1 Timoti

A GÃN DƆ̃Ɔ A PƆƆL NA SƐB KƱ̃ A TIMOTI

¹Maa Pɔɔl na ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto nɩtʊ̃nãa, nɩtãa lɛ a sɩ Fafaara Nãaŋmɩn na ’yɛr nɩ a Yesu Kɩrɩsɩto na ɩ a sɩ tɩɛrtɔ jie. ²N sɛɛrɛ na kʊrɔ a Timoti na ɩ a n binʊ̃nãa sɔɔfʊ jũu. Wãɛfʊ, nɩ nɩbaal, nɩ nyã’maar na yi a Sãa Nãaŋmɩn nɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto sɛ̃, a be a fʊ sɛ̃.

³A lɛ ɩn chen a Masedonɩya, n kpãkpãan fʊ naa ɩka fʊ jãnɛ a Efesus na fʊ wile a nɩbɛ bamɩne a ba taa wile wiil yuo go ɛ. ⁴Wiilfʊ ba ka ba ta de ba mãɛ kʊ jir wiilfʊ ɛ, nɩ a sãakpãmɩne tutaa na ba tara baarfʊ ɛ. A anyãna lɛ waara nɩ nɛchɩrɛ, ban naa tʊ̃nɔ̃ a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ nɩ sɔɔfʊ. ⁵Tɩchɛ a wiilfʊ nyã lɛ waara nɩ nʊ̃fʊ na yi nyãvɩla pɔ, tɩɛr vɩla pɔ nɩ yelmãɛ sɔɔfʊ pɔ. ⁶Nɩbɛ bamɩne bar naa a anyã tɩ na ba ’yɛrɛ ’yɛr vorsɩ. ⁷Ba bʊɔrɔ naa ɩka ba ɩ a nɛɛ wiwiilbe, na baa bɔ̃ɔ a par a lɛ ban ’yɛrɛ ɛ, bɩɩ na a bonsɩ ala ban ’yɛr ɩka a sɛɛ naa ɛ.

⁸Faa nyɛ, sɩn bɔ̃ɔn naa ɩka a nɛbinãa vɩla na, ala ɩ nɩrɛ tun a lɛ an wile. ⁹Sɩ mɩ bɔ̃ɔn naa ɩka, a nɛbinãa ba bin kʊ a nɩtorsɩ ɛ, tɩchɛ wʊ bin kʊ a bala na sɔ̃ɔnɔ̃ a nɛɛ, nɩ a bawõnsɩ, nɩ a bala na ba turo lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔr ɛ, yelbe-ɩrbɛ, nɩ a bala na ba puoro ɛ, na ba sɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn yuor, nɩ a bala na kʊrɔ a ba sãamɩne, nɩ a ba mamɩne na ba ɩ nɩkʊrbɔ, ¹⁰nɩ a sɛ̃sɛ̃nbɛ, nɩ a bala na lɩɛb bʊɔr taa, nɩ a bala na lɩɛb daara a ba taaba, nɩ a jir ŋmarba, nɩ a bala na ŋmara jir pɔrɔ nɩ, nɩ yele jaa na chɩrɛ nɩ a yelmãɛ wiilfʊ. ¹¹A wiilfʊ anyã yire na a dãnfʊ Nãaŋmɩn na ɩ a tɩɩr sʊɔ ’yɛr nʊ̃ɔ wʊn de kʊ ma sɛ̃.

¹²N puor naa a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto yãan, wʊn kʊ ma kpɛ̃ɔ bojũu wʊ nyɛn a n sɔɔfʊ, na wʊ ’yɔ̃ɔ ma a wʊ tʊ̃mɔ̃ pɔ. ¹³N gba na dɔ̃ɔ ɩ Nãaŋmɩn yosɔ̃ɔnɔ̃, gere a nɩbɛ, naa ɩ jɛbʊɔrɔ, tɩchɛ Nãaŋmɩn wa kãan a n nɩbaal, bojũu n ɩn a lɛ ɩn ba sɔɔ de nɩ babɔ̃ɔfʊ jũu, ¹⁴tɩchɛ a sɩ Soro wãɛfʊ waa naa, nɩ a sɔɔfʊ, nɩ a nʊ̃fʊ ala na be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ.

¹⁵A yelmãɛ ’yɛr nɩ nyã, na a ɩ yelmãɛ ɩka nɩrɛ wʊ sɔɔ de. Yesu Kɩrɩsɩto wan a wɛr pɔ ɩka wʊ wa faa yelbe-ɩrbɛ, tɩchɛ maa lɛ gar ba jaa. ¹⁶Tɩchɛ a lɛ jũu lɛ so ka Nãaŋmɩn kaa n nɩbaal, ka a na tʊ a n pɔ, a maa na ɩ a yelbe-ɩrɛ gar ba jaa, ka Yesu Kɩrɩsɩto wiil a wʊ kãnyir na ba tara baarfʊ kʊ ma, ka n ɩ wiilfʊ kʊ a bala na wa sɔɔ wʊ nyɛ nyɛvʊr na ba tara baar fʊ ɛ. ¹⁷Pʊ̃pãanyã a Nãa ’lɔ na ba tara pielfʊ ɛ, a ’lɔ na ba kpire ɛ, a ’lɔ sɩn ba nyɛrɛ ɛ, a Nãaŋmɩn bʊ̃’yen tɛɛ, wʊ nyɛrɛ ’yɔ̃ɔfʊ nɩ tɩɩr bɩbir nɩ bɩbir jaa. A ɩ a lɛ.

¹⁸N bie Timoti, n kʊrɔ fʊ naa a wiilfʊ anyãna tun a lɛ a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrɛ na dɔ̃ɔ ’yɛr a fʊ ’yɛr, ala ɩ fʊ̃ʊ turo a lɛ, fʊn jɛb a jɛb vɩla ’lɔ. ¹⁹Tara sɔɔfʊ nɩ pʊtɩvɩla, bojũu nɩbɛ bamɩne tɔr naa a vɩla ’lɔ maalfʊ bar ka a ba sɔɔfʊ bʊ̃bʊr. ²⁰A ba pɔ lɛ Hɩmɩnayas nɩ Aleksanda, bala lɛ n de kʊ a Satan ka ba na jãn ta fere sɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn yuor ɛ.

¹A lɛ jũu, a ala na de nie nɩ nyã, n kpãkpãan yɩn ɩka yɩ sʊɔrɔ, Nãaŋmɩn sʊɔrfʊ, na yɩ ma sʊɔrɔ kʊrɔ taa, tɩ na yɩ ma puor Nãaŋmɩn yãan kʊ nɩrɛ jaa. ²Yɩ mɩ sʊɔrɔ Nãaŋmɩn kʊrɔ a nãmɩne nɩ a bala na ɩ a kpãɛn dẽme, ka a lɛ na vɛ̃ ka sɩn jɛ̃n ãgãn ’maar nɩ nyã’maar na sɩ maala a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ. ³A nyã lɛ tor, naa pɛlɛ a sɩ Fafaara Nãaŋmɩn pʊɔ. ⁴’Lɔ lɛ bʊɔrɔ ɩka nɩrɛ jaa wʊ nyɛ faafʊ, na wʊ wa bɔ̃ɔ a yelmãɛ. ⁵Bojũu Nãaŋmɩn bʊ̃’yen tɛɛ lɛ be be, nɩ ’ma’maala bʊ̃’yen na be a Nãaŋmɩn nɩ a nɩsaalba chara pɔ, ’lɔ lɛ a nɩrɛ Yesu Kɩrɩsɩto. ⁶’Lɔ lɛ de a wʊ nyɛvʊr yab faan nɩrɛ jaa. A ’yɛr nyã lɛ a Nãaŋmɩn kʊ sɩ ɩka sɩ mʊɔl a pʊ̃pãanyã. ⁷A lɛ lɛ so ka Nãaŋmɩn ir ma ka ɩ mʊmʊɔlɔ nɩ a nɩtʊ̃nãa. Yelmãɛ jaa lɛ n ’yɛrɛ, n ba ŋmara jir ɛ, ɩka n ɩ a wiwile kʊ a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, sɔɔfʊ nɩ yelmãɛ pɔ.

⁸Maa bɔfʊ lɛ ɩka jie jaa, a dɔɔr wa sʊɔrɔ Nãaŋmɩn, ba jɛɛr a ba nuur puoro, na ba maala a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔrɔ, na ba ta tara suur nɩ nɛchɩrɛ ɛ.

⁹Lɛ lɛ a pɔbɔ mɩ, ba ma su bon pɔɔ a ãgãn, tɩ na ba ta ma mal pir a jukɔɔl nɩ a sɛlma nɩ a lɛrsɩ bɩɩ a fɔɔr ala daa na ɩ tuo ɛ, ¹⁰tɩchɛ tʊ̃sʊ̃n lɛ sɛɛn a pɔbɔ bala na ’yɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn.

¹¹Pɔbɔ ba ma jãn ɩ gbul na ba siir ba mãɛ chɛlɛ a lɛ a nɩdierbe na wile. ¹²N ba bar sɔr ɩka pɔɔ jaa wʊ wile bɩɩ tara kpɛ̃ɔ daba ju ɛ, tɩchɛ wʊ ma ɩ gbul. ¹³Bojũu Adama lɛ a Nãaŋmɩn de nie mɛ tɩ na wʊ wa mɛ a Hawa tu. ¹⁴Satan ba dɔ̃ɔ nie bɛl Adama ɛ, tɩchɛ a Hawa lɛ wʊ bɛl ka wʊ sɔ̃ɔ Nãaŋmɩn nɛɛ. ¹⁵Tɩchɛ a pɔbɔ na nyɛn faafʊ tu bie dɔɔfʊ pɔ, ala ɩ ba chɛnɛ na tara sɔɔfʊ nɩ nʊ̃fʊ na ba ɩ chɛchɛ nyɔɔrɔ ba mãɛ vɩla.

¹A ’yɛr ɩn yelmãɛ ɩka, nɩrɛ ’lɔ na bʊɔrɔ ɩka wʊ ɩ a pupuorbiir nɩdiere, wʊ bʊɔrɔ na tʊ̃sʊ̃. ²Pʊ̃pãanyã, a pupuorbiir nɩdiere wʊ ta tara mabfʊ jaa ɛ, na wʊ tara pɔɔ bʊ̃’yen tɛɛ, na wʊ nyɔɔrɔ wʊ mãɛ, na wʊ ɩ nɩ’yɔ̃ɔ naa, na wʊ diere sãanba, na wʊ bɔ̃ɔ wiilfʊ. ³Wʊ ta ɩ dãburo ɛ, wʊ ta ɩ gɔ̃bʊɔr ɛ, tɩchɛ wʊ siir a wʊ mãɛ, na wʊ ta ɩ jɛbʊɔrɔ ɛ, na wʊ ta nʊ̃ libie ɛ. ⁴A sɛɛn ɩka wʊ tʊ̃ɔ kaara a wʊ mãɛ yir vɩla, ka a wʊ bibiir wõnõ a wʊ toor, na ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ wʊ. ⁵Ala ɩ nɩrɛ kʊ̃ tʊ̃ɔ a wʊ mãɛ yir kaa ɛ, ŋmɩnɛ wʊn ɩ tʊ̃ɔ kaa a pupuorbiir? ⁶Wʊ ta ɩ nɩrɛ nyã na kpɛ a puorfʊ pɔ paal ɛ, na wʊn wa bʊɔrɔ yuor na wʊ mɩ faa lo a gefʊ pɔ nɩtãa a Satan. ⁷Wʊ ɩ nɩrɛ ’lɔ a bala na ba puoro ɛ, na ’yɔ̃ɔnɔ̃, ka lɛ ba lɛ ɛ, ban ’yɔ̃ɔ wʊn vã ka wʊ lo a Satan bɛraa pɔ.

⁸A sʊ̃sʊ̃nbɔ, ba mɩ tara nɩbijɩɛ na ba ta tara nɛɛr ayi ɛ, na ba ta maal ba mãɛ dãnyurbo ɛ, na ba ta ɩ nɩfɔlbɔ ɛ. ⁹Ba nyɔɔ a sɔɔfʊ wiilfʊ yelsɔɔlaa kpɛ̃ɔ nɩ tɩɛr vɩla. ¹⁰Yɩ de nie bɛɛr ba kaa. Ka bala pãa baa tara ’mabfʊ jaa ɛ, yɩ vɛ̃ ka ba ɩ a sʊ̃sʊ̃nbɔ.

¹¹A pɔbɔ mɩ, ba tara ’yɔ̃ɔfʊ, na ba ta sɔ̃ɔnɔ̃ taa yoe ɛ, tɩchɛ ba nyɔɔrɔ ba mãɛ, tɩ tara yelmãɛ yele jaa pɔ.

¹²A sʊ̃sʊ̃nɔ̃ wʊ tara pɔɔ bʊ̃’yen tɛɛ, na wʊ tʊ̃ɔ kaara a wʊ bibiir, na wʊ tʊ̃ɔ kaara a wʊ yir vɩla. ¹³A sʊ̃sʊ̃nbɔ bala na tʊ̃ vɩla, na nyɛn ’yɔ̃ɔfʊ kʊ a ba mãɛ, nɩ a ’lafʊ nɩ sɔɔfʊ ’lɔ ban tara a Yesu Kɩrɩsɩto pɔ.

¹⁴N bʊɔrɔ na ɩka n wa a fʊ sɛ̃ a pʊ̃pãanyã, tɩchɛ n sɛɛrɛ na a kpãafʊ anyã kʊrɔ fʊ. ¹⁵Lɛ lɛ, maa baa tʊ̃ɔ wa fɔɔ ɛ, ka fʊ bɔ̃ɔ lɛ an sɛɛ ɩka a pupuorbiir ba nyɔɔrɔ a ba mãɛ, bala lɛ puoro a Nãaŋmɩn nyã na ɩ vʊr na ba tɩɛ a yelmãɛ a luur kaar. ¹⁶Baal ba be be ɛ, a yelsɔɔlaa a sɩ puorfʊ pɔ bɛrma naa. Yesu nyɩr a ãgãn pɔ. Nãaŋmɩn Sɩɛ ir wiil ɩka wʊ ɩn Nãaŋmɩn bie. A malakasɩ nyɛ wʊ naa. Ba mʊɔl ’yɛr a wʊ ’yɛr a paalsɩ pɔ, ka ba sɔɔ de wʊ a wɛr wʊ jaa. Nãaŋmɩn de wʊn don be a tɩɩr pɔ.

¹Nãaŋmɩn Sɩɛ ’yɛr ka a gã chãa pɔ ɩka a baaraa, bamɩne na bar a ba sɔɔfʊ tɩ chɛlɛ a sɩdɛbɛ bɛlfʊ, nɩ a lɛ a sɩdɛbɛ na wile. ²A wiilfʊ nyã yi naa a nɛɛr ayi dẽme na ma ŋmara a jirsɩ ka a sɔ̃ɔ a ba tɩɛr fɩka kur tʊl ban ’mon bon ’yɔ̃ɔ jãnɛ. ³Ba wile na nɩbɛ ɩka ba ta kultaar ɛ, na ba wile ba ɩka ba chire bʊ̃diir amɩne. Tɩchɛ Nãaŋmɩn na maal a kultaa nɩ a bʊ̃diir a jaa ɩka a bala na sɔɔ tɩ bɔ̃ɔ a yelmãɛ, ba ma de tɩ puor wʊ yãan. ⁴Bojũu Nãaŋmɩn bʊ̃maalaa jaa vɩɛlɛ na, ka a ba sɛɛ ɩka nɩrɛ wʊ tɔr bon jaa bar ɛ, ala ɩ sɩ ma den nɩ yãan puorfʊ. ⁵Bojũu Nãaŋmɩn ’yɛrbir nɩ a Nãaŋmɩn sʊɔrfʊ maal yaa naa ka a ɩ bʊ̃sʊ̃.

⁶Ala ɩ fʊ den a kpãafʊ nyã na fʊ wiil a yɛɛr, fʊn ɩn a Yesu Kɩrɩsɩto tʊ̃tʊ̃vɩla sʊɔ, na fʊn guolo a fʊ mãɛ nɩ a Nãaŋmɩn ’yɛr nɩ a sɔɔfʊ wiil vɩla ’lɔ fʊn turo. ⁷Tɔr a jirsɩ ala ban ma ŋmara nɩ a pɔɔnyɔ̃n fuolsɩ, tɩ na fʊ wile a fʊ mãɛ a Nãaŋmɩn sɔr pɔ. ⁸Bojũu fʊ̃ʊ jãn a fʊ ãgãn ka wʊ kpɛ̃mɛ, a vɩla na, tɩ wʊ kʊ̃ kor ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn sɔr tufʊ vɩla na a sɔɩ a jaa pɔ, bojũu wʊ tɩr nɛɛ kʊ sɩ a nyɛvʊr nyã sɩn tara a dɩna nɩ a nyɛvʊr ’lɔ na waara daar kɔ̃ɔ.

⁹A ’yɛr nyã ɩn yelmãɛ ɩka, nɩrɛ jaa wʊ sɔɔ de. ¹⁰A lɛ jũu lɛ sɩ mʊɔrɔ tʊ̃nɔ̃ nɩ tʊ̃kpãɛn, bojũu a sɩ tɩɛrtɔ ben a Nãaŋmɩn nyã na ɩ vʊr pɔ. ’Lɔ lɛ ɩ a nɩbɛ bala jaa na sɔɔ wʊ Fafaara.

¹¹Kpãkpãana na fʊ wile ba a yelsɩ anyãna a jaa. ¹²Ta vɛ̃ ka nɩrɛ jaa kaa fʊ pɔrɔ fʊn chɛnɛ ɩ pɔlbile jũu ɛ, tɩchɛ fʊ ɩ wiilfʊ kʊ a bala na tara sɔɔfʊ, nɩ a fʊ ’yɛr, nɩ a fʊ maalfʊ, nɩ a fʊ nʊ̃fʊ, nɩ a fʊ sɔɔfʊ, nɩ a fʊ chɛchɛ ɩfʊ pɔ. ¹³Sɛrɛ tɩchɛ ka n wa, mʊ̃ɔ nɩbir kara a Nãaŋmɩn gãn a nɩyɔɔ pɔ, na fʊ mʊɔlɔ tɩ wile nɩ ba. ¹⁴Ta mel a Nãaŋmɩn Sɩɛ ’lɔ wʊn kʊ fʊ ɛ, a daar ’lɔ̃nɔ̃ a nɩdierbe na dɔ̃ɔ ’yɛr tɩ dɔɔl fʊ a ba nuur.

¹⁵De a yelsɩ a nyã tʊ̃nɔ̃ nɩ tʊ̃mɔ̃, na fʊ de fʊ mãɛ ’yɔ̃ɔ a tʊ̃mɔ̃ pɔ, ka nɩrɛ jaa nyɛ lɛ a fʊ tʊ̃mɔ̃ na chiine niem. ¹⁶Bɔ̃ɔ nyɔɔ a fʊ mãɛ nɩ a wiilfʊ ɩrɛ a lɛ nɛ, na fʊ tara kãnyir. Fʊn faan a fʊ mãɛ nɩ a bala na chɛlɛ a fʊ ’yɛr.

¹Ta ’yɛr ’yɛrbikpãɛn kʊ danyɔ̃n ɛ, tɩchɛ ’yɛr baalʊ̃ʊ kʊ wʊ fʊ sãa tɔ sʊɔ kaar, ’yɛr kʊ pɔlbil a fʊ yɛɛr kaar. ²’Yɛrɛ nɩ a pɔɔnyɔ̃n a fʊ mamɩne kaar, nɩ a pɔɔsarbil a fʊ yɛpɔbɔ kaar, nɩ chɛchɛ ɩfʊ pɔ.

³’Yɔ̃ɔnɔ̃ a pɔɔkɔɛ bala na ɩ pɔɔkɔɛ, tɩ ba tara bon jaa ɛ. ⁴Ala ɩ a pɔɔkɔnyɩnɛ tara na bibiir bɩɩ yɔ̃n, bala lɛ a sɛɛ ɩka ba turo a Nãaŋmɩn nɛɛ, na ba kaara a ba dɔɔrbɔ a yie pɔ fɩka a lɛ a ba dɔɔrbɔ na dɔ̃ɔ kaa ba. Lɛ lɛ pɛlɛ a Nãaŋmɩn pʊɔ. ⁵Pɔɔkʊɔr ’lɔ na ba tara bon jaa ɛ, ma den a wʊ tɩɛr wʊ jaa kʊ Nãaŋmɩn, tɩ na wʊ ma sʊɔrɔ Nãaŋmɩn tãsɔɔ nɩ mɔ̃tɔ̃ɔ a wʊ bʊ̃bʊɔrsɩ ’yɔ̃ɔ, ⁶tɩchɛ a pɔɔkʊɔr ’lɔ na bʊɔrɔ ãgãn vɔlaa, wʊ kpin tɩ yʊɔrɔ. ⁷Kʊ ba a kpãafʊ anyãna, ka nɩrɛ ta nyɛ a ba ’mabfʊ ɛ. ⁸Ala ɩ nɩrɛ baa sʊ̃ʊ a wʊ nɩbɛ ɛ, bɩɩ a wʊ yir dẽme ɛ, a kaara fɩka wʊ tɔr naa a sɔɔfʊ, tɩ ɩrɛ dɛɛr gar nyã na ba ɩ a Yesu turo ɛ.

⁹A pɔɔkʊɔr ’lɔ na ba ta yuom lɩjaata sɛrɛ ɛ, taa ɩrɛ wa ’yɔ̃ɔnɔ̃ a wʊ yuor a pɔɔkɔɛ gãn pɔ ɛ. Wʊ ɩ pɔɔkʊɔr ’lɔ na dɔ̃ɔ kul sɩr bʊ̃’yen tɛɛ, ka a sɩrɛ wa kpi tɩ chɛ wʊ bar, tɩ wʊ chɛnɛ nyɔɔrɔ wʊ mãɛ ba kul sɩrɛ go ɛ. ¹⁰Nɩbɛ ba bɔ̃ɔ wʊ a wʊ tʊ̃ vɩla jũu, nɩ a lɛ wʊn dɔ̃ɔ guol a wʊ bibiir, na wʊ ma sɔɔ diere sãanba, na wʊ ma pɛɛrɛ a Nãaŋmɩn nɩbɛ gbɛɛ, sʊ̃nɔ̃ nɩ a nɩbaalsɩ, tɩ maala vɩla jaa bʊrɔ.

¹¹Tɩchɛ ta ’yɔ̃ɔ pɔɔkɔ’yɔlɔ yuor a pɔɔkɔɛ gãn pɔ ɛ, bojũu sɩrɛ kulfʊ vɔlaa wa gar a lɛ ban nʊ̃ a Kɩrɩsɩto, ban bʊɔrɔ na sɩrɛ kulfʊ. ¹²A lɛ ban lon Nãaŋmɩn ’yɛr tɔɔrfʊ pɔ, bojũu ba sɔ̃ɔn a nɛɛ ban põl’yɔ̃ɔ a Kɩrɩsɩto bar. ¹³A lɛ puor, ba ma bʊɔrɔ na ɩka ba yʊɔrɔ pɔrɔ tulo yie yʊɔrɔ, a ba ɩ yie tuulfʊ tɛɛ ɛ, tɩ ba ɩn gagarsɩ, na ba kpɩɛrɛ nɩbɛ ’yɛr ’yɛrsɩ pɔ ’yɛrɛ a lɛ na ba sɛɛ ɩka ba ’yɛrɛ ɛ. ¹⁴A lɛ jũu, n bʊɔrɔ na ɩka pɔɔkɔɛ na chɛnɛ kpãɛn, ba kul sɩrbɛ, na ba dɔɔ bibiir, na ba tʊ̃ɔ ɩ pɔɔ mɩn kaara a ba yie, na ba ta kʊ a dɔ̃sʊɔ sɔr ka wʊ sɔ̃ɔ a sɩ yuor ɛ. ¹⁵Bamɩne lɩɛb sɩrɛ jaa turo a Satan puor.

¹⁶Ala ɩ pɔɔ nyã jaa na puoro tara yir dẽme ka ba ɩ pɔɔkɔɛ, wʊ kaara ba tɩ ta kʊ a pupuorbiir wõm ɛ. A pupuorbiir ba kaara pɔɔkɔɛ bala tɛɛ na ba tara nɩrɛ jaa, ka wʊn kaa ba ɛ.

¹⁷A nɩdierbe bala na tʊ̃nɔ̃ vɩla, yɩ ’yɔ̃ɔnɔ̃ ba, tɩ sʊ̃nɔ̃ ba nɩ bonsɩ, bala lɛ mʊɔlɔ a ’yɛr tɩ wile. ¹⁸Bojũu a Nãaŋmɩn gãn ’yɛr ɩka, “Ta lũ a nadar nɛɛ ’lɔ wa vara a chi ɛ.” (Mosesɩ Gãma Na Tu Anũu 25:4) A tʊ̃tʊ̃nɔ̃ jaa sɛɛn na a wʊ sãyar. ¹⁹Taa ɩrɛ wa sɔɔrɔ nɩbʊ̃’yen ’yɛr wʊn ’yɛr dɔɔl a nɩdiere ju ka bala ba ta ayi bɩɩ ata ɛ. ²⁰A bala na ma maala a yeldɛbɛ, wiil ba a ba sɔ̃ɔnaa a nɩyɔɔ niem, ka a ba taaba na chɛ na joro dãbãɛ.

²¹N kpãana yɩ naa a Nãaŋmɩn nɩ a Yesu Kɩrɩsɩto nɩ a malakasɩ bala wʊn ir niem ɩka, yɩ gu yɩ mãɛ a kpãafʊ anyãna pɔ, na yɩ ta oor ɛ. Yɩ taa turo nɩbɛ nʊ̃nɔ̃ ɛ.

²²Ta pɔɔ ir nɩrɛ ka wʊ ɩ nɩdiere ɛ, ta pʊɔ a nɩbɛ bamɩne yeldɛbɛ pɔ ɛ, gu fʊ mãɛ.

²³Ta nyuro kʊ̃ɔ tɛɛ ɛ, ma nyũ dãa bãlãa a fʊ pʊɔ baal jũu, a fʊn maa yaar tɩ ɩ baal ɛ.

²⁴Nɩbɛ bamɩne yeldɛbɛ gãn chãa pɔ, na a dɔ̃ɔ ba nie chen a ’yɛr tɔɔrfʊ jie, tɩchɛ ka bamɩne yeldɛbɛ ma tu ba chen a be. ²⁵Lɛ lɛ a tʊ̃vɩɛl amɩne ma gãn chãa pɔ, a ala gba na ba yi ɛ, kʊ̃ tʊ̃ɔ sɔɔl ɛ.

¹Bala jaa na be a gbãgbaar tʊ̃mɔ̃ pɔ, ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ a bala na tʊ̃ɔ ba, ka nɩrɛ kʊ̃ tʊ̃ɔ ’yɛr a Nãaŋmɩn yuor ’yɛrdɛɛr ɛ, nɩ a sɩ wiilfʊ ɛ. ²A gbãgbaar bala na tara a nɩbɛrɛ a ba ɩ Yesu turbo, ba ta vɛ̃ ba ’yɔ̃ɔfʊ ɛ, ban ’mataa puoro jũu ɛ, ba ir nyãa ’yɔ̃ɔ tʊ̃nɔ̃ kʊrɔ ba, bojũu ba puoro naa ka ba nʊ̃ ba. Wile a anyãna na fʊ kpãkpãana ba.

³Ala ɩ nɩrɛ wiil wiil yor na ba tu a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto wiilfʊ ɛ, nɩ lɛ a Nãaŋmɩn ’yɛrbie na ’yɛr ɛ, ⁴a nɩbɛ nyã wile na wʊ mãɛ, na waa bɔ̃ɔ bon jaa ɛ. Wʊ ma chɩrɛ na nɩ a ’yɛrbie, bojũu a nyɛntãan fɩka a wʊ tɩɛr sɔ̃ɔ naa. A lɛ vɛ̃ naa ka wʊ tara nyuur na wʊ ma jɛɛrɛ, na wʊ ma tʊrɔ a wʊ taaba, na wʊ ma tara tɩɛr dɛɛr nɩ a wʊ taaba. ⁵Na ba pãa ma chɩrɛ taa nɩ tɩɛr sɔ̃ɔnsɩ. Baa bɔ̃ɔ a yelmãɛ ɛ, na ba tɩɛr ɩka a Nãaŋmɩn puorfʊ ɩn lefʊ yele lɛ.

⁶Tɩchɛ Nãaŋmɩn sɔr tufʊ ɩn lefʊ bon, ala ɩ a ala fʊn tara sɛɛn fʊ naa. ⁷Bojũu saa waan bon jaa a wɛr nyã pɔ ɛ, na sɩ kʊ̃ lɛ de bon jaa yin a wɛr pɔ ɛ. ⁸A lɛ jũu, ala ɩ sɩ tara na bʊ̃diir nɩ bʊ̃sursɩ, sɩ vɛ̃ ka a sɛɛn sɩ. ⁹A bala na bʊɔrɔ ɩka ba ɩ tara dẽme, ma lon bɛɛr kaa chɛbaa pɔ, ka jɔl tɩɛr nɩ vɔldɛbɛ ma tɔɔ a nɩbɛ chiine sɔ̃ɔfʊ nɩ a wɛfʊ jie. ¹⁰Bojũu libie nʊ̃fʊ ɩ naa yelbier jaa bʊrɔ nyɩɩr, ka a bamɩne na bʊɔrɔ ɩka ba le, ba tɔɔn jãan a yelmãɛ, na ba kpɛ wõm pɔ.

¹¹Tɩchɛ a fʊ̃ʊ ’lɔ na ɩ Nãaŋmɩn nɩrɛ, tɔɔ yi a anyãna a jaa pɔ, na fʊ turo yeltorsɩ, na fʊ ɩ Nãaŋmɩn nɩrɛ, tara sɔɔfʊ na fʊ tara nʊ̃fʊ, na fʊ tara kãnyir, na fʊ ɩ nɩ hɛ lɛ lɛ lɛ. ¹²Jɛb a sɔɔfʊ jɛɛr na fʊ nyɔɔ a nyɛvʊr na ba tara baarfʊ taa lɛɛ. ’Lɔ pɔ lɛ a Nãaŋmɩn bʊɔl fʊ a daar ’lɔ̃nɔ̃ fʊn chiir a fʊ pʊɔ a nɩyɔɔ niem. ¹³N kpãkpãana fʊ naa a Nãaŋmɩn nyã na kʊrɔ a bonsɩ a jaa nyɛvʊr niem, nɩ a Yesu Kɩrɩsɩto na ’yɛr a wʊ yelmãɛ na wʊ chiir a wʊ pʊɔ a nãa Pontius Pilate niem, ¹⁴n kpãkpãana fʊ naa ɩka fʊ bɔ̃ɔ tara a Nãaŋmɩn nɛbinsɩ ka a ta tara dɛɛr, bɩɩ ’mabfʊ ɛ, tɩ tãn a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto waa daar. ¹⁵’Lɔ lɛ a Nãaŋmɩn na waan a sɔ̃ɔ ’lɔ wʊn ’yɔ̃ɔ. Nãaŋmɩn tɛɛ lɛ sɛɛn dãnfʊ nɩ a kpɛ̃ɔ, na wʊ ɩ a nãmɩne ba jaa Nãa, nɩ a sorbo ba jaa Soro. ¹⁶’Lɔ tɛɛ lɛ be be ba kpire ɛ, na wʊ be chãa ’lɔ pɔ nɩrɛ na kʊ̃ tʊ̃ɔ gbʊr ɛ, a ’lɔ nɩrɛ na ba nyɛrɛ ɛ, bɩɩ na tʊ̃ɔ nyɛ wʊ ɛ. ’Lɔ lɛ a ’yɔ̃ɔfʊ nɩ a kpɛ̃ɔ sɛɛn sɔ̃ɔ jaa. A ɩ a lɛ.

¹⁷A bala na ɩ a taraa dẽme a pʊ̃pãanyã, kpãa ba ɩka ba ta wile ba mãɛ bɩɩ de a ba tɩɛr ’yɔ̃ɔ a bʊ̃tarsɩ ala pɔ ɛ, tɩchɛ ba dɩɛl Nãaŋmɩn nyã na kʊ sɩ a bʊ̃bʊrɔ bʊrɔsɩ a jaa a sɩ de chɩlɛ nɩ. ¹⁸Kpãa ba a ba tʊ̃nɔ̃ vɩla na ba nʊ̃ɔ a vɩla tʊ̃mɔ̃ pɔ, na ba ɩ yɛ̃bɔ̃ɔnbɔ põnõ a ba bonsɩ. ¹⁹A lɛ ban bine na nãbonsɩ guro nɩ a nɩdaar, ka ba na nyɛ a nyɛvʊr ’lɔ na ɩ a yelmãɛ nyɛvʊr.

²⁰A fʊ̃ʊ Timoti, gu a ala ban de ’yɔ̃ɔ a fʊ nũu pɔ, na fʊ bar a ’yɛrvor nɩ a nɛchɩrɛ ala na ba tara par ɛ, ban bʊɔlɔ a bɔ̃ɔfʊ, ²¹bamɩne na kpãkpãana nɩ a yelsɩ anyãna, ba bar a sɔɔfʊ sɔr. Nãaŋmɩn wãɛfʊ wʊ be a fʊ sɛ̃.