛ, bɩɩ uul sɛsɛbɛ na furo chiine. Libe jaa gbɛb lɛ guro ba. 18Bojũu yobɔ ’yɛr pɔrsɩ lɛ ba ma ’yɛrɛ, na ba bʊɔlɔ a ãgãn vɔldɛɛr, na ba bɛlɛ nɩ a nɩbɛ bala na faa joro a bala na bɔr sɛ̃. 19Ba ma tɩr nɛɛ kʊ ba ɩka ban faa ban a gbãgbayele pɔ, tɩchɛ ka a bala mãɛ ɩ a yelsɔ̃ɔnsɩ gbãgbaar, bojũu nɩrɛ ɩn gbãgbaa kʊ bon ’lɔ jaa na tʊ̃ɔ wʊ. 20Ala ɩ ba faan ba mãɛ yin a wɛr nyã bɔdɛɛr pɔ, ban wa bɔ̃ɔ a sɩ Soro nɩ a Fafaara Yesu Kɩrɩsɩto tɩ na ba lɛ tɩ kpɛ a ala pɔ ka a tʊ̃ɔ ba, a ba baarfʊ na ɩn dɛɛr gar a lɛ ban dɔ̃ɔ be. 21An taa sa naa ala ɩ baa ta bɔ̃ɔ a sɔr toraa ɛ, gar ban ben bɔ̃ɔn tɩ lɩɛb puor ’yɔ̃ɔ a nɛbin chɛchɛ ’lɔ ban de kʊ ba. 22Bala ’lɔ, a sʊkpa nyã ɩn yelmãɛ ban dɔ̃ɔ lɔb ɩka, baa lɩɛb tɩ di a ala wʊn ti bar, (Sʊkpar Gãn 26:11) ka a dobaa ban so kʊ̃ɔ mɩ lɩɛb tɩ mamar a mɛmɛrɛ.
31N barmɩne, a gãma ayi sʊɔ lɛ anyã ɩn sɛɛrɛ kʊrɔ yɩ. A jaa ayi pɔ, n sɛb ɩka n lɛ jɛɔ yɩ tɩɛr ’lɔ na tor pɔ. 2N bʊɔrɔ naa ɩka yɩ lɩɛb tɩɛr a ’yɛrbie ala a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrchɛchɛ bala na dɔ̃ɔ ’yɛr a sɩ Soro nɩ a Fafaara na dɔ̃ɔ man ba tu a wʊ nɩtʊ̃nsɩ ’yɔ̃ɔ.
3Yɩ de nie bɔ̃ɔn ɩka a ber baaraa sɔ̃ɔ, nɩlaarba na turo a ba ãgãn vɔlaa na wa naa wa laara yɩ. 4Ban wa sʊrɔ yɩ naa, “Nyɩnɛ lɛ a ’lɔ na tɩr a nɛɛ kʊ yɩ ɩka wʊn wa naa? A lɛ daar jaa a sɩ sãamɩne na kpi a yelsɩ a jaa mɩ chɛnɛ na chiine a lɛ nɛ an piel.” 5Tɩchɛ ba bɔ̃ɔn naa tɩ maala fɩka ba ĩin naa a kõro jaa an ɩ Nãaŋmɩn ’yɛrbie lɛ wʊ maal a saaju, nɩ a tẽe a kʊ̃ɔ ju, nɩ a kʊ̃ɔ par. 6A tẽkor, kʊ̃ɔ mɩ lɛ dɔ̃ɔ paal pɔɔ a wɛr a wʊ sɔ̃ɔ. 7A ’yɛr nyãna nɩ wʊ ju lɛ wʊ bar a saaju, nɩ a tẽe go gun a ’yɛr tɔɔrfʊ, na wʊn sɔ̃ɔn a bala na ba puoro ɛ, nɩ bũu.
8Tɩchɛ yɩ ta ĩin a yelbʊ̃’yen nyãna ɛ, n barmɩne. A sɩ Soro sɛ̃, bɩbir bʊ̃’yen kaara naa fɩka yuon tur, ka a yuon tur kaara fɩka bɩbir bʊ̃’yen a wʊ sɛ̃. 9A sɩ Soro ba baala nɩ a wʊ nɛɛ wʊn tɩr ɛ, nɩtãa lɛ a bamɩne na ’yɛr ɩka a kor naa ɛ. Wʊ din kãnyir kʊ yɩ, wʊn ba bʊɔrɔ ɩka ãsʊɔ jaa wʊ wɛ ɛ, tɩchɛ yɩ lɩɛb a yɩ tɩɛr.
10A sɩ Soro bɩbir na wa naa fɩka lɛ nãnyie na ma wa, ka a saaju pɔɔn gɔ̃mɔ̃ wʊ jaa, na wʊ po chen. A bonsɩ ala na be a saaju ka a bũu nyɩl na wʊ pãa yuo yele a jaa a nɩbɛ na maala ka a gã chãa pɔ.
11An ɩ a bonsɩ a jaa na wa sɔ̃ɔn a nɩtɔ̃nɔ̃, nɩbotɔ lɛ a sɛɛ ɩka yɩ ɩ? A sɛɛ naa ka a yɩ maalfʊ ɩ chɛchɛ, na yɩ puoro Nãaŋmɩn, 12nɩtãa lɛ yɩn ben kaara a Nãaŋmɩn waa bɩbir na yɩ ’mi’mine nɩ a wʊ waa. A bɩbir nyãna na waan nɩ sɔ̃ɔfʊ, a saaju wʊ jaa na di naa, ka a bonsɩ a jaa mɩ nyɩl nɩ a tʊl. 13Tɩchɛ sɩn chɛlɛ naa tẽpaalaa nɩ a saaju paalaa na ɩ a nɩtorsɩ tẽe, ’lɔ a Nãaŋmɩn na tɩr a nɛɛ.
14A lɛ n barmɩne, yɩn pãa na chɛlɛ a anyãna jũu, yɩ mʊ̃ɔ nɩbir na yɩ taa tara chɛfʊ nɩ mabfʊ jie ɛ, na yɩ tara wʊ nɩ nyã’maar. 15Yɩ tɩɛr a anyã ɩka a sɩ Soro kãnyir ɩ naa a yɩ faafʊ lɛ, nɩtãa lɛ a sɩ yɛbɛ Pɔɔl mɩ na dɔ̃ɔ sɛb kʊ yɩ nɩ a yɛ̃ ’lɔ a Nãaŋmɩn na kʊ wʊ. 16A wʊ gãma a jaa pɔ, a ’yɛr bʊ̃’yen lɛ wʊ sɛb, na wʊ ’yɛrɛ a yelsɩ anyãna. A wʊ gãma pɔ yelsɩ ben be na ɩ tuo a par bɔ̃ɔfʊ, ka a ba bɔ̃ɔ nɩ a a bala na ba bɔ̃ɔ ara dẽme lɩɛb a bur bur nɩtãa lɛ ban lɩɛr a Nãaŋmɩn gãma amɩne, ka a na ɩ ba mãɛ sɔ̃ɔfʊ.
17A lɛ jũu, n barmɩne, yɩn ben de nie bɔ̃ɔn a nɩtɔ̃, yɩ guro a yɩ mãɛ ka a ba bɛlfʊ ta wa vɛ̃ ka yɩ faa lo tɩ bar a yɩ gbɛr bafʊ jie ɛ. 18Tɩchɛ yɩ nʊ̃ɔnɔ̃ a sɩ Soro nɩ a Fafaara Yesu Kɩrɩsɩto wãɛfʊ nɩ a wʊ bɔ̃ɔfʊ pɔ. ’Lɔ lɛ so a tɩɩr a pʊ̃pãanyã, nɩ bɩbir, nɩ a bɩbir jaa. A ɩ a lɛ.