A GÃMA AYI SƱ̃Ɔ A PƆƆL NA SƐB KƱ̃ A KORƖNTƖ NƖBƐ

1

1Maa Pɔɔl na ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto nɩtʊ̃nãa Nãaŋmɩn na chɛl ir nɩ a sɩ yɛbɛ Timoti, lɛ sɛɛrɛ a gãn nyã kʊrɔ a pupuorbiir na be a Korɩntɩ tẽe pɔ nɩ a Nãaŋmɩn nɩbɛ ba jaa mɩ na be a Akaya paal pɔ. 2Wãɛfʊ nɩ nyã’maar na yi a sɩ Sãa Nãaŋmɩn nɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto sɛ̃ a be a yɩ sɛ̃.

3Pɛɛfʊ wʊ ta Nãaŋmɩn na ɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto Sãa, a Sãa nyã nɩbir na bal nɩ Nãaŋmɩn nyã na tara a ’maalfʊsɩ a jaa. 4’Lɔ lɛ ma ’maal sɩ a sɩ wõm a jaa pɔ, ka sɩ mɩ na tʊ̃ɔ ’maal a bala mɩ na be wõm jaa pɔ, nɩ a ’maalfʊ ’lɔ̃nɔ̃ sɩn nyɛ yin a Nãaŋmɩn sɛ̃. 5Nɩtãa lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto dɔɔyɛ difʊ na yaar dɔɔl sɩ jaa, lɛ mɩ lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto ’maalfʊ yaar dɔɔl sɩ jaa. 6Ala ɩ sɩ ben wõm pɔ, a yɩ ’maalfʊ nɩ a yɩ faafʊ jũu lɛ, ala ɩ sɩ mɩ nyɛn ’maalfʊ a mɩ ɩn a yɩ ’maalfʊ lɛ, a yɩn tʊ̃ɔ ara nɩ kãnyir a dɔɔyɛ bʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ pɔ sɩn mɩ na dire. 7Sɩ bar tɩɛr a yɩ jũu, bojũu sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka a lɛ yɩn lɔ̃ɔn sɩ dire a dɔɔyɛ, a lɛ nɩ wʊ ju mɩ lɛ yɩn pʊɔ sɩ a sɩ ’maalfʊ pɔ.

8N yɛɛr, saa bʊɔrɔ ɩka sɩ sɔɔl yɩ a wõm ’lɔ tɔ sʊɔ na dɔ̃ɔ pɔɔ sɩ be a Asɩya paal pɔ bar ɛ. Wõm jaa jel lɛ dɔ̃ɔ pɔɔ sɩ naa gar a sɩ kpɛ̃ɔ, saa lɛ dɔ̃ɔ tara baarfʊ tɩɛr ɛ. 9Sɩrɛ jaa a sɩ tɩɛr pɔ, a kũu lɛ sɩ tɔ̃ɔ kaara a tãɩɩ a lɛ nɛ. Tɩchɛ a nɩtɔ̃ ɩ naa ka sɩ ta dɩɛl a sɩ mãɛ ɛ, tɩchɛ sɩ dɩɛl Nãaŋmɩn nyã na sãnɛ a kũn. 10A Nãaŋmɩn lɛ faa sɩ yin a kũu tuo nyã pɔ, ’lɔ lɛ chɛnɛ faara sɩ. ’Lɔ lɛ ɩ a sɩ tɩɛrtɔ jie ɩka wʊn chɛnɛ na faara sɩ, 11nɩtãa lɛ yɩn sʊ̃ʊ sɩ nɩ a yɩ Nãaŋmɩn sʊɔrfʊ. Yɔɔ mɩ puor Nãaŋmɩn yãan a sɩ jũu tu a wʊ maal vɩla ’lɔ wʊn maal sɩ na wʊ sɔɔ a yɩ yɔɔ sʊɔrfʊ.

12Pʊ̃pãanyã a sɩ nyãa chɛfʊ jie lɛ a nyã. A sɩ tɩɛr din dãasɩɛ a lɛ sɩn be a wɛr dẽme sɛ̃, nɩ a lɛ a sɩn nɩ a yɩn mɩ na be taa, chɛchɛ ɩfʊ pɔ, nɩ nɛ nɛ tufʊ pɔ, ka a jaa yi a Nãaŋmɩn sɛ̃. A ba ɩ a wɛr nyã bɔ̃ɔfʊ lɛ sɩ maal a lɛ ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn wãɛfʊ lɛ. 13Bojũu saa sɛb bon jaa kʊ yɩ yɩn kʊ̃ tʊ̃ɔ kar ɛ, bɩɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a par ɛ. N tɩɛr ɩka, 14nɩtãa lɛ yɩn wõ a sɩ ’yɛr ŋmaa na yɩ bɔ̃ɔ a par, yɩn wa wõn a jaa na yɩ bɔ̃ɔ a par, na yɩn tʊ̃ɔ chɛ nyãa a sɩ jũu nɩtãa lɛ sɩn mɩ na chɛ nyãa a yɩ jũu a sɩ Soro Yesu bɩbir daar.

15Bojũu ala lɛ so ka n bar tɩɛr, naa guor ɩka n tɩ piir yɩ kaa ka yɩ nyɛ tɔ̃nɔ̃ gbɛɛ ayi. 16N guor ɩka maa wa chiine a Masedonɩya n yi a yɩ sɛ̃, maa wa lɩɛb waara ka n lɛ yi a yɩ sɛ̃ go, ka yɩ pãa sʊ̃ʊ ma ka n chen a Judiya. 17Ɩn guor a anyã, n mɩ ’yɛr bar bɩɩ? Bɩɩ a wɛr nɩbɛ guorfʊ kaar lɛ? Ka a nɛbʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ ma ’yɛr, ɔ̃ɔ, ɔ̃ɔ nɩ kai, kai?

18Tɩchɛ sɩrɛ jaa a sɩ Nãaŋmɩn na ɩ a yelmãɛ sʊɔ, a sɩ ’yɛr sɩn ’yɛr kʊ yɩ ba ɩ ɔ̃ɔ nɩ kai ɛ. 19Bojũu a Nãaŋmɩn Bie Yesu Kɩrɩsɩto ’yɛr a maa nɩ a Silasɩ nɩ a Timoti na dɔ̃ɔ ’yɛr kʊ yɩ ba ɩ ɔ̃ɔ nɩ kai ɛ, tɩchɛ a wʊ pɔ, a ma ɩn ɔ̃ɔ. 20Bojũu a Nãaŋmɩn nɛtɩryɔɔ ala wʊn tɩr ɩn ɔ̃ɔ a Kɩrɩsɩto pɔ. A tun a wʊ ’yɔ̃ɔ, a ma ’yɛrɛ ɩka, a ɩ a lɛ, kʊ a Nãaŋmɩn yuor tɩɩr. 21Pʊ̃pãanyã a Nãaŋmɩn nyã lɛ maal sɩ nɩ a yɩn a sɩ ara kpɛ̃ɔ a Yesu Kɩrɩsɩto pɔ, na wʊ oo sɩ. 22Wʊ ’yɔ̃ɔ sɩ naa a wʊ sofʊ jãnɛ, na wʊ de a wʊ Sɩɛ ’yɔ̃ɔ a sɩ nyãa pɔ, wile sɩ a yele ala na waara.

23N bʊɔl Nãaŋmɩn a wʊ ɩ a n dãasɩɛ sʊɔ ɩka a tara na sɔr ka n bar yɩ, naa ba lɩɛb wa be a Korɩntɩ ɛ, 24n ba bʊɔrɔ ɩka a ɩ wõm kʊ yɩ ɛ. A ba ɩ sɩ bʊɔrɔ naa ɩka sɩ fɩr yɩ a yɩ sɔɔfʊ pɔ ɛ, tɩchɛ a sɩ ’mataa tʊ̃n yɩ a yɩ wõ nʊ̃ɔ, bojũu a yɩ sɔɔfʊ vɛ̃n ka yɩ ara kpɛ̃ɔ.

2

1N tɩɛr ɩka n kʊ̃ lɛ tʊ̃ɔ wa piir yɩ kaa, ka a ɩ tuo kʊ yɩ ɛ. 2Bojũu maa sɔ̃ɔ a yɩ pʊɔ an lɛ na maal ka n pʊɔ pɛl, ka a yɩn tɛɛ ba lɛ ɛ? 3Ala lɛ so ka n dɔ̃ɔ sɛb a lɛ ɩka maa wa tɩ, n pʊɔ taa sɔ̃ɔn a bala na maal ma ka nʊ̃ɔ kpɛ ma ɛ. N bar tɩɛr ɩka yɩ jaa na lɔ̃ɔn man chɩlɛ. 4Bojũu n sɛb a anyã kʊ yɩ nɩ pʊsɔ̃ɔ nɩ hʊ̃ʊnfʊ nɩ a n nyãa nɩ nɩbikʊ̃ɔ yɔɔ ɩka n taa sɔ̃ɔ a yɩ pʊɔ ɛ, tɩchɛ ka n vɛ̃ ka yɩ bɔ̃ɔ ɩka n nʊ̃ yɩn yɔɔ jaa.

5Ala ɩ nɩrɛ maal ka a chɛ, a ba ɩ maa tɛɛ pʊɔ lɛ wʊ sɔ̃ɔ ɛ, yɩ jaa pʊɔ mɩ sɔ̃ɔ naa ka a lɛ na tu lɛ ɩka n taa vɛ̃ ka a ɩ tuo ’yɔ̃ɔ jaa kʊ wʊ ɛ. 6A toor tɔɔfʊ ’lɔ wʊn nyɛ yi a yɩ yɔɔ jaa jie sɛɛ wʊ naa. 7Pʊ̃pãanyã ’lɔ, a sɛɛ naa ɩka yɩ vɛ̃ kʊ wʊ, na yɩ lɛ ’maal wʊ ka a wʊ pʊsɔ̃ɔ taa chen niem ɛ. 8A lɛ jũu n sʊɔrɔ yɩ naa ɩka yɩ de wʊ na yɩ wiil a yɩ nʊ̃fʊ kʊ wʊ. 9A lɛ jũu ɩn sɛb kʊ yɩ lɛ ɩka n kaa, yɩn sɔɔn tu a nɛɛ a yele a jaa pɔ bɩɩ. 10Ala ɩ yɩ wa vɛ̃n kʊ nɩrɛ, n mɩ vɛ̃n kʊ a nɩnyɩnɛ. A ala ɩn vɛ̃ kʊ a nɩnyɩnɛ, ala ɩ amɩne chɛn ka n na vɛ̃ bar, n vɛ̃n kʊ a nɩnyɩnɛ, a Yesu Kɩrɩsɩto niem a yɩ ’yɔ̃ɔ. 11Lɛ an na ɩ ka a Satan taa ŋmɩɩn sɩ ’mataa ɛ, bojũu sɩ bɔ̃ɔn a wʊ guorfʊsɩ.

12Pʊ̃pãanyã, a lɛ ɩn chen a Toroyas tɩ mʊɔlɔ a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɛr nʊ̃ɔ, n nyɛn lɛ a sɩ Soro na yuo sɔr kʊ ma, 13n ba chɛnɛ tara ãgãn ’maar sɛrɛ ɛ, bojũu n ba nyɛ a n yɛbɛ Titusɩ a be ɛ. Lɛ lɛ n puor ba tɩ po chen a Masedonɩya.

14Tɩchɛ Nãaŋmɩn son puorfʊ wʊn ma tɔɔ sɩ ’yɔ̃ɔ tʊ̃ɔfʊ pɔ yi a Yesu Kɩrɩsɩto pɔ, tu a sɩ ’yɔ̃ɔ ka a yɛ̃ nyũunʊ̃ɔ yaar de a jie wʊ jaa. 15Bojũu sɩn lɛ ɩ a Nãaŋmɩn nyũunʊ̃ɔ a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ kʊ a bala na nyɛ faafʊ, nɩ a bala na wɛrɛ. 16Ɩ̃sʊɔ nyuro na kũu nyũu, ka a ãsʊɔ mɩ nyuro nyɛvʊr nyũu. Tɩ an lɛ na tʊ̃ɔ a tʊ̃mɔ̃ nyã tʊ̃? 17Sɩn ba kaara bamɩne kaar ɛ, saa maal a Nãaŋmɩn ’yɛr tɔ̃nɔ̃ bon ɛ. A Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, sɩ ’yɛrɛ naa a Nãaŋmɩn yelmãɛ an ɩ ’lɔ lɛ tʊ̃ sɩ.

3

1Sɩ piel naa ɩka sɩ dãn sɩ mãɛ go bɩɩ? Bɩɩ sɩ bʊɔrɔ na gãma nɩbɛ na sɛb ka a dãna sɩ yi a sɩ sɛ̃ bɩɩ yi a yɩ sɛ̃? 2Yɩn mãɛ lɛ ɩ a sɩ gãn, na sɛb ’yɔ̃ɔ a sɩ nyãa pɔ ka sɩ bɔ̃ɔ yaa, ka nɩrɛ jaa mɩ kara. 3Yɩn lɛ wiil ɩka yɩn lɛ ɩ a gãn na yi a Yesu Kɩrɩsɩto sɛ̃, na yɩ ɩ a sɩ tʊ̃mɔ̃ tɔ̃nɔ̃, a ba ɩ ba den a tãɩ sɔɔlaa sɛb ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ lɛ sɛb. A ba ɩ a kʊsɩr pɛ̃rsɩ pɔ ɛ, tɩchɛ a sɛb ’yɔ̃ɔ a nɩsaal nyãn pɔ.

4A tɩɛr nyãna sɩn bar ɩn a sɩ bon tu a Kɩrɩsɩto pɔ, a Nãaŋmɩn niem. 5A ba ɩ fɩka sɩ ɩn yɛ̃ dẽme na sɩn tʊ̃ɔ tɔɔr a lɛ sɩn maal ’yɛr ɛ, tɩchɛ a sɩ yɛ̃ yin a Nãaŋmɩn sɛ̃. 6’Lɔ lɛ sʊ̃ʊ sɩ a sɩ mʊɔl a nɛtɩr paalaa nyã ’yɛr, a ba yi a ala ban dɔ̃ɔ sɛb jie ɛ, tɩchɛ a yin a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃. A sɛbie ala ɩn kũu, tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn kʊrɔ nyɛvʊr.

7Pʊ̃pãanyã, ala ɩ a ’yɛr bie ala ban sɛb ’yɔ̃ɔ a kʊsɩr pɛ̃rsɩ pɔ waan nɩ kũu tɩ ’matãan Nãaŋmɩn tɩɩr, ka a tɩɩr a Isɩral nɩbɛ na ba tʊ̃ɔnɔ̃ kaara a Mosesɩ nie a Nãaŋmɩn tɩɩr jũu, a wʊ tɩɩr gba na wa baar. 8A Nãaŋmɩn Sɩɛ ’yɛrbie tɩɩr kʊ̃ gar a lɛ ɛ? 9Ala ɩ a ’yɛrbie ala na ’yɔ̃ɔ a nɩbɛ ’yɛr tɩɩr bɛrma naa, a ’yɛr bie ala na waara nɩ a torfʊ, ŋmɩnɛ lɛ wʊn jã! 10Bojũu a Mosesɩ nɛbinãa ba lɛ tara tɩɩr a pʊ̃pãanyã ɛ, fʊ̃ʊ de man a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɛr nʊ̃ɔ, wʊ gar wʊ naa. 11Ka ala ɩ a ’lɔ gba na wa baar waan na tɩɩr, ŋmɩnɛ lɛ a tɩɩr ’lɔ na ba baaraa ɛ, na jã!

12A lɛ jũu, a sɩ tɩɛrtɔ nyãna lɛ vɛ̃ ka saa joro dãbãɛ ɛ, 13Sɩn ba kaara fɩka a Mosesɩ na dɔ̃ɔ vil a fɔbaa pɔɔ a wʊ nie ka a Isɩral nɩbɛ ta kaa ɛ, na ba nyɛ a nyɩlfʊ ’lɔ na baar ɛ. 14Tɩchɛ a ba nyãa pɔɔ naa wa tãn dɩna, a fɔpɔɔraa chɛnɛ naa bala wa kara a nɛtɩr koraa jie. Baa for bar sɛrɛ ɛ, bojũu Yesu Kɩrɩsɩto tɛɛ ’yɔ̃ɔ lɛ wʊn tʊ̃ɔ for. 15A dɩna gba, bala wa kar a Mosesɩ nɛbinãa yele, a fɔbaa ma pɔɔn a ba nyãa. 16Tɩchɛ ãsʊɔ jaa wa lɩɛb wa a sɩ Soro sɛ̃, wʊ ma for wʊn a fɔbaa ’lɔ bar. (A Yifʊ Gãn 34:34)17Pʊ̃pãanyã, a sɩ Soro lɛ ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ, ka a jie ’lɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ na be, mãɛ sofʊ mɩ ben be. 18Ka a sɩn bala nie na ba pɔɔ ɛ, pãa nyɩlɛ a sɩ Soro tɩɩr, naa lɩɛrɛ ka a tɩɩr pʊɔrɔ ’yɔ̃ɔnɔ̃ na yire a sɩ Soro sɛ̃ na ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ.

4

1A lɛ jũu, an ɩ a Nãaŋmɩn nɩbaal lɛ wʊ kʊn sɩ a tʊ̃mɔ̃ nyã sɩn tʊ̃nɔ̃, a lɛ jũu saa baala ɛ. 2Tɩchɛ sɩ lɩɛb puor ’yɔ̃ɔ tãsɔɔ yele nɩ vã yele, saa tara bɛlfʊ ɛ, bɩɩ lɩɛrɛ a Nãaŋmɩn yelmãɛ ɛ. Sɩ ma man a Nãaŋmɩn yelmãɛ ka a gã chãa pɔ, na sɩ wiil a sɩ mãɛ ka nɩrɛ jaa tɩɛr bɔ̃ɔ ɩka yelmãɛ dẽme lɛ sɩ ɩ a Nãaŋmɩn niem. 3Ala ɩ gba a sɩ ’yɛr nʊ̃ɔ sɩn ’yɛr sɔɔl naa, a sɔɔl kʊ a bala na wɛrɛ. 4A ŋmɩn ’lɔ na be be a dɩna jɔ̃ɔn a bala na ba sɔɔ de a sɩ ’yɛr ɛ tɩɛrsɩ, ka ba kʊ̃ tʊ̃ɔ nyɛ a ’yɛr nʊ̃ɔ ’lɔ chãa na ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto tɩɩr ɛ, na wile a lɛ a Nãaŋmɩn mãɛ na be ɛ. 5Bojũu a ba ɩ sɩ mãɛ ’yɛr lɛ sɩ dɔ̃ɔ ’yɛrɛ ɛ, tɩchɛ sɩ ’yɛrɛ naa a Yesu Kɩrɩsɩto na ɩ a sɩ Soro, a sɩn mɩ ɩ a yɩ tʊ̃tʊ̃nbɔ a wʊ jũu. 6A Nãaŋmɩn ’lɔ na dɔ̃ɔ ’yɛr, “Vɛ̃ ka a chãa chaar libe pɔ,” (A Pielfʊ Gãn 1:3) ’lɔ lɛ maal a chãa chaar ’yɔ̃ɔ a sɩ nyãn pɔ, na wʊ kʊ sɩ a bɔ̃ɔfʊ chãa, na ɩ a Nãaŋmɩn tɩɩr a Yesu Kɩrɩsɩto niem.

7Tɩchɛ sɩn kaara naa yɔɔraa dʊʊr kaar Nãaŋmɩn na de a bʊ̃sʊ̃ ’yɔ̃ɔ, ka a kpɛ̃ɔ wʊ jaa yi Nãaŋmɩn sɛ̃, a ba yi a sɩ sɛ̃ ɛ. 8Yele ma chɩm sɩ naa a lõbobo a jaa ayi, tɩchɛ a maa ŋmɛr sɩ ɛ, ka a ma ɩ sɩ vãre vãre, tɩchɛ a sɩ tɩɛr maa yɛ̃yɛl ɛ. 9Ba ma ge sɩ naa, tɩchɛ a Nãaŋmɩn ma ben a sɩ sɛ̃, na ba ma ŋme sɩ gaal tẽe, tɩchɛ baa sɔ̃ɔ sɩ ɛ. 10Bɩbir jaa lɛ sɩ wõnõ a Yesu kũu tuo a sɩ ãgãma pɔ, ka a nɩbɛ mɩ na tʊ̃ɔ nyɛ a Yesu nyɛvʊr a sɩ ãgãma pɔ. 11Ka a sɩn banyã na vʊrɔ be kũu nũu pɔ, a Yesu jũu, ka a nɩbɛ tʊ̃ɔ nyɛ a wʊ nyɛvʊr a sɩ ãgãma anyã na kpi pɔ. 12Ala lɛ so ka a kũu tʊ̃nɔ̃ nɩ sɩn, tɩchɛ ka a nyɛvʊr tʊ̃nɔ̃ nɩ yɩn.

13A sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “N sɔɔn de ala lɛ so ka n ’yɛr.” (Yiel Gãn 116:10) A Nãaŋmɩn Sɩɛ nyã lɛ sɩ mɩ tara nɩ a sɔɔfʊ na sɩ mɩ ’yɛrɛ. 14Bojũu sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka a ’lɔ na sãɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto a kũu pɔ, mɩ na sãɩ sɩ naa nɩ a Yesu ’matãan a yɩn a sɩ wa ara a wʊ niem. 15A anyãna a jaa ɩrɛ naa a yɩ sʊ̃ʊfʊ jũu, ka a wãɛfʊ ’lɔ na tara a nɩyɔɔ, na lɩɛb dãnfʊ kʊrɔ a Nãaŋmɩn yuor tɩɩr.

16Ala lɛ so ka saa baala ɛ. A sɩ ãgãn vaar gba na suoro, tɩchɛ a sɩ sɩɩr ’lɔ, bɩbir jaa lɛ a ma lɩɛrɛ bʊ̃paalaa. 17Bojũu a wõm anyãna sɩn nyɛrɛ ɩn dẽfere naa waara nɩ a nyɛvʊr ’lɔ na ɩ tɩɩr gar a jaa wa kʊrɔ sɩ. 18Lɛ lɛ, saa fur nɩbir ’yɔ̃ɔ a ala sɩn nyɛrɛ ɛ, tɩchɛ sɩ fur nɩbir ’yɔ̃ɔ a ala sɩn ba nyɛrɛ ɛ. A anyã sɩn nyɛrɛ, a kʊ̃ kor ɛ, tɩchɛ anyã sɩn ba nyɛrɛ ɛ, ala lɛ na kor.

5

1Sɩrɛ jaa, sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka a sɩ ãgãma anyãna kaara naa fɩka a tãn yie anyãna sɩn kpɩɛrɛ, ala wa kpi, sɩ tara na yir Nãaŋmɩn na mɛ, yir nyã na be a saaju an ba ɩ nɩrɛ nũu lɛ mɛ ɛ. 2Sɩ ʊrɔ na bʊɔrɔ ɩka, a saaju yir ’lɔ pɔ, sɩ tɩ kpɛ a be. 3Sɩn wa kpɛ a be, sɩ kʊ̃ lɛ ɩ sal’mʊɔr ɛ. 4Bojũu a ãgãn tãn nyã pɔ sɩn be, sɩ ʊrɔ na ka a ɩ tuor kʊ sɩ, bojũu saa bʊɔrɔ ɩka sɩ ɩ sal’mʊɔr ɛ, tɩchɛ a sɩ de a saaju jikpɩɛraa ’lɔ su pɔɔ, ka a ’lɔ na ɩ a bʊ̃kũu ka a nyɛvʊr vɔl wʊ. 5Pʊ̃pãanyã, a Nãaŋmɩn mãɛ lɛ maal sɩ a lɛ a yele nyãna ’yɔ̃ɔ, na wʊ kʊ sɩ a wʊ Sɩɛ, ka a ɩ yelmãɛ jaa lɛ an na wa.

6A lɛ jũu, sɩ ma bar tɩɛr, na sɩ bɔ̃ɔn ɩka sɩn chɛnɛ be a ãgãn pɔ, sɩ jãan naa a sɩ Soro. 7A nyɛvʊr sɩn tara, sɔɔfʊ lɛ, a ba ɩ nyɛfʊ lɛ ɛ. 8Sɩ bar tɩɛr, ka a mɩ ɩ sɩ bɔfʊ ɩka sɩ yi a ãgãn nyã pɔ, na sɩ chen tɩ kpɩɛrɛ a sɩ Soro yir. 9Ala lɛ so ka sɩ mʊ̃ɔ nɩbir pɛlɛ a wʊ pʊɔ, ka a ãgãn nyã pɔ lɛ sɩ be, bɩɩ ka sɩ yin a wʊ pɔ. 10Bojũu a sɩ ãsʊɔ jaa na wa ara na Yesu Kɩrɩsɩto ’yɛr tɔɔrfʊ dakɔɔ par, ka wʊ kʊ ãsʊɔ jaa lɛ wʊn de a wʊ ãgãn tʊ̃n, ka vɩla lɛ fʊ tʊ̃, bɩɩ dɛɛr lɛ.

11A lɛ jũu, an yi a lɛ daar jaa sɩ bɔ̃ɔn a lɛ a sɩ Soro dãbãɛ jofʊ na be, a sɩ pãa mʊ̃ɔ nɩbir ɩka sɩ lɩɛb a nɩbɛ tɩɛr. Nãaŋmɩn bɔ̃ɔn lɛ sɩn be, ka a yɩ tɩɛr gba mɩ bɔ̃ɔ a lɛ sɩn be. 12Saa bʊɔrɔ ɩka sɩ dãn a sɩ mãɛ kʊ yɩ go ɛ, tɩchɛ a sɩ kʊ yɩ sɔr ka yɩ chɛ nyãa a sɩ ’yɔ̃ɔ, na yɩ tʊ̃ɔ ’yɛr a bala na ma chɩɛrɛ a nyãa nɩ a ala ban nyɛn nɩbir, tɩ bar a ala na be a nyãa pɔ. 13Ala ɩ sɩ gele naa, Nãaŋmɩn jũu lɛ. Ala ɩ saa lɛ gele mɩ ɛ, a yɩ jũu lɛ. 14Bojũu a Kɩrɩsɩto nʊ̃fʊ lɛ fɩrɛ sɩ, bojũu sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka a nɩbʊ̃’yen lɛ kpi kʊ a nɩbɛ ba jaa, a lɛ jũu nɩrɛ jaa lɛ kpi. 15’Lɔ lɛ kpi kʊ ba jaa, ka a bala na chɛnɛ a nɩbir, ba kʊ̃ lɛ be be kʊ a ba mãɛ ɛ, tɩchɛ ban ben be kʊ a ’lɔ na kpi kʊ ba na wʊ lɛ ir ɩ vʊr go.

16An yi a dɩna chiine, saa lɛ kaara nɩrɛ a wɛr nɩbɛ kaafʊ kaar ɛ. Lɛ nɩ wʊ ju lɛ sɩ mɩ dɔ̃ɔ kaa a Yesu Kɩrɩsɩto, saa lɛ chɛnɛ maala a lɛ go ɛ. 17A lɛ jũu, ala ɩ nɩrɛ jaa wa ben a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, wʊ lɩɛb nɩpaalaa, a nɩkoraa chen naa, tɩchɛ ka wʊ lɩɛb nɩpaalaa. 18A anyãna a jaa yin a Nãaŋmɩn sɛ̃, ’lɔ lɛ ’maal sɩ kʊ a wʊ mãɛ tu a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, na wʊ pãa kʊ sɩ a ’maalfʊ ’yɛrbie. 19Nãaŋmɩn ’maal a wɛr kʊ a wʊ mãɛ tu a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ. Waa lɛ sɔrɔ a nɩbɛ yeldɛbɛ ban maal ɛ. A ’maalfʊ ’yɛrbie anyã lɛ wʊ de tʊ̃n sɩ. 20A lɛ jũu, sɩn lɛ ara kʊ a Yesu Kɩrɩsɩto ka a wɛr pɔ, sɩn ’yɔ̃ɔ lɛ a Nãaŋmɩn tu sʊɔrɔ yɩ. Sɩ den a Yesu Kɩrɩsɩto yuor sʊɔrɔ nɩ yɩ ɩka, yɩ tɔɔ wa gbʊr a Nãaŋmɩn. 21Nãaŋmɩn den a ’lɔ na ba maal dɛɛr jaa ɛ, ka wʊ lo a sɩ dɛɛr bɔɔr kʊ sɩ, ka a wʊ jũu a sɩ lɩɛb nɩtorsɩ a Nãaŋmɩn sɛ̃.

6

1An ɩ sɩn nɩ Nãaŋmɩn lɛ ’mataa tʊ̃nɔ̃, sɩ sʊɔrɔ yɩ naa ɩka yɩ ta kaa a Nãaŋmɩn wãɛfʊ pɔrɔ ɛ. 2Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “A n maal vɩla sɔ̃ɔ, n wõn a fʊ ’yɛr, ka a faafʊ bɩbir daar, n sʊ̃ʊ fʊ naa.” (Isaiya 49:8) N ’yɛrɛ na kʊrɔ yɩ ɩka, a pʊ̃pãanyã lɛ ɩ a Nãaŋmɩn maal vɩla sɔ̃ɔ, pʊ̃pãanyã lɛ ɩ a Nãaŋmɩn faafʊ bɩbir.

3Saa ŋmaara nɩrɛ jaa sɔr ɛ, ka ba taa wa kpɛrɛ a sɩ tʊ̃mɔ̃ ɛ. 4Tɩchɛ yele jaa pɔ, sɩ ma maal a sɩ mãɛ wiil ɩka Nãaŋmɩn tʊ̃tʊ̃nbɔ lɛ sɩ ɩ. A anyãna lɛ a mãɛ nyɔɔfʊ pɔ, wõm nɩ tuo nɩ nɩbaal yele pɔ, 5ba ma ŋme sɩ naa nyɔɔr sɩ pɔɔ tɩ ma dam nɩbɛ ’yɔ̃ɔ sɩ, ka sɩ ma tʊ̃ tʊ̃kpãɛn na sɩ gal gʊ̃ɔ tɩ jɛ̃n kɔ̃, 6a sɩ chɛchɛ ɩfʊ nɩ a sɩ bɔ̃ɔfʊ nɩ a sɩ kãnyir nɩ a sɩ maal vɩla, nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ wʊn kʊ sɩ pɔ, nɩ a nʊ̃fʊ sɩn tara sɩrɛ jaa, 7na sɩ ma ’yɛrɛ yelmãɛ nɩ a Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ, torfʊ ɩn a sɩ tãjɛbon na ma be a sɩ nũsʊ̃n nɩ a gʊʊr pɔ, 8na ba ma kʊ sɩ tɩɩr tɩ lɛ kpɛ sɩ, na ba ma bʊɔl sɩ yovɩla nɩ a yodɛɛr. Sɩ ɩn yelmãɛ dẽme tɩ ba maal sɩ nɩbɛlbɛ. 9Sɩ ɩn nɩbɔ̃ɔnsɩ tɩchɛ a ba maal sɩ fɩka baa bɔ̃ɔ sɩ ɛ. Sɩ ma kpire naa tɩchɛ na sɩ ma chɛnɛ vʊrɔ. Ba ma ŋme sɩn nɛ nɛ nɛ tɩ baa kʊ ɛ. 10Nɩbaal yele lɛ ba ma maal sɩ, tɩ sɩ chɛnɛ chɩlɛ. Nɔ̃ɔ ma kʊrɔ sɩ naa, tɩ sɩ maala nɩyɔɔ a ba lere. Saa tara bon jaa ɛ, tɩ so bomo a jaa.

11Saa ’mʊr ’mʊr yele jaa bar a yɩn Korɩntɩ dẽme sɛ̃ ɛ. Sɩ yuon a sɩ nyãn kʊ yɩ. 12Saa ɩ nɩbikuon dẽme kʊ yɩ ɛ, tɩchɛ yɩn lɛ nɩɩ ɩ nɩbikuon dẽme kʊ sɩ. 13A pãa kaara naa fɩka bʊʊr, naa ’yɛrɛ nɩ yɩ fɩka n bibiir. Yɩ yuo a yɩ nyãn mɩ.

14Yɩ taa ɩrɛ wa gbɛɛrɛ a bala na ba ɩ a Yesu turbo ɛ, ŋmɩnɛ lɛ a yeltorsɩ nɩ a putuyele na ɩrɛ wa ’mataa? Bɩɩ ŋmɩnɛ lɛ chãa nɩ libe na ɩrɛ wa ’mataa be jibʊ̃’yen? 15Ŋmɩnɛ lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto nɩ a Satan na ɩrɛ wa tara guor taa? Ŋmɩnɛ lɛ a nyã na ɩ a Yesu turo, nɩ a ’lɔ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, na ɩrɛ mɩ wa tara man taa? 16Ŋmɩnɛ lɛ fʊn ɩrɛ wa nyɛ tɩbɛ a Nãaŋmɩn puorfʊ yir? Bojũu sɩn lɛ ɩ a Nãaŋmɩn nyã na ba kpire ɛ, puorfʊ yir. Nɩtãa lɛ a Nãaŋmɩn na ’yɛr, “Ɩn ben a ba sɛ̃ ’mataa chiine nɩ ba, naa ɩ a ba Nãaŋmɩn, ka ba mɩ ɩ a n nɩbɛ.” (Mosesɩ Gãma Na Tu Ata 26:12)17“Ala lɛ so ka a sɩ Soro ’yɛr, yɩ tɔɔ yi a ba pɔ, tɩ chɛ ba bar, na yɩ oo yɩ yõ. Yɩ taa ɩrɛ wa sɩrɛ bʊ̃dɛɛr jaa ɛ, ɩn de yɩ naa.” (Isaiya 52:11)18“Ɩn ɩ naa a yɩ Sãa, ka a yɩn mɩ ɩ a n dabil nɩ a n pɔɔbil. Lɛ lɛ a Nãaŋmɩn na ɩ a Tʊ̃ɔfʊ Sʊɔ ’yɛr.” (2 Samuwɛl 7:14)

7

1An ɩ sɩn lɛ be tara a nɛtɩraa nyãnaa jũu, n barmɩne, yɩ ɩ a sɩ pɔl sɩ mãɛ yin yele jaa na sɔ̃ɔ a sɩ ãgãma nɩ a sɩ sɩɩr pɔ, na sɩ mʊ̃ɔ nɩbir na sɩ ɩ chɛchɛ ’yɔ̃ɔnɔ̃ nɩ Nãaŋmɩn.

2Yɩ yuo a yɩ nyãa kʊ sɩ. Saa maal a yɩ ãsʊɔ jaa dɛɛr ɛ, saa fɔl a yɩ ãsʊɔ jaa mɩ ɛ, saa mɩ ŋma a yɩ ãsʊɔ jaa ɛ. 3N ba ’yɛrɛ a anyãna ɩka n tʊ yɩ ɛ, n dɔ̃ɔ de nie ’yɛr kʊ yɩ ɩka yɩ ben a sɩ nyãa pɔ, ka ala ɩ nyɛvʊr lɛ, bɩɩ kũu lɛ tɩ sɩn nɩ yɩn lɛ. 4N bar tɩɛr ka a ’yɔ̃ɔ ma ãkpɛ̃ɔ, a sɩ wõm a jaa pɔ, tɩ nʊ̃ɔ kpɛ ma tɩ põn bar.

5Bojũu sɩn ben wa ta a Masedonɩya, a sɩ ãgãma anyãna ba tara pɛ̃nfʊ ɛ, tɩchɛ sɩ tuor dɔɔyɛ ka jɛɛr ma be a yõo ka a dãbãɛ mɩ ma nyɔɔ sɩ. 6Tɩchɛ a Nãaŋmɩn nyã na ma ’maala a nɩtɔr barsɩ, wʊ ’maal sɩ naa a lɛ a Titusɩ na wa wa a sɩ sɛ̃. 7A ba ɩ a wʊ waa tɛɛ ɛ, tɩchɛ a lɛ yɩn ’maal wʊ. Wʊ mɩ man kʊ sɩ a lɛ an dɔ̃ɔ kpɛ yɩ ka yɩ pʊɔ sɔ̃ɔ, nɩ lɛ mɩ yɩn tara a n tɩɛr, ala lɛ so ka nʊ̃ɔ pãa kpɛ ma tɩ põn bar.

8Ala ɩ a gãn ɩn sɛb kʊ yɩ, sɔ̃ɔn yɩ pʊɔ gba, tɩ maa pʊɔ ba sɔ̃ɔ ɛ. A sɔ̃ɔn n pʊɔ ’lɔ ɩn wa nyɛ ɩka a gãn ɩn sɛb kʊ yɩ sɔ̃ɔn a yɩ pʊɔ bãlãa. 9Pʊ̃pãanyã ’lɔ, n pʊɔ pɛl naa, a ba ɩ a yɩ pʊɔ na sɔ̃ɔ jũu ɛ, tɩchɛ a yɩ pʊsɔ̃ɔ na vɛ̃ ka yɩ lɩɛb a yɩ tɩɛr. Bojũu a yɩ pʊsɔ̃ɔ ɩn a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ, ala lɛ so ka yelbier ba pɔɔ yɩ tu a sɩ sɛ̃ ɛ. 10Nãaŋmɩn pɔ pʊsɔ̃ɔ ma waan na tɩɛr lɩɛbfʊ chiine faafʊ jie, a ba ɩ waalfʊ ɛ. Tɩchɛ a wɛr pɔ pʊsɔ̃ɔ ma waan na kũu. 11Yɩ nyɛ lɛ a Nãaŋmɩn pɔ pʊsɔ̃ɔ na waan a yɩ sɛ̃. Nyɛ lɛ yɩn ɩ nɩbijɩɛ, na yɩ ma ’yɛr wiil a yɩ mãɛ, nyɛ lɛ ban ’yɛrɛ dɔɔl yɩ, ka a dãbã chɛlma ŋme, nyɛ lɛ yɩn bʊɔrɔ taa, nyɛ lɛ yɩn tara taa tɩɛr, na yɩ chɔɔr gu ɩka yeltorsɩ a ɩ. Sɔr jaa pɔ, yɩ wiil yɩ mãɛ ɩka yaa tara chɛfʊ ɛ. 12N gba na sɛb a nɩtɔ̃ kʊ yɩ, a ba ɩ a ’lɔ na maal a dɛɛr ’yɔ̃ɔ lɛ bɩɩ a bala na pʊɔ wʊ ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn niem yɩn mãɛ yɩ kaa nyɛ lɛ sɩn ma ɩrɛ yɩ a vɔlaa.

13A anyãna a jaa lɛ ’yɔ̃ɔ sɩ ãkpãɛn, naa pʊɔ a sɩn mãɛ ãkpãɛn sɩn dɔ̃ɔ tara. A nʊ̃mɔ̃ sɩ naa a lɛ sɩn wa nyɛ a Titusɩ ka wʊ pʊɔ pɛl, bojũu yɩ jaa lɛ sʊ̃ʊ wʊ ka a wʊ nyãa ’maa. 14N dɔ̃ɔ ’yɛr a yɩ ’yɛr kʊ wʊ, ka yaa mɩ su ma vã ɛ. Tɩchɛ a lɛ jaa sɩn dɔ̃ɔ ’yɛr a yɩ ’yɛr mɩ ɩ yelmãɛ. Ka a lɛ sɩn dɔ̃ɔ dãn yɩ kʊ a Titusɩ a wʊ tɩ nyɛ ka a ɩ yelmãɛ jaa lɛ. 15Ka a wʊ bɔfʊ wʊn bʊɔrɔ yɩ pãa pʊɔ ’yɔ̃ɔ, ’lɔ wa tɩɛr a lɛ yɩn wõnõ a wʊ toor na yɩ de wʊ nuur ayi nɩ dãbãɛ nɩ mĩifʊ. 16Nʊ̃ɔ kpɛ ma naa ka n pãa bar tɩɛr a yɩ jũu.

8

1Pʊ̃pãanyã, n yɛɛr, sɩ bʊɔrɔ naa ɩka yɩ bɔ̃ɔ a wãɛfʊ nyã a Nãaŋmɩn na wãɛ a Masedonɩya pupuorbiir gbulsɩ. 2A bɛɛr kaa tuo na nyɔɔ ba, ka ba ɩ nɔ̃n dẽme, tɩ a chɛnɛ na nʊ̃mɔ̃ ba, ka a nɔ̃ɔ kʊrɔ ba, a ba kʊ tɩ põn bar. 3Bojũu maa mãɛ din dãasɩɛ ɩka ba kʊn a lɛ ban na tʊ̃ɔ, ba gba kʊn tɩ põn bar. Bala mãɛ wʊɔ pɔ lɛ a yi. 4Ba sʊɔr sɩn yãayãabɩlɛ ɩka, sɩ de a kʊfʊ anyãna tɩ kʊ a Nãaŋmɩn nɩbɛ ka ɩ ba mɩ nyɛn sɔr pʊɔ a tʊ̃mɔ̃ pɔ. 5Baa maal a lɛ a sɩn mãɛ na dɔ̃ɔ tɩɛr ɛ, tɩchɛ ba den nie de a ba mãɛ kʊ a sɩ Soro nɩ a sɩn lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ. 6Ala lɛ so a sɩ sʊɔr a Titusɩ an ɩ ’lɔ lɛ dɔ̃ɔ piel, wʊ baar baar a wãɛfʊ tʊ̃mɔ̃ nyã a yɩ jie. 7Tɩchɛ nɩtãa lɛ yɩn ma maal yele jaa tɩ põn bar, a yɩ sɔɔfʊ pɔ, a yɩ ’yɛr pɔ, nɩ a yɩ bɔ̃ɔfʊ pɔ, nɩ a yɩ nɩbijɩɛ pɔ, nɩ a lɛ yɩn nʊ̃ sɩ, yɩ kaa na yɩ mɩ kʊ tɩ põn bar a wãɛfʊ nyã pɔ.

8N ba fɩrɛ yɩ ɛ, tɩchɛ n bʊɔrɔ naa ɩka n bɛɛr a yɩ nʊ̃fʊ kaa naa mɩ de man a bamɩne mɩ maal vɩla yele kaa. 9Bojũu yɩ bɔ̃ɔn naa a lɛ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto wãɛfʊ na be. Wʊ dɔ̃ɔ ɩ taraa sʊɔ, tɩchɛ a yɩ jũu, wʊ wa lɩɛb nɔ̃ɔ sʊɔ, ka yɩn tu a wʊ nɔ̃ɔ pɔ, mɩ lɩɛb taraa dẽme.

10A lɛ ɩn tara na ’yɛr a yele nyãna pɔ nɩ nyã, dɩyɛ̃, yɩn lɛ ɩ nɩbɛ na de nie na ba ɩ a kʊfʊ tɛɛ pɔ ɛ, tɩchɛ ka a ɩrɛ yɩ vɔlaa ɩka, yɩ ɩ a lɛ. 11Pʊ̃pãanyã yɩ baar tʊ̃, ka a lɛ na ɩ a yɩ bɔfʊ ɩka, yɩ maal ka a tu taa a yɩ tɩ baar jã a lɛ yɩn tara. 12Bojũu ala ɩ a kʊfʊ vɔlaa ben be, Nãaŋmɩn ma sɔɔn de bon jaa wʊn tara, a ba ɩ a bon ’lɔ wʊn ba tara ɛ.

13A sɩ bɔfʊ ba lɛ ɩka bamɩne ba pɛ̃nɛ, tɩchɛ ka a bamɩne ’lɔ bala ɛ, tɩchɛ jãtaa a be be. 14Ka a dɩna a yɩ bʊ̃yɔɔ na sʊ̃ʊ ba a lɛ ban bʊɔrɔ, ka a lɛ mɩ a ba bʊ̃yɔɔ mɩ na lɩɛb sʊ̃ʊ yɩ, ka a jãtaa pãa be be. 15Nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “A ’lɔ sʊɔ na wob yɔɔ, wʊ maa tara yɔɔ ɛ, ka a ’lɔ mɩ na wob bãlãa maa tara bãlãa ɛ.” (A Yifʊ Gãn 16:18)

16N puor Nãaŋmɩn yãan, ’lɔ lɛ de a tɩɛr bʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ ɩn tara kʊ yɩ ’yɔ̃ɔ a Titusɩ tɩɛr mɩ pɔ. 17Bojũu a Titusɩ ba sɔɔ de a lɛ sɩn ’yɛr tɛɛ ɛ, tɩchɛ wʊ mãɛ mɩ dɔ̃ɔ kaa ir ŋme nyãa waara a yɩ sɛ̃. 18Sɩ mɩ tʊ̃n a yɛbɛ ãsʊɔ ka wʊn pʊɔ ka ba ’mataa tɩ, ’lɔ a pupuorbiir gbulsɩ ba jaa na dãna wʊ, a wʊ Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ pɔ. 19Ala lɛ so ka a pupuorbiir gbulsɩ ir wʊ ɩka wʊ pʊɔ sɩ, a sɩ ’mataa tuo a kʊfʊ anyãna chiin, na sɩn tʊ̃ɔ ’yɔ̃ɔn a sɩ Soro mãɛ na sɩ mɩ wiil a lɛ sɩn bʊɔrɔ ɩka sɩ sʊ̃ʊ. 20Saa bʊɔrɔ hũhũfʊ nɩ a kʊfʊsɩ anyãna yele ɛ. 21Sɩ sɔɔ naa ɩka sɩ maal a lɛ na tor, a ba ɩ a lɛ na tor a sɩ Soro niem tɛɛ ɛ, tɩchɛ a lɛ mɩ na tor a nɩbɛ niem.

22Sɩ mɩ lɛ sʊɔr a sɩ yɛbɛ ãsʊɔ sɩn jʊʊr kaa a wʊ tara yelmãɛ, sɩ tʊ̃nɔ̃ wʊ naa ka ban ’mataa tɩ, wʊ mɩ gba bar tɩɛr a yɩ jũu. 23A Titusɩ ’lɔ, n tʊ̃tʊ̃tɔ sʊɔ lɛ, ka sɩ ’mataa tʊ̃nɔ̃ a yɩ pɔ. Tɩchɛ a sɩ yɛɛr banyã ’lɔ, a pupuorbiir gbulsɩ lɛ ir ba tʊ̃nɔ̃ ka a ɩ ’yɔ̃ɔfʊ kʊ a Yesu Kɩrɩsɩto. 24A lɛ jũu yɩ maal a yɩ nʊ̃fʊ wiil ba, nɩ a lɛ jũu sɩn ma chɩɛrɛ nyãa a yɩ ’yɔ̃ɔ, ka a pupuorbiir gbulsɩ na be jie jaa ka ba nyɛ.

9

1A ba lɛ sɛɛ ɩka n lɛ sɛb gãn kʊ yɩ a lɛ sɩn na sʊ̃ʊ a Nãaŋmɩn puorbo go ɛ. 2Bojũu n bɔ̃ɔn a lɛ yɩn bʊɔrɔ ɩka yɩ sʊ̃ʊ, n pɛɛ yɩ naa na n kʊ a Masedonɩya dẽme, naa ’yɛr kʊ ba ɩka, dɩyɛ̃ jaa lɛ be a Akaya yɩ chɔɔr ɩka yɩ kʊ, ka a yɩ vɔlaa dam nɩbɛ yɔɔ jaa ’yɔ̃ɔ ka ba mɩn ɩ. 3Tɩchɛ n tʊ̃nɔ̃ naa a yɛɛr ba nyãna ka a lɛ sɩn chɩɛrɛ a nyãa a yɩ jũu, taa lɩɛb ’yɛr pɔrɔ ɛ. Tɩchɛ ka a ɩ yɩ chɔɔr baar nɩtãa lɛ ɩn ’yɛr ɩka yɩ ɩ naa. 4Bojũu ala be ɩ a Masedonɩya nɩrɛ ben pɔɔ ba tɩ, na wʊ tɩ nyɛ a yaa chɔɔr ɛ, sɩn be lɛ ’yɛr a yɩ ’yɛr, an ɩn vã a lɛ sɩn ma bar tɩɛr a yɩ ’yɔ̃ɔ. 5A lɛ n nyɛn an tara sɔr ka n sʊɔr a yɛɛr ka ba dɔ̃ɔ nie tɩ piir yɩ kaa, na ba mɩ kaa a yɩ chɔɔr baar a yɩ pʊtɩɛr kʊfʊ yɩn tɩr a nɛɛ. Ka a pãa ɩ pʊpɛl kʊfʊ naa ta ɩ fɩrfʊ kʊfʊ ɛ.

6Yɩ tɩɛr a anyã ɩka, nɩrɛ ’lɔ na ba ’yɔ̃ɔ bʊ̃bʊrɔ yɔɔ a bɔɔ pɔ ɛ, wʊ maa chɛ yɔɔ ɛ. Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ jaa na bʊr yɔɔ, wʊ mɩ na chɛn yɔɔ, nɩrɛ ’lɔ jaa mɩ na bʊr vɩla kʊfʊ, a vɩla kʊfʊ mɩ lɛ wʊn wa chɛ. 7Nɩrɛ ãsʊɔ jaa wʊ ma kʊ lɛ a wʊ nyãa na tɩɛr ka a ta wa ɩ pʊsɔ̃ɔ, bɩɩ ŋmʊrfʊ ɛ, bojũu Nãaŋmɩn nʊ̃n nɩrɛ na kʊrɔ nɩ pʊpɛl. 8Nãaŋmɩn na tʊ̃ɔn vɛ̃ ka a wʊ wãɛfʊ ɩ yɔɔ kʊ yɩ, ka a lɛ a yele a jaa pɔ, nɩ sɔ̃ɔ jaa ka yɩ ma nyɛrɛ a ala jaa yɩn bʊɔrɔ na yɩ ma tʊ̃n tʊ̃sʊ̃n jaa tɩ põn bar. 9Nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “Wʊ ma yaar a jiir a jaa kʊ a nɔ̃n dẽme, ka a wʊ torfʊ ba tara baarfʊ ɛ.” (Yiel Gãn 112:9)10A ’lɔ na ma kʊ a kʊɔraa a bʊ̃bʊrɔ na wʊ ma vɛ̃ ka a bʊ̃diir waa, wʊn kʊ yɩ naa na wʊ vɛ̃ ka a bʊ̃bie binfʊ jie waa, na wʊ vɛ̃ ka a yɩ torfʊ ŋmafʊ bɛrmɛ. 11Nãaŋmɩn na maal yɩ naa ka yɩ ɩ taraa dẽme ka yɩ ma kʊrɔ nɩ pʊpɛl sɔ̃ɔ jaa, naa tu a sɩ sɛ̃ ka a yɩ pʊpɛl kʊfʊ lɩɛb vɛ̃ ka nɩbɛ puoro Nãaŋmɩn yãan.

12A yɩ tʊ̃mɔ̃ nyã yɩn tʊ̃ a ba ɩ a Nãaŋmɩn nɩbɛ an wõnõ tɛɛ lɛ a sʊ̃ʊ ɛ, tɩchɛ a yaar ta nɩrɛ jaa, ka ba puor Nãaŋmɩn yãan. 13A tʊ̃mɔ̃ nyã yɩn tʊ̃ jũu wiil a lɛ a yɩn mãɛ na be, nɩbɛ pɛɛn Nãaŋmɩn, bojũu a yɩ nɛɛ tufʊ ’mantãan a lɛ yɩn sɔɔ a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɛr nʊ̃ɔ, nɩ a yɩ pʊpɛl kʊfʊ ’lɔ yɩn lɔ̃ɔ põn ba nɩ nɩrɛ jaa. 14Ka a ba Nãaŋmɩn ban ma sʊɔrɔ kʊrɔ yɩ, a ba tɩɛr wʊ jaa ma ben a yɩ sɛ̃, bojũu a Nãaŋmɩn wãɛfʊ bɛrmɛ naa na be a yɩ sɛ̃. 15Nãaŋmɩn son puorfʊ nɩ sɩn kʊ̃ tʊ̃ɔ man a wʊ kʊfʊ wʊn kʊ sɩ ɛ.

10

1Maa Pɔɔl den a Kɩrɩsɩto hɛ lɛ lɛ lɛ nɩ a wʊ ’maar ɩfʊ lɔb nũu kʊ yɩ. N maa ’lara ɛ, maa wa tuor yɩ nɩ gberaa tɩ maa mɩ baa be a yɩ sɛ̃ ɛ, n ba ɩ lɛ ɛ. 2N sʊɔrɔ yɩ naa ɩka maa wa wa, n taa wa ɩ a ba ɩ lɛ ’lɔ̃nɔ̃ a nɩbɛ bamɩne jie ɛ, ba tɩɛr man taa a wɛr nɩbɛ kaar lɛ sɩ be. 3Bojũu sɩn nɩ a wɛr nɩbɛ lɛ ’mataa kpɩɛrɛ tɩ saa ŋmaara jɛɛr a ba kaar ɛ. 4A sɩ tãjɛ bomo ba ɩ a wɛr nyã tãjɛbomo ɛ, a sɩ tãjɛbomo tara na Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ sɩn ma de wɛl a gãdaar jiir bar. 5Sɩ ma sɔ̃ɔn a ba nɛchɩrɛ nɩ tɩɛr dɛɛr ’lɔ jaa ban ma de vara nɩ a Nãaŋmɩn bɔ̃ɔfʊ bara, na sɩ ma ’yɛr nyɔɔr nɩbɛ tɩɛrsɩ ka ba lɩɛb wõnõ a Kɩrɩsɩto toor. 6Sɩ mɩ chɔɔr naa ɩka sɩ kpãa a bawõnsɩ, yɩn wa ba gbɛr baar.

7Yɩn kaara a anyã tɛɛ yɩn nyɛn nɩbir. Ala ɩ ãsʊɔ bar tɩɛr ɩka wʊ ɩn a Kɩrɩsɩto tʊɔr, wʊ mɩ lɛ bɔ̃ɔ tɩɛr kaa ɩka a sɩn mɩ ɩn a Kɩrɩsɩto tʊɔr a wʊ kaar. 8Bojũu maa gba sɔɔ chɩɛrɛ nyãa nɩ a lɛ, a sɩ Soro ba kʊ sɩ a kpɛ̃ɔ ɩka sɩ wɛl yɩ bar ɛ, tɩ sɩ guol yɩ. Vã ba kʊrɔ ma nɩ a yele nyã ɛ. 9N ba bʊɔrɔ fɩka a n gãma a kʊrɔ yɩ dãbãɛ ɛ. 10Bojũu bamɩne ’yɛr ɩka, “A Pɔɔl gãma ’yɛrbie tɩrɛ naa, naa ɩ ’yɛrbikpãɛn, tɩchɛ a ’lɔ mãɛ wa be a sɩ sɛ̃, wʊ ma bal naa ka a wʊ ’yɛr mɩ maa ɩ bon ɛ.” 11A nɩbɛ bala, yɩ vɛ̃ a ba bɔ̃ɔn ɩka, a lɛ a sɩ ’yɛrbie na kaara a gãma pɔ, sɩn ba be a yɩ sɛ̃ ɛ. Lɛ lɛ a sɩ tʊ̃mɔ̃ na kaara sɩn wa be a yɩ sɛ̃.

12Sɩn ba ’lara diere a sɩ mãɛ mana nɩ a bamɩne na ma pɛɛrɛ a ba mãɛ ɛ. Ba ma den a ba mãɛ na ba man a ba mãɛ, baa tara yɛ̃ ɛ. 13Sɩn ’lɔ, sɩ kʊ̃ sɔɔ dãn a sɩ mãɛ a lɛ tɩ põn bar ɛ, tɩchɛ sɩn nyɔ̃ɔn sɩ mãɛ jã a lɛ a Nãaŋmɩn na ’yɛr ɩka sɩ tʊ̃, ka sɩ gba na tʊ̃ tãn a yɩ sɛ̃. 14Sɩ kʊ̃ dãn a sɩ mãɛ chiin tɛɛr ɛ, ka a na kaara fɩka saa wa a yɩ sɛ̃ ɛ, bojũu sɩ tãn naa a Kɩrɩsɩto ’yɛr nʊ̃ɔ a be a yɩ sɛ̃. 15Bɩɩ dãn sɩ mãɛ tɩ põn a tʊ̃mɔ̃ a nɩbɛ bamɩne na tʊ̃ ɛ. Sɩn tɩɛr lɛ ɩka, a yɩ sɔɔfʊ na ben nʊ̃ɔnɔ̃, a sɩ tʊ̃mɔ̃ mɩ na yal ’yɔ̃ɔ 16ka sɩ pãa tʊ̃ɔ mʊɔl a ’yɛr nʊ̃ɔ be a paalsɩ ala na be a yɩ niem. Bojũu saa dãna a sɩ mãɛ nɩrɛ kɔ̃ɔ paal pɔ, ban tʊ̃ baar ɛ. 17Tɩchɛ, nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Vɛ̃ ka a ’lɔ na dãna a wʊ mãɛ, wʊ de a sɩ Soro dãna nɩ a wʊ mãɛ.” (Jeremiya 9:24)18Bojũu a ba ɩ a nɩrɛ ’lɔ na pɛɛ a wʊ mãɛ lɛ ɩ a nɩsʊ̃ ɛ, tɩchɛ a ’lɔ a sɩ Soro na pɛɛ lɛ.

11

1N tɩɛr ɩka yɩn tara nɩ ma naa a n dãbol yele pɔ bãlãa, tɩchɛ yɩ gba den nie ɩ a lɛ. 2N tara na nɩ yɩn nyuur a wʊ ɩ Nãaŋmɩn nyuur. N tɩr nɛɛ kʊ yɩ ɩka yɩ kul dabʊ̃’yen, na ɩ a Kɩrɩsɩto, ka n na de yɩ fɩka pɔɔsarbile na ba ta daba ɛ, na n kʊ wʊ. 3Tɩchɛ dãbãɛ kʊrɔ ma naa, nɩtãa lɛ a waa na dɔ̃ɔ de a wʊ yɛ̃ yele bɛl a Hawa, wʊ taa mɩ wa lɩɛb a yɩ nyãa yin a yelmãɛ yɩn tara turo nɩ a Kɩrɩsɩto dẽ dẽ dẽ pɔ ɛ. 4Bojũu ala ɩ nɩrɛ ãsʊɔ wan wa mʊɔl ’yɛr Yesu yuo ’yɛr kʊ yɩ, bɩɩ ka yɩ nyɛ a sɩyuo na ba ɩ a ’lɔ sɩn mʊɔl na ba ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ ’lɔ yɩn nyɛ ɛ, bɩɩ ’yɛr nʊ̃ɔ yuo na ba ɩ a ’lɔ yɩn sɔɔ ɛ, yɩ ma sɔɔn jaa kayaan. 5Tɩchɛ n ba tɩɛr ɩka n ɩn pʊʊr a nɩtʊ̃n kpãɛn bala jie ɛ. 6Amɩne sɛ̃ n ba jãn a ’yɛr ’yɛrfʊ ɛ, tɩchɛ n tara na bɔ̃ɔfʊ. Sɩ ma vɛ̃n ka a anyã chaar kʊ yɩ yele jaa pɔ.

7N maal dɛɛr a lɛ ɩn siir a n mãɛ naa mʊɔl a Nãaŋmɩn ’yɛr nʊ̃ɔ nyã kʊ yɩ a pɔrɔ bɩɩ? 8N faan a pupuorbiir bamɩne ban dɔ̃ɔ sʊ̃ʊ ma ka n tʊ̃ɔ tʊ̃ a yɩ jie. 9Ka a lɛ ɩn dɔ̃ɔ be a yɩ sɛ̃, n bʊɔrɔ na bon, tɩ n ba ɩ tuor kʊ yɩ ɛ, bojũu a yɛɛr bala na dɔ̃ɔ yi a Masedonɩya wa ba kʊ man bon jaa ɩn bʊɔrɔ. N ba vɛ̃ ka n yele ɩ tuor kʊ a yɩ ãsʊɔ jaa ɛ, n kʊ̃ wa vɛ̃ ka a n yele dɔɔl yɩ jaa ɛ. 10A lɛ a Yesu yelmãɛ na faa be a n sɛ̃ baar, nɩrɛ jaa ba be a be a Akaya paal pɔ, na ŋmaa ma sɔr nɩ a n nyãa chɛfʊ nyã pɔ ɛ. 11Baa ’yɔ̃ɔ lɛ n tʊ̃nɔ̃ a lɛ? Bojũu n ba nʊ̃ yɩ bɩɩ? Nãaŋmɩn bɔ̃ɔn naa ɩn nʊ̃ yɩ. 12Ɩn chɛnɛ na maala a lɛ ɩn ben maala naa tʊ̃ɔ ŋmaa a yobʊɔrbɔ sɔr, bala na bʊɔrɔ sɔr ɩka ba de a ba mãɛ mana nɩ sɩ.

13Bojũu a nɩbɛ ba nyãna ɩn jir ŋmarba nɩtʊ̃nsɩ na ba ɩ tʊ̃tʊ̃nbɔ na bɛlɛ nɩbɛ, na ba maal a ba mãɛ nɩtãa a Kɩrɩsɩto nɩtʊ̃nsɩ. 14A ba ɩ nɛ’maa yele ɛ, bojũu a Satan mãɛ mɩ na tʊ̃ɔn maal a wʊ mãɛ fɩka, a chãa malaka. 15A mɩ kʊ̃ ɩ nɛ’maa yele ɛ, ala ɩ a wʊ tʊ̃tʊ̃nɔ̃ ãsʊɔ mɩ pãa maal a wʊ mãɛ a tʊ̃tʊ̃ toraa kaar ɛ. A ba baarfʊ daar, ban nyɛn a ba sãyar lɛ ban tʊ̃.

16Ɩn lɛ maal ’yɛr go. Yɩ ta vɛ̃ ka a ãsʊɔ jaa bʊɔl ma jɔl ɛ. Tɩchɛ ala ɩ yɩ gba wa bʊɔl man jɔl, yɩ chɛnɛ sɔɔ de ma fɩka lɛ yɩn na de a jɔl ka a n mɩ tʊ̃ɔ bɔ yuor bãlãa. 17N bar tɩɛr nɩ a n yobɔyele nyã pɔ, n ba ’yɛrɛ fɩka nɩtãa lɛ a sɩ Soro na ma ’yɛr ɛ, tɩchɛ nɩtãa lɛ jɔl na ma ’yɛrɛ. 18Yɔɔ jie jaa lɛ bʊɔrɔ yuor a wɛr nyã pɔ, n mɩn bɔn a yuor. 19Yɩ ma sɔɔn de jɔl vɩla jaa, yɩn ɩ yɛ̃ dẽme jũu. 20Yelmãɛ, yɩ gba ma den nɩrɛ na maal yɩ gbãgbaa bɩɩ na yɩ ɩ tɔ̃nɔ̃ ka wʊ dire, bɩɩ dara ba mãɛ yire nɩ a yɩ niem bɩɩ ma ’mara yɩ a tʊkpala pɔrɔ jaa.

21Vã kʊrɔ ma naa ka n ’yɛr ɩka sɩn bal naa nɩ a yele nyã. A ala a nɩbɛ bamɩne na ma de bʊɔrɔ nɩ yuor, maa ’lɔ ma ’yɛr naa jɔl kaar, n mɩ na pãa ’lan bɔ yuor. 22Baa ɩ Heburu nɩbɛ ɛ? Lɛ lɛ n mɩ ɩ a ãsʊɔ. Baa ɩ Isɩral nɩbɛ ɛ? N mɩ ɩn a Isɩral nɩrɛ. A ba ɩ Abraham bal nɩbɛ lɛ ba ɩ ɛ? Lɛ lɛ n mɩ ɩ a ãsʊɔ. 23Baa ɩ a Kɩrɩsɩto tʊ̃tʊ̃nbɔ ɛ? N sʊrɔ naa anyãna fɩka nɩrɛ na ba tara tɩɛr ɛ. N ɩn a tʊ̃tʊ̃nɔ̃ gar ba. Naa tʊ̃ tʊ̃kpãɛn gar ba jaa. Ka ba ma pɔɔrɔ ma die pɔ jaa tɔ̃tɔ̃. Ba ma ŋme man kpɛ̃ɛ gar ba. N ma nyuro na kũu bɩbir jaa. 24Gbɛɛ anũu jaa lɛ a Juu nɩbɛ fɔb ma nɩ a ba kpaara nɛɛr lɩjaayi for bir (39). 25Gbɛɛ ata jaa lɛ ba pɔb ma nɩ dakʊrsɩ, na ba lɔb ma nɩ kɔsɩbɛ gbɛbʊ̃’yen. Gbɛɛ ata mɩ lɛ a gbor kpɛ̃ɛ ŋmɛr wɛl sɩ ’yɔ̃ɔ be a man kpɛ̃ɛ pɔ. Tãsɔɔ gbul nɩ a mɔ̃tɔ̃gbul jaa lɛ n ma be a man kpɛ̃ɛ pɔ. 26Ɩn ba gala a yɔfʊ ɛ, n bɔ̃ɔn lɛ a põn kʊ̃ɔ dɔɔyɛ na be, naa tuor nãnyisɩ, ka a maa mãɛ paal nɩbɛ ge ma, ka a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ mɩ ge ma. N din dɔɔyɛ a tẽe pɔ. Naa di dɔɔyɛ a mʊ̃ɔ pɔ. Naa di dɔɔyɛ a man pɔ. Naa di dɔɔyɛ a yɛɛr bala na ŋmara a jirsɩ sɛ̃. 27Tʊ̃kpãɛn nɩ wõm pɔ, naa ma gal gʊ̃ɔ. N bɔ̃ɔn kɔ̃ nɩ kɔ̃nyũur naa ma gãna kɔ̃ tɔ̃tɔ̃. Ka ɔɔr ma kpɛ ma ka n ɩ sal’mʊɔr. 28A anyã a jaa puor, bɩbir jaa lɛ a pupuorbiir gbulsɩ ba jaa yele ma ɩ ma tɩɛr. 29An lɛ bal, ka n mɩ ba bal ɛ? A bala na faa maal yelbier, a ba lɩɛb bũu dire ma bɩɩ?

30Ala ɩ n mɩn bɔn yuor, ɩn bɔn yuor nɩ a yelsɩ ala na maal ma ka n bal. 31Nãaŋmɩn nyã na ɩ a sɩ Soro Yesu Sãa, ’lɔ lɛ a pɛɛfʊ wʊ ta bɩbir jaa, bɔ̃ɔn naa ɩka n ba ŋmara jirsɩ ɛ. 32A be a Damaskus tẽe pɔ, a nãa ’lɔ na turo a nãkpɛ̃ɛ Aretas, wʊ vɛ̃ naa ka ba gu a Damaskus tẽe wʊ jaa ɩka ba nyɔɔ ma. 33Ka ba ’mɔɔ ma ’yɔ̃ɔ pɩɛ pɔ tur bar tokoro pɔ ka n fʊɔl yi a wʊ nuur pɔ.

12

1N kʊ̃ wa bar a yobɔyele nyã jaa ɛ, ala ɩ n gba kʊ̃ nyɛ tɔ̃nɔ̃ ɛ. A nyɛfʊsɩ nɩ a yelwiilsɩ ala ɩn nyɛrɛ yire naa a sɩ Soro sɛ̃. 2N bɔ̃ɔn nɩrɛ kɔ̃ɔ na sɔɔ Kɩrɩsɩto a wʊ yuom pie nɩ anaar (14) lɛ a dɩna, Nãaŋmɩn ’mɔɔ wʊn don be a saaju ’lɔ na tu a ata sʊɔ pɔ. Ka wʊ chɛnɛ na tara ãgãn bɩɩ waa lɛ tara ãgãn ɛ, n ba bɔ̃ɔ ɛ. Nãaŋmɩn tɛɛ lɛ bɔ̃ɔ. 3N bɔ̃ɔn naa ɩka a daba nyãna ɩn ben ’yɛrɛ, ka wʊ ben ãgãn pɔ, bɩɩ waa be ãgãn pɔ ɛ, n ba bɔ̃ɔ ɛ, tɩchɛ Nãaŋmɩn bɔ̃ɔ naa. 4Nãaŋmɩn ’mɔɔ wʊn don be a wʊ tẽe. Be lɛ wʊ wõnõ yelsɩ wʊn kʊ̃ tʊ̃ɔ man nɛɛ ɛ, yelsɩ nɩrɛ na ba tara sɔr ɩka wʊ man ɛ. 5A nɩrɛ nyãna tɔ sʊɔ ’yɔ̃ɔ lɛ n bʊɔrɔ a yuor, n kʊ̃ tʊ̃ɔ bɔ a n mãɛ yuor ɛ, ka maa balfʊsɩ tɛɛ ba lɛ ɛ. 6Maa ɩka ɩn bɔn yuor gba, n kʊ̃ ɩ jɔl ɛ, bojũu yelmãɛ lɛ ɩn ’yɛrɛ. Tɩchɛ n bar a lɛ, ka nɩrɛ taa tɩɛrɛ a n yele gar a ala ɩn maala bɩɩ a ala ɩn ma ’yɛrɛ ɛ.

7Lɛ an na ɩ ka n pɔɔ a n mãɛ ’mɔɔfʊ sɔr, a yelwiilbɛrɛ anyã jũu, ka a pãa kaara fɩka gʊɔ na chɔɔrɔ ma a ãgãn pɔ, ka a kaara a Satan ’yɛ’yɛrɛ kaar, ka a ge ma. 8Gbɛɛ ata jaa lɛ n sʊɔr a n Soro ɩka wʊ vʊ̃ɔ a gʊɔ nyã bar ma. 9Tɩchɛ ka wʊ ’yɛr kʊ ma, “A n wãɛfʊ sɛɛ fʊ naa, bojũu a n kpɛ̃ɔ ma sɛɛn kʊ a nɩrɛ na bɔ̃ɔn ɩka wʊ bal naa.” A lɛ jũu, ɩn bɔn yuor gar bon jaa a n balfʊsɩ pɔ, ka a Kɩrɩsɩto kpɛ̃ɔ pãa pɔɔ ma. 10Ala lɛ so a Yesu Kɩrɩsɩto jũu, n pʊɔ pɛl naa, a n balfʊsɩ pɔ, tʊbie pɔ, tuo pɔ, gefʊ pɔ, nɩ wõmsɩ a jaa pɔ. Bojũu maa wa bal, lɛ lɛ n pãa ma kpɛ̃mɛ.

11N maal n mãɛ jɔl, tɩchɛ a yɩn yele lɛ tɩɛ ma ’yɔ̃ɔ. Yɩ gba sɛɛn nɩ naa bʊɔlɔ ma yovɩla, bojũu n ba ɩ pʊʊr a nɩtʊ̃n kpãɛn bala sɛ̃ ɛ, ala ɩ n gba ba ɩ bon jaa ɛ. 12A yelsɩ ala na ma ɩ a nɩtʊ̃nsɩ jãnɛ lɛ jãnsɩ, tʊ̃fɛrsɩ nɩ nɛ’maa tʊ̃mɔ̃. A anyãna lɛ n mɩ dɔ̃ɔ tara kãnyir tʊ̃n a yɩ sɛ̃. 13Pupuorbiir gbulsɩ ba boo lɛ dɔ̃ɔ gar yɩ, ka a ba ɩ ɩn ba dɔ̃ɔ ɩ tuor kʊ yɩ lɛ ɛ? Yɩ vɛ̃ a n dɛɛr nyã kʊ ma.

14Pʊ̃pãanyã, n chɔɔr baar ɩka n tɩ piir yɩ kaa, a gbɛɛ ata sʊɔ lɛ a nyã, n kʊ̃ tɩ ɩ tuor kʊ yɩ ɛ. Bojũu a ba ɩ a yɩ bʊ̃tarsɩ lɛ n bʊɔrɔ ɛ, tɩchɛ yɩn mãɛ lɛ n bʊɔrɔ. Fʊ̃ʊ kaa bibiir maa bɔ gun a ba sãamɩne ɛ, tɩchɛ sãamɩne lɛ ma bɔ gun a ba bibiir. 15A lɛ n pʊɔ na pɛl naa ka n sɔ̃ɔ bon jaa ɩn tara a yɩ nyɛvʊr jũu, ’matãan a maa mãɛ wʊ jaa. Ala ɩ n nʊ̃ yɩn yɔɔ jaa, yɩn ’lɔ na nʊ̃ man bãlãa bɩɩ? 16A lɛ an be, lɛ a chɛnɛ be, n ba dɔ̃ɔ ɩ tuor kʊ yɩ jaa ɛ. Tɩchɛ ɩn ɩ yɛ̃ sʊɔ jũu, n den a yɛ̃ yele nyɔɔn yɩ. 17N den a yɩ bʊ̃kɔ̃ɔ tu a nɩbɛ bala ɩn dɔ̃ɔ tʊ̃ a ba wa a yɩ sɛ̃ bɩɩ? 18N sʊɔr Titusɩ ɩka wʊ tɩ a yɩ sɛ̃, naa ’mataa tʊ̃n a sɩ yɛbɛ ɩka ba ’mataa tɩ. Titusɩ den a yɩ bon kɔ̃ɔ bɩɩ? A ba ɩ a Nãaŋmɩn Sɩbʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ lɛ sɩ jaa tara na sɩ tʊ̃nɔ̃ a tʊ̃bʊ̃’yen ɛ?

19Yɩ tɩɛr man tãa sɩ ’yɛrɛ na ’yɔ̃ɔnɔ̃ a sɩ mãɛ a yɩ sɛ̃ bɩɩ? Nãaŋmɩn niem lɛ sɩ ’yɛrɛ na sɩ be a Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, bon jaa sɩn maala, sɩ barmɩne a yɩ ãkpãɛn ’yɔ̃ɔfʊ jũu lɛ. 20Bojũu dãbãɛ kʊrɔ ma naa ɩka maa wa tɩ, n kʊ̃ tɩ nyɛ a yɩ be a lɛ ɩn bʊɔrɔ ɛ. Ka yɩ mɩ kʊ̃ nyɛ ma ka n be a lɛ yɩn bʊɔrɔ ɛ. Dãbãɛ chɛnɛ na kʊrɔ ma ɩka, jɛɛr, nyuur, suur nyɛfʊ, ootaa, yobɔyele, gagar yele, mãɛ ’mɔɔfʊ nɩ buburfʊ be a yɩ pɔ ɛ. 21N lɛ joro na dãbãɛ ɩka maa wa lɩɛb waara, Nãaŋmɩn wʊ maal ma ka n siir n mãɛ a yɩ niem. Ka n tara pʊsɔ̃ɔ nɩ a nɩyɔɔ bala na dɔ̃ɔ maal a yeldɛɛr tɩ ba lɩɛb a ba tɩɛr yin a yele anyãna pɔ ɛ. Ban bʊ̃nɔ̃ gãna nɩ taa nɩ a ba pepe yelsɩ pɔ.

13

1Gbɛɛ ata nɩ nyã ɩn ben tɩrɛ a yɩ piir kaa jie. Nɩtãa lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “Nɩbɛ ayi bɩɩ ata dãasɩɛ ɩn yelmãɛ.” (Mosesɩ Gãma Na Tu Anũu 19:15)2A lɛ ɩn dɔ̃ɔ tɩ a gbɛɛ ayi sʊɔ, n dɔ̃ɔ gɔ̃ yɩ. A ’yɛr bʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ lɛ n chɛnɛ gɔ̃nɔ̃ yɩ ɩn ba be a yɩ sɛ̃ ɛ. Maa wa lɩɛb tɩ ’lɔ, n kʊ̃ bar a bala na dɔ̃ɔ maal a yelbier bɩɩ a bala na wa bɩɛr maal ɛ, 3bojũu yɩn ben bʊɔrɔ ɩka yɩ bɔ̃ɔ ɩka a Kɩrɩsɩto lɛ tu a n ’yɔ̃ɔ ’yɛrɛ. Waa bal na wʊ kʊ̃ tʊ̃ɔ maal yele jaa faa a yɩ jie ɛ, tɩchɛ wʊ tara na kpɛ̃ɔ a yɩ pɔ. 4Bojũu yelmãɛ jaa lɛ, ban dɔ̃ɔ kpa wʊ a daa ju, wʊ bal naa, tɩchɛ Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ lɛ vɛ̃ naa ka wʊ nyɛ nyɛvʊr. Lɛ mɩ lɛ, sɩn mɩ bal naa a wʊ ’yɔ̃ɔ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ jũu, sɩn ben be na sɩ tʊ̃nɔ̃ kʊrɔ yɩ.

5Yɩ bɛɛr a yɩ mãɛ kaa ɩka yɩ ben a sɔɔfʊ pɔ? Yɩ jʊʊr a yɩ mãɛ kaa. Yaa bɔ̃ɔn ɩka a Yesu Kɩrɩsɩto ben a yɩ pɔ ɛ? Ka ala ba ɩ yɩ ɩn faa ɛ! 6N bɔ̃ɔn naa ɩka yɩ bɔ̃ɔn naa sɩn ba ɩ faa ɛ. 7Pʊ̃pãanyã, Nãaŋmɩn lɛ sɩ sʊɔrɔ kʊrɔ yɩ ɩka yɩ taa maala yeldɛɛr jaa ɛ. A ta ɩ ka a nɩbɛ nyɛ fɩka sɩn ba tara chɛfʊ ɛ, tɩchɛ ka a ɩ yɩn lɛ maala a lɛ na tor, ala ɩ gba fɩka nɩbɛ tɩɛr ɩka sɩ ɩn faa. 8Bojũu sɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ maal yele jaa tɩ põn a yelmãɛ bar ɛ, tɩchɛ a yelmãɛ yele tɛɛ lɛ sɩ ma maal. 9Sɩ pʊɔ pɛl naa, a sɩn na bal, tɩchɛ ka a yɩn kpɛ̃mɛ, na sɩ sʊɔrɔ a Nãaŋmɩn kʊrɔ yɩ ɩka yɩ ta tara chɛfʊ ɛ. 10A anyãna jũu lɛ so ɩn ba be a yɩ sɛ̃ ɛ, naa sɛɛrɛ a yele nyã kʊrɔ yɩ. Maa wa tɩ, ka n taa ɩrɛ wa de a n kpɛ̃ɔ tãna nɩ yɩ ɛ, a kpɛ̃ɔ a n Soro na kʊ ma, wʊ ɩka n de sʊ̃ʊn yɩ waa ’yɛr ɩka n de sɔ̃ɔn yɩ bar ɛ.

11Yɛɛr, yɩ chɩlɛ, na yɩ mʊɔrɔ chiine niem. A baaraa lɛɛ. A n sʊɔrfʊ ɩn sʊɔrɔ yɩ nɩ nyã. Yɩ tara tɩɛr bʊ̃’yen, na yɩ kpɩɛrɛ nɩ nyã’maar. Ka a Nãaŋmɩn na ɩ a nʊ̃fʊ sʊɔ nɩ a nyã’maar sʊɔ, na ben a yɩ sɛ̃.

12Yɩ puor puor taa nɩ pʊpɛl. 13A Nãaŋmɩn nɩbɛ ba jaa puoro yɩ naa.

14A sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto wãɛfʊ, nɩ a Nãaŋmɩn nʊ̃fʊ, nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ nɛbʊ̃’yen, a be a yɩ jaa jaa sɛ̃.